Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 28 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3697]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Банклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Айрим идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур қарор 2026 йил 1 январдан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРаис Т. ИШМЕТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 2 октябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21/6-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 2 октябрдаги 21/6-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНИЗОМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур Низом банклар, шу жумладан микромолия банклари (бундан буён матнда банк деб юритилади) капиталининг монандлигига қўйиладиган талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкапитал захиралар — солиқлар ва йиғимлар тўлангандан сўнг соф фойда ёки аввалги йилларнинг тақсимланмаган фойдаси ҳисобидан шаклланган захиралар. Улардан банк фаолиятида вужудга келадиган ҳар қандай зарарларни улар юзага келиши биланоқ ҳеч қандай чеклашларсиз қоплаш учун фойдаланилиши мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишстандарт активларга яратиладиган захиралар — банк фаолияти давомида умуман ёки бирор-бир фаолият тури натижасида эҳтимолий йўқотишларни қоплаш мақсадида ташкил қилинадиган захиралар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус захиралар — «субстандарт», «қониқарсиз», «шубҳали» ва «умидсиз» сифатида таснифланган активлар бўйича эҳтимолий зарарларни қоплашга мўлжалланган захиралар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишномоддий активлар — моддий-ашёвий кўринишга эга бўлмаган, бир йилдан ортиқ фойдали хизмат муддатига эга бўлган ва банк хизматларини кўрсатишда ёки маъмурий мақсадларда фойдаланиладиган номонетар, идентификацияланадиган активлар (дастурий таъминот, фойдаланиш ҳуқуқи, маркетинг ва техник маълумотлари, гудвилл ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгудвилл — харидор томонидан банк сотиб олинишида унинг соф активлари (барча активларнинг бозор баҳоси ва барча мажбуриятларнинг бозор баҳоси ўртасидаги фарқ) қийматидан ортиқ тўланадиган сумма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлевераж — банк жами активларининг капитал билан таъминланганлик даражасини акс эттирувчи кўрсаткич;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрегулятив капитал — банк фаолиятини тартибга солиш ва пруденциал нормативлар ҳисоб-китобини амалга ошириш мақсадида ҳисоб-китоб қилиш йўли билан аниқланадиган банк капитали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитни қайта ҳисоблаш омили — балансдан ташқари ҳисобварақларнинг таваккалчилик даражасини ҳисоблаш мақсадида уларга нисбатан қўлланиладиган кредит конверсия коэффициенти (фоиз) бўлиб, ушбу коэффициент балансдан ташқари мажбуриятларни таваккалчиликка тортилган активларга айлантириш учун қўлланилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкка алоқадор шахслар — Бир қарз олувчи, ўзаро алоқадор қарз олувчилар гуруҳи, шу жумладан банкка алоқадор шахслар учун таваккалчиликнинг энг кўп миқдори тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3283, 2020 йил 29 октябрь) 17-бандида келтирилган шахслар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмолиявий ташкилот — кредит ташкилотлари, суғурта ташкилотлари, лизинг ташкилотлари, қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчилари, клиринг ташкилотлари ва молиявий хизматлар кўрсатувчи бошқа ташкилотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсубординар қарз — банкнинг кредитори талабига кўра муддатидан олдин қайтарилмайдиган ҳамда банк тугатилаётганда омонатчиларнинг ва бошқа кредиторларнинг талаблари қаноатлантирилганидан кейин бажариладиган, таъминланмаган қарз мажбурияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдавлат сектори ташкилотлари — давлат органлари, шу жумладан республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан бошқарилувчи ва (ёки) улар томонидан тўлиқ ёки қисман молиялаштириладиган, шунингдек солиқ, йиғим, жарима ва бошқа мажбурий тўловлар шаклида даромад олиш ваколатига эга бўлган ташкилотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсавдо портфели — банк томонидан молиявий инструментлар нархларидаги қисқа муддатли тебранишлардан фойда олиш мақсадида кейинчалик сотиш ва (ёки) таваккалчиликларни хеджирлаш мақсадида харид қилинган молиявий инструментлар йиғиндиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъминланган облигация — эмитентнинг махсус ажратилган активлари билан таъминланган облигация.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Банк I даражали капиталининг миқдори банк устав капиталининг энг кам миқдоридан кам бўлмаслиги лозим, бундан мазкур банднинг иккинчи хатбошисида белгиланган банклар мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанк фаолиятини амалга оширганига уч йилдан ошмаган банклар I даражали капиталининг миқдори банк устав капитали энг кам миқдорининг 70 фоизидан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Банк регулятив капиталининг таркибий элементлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Регулятив капитал I даражали капитал ва II даражали капиталнинг йиғиндисидан иборат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII даражали капиталнинг жами миқдори I даражали капиталнинг 100 фоизидан ошмаган миқдорда ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. I даражали капитал I даражали асосий капитал ва I даражали қўшимча капитални ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Регулятив капитал таркибига хавфсиз бўлмаган ва носоғлом банк фаолиятининг юзага келишига олиб келиши мумкин бўлган шартлар (ташкил қилинадиган жамғармалар ва (ёки) захиралардан белгиланган мақсадга мувофиқ фойдаланиш, қарз мажбуриятларини чиқариш шартлари ва бошқалар) билан чекланган капитал элементлари киритилиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. I даражали асосий капитал қуйидаги элементларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг мазкур Низомнинг 7-бандида келтирилган шартларга мувофиқ бўлган тўлиқ тўланган оддий акциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшилган капитал — оддий акциялар жойлаштирилишида уларнинг номинал қийматидан юқори тўланган сумма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштақсимланмаган фойда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк балансидаги аввалги йилларнинг тақсимланмаган фойдаси ҳисобидан шаклланган капитал захиралар ва бошқа очиқланган захиралар (банкнинг асосий воситалари, шунингдек текинга олинган мулклар ва номоддий активлар қийматининг сезиларли ўсиши натижасида бошланғич қийматига нисбатан қийматининг ошган миқдори бундан мустасно);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўтган йиллардаги қопланмаган зарарлар ва жорий йил зарарлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг назоратга оид консолидациялашган ҳисоботларида акс эттириладиган, банкнинг шуъба ташкилотлари томонидан чиқарилган, учинчи шахслар, шу жумладан миноритар акциядорлар ихтиёрида бўлган мазкур Низомнинг 7-бандида белгиланган шартларга мувофиқ бўлган капитал элементлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Мазкур Низомнинг 6-банди иккинчи хатбошисида келтирилган оддий акциялар қуйидаги шартларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк фаолияти тугатилаётганда уларга доир талаблар банк депозиторлари, кредиторлари ва субординар қарзлар ҳамда капиталнинг бошқа воситалари бўйича талаблар бажарилгандан кейин сўнгги навбатда қондирилиши ва уларга доир талабларни қондириш навбати (субординацияси) ўзгартирилмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгалари банк фаолияти тугатилганда ушбу банднинг иккинчи хатбошисида кўрсатилган барча талаблар бажарилгандан сўнг ўзларининг банк капиталидаги улушига мутаносиб миқдорда банк ихтиёрида қолган активларга нисбатан талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуддатсиз бўлиши ва банк томонидан қайтариб сотиб олинмаслиги, бундан банкларни санация қилиш ва тугатишга оид қонунчиликда белгиланган ҳолатлар мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшартлари банк томонидан қайтариб сотиб олиниши ёки бекор қилиниши мумкинлигини кўзда тутмаслиги ҳамда бунга оид кутилмаларни шакллантирмаслиги, бундан банкларни санация қилиш ва тугатишга оид қонунчиликда белгиланган ҳолатлар мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдивидендлар банк тасарруфида қоладиган соф фойдасидан ва (ёки) ўтган йилларнинг тақсимланмаган фойдасидан тўланиши, шунингдек уларнинг миқдори эгалари томонидан оддий акцияларни сотиб олиш учун тўланган суммадан келиб чиқиб белгиланмаслиги ва бунга оид шартларнинг мавжуд эмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшартлари дивидендлар тўланишига оид мажбуриятларни келтириб чиқармаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдивидендлар тўланмаганлиги мажбуриятларнинг бажарилмаслиги (тўловга қобилиятсизлик) ҳолати деб баҳоланмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдивидендлар шартнома ва қонун асосида вужудга келган мажбуриятлар бажарилганидан ҳамда банк фаолияти тугатилаётганда талабларни қондириш навбати (субординацияси) оддий акцияларга нисбатан аввалроқ бўлган капитал воситалар бўйича дивидендлар ва уларга тенглаштирилган тўловлар тўлангандан кейин тўланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгаларига дивидендларни олишга бўлган имтиёзли ҳуқуқни тақдим этмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюзага келган зарарларни қоплаш учун биринчи навбатда ва пропорционал равишда энг кўп миқдорда ҳисобдан чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкда тўловга қобилиятсизлик юзага келганлигини баҳолаш мақсадларида улар бўйича тўланган сумма капитал сифатида таснифланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбухгалтерия ҳисоби мақсадларида улар бўйича тўланган сумма капитал сифатида таснифланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан тўғридан-тўғри чиқарилган ва тўлиқ тўланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан бевосита ва билвосита молиялаштирилмаган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк ёки унга алоқадор шахслар томонидан кафолатланмаган ва таъминланмаган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшартлари банк фаолияти тугатилаётганда улар бўйича талабларни қондириш навбатини (субординацияси) ўзгартирмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишакциядорларнинг умумий йиғилиши томонидан ёки, агар банк уставига ёхуд акциядорлар умумий йиғилишининг қарорига мувофиқ банкнинг кузатув кенгашига шундай қарорлар қабул қилиш ҳуқуқи берилган бўлса, банкнинг кузатув кенгаши томонидан чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк балансида аниқ тарзда ва алоҳида акс этиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Оддий акцияларнинг шартлари мазкур Низомнинг 7-бандида белгиланган талабларнинг камида биттасига мувофиқ бўлмаса, мазкур акциялар ҳамда улар бўйича қўшилган капитал капитал монандлиги ҳисоб-китобида I даражали асосий капитал таркибидан чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. I даражали қўшимча капитал қуйидаги элементларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг мазкур Низомнинг 10-бандида келтирилган шартларга мувофиқ бўлган имтиёзли акциялари ва (ёки) бошқа капитал элементлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшилган капитал — I даражали қўшимча капиталга киритилган имтиёзли акциялар ва (ёки) бошқа капитал элементлари биринчи марта жойлаштирилишида уларнинг номинал нархидан юқори тўланган сумма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг назоратга оид консолидациялашган ҳисоботларида акс эттириладиган, банкнинг шуъба ташкилотлари томонидан чиқарилган, учинчи шахслар, шу жумладан миноритар акциядорлар ихтиёрида бўлган мазкур Низомнинг 10-бандида белгиланган шартларга мувофиқ бўлган капитал элементлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Мазкур Низомнинг 9-банди иккинчи хатбошисида келтирилган имтиёзли акциялар ва (ёки) бошқа капитал элементлари қуйидаги шартларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчиқарилган ва тўлиқ тўланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк тугатилаётганда уларга доир талаблар банк депозиторлари, кредиторлари ва II даражали капиталга кирувчи субординар қарзлар бўйича талаблар бажарилгандан сўнг ёхуд бундай капитал элементлари банк акцияларининг назорат пакетига эгалик қилувчи холдинг компаниялари томонидан чиқарилганда барча кредиторлар талабларидан сўнг қондирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк ёки унга алоқадор шахслар томонидан кафолатланмаган ва таъминланмаган бўлиши ҳамда шартлари улар бўйича талабларни қондириш навбатини (субординацияси) ўзгартирмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуддатсиз бўлиши, шу жумладан муайян сотиб олиш санаси ёки шартларига эга бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар чиқарилган санадан камида беш йилдан сўнг (бундан мазкур банднинг еттинчи хатбошисида белгиланган ҳолат мустасно) банк ташаббуси билан номинал қийматда қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) мумкинлиги, бунда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг (бундан буён матнда Марказий банк деб юритилади) эътирози мавжуд бўлмаслиги, шартлари Марказий банк томонидан рухсат берилишига ва банк томонидан қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) мумкинлигини кўзда тутмаслиги ҳамда бунга оид кутилмаларни шакллантирмаслиги, шунингдек ўхшаш турдаги муддатсиз имтиёзли акциялар ва (ёки) бошқа нокумулятив муддатсиз капитал элементларига ёхуд капитал элементларининг бошқа улардан юқорироқ турига алмаштирилиши ёки қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) натижасида банк I даражали капиталининг монандлик коэффициенти мазкур Низом талабларига мувофиқ ўрнатилган минимал талабдан камида икки фоиз бандга юқори бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар чиқарилган санадан беш йил ичида солиқ қонунчилигига ўзгартиришлар