Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olish OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBUYRUGʻI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 9-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 341]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. SHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2020-yil 7-yanvardagi 8-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi, “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi hamda Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVazir Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 26-fevral,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-15-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 25-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEnergetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 18-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 28-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi boshqaruv raisi v.b B. BOBOKULOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 8-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFanlar akademiyasi prezidenti Sh. AYUPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 7-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 26-fevraldagi 01/2-15-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu SHNQning talablari gidrotexnika hamda transport inshootlari, shuningdek dinamik yuklamali dastgohlarning poydevorlari hamda chuqur joylashgan poydevorlar zaminlarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti.Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik-texnik qidiruvlar. Asosiy qoidalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 1.02.08-19 “Qurilish uchun muhandislik-geodezik qidiruvlar. Qoidalar toʻplami”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 1.02.11-15 “Qurilish uchun muhandislik ekologiya qidiruvlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 3.03.01-22 “Yuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5180-2015 Gruntlar. Fizik xususiyatlarini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya fizicheskix xarakteristik);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 12248-2010 Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 12536-2014 Gruntlar. Granulometrik (donadorlik) va mikroagregat tarkibini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya granulometricheskogo (zernovogo) i mikroagregatnogo sostava);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19912-2012 Gruntlar. Statik va dinamik zondlash orqali dala sinov usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy staticheskim i dinamicheskim zondirovaniyem);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20276-2012 Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini dala usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20522-2012 Gruntlar. Sinov natijalarini qayta ishlash statistik usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi statisticheskoy obrabotki rezultatov ispitaniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23740-2016 Gruntlar. Organik moddalar tarkibini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya soderjaniya organicheskix veshestv);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24846-2012 Gruntlar. Bino va inshootlar poydevorining deformatsiyalarini oʻlchash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi izmereniya deformatsiy osnovaniy zdaniy i soorujeniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24847-2017 Gruntlar. Mavsumiy muzlash chuqurligini aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi opredeleniya glubini sezonnogo promerzaniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 25100-2020 Gruntlar. Tasniflash (rasmiy manba: Grunti. Klassifikatsiya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 27751-2014 Qurilish konstruksiyalari va zaminlarining ishonchliligi. Asosiy qoidalar (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 30416-2012 Gruntlar. Laboratoriya sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Grunti. Laboratornie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 30672-2015 Gruntlar. Dala sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Grunti. Polevie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23161-2012 Gruntlar. Laboratoriya usulida oʻta choʻkish xususiyatlarini aniqlash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 22733-2016 Gruntlar. Maksimal zichlikni laboratoriyada aniqlash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya maksimalnoy plotnosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24143-80 Gruntlar. Laboratoriya usulida shishish va kirishish xususiyatlarini aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik nabuxaniya i usadki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10650-2013 Torf. Parchalash darajasini aniqlash usuli (rasmiy manba: Torf. Metod opredeleniya stepeni razlojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanQvaN 0272-09 Oʻzbekiston sharoitida tuproqni ifloslanishdan himoya qilish sxemalariga gigiyenik asoslashlar tuzishning sanitariya qoidalari va normalari (rasmiy manba: Sostavleniya gigiyenicheskix obosnovaniy k sxemam oxrani pochvi ot zagryazneniya v usloviyax Uzbekistana).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning oʻtirib qolishi — foydali qazilmalarni qazish, gidrogeologik sharoitni oʻzgarishi, yer osti suvlari sathini pasayishi, karst-suffoziya jarayonlari natijasida hosil boʻladigan deformatsiyasini vertikal tashkil etuvchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻpirilish — karst qatlamlari, togʻ qazilmalari ustida yoki gruntni suffoziya natijasida chiqib ketish radiusi grunt qatlamini oʻpirilishidan hosil boʻluvchi gruntni uzluksizligini buzilishi natijasida yer yuzasi deformatsiyasini vertikal tashkil etuvchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkam qavatli binolar — balandligi uch qavatdan yuqori boʻlmagan turar joy obyektlari va jamoat binolari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaland binolar — balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan binolar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarraj effekti — filtratsiya oqimi harakati yoʻliga qoʻyilgan toʻsiq natijasida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Bino va inshootlarning zaminini quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish uchun muhandislik-geologik qidiruv natijalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning vazifasi, texnologik va konstruktiv xususiyatlari hamda undan foydalanish shartlarini tavsiflovchi maʼlumotlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning poydevorlarga taʼsir etuvchi yuklarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilishlar, yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino yoki inshootlarning taʼsiri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Gruntlarning mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlari, shuningdek poydevor hamda boshqa yer osti konstruksiyalarining fizik-mexanik xususiyatlaridan foydalanishni taʼminlaydigan loyiha yechimini tanlash mavjud loyiha variantlarini texnik-iqtisodiy taqqoslash orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Qurilishni tashkil etish loyihalarini ishlab chiqishda bino va inshootlarni qurishning barcha bosqichlarida konstruksiyalar ishonchliligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Bino va inshootlarni loyihalash ishlari texnik topshiriq hamda mazkur SHNQning 3-bandiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Bino va inshootlarni loyihalashda ularning xavf-xatar toifasi quyidagi 1-jadvalga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | ||
kam qavatli | 3 qavatgacha (3 qavat ham kiradi) | I |
oʻrta qavatli | 5 qavatgacha (5 ham kiradi) | II |
koʻp qavatli | 6 dan yuqori 12 qavatgacha | III |
12 qavatdan yuqori | IV |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Zamin va poydevorlarni loyihalash va ularni barpo etish uchun muhandislik qidiruvlarini olib borish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Qurilish uchun muhandislik qidiruvlari SHNQ 1.02.07-19, SHNQ 1.02.08-19, SHNQ 1.02.09-21 hamda SHNQ 1.02.11-15 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Murakkab muhandislik-geologik sharoitlarga ega boʻlgan hududlarda muhandislik qidiruvlarni olib borishda quyidagi holatlar inobatga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻkuvchan, koʻpchuvchan, qumli, gipsli, shoʻrlangan, antropogen, suvga toʻyingan xossalarga ega boʻlgan gruntlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxavfli geologik jarayonlar (karst, koʻchkilar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqayta ishlov beriladigan hududlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuhandislik qidiruvlari natijalari boʻyicha hisobotlarda va loyiha hujjatlarida zamin gruntlarining nomlanishi GOST 25100-2020 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Muhandislik qidiruvlari natijalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin, poydevor va yer osti inshootlari turini tanlashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonchasining muhandislik-geologik sharoitlari va grunt xususiyatlarining oʻzgarishi (qurilish va foydalanish jarayonida) prognozini hisobga olgan holda chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblarni bajarishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik tadbirlarining turi va hajmlarini tanlash hamda ularni qoʻllashga oid maʼlumotlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Bino va inshootlarni muhandislik qidiruvlarining natijalari yoki ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, ularni loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Qurilishi rejalashtirilgan hudud atrofida boshqa qurilishlar mavjud boʻlganda, yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan binolardan tashqari atrofdagi binolar uchun ham muhandislik qidiruvlari amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Zamin va poydevor turlarini tanlashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot konstruksiyasining zaminga oʻzaro taʼsirini hisobiy sxemasini belgilashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanilayotgan bino va inshootning zamin va poydevorining chegaraviy deformatsiyasini aniqlashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilishga taʼsirini geotexnik prognoz qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan bino va inshootning konstruktiv yechimlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarpo etishni ketma-ketligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashda quyidagi maʼlumotlarga asoslanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhududning muhandislik-geologik va muhandislik-ekologik sharoitlari toʻgʻrisidagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilishning oʻziga xos xususiyatlari toʻgʻrisidagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilayotgan bino va inshootlarda foydalaniladigan konstruksiyalar, yuklar, poydevorlarning turlari va oʻlchamlari toʻgʻrisidagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor gruntlariga bosim hamda inshootlarning kuzatilgan deformatsiyalari toʻgʻrisidagi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor turini tanlashda quyidagi maʼlumotlar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorning joylashish chuqurligini aniqlashda olingan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni tayyorlash usulini belgilashda olingan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilishi rejalashtirilgan hududning muhandislik-gidrometeorologik qidiruvlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar SHNQ 1.02.10-23 ga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Bino va inshootning zamini va poydevorini SHNQ 3.01.01-22, SHNQ 3.01.03-24, SHNQ 3.01.02-23 hamda QR 02.01-23 ga muvofiq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Yangi quriladigan yoki mavjud boʻlgan bino va inshootni rekonstruksiya qilishda qoʻshimcha deformatsiya yuz berishini oldini olish maqsadida, bino va inshoot atrofidagi obyektlarga taʼsirini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning loyihasini hamda uning zaminini va poydevorining prognoz qilinayotgan qoʻshimcha deformatsiyasini, atrofdagi qurilgan inshootlarga taʼsir hududini mazkur SHNQning 6-bobi talablari asosida hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning zamini hamda poydevori loyihasida ularning atrofida biron-bir obyektni joylashtirishda geotexnik kuzatuv ishlari oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Geotexnik kuzatuvlarning tarkibi, hajmi, usullari bino va inshootlarning masʼullik darajasi, muhandislik-geologik sharoitlarning murakkabligiga koʻra mazkur SHNQning 12-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik kuzatuvlar bino va inshootda yangi yoki yetarli darajada oʻrganilmagan konstruksiyadan yoki poydevordan foydalanilganda, loyihalash topshirigʻida qoʻshimcha oʻrganishlar oʻtkazish uchun talablar belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Qurilishning ilmiy-texnik kuzatuv ishlari quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoyob bino va inshootlarning zamini hamda poydevorlarini loyihalashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofi oʻralgan sharoitda, rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ilmiy-texnik kuzatuv ishlari quyidagicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik tadqiqotlar (noanʼanaviy hisoblash usullari va konstruktiv yechimlarni hisobga olgan holda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalash va qurilish jarayonida olib boriladigan ilmiy tadqiqotlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ilmiy-texnik kuzatuv ishlari tarkibiga quyidagilar kiritilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik qidiruv natijalarini tahlil qilish va baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeologik xavfni baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan bino va inshootning zamini hamda poydevori holatiga taʼsirlar turini hisobga olib prognoz qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishni atrofdagi qurilgan bino va inshootlarga, geologik muhitga va ekologik holatga taʼsirini geotexnik prognoz qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuz berishi mumkin boʻlgan avariya holatining sabablarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishamaliy tajriba-tadqiqot ishlarini bajarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha turdagi geotexnik kuzatuv natijalarini toʻplash va tahlil qilish, olingan maʼlumot natijalari bilan taqqoslash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Monolit, yigʻma beton yoki temir-beton, tosh yoki gʻishtdan iborat boʻlgan poydevor hamda yer osti inshootlarini loyihalash ishlari SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.07-21, SHNQ 2.03.11-24 hamda SHNQ 3.03.01-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Zaminlarni loyihalash jarayonida buzilgan yoki samarasiz foydalanayotgan qishloq xoʻjaligi yerlarini tiklash, (rekultivatsiya qilish) qurilish maydoni uchun keyinchalik foydalanish uchun unumdor tuproq qatlamini qazib olib tashlashni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Muhandislik-ekologik qidiruvlar maʼlumotlariga koʻra, gazlar (radon, metan) ajralib chiqadigan joylarda grunt bilan tutashgan konstruksiyalarni izolyatsiya qilish yoki SHNQ 1.02.11-15 ga muvofiq gazlar konsentratsiyasini kamaytiruvchi chora-tadbirlar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. Zaminlarni loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Zaminlarni loyihalashni hisoblashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin turi (tabiiy yoki sunʼiy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning turi, konstruksiyasi, materiali va oʻlchamlari (sayoz yoki chuqur joylashishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminlarni tasmasimon, ustunsimon plita, temir-beton, beton, tosh yoki gʻishtdan terilganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafida keltirilgan zamin deformatsiyasini bino va inshootni foydalanishdagi ishonchliligiga taʼsirini kamaytirish zarur boʻlgan chora-tadbirlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilish (bino va inshoot)larga taʼsir deformatsiyasini kamaytirish chora-tadbirlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Zaminlar chegaraviy holatlarining ikki guruhi boʻyicha hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirinchi guruh — yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha (bino va inshoot hamda uning zaminining shakli va holatini turgʻunligini yoʻqotilishi, moʻrt, yopishqoq yoki boshqa holatdagi buzilishlar, radiusli tebranishlar, zaminni haddan tashqari deformatsiyalanishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkinchi guruh — deformatsiyalar boʻyicha (bino va inshootning choʻkishi, koʻtarilishi, egilishi, qiyshayishi, maʼlum bir burchakka ogʻishi, tebranishi, darz ketishi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Bino va inshootlarning zaminlari barcha deformatsiyalar boʻyicha (bundan mazkur SHNQning 139-bandida keltirilganlari mustasno) hamda 29-bandida keltirilgan hollarda esa yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha zaminlarni hisoblash quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminlarga katta miqdordagi gorizontal yuklar (tirgak devorlar, tirgak konstruksiyalarning poydevorlari, rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning chuqurlashtirilgan yertoʻlalari) hamda zilzilaviy yuklar taʼsir qilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot nishablikda yoki nishablik yaqinida joylashgan hollarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot kotlovan yoki yer osti qazish ishlari hududi yaqinida joylashgan hollarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot mazkur SHNQning 144-bandida keltirilgan dispers gruntlardan iborat boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin