O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonunchilik hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilganligi munosabati bilan, shuningdek, moddiy va protsessual huquq normalarini bir xil qo‘llash maqsadida “Sudlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 22-moddasiga asoslanib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining va O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Sud hokimiyati to‘g‘risida” 1996-yil 20-dekabrdagi 1/60-sonli qarori:

2-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar shuni nazarda tutishlari lozimki, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 16-moddasiga muvofiq, birorta qonun yoki boshqa normativ-huquqiy hujjat Konstitutsiyaning prinsip va normalariga zid bo‘lishi mumkin emas”;

13-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“13. Sudlar ishlarni va materiallarni ko‘rishda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 65-moddasiga ko‘ra, davlat bozor munosabatlarini rivojlantirish va halol raqobat uchun shart-sharoitlar yaratishi, iste’molchilarning huquqlari ustuvorligini hisobga olgan holda iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini kafolatlashi prinsipiga og‘ishmay rioya etishlari shart. Shuni nazarda tutish lozimki, O‘zbekiston Respublikasida barcha mulk shakllarining teng huquqliligi va huquqiy jihatdan himoya qilinishi ta’minlanadi, xususiy mulk daxlsizdir. Shuning uchun sudlar ishlarni ko‘rishda davlat organlari va mansabdor shaxslar mulkdorning huquqlarini qanchalik himoya qilayotganligi va ularga rioya etayotganligini aniqlashlari, asossiz tekshirishlar, taftishlar va hokazo faktlarga tegishli munosabat bildirishlari hamda bunday noqonuniy harakatlar natijasida mulkdorga yetkazilgan zararni aybdor mansabdor shaxslardan undirish choralarini ko‘rishlari lozim”.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud muhokamasi oshkoraligini va sudlar faoliyatiga doir axborot olish huquqini ta’minlash to‘g‘risida” 2020-yil 21-fevraldagi 04-sonli qarori:

4-bandidagi “sudyalar mustaqildirlar va faqat qonunga bo‘ysunadilar” degan so‘zlar “sudyalar mustaqildirlar, faqat Konstitutsiya va qonunga bo‘ysunadilar” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

11-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11. Davlat sirini, tijorat sirini va qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirni saqlash maqsadida ishning yopiq sud majlisida muhokama qilinishiga, O‘zbekiston Respublikasining “Davlat sirlari to‘g‘risida”, “Tijorat siri to‘g‘risida”gi Qonunlari va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq ishda davlat siri, tijorat siri va qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirga oid ma’lumotlar mavjud bo‘lganda yo‘l qo‘yiladi”;

19-bandining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“davlat sirlariga doir, (O‘zbekiston Respublikasining “Davlat sirlari to‘g‘risida”gi Qonuni 4-moddasi)”.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jismoniy va yuridik shaxslar huquqlari va qonuniy manfaatlarini sud orqali himoya qilish to‘g‘risida”gi 2020-yil 3-iyuldagi 11-sonli qarori:

5-bandining uchinchi xatboshisidagi “kassatsiya shikoyati” degan so‘zlar “apellyatsiya, kassatsiya shikoyati va taftish tartibidagi shikoyat” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Kredit shartnomalaridan kelib chiqadigan majburiyatlar bajarilishini ta’minlash to‘g‘risidagi fuqarolik qonun hujjatlarini qo‘llashning ayrim masalalari haqida” 2006-yil 22-dekabrdagi 13/150-sonli qarori:

10-bandi quyidagi mazmundagi o‘ninchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Ushbu qoida kredit qarzdorligini undirish to‘g‘risidagi sud buyrug‘i berilgan hollarga ham tatbiq etiladi”;

30.1-bandi chiqarib tashlansin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlarini qo‘llash bo‘yicha sud amaliyotining ayrim masalalari to‘g‘risida” 2012-yil 14-sentabrdagi 12/239-sonli qarori:

1-bandi quyidagi mazmundagi birinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Sudlarga tadbirkorlik faoliyati subyektlari, ya’ni belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tgan hamda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik va jismoniy shaxslarning fuqaroviy, ma’muriy va boshqa huquqiy munosabatlardan yuzaga keladigan nizolarga doir ishlar taalluqlidir”;

birinchi xatboshi tegishlicha ikkinchi xatboshi deb hisoblansin;

6-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksining (bundan buyon matnda FPK deb yuritiladi) 26-moddasi va O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksining (bundan buyon matnda IPK deb yuritiladi) 25-moddasi mazmunidan kelib chiqib sudlar shuni nazarda tutishlari kerakki, yakka tartibdagi tadbirkor maqomiga ega bo‘lmagan fuqaro ishtirokidagi nizolar, fuqarolik ishlari bo‘yicha sudlarga taalluqli. Qonun bo‘yicha bunday nizolarni hal etish ma’muriy sudlar vakolatiga o‘tkazilgan hollar bundan mustasno”;

7-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tekshirish o‘tkazishga asos bo‘lgan hujjat bekor qilinganida yoki haqiqiy emas deb topilganida yohud tekshirish qonunda belgilangan asoslar mavjud bo‘lmasdan o‘tkazilgan holda, u noqonuniy hisoblanadi va FPK 71-moddasining ikkinchi qismi, IPK 66-moddasining ikkinchi qismi va MSIYUtK 65-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq tekshirish natijasida olingan ma’lumotlar dalil sifatida qabul qilinmaydi”;

13-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“13. “Davlat boji to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni 10-moddasi birinchi qismining 1-bandiga ko‘ra, tadbirkorlik subyektlari tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish bilan bog‘liq huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzayotgan mahalliy davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, ma’muriy-huquqiy faoliyatni amalga oshirishga vakolatli bo‘lgan boshqa organlarning, fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining, ular mansabdor shaxslarining qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan sudga shikoyat (ariza) bilan murojaat qilganda davlat bojini to‘lashdan ozod qilinadi. Ushbu qoida mazkur toifadagi ishlar bo‘yicha sud hujjatlari ustidan shikoyat qilinganda ham tatbiq etiladi”;

14-bandi chiqarib tashlansin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlarda yerga oid nizolarni ko‘rishda qonunchilik hujjatlari normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2023-yil 20-noyabrdagi 28-sonli qarori:

quyidagi mazmundagi 25¹-band bilan to‘ldirilsin:

“25¹. Fuqarolik kodeksi 382-moddasining birinchi qismida, agar ushbu Kodeksda, boshqa qonunlarda yoki shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, shartnoma taraflarning kelishuviga muvofiq o‘zgartirilishi va bekor qilinishi mumkinligi nazarda tutilgan.