киритилиши натижасида мазкур турдаги имтиёзли акциялар ва (ёки) капитал элементларига доир солиқ юкининг ошиши ва (ёки) банк қонунчилигига ўзгартиришлар киритилиши натижасида уларнинг банк I даражали қўшимча капитали таркибига тўлиқ ёки қисман киритилмаслиги сабабли банк томонидан номинал қийматда қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) мумкинлиги, бунда Марказий банкнинг эътирози мавжуд бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк акциядорлари умумий йиғилиши қарорига мувофиқ уларга доир дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари тўланмаслиги мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари тўланмаганлиги банк томонидан мажбуриятларнинг бажарилмаслиги (тўловга қобилиятсизлик) ҳолати деб баҳоланмаслиги ва банк учун ҳеч қандай чекловларни келтириб чиқармаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича тўланмаган дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари ҳисобидан шаклланган маблағлардан банк ҳеч қандай чекловларсиз фойдаланиш ҳуқуқига эгалиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича тўланмаган ёки тўлиқ тўланмаган дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари жамғариб борилмаслиги ва кейинчалик тўланмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари банк тасарруфида қоладиган соф фойда ва (ёки) ўтган йилларнинг тақсимланмаган фойдасидан тўланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари миқдорлари (ставкалари) банкнинг молиявий ҳолати ва (ёки) кредит рейтинги ўзгариши натижасида ўзгармаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари тўланиши банк мажбуриятларини унинг активларидан ортиб кетишига олиб келмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк ёки унга алоқадор шахслар томонидан сотиб олинмаслиги ҳамда банк томонидан бевосита ва билвосита молиялаштирилмаган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкни капиталлаштиришга тўсқинлик қилувчи шартлар, шу жумладан келгусида бундай капитал элементлари аввалгиларига нисбатан пастроқ номинал қийматда чиқарилганда, аввал жойлаштирилган капитал элементларига эгалик қилувчи шахсларга компенсация тўланишини назарда тутувчи шартларнинг мавжуд эмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбухгалтерия ҳисоби мақсадларида мажбурият сифатида таснифланган капитал элементлари банк зарарларини қоплаш шартига эга бўлиши, бунда банк I даражали асосий капиталининг монандлик коэффициенти 5,125 фоиздан пасайганда (бундан буён матнда триггер ҳолати деб юритилади) банкнинг оддий акцияларига тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилиниши ёхуд тўлиқ миқдорда ёки қисман ҳисобдан чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбухгалтерия ҳисоби мақсадларида мажбурият сифатида таснифланган капитал элементлари триггер ҳолатида банк I даражали асосий капиталининг монандлик коэффициентини 5,125 фоизга етказиш учун зарур бўлган миқдорда ёхуд уларнинг миқдори I даражали асосий капиталининг монандлик коэффициентини 5,125 фоизга етказиш учун етарли бўлмаса, тўлиқ миқдорда банкнинг оддий акцияларига конвертация қилиниши ёки ҳисобдан чиқарилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, триггер ҳолатида бухгалтерия ҳисоби мақсадларида мажбурият сифатида таснифланган капитал элементлари ҳисобдан чиқарилганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгаларининг банк тўловга қобилиятсизлигида мазкур капитал элементлари бўйича даъво суммалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгаларига мазкур капитал элементлари банк томонидан қайтариб сотиб олинганда (сўндирилганда) тўлаб берилувчи сумма;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкапитал элементлари бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари суммалари қисман ёки тўлиқ миқдорда камайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. I даражали қўшимча капиталга киритилган имтиёзли акциялар ва (ёки) бошқа капитал элементларининг шартлари мазкур Низомнинг 10-бандида белгиланган шартларнинг камида биттасига мувофиқ бўлмаса, мазкур капитал элементлари ҳамда улар бўйича қўшилган капитал капитал монандлиги ҳисоб-китобида I даражали қўшимча капитал таркибидан чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, I даражали қўшимча капитал таркибига киритилмаган капитал элементлари мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган шартларга мувофиқ бўлса, улар II даражали капитал таркибига киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Триггер ҳолати юзага келганда банк қуйидагиларни амалга ошириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий банкка триггер ҳолати юзага келган кундан бошлаб 1 кундан ошмаган муддат ичида маълумот бериш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали қўшимча капиталга киритилган бухгалтерия ҳисоби мақсадларида мажбурият сифатида таснифланган капитал элементларини бир ой ичида банкнинг оддий акцияларига тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилиш ва (ёки) ҳисобдан чиқариш ҳамда мазкур капитал элементлари эгаларини 3 кундан ошмаган муддат ичида хабардор қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Банк I даражали қўшимча капиталга киритилган бухгалтерия ҳисоби мақсадларида мажбурият сифатида таснифланган капитал элементларини банкнинг оддий акцияларига тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилиш мақсадида қўшимча акцияларни банк уставида белгиланган, эълон қилинган акцияларнинг сони доирасида жойлаштиради. Бунда, мазкур капитал элементларини тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилишга ҳеч қандай тартиб, шу жумладан банкнинг таъсис ҳужжатлари, устави ҳамда шартномавий мажбуриятлар тўсқинлик қилмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. II даражали капитал қуйидаги элементларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган шартларга мувофиқ бўлган капитал элементлари, шу жумладан субординар қарз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшилган капитал — II даражали капиталга киритилган капитал элементлари биринчи марта жойлаштирилишида уларнинг номинал қийматидан юқори тўланган сумма, шу жумладан эмиссиявий даромад;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредит таваккалчилигини ҳисобга олган ҳолдаги активлар суммасининг 1,25 фоизидан юқори бўлмаган миқдордаги стандарт активларга (шу жумладан балансдан ташқари ҳисобварақлар) яратиладиган захиралар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжорий йилдаги соф фойда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг назоратга оид консолидациялашган ҳисоботларида акс эттириладиган, банкнинг шуъба ташкилотлари томонидан чиқарилган, учинчи шахслар, шу жумладан миноритар акциядорлар ихтиёрида бўлган мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган шартларга мувофиқ бўлган капитал элементлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Мазкур Низомнинг 14-банди иккинчи хатбошисида келтирилган капитал элементлари, шу жумладан субординар қарз қуйидаги шартларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўлиқ тўланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк тугатилганда уларга доир талаблар банк депозиторлари ва банкнинг бошқа кредиторлари талаблари бажарилгандан сўнг қондирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк ёки унга алоқадор шахслар томонидан кафолатланмаган ва таъминланмаган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбеш йилдан кам бўлмаган муддатга чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари ошиб борилиши ҳамда асосий қисмининг қайтариб сотиб олинишига (сўндирилиши) оид кутилмалар шакллантирилмаслиги, шу жумладан шартнома шартларига бундай шартлар киритилмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар чиқарилган санадан камида беш йилдан сўнг (бундан мазкур банднинг саккизинчи хатбошисида белгиланган ҳолат мустасно) банк ташаббуси билан номинал қийматда қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) мумкинлиги, бунда Марказий банкнинг эътирози мавжуд бўлмаслиги, шартлари Марказий банк томонидан рухсат берилишига ва банк томонидан қайтариб сотиб олинишига (сўндирилишига) оид кутилмаларни шакллантирмаслиги, шунингдек ўхшаш турдаги капитал элементларига ёхуд капитал элементларининг бошқа улардан юқорироқ турига алмаштирилиши ёки қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) натижасида банк регулятив капиталининг монандлик коэффициенти мазкур Низом талабларига мувофиқ ўрнатилган минимал талабдан камида икки фоиз бандга юқори бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар чиқарилган санадан беш йил ичида солиқ қонунчилигига ўзгартиришлар киритилиши натижасида мазкур турдаги капитал элементларига доир солиқ юкининг ошиши ва (ёки) банк қонунчилигига ўзгартиришлар киритилиши натижасида уларнинг банк II даражали капитали таркибига киритилмаслиги сабабли банк томонидан номинал қийматда қайтариб сотиб олиниши (сўндирилиши) мумкинлиги, бунда Марказий банкнинг эътирози мавжуд бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгаларига мазкур капитал элементлар бўйича асосий қисм, дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлари тўланишини тезлатишга ваколат бермаслиги, бундан банкнинг тўловга қобилиятсизлиги ёки фаолияти тугатилиши ҳолатлари мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар бўйича асосий қисм, дивиденд ва (ёки) фоиз (купон) тўловлар миқдорлари (ставкалари) банкнинг молиявий ҳолати ва (ёки) кредит рейтинги ўзгариши натижасида ўзгармаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк ёки унга алоқадор шахслар томонидан сотиб олинмаслиги ҳамда банк томонидан бевосита ва билвосита молиялаштирилмаган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк санация қилинаётганда Марказий банкнинг қарорига мувофиқ банкнинг оддий акцияларига тўлиқ миқдорда ёки қисман конвертация қилиниши ва (ёки) ҳисобдан чиқарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан чиқарилмаган бўлса, улар орқали жалб қилинган маблағлар ҳеч қандай чекловларсиз банкнинг ихтиёрида бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Мазкур Низомнинг 14-банди иккинчи хатбошисида келтирилган капитал элементлари, шу жумладан субординар қарз бўйича тўловлар сўндириш муддати етиб келгунига қадар сўнгги беш йил давомида капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида II даражали капитал таркибида бир маромли (тўғри чизиқли) ҳисоблаш усулида мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ амортизацияланган қийматда ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Банк субординар қарзни юридик шахслардан, шунингдек банклар учун белгиланган минимал устав капитали миқдорининг камида беш фоизи ва ундан юқори миқдорида инвестиция киритувчи жисмоний шахслардан жалб қилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. II даражали капитал таркибига киритилувчи капитал элементлари, шу жумладан субординар қарз шартлари мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган шартларнинг камида биттасига мувофиқ бўлмаса, мазкур капитал элементлари ҳамда улар бўйича қўшилган капитал капитал монандлиги ҳисоб-китобида II даражали капитал таркибидан чиқарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. I даражали асосий капиталдан қуйидаги элементлар чегирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) гудвилл ҳамда банкнинг бошқа номоддий активлари, шу жумладан банк дастурий таъминотларининг банк I даражали асосий капиталининг 10 фоизидан ошган қисми. Бунда, мазкур Низом кучга кирган санада дастурий таъминотлар чегирилиши натижасида капитал монандлик коэффициентлари мазкур Низом талабларига мувофиқ бўлмаган банклар 2030 йилнинг 1 январига қадар Марказий банк билан келишилган муддатларда ушбу талабларга мувофиқлаштириши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) муддати узайтирилган солиқ талаблари (ўтган йиллардаги муддати узайтирилган солиқ талаблари суммасидан (19931) ўтган йиллардаги муддати узайтирилган даромад солиғи (22508) суммаси чегирилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишд) пул оқимларини хеджирлаш натижасида ҳосил бўлган фойда ёки зарар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэ) активларни секюритизация қилиш натижасида олинадиган фойда, агар мазкур активлар баланс қиймати ҳамда улар бўйича келажакдаги тушумларнинг жорий қиймати ўртасидаги фарқ бухгалтерия ҳисоби мақсадларида муддатидан аввал банк фойдаси сифатида тан олинган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишф) банкнинг ўз оддий акцияларига тўғридан-тўғри ёки билвосита инвестициялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишг) банк ва бошқа банк ўзаро бир-бирининг оддий акцияларига тўғридан-тўғри ёки билвосита инвестиция киритган бўлса, банкнинг бошқа банкнинг оддий акцияларига киритган инвестициялари суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳ) консолидациялашмаган молиявий бўлмаган битта ташкилот устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга инвестицияларнинг банк I даражали асосий капиталининг (мазкур банднинг «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 15 фоизидан ошган қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиши) консолидациялашмаган молиявий бўлмаган барча ташкилотлар устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга инвестициялар йиғиндисининг (бунда инвестициянинг мазкур банднинг «ҳ» кичик бандига мувофиқ чегирилган қисми ҳисобга олинмайди) банк I даражали асосий капиталининг (мазкур банднинг «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 50 фоизидан ошган қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишж) консолидациялашмаган молиявий ташкилот устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга инвестициялар натижасида банкнинг ушбу ташкилотдаги улуши 10 фоиздан ошмаган бўлса, бундай ташкилотларга жами инвестициялар йиғиндисининг банк I даражали асосий капиталининг (мазкур банднинг «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 10 фоизидан ошган қисми (инвестициялар мазкур банднинг «г» кичик бандига мувофиқ чегирилган бўлса, қайта чегирилмайди);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишк) консолидациялашмаган молиявий ташкилот устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга инвестициялар натижасида банкнинг ушбу ташкилотдаги улуши 10 фоиздан ошган бўлса, бундай ташкилотларга жами инвестициялар йиғиндисининг банк I даражали асосий капиталининг (мазкур банднинг«а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 10 фоизидан ошган қисми (инвестициялар мазкур банднинг «г» кичик бандига мувофиқ чегирилган бўлса, қайта чегирилмайди).