qoyatoshli gruntlardan iborat boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu SHNQning 8-bandiga asosan bino yoki inshoot IV xavf-xatar toifasiga kirganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda uning zaminiga taʼsir qilayotgan yuk miqdori ortgan hollarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminlarni ushbu bandning 2-3-xatboshilarida keltirilgan holatlarda yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash ishlari loyihalanayotgan poydevorning siljishini oldini olish uchun koʻzda tutilgan konstruktiv tadbirlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootlarni loyihalashda ularning poydevorlar oʻrnatilgandan soʻng, kotlovan boʻshliqlarini grunt bilan qayta toʻldirmasdan bino va inshootni qurish imkoniyati mavjud boʻlsa, qurilish jarayonida taʼsir qiladigan yuklamalarni inobatga olgan holda zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Bino va inshootlarni loyihalash jarayonida ularning zamin bilan oʻzaro taʼsiri hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshoot hamda zaminni birgalikda hisoblash uchun analitik, sonli usullardan (chekli elementlar, chekli ayirmalar usuli, chegaraviy elementlar usuli) foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Zaminlarni chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashda ularni mazkur SHNQning 28-bandida keltirilgan chegaraviy holatlarga erishishning oldini oluvchi texnik yechimlar tanlanishi, bunda gruntning fizik-mexanik xususiyatlarining oʻzgarishiga olib keladigan (yer usti yoki yer osti suvlari, iqlim omillari, har xil turdagi issiqlik manbalari, texnogen taʼsirlar) (bundan loyihalanayotgan bino va inshootdan uzatilayotgan yuklar mustasno) hamda tashqi muhitning agressiv (salbiy) taʼsirini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Konstruksiyalarning fazoviy ishlashini, geometrik va fizik nochiziqlikni, anizotropiyani, materiallar va gruntlarning plastik hamda reologik xususiyatlarini, shuningdek poydevor ostidagi plastik deformatsiya joylarining rivojlanishini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Muhandislik-geologik qidiruv natijalari quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishi moʻljallanayotgan hududning joylashuvi, uning relyefi, iqlimi va seysmik sharoitlari, shuningdek avval bajarilgan muhandislik qidiruvlar natijalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonchasining muhandislik-geologik tuzilishi grunt qatlamlarining stratigrafik ketma-ketligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni shakllanishining paydo boʻlish shakli, ularning rejadagi va chuqurligi boʻyicha oʻlchamlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning yoshi, kelib chiqishini (tasniflash nomlarida va tanlangan muhandislik-geologik elementlarni koʻrsatgan holda GOST 25100-2020 talablariga muvofiq);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonning suvli qatlamlarning mavjudligi, qalinligi va joylashishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari rejimini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining paydo boʻlgan va oʻrnatilgan sathlari belgilari, ularning mavsumiy hamda koʻp yillik oʻzgarishlarining amplitudasi, suv sarfini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning filtrlash xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining kimyoviy tarkibi va ularning yer osti inshootlari materiallariga nisbatan agressivligi toʻgʻrisidagi gidrogeologik sharoitlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 5-bobida keltirilgan maxsus gruntlarning mavjudligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoqulay geologik va muhandislik-geologik jarayonlarni (karst, koʻchkilar, suv toshqini, suffoziya, togʻ qazilmalar oʻrni, harorat oʻzgarishlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni fizik-mexanik xususiyatlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootni qurish va undan foydalanish davrida gruntning gidrogeologik sharoitlari va fizik-mexanik xossalarining mumkin boʻlgan oʻzgarishlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Gruntlarning fizik-mexanik xossalari quyidagilarga asosan belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt va uning zarrachalarining zichligi va namligi GOST 5180-2015 va GOST 30416-2012 lar boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgʻovaklik koeffitsiyenti boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyirik boʻlakli va qumli gruntlarning donadorlik tarkibi GOST 12536-2014 boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli gruntlar uchun oquvchanlik va yoyiluvchanlik chegarasidagi namligi, yumshoqlik soni va oquvchanlik koʻrsatkichlari GOST 5180-2015 boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishichki ishqalanish burchagi, solishtirma tutashuvchanligi, deformatsiya moduli va koʻndalang deformatsiya moduli GOST 12248-2010, GOST 20276-2012, GOST 30416-2012 va GOST 30672-2015 lar boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbir oʻqli siqilishga vaqtinchalik qarshilik, qoya toshli gruntlar uchun yumshash va erish chegarasi koʻrsatkichlari GOST 12248-2010 boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaxsus texnik shart asosida hisoblar uchun zarur boʻlgan gruntlarning oʻziga xos xususiyatlarini qoʻshimcha ravishda aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuhandislik-geologik qidiruvlar boʻyicha hisobotda grunt xossalarini laboratoriya va dala sharoitida aniqlash usullari hamda tadqiqot natijalarini qayta ishlash usullari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Muhandislik-geologik qidiruvlar toʻgʻrisidagi texnik hisobotga quyidagilar kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni qazib olish ustunlari, grunt namunalari olish joylari va dala sinovlari punktlari, shuningdek yer osti suvlari sathlari koʻrsatilgan muhandislik-geologik qirqimlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning fizik-mexanik xususiyatlari, ularning normativ va hisobiy qiymatlari koʻrsatkichlari jadvallari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni laboratoriya va dala sharoitida sinovlari grafiklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarini kimyoviy tahlili hamda ularning beton va metallga nisbatan agressivligi taʼsirini qayd etish jurnallari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Zaminlarni hisoblashda hisobga olinadigan yuklar va taʼsirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Bino va inshoot zaminiga yoki uning alohida konstruktiv elementlariga taʼsir etishini hisobga olinadigan yuklar va taʼsirlar, yukning ishonchlilik koeffitsiyentlari hamda yuklarning yoʻl qoʻyiladigan birgalikdagi taʼsiri ushbu SHNQ va SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminga yuklarni hisoblashda quyidagi holatlarda ularning poydevor usti konstruksiyasida qayta taqsimlanishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII muhimlik darajasidagi bino va inshootlarning zaminlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot bilan birgalikdagi zamin grunti massivining umumiy turgʻunligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor zamini choʻkishlarini oʻrtacha qiymatlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamunaviy loyihani mahalliy grunt sharoitlariga bogʻlash bosqichidagi zaminning deformatsiyalarida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Zaminlarning barcha hisoblari yuklarning hisobiy qiymatlari boʻyicha bajarilishi, bunda yuklarning hisobiy qiymatlari chegaraviy holati guruhiga koʻra oʻrnatilgan 
yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentiga normadagi yuklarning koʻpaytirish orqali aniqlanishi lozim.
yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentiga normadagi yuklarning koʻpaytirish orqali aniqlanishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni hisoblashda yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 
quyidagicha qabul qilinishi kerak:
quyidagicha qabul qilinishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchegaraviy holatlarning birinchi guruhi uchun (yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha) — SHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchegaraviy holatlarning ikkinchi guruhi uchun (deformatsiyalar boʻyicha) — birga teng deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash yuklarning asosiy jamlanmasi uchun quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha — asosiy jamlanmada;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaxsus yuklar va taʼsirlar mavjud boʻlganda — asosiy va maxsus jamlanmada.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha zaminlarni hisoblashda uzoq va qisqa muddatli boʻlishi mumkin boʻlgan orayopmalar va qor yuklari uchun yuklar qisqa muddatli, deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda esa uzoq muddatli deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Zaminlarni hisoblashda poydevorlar yaqiniga taxlanadigan va joylashtiriladigan material hamda uskunalardan tushadigan yuklarni ham hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Deformatsiyalar boʻyicha zaminlarni hisoblashda iqlimiy haroratning taʼsiri sababli konstruksiyalardagi zoʻriqishlar, harorat va choʻkish choklar orasidagi masofa tegishli konstruksiyalarni loyihalash uchun ushbu SHNQda keltirilgan qiymatlardan oshmasa, ularni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Koʻpriklar va quvurlar tayanchlarini grunt koʻtarmasi ostida hisoblashda yuklar, taʼsirlar, ularning birikmasi va yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari SHNQ 2.05.03-22 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Zaminlarning yuk koʻtarish qobiliyati va deformatsiyasini aniqlashda gruntlarning mexanik xossalarining asosiy parametrlari ularning mustahkamligi hamda deformatsiya koʻrsatkichlari (ichki ishqalanish burchagi φ, solishtirma tutashuvchanligi s qoyatoshli gruntlarning bir oʻqli siqilishiga mustahkamlik chegarasi Rc, gruntlarning deformatsiya moduli E va koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti v) hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarning zamin grunti bilan oʻzaro taʼsirini ifodalaydigan va tajriba yoʻli bilan aniqlanadigan boshqa parametrlar (muzlashdagi solishtirma kengayish kuchlari, zaminning qattiqlik koeffitsiyenti)dan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Tabiiy paydo boʻlgan, shuningdek sunʼiy hosil qilingan gruntlarning koʻrsatkichlari III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun quyidagicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning qurish va ulardan foydalanish jarayonida gruntlar namligi oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda dala yoki laboratoriya sharoitida bevosita sinash asosida (toʻla suvga toʻyinmagan (Sr < 0,8) loyli gruntlar va changsimon qumlar hamda maxsus gruntlarda namlikning oshishi natijasida ularning mustahkamlik hamda deformatsiyalanish koʻrsatkichlari kamayishini hisobga olish zarur);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamligi oshishi prognoz qilinayotgan gruntlarda ularning mustahkamlik xususiyatlarini (φ va s) aniqlash uchun grunt namunasi oldindan prognoz qilinayotgan namlik miqdorigacha suv bilan toʻyintirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDala sharoitida deformatsiya modulini aniqlashda dastlab gruntni tabiiy namlikda tadqiq qilishga va deformatsiya modulini aniqlangan qiymatini keyinchalik kompressiya tadqiqotlari natijasida aniqlangan qiymat asosida toʻgʻrilashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Maydalangan gruntlarni deformatsiya xususiyatlarini GOST 20276-2012 talablariga muvofiq, dala sharoitida shurfda statik yuk taʼsirida va tirgaksiz shaxta yoki kotlovanlarda maydoni 2500-5000 cm2 boʻlgan tekis gorizontal shtamplar yordamida hamda quduq yoki massivlarda tekis shtamp yoki maydoni 600 cm2 ga teng boʻlgan aylanma kurakli shtamp orqali aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Gorizontal va vertikal yoʻnalishlarda anizotropligi aniq ifodalanmagan loyli va qumli gruntlarning E deformatsiya moduli GOST 20276-2012 talablariga muvofiq quduq yoki massivlarda pressiometrlar yordamida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Qumli va loyli gruntlarning deformatsiya moduli (E ) statik zondlash usuli bilan, qumlarni deformatsiya modulining esa (changsimon suvga toʻyinganlar bundan mustasno) GOST 19912-2012 talablari boʻyicha dinamik zondlash usuli bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun zondlash maʼlumotlariga koʻra deformatsiya moduli E qiymatlari qumli va loyli gruntni shtamplar, pressiometrlar, shuningdek uch oʻqli siqish asboblarida (GOST 12248-2010 talablariga muvofiq) parallel ravishda oʻtkazilgan sinovlar natijalari bilan taqqoslash asosida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun deformatsiya moduli (E) miqdorini faqat zond yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida keltirilgan statik asoslangan maʼlumotlar mavjud boʻlganda III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarga ham zond usulida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Lyossimon gruntlar hududida joylashgan sanoat binolari, turar joy obyektlari hamda qishloq xoʻjaligi bino va inshootlarining zaminlarini, lyoss hamda lyossimon gruntlarini mazkur SHNQning 11-ilovasida keltirilgan jadvallarga muvofiq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar hududida joylashgan sanoat binolari, turar joy obyektlari hamda qishloq xoʻjaligi bino va inshootlarining zaminlarining normativ va hisobiy elementlari koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Loyli gruntlarning deformatsiya moduli E ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq laboratoriya sharoitida kompression va uch oʻq boʻylab siqish asboblari yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun deformatsiya moduli (E) miqdorini faqat kompression tadqiqot natijalariga koʻra, ularni mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan koʻpaytiruvchi koeffitsiyentlar ( mk) yordamida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu koeffitsiyentlar oquvchanlik koʻrsatkichi 0 < IL ≤ 1 boʻlgan toʻrtlamchi loyli gruntlarda qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKompression sinovlari uchun deformatsiya modulining qiymatlari 0,1-0,2 MPa bosim oraligʻida hisoblanishi va gruntning koʻndalang deformatsiyalari yoʻqligini hisobga olgan holda, b koeffitsiyentining qiymati GOST 12248-2010 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida keltirilgan statistik maʼlumotlar mavjud boʻlganda, mk qiymatlari III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | ||||||
Grunt turi | Gʻovaklik koeffitsiyenti e ni quyidagi qiymatlarda tk koeffitsiyentini qiymati | |||||
0,45 — 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |
Loyli qum | 4 | 3.5 | 3 | 2 | - | - |
Qumli loy | 5 | 4,5 | 4 | 3 | 2,5 | 2 |
Loylar | - | 6 | 6 | 5,5 | 5 | 4,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. e ni oraliq qiymatlari uchun mk ni qiymati interpolyatsiya usuli yordamida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Gruntni shtamp, pressiometr va kompressiya uskunasida tadqiq qilinganda, vertikal yuklarning miqdori bino va inshootdan zaminga uzatilayotgan bosim va laboratoriya tadqiqotlari uchun olingan grunt namunasining joylashish chuqurligini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni qurishda tadqiqotlar oʻtkazishda gruntni yuksizlantirish va uni qayta yuklash hamda deformatsiya modulini birinchi E va ikkilamchi Ee yuklanish chiziqlari orqali hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Mayda gruntlarning mustahkamlik xossalari φ va s qiymatlarini GOST 12248-2010 talablariga muvofiq gruntlarni laboratoriyada qirqish yoki uch oʻq boʻylab siqilish usuli yordamida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDala sharoitida GOST 20276-2012 talablariga muvofiq φ va s qiymatlarini grunt monolitini shurfda yoki kotlovanda qirqish orqali tadqiq qilib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Sekin zichlanuvchi, suvga toʻyingan loyli, organik-mineral va organik gruntlarning barqarorlashmagan holati yuzaga kelishi ehtimolini hisobga olish uchun konsolidatsiyalanmagan va drenajlanmagan uch oʻqli sinovlar natijalari asosida zaminning drenajlanmagan mustahkamlik qiymati (cu)ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDala sharoitida zaminning drenajlanmagan mustahkamlik qiymati (cu)ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq quduq yoki massivlarda aylanma qirqish usuli (parrak) bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Loyli grunt va qumlarda φ va s qiymatlari II va III xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun GOST 20276-2012 talablariga muvofiq dala sharoitida quduqlarda ilgarilanma va aylanma qirqish usulida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Statik asoslangan mintaqaviy maʼlumotlar, maqsadli va amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida mavjud boʻlganda φ va s qiymatlari III xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun zond usulida aniqlangan qiymatlarga asosan qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Qumlar va loyli gruntlarni φ va s qiymatlarini GOST 19912-2012 talablariga muvofiq hamda statik zondlash (changsimon suvga toʻyingandan tashqari) usulidan foydalanib aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun φ va s ni zondlash usulida aniqlangan qiymatlariga ushbu gruntlarni parallel ravishda mazkur SHNQning 50-bandida keltirilgan usullarda aniqlangan qiymatlar bilan taqqoslash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Qoyatoshli gruntlarni bir oʻqli siqilishga mustahkamlik chegarasi GOST 12248-2010 ga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlari GOST 20522-2012 boʻyicha sinov natijalarini statistik qayta ishlash asosida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Zaminlarning barcha hisoblari quyidagi 1-formula boʻyicha aniqlanadigan gruntlar xususiyatlari (X) ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXn — ushbu koʻrsatkichning normativ qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni mustahkamlik xususiyatlarining hisobiy qiymatlari φ, s va mayda gruntlar uchun cu, qoya toshli gruntlarning bir oʻqli siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc, shuningdek gruntning zichligi r ni hisoblashda grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γg ni GOST 20522-2012 talablariga muvofiq shu koʻrsatkichlarning oʻzgaruvchanligiga, aniqlashlar soniga va ishonchlilik ehtimoli qiymati α ga koʻra aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γg ni gruntning boshqa xususiyatlari uchun 1 ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt solishtirma ogʻirligi (γ) ning hisobiy qiymatini grunt zichligi (r) hisobiy qiymatini erkin tushish tezlanishi (g) ga koʻpaytirib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Gruntlarning xususiyatlari hisobiy qiymatlarining ishonchlilik ehtimoli (α) zaminlarni birinchi guruh chegaraviy holatda hisoblashda 0,95 ga, ikkinchi guruh boʻyicha hisoblashda esa 0,85 ga teng deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuhandislik-geologik qidiruvlar natijasiga koʻra, IV xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun gruntlar xususiyatlari hisobiy qiymatlarining ishonchlilik ehtimoli (α)ni yuqorida keltirilganidan katta qiymatini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Grunt xususiyatlarini normativ va hisobiy qiymatlarini hisoblash uchun kerakli boʻlgan aniqlashlar soni zamin gruntining bir jinslimaslik darajasiga hamda bino va inshootning muhimlilik darajasiga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish maydonida ajratilgan muhandislik-geologik yoki grunt elementi uchun GOST 20522-2012 ga muvofiq gruntlarni fizik xususiyatlari oʻntadan, mexanik xususiyatlari oltitadan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDeformatsiya modullarini dala sharoitlarida gruntlarni shtamp bilan tadqiq qilish natijasi boʻyicha aniqlashda uchta (yoki natijalar oʻrtacha natijadan 25 foizdan ortiq farq qilmasa ikkita) tadqiqot natijalari oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallar orqali ularning fizik koʻrsatkichlari hamda quyidagilar boʻyicha aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar zaminlarini dastlabki hisoblash orqali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII muhimlik darajasidagi bino va inshootlar zaminlarini hamda elektr uzatish va aloqa havo liniyalari tayanchlari zaminlarini hisoblash orqali.