Shu munosabat bilan sudlar inobatga olishlari lozimki, prokuror yer uchastkasi ijara shartnomasini bekor qilish talabi bilan faqat shartnoma taraflari manfaatida sudga da’vo arizasi bilan murojaat qilishi mumkin.

Bunda nizoni sudgacha hal qilish (talabnoma yuborish) tartibiga rioya etilganligini e’tiborga olish lozim.

Mazkur bandning ikkinchi xatboshisidagi qoida yer ijara shartnomasini haqiqiy emas deb topish haqidagi talabga nisbatan tatbiq etilmasligiga e’tibor qaratilsin”.

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Gumon qilinuvchi va ayblanuvchini himoya huquqi bilan ta’minlashga oid qonunlarni qo‘llash bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2003-yil 19-dekabrdagi 17-sonli qarori:

14-bandining o‘n yettinchi xatboshisidagi “gumon qilinuvchini, ayblanuvchini, sudlanuvchini bunday xarajatlardan to‘liq yoki qisman ozod etish” degan so‘zlar “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda gumon qilinuvchining, ayblanuvchining yoki sudlanuvchining himoyachisi sifatida davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatning ishtirok etishini ta’minlash” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

27-bandining to‘rtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

31-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“31. Jinoyat-protsessual kodeksi 50-moddasi to‘rtinchi qismiga muvofiq “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda gumon qilinuvchining, ayblanuvchining yoki sudlanuvchining himoyachisi sifatida davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatning ishtirok etishini ta’minlash chorasini ko‘radi.

Bunday hollarda advokat mehnatiga haq to‘lash xarajatlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 21-noyabrdagi “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatlarni jalb etish va ularga haq to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 774-son qarori 1-ilovasi bilan tasdiqlangan “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatlarni jalb etish va ularga haq to‘lash tartibi to‘g‘risida”gi Nizomda belgilanadigan tartibda davlat hisobidan qoplanadi”.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlari bo‘yicha protsessual chiqimlarni undirish amaliyoti to‘g‘risida” 2009-yil 24-noyabrdagi 13-sonli qarori:

10-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Protsessual chiqimlarni undirish masalasini hal etish chog‘ida sudlar protsessual qonunchilik bilan bir qatorda “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Jabrlanuvchilar, guvohlar, ekspertlar, mutaxassislar, tarjimonlar va xolislarga to‘lanishi lozim bo‘lgan mablag‘larni hisoblash va to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 2023-yil 28-oktabrdagi 570-son qarori, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatlarni jalb etish va ularga haq to‘lash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 2024-yil 21-noyabrdagi 774-son qarori 1-ilovasi bilan tasdiqlangan “Davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokatlarni jalb etish va ularga haq to‘lash tartibi to‘g‘risida”gi Nizomga rioya etishlari lozim”.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasini kesib o‘tish tartibini buzishga oid ishlar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2011-yil 25-noyabrdagi 9-sonli qarori:

3-bandining ikkinchi xatboshisidagi “(Qonunning 12-moddasi)” degan so‘zlar “(Qonunning 40-moddasi)” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud hukmi to‘g‘risida” 2014-yil 23-maydagi 07-sonli qarori:

1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “26-moddasi” degan so‘zlar “28-moddasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy ziyonni qoplashga oid qonunchilikni qo‘llash bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2016-yil 27-dekabrdagi 26-sonli qarori:

11-bandining ikkinchi xatboshisidagi “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2020-yil 4-iyul kuni 3239-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan, O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish Agentligi direktorining 2020-yil 1-maydagi 01/11-15/62-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan mol-mulkni baholash milliy standartlariga” degan so‘zlar “O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 28-dekabrda 3487-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan, O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish Agentligi direktorining 2023-yil 25-oktabrdagi 01/11-14/29-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartiga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Jinoyat ishlari bo‘yicha sud qarorlarini ijro etishga oid qonunlarni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida” 2016-yil 27-dekabrdagi 27-sonli qarori:

quyidagi mazmundagi 4¹-band bilan to‘ldirilsin:

“4¹. Sudlar, mahkum jazoni o‘tashiga monelik qiladigan darajada og‘ir kasal bo‘lib qolganida, — u sog‘ayguniga qadar kechiktirilgan hukm ijrosi yuzasidan har olti oyda kamida bir marta ekspertiza tayinlagan holda mahkumning sog‘lig‘ini aniqlash choralarini ko‘rishlari lozim”.

7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish va kontrabandaga oid ishlar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2023-yil 20-fevraldagi 2-sonli qarori:

rus tilidagi matni 21-bandining uchinchi va to‘rtinchi xatboshilari birlashtirilib, yaxlit uchinchi xatboshi shaklida bayon etilsin;

beshinchi xatboshi tegishlicha to‘rtinchi xatboshi deb hisoblansin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yuridik ahamiyatga ega bo‘lgan faktlarni aniqlash haqidagi ishlar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 1991-yil 20-dekabrdagi 5-sonli qarori:

10-bandining to‘rtinchi xatboshisidagi “oqibatida” degan so‘z chiqarib tashlansin;

10-bandining to‘rtinchi xatboshisidagi “undirtirib” degan so‘z “undirib” degan so‘z bilan almashtirilsin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud amaliyotida fuqaro va tashkilotlarning sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘sini himoya qilish haqidagi qonunlarni qo‘llash to‘g‘risida” 1992-yil 19-iyundagi 5-sonli qarori:

7-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7. FK 100-moddasining ikkinchi qismiga asosan manfaatdor shaxs badnom qiluvchi ma’lumotlar uning vafot etgan oila a’zolari yoki qarindoshlariga nisbatan tarqatilganda ham ularning sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘sini sud orqali himoya qilish huquqiga ega”.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Taqdim etuvchiga deb berilgan hujjatlar yo‘qolgan taqdirda ularga bo‘lgan huquqlarni tiklash (chaqirib ish yurgizish) haqidagi arizalarning sudlar tomonidan ko‘rilishi to‘g‘risida” 1992-yil 13-noyabrdagi 5-sonli qarori:

rus tilidagi matni 1-bandi quyidagi tahrirdagi to‘rtinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“V etom je poryadke podlejat rassmotreniyu zayavleniya o vosstanovlenii prav po ukazannim v nastoyashem punkte dokumentam na pred’yavitelya, vidannim inimi bankami, deystvuyushimi na territorii Respubliki Uzbekistan”.