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. I даражали қўшимча капиталдан қуйидагилар чегирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан ўзининг I даражали қўшимча капитал элементларига киритилган тўғридан-тўғри ёки билвосита инвестициялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг бошқа банкнинг I даражали қўшимча капиталига киритилган капитал элементларига инвестициялари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, I даражали қўшимча капиталдан чегирилувчи элементларнинг жами суммаси банк I даражали қўшимча капитали суммасидан кўп бўлса, етишмаган сумма I даражали асосий капиталдан чегирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. II даражали капиталдан қуйидагилар чегирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан ўзининг II даражали капитал элементларига киритилган тўғридан-тўғри ёки билвосита инвестициялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг бошқа банкнинг II даражали капиталига киритилган капитал элементларига инвестициялари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, II даражали капиталдан чегирилувчи элементлар жами суммаси банк II даражали капитали суммасидан кўп бўлса, етишмаган сумма I даражали қўшимча капитал ва (ёки) I даражали асосий капиталдан чегирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Капиталнинг монандлик коэффициентлари ва левераж коэффициентини аниқлаш мақсадларида банк регулятив капиталидан мазкур Низомнинг 19 — 21-бандларида белгиланган элементлар ва активлар бўйича яратилган захиралар мос равишда чегирилганидан кейинги сумма олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Кредит таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ҳисоб-китобнинг умумий қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Кредит таваккалчилиги банкнинг активлари ҳамда кредит таваккалчилиги мавжуд бўлган балансдан ташқари ҳисобварақлари, шу жумладан ҳосилавий инструментлар бўйича ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Банкнинг активлари бўйича кредит таваккалчилиги суммаси ҳар бир активнинг жами қийматини тегишлилиги бўйича мазкур Низомнинг 2 — 7-иловаларида белгиланган таваккалчилик даражалари ёки юридик шахсларга бериладиган кредитларнинг йиллик фоиз ставкасидан келиб чиқиб Марказий банк томонидан ўрнатиладиган таваккалчилик даражаларига кўпайтириш орқали топилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, активнинг жами қиймати деганда мазкур актив бўйича асосий қарз ва унга ҳисобланган фоизлар, пеня, комиссион ва бошқа фоизсиз тўловлари қолдиғининг у бўйича яратилган захиралар чегирилган миқдори тушунилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Активларнинг мазкур Низомнинг 19 — 21-бандларига мувофиқ банк регулятив капиталидан чегириладиган қисми кредит таваккалчилиги ҳисоб-китобига киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Кредит таваккалчилигини камайтириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида кредит таваккалчилиги мақбул таъминот, шу жумладан гаров ва кафолат ёки кафиллик ҳисобига камайтирилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Мақбул таъминотга қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдавлат қимматли қоғозлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Марказий банк томонидан таъминланган ёки кафолатланган активлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитор банкдаги олтин қуймалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитор банкдаги депозитлар ёки депозит сертификатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкапитал монандлиги ҳисоб-китобида мазкур Низомнинг 2 ва 3-иловаларига мувофиқ кредит таваккалчилиги даражаси 100 фоиздан катта бўлмаган хорижий давлатларнинг ҳукуматлари, марказий банклари ва давлат сектори ташкилотлари, шунингдек халқаро молия ташкилотлари кафолати, кафиллиги ёки улар томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Гаров кредит таваккалчилигини камайтириш мақсадларида мақбул таъминот ҳисобланиши учун қуйидаги шартларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишли тартибда ҳужжатлаштирилиши ва барча томонлар учун мажбурий ҳисобланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқимматли қоғозлар, банкдаги депозитлар, депозит сертификатлари гаров сифатида қабул қилинган бўлса, уларнинг муддати тегишли активни сўндириш муддатидан кам бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитор банкдаги депозит гаров предмети бўлса, гаров шартномаси шартларига биноан қарз олувчи ўз мажбуриятларини бажармаган ҳолатда банкнинг ушбу маблағларни сўзсиз назорат қилиш ва уларни тасарруф эта олиш ҳуқуқи бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк активи банкдаги депозитлар билан таъминланган бўлса, депозит активни таъминлаш учун тегишли ҳисобварақда юритилиши ҳамда кредит шартномаси ёки бошқа шартномада қарз олувчи томонидан актив қайтарилмаган ёки мажбуриятлари бажарилмаган ҳолда банк акцептсиз тартибда депозитни тасарруф этиши, шунингдек қарз олувчи ихтиёрий равишда ушбу депозитни у билан таъминланган активни сўндириш учун йўналтириши мумкин эканлиги шарт қилиб қўйилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, банк активни қайтариш муддати етиб келгунга қадар депозитдан маблағларни олишга йўл қўймаслик мақсадида зарур чораларни кўриши ва назорат ўрнатиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Кафолат ёки кафиллик кредит таваккалчилигини камайтириш мақсадларида мақбул таъминот ҳисобланиши учун қуйидаги шартларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкафолат муддати ва асосий мажбурият муддатлари мос бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз олувчи ўз мажбуриятларини бажармаган ҳолларда, шартнома ва (ёки) ўзаро келишувда кафолат шартларини бажариш муддатларига доир ҳеч қандай чекловлар бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкафил томонидан тақдим этилган кафолат ҳужжатлаштирилган мажбурият ҳисобланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг мажбуриятни кафилдан тўғридан-тўғри талаб қилиш ҳуқуқи бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз олувчининг банк олдидаги мажбурияти бўйича тақдим этилган кафолат миқдори аниқ белгиланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкафолат чақириб олинмайдиган ва сўзсиз бўлиши, яъни бир томонлама тартибда кафил кафолатни бекор қилиши, кафолат қийматини ошириши, кафолат муддатини қисқартириши, шунингдек кафолат бўйича маблағларни тўлиқ ёки қисман тўламаслигига имкон яратувчи шартларнинг мавжуд эмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз олувчи кафолат билан таъминланган мажбуриятларини бажармаган ҳолларда, банкда кафилдан кафолат бўйича тўловни амалга оширишини талаб қилиш ҳуқуқи бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида кредит таваккалчилигини аниқлаш учун активнинг:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмақбул таъминот билан таъминланган (қопланган) қисмига — таъминотнинг таваккалчилик даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмақбул таъминот билан таъминланмаган (қопланмаган) қисмига — мазкур активнинг таваккалчилик даражаси кўпайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Актив ва у бўйича қабул қилинган мақбул таъминот валютаси ўзаро мос тушмаса, мазкур таъминотнинг қиймати 10 фоизга камайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Кредит рейтинглари асосида кредит таваккалчилигини белгилаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Контрагент ёки муайян актив «Standard & Poorʻs», «Fitch Ratings», «Moodyʻs Investors Service» ҳамда Марказий банк томонидан белгиланадиган бошқа рейтинг компанияларининг бир нечтаси томонидан берилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккита рейтинг баҳосига эга бўлганда — мазкур рейтинг баҳоларининг пастроғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишучта ёки ундан ортиқ рейтинг баҳосига эга бўлганда — иккита энг юқори рейтинг баҳосидан пастроғи ушбу Низом ҳисоб-китобларида ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Муайян гуруҳ таркибига кирувчи бир контрагентнинг рейтинг баҳоси ушбу гуруҳга кирувчи бошқа ташкилотларга умумлаштирилиши ёки татбиқ этилиши мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Балансдан ташқари ҳисобварақлар бўйича кредит таваккалчилиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида кредит таваккалчилиги суммасини аниқлашда кредит таваккалчилиги мавжуд бўлган балансдан ташқари ҳисобварақлар, шу жумладан фойдаланилмаган кредит линиялари, чақириб олинмайдиган мажбуриятлар, кредитлаш бўйича бошқа мажбуриятлар, савдога оид молиялаштиришлар (аккредитив, кафолат ва кафилликлар) ҳисобга олинади. Ҳосилавий инструментлар бўйича кредит таваккалчилиги мазкур бобнинг 5-параграфига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Балансдан ташқари ҳисобварақ бўйича кредит таваккалчилигини аниқлаш мақсадида балансдан ташқари модданинг у бўйича эҳтимолий йўқотишларни қоплашга мўлжалланган захираларни чегирган ҳолда аниқланган қолдиғи кредитни қайта ҳисоблаш омилига кўпайтирилади ва мазкур қиймат балансдан ташқари модданинг баланс эквиваленти ҳисобланади. Ушбу суммага нисбатан мазкур Низомнинг 2 ва 3-иловаларига мувофиқ тегишли кредит таваккалчилиги даражаси кўпайтирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. 100 фоиз даражасидаги кредитни қайта ҳисоблаш омили қўлланадиган балансдан ташқари ҳисобварақларга қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишномидан кафолатлар ёки захира аккредитиви берилган банк мижози битим ва бошқа мажбуриятларга мувофиқ ҳолда учинчи томон мажбуриятларни қоплашга лаёқатсиз бўлса, банкнинг учинчи томонга тўловлар тўғрисидаги юридик жиҳатдан чақириб олинмайдиган мажбуриятларини ўзида акс этган бевосита кредит ўрнини босувчилар, жумладан, умумий кафолатлар, захира аккредитивлари ва бошқа шунга ўхшаш битимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайта сотиб олиш ҳақидаги келишув ёки белгиланган шартларда активларни банкка қайтариш ҳақидаги келишувга мувофиқ сотилган активлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарзга берилган ёки гаровга қўйилган қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкелажакда активларни сотиб олиш ёки депозит жойлаштириш мажбурияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўланмаган қолдиқ суммасини тўлаш мажбурияти мавжуд бўлган қисман тўланган акциялар ва қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа кредит ўрнини босувчилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. 50 фоиз даражасидаги кредитни қайта ҳисоблаш омили қўлланадиган балансдан ташқари ҳисобварақлар қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбитим кафолатлари ёки муайян битимга нисбатан аккредитивлар сингари битимлар билан боғлиқ мажбуриятлар. Бу мажбуриятлар, агар унинг номидан мажбуриятлар чиқарилган банк мижози номолиявий тижорат мажбуриятларини амалга ошира олмаган бўлса, банкнинг учинчи шахсга компенсация тўлаш бўйича чақириб олинмайдиган мажбуриятлари ҳисобланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошланғич тўлов муддати бир йилдан ортиқ бўлган кредит линияси ёки шунга ўхшаш келишув сингари кредит беришга доир мажбуриятларнинг ишлатилмаган қисми.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. 20 фоиз даражасидаги кредитни қайта ҳисоблаш омили қўлланадиган балансдан ташқари ҳисобварақлар қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштоварларни етказиб бериш билан таъминланган ҳужжатли аккредитив сингари савдо билан боғлиқ қисқа муддатли ёки ўзини-ўзи тугатувчи мажбуриятлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошланғич тўлов муддати бир йил ва ундан кам бўлган кредит линияси ёки шунга ўхшаш келишув сингари кредит беришга доир мажбуриятларнинг ишлатилмаган қисми.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. 10 фоиз даражасидаги кредитни қайта ҳисоблаш омили қўлланадиган балансдан ташқари ҳисобварақларга банк томонидан шартномага мувофиқ қарз олувчини олдиндан хабардор қилмасдан, исталган вақт ва сўзсиз бекор қилиши мумкин бўлган чақириб олинувчи мажбуриятлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Ҳосилавий инструментлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида ҳосилавий инструментлар, шу жумладан фьючерс, форвард, своп, опцион ва шунга ўхшаш шартномалар бўйича кредит таваккалчилиги миқдори мазкур инструментларнинг номинал қийматини қуйидаги жадвалга мувофиқ кредитни қайта ҳисоблаш омилига кўпайтириш орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўлов муддатлари | Ҳосилавий инструментлар базавий активларидан келиб чиқиб кредитни қайта ҳисоблаш омиллари (фоизда) | ||||
Фоиз ставкаси | Валюта алмашув курслари | Акция | Қимматбаҳо металлар (олтиндан ташқари) | Бошқа қимматликлар | |
Бир йилгача | 0,5 | 2,0 | 6,0 | 7,0 | 10,0 |
Бир йилдан беш йилгача | 1,0 | 5,0 | 8,0 | 7,0 | 12,0 |