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnik-iqtisodiy asoslanganda mazkur SHNQning 11-jadvalida keltirilgan III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarning oxirgi hisoblari uchun 1-ilovadagi jadval maʼlumotlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIchki ishqalanish burchagi φn, solishtirma ilashish cn va deformatsiya moduli E ning normativ qiymatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallardan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentini quyidagi qiymatlarda qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni deformatsiyaga hisoblashda .......... γg = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirma tutashuvchanlik uchun........... γg(c) = 1.5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzumli gruntlarning ichki ishqalanish burchagi uchun.. γg(φ) = 1.1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli gruntlarning ichki ishqalanish burchagi uchun... γg(φ) = 1.15.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Yer osti suvlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Yangi bino va inshootlarni qurish yoki rekonstruksiya qilishda zaminlarda yer osti inshootlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathining tabiiy, mavsumiy va koʻp yillik oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathining texnogen oʻzgarishlari va yuza suvlarining paydo boʻlishi mumkinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchangsimon qumlar va loyli gruntlarda kapillyar koʻtarilish radiusini yer osti suvlari sathidan balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining ishlab chiqarishning texnologik xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik qidiruv ishlari natijalari asosida yer ostidagi konstruksiyalar materialiga va gruntlarning korroziyaviy faolligiga nisbatan agressivlik darajalari maydonning gidrogeologik sharoitlarini va ularni inshootni qurish va undan foydalanish davrida oʻzgarishi mumkinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Bino va inshootni qurilgan maydon va unga tutash hududdagi yer osti suvlari rejimiga taʼsir darajasini baholash uchun qurilish va undan foydalanish bosqichida gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan prognoz qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan prognoz qilishni yer osti suvlarini koʻp yillik rejimini hosil boʻlishiga taʼsir qiluvchi omillarni oʻzgarishini hisobga olib, matematik modellash, analitik va boshqa usullarda bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan aniqlashda hududiy va mahalliy turlarga boʻlinadigan rejim hosil qiluvchi omillarni aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHududiy omillarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdaryo, kanal, va boshqa suv manbalari, korxonadan chiqib ketayotgan suvlar, aeratsiya stansiyasining filtratsiya maydonidan chiqayotgan suvlar hisobiga yer osti suvlari sathining koʻtarilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suv olish inshootlari, drenajlar, metropoliten quritish tizimining karyerlarni ishlashi hisobiga depressiya voronkasi hosil boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahalliy omillarga quyidagilar kiritilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti inshootlarini (qoziqli maydonlar) suvni toʻsishi, atrof muhitdagi suv tashuvchi kommunikatsiyalardan sizib chiquvchi suvlar hisobiga yer osti suvlari sathining koʻtarilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootni qurish va undan foydalanish davrida har xil turdagi drenajlar taʼsirida depressiya voronkasi hosil boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni loyihalashda yer osti suvlari rejimini kuzatish (qurilish boʻlayotgan va atrof muhitdagi hududlarda) natijalaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilish hududida gidrogeologik holatni oʻzgarishiga taʼsir qiluvchi suvli gorizont filtratsiya parametrlarini aniqlash boʻyicha filtratsiya tajriba ishlari kompleksini bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Yer osti suvlari sathining mumkin boʻlgan tabiiy mavsumiy va koʻp yillik oʻzgarishlarini baholash quyidagilardan foydalangan holda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻp yillik rejim kuzatuvlari maʼlumotlari asosida qisqa muddatli kuzatuvlar natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonchasida muhandislik qidiruvlari vaqtida amalga oshiriladigan yer osti suvlari sathining bir martalik oʻlchovlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Bino va inshoot va yer ishlarini bajarish loyihasini ishlab chiqish uchun yer osti suvlari sathining oʻrtacha koʻp yillik holati va ularning kuzatuv davridagi maksimal va minimal sathi hamda yer osti suvlari (bahorgi va yozgi-kuzgi) toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Suv toshqini xususiyatiga koʻra, tabiiy yoki texnogen suv bosgan (yer osti suvlari sathining chuqurligi 3 m dan kam) va suv bosmagan hududlarga ajratilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Suv toshqinining asosiy omillariga quyidagilar kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish paytida — hududni vertikal rejalashtirish paytida yer usti oqimi sharoitlarining oʻzgarishi, yer va qurilish ishlari oʻrtasidagi uzoq muddatli uzilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanishda — infiltratsiya, binolar va qoplamalar ostidagi bugʻlanishning pasayishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Hududni suv bosishi mumkinligini baholash ishlari qurilish va unga tutash maydonni maydonning muhandislik-geologik sharoitning loyihalanayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshoot va oʻrab turuvchi inshootlarning konstruktiv hamda texnologik xususiyatlarini hisobga olgan holda, gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan aniqlash asosida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun yer osti suvlari rejimini bir yildan kam boʻlmagan vaqt davomida statsionar kuzatishni oʻz ichiga olgan maxsus kompleks tadqiqotlar asosida va texnogen omillarni hisobga olgan holda yer osti suvlari sathini oʻzgarish miqdorini oldindan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Yer osti suvlari sathi koʻtarilganda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning suvga toʻyinishi, gidrostatik va gidrodinamik muallaqlik natijasida zichlashayotgan qatlamning kuchlanganlik holatining oʻzgarishi oqibatida gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaga oid xususiyatlarining yomonlashuvi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning qoʻshimcha choʻkishi yuz berishi mumkinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Sanoat hududlari, zich, aralash va past zichlikli binolar boʻlgan turar joy hududlari, bogʻlar hamda oʻrmonlar egallagan hududlarning grunt qatlamining sizib oʻtuvchi suvlar qiymati W, mm/yil bilan tavsiflanadi va quyidagi 2-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW = (1 — m)Wnat + Wtec, (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — maydonni suv oʻtkazmaydigan qatlam bilan (asfalt, tom) berkitilganlik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWnat — tabiiy sharoitdagi sizot suvlari tufayli yuz beradigan filtratsiya suvlarini sizishi, mm/yil;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWtec — texnogen omillar tufayli yuz beradigan filtratsiya suvlarini sizishi, mm/yil.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFiltratsiya suvlarini sizishi (Wtec )ni qurilish amalga oshirilayotgan hududdagi kutilayotgan suv isteʼmoliga bogʻliq ravishda aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTurar joy zonalarida yer osti suvlarining shakllanishiga taʼsir etuvchi ichimlik suvlarining yoʻqotilish darajasi umumiy suv isteʼmolining oʻrtacha 3,6 foizi miqdorida qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIshlab chiqarish zonalari uchun bu yoʻqotishlar ishlab chiqarishning suv isteʼmoli xususiyatiga va uning foydalanish davomiyligiga bogʻliq holda suv sarfining 4 — 6 foizi miqdorda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun hududning gidrogeologik sharoiti oʻzgarish darajasini oldindan aniqlash quyidagi maqsadlarida bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovanga kelayotgan suvni hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan asoslari va yon bagʻirlarining barqarorligi hamda suffoziya jarayonlari yuz berishi ehtimolini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfiltratsiyaga qarshi parda (ekran) qurish zaruratini va uning chuqurligini asoslash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdepressiya voronkasi oʻlchamlarini aniqlash bilan birga drenajning unga tutash maydoniga taʼsirini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning yer osti suvlarini toʻsish xususiyatini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari bino va inshootlarining yer osti qismiga taʼsir koʻrsatadigan bosimini hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer yuzasining choʻkishini hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdrenajga kelib tushadigan suv hajmini hisoblash va drenajning taʼsir radiusini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining kapillyar koʻtarilishi hududi balandligini baholash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Prognoz qilinayotgan yer osti suvlarining sathida zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalarini yomonlashishi, noqulay geologik va muhandislik geologik jarayonlarning rivojlanishi, bino va inshootning yer osti qismlaridan normal foydalanish sharoitlarining buzilishi yuz berishi mumkin boʻlsa, loyihada quyidagicha himoya tadbirlari boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti konstruksiyalarini gidroizolyatsiyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathining koʻtarilishini cheklovchi, suv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishiga yoʻl qoʻymaydigan (drenaj, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar, kommunikatsiyalar uchun maxsus kanallar qurish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning mexanik yoki kimyoviy suffoziyalanishiga toʻsqinlik qiluvchi (drenaj, shpunt, gruntlarni mustahkamlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv bosish jarayonining rivojlanishini nazorat qilish, suv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishini oʻz vaqtida bartaraf qilish uchun kuzatuv quduqlari statsionar tarmogʻini qurish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu bandda keltirilgan himoya tadbirlari (biri yoki bir nechtasi) yer osti suvlarining prognoz qilinadigan sathini, loyihalanayotgan bino va inshootning konstruktiv hamda texnologik xususiyatlari, masʼullik darajasi va hisobiy foydalanish muddatini, shuningdek suvdan himoya qilish tadbirlarining ishonchliligini va qiymatini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootni qurish va undan foydalanish bosqichida quyidagilar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv bosish yoki quritish jarayoni ustidan nazorat qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishini oʻz vaqtida bartaraf etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv chiqarish hajmini bartaraf etish yoki kamaytirish uchun gidrogeologik sharoitlarni oʻzgarishi kuzatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Yer osti suvlari yoki sanoat oqovalari chuqur joylashgan konstruksiyalar materiallariga nisbatan agressiv xususiyatga ega boʻlsa yoki gruntlarning korroziyaga taʼsirchanligini kuchaytirishi mumkin boʻlsa, SHNQ 2.03.11-24 ga muvofiq korroziyaga qarshi chora-tadbirlar koʻrilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligiga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligi quyidagilarni hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan bino va inshootning vazifasi va konstruktiv xususiyatlarini, uning poydevoriga tushadigan yuklama va taʼsirlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtutash bino va inshootlar poydevorini joylashtirish, shuningdek muhandislik kommunikatsiyalarini oʻtkazish chuqurligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlar quriladigan hududning mavjud va loyihalanayotgan relyefini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonining geologik sharoitlarini (gruntlarning fizik-mexanik xossalarini, qatlamlanish xususiyatlarini, sirpanishga moyil qatlamlarning mavjudligini, oʻpirilgan chuqurchalar, karst boʻshliqlar mavjud yoki mavjud emasligini);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaydonning gidrogeologik sharoitlari hamda bino va inshootning qurish va foydalanish jarayonida ularning oʻzgarishi ehtimolini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdaryolarning oʻzanlarida quriladigan bino va inshootlar (koʻpriklar, quvurlar oʻtgan joylar) tayanchlari atrofidagi gruntning yuvilib ketishi ehtimolini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning mavsumiy muzlash chuqurligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Gruntning mavsumiy muzlashining normativ chuqurlik qiymati (dfn, m) ochiq va qordan tozalangan gorizontal maydondagi gruntlarning mavsumiy muzlashining yillik maksimal chuqurliklarining oʻrtacha qiymatiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu qiymat kamida 10 yillik kuzatuv maʼlumotlariga asoslanishi va yer osti suvlari sathi gruntning mavsumiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan sharoitda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHaqiqiy muzlash chuqurligini kuzatish natijalaridan foydalanganda, uni GOST 24847-2017 ga muvofiq aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, gruntning mavsumiy muzlash normativ chuqurligi (dfn, m)ni issiqlik-texnik hisoblari asosida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuzlash chuqurligi 2,5 m dan oshmaydigan joylarda uning normativ qiymatini quyidagi 3-formulaga asosan aniqlash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMt — son jihatidan ushbu hudud uchun qish davrida oʻrtacha oylik manfiy haroratning absolyut miqdorini yigʻindisiga teng boʻlgan, SHNQ 1.02.10-23 boʻyicha qabul qilinadigan oʻlchamsiz koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd0 — quyidagilarga teng deb olinadigan kattalik:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumli loy va loy uchun — 0,23 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli qum, mayda va changsimon qum uchun — 0,28 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshagʻalli, yirik va oʻrtacha oʻlchamli — qum uchun 0,30 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyirik boʻlakli gruntlar — 0,34 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir jinslimas gruntlar uchun d0 qiymati muzlash chuqurligi chegarasidagi oʻrtacha muallaq holatda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Gruntning mavsumiy muzlash hisobiy chuqurligini df quyidagi 4-formula orqali aniqlash kerak, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdf = khdfn, (4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdfn — mazkur SHNQning 79 — 80-bandlari orqali aniqlanadigan normativ muzlash chuqurligi m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkh — inshootning issiqlik rejimi taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent — isitiladigan bino va inshootning tashqi poydevorlari uchun mazkur SHNQning 2-jadvalida keltirilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishisitilmaydigan inshootlarning tashqi va ichki poydevorlari uchun — kh =1,1 ga teng (oʻrtacha yillik harorat manfiy boʻlgan joylar bundan mustasno) qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Isitiladigan bino va inshootlar poydevorlarining chuqurligi poydevor gruntlarining muzlab koʻpchishiga yoʻl qoʻymaslik talablariga koʻra, quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi devorlar uchun (tekislangan maydon sathidan) mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishichki poydevorlar uchun — gruntning hisobiy muzlash chuqurligidan qatʼi nazar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashqi poydevorlarni joylashtirish chuqurligini muzlashning hisobiy chuqurligidan qatʼi nazar quyidagi hollarda belgilashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu maydonchada oʻtkazilgan maxsus tadqiqotlar natijasida gruntning boʻrtish xususiyati yoʻqligi aniqlangan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaxsus tadqiqotlar va hisob-kitoblar asosida gruntning muzlashi va erishi paytidagi deformatsiyalar bino va inshootning foydalanish ishonchliligiga zarar yetkazmasligi aniqlangan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning muzlashini oldini oladigan maxsus issiqlik-texnik choralar amalga oshirilgan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | |||||