4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvlaridagi xatoliklarni belgilashni tartibga soluvchi qonunchilikni sudlar tomonidan qo‘llanishi haqida” 1992-yil 13-noyabrdagi 5-sonli qarori:

qaror raqamidagi “5” raqami “5a” raqami bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 8-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin.

5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan mulkni ro‘yxat (arest)dan chiqarish haqidagi ishlarni ko‘rishda qonunchilikning qo‘llanishi to‘g‘risida” 1993-yil 16-apreldagi 13-sonli qarori:

5-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Qarzdor (mahkum)ning voyaga yetmagan farzandlarining mulkiy manfaatlarini himoya qilish to‘g‘risidagi da’volar qarzdor bo‘lmagan otasi (onasi), vasiy (homiy), O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari bo‘yicha vakili (Bolalar ombudsmani) yoxud prokuror tomonidan qo‘zg‘atilishi mumkin”.

6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Xususiylashtirilgan turar joylarga egalik qilish, ulardan foydalanish va ularni tasarruf qilish bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha sud amaliyoti haqida” 1997-yil 2-maydagi 3-sonli qarori:

11-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11. Turar joyni egalikka, shu jumladan foydalanuvchilardan birining egaligiga berish to‘g‘risidagi shartnomaning qonuniyligi xususida nizo vujudga kelgan holda, bu shartnoma, shuningdek egalik huquqini beruvchi davlat orderi manfaatdor shaxslarning da’vo arizalari bo‘yicha sud tomonidan bitimlarni haqiqiy emas deb topish haqidagi fuqarolik qonunchiligi bilan belgilangan asoslarga muvofiq haqiqiy emas deb topilishi mumkin”;

25-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Agar da’vogar davlat boji to‘lashdan ozod etilgan bo‘lsa, da’voning qanoatlantirilgan qismidan kelib chiqib uning belgilangan miqdori javobgardan davlat foydasiga undiriladi”.

7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik kodeksini tatbiq qilishda sud amaliyotida vujudga keladigan ayrim masalalar to‘g‘risida” 1999-yil 24-sentabrdagi 16-sonli qarori:

21-bandining to‘rtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shunga ko‘ra bir taraf pul yoki ashyoni qarz uchun berganini da’vo qilib, ikkinchi taraf uni olganini inkor qilmasdan bu pul yoki ashyo qarzga emas, balki hadya tariqasida bergan deb vaj keltirsa, sud pul yoki ashyoni olgan tarafdan bitim qarz emas, balki hadya bitimi ekanligini tasdiqlovchi dalillarni talab qilishi va shu asosga ko‘ra nizoni hal qilishi lozim”.

8. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Ma’naviy zararni qoplash haqidagi qonunlarni qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2000-yil 28-apreldagi 7-sonli qarori:

10-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“10. Sudlarga tushuntirilsinki, shaxsga nisbatan qonunga xilof tarzda ma’muriy jazo qo‘llanishi hollarida ham ma’naviy ziyonni undirishni talab qilish huquqi vujudga keladi”.

9. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Uy-joy nizolari bo‘yicha sud amaliyoti haqida” 2001-yil 14-sentabrdagi 22-sonli qarori:

2-bandi sakkizinchi xatboshisidagi “davlat yoki” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

8-bandidagi “davlat yoki jamiyat” degan so‘zlar “jamoat” degan so‘z bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 8-bandidagi “gosudarstvennix ili” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

12-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“12. Sud, ishni ko‘rishda ishning haqiqiy holatini, taraflarning huquq va majburiyatlarini har tomonlama to‘liq va xolisona o‘rganib chiqish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik protsessual kodeksining tegishli moddalarida bayon etilgan harakatlarni amalga oshirishi zarur, xususan, taraflar yoki ularning vakillarini suhbatga taklif etishi, ularning mazkur da’voga oid barcha dalil hamda e’tirozlarini va ishni kelishuv bitimi tuzish yo‘li bilan hal etish imkoniyatlarini o‘rganib chiqishi, zarur hollarda, taraflarga ishni sudda ko‘rishga tayyorlash va ish sudda ko‘rilayotgan jarayonda ham kelishuv bitimi tuzish yo‘li bilan tugatishni taklif qilishi lozim.”;

24-bandi birinchi va ikkinchi xatboshisidagi “davlat yoki” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

24-bandi ikkinchi xatboshisidagi “Uy-joy kodeksi 71-moddasining to‘rtinchi — oltinchi qismlarida” degan so‘zlar “Uy-joy kodeksining 9-moddasida” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

10. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Mehnat vazifalarini bajarishi munosabati bilan xodimning hayoti va sog‘lig‘iga yetkazilgan zararni qoplashga oid nizolar bo‘yicha sud amaliyoti haqida” 2003-yil 19-dekabrdagi 18-sonli qarori:

rus tilidagi matni 1-bandidagi “soglasno prilojeniyu” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.

11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Yakka tartibda qurilgan uyga bo‘lgan mulk huquqi bilan bog‘liq nizolar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2004-yil 24-sentabrdagi 14-sonli qarori:

rus tilidagi matni 1-bandidagi “interesov i oxranyayemix zakonom interesov prav grajdan” degan so‘zlar “prav i oxranyayemix zakonom interesov grajdan” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Buyruq tartibida ish yuritishni tartibga soluvchi qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2006-yil 3-fevraldagi 4-sonli qarori:

22-bandidagi “2009-yil 24-noyabrdagi” degan so‘zlar “2024-yil 16-dekabrdagi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

13. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sud amaliyotida bitimlarni tartibga soluvchi qonunchilik normalarini tatbiq qilishda vujudga keladigan ayrim masalalar to‘g‘risida” 2006-yil 22-dekabrdagi 17-sonli qarori:

rus tilidagi matni 9-bandining beshinchi xatboshisidagi “chasti tretiy i chetvertiy stati 114 GK” degan so‘zlar “chasti tretya i chetvertaya stati 114 GK” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 14-bandining to‘rtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Obratit vnimaniye sudov, chto zakonom mojet bit predusmotreno, chto nedeystvitelnost chasti sdelki pri soxranenii ostalnix yeye usloviy ne vlechet nedeystvitelnosti sdelki v selom. Primerami mogut bit polojeniya GK ob obyazatelstvax, predusmatrivayushiye, chto nedeystvitelnost soglasheniya ob obespechenii obyazatelstva (kakovimi yavlyayutsya zalog, poruchitelstvo, garantiya) ne vlechet nedeystvitelnosti obyazatelstva (osnovnogo obyazatelstva)”.

14. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari bo‘yicha ekspertiza tayinlash, o‘tkazish va ekspert xulosasiga baho berishda sud amaliyotida kelib chiqadigan ayrim masalalar haqida” 2008-yil 12-dekabrdagi 24-sonli qarori:

7-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“7. Tushuntirilsinki, apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi taraflarning iltimosnomasi yoki o‘zining tashabbusi bilan ish materiallarida mavjud bo‘lgan yoki taraflar tomonidan qo‘shimcha taqdim etilgan hujjatlar asosida ekspertiza o‘tkazish mumkin bo‘lgan holatlarda, shuningdek, ish apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasida ko‘rilayotganda ekspert tekshiruvi o‘tkazish zaruriyati mavjudligi aniqlanib, lekin uni o‘tkazish yangi holat va dalillarni o‘rganishni talab qilgan holatlarda ham ekspertiza tayinlash huquqiga ega”;

rus tilidagi matni 13-bandi birinchi xatboshisidagi “v istechenii” degan so‘zlar “po istechenii” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 20-bandi ikkinchi xatboshisidagi “provedeniye issledovaniye” degan so‘zlar “provedeniye issledovaniya” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

15. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Vakillikka doir fuqarolik protsessual qonunchiligi normalarining sudlar tomonidan qo‘llanilishi to‘g‘risida” 2010-yil 14-maydagi 5-sonli qarori:

7-bandidagi “(kontrakt)” degan so‘z chiqarib tashlansin;

8-bandidagi “(kontrakt)” degan so‘z chiqarib tashlansin;

rus tilidagi matni 11-bandidagi “v opredelenii, vinesennomu” degan so‘zlar “v opredelenii, vinesennom” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

13-bandi quyidagi tahrirdagi beshinchi xatboshisi bilan to‘ldirilsin:

“yuridik shaxslarning xodimlari va notijorat tashkilotlar vakolatli vakillari uchun — ularning ushbu tashkilotda ishlashini tasdiqlovchi hujjat (buyruq, mehnat daftarchasidan ko‘chirma va h.k.)”;

13-bandi beshinchi xatboshisi tegishlicha oltinchi xatboshi deb hisoblansin.

16. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan nikohdan ajratishga oid ishlar bo‘yicha qonunchilikni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida” 2011-yil 20-iyuldagi 6-sonli qarori:

8-bandi chiqarib tashlansin.

17. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan otalikni belgilashga oid ishlarni ko‘rishda qonunchilikning qo‘llanilishi to‘g‘risida” 2011-yil 25-noyabrdagi 8-sonli qarori:

6-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“6. Sudlar shuni nazarda tutishi lozimki, qonunda mazkur toifa ishlar bo‘yicha da’vo muddati nazarda tutilmagan bo‘lib, otalik bola tug‘ilganidan so‘ng istalgan vaqtda belgilanishi mumkin. Bunda shuni e’tiborga olish kerakki, Oila kodeksi 62-moddasining ikkinchi qismi mazmuniga ko‘ra, o‘n sakkiz yoshga to‘lgan bolaga nisbatan otalik faqat uning arizasiga muvofiq amalga oshiriladi, agar u muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo‘lsa, uning vasiysi yoki vasiylik va homiylik organining arizasiga asosan belgilanilishiga yo‘l qo‘yiladi”.

18. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan farzandlikka olish haqidagi ishlar bo‘yicha qonunchilikni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida” 2013-yil 11-dekabrdagi 21-sonli qarori:

rus tilidagi matni 9-bandining ikkinchi xatboshisidagi “roditelyami, ne dostigshimi vozrasta” degan so‘zlar “roditeley, ne dostigshix vozrasta” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 9-bandining ikkinchi xatboshisidagi “za isklyucheniye sluchayev” degan so‘zlar “za isklyucheniyem sluchayev” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

11-bandidagi “Oila Kodeksi 157-moddasining 1-qismiga” degan so‘zlar “Oila kodeksi 157-moddasiga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 12-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“12. V sootvetstvii s trebovaniyami stati 155 Semeynogo kodeksa na usinovleniye neobxodimo soglasiye rebenka, dostigshego vozrasta desyati let, nalichiye takogo soglasiya viyavlyayetsya organami opeki i popechitelstva ili sudom pri rassmotrenii dela ob usinovlenii. V takix sluchayax sud doljen obratit vnimaniye, bilo li rebenku v dostupnoy forme ob’yasneni pravovie posledstviya usinovleniya (obsheniye s rodstvennikami, imushestvennie i drugiye spori), izmeneniye yego familii, imeni, otchestva, zapisey v svidetelstve o rojdenii”;

22-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

24-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“24. Tushuntirilsinki, alohida holatlar natijasida hal qiluv qarorining ijrosini kechiktirish uni bajarib bo‘lmaydigan qilib qo‘ysa (masalan farzandlikka olinayotgan bola zudlik bilan davolash kursini o‘tashi lozimligi), FPK 267-moddasi birinchi qismining 3-bandiga ko‘ra sud hal qiluv qarorini darhol ijro etilishiga yo‘l qo‘yishga haqli”.

19. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Shaxsni g‘ayriixtiyoriy tartibda psixiatriya statsionariga hamda sil kasalligiga qarshi kurash muassasasining ixtisoslashtirilgan bo‘limiga yotqizish yoki uning ushbu muassasalarda yotishi muddatini uzaytirish bilan bog‘liq fuqarolik ishlari bo‘yicha sud amaliyoti haqida” 2015-yil 18-sentabrdagi 14-sonli qarori:

rus tilidagi matni 1-bandidagi “odnoy ix pravovix garantiy” degan so‘zlar “odnoy iz pravovix garantiy” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 12-bandining birinchi xatboshisidagi “rassmotrenii zayavleniy” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

14-bandidagi “Psixiatriya yordami to‘g‘risida”gi Qonuni 28-moddasida” degan so‘zlar “Psixiatriya yordami to‘g‘risida”gi Qonuni 34 va 36-moddalarida” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

20. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan voyaga yetmagan va voyaga yetgan mehnatga layoqatsiz bolalar ta’minoti uchun aliment undirishga oid ishlar bo‘yicha qonunchilikni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida” 2016-yil 29-iyuldagi 11-sonli qarori:

rus tilidagi matni kirish qismining uchinchi xatboshisidagi “chetko” degan so‘z “konkretno” degan so‘z bilan almashtirilsin;

kirish qismining to‘rtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Voyaga yetmagan va voyaga yetgan mehnatga layoqatsiz bolalarning moddiy ta’minot olish huquqini ta’minlash va bu borada O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi normalarini to‘g‘ri va aniq tatbiq etilishi bo‘yicha bir xil sud amaliyotini shakllantirish maqsadida, “Sudlar to‘g‘risida”gi Qonunning 17-moddasiga asosan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qaror qiladi:”;

9-bandining ikkinchi xatboshisidagi “TMEK” qisqartmasi “TIEK” qisqartmasi bilan almashtirilsin.

21. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlarini sud muhokamasiga tayyorlash to‘g‘risida” 2018-yil 24-avgustdagi 26-sonli qarori:

20-bandidagi “sud tomonidan” degan so‘zlar “sudya tomonidan” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

22. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudning hal qiluv qarori haqida” 2019-yil 24-maydagi 12-sonli qarori:

25-bandining uchinchi xatboshisidagi “FPK 106-moddasi” degan so‘zlar “FPK 267-moddasining uchinchi qismi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

23. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari bo‘yicha birinchi instansiya sudining ajrimlari to‘g‘risida” 2019-yil 25-oktabrdagi 19-sonli qarori:

3-bandining o‘ttiz sakkizinchi xatboshisidagi “ajrim chiqarishga majbur” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

3-bandining qirqinchi xatboshisi “ajrim chiqarishga majbur” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

rus tilidagi matni 12-bandining birinchi xatboshisidagi “dlya otkaze v prinyatii” degan so‘zlar “dlya otkaza v prinyatii” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 13-bandining birinchi xatboshisidagi “po voprosu, kotoroye” degan so‘zlar “po voprosu, kotoriy” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 15-bandining yigirma to‘rtinchi xatboshisidagi “i drugiye” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.

24. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlari bo‘yicha qonuniy kuchga kirgan sud hujjatlarini yangi ochilgan holatlar bo‘yicha qayta ko‘rishni tartibga soluvchi qonun hujjatlarini qo‘llash to‘g‘risida” 2019-yil 24-dekabrdagi 25-sonli qarori:

rus tilidagi matni 12-bandining birinchi xatboshisidagi “(stati 443 GPK)” degan so‘zlar “(statya 443 GPK)” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

13-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Viloyat va unga tenglashtirilgan sudlari apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalarining ajrimlarini yangi ochilgan holatlar bo‘yicha qayta ko‘rish haqidagi arizani qanoatlantirish yoki rad qilish to‘g‘risidagi ajrimi ustidan tegishli yuqori instansiya sudiga taftish tartibida shikoyat (protest) berilishi mumkin”;

14-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“14. Birinchi instansiya sudining sud hujjatini yangi ochilgan holat bo‘yicha qayta ko‘rish to‘g‘risidagi arizani rad qilish haqidagi ajrimi ustidan berilgan xususiy shikoyat (protest) qanoatlantirilganda, apellyatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi FPKning 47-bobi tartibida ushbu ajrimni, shuningdek, arizachi tomonidan qayta ko‘rish masalasi qo‘yilgan sud hujjatini, agar ushbu sud hujjatini qayta ko‘rish uchun qonunda nazarda tutilgan asoslar mavjud bo‘lsa, bekor qiladi. Bunday holda ish tegishli instansiya sudiga mazmunan ko‘rish uchun yuboriladi”.

25. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan er va xotinning umumiy mol-mulkini bo‘lish haqidagi ishlarni ko‘rishda qonunchilikni qo‘llash amaliyoti to‘g‘risida” 2023-yil 20-fevraldagi 3-sonli qarori:

rus tilidagi matni 1-bandining uchinchi xatboshisidagi “mojet bit zayavlen” degan so‘zlar “mojet bit zayavleno” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

26. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan fuqarolik ishlarini taftish tartibida ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2024-yil 25-iyundagi 20-sonli qarori:

rus tilidagi matni 8-bandining to‘rtinchi xatboshisidagi “Istecheniye etogo sroka yavlyayetsya osnovaniyem dlya otkaza v xodataystve o vosstanovlenii sroka, a jaloba (protest) rassmotreniyu ne podlejit” jumlasi yangi xatboshidan boshlanib, beshinchi xatboshi deb hisoblansin.

27. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Fuqarolik ishlari bo‘yicha sud xarajatlarini undirish amaliyoti to‘g‘risida” 2024-yil 16-dekabrdagi 37-sonli qarori:

29-bandi quyidagi tahrirdagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Apellyatsiya, kassatsiya shikoyati, taftish tartibidagi shikoyatni qanoatlantirish rad etilgan taqdirda, sud “Davlat boji to‘g‘risida”gi Qonun 8-moddasining ikkinchi qismi talablaridan kelib chiqib, davlat boji masalasini hal qilishi lozim”;

29-bandining ikkinchi xatboshisi tegishlicha uchinchi xatboshi deb hisoblansin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Qishloq xo‘jaligida qonuniylikni ta’minlash va yerdan foydalanishdagi suiiste’molchiliklarning oldini olishda iqtisodiy sudlarning rolini oshirish to‘g‘risida” 2004-yil 12-martdagi 115-sonli qarori:

2-bandidagi “Qishloq xo‘jalik kooperativi (shirkat xo‘jaligi) to‘g‘risida”gi” degan so‘zlar “Qishloq xo‘jaligi kooperativi to‘g‘risida”gi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

2-bandidagi “Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishida shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish va majburiyatlar bajarilishi uchun tomonlarning javobgarligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2003-yil 4-sentabrdagi 383-sonli,” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5. Iqtisodiy sudlar shu holatni e’tiborga olsinlarki, fermer xo‘jaligi bilan yer ijarasi shartnomasini tuzgan qishloq xo‘jalik kooperativi tugatilgan hollarda yer ijarasi shartnomasini bekor qilish to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksining 6-moddasiga muvofiq, tuman hokimliklari da’vogar sifatida qatnashishlari mumkin”.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashda protsessual qonun normalarining qo‘llanilishiga oid ayrim masalalar to‘g‘risida” 2009-yil 18-dekabrdagi 204-sonli qarori:

24-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“24. To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha kelishuv bitimini tuzish va uni sud tomonidan tasdiqlash tartibi “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni bilan belgilanadi”.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Mulk huquqini tan olishga oid ishlarni ko‘rishda iqtisodiy sudlar tomonidan qonun hujjatlari qo‘llanilishining ayrim masalalari to‘g‘risida” 2010-yil 19-noyabrdagi 220-sonli qarori:

2-bandidagi “54-moddasi” degan so‘zlar “66-moddasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Mulk ijarasi shartnomasiga oid fuqarolik qonun hujjatlari normalarini iqtisodiy sudlar tomonidan qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2011-yil 1-dekabrdagi 234-sonli qarori:

5-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar nazarda tutishlari kerakki, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat mulkini ijaraga berish tartibini yanada takomillashtirish to‘g‘risida” 2023-yil 14-dekabrdagi 660-sonli qarori bilan tasdiqlangan Davlat mulkini ijaraga berish tartibi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq davlat mulki faqat O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi huzuridagi Davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanish markazining (keyingi o‘rinlarda — Markaz) Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy boshqarmalari orqali ijaraga beriladi”;

12-bandi quyidagi mazmundagi to‘rtinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, ijaraga oluvchi ijaraga beruvchini mulk ijarasi shartnomasida belgilangan muddatda, agar shartnomada bunday muddat belgilangan bo‘lmasa, shartnomaning amal qilishi tamom bo‘lguncha oqilona muddatda bunday shartnomani tuzish istagi haqida yozma ravishda ogohlantirgan holdagina yangi muddatga mulk ijarasi shartnomasini tuzishda sharoitlar teng bo‘lgan hollarda ijaraga oluvchi boshqa shaxslarga nisbatan imtiyozli huquqqa ega bo‘ladi”;

to‘rtinchi xatboshi tegishlicha beshinchi xatboshi deb hisoblansin;

17.1-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Biroq, nazarda tutish lozimki, bir yildan kam muddatga tuzilgan bino va inshootni ijaraga berish shartnomasi bo‘yicha taraflarning huquqiy munosabatlari bir yildan ortiq muddatda davom etsa, bunday shartnoma davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi shart”.

5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Sud buyrug‘i berish to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rishda iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2013-yil 5-dekabrdagi 254-son qarori:

2.2-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

uchinchi-to‘rtinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi-uchinchi xatboshilar deb hisoblansin;

20-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Sudlar inobatga olishlari lozimki, huquqlari va majburiyatlari to‘g‘risida sud buyrug‘i chiqarilgan shaxslar uchun sud buyrug‘ini bekor qilish uchun ariza berishning o‘n kunlik muddati ularga sud buyrug‘i chiqarilganligi ma’lum bo‘lgan kundan e’tiboran hisoblanadi”;

ikkinchi — o‘ninchi xatboshilar tegishlicha uchinchi — o‘n birinchi xatboshilar deb hisoblansin.

6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan ekspertizaga oid qonun hujjatlarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2014-yil 20-iyundagi 261-sonli qarori:

4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4. Ekspertiza muassasasida ekspertizaning quyidagi turlari o‘tkaziladi:

sud-ekologik ekspertizasi, sud-avtotexnika ekspertizasi, transport vositalarini va ularning qismlarini baholash ekspertizasi, yong‘in-texnikaviy ekspertiza, sud-iqtisodiy ekspertiza, sud-tovarshunoslik ekspertizasi, sud qurilish-texnikaviy ekspertizasi, oziq-ovqat mahsulotlarining ekspertizasi va ixtisosligidan kelib chiqib, boshqa turdagi ekspertizalar — O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X.Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertizasi markazi va uning hududiy bo‘limlarida;

shaharsozlik hujjatlari ekspertizasi — O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasining Shaharsozlik hujjatlarini ekspertizadan o‘tkazish boshqarmasi va uning hududiy bo‘linmalarida;

sud-xatshunoslik ekspertizasi — O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va uning hududiy boshqarmalarida hamda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi X. Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertizasi markazi va uning hududiy bo‘limlarida.

Boshqa ekspertiza muassasalarida ekspertiza ularning ixtisosligidan kelib chiqib, o‘tkazilishi mumkin”;

22-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“22. Ekspertiza qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda o‘tkazilishi lozim.

Namunaviy nizomning 8-bandiga ko‘ra, ekspertizani tayinlashga vakolatli organ (shaxs)ning qarori (ajrimi) asosida tadqiqotlarni o‘tkazish muddatlari sud ekspertizalarining hajmi va murakkabligiga, shuningdek, sud ekspertining ish hajmiga ko‘ra 30 kun doirasida belgilanadi. Sud ekspertizasi turlarining murakkablik darajasi ekspertiza tashkilotining yuqori turuvchi idorasi, shuningdek, nodavlat sud-ekspertiza tashkilotlari uchun Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.

Tadqiqotlarni o‘tkazishni 30 kun mobaynida bajarish mumkin bo‘lmagan taqdirda, ekspertiza tashkiloti rahbari muddat o‘tishidan 3 ish kuni oldin asoslangan holda ekspertiza tayinlagan vakolatli organ (shaxs)ga yozma yoki elektron ravishda xabar qiladi hamda ular bilan kelishgan holda qo‘shimcha muddatni belgilaydi.

Sudlar inobatga olishlari lozimki, Namunaviy nizomning 9-bandiga ko‘ra, ekspertiza tayinlashga vakolatli organ (shaxs)ning qarori (ajrimi) bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazish muddatlari ish materiallari ekspertiza tashkilotiga tushgan kundan keyingi ish kunidan boshlab hisoblanadi va sud eksperti xulosasi ekspertiza tayinlagan vakolatli organ (shaxs)ga yuborilgan kunda tugaydi”;

24-bandidagi “8-bandining uchinchi xatboshisiga” degan so‘zlar “10-bandining oltinchi xatboshisiga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

7. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan videokonferensaloqa rejimida sud majlislarini o‘tkazishda protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2014-yil 28-noyabrdagi 270-sonli qarori:

2-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ishni ko‘rayotgan iqtisodiy sud deganda, iqtisodiy ish ish yurituvida bo‘lgan iqtisodiy sud tushuniladi. Videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisini o‘tkazishga ko‘maklashadigan sud deganda, videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisini o‘tkazish uchun texnik va boshqa sharoitlarni ta’minlayotgan va ishni ko‘rayotgan iqtisodiy sud hududidan tashqarida joylashgan O‘zbekiston Respublikasi sudi tushuniladi”;

4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisida ishtirok etishini ta’minlash uchun ko‘rsatilgan shaxslarning yashash joyi, joylashgan yeri yoki turgan joyi bo‘yicha tegishli sudlarning videokonferensaloqa tizimlaridan yoxud ishni ko‘rayotgan sudning mobil videokonferensaloqa tizimidan foydalaniladi.

Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisida ishtirok etish huquqi birinchi instansiya sudidagi kabi, apellyatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalari sud majlislarida ham amalga oshirilishi mumkin.