Беш йилдан кўп | 1,5 | 8,0 | 10,0 | 8,0 | 15,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Кредитни қайта ҳисоблаш омили миқдори ҳосилавий инструмент тавсифи ва барча инструментлар бўйича қолган қоплаш муддатига боғлиқ, бошланғич қоплаш муддати қўлланиладиган валютавий шартномалар ва олтин бундан мустасно. Юқоридаги усул бўйича ҳисобланган эквивалентларга қарздор тури, кафолат табиати ва таъминотига қараб баланс воситалари сингари таваккалчилик қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Таъминланган облигациялар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Капитал монандлиги ҳисоб-китоби мақсадларида мазкур параграфда белгиланган талабларга жавоб берувчи таъминланган облигациялар бўйича кредит таваккалчилиги ушбу облигацияларнинг номинал қиймати ва улар бўйича ҳисобланган фоиз (купон) тўловларини мазкур Низомнинг 6 ва 7-иловаларида белгиланган кредит таваккалчилиги даражаларига тегишлилиги бўйича кўпайтириш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Мазкур Низом мақсадларида таъминланган облигацияларни таъминлайдиган махсус ажратилган активлар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Марказий банк, хорижий давлатларнинг ҳукуматлари ва марказий банклари, шунингдек давлат сектори ташкилотлари ҳамда халқаро молия ташкилотларига нисбатан талаблар ва (ёки) кафолатланган банк активлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитнинг гаровга нисбати кўрсаткичи 80 фоиз ва ундан паст таваккалчилик даражасига эга бўлган турар-жой кўчмас мулкини харид қилиш учун берилган ипотека кредитлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкапитал монандлиги ҳисоб-китобларида 30 фоиз ёки ундан паст таваккалчилик даражасига эга банкларга нисбатан талаблар ва (ёки) улар томонидан кафолатланган активлар. Бунда, мазкур банкларга нисбатан талаблар ва (ёки) улар томонидан кафолатланган активлар суммаси эмитент томонидан чиқарилган таъминланган облигациялар бўйича махсус ажратилган активлар жами миқдорининг 15 фоизидан ошмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Махсус ажратилган активларнинг таъминланган облигациялар номинал қийматига нисбати камида 110 фоизни ташкил этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Мазкур Низомнинг 43-банди учинчи хатбошисида белгиланган ипотека кредитлари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишипотека нарсаси қурилиши тугалланган ва қонунчиликка мувофиқ фойдаланишга топширилган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз олувчи ўз мажбуриятларини бажармаган ҳолларда, шартнома ва (ёки) ўзаро келишувда кредитор томонидан ипотека нарсасини амалда реализация қилиш муддатларига доир ҳеч қандай чекловлар бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз олувчи ўз мажбуриятларини бажармаган ҳолларда кредитор талаби дастлабки навбатда қондирилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишипотека нарсаси Ўзбекистон Республикасининг «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонуни ҳамда бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда баҳоланган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишипотека нарсасининг қиймати қарз олувчининг молиявий ҳолатига боғлиқ бўлмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишли тартибда ҳужжатлаштирилиши ва барча томонлар учун мажбурий ҳисобланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Банк таъминланган облигацияларга инвестиция киритган тақдирда, эмитентдан қуйидаги маълумотларни ҳар олти ойда камида бир маротаба олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъминланган облигациялар ҳамда уларни таъминлайдиган махсус ажратилган активлар қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус ажратилган активларнинг ҳудуд жиҳатидан тақсимоти, турлари ва фоиз ставкалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъминланган облигациялар ҳамда уларни таъминлайдиган махсус ажратилган активларнинг сўндириш муддатлари кесимида тақсимоти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуаммоли кредитлар улуши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Бозор таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ҳисоб-китобнинг умумий қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Банкда (бундан микромолия банки мустасно) бозор таваккалчилиги валюта, фоиз ва қимматли қоғозлар таваккалчиликларини ўз ичига олади ва қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBT = 12,5×(FT×wft + VT×wvt + FBT×wfbt)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBT — бозор таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFT — қимматли қоғозлар, шу жумладан қатъий белгиланган даромад келтирувчи молиявий инструментлар ҳамда ҳосилавий инструментлар қийматига таъсир кўрсатувчи бозор фоиз ставкаларидаги кутилмаган ўзгаришлар туфайли банкнинг савдо портфелида юзага келувчи фоиз таваккалчилиги (бундан буён матнда фоиз таваккалчилиги деб юритилади) суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVT — банк активлари, мажбуриятлари ва балансдан ташқари моддалари қийматига таъсир ўтказувчи хорижий валюта курслари тебраниши оқибатида юзага келувчи валюта таваккалчилиги (бундан буён матнда валюта таваккалчилиги деб юритилади) суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFBT — акцияларнинг ва базавий активи акция бўлган ҳосилавий инструментларнинг жорий (ҳаққоний) баҳоси эмитентнинг фаолияти ёки қимматли қоғозлар бозоридаги тебранишлар натижасида ўзгариши туфайли юзага келувчи фонд бозори таваккалчилиги (бундан буён матнда фонд бозори таваккалчилиги деб юритилади) суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwft — фоиз таваккалчилигини ҳисобга олиш омили. Мазкур омил банк савдо портфелидаги қимматли қоғозлар, шу жумладан қатъий белгиланган даромад келтирувчи бошқа молиявий инструментлар ҳамда ҳосилавий инструментлар суммаси банк регулятив капиталининг 20 фоизига тенг ёки кўпроқ бўлса 1,3 га, акс ҳолда 0 га тенг бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwvt — валюта таваккалчилигини ҳисобга олиш омили. Мазкур омил 1,2 га тенг бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwfbt — фонд бозори таваккалчилигини ҳисобга олиш омили. Мазкур омил акциялар ва базавий активи акция бўлган ҳосилавий инструментлар суммаси банк регулятив капиталининг 20 фоизига тенг ёки кўпроқ бўлса 3,5 га, акс ҳолда 0 га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Банкнинг савдо портфелига киритилган молиявий инструментлари қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишолди-сотдига ёки хеджирланишига ҳеч қандай тўсиқларнинг мавжуд эмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхеджирлаш ва (ёки) қисқа муддатда сотиш орқали нархларидаги тебранишлардан фойда олиш мақсадида олиниши, мазкур мақсад тегишли тартибда ҳужжатлаштирилган бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаққоний қиймати ишончли баҳолаш усулларини қўллаган ҳолда мунтазам равишда қайта баҳоланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаққоний қийматини шакллантирувчи ликвид бозорга эга бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Фоиз ва фонд бозори таваккалчилигини аниқлаш мақсадида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкка тегишли бўлган ва (ёки банк томонидан сотиб олинган, шунингдек бозор баҳоси, даромадлилиги ва (ёки) ҳаққоний қиймати ўсиши натижасида банк учун фойда келтирадиган молиявий инструментлар суммаси узун позиция;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан сотилган, бироқ банкка тегишли бўлмаган, шу жумладан қарзга олинган (қопланмаган қисқа сотув операцияси), шунингдек бозор баҳоси, даромадлилиги ва (ёки) ҳаққоний қиймати пасайиши натижасида банк учун фойда келтирадиган молиявий инструментлар суммаси қисқа позиция ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Бозор таваккалчилигини ҳисоб-китоб қилиш мақсадида қуйидаги талабларга жавоб берувчи молиявий инструментлар бир турдаги ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбитта эмитент томонидан чиқарилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштенг даражадаги даромадлиликка эга ёки даромадлилигидаги фарқ 10 базис пунктдан катта бўлмаган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбитта валютада ифодаланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсўндириш муддати бир хил бўлган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Молиявий инструмент бўйича соф позиция (неттинг) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSPi = UPi — QPi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSPi — бир турдаги «i» молиявий инструментлар бўйича соф позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUPi — бир турдаги «i» молиявий инструментлар бўйича жами узун позициялар (балансдаги активлар, балансдан ташқари ҳисобварақлар) миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQPi — бир турдаги «i» молиявий инструментлар бўйича жами қисқа позициялар (балансдаги активлар, балансдан ташқари ҳисобварақлар) миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир турдаги молиявий инструментлар бўйича жами узун позициялар миқдори жами қисқа позициялар миқдоридан:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкатта бўлса — соф узун позиция;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкичик бўлса — соф қисқа позиция ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Фоиз таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Мазкур Низомнинг 53-бандида белгиланган молиявий инструментлар суммаси банк регулятив капиталининг 20 фоизига тенг ёки ундан кўпроқ бўлса, банк томонидан фоиз таваккалчилиги ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Фоиз таваккалчилигини ҳисоблашда савдо портфелига киритилган қуйидаги молиявий инструментлар инобатга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдавлат қимматли қоғозлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхорижий давлатларнинг ҳукуматлари ва марказий банклари, давлат сектори ташкилотлари, халқаро молия ташкилотлари ҳамда бошқа эмитентлар томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоддий акцияларга конвертация қилинмайдиган облигациялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдепозит сертификатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдивиденд миқдори қатъий белгиланган ва оддий акцияларга конвертация қилинмайдиган имтиёзли акциялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишREPO битимлари бўйича сотилган ёки сотиб олинган қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз муносабатларини тасдиқловчи бошқа қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи қарз қимматли қоғозлари бўлган ҳосилавий инструментлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Мазкур Низомнинг 53-бандида келтирилган молиявий инструментлар банк портфелига киритилган бўлса, шу жумладан муддати тугагунига қадар банк баланси ёки балансдан ташқари ҳисобварақларида сақланса, мазкур молиявий инструментлар бўйича фоиз таваккалчилиги ҳисобланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Фоиз таваккалчилигининг жами миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFT = MFT + UFT
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFT — фоиз таваккалчилигининг жами миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMFT — молиявий инструментлар эмитенти, муддатлари ва валютаси билан боғлиқ омиллар натижасида уларнинг ҳаққоний қийматидаги кутилмаган ўзгаришлар туфайли юзага келувчи махсус фоиз таваккалчилиги (бундан буён матнда махсус фоиз таваккалчилиги деб юритилади) миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUFT — молиявий инструментларнинг бозор фоиз ставкалари ўзгариши натижасида уларнинг ҳаққоний қийматидаги кутилмаган ўзгаришлар туфайли юзага келувчи умумий фоиз таваккалчилиги (бундан буён матнда умумий фоиз таваккалчилиги деб юритилади) миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Махсус фоиз таваккалчилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMFT — махсус фоиз таваккалчилигининг жами миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSPi — «i» молиявий инструмент бўйича соф позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишki — «i» молиявий инструмент бўйича мазкур Низомнинг 8-иловасида белгиланган таваккалчилик даражалари миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲосилавий инструментлар махсус фоиз таваккалчилиги ҳисоб-китобига киритилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Умумий фоиз таваккалчилиги миқдорини аниқлаш мақсадида молиявий инструментлар бўйича соф позициялар қуйидаги талабларни инобатга олган ҳолда мазкур Низомнинг 9-иловасига мувофиқ катта ва кичик гуруҳларга ажратилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоиз (купон) ставкаси қатъий белгиланган молиявий инструментлар — сўндириш санасигача қолган муддат асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоиз (купон) ставкаси ўзгарувчан молиявий инструментлар — фоиз (купон) ставкасини навбатдаги қайта кўриб чиқиш санасигача қолган муддат асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРЕПО битимлари асосида сотилган молиявий инструментлар — сўндириш санасигача қолган муддат асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳосилавий инструментлар — сўндириш санасигача қолган муддат асосида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Умумий фоиз таваккалчилиги молиявий инструментлар валютасидан келиб чиқиб алоҳида ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Умумий фоиз таваккалчилигини ҳисоблаш мақсадларида тегишли гуруҳ ичида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳам узун, ҳам қисқа позициялар бўлса, мазкур гуруҳ бўйича ёпиқ позиция узун позициялар жами миқдори ва қисқа позициялар жами миқдори мутлақ қийматларининг кичигига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузун ёки қисқа позициялардан биттаси бўлса ёки позициялар бўлмаса, мазкур гуруҳ бўйича ёпиқ позиция 0 га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Умумий фоиз таваккалчилиги қуйидагиларнинг йиғиндисидан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча кичик гуруҳлар бўйича ёпиқ позицияларнинг жами миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча кичик гуруҳлар бўйича очиқ позицияларнинг жами миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 ва 2-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 ва 3-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 ва 3-катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Кичик гуруҳ бўйича ёпиқ позиция қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKichGYPm — «m» кичик гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «m» кичик гуруҳдаги узун позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «m» кичик гуруҳдаги қисқа позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Кичик гуруҳ бўйича очиқ (соф узун ёки соф қисқа) позиция миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKichGSPm — «m» кичик гуруҳ бўйича соф позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «m» кичик гуруҳдаги узун позициялар жами миқдори;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «m» кичик гуруҳдаги қисқа позициялар жами миқдори;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Битта катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatGYPk — «k» катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «k» катта гуруҳдаги кичик гуруҳлар бўйича соф узун позицияларнинг жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «k» катта гуруҳдаги кичик гуруҳлар бўйича соф қисқа позицияларнинг жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-катта гуруҳ бўйича — 0,4 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-катта гуруҳ бўйича — 0,3 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-катта гуруҳ бўйича — 0,3 га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Битта катта гуруҳ бўйича соф узун ёки қисқа позиция миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatGSPk — «k» катта гуруҳ бўйича соф позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «k» катта гуруҳдаги кичик гуруҳлар бўйича соф узун позицияларнинг жами миқдори;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «k» катта гуруҳдаги кичик гуруҳлар бўйича соф қисқа позицияларнинг жами миқдори.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Иккита катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatGYPh,j — «h» ва «j» катта гуруҳ бўйича ёпиқ позиция миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|KatGSUPh| — «h» катта гуруҳ бўйича соф узун позиция миқдори (мутлақ миқдор);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|KatGSQPj| — «j» катта гуруҳ бўйича соф қисқа позиция миқдори (мутлақ миқдор);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 ва 2 катта гуруҳлар бўйича w1,2 — 0,4 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 ва 3 катта гуруҳлар бўйича w2,3 — 0,4 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 ва 3 катта гуруҳлар бўйича w1,3 — 1 га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Валюта таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Валюта таваккалчилиги миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVT = OVP × 0,08