Bino va inshootning xususiyatlari | Tashqi poydevorlarga yondosh xonada havoning oʻrtacha sutkalik hisobiy haroratidagi koeffitsiyent kh ,°S | ||||
0 | 5 | 10 | 15 | 20 va undan yuqori | |
Yer toʻlasiz, polli: | |||||
Grunt ustidagi | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0.5 |
Grunt ustidagi toʻsinli | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 |
Isitilgan sokol ustidagi orayopma boʻyicha | 1,0 | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 |
Yertoʻla yoki texnik yertoʻla | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0,5 | 0,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 2-jadvalda keltirilgan kh koeffitsiyentning qiymatlari devorning tashqi yoni bilan poydevor chetigacha masofa af <0,5 m boʻlgan poydevorlarga tegishli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar af 
1,5 m boʻlsa, kh koeffitsiyentning qiymati 0,1 ga ortadi, biroq kh =1 qiymatidan katta boʻlmaydi;
1,5 m boʻlsa, kh koeffitsiyentning qiymati 0,1 ga ortadi, biroq kh =1 qiymatidan katta boʻlmaydi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaf oraliq qiymati bilan kh koeffitsiyentning qiymatlari interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Tashqi poydevorlarga yondosh xonalarga yertoʻlalar va texnik yertoʻlalar, ular boʻlmagan holda birinchi qavatdagi xonalar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Havo haroratining oraliq qiymatlarida koeffitsiyent kh ushbu jadvalda keltirilgan eng yaqin kichik qiymatgacha yaxlitlab qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Isitiladigan inshootning sovuq yertoʻlasida (texnik yertoʻlasida) manfiy oʻrtacha qishki harorat mavjud boʻlgan holda, ichki poydevorlarning joylashish chuqurligi mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq, gruntning hisoblangan muzlash chuqurligiga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu chuqurlik ushbu SHNQning 4-formulasiga asosan kh=1 koeffitsiyenti bilan aniqlanishi lozim. Bunda, muzlashning normativ chuqurligi yertoʻla polidan boshlab hisoblanishi hamda mazkur SHNQning 80-bandiga koʻra, yertoʻladagi havoning oʻrtacha qishki haroratini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSovuq yertoʻla (texnik yertoʻla) mavjud boʻlgan isitiladigan bino va inshootlarning tashqi poydevorlarini yotqizish chuqurligi ichki poydevorlarning yotqizish va gruntning hisobiy muzlash chuqurligi qiymatlaridan eng kattasi sifatida belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu chuqurlik rejalashtirish sathidan boshlab kh = 1 koeffitsiyenti bilan hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | ||
Poydevor tagligi ostidagi gruntlar | Yer osti suvlarining sathi joylashgan chuqurlikka koʻra poydevorlarni chuqurligi, dw, m, | |
dw £ df + 2 | dw > df + 2 | |
Qoyatoshli, qum aralash yirik boʻlakli, shagʻalli qum, yirik va oʻrtacha qum | df ga bogʻliq emas | df ga bogʻliq emas |
Mayda va changsimon qum | df dan kam emas | df ga bogʻliq emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL < 0 boʻlgan loyli qum | df dan kam emas | df ga bogʻliq emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0 boʻlganda | df dan kam emas | df dan kam emas |
Qumli loy, loylar, shuningdek yirik boʻlakli changsimon oyli toʻldirgichli, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik chegarasi IL ³0,25 boʻlganda | df dan kam emas | df dan kam emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0,25 boʻlganda | df dan kam emas | 0,5 df dan kam emas |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligi muzlash hisobiy chuqurligi df ga bogʻliq boʻlmagan hollarda ushbu jadvalda keltirilgan gruntlar kamida muzlash normativ chuqurligi dfn gacha yotishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yer osti suvlari sathining holati mazkur SHNQning 472-bandidagi talablarni hisobga olib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Isitilmaydigan bino va inshootlarning tashqi va ichki poydevorlarini joylashtirish ushbu SHNQning 3-jadvali boʻyicha belgilanishi, bunda chuqurlik yertoʻla yoki texnik yertoʻla boʻlmaganda tekislangan maydon sathidan, ular mavjud boʻlganda esa yertoʻla yoki texnik yertoʻla polidan boshlab hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Zamin va poydevorlarning loyihasida qurilish jarayonida zamin gruntlarining namlanishiga, shuningdek muzlashiga yoʻl qoʻymaydigan tadbirlar belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Bino va inshootlarni loyihalashda yer osti suvlari sathi quyidagicha belgilanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootdan foydalanish davrida mazkur SHNQning 3-bobi 4-paragrafiga muvofiq prognozlash asosida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvni pasaytirish choralarining taʼsirini hisobga olgan holda (loyihada nazarda tutilgan boʻlsa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Bino va inshoot yoki uning boʻlmasi poydevorlari bir sathda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻshni poydevorlarni har xil belgida qoʻyishda, ular orasidagi yoʻl qoʻyiladigan farq 
, m, quyidagi 5-shartdan kelib chiqib aniqlanishi lozim:
, m, quyidagi 5-shartdan kelib chiqib aniqlanishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — poydevorlar orasidagi masofa, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj, sI — gruntning ichki ishqalanish burchagi grad., va gruntning solishtirma tutashuvchanligi, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda yuqorida joylashgan poydevor tagligi ostidagi hisobiy yuklamalardan tushadigan oʻrtacha bosim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Zaminni deformatsiya boʻyicha hisoblashlar quyidagilarni belgilangan chegaralarda cheklashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinolarning normal ishlashini taʼminlash uchun mutlaq va nisbiy siljishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoʻl qoʻyib boʻlmaydigan darajada choʻkish, koʻtarilish, qiyshayishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyalarning loyihadagi sathlari va holatlari oʻzgarishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirikmalarning boʻshashishi taʼsirida yuz berishi mumkin boʻlgan holatlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBevosita mavjud bino va inshootlar yaqinida joylashgan bino va inshootlarni loyihalashda, shu loyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlardan tushadigan yuklar taʼsirida mavjud bino va inshootlar zaminlarining qoʻshimcha deformatsiyalanishini mazkur SHNQning 9-bobi talablariga muvofiq hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Zaminning deformatsiyalanishi va siljishi quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻkish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻta choʻkish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻtarilish va choʻkish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻtirishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgorizontal siljish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻpirilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin deformatsiyalari paydo boʻlish sabablari boʻyicha ikki turga boʻlinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminga tashqi yuk taʼsir qilishi natijasida yuz beradigan deformatsiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminga tashqi yukning taʼsiri bilan bogʻliq boʻlmagan hamda zamin sirtining vertikal va gorizontal siljishlari koʻrinishida namoyon boʻladigan deformatsiyalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Zaminlarning deformatsiyalarini mazkur SHNQning 36-bandida keltirilgan hollarda bino va inshootlar va ular zaminlarining birgalikdagi ishlashi shartini hisobga olmasdan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Zamin va bino va inshootning birgalikdagi deformatsiyalanishi quyidagilar bilan tavsiflashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor zaminining choʻkishi (koʻtarilishi) s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor zaminining oʻrtacha choʻkishi 
;
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikki poydevorning nisbiy choʻkishlar (koʻtarilishlar) farqi Ds/L (L — poydevorlar orasidagi masofa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor (inshoot)ning qiyshayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnisbiy egilish yoki bukilish f/L (bino va inshootning bir xil egilish uchastkasi uzunligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning qayriladigan qismining egriligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning nisbiy burilish burchagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor (inshoot)ning gorizontal siljishi uh.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash quyidagi 6-shartga asosan bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — poydevor zaminining choʻkishi (poydevor va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsu — poydevor zaminning choʻkishining chegaraviy qiymati (zamin, bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi) mazkur SHNQning 133 — 137-bandlaridagi talablarga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi s ni aniqlashda mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni deformatsiya boʻyicha hisoblashda 
(poydevor zamining choʻkishi choʻkishning chegaraviy qiymatlaridan kichik yoki teng boʻlish) sharti mazkur SHNQning 91-bandidagi parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.
(poydevor zamining choʻkishi choʻkishning chegaraviy qiymatlaridan kichik yoki teng boʻlish) sharti mazkur SHNQning 91-bandidagi parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootlar konstruksiyalarining kuchlanganlik-deformatsiyalangan holatini uzoq davom etadigan jarayonlarni va zaminning konsolidatsiyasi vaqti prognozini hisobga olgan holda baholash vaqt boʻyicha choʻkishlar miqdorining birlamchi va ikkilamchi konsolidatsiyani hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish jarayonida yuz beradigan zamin poydevorini choʻkishi (poydevor qurilgunga qadar toʻkmalar ogʻirligidan choʻkish, qurilish konstruksiyalari tutashuvlarini monolitlagunga qadar choʻkish) bino va inshootlarning foydalanish davridagi mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan boʻlsa mazkur choʻkishni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda mazkur SHNQning 3-bob, 11-paragrafda keltirilgan tadbirlarni qoʻllash hisobiga zaminning deformatsiyalanishi hisobiy va chegaraviy qiymatlarining oʻzgarishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Zamin va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishini aniqlash uchun qoʻllaniladigan zaminning hisobiy sxemasi mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim (r) gruntning hisobiy qarshiligi (R)dan oshmaydigan hollarda, poydevor asosining deformatsiyalarini hisoblash siqiladigan qatlam chuqurligi (Nc) shartli ravishda cheklangan chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasini qoʻllash orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII va III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining asosiy deformatsiyalarini dastlabki hisoblashda, poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim gruntning hisobiy qarshiligidan oshmaydigan hollarda hamda quyidagi shartlar bajarilganda, chiziqli deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisoblash sxemasini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor kengligi (diametri) b ³10 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim 150 kPa dan 500 kPa gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrejalashtirish sathidan poydevor qoʻyish chuqurligi d £5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor asosida deformatsiya moduli E ³ 10 Mpa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOchiq kotlovandagi gruntlarga tabiiy va texnogen taʼsirlar natijasida ularning xususiyatlari oʻzgarishini hisobga olgan holda, zamin deformatsiyalarini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Zamin grunti hisobiy qarshiligini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Poydevor zaminining deformatsiyalarini mazkur SHNQning 93-bandida keltirilgan hisobiy sxemalardan foydalanib hisoblashda, poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim r, zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni quyidagi 7-formula yordamida aniqlanadigan qiymatidan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 4-jadvalidan qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyentlari;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — koeffitsiyent, uning qiymati gruntning mustahkamlik koʻrsatkichlari 
bevosita tadqiqotlarda aniqlangan boʻlsa — k=1, ular mazkur SHNQning 1-ilovasi jadvallari boʻyicha qabul qilingan boʻlsa k=1,1 deb qabul qilinadi;
bevosita tadqiqotlarda aniqlangan boʻlsa — k=1, ular mazkur SHNQning 1-ilovasi jadvallari boʻyicha qabul qilingan boʻlsa k=1,1 deb qabul qilinadi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMg, Mq, Mc — 5-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkz — koeffitsiyent, b < 10 m boʻlganda kz=1 ; b 
10 m boʻlganda kz = z0/b + 0,2 (bu yerda z0 = 8 m) teng deb qabul qilinadi;
10 m boʻlganda kz = z0/b + 0,2 (bu yerda z0 = 8 m) teng deb qabul qilinadi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — poydevor tagligi kengligi, m (qalinligi hn boʻlgan beton yoki shagʻal toʻshamada b ni qiymatini 2 hn ga uzaytirishga yoʻl qoʻyiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 97-bandidagi poydevor tagligidan past joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligi oʻrtalashtirilgan hisobiy qiymati (yer osti suvlari mavjud boʻlganda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olib aniqlanadi), kN/m3;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 97-bandidagi poydevor tagligidan past joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligi oʻrtalashtirilgan hisobiy qiymati, faqat poydevor tagligidan yuqori yotgan gruntlar uchun, kN/ m3;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsII — mazkur SHNQning 97-bandidagi bevosita poydevor tagligi tagida yotgan gruntning solishtirma ilashishini hisobiy qiymati, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd1 — yertoʻlasiz bino va inshootlar poydevorining tekislangan maydon sathidan joylashtirish chuqurligi yoki ichki va tashqi poydevorlarning yertoʻla polidan oʻlchanadigan va miqdori 8-formuladan aniqlanadigan joylashtirish chuqurligi, plitasimon poydevorlarda d1 qiymati uchun plita tubidan tekislangan maydon sathigacha boʻlgan eng kichik chuqurlik qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdb — yertoʻla chuqurligi, tekislangan maydon sathidan yertoʻla poligacha boʻlgan masofa, m (chuqurligi 2 m dan katta boʻlgan yertoʻlali bino va inshootlar 2 m ga teng deb qabul qilinadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhs — yertoʻla tomondan poydevor tagligidan yuqoridagi grunt qatlamining qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhcf — yertoʻla poli konstruksiyasining qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgcf — yertoʻla poli konstruksiyasining solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQalinligi hn boʻlgan beton yoki shagʻal toʻshamada d1 ni hn qiymatgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-jadval | |||
Gruntlar | Koeffitsiyent gc1 | Bino va inshoot uzunligining balandligiga nisbati L/N quyidagiga teng boʻlganda, bikr konstruksiyali inshootlar uchun koeffitsiyent gc2 | |
4 va undan ortiq | 1,5 va undan kam | ||
Mayda va changsimon qumlardan tashqari, qumli toʻldiruvchili yirik boʻlakli qumlar | 1,4 | 1,2 | 1,4 |
Mayda qum | 1,3 | 1,1 | 1,3 |
Changsimon qumlar Namligi kam va nam qumlar | 1,25 | 1,0 | 1,2 |
Suvga toʻyingan | 1,1 | 1,0 | 1,2 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,25 | 1,25 | 1,0 | 1,1 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi 0,25 < IL £ 0,5 | 1,2 | 1,0 | 1,1 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 | 1,1 | 1,0 | 1,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Qattiq (bikr) konstruktiv sxemali bino va inshootlarga konstruksiyalari zaminlarning deformatsiyasidan paydo boʻladigan zoʻriqishlarni qabul qilishga maxsus, shuningdek, mazkur SHNQning 3-bobi, 6-paragrafda keltirilgan tadbirlar hisobiga moslashgan bino va inshootlar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Egiluvchan konstruktiv sxemali binolar uchun koeffitsiyent gc2 =1 ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. L/N ning oraliq qiymatlarida koeffitsiyent gc2 interpolyatsiya boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Boʻshoq qumlar uchun gs1 va gs2 = 1 ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ushbu SHNQning 7-formulasidan poydevorning rejadagi shakli qanday boʻlishdan qatʼi nazar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar poydevorning tagligi maydoni A boʻlgan doira yoki toʻgʻri koʻp burchak shaklida boʻlsa, 
deb qabul qilish kerak.