Videokonferensaloqa rejimidagi sud majlisida ishda ishtirok etuvchi shaxslar va odil sudlovni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi shaxslar sud majlisida IPKning 167-moddasida belgilangan tartibga rioya etmaganlarida raislik qiluvchi sud majlisi vaqtida sud tartibni buzgan shaxsni ogohlantirishga, tartibni takroran buzgan shaxsni sud majlisi zalidan chiqarib yuborishga, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 180-moddasida ko‘rsatilgan asoslar mavjud bo‘lganda sud mansabdor shaxs yoki fuqaroni sudga hurmatsizlik qilganlik uchun ma’muriy javobgarlikka tortishga haqli (IPK 200-moddasining oltinchi qismi)”.

8. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan protsessual muddatlarga oid qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2015-yil 19-iyundagi 283-sonli qarori:

8.1-bandining beshinchi xatboshisidagi “305-1-moddasining ikkinchi qismida” degan so‘zlar “310-moddasining beshinchi qismida” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

11-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Bankrotlik” degan so‘z “To‘lovga qobiliyatsizlik” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

9. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining “Iqtisodiy sudlar tomonidan qurilish pudrati shartnomasidan kelib chiqadigan nizolarni hal etishda qonun hujjatlarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2016-yil 23-dekabrdagi 306-sonli qarori:

1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kapital qurilishda iqtisodiy islohotlarni yanada chuqurlashtirishning asosiy yo‘nalishlari to‘g‘risida” 2003-yil 6-maydagi PF-3240-sonli Farmoni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Kapital qurilishda tanlov savdolari tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2003-yil 3-iyuldagi 302-sonli, “Kapital qurilishda xo‘jalik munosabatlari mexanizmini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2003-yil 12-sentabrdagi 395-sonli qarorlari va boshqalar shunday hujjatlar sirasiga kiradi” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

2.3-bandi quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Ushbu qoida davlat xaridi tartib-taomillariga zid tuzilgan shartnomalarga nisbatan tatbiq etilmaydi”;

3-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin.

10. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Birinchi instansiya sudi tomonidan iqtisodiy protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2019-yil 24-maydagi 13-sonli qarori:

3-bandining uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

to‘rtinchi xatboshi tegishlicha uchinchi xatboshi deb hisoblansin;

13-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“13. Da’vogar IPK 157-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan da’vo asosini yoki predmetini o‘zgartirish, da’vo talablari miqdorini ko‘paytirish yoki kamaytirish huquqidan birinchi instansiya sudida hal qiluv qarori qabul qilingunga qadar foydalanishi mumkin. Mazkur norma ish boshqa instansiyalarda ko‘rilayotganida qo‘llanilmaydi. Qayd etilgan huquqdan hal qiluv qarori yuqori instansiya sudi tomonidan bekor qilinib, ish birinchi instansiya sudida ish yuritish qoidalari bo‘yicha ko‘rilayotganida, shuningdek sud hujjati yangi ochilgan holat bo‘yicha bekor qilinib, ish yangidan birinchi instansiya sudida ko‘rilayotganda foydalanilishi mumkin”;

17-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlar inobatga olishlari lozimki, ayblilik to‘g‘risidagi masalani hal qilmay turib, jinoyat ishini tugatish haqidagi ajrim (qaror) yoki jinoyat ishi qo‘zg‘atishni rad etish haqidagi qaror yoxud shaxsni ma’muriy javobgarlikka tortish haqidagi qaror, ular (ajrim, qaror) bilan aniqlangan holatlarga huquqiy baho berishda, dalil sifatida qabul qilinishi mumkin”;

29-bandining ikkinchi va uchinchi xatboshilari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Bunda nazarda tutish kerakki, IPK 160-moddasining ikkinchi qismida ko‘rsatilgan shartlardan hech bo‘lmaganda bittasi mavjud bo‘lsa, qarshi da’vo ish yuritishga qabul qilinishi mumkin. Agar qarshi da’vo protsessual qonun hujjatlari tartibiga rioya qilingan holda taqdim etilgan bo‘lib, ammo yuqorida ko‘rsatilgan moddadagi shartlardan birortasi mavjud bo‘lmasa, qarshi da’vo qaytarilishi lozim.

Qarshi da’vo da’vo arizasini taqdim etishning umumiy qoidalariga rioya etgan holda taqdim etilgan bo‘lsa, sudlovga tegishlilik to‘g‘risidagi qoidalardan qat’i nazar, sud tomonidan ish yuritishga qabul qilinadi”;

quyidagi mazmundagi 32²-band bilan to‘ldirilsin:

“32². Sudlarga tushuntirilsinki, “Mediatsiya to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonunining amal qilishi mediatsiyada ishtirok etmayotgan uchinchi shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlariga, jamoat manfaatlariga daxl qiladigan yoki daxl qilishi mumkin bo‘lgan, shuningdek, ma’muriy huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolarga nisbatan tatbiq etilmaydi”.

11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Chet ellik shaxslar ishtirokidagi ishlarni iqtisodiy sudlar tomonidan ko‘rishda qonunchilik hujjatlarini qo‘llashning ayrim masalalari haqida” 2023-yil 20-noyabrdagi 27-sonli qarori:

19-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“19. Chet davlat hududida tuzilgan va iqtisodiy sudga taqdim qilingan rasmiy hujjatlarni legallashtirish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20-noyabrdagi 610-son qarori bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston Respublikasida hamda xorijda hujjatlar va dalolatnomalarni konsullik legallashtirish tartibi to‘g‘risida”gi Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi”.

12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan iqtisodiy ishlarni apellyatsiya, kassatsiya tartibida ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2024-yil 25-martdagi 10-sonli qarori:

5-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek, ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo huquqlari va majburiyatlari to‘g‘risida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar IPKning 189-moddasiga muvofiq qabul qilingan qo‘shimcha hal qiluv qarori ustidan ham apellyatsiya, kassatsiya shikoyati berishga, prokuror esa qonunda nazarda tutilgan hollarda protest keltirishga haqlidirlar”;

12-bandining yettinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Sudlarga tushuntirilsinki, apellyatsiya tartibida ishni ko‘rish jarayonida, aynan shu sud hujjati ustidan boshqa shaxslar tomonidan kassatsiya shikoyati (protesti) taqdim etilgan taqdirda, kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish IPK 291-moddasi birinchi qismining 2-bandiga asosan rad etiladi va shikoyat (protest) bergan shaxsga apellyatsiya shikoyati (protesti) bilan murojaat qilish huquqi tushuntiriladi”;

24-bandining ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

uchinchi-to‘rtinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi-uchinchi xatboshilar deb hisoblansin;

32-bandining yigirma to‘qqizinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

o‘ttizinchi — o‘ttiz ikkinchi xatboshilar tegishlicha yigirma to‘qqizinchi — o‘ttiz birinchi xatboshilar deb hisoblansin;

32-bandining o‘ttizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ijro ishini yuritishni tiklash (IPKning 346-moddasi) haqidagi ajrimlari ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin emas”.

13. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan iqtisodiy ishlarni taftish tartibida ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2024-yil 25-iyundagi 21-sonli qarori:

8-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Davlat boji to‘lashni kechiktirish haqidagi iltimosnoma sudya tomonidan taftish tartibidagi shikoyatni ish yuritishga qabul qilishda hal qilinadi”;

28-bandining uchinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

31-bandidagi “umumlashtirib” degan so‘z “zaruratga qarab umumlashtirib” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Davlat pensiya ta’minoti bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha sud amaliyoti to‘g‘risida” 2017-yil 29-noyabrdagi 44-sonli qarori:

rus tilidagi matni 15-bandining ikkinchi xatboshisidagi “trebovaniyami” degan so‘zdan keyin “Polojeniya “O poryadke naznacheniya i viplati gosudarstvennix pensiy”, utverjdennogo” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

rus tilidagi matni 15-bandining ikkinchi xatboshisidagi “Postanovleniya” degan so‘z “Postanovleniyem” degan so‘z bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 19-bandining birinchi xatboshisidagi “utverjdayemim” degan so‘z “utverjdennim” degan so‘z bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 20-bandining uchinchi xatboshisi “otsutstviye” va “nalichiye” degan so‘zlardan keyin “zaklyucheniya” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Ma’muriy ishlarni ko‘rishda birinchi instansiya sudi tomonidan protsessual qonun normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2018-yil 19-maydagi 15-sonli qarori:

rus tilidagi matni 11-bandidagi “prinyatiya zayavleniya (jalobi)” degan so‘zlardan keyin “k proizvodstvu” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

15-bandidagi “uning ustidan” degan so‘zlar “ularning ustidan” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

18-bandidagi “qabul qilinishi” degan so‘zlar “ko‘rilishi” degan so‘z bilan almashtirilsin;

25-bandidagi “ko‘rmasdan qoldirish” degan so‘zlardan keyin “tugatish” degan so‘z bilan, “qaytarish” degan so‘zdan keyin “qabul qilishni rad etish” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

26-bandidagi “Sudlarga” degan so‘z “Sudlar” degan so‘z bilan almashtirilsin;

27-bandidagi “imkon bergan sabab va sharoitlarni” degan so‘zlar “sabab bo‘lgan shart-sharoitlarni” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Ma’muriy ishlar bo‘yicha sud xarajatlarini undirish amaliyoti to‘g‘risida” 2019-yil 25-oktabrdagi 20-sonli qarori:

21-bandi quyidagi tahrirdagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Apellyatsiya, kassatsiya shikoyati, taftish tartibidagi shikoyatni qanoatlantirish rad etilgan taqdirda, sud “Davlat boji to‘g‘risida”gi Qonun 10-moddasining ikkinchi qismi talablaridan kelib chiqib, davlat boji masalasini hal qilishi lozim”.

4. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Ma’muriy organlar va ular mansabdor shaxslarining qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqish bo‘yicha sud amaliyoti haqida” 2019-yil 24-dekabrdagi 24-sonli qarori:

rus tilidagi matni 2-bandidagi “ispolnitelnoy vlasti” degan so‘zlar “gosudarstvennogo upravleniya” degan so‘zlar bilan, “v sootvetstvii s” degan so‘zlar “utverjdennie” degan so‘z bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 5-bandidagi “pismennoy” degan so‘z “ustanovlennoy” degan so‘z bilan almashtirilsin;

16-bandining ikkinchi xatboshidagi “Raqobat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 34-moddasi” degan so‘zlar “Raqobat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni 40-moddasining uchinchi qismi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

23-bandi uchinchi xatboshidagi “choralar ko‘rilganligi” degan so‘zlar “choralar ko‘rilishi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

23-bandi to‘rtinchi xatboshidagi “majburiyati yuklatilganligi” degan so‘zlar “majburiyati yuklatilishi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

24-bandi chiqarib tashlansin;

25-bandining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“25. Sudlarga tushuntirilsinki, MSIYUtK 276-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq sud qarorining javobgar zimmasiga arizachining huquqlari va erkinliklarini tiklash yoki ularni amalga oshirishdagi to‘sqinliklarni bartaraf etishga oid majburiyat yuklangan qismining ijrosi ma’muriy organga ijro muddati ko‘rsatilgan holda yuboriladigan sudning hal qiluv qarori (qarori) asosida amalga oshiriladi”.

5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan ma’muriy ishlarni apellyatsiya, kassatsiya tartibida ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida” 2024-yil 25-martdagi 11-sonli qarori:

5-bandining ikkinchi xatboshisidagi “237-moddasining ikkinchi qismiga” degan so‘zlar “237-moddasining birinchi qismiga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

6-bandining ikkinchi xatboshisi “qabul qilingan” degan so‘zlardan keyin “yoki qonuniy kuchga kirgan” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

rus tilidagi matni 8-bandining birinchi xatboshisi “odnovremenno s” degan so‘zlardan keyin “apellyatsionnoy” degan so‘z bilan to‘ldirilsin;

rus tilidagi matni 15-bandining birinchi xatboshisidagi “vozvrasheniya” degan so‘z “ostavleniya jalobi bez rassmotreniya” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

18-bandining uchinchi xatboshisi “moddiy va protsessual” degan so‘zlardan keyin “huquq” degan so‘z bilan to‘ldirilsin;

19-bandining birinchi xatboshisidagi “215, 239” raqamlari “220, 244” raqamlari bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 22-bandining ikkinchi xatboshisidagi “jalobi” degan so‘z “jalobe” degan so‘z bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 22-bandining ikkinchi xatboshisidagi “rassmatrivayushey delo” degan so‘zlardan keyin “putyom vineseniya opredeleniya” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;

rus tilidagi matni 28-bandining ikkinchi xatboshisidagi “izmenennix ili” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;

28-bandi quyidagi mazmundagi uchinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:

“Bunday holatda sud hujjatining qonuniyligiga ishni mazmunan ko‘rish natijalari bo‘yicha baho beriladi”;

30-bandining uchinchi xatboshidagi “qaror qismini” degan so‘zlar “xulosa qismini” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

rus tilidagi matni 31-bandining birinchi xatboshisidagi “dela” degan so‘z chiqarib tashlansin.