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVT — валюта таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOVP — очиқ валюта позицияларининг жами миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Банк очиқ валюта позицияларининг жами миқдорини ҳисоблашда хорижий валюталарнинг узун ёки қисқа позициялар йиғиндиси мутлақ қийматларининг энг каттаси олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Очиқ валюта позицияларининг жами миқдори Очиқ валюта позициясини юритиш қоидаларига (рўйхат рақами 3301, 2021 йил 7 май) мувофиқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Фонд бозори таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Мазкур Низомнинг 70-бандида белгиланган молиявий инструментлар суммаси банк регулятив капиталининг 20 фоизига тенг ёки ундан кўпроқ бўлса, банк томонидан фонд бозори таваккалчилиги ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Фонд бозори таваккалчилигини ҳисоблашда савдо портфелига киритилган қуйидаги молиявий инструментлар инобатга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишакциялар (дивиденд миқдори қатъий белгиланган ва оддий акцияларга конвертация қилинмайдиган имтиёзли акциялар бундан мустасно);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюридик шахснинг устав капиталига эгалик қилиш ҳуқуқини берувчи қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоддий акцияларга конвертация бўлиш шарти мавжуд бўлган қимматли қоғозлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи акция бўлган ҳосилавий инструментлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишREPO битимлари бўйича сотиб олинган акциялар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Мазкур Низомнинг 70-бандида келтирилган молиявий инструментлар бўйича қуйидаги ҳолатларда фонд бозори таваккалчилиги ҳисобланмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар банк портфелига киритилган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулар мазкур Низомнинг 19 — 21-бандларига мувофиқ банк регулятив капиталидан чегирилса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Фонд бозори таваккалчилигини ҳисоб-китоб қилиш мақсадида мазкур Низомнинг 70-бандида келтирилган молиявий инструментлар Ўзбекистон Республикаси ёки хорижий ваколатли давлат органлари томонидан тартибга солинадиган капитал бозори воситалари савдосининг ташкилотчиларида савдо қилинса, мазкур молиявий инструментларнинг ҳар бири бўйича очиқ (узун ёки қисқа) позиция аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Фонд бозори таваккалчилигини ҳисоб-китоб қилиш мақсадида бир турдаги, шу жумладан битта эмиссия доирасида чиқарилган молиявий инструментлар бўйича соф позиция олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Фонд бозори таваккалчилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFBT = MT + UT
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFBT — фонд бозори таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMT — эмитенти билан боғлиқ омиллар туфайли мазкур молиявий инструмент ҳаққоний қийматидаги кутилмаган ўзгаришлар натижасида юзага келувчи фонд бозори махсус таваккалчилиги (бундан буён матнда фонд бозори махсус таваккалчилиги деб юритилади) миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUT — бозордаги фоиз ставкалари ўзгариши туфайли молиявий инструмент ҳаққоний қийматидаги кутилмаган ўзгаришлар натижасида юзага келувчи фонд бозори умумий таваккалчилиги (бундан буён матнда фонд бозори умумий таваккалчилиги деб юритилади) миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Фонд бозори таваккалчилигини ҳисоб-китоб қилиш мақсадида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи акция бўлган фьючерс ва форвард битимлари — мазкур битимларнинг бозор нархи асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи акция бўйича индекслар бўлган фьючерс битимлари — мазкур индекс таркибига киритилган акцияларнинг жорий бозор нархи асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи акциялар ёки акция бўйича индекслар бўлган своп битимлари — узун ва қисқа позициялар ўртасидаги фарқ асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбазавий активи акциялар ёки акция бўйича индекслар бўлган опцион битимлари — мазкур битимларнинг бозор нархи асосида ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Фонд бозори махсус таваккалчилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMT — фонд бозори махсус таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— соф узун позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— соф қисқа позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Фонд бозори умумий таваккалчилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUT — фонд бозори умумий таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш — соф узун позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— соф қисқа позициялар жами миқдори (мутлақ қиймат).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Микромолия банкида бозор таваккалчилиги ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Микромолия банкида бозор таваккалчилиги қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBT — бозор таваккалчилиги миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOVP — очиқ валюта позициялари жами миқдорининг 10 фоизи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Микромолия банки очиқ валюта позицияларининг жами миқдорини ҳисоблашда хорижий валюталарнинг узун ёки қисқа позициялар йиғиндиси мутлақ қийматларининг энг каттаси олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Очиқ валюта позицияларининг жами миқдори Очиқ валюта позициясини юритиш қоидаларига (рўйхат рақами 3301, 2021 йил 7 май) мувофиқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Операцион таваккалчилик ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Банкда операцион таваккалчилик ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Банкда (бундан микромолия банки мустасно) операцион таваккалчилик қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOT = 12,5 × BIK × IYM
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOT — операцион таваккалчилик миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIK — бизнес индикатор компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIYM — ички йўқотишлар мультипликатори миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Бизнес индикатор компоненти миқдорини аниқлаш мақсадида банк бизнес индикатор миқдорини ҳисоблаши лозим. Бунда, бизнес индикатор миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBI = SFDK + XK + MK
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBI — бизнес индикатор миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSFDK — соф фоизли даромадлар ва харажатлар компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXK — хизматлар компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMK — молиявий компонент миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСоф фоизли даромадлар ва харажатлар компоненти, хизматлар компоненти ва молиявий компонент ҳисоб-китобида банкнинг мазкур Низомнинг 10-иловасида белгиланган даромадлари ва харажатлари, фоизли даромад келтирувчи активлари, шунингдек савдо ҳамда банк портфели бўйича соф фойда (зарар) қиймати инобатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Операцион таваккалчилик миқдорини аниқлаш мақсадида охирги уч ҳисобот йили учун маълумотлар ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар банк банк фаолиятини амалга оширганига уч йилдан ошмаган бўлса, охирги бир ва (ёки) икки ҳисобот йили учун маълумотлар ҳисобга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанк фаолиятини амалга оширганига бир йилдан ошмаган банклар операцион таваккалчиликни ҳисобламаслиги мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Соф фоизли даромадлар ва харажатлар компоненти миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSFDK — соф фоизли даромадлар ва харажатлар компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун банкнинг фоизли даромадлари ва харажатлари ўртасидаги фарқ миқдори (мутлақ қиймати);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAFDt — «t» ҳисобот йили охирги санасига банкнинг фоизли даромад келтирувчи активлари жами қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун дивиденд кўринишидаги даромадлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — ҳисоб-китобда олинувчи йиллар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Фоизли даромад келтирувчи активларга қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк томонидан берилган кредитлар ва лизинг шартномалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг Марказий банк ва бошқа банклардаги фоизли даромад келтирувчи вакиллик ҳисобварақлари ва депозитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфоизли даромад келтирувчи қимматли қоғозлар ва ҳосилавий инструментлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Хизматлар компоненти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKDt— «t» ҳисобот йили учун фоизсиз даромадлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун фоизсиз харажатлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун бошқа операцион даромадлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун бошқа операцион харажатлар;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — ҳисоб-китобда олинувчи йиллар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Молиявий компонент қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун савдо портфели бўйича соф фойда (зарар) миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— «t» ҳисобот йили учун банк портфели бўйича соф фойда (зарар) миқдори (мутлақ қиймат);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — ҳисоб-китобда олинувчи йиллар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Банкнинг бизнес индикатор миқдори 10 трлн. сўмдан ошмаган бўлса, бизнес индикатор компоненти (BIK) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIK = BI × 0,12
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Банк бизнес индикатор миқдори 10 трлн. сўм ва ундан кўп, бироқ 300 трлн. сўмдан ошмаган бўлса, бизнес индикатор компоненти (БИК) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIK = 1,2 trln. soʻm + (BI — 10 trln. sum) × 0,15
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Банк бизнес индикатор миқдори 300 трлн. сўм ва ундан кўп бўлса, бизнес индикатор компоненти (BIK) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIK = 44,7 trln. soʻm + (BI — 300 trln. soʻm) × 0,18
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Қуйидаги харажатлар бизнес индикатор ҳисоб-китобига киритилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа фоизсиз харажатлар, шу жумладан банк асосий воситаларини сотиш ёки диспозиция қилишдан кўрилган зарарлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк хизматчиларининг иш ҳақи ва улар учун қилинган бошқа харажатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишижара ва таъминот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхизмат сафари ва транспорт харажатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаъмурий харажатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрепрезентация ва хайрия;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэскириш харажатлари, бундан операцион ижарага берилган асосий воситалар эскириши мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсуғурта харажатлари, шу жумладан банк томонидан тўланган суғурта мукофотлари (бадаллари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиқ, шу жумладан фойда солиғи харажатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжарима ва пенялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгудвилл қийматидаги ўзгаришлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Банк ички йўқотишлар мультипликатори миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIYM — ички йўқотишлар компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIK — бизнес индикатор компоненти миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYK — йўқотишлар компоненти миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Йўқотишлар компоненти миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYK = OY × 15