deb qabul qilish kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Gruntlar va yertoʻla poli materiali solishtirma ogʻirligining mazkur SHNQning 7-formulasiga kiradigan hisobiy qiymatini ularning normativ qiymatlariga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Poydevorning konstruksiyasi uning zamin bilan birgalikda ishlash sharoitini yaxshilasa, tegishli asoslangan hollarda gruntning hisobiy qarshiligi oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi (masalan, uzilgan, tirqishli, oraliq toʻshamali poydevorlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Burchaklarida oʻyiqlari bor poydevor plitalari uchun zamin gruntining hisobiy qarshiligini mazkur SHNQning 6-jadvalidagi kd koeffitsiyentni qoʻllab oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. d1 > d (d — poydevorni tekislangan maydon sathidan joylashish chuqurligi) boʻlsa, bunda 7-formulasidagini d1 = d va db = 0 deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Zamin gruntini mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 1 — 10-jadvallardagi R0 ni qiymatini hisobga olib, 1 va 2-formulalardan aniqlangan hisobiy qarshiligi R qiymatidan 4-5-boblar talablariga asosan poydevorning dastlabki oʻlchamlarini aniqlash uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-jadval | |||||||
Ichki ishqalanish koeffitsiyenti | Koeffitsiyentlar | Ichki ishqalanish burchagi, | Koeffitsiyentlar | ||||
jII, grad | Mg | Mq | Ms | jII, grad | Mg | Mq | Ms |
0 | 0 | 1,00 | 3,14 | 23 | 0,69 | 3,65 | 6,24 |
1 | 0,01 | 1,06 | 3,23 | 24 | 0,72 | 3,87 | 6,45 |
2 | 0,03 | 1,12 | 3,32 | 25 | 0,78 | 4,11 | 6,67 |
3 | 0,04 | 1,18 | 3,41 | 26 | 0,84 | 4,37 | 6,90 |
4 | 0,06 | 1,25 | 3,51 | 27 | 0,91 | 4,64 | 7,14 |
5 | 0,08 | 1,32 | 3,61 | 28 | 0,98 | 4,93 | 7,40 |
6 | 0,10 | 1,39 | 3,71 | 29 | 1,06 | 5,25 | 7,67 |
7 | 0,12 | 1,47 | 3,82 | 30 | 1,15 | 5,59 | 7,95 |
8 | 0,14 | 1,55 | 3,93 | 31 | 1,24 | 5,95 | 8,24 |
9 | 0,16 | 1,64 | 4,05 | 32 | 1,34 | 6,34 | 8,55 |
10 | 0,18 | 1,73 | 4,17 | 33 | 1,44 | 6,76 | 8,88 |
11 | 0,21 | 1,83 | 4,29 | 34 | 1,55 | 7.22 | 9,22 |
12 | 0,23 | 1,94 | 4,42 | 35 | 1,68 | 7,71 | 9,58 |
13 | 0,26 | 2,05 | 4,55 | 36 | 1,81 | 8,24 | 9,97 |
14 | 0,29 | 2,17 | 4,69 | 37 | 1,95 | 8,81 | 10,37 |
15 | 0,32 | 2,30 | 4,84 | 38 | 2,4 | 9,44 | 10,80 |
16 | 0,36 | 2,43 | 4,99 | 39 | 2,28 | 10,11 | 11,25 |
17 | 0,39 | 2,57 | 5,15 | 40 | 2,46 | 10,85 | 11,73 |
18 | 0,43 | 2,73 | 5,31 | 41 | 2,66 | 11,64 | 12,24 |
19 | 0,47 | 2,89 | 5,48 | 42 | 2,88 | 12,51 | 12,79 |
20 | 0,51 | 3,06 | 5,66 | 43 | 3,12 | 13,46 | 13,37 |
21 | 0,56 | 3,24 | 5,84 | 44 | 3,38 | 14,50 | 13,98 |
22 | 0,61 | 3,44 | 6,04 | 45 | 3,66 | 15,6 | 14,64 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Gʻovak qumlar uchun ushbu SHNQning 7-formulasi boʻyicha 
holatda yoki ushbu SHNQning 90-bandiga muvofiq aniqlangan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati shtamp sinovlari natijalari (kamida uchta) asosida aniqlanishi lozim.
holatda yoki ushbu SHNQning 90-bandiga muvofiq aniqlangan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati shtamp sinovlari natijalari (kamida uchta) asosida aniqlanishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShtampning oʻlchamlari va shakli loyihalanayotgan poydevor shakli va oʻlchamlariga yaqin boʻlishi, biroq maydoni 0,5 m2 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGʻovak qumlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R)ni aniqlash maxsus tadqiqotlar asosida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati poydevorni joylashtirish chuqurligida hisoblanishi, bu chuqurlik yer yuzasini kesib olib tashlash yoki toʻldirish orqali rejalashtirilgan sathdan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihada poydevorlarga toʻliq yuk tushirishdan oldin koʻtarmani qurish talabi keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisob-kitob qoniqarli natija bersa, yertoʻla polidan poydevor joylashtirish chuqurligini 0,5 m dan kam qilib belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. jII, sII va gII ni hisobiy qiymatlari, ishonch darajasi a ni II, chegaraviy holat hisoblari uchun 0,85 teng deb qabul qilinadigan qiymatlarida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tagligidan pastda joylashgan z qalinlikdagi grunt qatlami uchun quyidagicha aniqlanishi lozim: b < 10 m boʻlganda z = b/2 va b < 10 m boʻlganda z = z1 + 0,1b (bu yerda z1 = 4 m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tagligidan pastda yoki yuqorida joylashgan grunt qalinligi chuqurligi boʻyicha bir jinsli boʻlmasa, uning xususiyatlarini oʻrtacha muallaq qiymati qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Mazkur SHNQning 7-formulasidagi ish sharoiti koeffitsiyenti 
ni belgilashda, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarga quyidagilar kiritilishi lozim:
ni belgilashda, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarga quyidagilar kiritilishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqavatlar oʻrtasidagi orayopmalar butun konturi boʻyicha koʻndalang va boʻylama devorlarga yoki ularning orasidagi masofa kichik boʻlganda faqat yuk koʻtaruvchi va koʻndalang devorlarga tayanadigan panelli, blokli va gʻishtli binolar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishminoralar, tutun chiqarish quvurlari, domenlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Poydevorlarning dastlabki oʻlchamlari konstruktiv yechimlarga mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 1 — 3-jadvallarga muvofiq hamda zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi R0 ga doir jadval qiymatlariga asosan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Zamin eng katta poydevor tagligidan boshlab hisoblanganda, shu poydevorning kengligini ikki barobarga teng boʻlgan chuqurlikda siqiluvchanligi kattalashmaydigan, tekis qalinlikdagi gorizontal (nishabligi 0,1 dan ortiq emas) boʻlsa, II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlari oʻlchamlarini aniqlash uchun zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R0) qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Zamin gruntlari zichlangan yoki grunt toʻshamalari qilingan hollarda, zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi R zichlangan gruntlarning loyihada beriladigan fizik-mexanik xususiyatlari hisobiy qiymatlaridan kelib chiqib aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Tasmasimon poydevorlar uchun namunali yigʻma temir-beton plitaning kengligi hisoblar natijasida aniqlangan kenglikka toʻgʻri kelsa, burchaklari kesilgan plitalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Tasmasimon poydevorlarni plitalarni uzlukli joylash usuli bilan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzuq-uzuq poydevorlar zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 94 — 97-bandlariga muvofiq tasmasimon poydevorlar kabi aniqlanishi, bunda, R ning qiymati kd ni 6-jadvalda qabul qilinadigan qiymati bilan oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Hisobiy qarshiligi oshirilgan zaminlarda uzuq-uzuq poydevorlarni quyidagi hollarda qoʻllamaslik kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiyalanadigan hudud doirasida grunt yuzasi zichlanmagan oʻta choʻkuvchanligi boʻyicha I turdagi grunt sharoitida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishseysmikligi 7 ball va undan ortiq boʻlgan hududlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Uzuq-uzuq poydevorlarni qurishda burchagi kesilgan plitalardan quyidagilardan tashqari hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor ostida gʻovakli qumlar boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish hududini seysmikligi 7 ball va undan yuqori boʻlganda (bunday hollarda burchagi kesilgan plitalardan, uni uzluksiz tasma koʻrinishida yotqizib);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot atrofida gruntlar birtekis boʻlmagan qatlamli boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor tagligidan pastda oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli gruntdan iborat boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Namunali yigʻma temir-beton plitalar kengligi poydevorni hisoblar natijasida aniqlangan kengligiga mos kelsa, toʻgʻri burchakli shakldagi va burchaklari kesilgan plitalarni uzluksiz tasma koʻrinishida yotqizish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, zamin gruntini mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlangan hisobiy qarshiligi (R) 111-band asosida oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisob-kitob asosida aniqlangan poydevor kengligi standart yigʻma plitaning kengligiga mos kelmagan holatlarda, uzlukli poydevorlar loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminning hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formula hisoblari asosida oshirib loyihalanayotgan uziq-uziq poydevorlar uchun oshish koeffitsiyenti ushbu SHNQning 7-jadvalida keltirilgan qiymatdan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, toʻgʻri burchak shaklidagi poydevorlar uchun esa undan tashqari kd mazkur SHNQning 6-jadvalida keltirilgan qiymatidan ham katta boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-jadval | |||
Poydevorli plitalar koʻrinishi | Gruntlar uchun kd koeffitsiyenti | ||
Qumlar (gʻovak qumlar bundan mustasno), gʻovaklik koeffitsiyenti e da | |||
e £ 0,5 | e = 0,6 | e ³ 0,7 | |
Loyli gruntlarda,oquvchanlik koʻrsatkichi IL boʻlganda | |||
IL £ 0 | IL = 0,25 | IL ³ 0,5 | |
Toʻgʻri toʻrt-burchakli | 1,3 | 1,15 | 1,0 |
Burchak kesiklari bilan | 1,3 | 1,15 | 1,15 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. e va IL ning oraliq qiymatlaridagi koeffitsiyent kd interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Burchaklari kesilgan plitalar uchun koeffitsiyent kd mazkur SHNQning 94-bandiga muvofiq, R ning oshishini hisobga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Oʻzgaruvchan bikrlikdagi oraliq toʻshamali poydevorlar uchun beton qismi ostidagi zamin gruntini hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi yordamida aniqlanishi, bunda poydevor beton qismi ostidagi zamin gruntini hisobiy qarshiligi 2R dan kichik emas qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Burchakli kesimli va uzuq-uzuq tasma poydevorlarning choʻkishi hisoblari poydevorning umumiy maydoniga nisbatan oʻrtacha bosimni hisobga olgan holda, yaxlit tasma poydevor hisoblari kabi amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, ushbu maydon plitalar orasidagi boʻshliqlar va burchak kesimlarini ham oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
7-jadval |
|
|
Tasmasimon poydevorning hisobiy kengligi b, m |
Uziq-uziq poydevorning kengligi bb, m |
k'd |
Tasmasimon poydevorning hisobiy kengligi b, m |
Uziq-uziq poydevorning kengligi bb, m |
k'd |
|
1,3 |
1,4 |
1,07 |
2,3 |
2,4 |
1,1 |
|
1,5 |
1,6 |
1,11 |
2,5 |
2,8 |
1,17 |
|
1,7 |
2 |
1,18 |
2,6 |
2,8 |
1,15 |
|
1,8 |
2 |
1,17 |
2,7 |
2,8 |
1,12 |
|
1,9 |
2 |
1,09 |
2,9 |
3,2 |
1,13 |
|
2,1 |
2,4 |
1,18 |
3 |
3,2 |
1,11 |
|
2,2 |
2,4 |
1,13 |
3,1 |
3,2 |
1,09 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Ikki tirqishli (koʻp tirqishli) poydevorni zamini gruntini hisobiy qarshiligi R ni, uni har bir elementi uchun mazkur SHNQning 7-formulasidan alohida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevor qalinligi t 
0,4 m va poydevor zamini choʻkishi s 
0,7 su boʻlsa, mazkur SHNQning 95-bandiga asosan koʻp tirqishli poydevor tagligi ostidagi zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni 1,3-marta oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
0,4 m va poydevor zamini choʻkishi s 0,7 su boʻlsa, mazkur SHNQning 95-bandiga asosan koʻp tirqishli poydevor tagligi ostidagi zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni 1,3-marta oshirishga yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Mavjud inshootlar zaminiga tushayotgan yuklamalar ortganda (rekonstruksiya vaqtida) zamin tuproqlarining hisoblangan qarshiligi ularning fizik-mexanik xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevorlar va bino va inshootning poydevor usti konstruksiyalarining turi hamda holati, bino va inshootning foydalanish davomiyligi, poydevorlarga tushayotgan yuklamalar ortishi natijasida kutilayotgan qoʻshimcha choʻkishlar va ularning qoʻshni bino va inshootlarga taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) ni, ushbu SHNQning 16-formulasi asosida poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim p = R boʻlganda olingan poydevor zaminining hisobiy choʻkishi s va chegaraviy choʻkish su nisbatiga koʻra oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevor tagligidagi bosimning oshirilgan qiymati quyidagi hollarda RP ning oshirilgan hisobiy qarshiligining tavsiya etilgan qiymatlaridan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs
0,4 su — RP = 1,2 R;
0,4 su — RP = 1,2 R;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs ³ 0,7 su — RP = R;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,7 su > s > 0,4 su — RP — interpolyatsiya orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs £ 0,4su boʻlganda, RP = 1,3 R deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tagligi boʻyicha oʻrtacha bosimning oshirilgan qiymati RP ning koʻpaytirilgan hisobiy qarshiligi bilan cheklangan holda, poydevor asosining deformatsiyasini chegaraviy qiymatning 80 foizidan oshirmasligi va mazkur SHNQning 3-bobi 9-paragrafida keltirilgan talablarga muvofiq, yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha asosni hisoblash shartidan kelib chiqadigan bosim qiymatidan yuqori boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Zaminning siqiladigan qatlami chegarasida poydevor tagligidan z chuqurlikda mustahkamligi yuqorida yotgan qatlamlar grunti mustahkamligidan past boʻlgan grunt qatlami mavjud boʻlganda, poydevor oʻlchamlari kuchlanish yigʻindisi sz uchun quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 118-bandi boʻyicha poydevor tagligidan z chuqurlikda gruntdagi vertikal kuchlanishlar, kPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRz — z chuqurlikdagi mustahkamligi past gruntning hisobiy qarshiligi, kPa, eni bz boʻlgan shartli poydevor uchun mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbz quyidagiga teng, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAz = N/szp; a = (l — b)/2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — poydevordan zaminga uzatiladigan vertikal yuklama;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl va b — mos ravishda poydevorning uzunligi va eni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Markazdan tashqari yuklama tushayotgan poydevor chetida gruntga tushayotgan bosimni, poydevorning gruntga botib kirganligini va poydevor usti konstruksiyalarining qattiqligini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiluvchi moment poydevorning har qaysi oʻqi boʻylab taʼsir qilganda, chekkadagi bosim 1,2R dan va burchaklardagi nuqtalarda 1,5 R dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, R — zamin gruntining mazkur SHNQning 94 — 112-bandlariga muvofiq aniqlanadigan hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Nomarkaziy yuklangan poydevorlarni hisoblashda bosim epyurasini trapetsiya va uchburchak shaklida boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, qisqartirilgan uzunlikda va mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq teng taʼsir etuvchi yukning nisbiy ekssentrisiteti e > l/b boʻlganda, poydevor tagligini gruntdan qisman koʻtarilishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuk koʻtaruvchanligi 75 t va undan ortiq boʻlgan koʻpriksimon kran bilan jihozlangan bino ustini poydevori hamda krannin yuk koʻtaruvchanligi 15 t yuqori boʻlgan ochiq kran estakadalari ustuni poydevori, minora turidagi bino va inshootlar (quvur, domen) uchun, shuningdek zamin gruntini hisobiy qarshiligi R< 150 kPa boʻlgan barcha turdagi bino va inshootlar uchun poydevor oʻlchamlari bosim epyurasi chetki bosimlar nisbati pmin/pmax ³ 0,25 boʻlgan trapetsiya shaklida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQolgan hollarda, koʻpriksimon kranli bino va inshootning poydevori uchun teng taʼsir etuvchi yukning nisbiy ekssentrisiteti e, l/b teng boʻlgan uchburchak epyuraga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOsma transport uskunali kransiz binolarning poydevorlari uchun poydevor tag qismining uzunligidan 1/4 qismidan ortiq boʻlmagan masofada nol ordinatali uchburchaklik bosim epyurasiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu holat teng taʼsir etuvchi kuchning nisbiy ekssentrisiteti e ning l/6 dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKatta momentli yuklamalar mavjud boʻlgan hollarda, chetki bosimlarni kamaytirish maqsadida ankerli poydevorlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Chetki bosimning qiymati r, kPa quyidagi 11-formuladan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnisbiy ekssentrisitet e/l £ 1/6 boʻlganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnisbiy ekssentrisitet e/l > 1/6 boʻlganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — zaminni deformatsiyaga hisoblashda aniqlanadigan poydevor va uni kesilgan joylaridagi grunt ogʻirligidan tashqari, zaminga taʼsir qilayotgan vertikal yuklar yigʻindisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — poydevor tagligi maydoni, m 2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgmt — poydevor tagligidan yuqorida joylashgan poydevor tanasi, grunt va polning solishtirma ogʻirligining oʻrtacha muallaq qiymati, 20 kN/m3 ga teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — poydevor qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM — miqdori poydevorni gruntga joylashish chuqurligini va yuqorida joylashgan konstruksiyani tarqatish taʼsirini hisobga olib yoki uni hisobga olmay aniqlanadigan, poydevor tagligiga taʼsir etayotgan barcha teng taʼsir etuvchi yuklar momenti, kN×m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW — poydevor tagligi maydoni qarshilik momenti, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishC0 — teng taʼsir etuvchi yukni qoʻyilish nuqtasidan uni oʻqi boʻylab poydevor chetigacha boʻlgan masofa, m, uning qiymati quyidagi 13-formuladan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — poydevor tagligiga taʼsir qilayotgan yukning ekssentrisiteti, m quyidagi 14-formuladan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-rasm. Markaziy va nomarkaziy yuk taʼsirida poydevor tagligidagi bosim epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha-g — polga yuk taʼsir qilmaganda; d-z — intensivligi q boʻlgan uzluksiz teng taqsimlangan yuk taʼsirida; a va d — markaziy yuk taʼsirida; b va e — yuk ekssentriteti e< 1/6 boʻlganda; v va j — e = 1/6 boʻlganda; g va z — e > 1/6 boʻlganda (poydevor gruntdan qisman ajralgan holda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Toʻgʻri burchakli poydevor x va u oʻqlariga parallel boʻlgan ikkita yoʻnalishda taʼsir qilayotgan Mx va Mu, momentlar mavjud boʻlganda, burchak nuqtalaridagi eng katta bosim Rmax, kPa, quyidagi 15-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN, A, 
W — mazkur SHNQning 11-formulasi kabi qabul qilinadi.
W — mazkur SHNQning 11-formulasi kabi qabul qilinadi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Pollarda q intensivlikdagi bir tekis taqsimlangan uzluksiz yuk mavjud boʻlganda, ushbu SHNQning 1-rasmiga muvofiq poydevor taglikdagi bosimning chetki va oʻrta epyuralarini q yukka oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalashtirishga oid texnologik topshiriqda kattaroq qiymat koʻrsatilmagan boʻlsa, sanoat binolari pollariga tushadigan q yuklamani 20 kPa ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Poydevor zaminining choʻkishini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Poydevor zaminning choʻkishi s (sm), chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasidan foydalangan holda mazkur SHNQning 93-bandiga muvofiq, quyidagi 16-formula asosida qatlamma-qatlam qoʻshish usuli bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — qiymati 0,8ga teng boʻlgan oʻlchamsiz koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 119-bandi boʻyicha poydevor tagligi markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha, i — grunt qatlamidagi tashqi yukdan hosil boʻladigan vertikal normal kuchlanishning (bundan buyon matnda vertikal kuchlanish deb yuritiladi) oʻrtacha qiymati, kPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhi — qiymati poydevorni 0.4 kengligidan kichik qabul qilinadigan grunt i — qatlamining qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEi — grunt i — qatlamining birlamchi yuklash chizigʻidan aniqlanadigan deformatsiya moduli, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 120-bandi boʻyicha poydevor tagligi markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha i — gruntning qatlamidagi kotlovanni qazishda olib tashlangan uning oʻz ogʻirligidan yukdan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishning oʻrtacha qiymati, kPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEe,i — grunt i — qatlamining ikkilamchi yuklanish chizigʻidan aniqlanadigan deformatsiya moduli, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — zaminning siqiladigan qatlam boʻlingan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, zamining chuqurligi boʻyicha vertikal kuchlanishlar tarqalishi mazkur SHNQning 2-rasmida keltirilgan sxemaga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun deformatsiya moduli Ee,i ni tajriba asosida aniqlangan maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda Ee,i = 5 Ei deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt i — qatlamidagi kuchlanishni oʻrtacha szp,i va szg,i qiymatlarini yuqori zi-1 va pastki zi chegara qatlamlaridagi mos keladigan kuchlanish yarim yigʻindisi kabi hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQazilayotgan kotlovanda bino va inshootni qurishda vertikal kuchlanishlarning quyidagi uchta qiymatini farqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishszg — qurilish boshlanmasdan oldin gruntnin oʻz ogʻirligidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishszu — kotlovan qazilgandan keyin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsz — inshoot qurilganidan soʻng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor zaminning oʻrtacha choʻkishini aniqlashda mazkur SHNQning 16-formulasida qoʻllaniladigan barcha miqdorlarni poydevor markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha emas, balki markaz bilan burchak oʻrtasidagi nuqta (toʻgʻri burchakli poydevorlar uchun) yoki markazdan rc = (r1 + r2)/2 masofada joylashgan nuqta orqali oʻtuvchi vertikal boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, r1 — doiraviy yoki halqasimon poydevorning ichki radiusi, r2 — tashqi radiusi (doiraviy poydevor uchun r1 = 0).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoziqli poydevorni choʻkishga hisobi SHNQ 2.02.03-21 ning qoʻshimcha talablari orqali bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-rasm. Chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazoda vertikal kuchlanishlarning taqsimlanish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDL — tekislash sathi, NL — tabiiy relyef yuzasi sathsi; FL — poydevor tagligi sathsi; WL — yer osti suvlari sathi; V,S — siqiladigan qatlamning pastki chegarasi; d va dp — mos ravishda tekislash sathi va tabiiy relyef sirtidan poydevorning joylashish chuqurligi; b — poydevor eni; r — poydevor ostidagi oʻrtacha bosim; szg va szg,0 — poydevor tagligidan z chuqurlikda va poydevor tagligi sathida gruntning xususiy ogʻirligidan tushadigan vertikal zoʻriqish; szp va szp,0 — poydevor tagligidan z chuqurlikda i — qatlamning oʻrtasida handakdan chiqarilgan gruntning oʻz ogʻirligidagi zoʻriqish; Ns — siqiladigan qatlam chuqurligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Tashqi yuklardan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish szp= sz — szu poydevorni oʻlchamlari, shakli va joylashish chuqurligi, poydevor tagligida bosimni gruntga taqsimlanishi va zamin grunti xossalariga bogʻliq ravishda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻgʻri burchakli, aylana shaklli va tasmasimon poydevorlar uchun 
qiymatlari (kPa) poydevor tagligidan z chuqurlikda, taglik markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab quyidagi 17-formula orqali aniqlanadi:
qiymatlari (kPa) poydevor tagligidan z chuqurlikda, taglik markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab quyidagi 17-formula orqali aniqlanadi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — nisbiy chuqurlik x, ni 2z/b ga teng boʻlgan qiymatiga bogʻliq ravishda ushbu SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Toʻgʻri burchakli, aylana shaklli va tasmasimon poydevorlar tagligidan z chuqurlikda, poydevor tagligi sathida gruntning oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish szg = szg — szu, kPa quyidagi 18-formula orqali aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — nisbiy chuqurlik x, ni 2z/b ga teng boʻlgan qiymatiga bogʻliq ravishda ushbu SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— poydevor tagligi sathida gruntni oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish, kPa (qirqib tekislashda 
= g'd, tekislanmagan va gruntni toʻkib tekislanganda 
= g'd, bunda, g' — mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq taglikdan yuqorida joylashgan gruntni solishtirma ogʻirligi, kN/m3; d va dn, m).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, szg ni hisoblashda poydevorni emas, kotlovanni rejadagi oʻlchamlaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Chuqurligi 5 m dan kichik boʻlgan kotlovanlarda quriladigan poydevorlarning choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQninng 16-formulasidagi ikkinchi qoʻshiluvchini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim qiymati r £ 
, boʻlsa, poydevor zaminining choʻkishi s quyidagi 19-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
, boʻlsa, poydevor zaminining choʻkishi s quyidagi 19-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, 
,i, hi, Ee,i va n — xuddi mazkur SHNQning Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Vertikal boʻyicha toʻgʻri burchakli poydevor burchagidagi nuqtasidan oʻtadigan, poydevor tagligidan z chuqurlikdagi tashqi yukdan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish 
,s, kPa, quyidagi 20-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
,s, kPa, quyidagi 20-formulaga asosan aniqlanishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha, 
= z/b qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
= z/b qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Poydevor tagidan z chuqurlikda joylashgan ixtiyoriy A nuqtadan oʻtuvchi vertikal boʻylab kuchlanishlar (
zr,sj, kPa) (poydevor tagidagi bosimi R ga teng boʻlgan qurilayotgan poydevor ichida yoki tashqarisida) toʻrtta shartli poydevorning mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq burchak nuqtalaridagi 
zr,sj, kPa kuchlanishlarni algebraik qoʻshish orqali quyidagi 21-formula boʻyicha aniqlash kerak:
zr,sj, kPa) (poydevor tagidagi bosimi R ga teng boʻlgan qurilayotgan poydevor ichida yoki tashqarisida) toʻrtta shartli poydevorning mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq burchak nuqtalaridagi zr,sj, kPa kuchlanishlarni algebraik qoʻshish orqali quyidagi 21-formula boʻyicha aniqlash kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Vertikal boʻyicha poydevor tagligidan z chuqurlikda hisoblanayotgan poydevor markazidan oʻtuvchi qoʻshni poydevor yoki tutash maydondagi yukni (qayta toʻldirilgan grunt ogʻirligini ham qoʻshib) taʼsirini hisobga olib hisoblanadigan kuchlanish szr,nf, kPa, ushbu formula orqali aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblanayotgan poydevor markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab, poydevor tagidan z chuqurlikdagi vertikal kuchlanishlar (
zr,nf, kPa) qoʻshni poydevorlar yoki tutash maydonlardagi yuklamalar taʼsirini hisobga olgan holda quyidagi 22-formula yordamida aniqlash lozim:
zr,nf, kPa) qoʻshni poydevorlar yoki tutash maydonlardagi yuklamalar taʼsirini hisobga olgan holda quyidagi 22-formula yordamida aniqlash lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tashqi yuklardan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish, kPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zr,ai — qoʻshni poydevor yoki yukdan hosil boʻlgan vertikal kuchlanish;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — taʼsir etuvchi poydevorlar yoki yuklar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Zamin yuzasida q, kPa intensivlikdagi uzluksiz bir tekis taqsimlangan yuklama mavjud boʻlganda (tekislash uchun qilingan koʻtarmaning ogʻirligidan) 
zr,nf ning qiymati mazkur SHNQning 22-formulasiga koʻra istalgan z chuqurlik uchun 
zr,nf = 
zr + q formulasi orqali aniqlanishi kerak.