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOY — банкнинг операцион таваккалчилик ҳолатлари натижасида юзага келган ўртача йиллик зарарлари (йўқотишлар) миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Ички йўқотишлар мультипликатори миқдори 2031 йил 1 январдан бошлаб ҳисоб-китоб қилиниши лозим, бундан мазкур Низомнинг 95-бандида белгиланган ҳолатлар мустасно.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2031 йил 1 январга қадар операцион таваккалчилик ҳисоб-китоби мақсадларида ички йўқотишлар мультипликатори миқдори 1 деб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Қуйидаги ҳолатларда ички йўқотишлар мультипликатори миқдори ҳисобланмайди ва у операцион таваккалчилик ҳисоб-китоби мақсадларида 1 деб олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг бизнес индикатори миқдори 10 трлн. сўмдан ошмаган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк банк фаолиятини амалга оширганига беш йилдан ошмаган бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Ички йўқотишлар компоненти миқдорини аниқлаш мақсадида банк Банклар ва банклар гуруҳларининг таваккалчиликларни бошқариш тизимига доир талаблар тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3427, 2023 йил 18 апрель) 10-боби талабларига мувофиқ ички операцион таваккалчилик ҳолатлари бўйича маълумотлар базасини шакллантириши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Микромолия банкида операцион таваккалчилик ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Микромолия банкида операцион таваккалчилик қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOT=12,5×OʻD
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOT — операцион таваккалчилик миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻD — охирги уч йилдаги ялпи даромад ўртача суммасининг 15 фоизи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Микромолия банки ялпи даромади қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYalpi daromad = (FD — FX) + (KD — KX)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFD — фоизли даромадлар миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFX — фоизли харажатлар миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKD — фоизсиз даромадлар миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKX — фоизсиз харажатлар миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар ялпи даромад қайсидир йилда нолга тенг ёки салбий кўринишда бўлганда, ўртача кўрсаткични ҳисоблашда у махраждан ва суратдан чиқариб ташланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Капиталнинг монандлик коэффициентлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Капиталнинг монандлик коэффициентлари ҳамда уларнинг ҳисобланиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Банклар (бундан микромолия банклари мустасно) учун капиталнинг монандлик коэффициентларига қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрегулятив капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконсервацион капитал буфери коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконтрсиклик капитал буфери коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий банк томонидан аниқланган тизимли аҳамиятга молик банклар учун тизимли капитал буфери коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Микромолия банклари учун капиталнинг монандлик коэффициентларига қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрегулятив капиталнинг монандлик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларнинг жами миқдори қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTAUS = KT + OT + BT
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTAUS — таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларнинг умумий суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKT — кредит таваккалчиликлари миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOT — операцион таваккалчиликлар миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBT — бозор таваккалчиликлари миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. I даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1 — I даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTAUS — таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларнинг умумий суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1DAK — I даражали асосий капитал миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. I даражали капиталнинг монандлик коэффициенти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK2 — I даражали капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTAUS — таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларнинг умумий суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1DK — I даражали капитал миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Регулятив капиталнинг монандлик коэффициенти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK3 — регулятив капиталнинг монандлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTAUS — таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларнинг умумий суммаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRegK — регулятив капитал миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Банклар (бундан микромолия банклари мустасно) учун капитал монандлиги коэффициентлари бўйича минимал талаблар қуйидагича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти (K1) — 4,5 фоиздан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали капиталнинг монандлик коэффициенти (K2) — 6 фоиздан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрегулятив капиталнинг монандлик коэффициенти (K3) — 8 фоиздан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Микромолия банклари учун капитал монандлиги коэффициенти бўйича минимал талаблар қуйидагича белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали асосий капиталнинг монандлик коэффициенти (K1) — 8 фоиздан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI даражали капиталнинг монандлик коэффициенти (K2) — 10 фоиздан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрегулятив капиталнинг монандлик коэффициенти (K3) — 13 фоиздан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Консервацион капитал буфери коэффициенти банкнинг таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларининг 2,5 фоизидан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Контрсиклик капитал буфери коэффициенти ҳисоб-китоби ва унинг минимал миқдори Марказий банк томонидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Марказий банк томонидан аниқланган тизимли аҳамиятга молик банклар учун капитал буфери коэффициенти банкнинг таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларининг 1 фоизидан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Консервация, контрсиклик ҳамда тизимли аҳамиятга молик банклар учун капитал буферлари I даражали асосий капитал шартларига мувофиқ бўлган капитал элементлари ҳисобига шакллантирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Капитал монандлиги коэффициентларига доир минимал талабларни бажариш мақсадида I даражали асосий капитал элементлари регулятив капитал ва капитал буферларини қуйидаги устуворликда шакллантириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиринчи навбатда — I даражали асосий капитал;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккинчи навбатда — I даражали капитал;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишучинчи навбатда — регулятив капитал;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўртинчи навбатда мазкур Низомнинг 99-банди бешинчи — еттинчи хатбошиларида белгиланган капитал буферлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Марказий банк банклар, банклар гуруҳи ва тизимли аҳамиятга молик банклар учун мазкур банкка, тизимли аҳамиятга молик банкка ва банклар гуруҳига хос таваккалчилик омилларининг энг кўп ўзгаришлари чоғида юзага келадиган эҳтимолдаги зарарларнинг ўрнини қоплаш учун капиталнинг монандлик коэффициентларига қўшимча устамалар белгилашга ҳақли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Банк капиталининг монандлик коэффициентлари мазкур Низом билан белгиланган талаблардан пасайган тақдирда, ушбу банкка нисбатан қонунчиликка мувофиқ чора ва санкциялар қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Контрсиклик капитал буфери коэффициенти ҳамда унинг ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Контрсиклик капитал буфери даражасини белгилашда Марказий банк кредит тафовути қийматини, шунингдек мазкур Низомнинг 117-бандида белгиланган қўшимча омилларни инобатга олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, кредит тафовутини аниқлашда Ўзбекистон Республикаси ялпи ички маҳсулотининг номинал миқдори ҳамда банклар томонидан хусусий секторга берилган кредитлар миқдори инобатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Кредит тафовути қиймати қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit tafovutit= nisbatt — trendt
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit tafovutit — «t» чорак учун ҳисобланган кредит тафовути миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbatt — банклар томонидан хусусий секторга берилган кредитларнинг номинал ялпи ички маҳсулотга нисбатининг мазкур Низомнинг 116-бандига мувофиқ «t» чорак учун ҳисобланган қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtrendt — банклар томонидан хусусий секторга берилган кредитларнинг номинал ялпи ички маҳсулотга нисбатининг «Xodrik-Preskott» омилини (HP filter) қўллаш орқали (бунда, силлиқлаш параметри (λ) 400 000 га тенг) «t» чорак учун ҳисобланган қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Хусусий секторга берилган кредитларнинг номинал ялпи ички маҳсулотга нисбати қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkreditt — банклар томонидан хусусий секторга берилган кредитларнинг «t» чоракдаги жами миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYaIMt — Ўзбекистон Республикаси ялпи ички маҳсулотининг номинал «t» чоракдаги миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Контрсиклик капитал буфери даражасини белгилашда инобатга олинувчи қўшимча омилларга Ўзбекистон Республикасининг макроиқтисодий кўрсаткичлари, банк тизими кўрсаткичлари ҳамда бошқа кўрсаткичлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМакроиқтисодий кўрсаткичлар камида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкредитларнинг ялпи ички маҳсулотга нисбатининг ўсиш суръатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуй-жой бозори нархларининг ўсиш суръатлари ҳамда уларнинг фундаментал нархлардан тафовути;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишреал ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш суръатлари ва ишлаб чиқиш тафовути;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжорий ҳисоб баланси сальдоси (ялпи ички маҳсулотга нисбатан фоизда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанк тизими кўрсаткичлари камида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишликвидлилик ва капиталнинг монандлик коэффициентлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуаммоли активларнинг жами активлардаги улуши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкларнинг даромадлилик кўрсаткичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқарз юки кўрсаткичи даражаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Контрсиклик капитал буфери коэффициенти Марказий банк томонидан банкнинг таваккалчиликни ҳисобга олган ҳолдаги активларининг 2,5 фоизигача белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Контрсиклик капитал буфери коэффициенти Марказий банк бошқаруви томонидан ҳар олти ойда кўриб чиқилади. Контрсиклик капитал буфери даражасини ўзгартириш юзасидан қарор қабул қилинган тақдирда, унинг даражаси 0,25 фоиз банддан ошмаган миқдорда ўзгартирилиши (оширилиши ёки камайтирилиши) мумкин. Бунда, контрсиклик капитал буфери коэффициентини:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишошириш юзасидан қарор у расмий эълон қилинган кундан эътиборан ўн икки ойдан кейин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпасайтириш юзасидан қарор у расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонтрсиклик капитал буфери коэффициентини ўзгартириш юзасидан қарор Марказий банкнинг расмий веб-сайтида эълон қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Левераж коэффициенти ва унинг ҳисоб-китоби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Банклар капиталнинг монандлик коэффициентлари билан бир қаторда левераж коэффициентига риоя этишлари керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Левераж коэффициенти қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1DK — I даражали капитал миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBA — банк активлари ва балансдан ташқари ҳисобварақлари йиғиндисининг миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Левераж коэффициентини аниқлаш мақсадида банк активлари ва балансдан ташқари ҳисобварақларига қуйидагилар киритилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбаланс активлари, бундан стандарт активларга яратиладиган захиралар, махсус захиралар, шунингдек мазкур Низомнинг 19 — 21-бандларида белгиланган активлар мустасно;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбалансдан ташқари ҳисобварақлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳосилавий инструментлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Левераж коэффициентини аниқлаш мақсадида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк активлари ва балансдан ташқари ҳисобварақлари таваккалчиликка тортилмаган ҳамда улар бўйича таъминот ҳисобга олинмаган қийматда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбалансдан ташқари ҳисобварақлар мазкур Низомнинг 3-боби 4-параграфига мувофиқ кредитни қайта ҳисоблаш омилига кўпайтирилган қийматда ҳисобга олинади. Бунда, келгусида баланс активларида акс этиши эҳтимоли бўлган балансдан ташқари ҳисобварақлар ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Левераж коэффициентининг энг кичик даражаси 3 фоиздан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Якуний қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Марказий банк банклардан уларнинг фаолиятига хос таваккалчилик, иқтисодий шарт-шароит ва молиявий аҳволидан келиб чиқиб, капитал монандлигининг янада юқори коэффициенти таъминланишини талаб қилиши мумкин. Бундай таваккалчиликлар муаммоли кредитларнинг катта ҳажми, соф зарарлар, активларнинг юқори даражада ўсиши, фоиз ставкалари бўйича юқори даражали таваккалчиликнинг юзага келиши ёки таваккалчиликка асосланган фаолиятга жалб қилиниш кабиларни ўз ичига олади, бироқ улар билан чекланиб қолмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. 