zr,nf ning qiymati mazkur SHNQning 22-formulasiga koʻra istalgan z chuqurlik uchun zr,nf = zr + q formulasi orqali aniqlanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-jadval | ||||||||
| Poydevor uchun a koeffitsiyenti qiymati | |||||||
Yumaloq | Tomonlari nisbati h = l/b ga teng boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchak | Tasmasimon (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 |
0,4 | 0,949 | 0,960 | 0,972 | 0,975 | 0,976 | 0,977 | 0,977 | 0,977 |
0,8 | 0,756 | 0,800 | 0,848 | 0,866 | 0,876 | 0,879 | 0,881 | 0,881 |
1,2 | 0,547 | 0,606 | 0,682 | 0,717 | 0,739 | 0,749 | 0,754 | 0,755 |
1,6 | 0,390 | 0,449 | 0,532 | 0,578 | 0,612 | 0,629 | 0,639 | 0,642 |
2,0 | 0,285 | 0,336 | 0,414 | 0,463 | 0,505 | 0,530 | 0,545 | 0,550 |
2,4 | 0,214 | 0,257 | 0,325 | 0,374 | 0,419 | 0,449 | 0,470 | 0,477 |
2,8 | 0,165 | 0,201 | 0,260 | 0,304 | 0,349 | 0,383 | 0,410 | 0,420 |
3,2 | 0,130 | 0,160 | 0,210 | 0,251 | 0,294 | 0,329 | 0,360 | 0,374 |
3,6 | 0,106 | 0,131 | 0,173 | 0,209 | 0,250 | 0,285 | 0,319 | 0,337 |
4,0 | 0,087 | 0,108 | 0,145 | 0,176 | 0,214 | 0,248 | 0,285 | 0,306 |
4,4 | 0,073 | 0,091 | 0,123 | 0,150 | 0,185 | 0,218 | 0,255 | 0,280 |
4,8 | 0,062 | 0,077 | 0,105 | 0,130 | 0,161 | 0,192 | 0,230 | 0,258 |
5,2 | 0,053 | 0,067 | 0,091 | 0,113 | 0,141 | 0,170 | 0,208 | 0,239 |
5,6 | 0,046 | 0,058 | 0,079 | 0,099 | 0,124 | 0,152 | 0,189 | 0,223 |
6,0 | 0,040 | 0,051 | 0,070 | 0,087 | 0,110 | 0,136 | 0,173 | 0,208 |
6,4 | 0,036 | 0,045 | 0,062 | 0,077 | 0,099 | 0,122 | 0,158 | 0,196 |
6,8 | 0,031 | 0,040 | 0,055 | 0,069 | 0,088 | 0,110 | 0,145 | 0,185 |
7,2 | 0,028 | 0,036 | 0,049 | 0,062 | 0,080 | 0,100 | 0,133 | 0,175 |
7,6 | 0,024 | 0,032 | 0,044 | 0,056 | 0,072 | 0,091 | 0,123 | 0,166 |
8,0 | 0,022 | 0,029 | 0,040 | 0,051 | 0,066 | 0,084 | 0,113 | 0,158 |
8,4 | 0,021 | 0,026 | 0,037 | 0,046 | 0,060 | 0,077 | 0,105 | 0,150 |
8,8 | 0,019 | 0,024 | 0,033 | 0,042 | 0,055 | 0,071 | 0,098 | 0,143 |
9,2 | 0,017 | 0,022 | 0,031 | 0,039 | 0,051 | 0,065 | 0,091 | 0,137 |
9,6 | 0,016 | 0,020 | 0,028 | 0,036 | 0,047 | 0,060 | 0,085 | 0,1 32 |
10,0 | 0,015 | 0,019 | 0,026 | 0,033 | 0,043 | 0,056 | 0,079 | 0,126 |
10,4 | 0,014 | 0,017 | 0,024 | 0,031 | 0,040 | 0,052 | 0,074 | 0,122 |
10,8 | 0,013 | 0,016 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,049 | 0,069 | 0,117 |
11,2 | 0,012 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,035 | 0,045 | 0,065 | 0,113 |
11,6 | 0,011 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,033 | 0,042 | 0,061 | 0,109 |
12,0 | 0,010 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,031 | 0,040 | 0,058 | 0,106 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 1-jadvaldagi belgilar: b — poydevor eni yoki diametri, l — poydevor uzunligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. A yuzali muntazam koʻpburchaklik shaklidagi taglikli poydevor uchun a ning qiymati 
radiusli aylana shaklli poydevorlar kabi qabul qilinishi lozim.
radiusli aylana shaklli poydevorlar kabi qabul qilinishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. 
va hi ning oraliq qiymatlari uchun a koeffitsiyentlari interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.
va hi ning oraliq qiymatlari uchun a koeffitsiyentlari interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-rasm. Burchakli nuqtalar usuli bilan qoʻshni poydevor taʼsirini hisobga olgan holda hisoblanayotgan poydevor asosidagi vertikal kuchlanishlarni aniqlash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — hisoblanayotgan 1 va taʼsir etuvchi 2 poydevorning joylashish sxemasi; b — soxta poydevorlarning j — poydevorga 21-formulada 
zr,sj kuchlanishlar ishorasini koʻrsatgan holda burchak ostida joylashish sxemasi
zr,sj kuchlanishlar ishorasini koʻrsatgan holda burchak ostida joylashish sxemasiHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Poydevor tagligidan z chuqurlikda joylashgan qatlam chegarasida gruntning oʻz ogʻirligidan tushadigan vertikal samarali kuchlanish (szg, kPa) quyidagi 23-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg' — poydevor tagligidan yuqori yotgan gruntning oʻrtacha solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdn — m, mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgi va hi — mos ravishda poydevor tagligidan z chuqurlikdagi chegarasidan yuqorida joylashgan grunt i-qatlamining solishtirma ogʻirligi va qalinligi, kN/ m3, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi — qatlam chegarasidagi gʻovak bosim, kN/ m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuvga toʻyinmagan gruntlar uchun gʻovak bosim miqdori nolga teng deb qabul qilinishi kerak (i = 0).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti suvlari sathidan pastda joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligini filtratsiya koeffitsiyenti 1´10-5 m/d dan katta va IL > 0,25 (loyli gruntlar uchun) boʻlganda, suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olgan holda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti suvlari sathidan pastda joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligini filtratsiya koeffitsiyenti 1´10-5 m/d dan kichik va IL > 0,25 (loyli gruntlar uchun) boʻlganda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olmasdan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu qatlamda va undan pastda 
zg ni aniqlashda koʻrilayotgan chuqurlikdan yuqoridagi suv bosimi ustunini hisobga olish lozim.
zg ni aniqlashda koʻrilayotgan chuqurlikdan yuqoridagi suv bosimi ustunini hisobga olish lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Zaminning siqiladigan qatlami pastki chegarasi 
shart bajariladigan z = Nc chuqurlikda qabul qilinishi kerak.
shart bajariladigan z = Nc chuqurlikda qabul qilinishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, siqiladigan qatlam chuqurligi, Nmin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb£ 10 m boʻlganda, b /2 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10Jb £ 60 m boʻlganda, (4 + 0,1b) ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb > 60 m boʻlganda, 10 m ga teng qiymatlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqorida keltirilgan shartlar boʻyicha aniqlangan Ns chuqurlik chegarasida deformatsiya moduli E> 100 MPa teng boʻlgan grunt qatlami joylashgan boʻlsa, siqilgan qatlamni ushbu gruntning ustki qismigacha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNs qatlamning tagiga yoki tubiga mos keladigan qiymatlarning minimal qiymatini quyidagicha hollarda qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqoridagi shartlarga asosan aniqlangan siqilgan qatlamning pastki chegarasi deformatsiya moduli E £ 7 MPa boʻlgan grunt qatlamida yoki bunday qatlam toʻgʻridan-toʻgʻri z = Ns chuqurligidan pastda joylashgan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu qatlam siqiladigan qatlamga kiritilsa va 
sharti bajarilsa.
sharti bajarilsa.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlitasiman poydevorning har xil nuqtalarini choʻkishini hisoblashda siqilgan qatlamning chuqurligini butun poydevor rejasi doirasida (uning tarkibida deformatsiya moduli E > 100 MPa boʻlgan gruntlar mavjud boʻlmaganda) oʻzgarmas deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Yangi bino va inshootni qurishda yoki qurilgan hududdagi bino va inshootni rekonstruksiya qilishda qurilish hududini oʻrab turgan bino va inshootlar zaminini yangi (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshoot taʼsirida qoʻshimcha deformatsiyalanishini mazkur SHNQning 11-bobi talablari asosida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Poydevorning qiyshayishini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Ayrim poydevorlar yoki bino va inshootlarning qiymatini hisoblashda poydevor tagligi sathidagi momentni, qoʻshni poydevorlarning sathini, yondosh maydonlarga tushadigan yuklamalarni va zaminning notekis siqilishini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarning qiyshayishini aniqlashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorning chuqurligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor usti konstruksiyasining bikrligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor (inshoot)ning nishabligi tufayli yuklama ekssentrisitetini yoʻl qoʻyiladigan oshishini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Markazdan tashqari yuk taʼsiridan poydevor qiyshayishi i quyidagi 24-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(24)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(25)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishke — mazkur SHNQning 9-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE va ν — mos ravishda zamin gruntining deformatsiya moduli kPa va koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti (ν qiymati ushbu SHNQning 10-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin bir jinsli boʻlmagan holda, D qiymatlari ushbu SHNQning 11-bandiga muvofiq siqiladigan qatlam chegarasida oʻrtacha kattalikda olinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — poydevor tagligi sathida poydevorga tushadigan barcha yuklamalarning vertikal teng taʼsir etuvchisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — ekssentrisitet, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — aylana shaklli poydevor diametri yoki toʻgʻri toʻrtburchak poydevorining moment taʼsir qiladigan tomoni, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA yuzali toʻgʻri koʻpburchak boʻlgan poydevor uchun 
qabul qilinishi kerak.