2028 йил 1 январдан бошлаб банклар гуруҳининг бош банки консолидациялашган тартибда ҳисобланган капиталнинг монандлик коэффициентлари ҳамда левераж коэффициенти тўғрисидаги маълумотларни Марказий банкка ҳар олти ойда камида бир маротаба тақдим этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Банк томонидан молиявий йил натижалари бўйича ва оралиқ дивиденд тўланаётган давр учун молиявий ҳисоботнинг тўғрилиги ҳақида аудиторлик хулосаси мавжуд бўлган тақдирда ҳамда капитални оширишга ажратмалар амалга оширилгандан сўнг акциядорларига дивидендлар тўланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Банк кузатув кенгаши ҳар йили банкнинг кредит ва инвестиция сиёсатининг асосий йўналишларини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш чоғида фойдадан капитални оширишга йўналтириладиган ажратмалар миқдорини эътиборга олиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Капитали мазкур Низом талабларига мувофиқ бўлмаган банклар қуйидагиларни ўз ичига олувчи капиталга қўйиладиган талабларнинг бажарилишини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқишлари керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанк капиталини монандлик даражасигача кўтариш учун зарур бўлган стратегия ва хатти-ҳаракатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежанинг амал қилиш даври мобайнида белгиланувчи капитал чекланган миқдорлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбанкнинг фаолиятига белгиланган чекловлар таъсири остида режа билан қамраб олинадиган давр учун тадбирлар режаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМарказий банк талабларига мувофиқ бошқа ахборот.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Чора-тадбирлар режаси ижро муддатлари кўрсатилган ҳолда, капиталнинг монандлигига қўйиладиган талабларда номувофиқлик юзага келган ва у банкнинг молиявий ҳисоботида акс эттирилган пайтдан бошлаб 30 кун ичида Марказий банкка кўриб чиқиш учун тақдим этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII даражали капитал таркибига киритилувчи капитал элементлари амортизацияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолдиқ йил | Қолдиқ ой | Қолдиқ, фоизда | Ойлик амортизация миқдори |
5 | 60 | 100,00 | 1,67 |
59 | 98,33 | 1,67 | |
58 | 96,67 | 1,67 | |
57 | 95,00 | 1,67 | |
56 | 93,33 | 1,67 | |
55 | 91,67 | 1,67 | |
54 | 90,00 | 1,67 | |
53 | 88,33 | 1,67 | |
52 | 86,67 | 1,67 | |
51 | 85,00 | 1,67 | |
50 | 83,33 | 1,67 | |
49 | 81,67 | 1,67 | |
4 | 48 | 80,00 | 1,67 |
47 | 78,33 | 1,67 | |
46 | 76,67 | 1,67 | |
45 | 75,00 | 1,67 | |
44 | 73,33 | 1,67 | |
43 | 71,67 | 1,67 | |
42 | 70,00 | 1,67 | |
41 | 68,33 | 1,67 | |
40 | 66,67 | 1,67 | |
39 | 65,00 | 1,67 | |
38 | 63,33 | 1,67 | |
37 | 61,67 | 1,67 | |
3 | 36 | 60,00 | 1,67 |
35 | 58,33 | 1,67 | |
34 | 56,67 | 1,67 | |
33 | 55,00 | 1,67 | |
32 | 53,33 | 1,67 | |
31 | 51,67 | 1,67 | |
30 | 50,00 | 1,67 | |
29 | 48,33 | 1,67 | |
28 | 46,67 | 1,67 | |
27 | 45,00 | 1,67 | |
26 | 43,33 | 1,67 | |
25 | 41,67 | 1,67 | |
2 | 24 | 40,00 | 1,67 |
23 | 38,33 | 1,67 | |
22 | 36,67 | 1,67 | |
21 | 35,00 | 1,67 | |
20 | 33,33 | 1,67 | |
19 | 31,67 | 1,67 | |
18 | 30,00 | 1,67 | |
17 | 28,33 | 1,67 | |
16 | 26,67 | 1,67 | |
15 | 25,00 | 1,67 | |
14 | 23,33 | 1,67 | |
13 | 21,67 | 1,67 | |
1 | 12 | 20,00 | 1,67 |
11 | 18,33 | 1,67 | |
10 | 16,67 | 1,67 | |
9 | 15,00 | 1,67 | |
8 | 13,33 | 1,67 | |
7 | 11,67 | 1,67 | |
6 | 10,00 | 1,67 | |
5 | 8,33 | 1,67 | |
4 | 6,67 | 1,67 | |
3 | 5,00 | 1,67 | |
2 | 3,33 | 1,67 | |
1 | 1,67 | 1,67 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанк активларининг бир қисми бўйича таваккалчилик даражалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Тавсифи | Таваккалчилик даражаси |
1. | Банкда ва унинг филиалларида нақд пул кўринишида сақланаётган миллий ва чет эл валютаси (жумладан, банк омборларида ёки Ўзбекистон Республикаси Марказий банки омборларида сақланаётган тижорат банкларига тегишли олтин қуймалар) | 0% |
2. | Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг вакиллик ва захира ҳисобварақларидаги миллий валютадаги маблағлар | 0% |
3. | Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Марказий банкига тўғридан-тўғри талаблар ва улар томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар ҳамда ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари ёки уларнинг махсус компаниялари томонидан чиқарилган таъминланган қарз муносабатларини тасдиқловчи қимматли қоғозлар | 0% |
4. | Жорий бозор қийматида баҳоланган ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ҳамда Марказий банки томонидан чиқарилган ёки кафолатланган қимматли қоғозлар кўринишидаги гаров билан таъминланган ёки кафолатланган активлар, уларнинг қисмлари ва балансдан ташқари мажбуриятлар. | 0% |
5. | Халқаро валюта фонди ва Жаҳон банки гуруҳи (Халқаро тикланиш ва тараққиёт банки, Халқаро молия корпорацияси, Халқаро инвестицияларни кафолатлаш агентлиги, Халқаро тараққиёт ассоциацияси) ҳамда Осиё тараққиёт банки, Осиё инфраструктура инвестиция банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки, Европа инвестиция банки, Европа инвестиция жамғармаси, Ислом тараққиёт банки ва Европа Кенгашининг тараққиёт банкига нисбатан талаблар, шу жумладан мазкур ташкилотлар: қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар; қимматли қоғозлари билан таъминланган ёки кафолатланган банк активлари ва балансдан ташқари моддалари; маблағлари ҳисобидан таваккалчиликларни тўлиқ қоплаш мажбурияти билан амалга оширилган банк операциялари қисми. | 0% |
6. | Таъминотига депозит қабул қилинган ҳамда таъминот валютаси ўзаро мос бўлган активларнинг ёки балансдан ташқари моддаларнинг қисми | 0% |
7. | Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг вакиллик ва захира ҳисобварақларидаги чет эл валютасидаги маблағлар | 20% |
8. | Ўтказиш жараёнидаги пул ҳужжатлари, шу жумладан йўлдаги нақд пуллар | 20% |
9. | Таъминотига депозит қабул қилинган ҳамда таъминот валютаси ўзаро мос бўлмаган активларнинг ёки балансдан ташқари моддаларнинг қисми | 20% |
10. | Ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари томонидан чиқарилган корпоратив облигациялар | 20% |
11. | Тадбиркорлик субъектларига 15 млрд. сўмгача берилган кредитлар бўйича кафолатлар бериш ташкилоти томонидан тақдим этилган кафолат (кафиллик) қисми. Бунда: кафолатлар бериш ташкилотининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан ўрнатилган пруденциал талабларга мувофиқ эканлиги; кафолатлар бериш ташкилоти томонидан тақдим этилган кафолат (кафиллик) ҳужжатлаштирилган мажбурият ҳисобланиши; банкнинг кафолатлар бериш ташкилотидан тўғридан-тўғри талаб қилиш ҳуқуқи бўлиши; қарз олувчи кафолат (кафиллик) билан таъминланган мажбуриятларини бажармаган ҳолларда, банк кафолатлар бериш ташкилотидан кафолат (кафиллик) бўйича тўловни амалга оширишини 90 кундан ошганда талаб қилиш ҳуқуқи бўлиши; қарз олувчининг банк олдидаги мажбурияти бўйича тақдим этилган кафолат (кафиллик) миқдори аниқ белгиланган бўлиши; қарз олувчининг тўловга лаёқатлилиги ёмонлашиши оқибатида кафолатлар бериш ташкилоти кафолатни (кафилликни) бир томонлама тартибда бекор қилишига, кафолатнинг (кафилликнинг) воситачилик ҳақини оширишига, берилган кафолат (кафиллик) муддатини қисқартиришига, кафолат (кафиллик) бўйича маблағларни тўлиқ ёки қисман тўламаслигига имкон яратмаслиги. | 50% |
12. | Доимий даромадга эга бўлган ёки камида охирги узлуксиз олти ой давомида ҳар ой банк ҳисобварағида, шу жумладан банк картасида маблағлар айланмасига эга бўлган ҳамда қарз юки кўрсаткичи 50 фоиз ва ундан паст бўлган ўзини ўзи банд қилган шахсларга даромад олишга йўналтирилган фаолияти учун берилган 300 миллион сўм ва ундан кам миқдордаги кредитлар, бундан оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастурлари доирасида берилган кредитлар ва автомобиль сотиб олиш учун берилган кредитлар мустасно. Бунда ўзини ўзи банд қилган шахслар доимий даромадга эга бўлмаган ёки камида охирги узлуксиз олти ой давомида ҳар ой банк ҳисобварағида, шу жумладан банк картасида маблағлар айланмасига эга бўлмаган ёки қарз юки кўрсаткичи 50 фоиздан ошган бўлса ёхуд мазкур кўрсаткични аниқлаш имкони бўлмаган бўлса, мазкур қарз олувчиларга берилган кредитлар ушбу илованинг 17-позициясига мувофиқ таваккалчиликка тортилади. | 75% |
13. | Битта кичик тадбиркорлик субъектига берилган жами кредит қолдиқ суммаси банк регулятив капиталининг 0,2 фоизидан ошмаган, бироқ энг кўпи билан 15 млрд. сўмгача кредитлар, бундан оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастурлари доирасида берилган кредитлар мустасно. Бунда, битта кичик тадбиркорлик субъектига берилган жами кредит қолдиқ суммаси банк регулятив капиталининг 0,2 фоизидан ёки 15 млрд. сўмдан ошган кредитлар йиллик фоиз ставкасидан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан ўрнатиладиган таваккалчилик даражалари асосида таваккалчиликка тортилади. | 75% |
14. | Банкнинг асосий воситалари ва бошқа хусусий мулклари | 100% |
15. | Дастлабки гаров ҳуқуқи банкка тегишли бўлмаган кредитлар | 100% |
16. | Қарз юки кўрсаткичи 50 фоиз ва ундан паст ҳолда жисмоний шахсларга (бундан мазкур илованинг 12-позициясида белгиланган қарз олувчилар мустасно) берилган кредитлар (микроқарзлар), бундан жисмоний шахсларга автомобиль сотиб олиш учун берилган ва ипотека кредитлари ҳамда оилавий тадбиркорликни ривожлантириш ва таълим дастурлари асосида берилган кредитлар мустасно | 100% |
17. | Қарз юки кўрсаткичи 50 фоиздан юқори бўлган ҳолда ёки ушбу кўрсаткични аниқлаш имкони бўлмаган жисмоний шахсларга берилган кредитлар (микроқарзлар), бундан жисмоний шахсларга автомобиль сотиб олиш учун берилган ва ипотека кредитлари ҳамда оилавий тадбиркорликни ривожлантириш ва таълим дастурлари асосида берилган кредитлар мустасно | 150% |
18. | Қарзини тўлиқ ёки қисман ундириш ҳисобидан банк балансига олинган мулклар | 100% |
19. | Икки йилдан кўп бўлган муддатда фойдаланилмаётган банк фаолиятини амалга ошириш учун зарурияти мавжуд бўлмаган (фойдаланилмайдиган) кўчмас мулк ва бошқа мол-мулк | 150% |
20. | Йирик корхоналар билан боғлиқ хатарларни бошқариш бўйича мувофиқлаштирувчи комиссия томонидан молиявий ҳолатига кўра қуйидагича тоифаланган йирик қарздорларга берилган кредитлар: | |
«паст хатарли»; «ўрта хатарли»; «юқори хатарли». | 100% 125% 150% | |
21. | Сифати «қониқарсиз», «шубҳали» ёки «умидсиз» деб таснифланган активлар ва ушбу активлар бўйича махсус захиралар қуйидагича шаклланганда (мазкур илованинг бошқа позицияларидаги шартларни бажаришидан қатъий назар): | |
50 фоиздан ошган миқдорда; 25 фоиздан кўп, бироқ 50 фоиздан ошмаган миқдорда; 25 фоиздан ошмаган миқдорда. | 50% 100% 150% | |
22. | Консолидациялашмаган молиявий ташкилотлар устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ёки акцияларга инвестициялар натижасида банкнинг ушбу ташкилотлардаги улуши 10 фоиздан ошган бўлса, бундай ташкилотларга жами инвестициялар йиғиндиси банк I даражали асосий капитали (мазкур Низомнинг 19-банди «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 10 фоизидан ошмаган қисми | 200% |
23. | Консолидациялашмаган молиявий ташкилотлар устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ёки акцияларга инвестициялар натижасида банкнинг ушбу ташкилотлардаги улуши 10 фоиздан ошмаган бўлса, бундай ташкилотларга жами инвестициялар йиғиндиси банк I даражали асосий капитали (Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомнинг 19-банди «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 10 фоизидан ошмаган қисми | 150% |
24. | Консолидациялашмаган молиявий бўлмаган битта ташкилот устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга инвестицияларнинг банк I даражали асосий капитали (Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомнинг 19-банди «а» — «г» кичик бандларидаги элементлар чегирилганидан кейин) 15 фоизидан ошмаган қисми | 150% |
25. | Бошқа барча активлар, бундан мазкур Низомнинг 3 — 7-иловаларида кўрсатилган активлар ҳамда йиллик фоиз ставкасидан келиб чиқиб Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан ўрнатиладиган таваккалчилик даражалари белгиланадиган активлар мустасно | 100% |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонтрагентларнинг рейтинг баҳолари асосида таваккалчилик даражалари*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Тавсифи | Рейтинг баҳолари асосида таваккалчилик даражаси бўйича ажратилган гуруҳлар | |||||
«Standard & Poorʻs» ва «Fitch Ratings» рейтинг компанияларининг рейтинг баҳолари** | |||||||
ААА дан АА-гача | А+ дан А-гача | ВВВ+ дан ВВВ- гача | ВВ+ дан В- гача | В- дан паст | Рейтинг баҳоларига эга эмас | ||
«Moodyʼs Investors Service» рейтинг компаниясининг рейтинг баҳолари** | |||||||
Ааа дан Аа3 гача | А1 дан А3 гача | Baa1 дан Baa3 гача | Ba1 дан B3 гача | B3 дан паст | Рейтинг баҳоларига эга эмас | ||
1. | Хорижий давлатларнинг ҳукуматлари ва марказий банкларига нисбатан талаблар, шу жумладан мазкур ташкилотлар: қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар; қимматли қоғозлари билан таъминланган ёки кафолатланган банк активлари ва балансдан ташқари моддалари. | 0% | 20% | 50% | 100% | 150% | 150% |
2. | Давлат сектори ташкилотларига нисбатан талаблар, шу жумладан мазкур ташкилотлар: қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар; қимматли қоғозлари билан таъминланган ёки кафолатланган банк активлари ва балансдан ташқари моддалари. | 20% | 50% | 50% | 100% | 150% | 100% |
3. | Мазкур Низомнинг 2-иловаси 5-позициясида белгиланмаган халқаро молия ташкилотларига нисбатан талаблар, шу жумладан мазкур ташкилотлар: қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар; қимматли қоғозлари билан таъминланган ёки кафолатланган банк активлари ва балансдан ташқари моддалари. | 20% | 30% | 50% | 100% | 150% | 150% |
4. | Банкларга нисбатан талаблар, шу жумладан: қарзлар ва пул бозори воситалари; ушбу банклар томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар ва банк кафолати билан таъминланган бошқа барча активлар: | ||||||
90 кун ёки ундан кам | 20% | 20% | 20% | 50% | 150% | 150% | |
90 кундан юқори | 20% | 30% | 50% | 100% | 150% | 150% | |
5. | Хорижий мамлакатлардаги банклардан бошқа молиявий ташкилотлар ҳамда молиявий бўлмаган ташкилотларга нисбатан талаблар, шу жумладан мазкур ташкилотлар: қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар; қимматли қоғозлари билан таъминланган ёки кафолатланган банк активлари ва балансдан ташқари моддалари. | 20% | 50% | 75% | 100% | 150% | 100% |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Мазкур Низомнинг 2-иловасида кўрсатилган мезонлардан бирига мувофиқ бўлганда, ушбу талаблар қўлланилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланадиган бошқа рейтинг компанияларининг ушбу баҳо даражасига тенг бўлган рейтинг баҳолари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖисмоний шахсларга берилган ипотека кредитларининг таваккалчилик даражалари*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Мазкур Низомнинг 2 ва 3-иловаларида кўрсатилган мезонлардан бирига мувофиқ бўлса, мазкур талаблар қўлланилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Жисмоний шахсларнинг қарз юки кўрсаткичи Банкларга ўрнатиладиган макропруденциал нормативлар ҳамда улар томонидан бериладиган кредитлар (микроқарзлар) бўйича тўловларнинг энг юқори қийматларига доир талаблар тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3618, 2025 йил 22 апрель) 2-бобига мувофиқ ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*** Кредитнинг гаровга нисбати кўрсаткичи Банкларга ўрнатиладиган макропруденциал нормативлар ҳамда улар томонидан бериладиган кредитлар (микроқарзлар) бўйича тўловларнинг энг юқори қийматларига доир талаблар тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3618, 2025 йил 22 апрель) 3-бобига мувофиқ ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖисмоний шахсларга автомобиль сотиб олиш учун берилган кредитларнинг таваккалчилик даражалари*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Мазкур Низомнинг 2-иловасида кўрсатилган мезонлардан бирига мувофиқ бўлганда, ушбу талаблар қўлланилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Жисмоний шахсларнинг қарз юки кўрсаткичи Банкларга ўрнатиладиган макропруденциал нормативлар ҳамда улар томонидан бериладиган кредитлар (микроқарзлар) бўйича тўловларнинг энг юқори қийматларига доир талаблар тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3618, 2025 йил 22 апрель) 2-бобига мувофиқ ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*** Банкларга ўрнатиладиган макропруденциал нормативлар ҳамда улар томонидан бериладиган кредитлар (микроқарзлар) бўйича тўловларнинг энг юқори қийматларига доир талаблар тўғрисидаги низомнинг (рўйхат рақами 3618, 2025 йил 22 апрель) 3-бобига мувофиқ ҳисоб-китоб қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРейтинг баҳосига эга бўлмаган қопланган облигациялар бўйича таваккалчилик даражалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаъминланган облигацияларнинг рейтинги | ААА дан АА- гача | А+ дан А- гача | ВВВ+ дан ВВВ- гача | ВВ+ дан В- гача | В- дан паст |
Таъминланган облигациянинг таваккалчилик даражаси | 10% | 20% | 20% | 50% | 100% |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРейтинг баҳосига эга бўлмаган таъминланган облигациялар бўйича таваккалчилик даражалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭмиссия қилувчи банкнинг таваккалчилик даражаси* | 20% | 30% | 50% | 75% | 100% | 150% |
Таъминланган облигациянинг таваккалчилик даражаси | 10% | 15% | 25% | 35% | 50% | 100% |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ эмиссия қилувчи банкнинг таваккалчилик даражаси аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМахсус фоиз таваккалчилиги коэффициентлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Тавсифи | «Standard & Poorʼs» ва «Fitch Ratings» рейтинг компанияларининг рейтинг баҳолари* | ||||
ААА дан АА-гача | А+ дан ВВВ-гача | ВВ+ дан В- гача | В- дан паст | Рейтинг баҳоларига эга эмас | ||
«Moodyʼs Investors Service» рейтинг компаниясининг рейтинг баҳолари* | ||||||
Ааа дан Аа3 гача | А1 дан Baa3 гача | Ba1 дан B3 гача | B3 дан паст | Рейтинг баҳоларига эга эмас | ||
Коэффициент ва сўндириш санасигача қолган муддат | ||||||
1. | Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Марказий банк томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар | 0% (муддатидан қатъий назар) | 6% (муддатидан қатъий назар) | |||
2. | Хорижий давлатларнинг ҳукуматлари ва марказий банклари томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар | 0% (муддатидан қатъий назар) | 0,25% (6 ойгача) 1% (6 ойдан 24 ойгача) 1,6% (24 ойдан юқори) | 8% (муддати дан қатъий назар) | 12% (муддатидан қатъий назар) | |
3. | Халқаро молия ташкилотлари, банклар, компаниялар, банкка алоқадор ҳисобланмаган бошқа ташкилотлар ва хорижий давлатларнинг давлат сектори ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар | 0,25% (6 ойгача) 1% (6 ойдан 24 ойгача) 1,6% (24 ойдан юқори) | 8% (муддатидан қатъий назар) | 12% (муддатидан қатъий назар) | ||
4. | Ипотекани қайта молиялаштириш ташкилотлари томонидан чиқарилган қимматли қоғозлар | 0,25% (6 ойгача) 1% (6 ойдан 24 ойгача) 1,6% (24 ойдан юқори) | 8% (муддатидан қатъий назар) | 12% (муддатидан қатъий назар) | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Марказий банк томонидан белгиланадиган бошқа рейтинг компанияларининг ушбу баҳо даражасига тенг бўлган рейтинг баҳолари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУмумий фоиз таваккалчилиги коэффициентлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКатта гуруҳлар | Кичик гуруҳлар | Сўндириш санасигача қолган ёки фоиз (купон) ставкасини қайта кўриб чиқиш санасигача қолган муддат | Кичик гуруҳ омили |
1 | 1 | 1 ойгача | 0% |
2 | 1 ойдан 3 ойгача | 0,2% | |
3 | 3 ойдан 6 ойгача | 0,4% | |
4 | 6 ойдан 12 ойгача | 0,7% | |
2 | 5 | 1 йилдан 2 йилгача | 1,25% |
6 | 2 йилдан 3 йилгача | 1,75% | |
7 | 3 йилдан 4 йилгача | 2,25% | |
8 | 4 йилдан 5 йилгача | 2,75% | |
3 | 9 | 5 йилдан 7 йилгача | 3,25% |
10 | 7 йилдан 10 йилгача | 3,75% | |
11 | 10 йилдан 15 йилгача | 4,5% | |
12 | 15 йилдан 20 йилгача | 5,25% | |
13 | 20 йил ва ундан юқори | 6% |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБанклар капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБизнес индикатор элементлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Бизнес индикатор компонентлари | Ҳисоб-китобга киритилувчи элементлар |
Соф фоизли даромадлар ва харажатлар компоненти | ||
1. | Фоизли даромадлар | Марказий банкдаги ҳисобварақлар бўйича фоизли даромадлар; Бошқа банклардаги ҳисобварақлар бўйича фоизли даромадлар; Амортизацияланган қиймати бўйича баҳоланадиган қарз қимматли қоғозларга қилинган инвестициялар бўйича фоизли даромадлар; Қимматли қоғозлар ва уларга қилинган инвестициялар бўйича фоизли даромадлар; Мижозларнинг мажбуриятлари бўйича ҳисобланган фоизлар; Банкнинг тўланмаган акцептлари юзасидан мижозлар мажбуриятлари бўйича фоизли даромадлар; Кредит ва лизинг операциялари бўйича фоизлар, дисконтлар (чегирмалар) ва бадаллар; Қимматли қоғозлар билан амалга оширилган REPO битимлари бўйича фоизли даромадлар; Бошқа фоизли даромадлар. |
2. | Фоизли харажатлар | Талаб қилиб олингунча сақланадиган депозитлар бўйича фоизли харажатлар; Муддатли депозитлар бўйича фоизли харажатлар; Марказий банкнинг ҳисобварақлари бўйича фоизли харажатлар; Бошқа банкларнинг ҳисобварақлари бўйича фоизли харажатлар; Кредитлар бўйича фоизли харажатлар; Қимматли қоғозлар билан амалга оширилган REPO битимлари бўйича фоизли харажатлар; Бошқа фоизли харажатлар. |
3. | Фоизли даромад келтирувчи активлар | Банкнинг Марказий банкдаги фоизли даромад келтирувчи маблағлари; Бошқа банклар ва молиявий ташкилотлардан олиниши лозим бўлган фоизли даромад келтирувчи маблағлар; Фоизли даромад келтирувчи қимматли қоғозлар ва уларга қилинган инвестициялар; Фоизли даромад келтирувчи инвестициялар; REPO битимлари бўйича сотиб олинган фоизли даромад келтирувчи қимматли қоғозлар; Фоизли даромад келтирувчи кредит ва лизинг операциялари; Фоизли даромад келтирувчи молиявий инструментлар бўйича мижозларнинг мажбуриятлари. |
4. | Дивиденд кўринишидаги даромадлар | Инвестиция қилинган хусусий капитал бўйича олинган дивидендлар. |
Хизматлар компоненти | ||
5. | Фоизсиз даромадлар | Кўрсатилган хизматлар ва воситачилик учун олинган даромадлар; Хорижий валюталардаги фойда; Тижорат операцияларидан олинган фойда. |
6. | Фоизсиз харажатлар | Комиссион тўловлар ва кўрсатилган хизматлар бўйича харажатлар; Хорижий валютада кўрилган зарарлар; Тижорат операцияларидан кўрилган зарарлар; Инвестициядан кўрилган зарарлар; Бошқа фоизсиз харажатлар. |
7. | Бошқа операцион даромадлар | Инвестиция мақсадида сотиб олинган кўчмас мулклар бўйича олинган ижара даромадлари; Банк асосий воситаларини сотиш ёки диспозиция қилишдан фойда; Банкнинг бошқа хусусий мулкларини сотиш ёки диспозиция қилишдан фойда. |
8. | Бошқа операцион харажатлар | Кейинчалик сотиш мақсадида сотиб олинган асосий воситалар ва хусусий мулкларни сотиш натижасида зарарлар; Ички операцион таваккалчилик ҳолатлари натижасида кўрилган зарарлар (ички ва ташқи фирибгарлик, банк фаолиятидаги нобарқарорлик ва ички тизимлардаги муаммолар, жарима ва бошқалар). |
Молиявий компонент | ||
9. | Савдо портфели бўйича соф фойда (зарар) қиймати | Савдо портфелига киритилган активлар бўйича соф фойда (зарар) |
10. | Банк портфели бўйича соф фойда (зарар) қиймати | Фойда ёки зарар орқали ҳаққоний қийматда баҳоланадиган ва банк портфелига киритилган активлар бўйича соф фойда (зарар) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 2 октябрдаги 21/6-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎз кучини йўқотган деб топилаётган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2015 йил 13 июндаги 14/3-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693, 2015 йил 6 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 27-сон, 360-модда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2017 йил 24 июндаги 14/17-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-1, 2017 йил 7 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 27-сон, 632-модда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2017 йил 23 сентябрдаги 26/7-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-2, 2017 йил 23 октябрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 23.10.2017 й., 10/17/2693-2/0167-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2018 йил 31 мартдаги 12/21-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-3, 2018 йил 25 апрель) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 26.04.2018 й., 10/18/2693-3/1099-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2018 йил 27 октябрдаги 34/5-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-4, 2018 йил 28 декабрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 28.12.2018 й., 10/18/2693-4/2387-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2019 йил 26 январдаги 2/3-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-5, 2019 йил 6 март) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 07.03.2019 й., 10/19/2693-5/2722-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2019 йил 13 декабрдаги 30/9-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-6, 2019 йил 25 декабрь) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 25.12.2019 й., 10/19/2693-6/4195-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 11 январдаги 28/22-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-7, 2021 йил 13 февраль) (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 13.02.2021 й., 10/21/2693-7/0116-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 19 ноябрдаги 27/5-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-8, 2021 йил 10 декабрь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.12.2021 й., 10/21/2693-8/1151-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 2 мартдаги 4/12-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимча киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-9, 2023 йил 17 март) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 18.03.2023 й., 10/23/2693-9/0155-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 28 мартдаги 8/11-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-10, 2023 йил 5 апрель) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2023 й., 10/23/2693-10/0196-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 6 июндаги 14/7-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар ва қўшимча киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-11, 2023 йил 17 июль) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.07.2023 й., 10/23/2693-11/0493-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 31 январдаги 42/14-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-12, 2024 йил 27 февраль) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.02.2024 й., 10/24/2693-12/0162-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 1 апрелдаги 7/6-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-13, 2025 йил 21 апрель) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.04.2025 й., 10/25/2693-13/0369-сон).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2025 йил 13 июндаги 12/4-сон «Тижорат банклари капиталининг монандлигига қўйиладиган талаблар тўғрисидаги низомга ўзгартиришлар киритиш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2693-14, 2025 йил 21 июль) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.07.2025 й., 10/25/2693-14/0639-сон).
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.10.2025 й., № 10/25/3697/0992)