qabul qilinishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Zaminning bir xil boʻlmagan siqilishidan hosil boʻladigan poydevorning qiyshayishini sonli usullarda (masalan, chekli elementlar usulida) aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-jadval | |||||||
Poydevor shakli va momentining taʼsir qilish yoʻnalishi | h = l/b ga, teng boʻlganda ke koeffitsiyent qiymati | ||||||
1 | 1,2 | 1,5 | 2 | 3 | 5 | 10 | |
Moment katta tomoni boʻylab yoʻnalgan toʻgʻriburchakli | 0,50 | 0,57 | 0,68 | 0,82 | 1,17 | 1,42 | 2,00 |
Moment kichik tomoni boʻylab yoʻnalgan toʻgʻriburchakli | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,07 |
Doira | 0,75 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-jadval | |
Gruntlar | v koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti |
Yirik boʻlakli gruntlar | 0,27 |
Qumlar va loyli qumlar | 0,30 — 0,35 |
Qumli loylar | 0,35 — 0,37 |
Loylar oquvchanlik koʻrsatkichi IL da: | |
IL £ 0 | 0,20 — 0.30 |
0 < IL £ 0,25 | 0,30 — 0,38 |
0,25 < IL £ 1 | 0,38 — 0,45 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. ν kichik qiymati gruntning katta zichligida qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ni oʻrtacha qiymatini (siqilish qatlami Ns chegarasida), kPa-1, quyidagi 26-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAi — mazkur SHNQning 118-bandi boʻyicha gruntning i — qatlami chegarasida poydevor tagligi ostidagi yakka bosimdan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlarning epyurasi yuzi boʻlib, uning qiymati Ai = 
zp,ihi formula orqali aniqlanishi kerak;
zp,ihi formula orqali aniqlanishi kerak;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEi, vi, hi — mos ravishda deformatsiya moduli, MPa, koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti va i — qatlam grunti qalinligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNs — mazkur SHNQning 128-bandidan aniqlanadigan siqilgan qatlam, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — siqilgan qatlam Ns chegarasidagi, E va ν ni qiymatlari farq qiladigan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Poydevorlar zaminning chegaraviy deformatsiyalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Zamin va bino va inshootning birgalikdagi deformatsiyasining chegaraviy qiymatlari (su,s va su,f ) quyidagi omillar asosida aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootlarning deformatsiyalariga qoʻyiladigan texnologik yoki meʼmoriy talablar (bino yoki inshootning, uning ayrim elementlari va uskunalarning loyihadagi sathlari va vaziyatlari oʻzgarishi, liftlar, kranlar, elevatorlarning koʻtarish qurilmalari) — su,s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyalarning mustahkamligi, ustuvorligi va darzlarga bardoshliligi, bino yoki inshootning umumiy ustuvorligiga qoʻyiladigan talablar, su,f .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Ushbu s £ su,s shartga rioya qilishni tekshirish namunaviy va yakka loyihalarni ishlab chiqish davomida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur tekshirish loyihalarda bino va inshoot konstruksiyalarini mustahkamlik, ustuvorlik va darsga bardoshlilikka hisoblashlardan soʻng bino va inshootning zamin bilan oʻzaro taʼsirini hisoblash tarkibida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Konstruksiyalarning mustahkamligi, ustuvorligi va darsga bardoshliligi shartlari boʻyicha zamin va bino (inshoot)ning birgalikdagi deformatsiyasini chegaraviy qiymatlari (su,f )ni loyihalash jarayonida bino (inshoot)ning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvini hisoblash asosida belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarda zaminning notekis choʻkishidan zoʻriqishlar paydo boʻlmaydigan konstruksiyalar (har xil sharnirli tizimlar) uchun, shuningdek qattiq (bikr) va mustahkam bino va inshootlar (minorasimon binolar, domnalar) uchun tegishli asoslanganda chegaraviy (su,f ) qiymatni belgilamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Bino va inshootlarning namunaviy loyihalarini ishlab chiqishda su,s va su,f qiymatlariga asoslanib, loyihalarni mahalliy grunt sharoitlariga moslashtirish jarayonida zaminlarning deformatsiyalarini hisoblashni soddalashtiruvchi va ularning qoʻllanilishi mumkinligini aniqlovchi quyidagi mezonlarni belgilash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot rejasi doirasidagi gruntlarning oʻrtacha deformatsiya modulining turli qiymatlariga yoki zaminning oʻrtacha choʻkishiga mos keladigan zamin gruntlarining siqiluvchanligi oʻzgaruvchanlik darajasining chegaraviy qiymatlari aE;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootning nol qattiqligiga mos keladigan zamin deformatsiyalarining chegaraviy notekisligi
;
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash talab qilinmaydigan gruntlar roʻyxati, ularning eng oddiy xususiyatlari va xossalari koʻrsatilgan holda, shuningdek mavjud boʻlsa qatlamlanish xususiyatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootning rejasi chegarasida chegarasidagi zaminlar gruntlarning deformatsiyalanish moduli 
ning oʻrtacha qiymatini oʻrtacha muallaq sifatida chuqurlik boʻyicha va inshoot rejasidagi gruntlarning siqiluvchanligi oʻzgarishlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
ning oʻrtacha qiymatini oʻrtacha muallaq sifatida chuqurlik boʻyicha va inshoot rejasidagi gruntlarning siqiluvchanligi oʻzgarishlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Bino va inshootning konstruksiyalari poydevor bilan oʻzaro taʼsirlashuvda hosil boʻladigan kuchlarga hisoblangan boʻlmasa va loyihalash topshirigʻida su,s qiymatlari belgilanmagan boʻlsa, poydevor deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlarini SHNQning 4-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Hisobiy choʻkish qiymati 8 cm katta boʻlgan inshoot loyihasida quyidagicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishni amalga oshirishga tegishli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik kommunikatsiyalari kirish va chiqish joyida loyihadagi nishabligini oʻzgarishiga yoʻl qoʻymaydigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkommunikatsiyalarni bino va inshootning devori bilan kesishgan joylarida butunligini taʼminlovchi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-jadval | |
Bino va inshootlar | Grunt sharoitlarining variantlari |
1. Ishlab-chiqarish binolari | |
Notekis choʻkishlarni uncha sezmaydigan koʻtaruvchi konstruksiyali bir qavatli binolar (fermalar, rigellar, sharnirli tayanadigan, alohida poydevorlardagi poʻlat yoki temir-beton karkas) va yuk koʻtaruvchanligi 50 t gacha boʻlgan koʻpriksimon kPanlar Ustunlar toʻri 6x9 m dan ortiq boʻlmagan koʻp qavatli (6 qavatgacha) binolar | 1. Toʻldiruvchi miqdori 40 foizdan kam boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar. 2. Changsimon, zich va oʻrtacha zichlikdagi qumlardan tashqari har qanday yiriklikdagi qumlar 3. Har qanday yiriklikdagi qumlar 4. Changsimon qumlar gʻovaklik koeffitsiyenti e £ 0,65 boʻlganda |
2. Jamoat va turar joy obyektlari binolari | |
Toʻliq karkasli va karkassiz, koʻtaruvchi devorlari gʻishtdan, yirik bloklar va panellardan boʻlgan, balandlik boʻyicha farqsiz toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi binolar: | 5. Qurilish maydonchasida gruntlarning gʻovaklik koeffitsiyenti oʻzgarish diapazoni 0,2 dan oshmasa, IL £ 0,5 esa teng boʻlganda: e £ 0,65 boʻlganda loyli qum; e £ 0,85 boʻlganda qumli loy; e £ 0,95 boʻlganda loy uchun |
a) 9 va 9 qavatgacha choʻziq koʻp seksiyali; | 6. e £0,7 boʻlganda changli qumlardan tashqari; e <0,5 va IL <0,5 boʻlganda loyli gruntlar bilan birga |
b) 14 va 14 qavatgacha minorasimon, toʻsilmagan (blokirovka) qilinmagan | ularning joylashishidan qatʼi nazar |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar ostidagi alohida poydevorlarning yuzalari oʻrtasidagi farq ikki barobardan oshmaydigan bino (inshoot)lar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Pollarga 20 kPa dan ortiq yuk tushadigan ishlab chiqarish binolariga ushbu jadvalning talablari tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Loyihalanayotgan bino (inshoot)ning poydevorlari ostidagi oʻrtacha bosim zamin gruntlarining mazkur SHNQning 97 — 112-bandlari boʻyicha hisobiy qarshiligidan oshmasa va quyidagi shartlardan biri bajarilsa, zamin deformatsiyalari hisoblarini bajarilmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning siqiluvchanligini oʻzgaruvchanlik darajasi ushbu SHNQning 136-bandi uchinchi xatboshisi boʻyicha chegaraviy qiymatdan kam boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonining muhandislik-geologik sharoitlari namunaviy loyihani qoʻllash sohasiga mos kelsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarni qurish maydonining ushbu SHNQning 11-jadvalida keltirilgan gruntga doir sharoitlari 11-jadvalda keltirilgan variantlarga tegishli boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashlar ularning mustahkamligi va turgʻunligini taʼminlash, shuningdek poydevorning tagligi boʻyicha siljish va agʻdarilishiga yoʻl qoʻymaslikka nisbatan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashda qabul qilinadigan zaminning buzilish sxemasi (uning chegaraviy holatga yetishida) poydevor yoki bino (inshoot)ning ushbu taʼsir va konstruksiyasi uchun statik va kinematik jihatdan mos boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Zaminning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi quyidagi 27-shartdan kelib chiqib bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — zaminga tushadigan hisobiy yuklama, kN, mazkur SHNQning 4-bobi, 2-paragraf boʻyicha aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFu — zaminning chegaraviy qarshilik kuchi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ish sharoitlari koeffitsiyenti, quyidagicha qabul qilinadi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumlar uchun, changsimonlaridan tashqari..............................1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchangsimon qumlar, shuningdek loyli barqaror holatdagi gruntlar uchun......0,9
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli nobarqaror holatdagi gruntlar uchun.........................0,85
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli gruntlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnuramagan va kuchsiz nuragan ..................................................1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnuragan.......................................................................................0,9
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuchli nuragan............................................................................0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bino yoki inshootning vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti; II, III, IV va xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun mos ravishda 1,2; 1,15 va 1,10 ga teng deb qabul qilish kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir jinsli boʻlmagan gruntlar mavjud boʻlganda, 
ning oʻrtacha tortilgan qiymati poydevor tagligi ostidagi b1 + 0,1b qalinlikda (biroq 0,5b dan oshmasligi) qabul qilinishi lozim.
ning oʻrtacha tortilgan qiymati poydevor tagligi ostidagi b1 + 0,1b qalinlikda (biroq 0,5b dan oshmasligi) qabul qilinishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda, b — poydevorning turgʻunligini yoʻqotishi taxmin qilinayotgan tomon uzunligi (m hisobida), b1 = 4 m ga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur qalinlik poydevor tagligidan boshlab hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Qoyatoshli gruntlardan iborat zamin chegaraviy qarshilik kuchlarining vertikal tashkil etuvchisi (Nu, kN) poydevor qanday chuqurlikda joylashganidan qatʼiy nazar quyidagi 28-formulaga asosan hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNu = Rcb'l', (28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRc — qoyatoshli gruntning bir oʻqli siqilishiga mustahkamlik chegarasining hisobiy qiymati, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb' va l' — poydevorning mos ravishda keltirilgan eni va uzunligi, m, quyidagi 29-formula orqali hisoblab aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb' = b — 2eb; l' = l — 2el, (29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheb va el — poydevorning koʻndalang va boʻylama oʻqlari yoʻnalishidagi yuklamalarning teng taʼsir etuvchilarini qoʻyish ekssentrisitetlari, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Barqaror holdagi maydalangan (dispers) gruntlardan iborat zamin chegaraviy qarshilik kuchi hamda butun sirpanish yuzalari boʻyicha normal (
) va urinma (
) kuchlanishlar orasidagi nisbati zaminning chegaraviy holatiga mos kelishi shartidan kelib chiqib quyidagi 30-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
) va urinma ( ) kuchlanishlar orasidagi nisbati zaminning chegaraviy holatiga mos kelishi shartidan kelib chiqib quyidagi 30-formulaga asosan aniqlanishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va cI — mazkur SHNQning 42-bandi boʻyicha gruntning mos ravishda ichki ishqalanish burchagi va solishtirma tutashuvchanligining hisobiy qiymati.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Sekin zichlanadigan, suvga toʻyingan gilli, organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan poydevorning chegaraviy qarshilik kuchi (namlik darajasi Sr ³ 0,85 va konsolidatsiya koeffitsiyenti sv ³107 cm2/yil boʻlganda) gʻovak suvdagi bosim (u) ning ortishi oqibatida poydevor gruntlarining barqaror boʻlmagan holatini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, effektiv urinma (
) kuchlanish quyidagi 31-formuladan qabul qilinishi kerak:
) kuchlanish quyidagi 31-formuladan qabul qilinishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(31)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — mos ravishda normal kuchlanish va gʻovak bosimi qiymati;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va cI — GOST 12248-2010 va GOST 20276-2012 boʻyicha zamin gruntlarining barqaror holatiga mos kelishi va konsolidatsiyalangan qirqish yoki uch oʻq boʻylab siqish usulida aniqlanishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGʻovaklardagi suvning bosimini zaminga yuklama qoʻyish tezligini hisobga olgan holda gruntlarning filtratsiya konsolidatsiyasi usulida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootni qurish yoki uni foydalanish yuklari bilan yuklashning yuqori surʼatlari, zaminda drenajlovchi grunt qatlamlari yoki drenaj qurilmalari mavjud boʻlmagan hollarda ishonchlilik zaxirasi uchun 
= 0 deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
= 0 deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, cI qiymati zamin gruntlarining beqaror holatiga mos kelishi va GOST 12248-2010 boʻyicha uch oʻqli sinovda konsolidatsiyalanmagan-drenajlanmagan sinov natijalariga asosan aniqlangan grunt mustahkamligiga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Poydevor zaminining yuk koʻtarish qobiliyatini tekshirishda uning turgʻunligini yoʻqotilishi (vertikal va gorizontal teng taʼsir etuvchilarning nisbatlariga hamda ekssentrisitet qiymatiga koʻra) quyidagi koʻrinishlarda yuz berishiga yoʻl qoʻyilishi hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtagligi boʻyicha tekis siljish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchuqur siljish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharalash siljish (poydevor taglikini bir qismidagi tekis siljish va taglikni qolgan qismini oʻz ichiga oluvchi yuza boʻylab chuqur siljish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevor shakli, uning tagligini xususiyati, poydevorni bino va inshootning boshqa elementlari bilan bogʻliqligi, zamin gruntlarining xossalari va qatlamlanishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida poydevor zamini turgʻunligini tekshirishni butun bino va inshootning zaminining birgalikda ishlashini hisobga olgan holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Zaminlarning koʻtarish qobiliyatini hisoblash chegaraviy muvozanat usullari bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu usullar eng xavfli sirpanish yuzasini aniqlashga asoslangan boʻlishi va siljituvchi kuchlar bilan ushlab turuvchi kuchlarning tengligini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiljiyotgan grunt massivini qoʻzgʻalmas massivdan ajratuvchi sirpanish yuzasini aylanma silindrik, siniq, logorifmik spiral va boshqa shakllar koʻrinishida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Yuz berishi mumkin boʻlgan sirpanish yuzasini gruntli massivdagi mavjud kuchsizlangan yuza bilan toʻliq yoki qisman toʻgʻri kelishi yoxud kuchsiz grunt qatlamini kesib oʻtishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, uni tanlashda bino va inshootning konstruktiv xususiyatlaridan kelib chiqib, gruntning siljishga qoʻyilgan cheklovini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminlarni yuk koʻtarish boʻyicha hisoblashlarda bino va inshootni loyihalash va undan foydalanish davriga javob beradigan yuklarni har xil birikmasini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Har bir mumkin boʻlgan sirpanish yuzasi uchun chegaraviy yuklanish hisoblab chiqilishi, bunda barqarorlik yoʻqolishi paytida kutilayotgan yuklamaning vertikal, gorizontal va momentli tarkibiy qismlari orasidagi nisbatlardan foydalaniladi va yuklama yagona parametr bilan tavsiflanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur parametr kuchlarning (berilgan oʻqqa proyeksiyasida) yoki momentlarning (berilgan oʻqqa nisbatan) muvozanat shartidan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChegaraviy yuklanish sifatida eng kichik qiymat olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Muvozanatni aniqlashda koʻrib chiqiladigan kuchlarga quyidagilar kiritilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino yoki inshootdan tushadigan vertikal, gorizontal va aylanma yuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt ogʻirligi, filtratsiya kuchlari, tanlangan sirpanish yuzasi boʻylab ishqalanish va yopishqoqlik kuchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsirpanish yuzasidan tashqaridagi grunt massivining siljuvchi qismiga taʼsir etuvchi gruntning faol (aktiv) va (yoki) passiv bosimlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Barqaror holatdagi dispersli gruntlardan iborat zaminning chegaraviy qarshilik kuchi vertikal tashkil etuvchisi Nu ni, kN, mazkur SHNQning 32-formulasiga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevorning tagligi yassi boʻlishi va undan pastdagi zamin gruntlari kamida poydevor enicha chuqurlikkacha bir jinsli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorga har tomondan vertikal yuklamalar qoʻshimcha tarzda taʼsir qiladigan hollarda esa yuklamalardan eng kattasi 0.5R dan oshmasligi lozim (R — zamin gruntining hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 94 — 112-bandlarga muvofiq aniqlanadi):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb' va l' — mazkur SHNQning 4-bob 29-formuladagi kabi belgilar, bunda b harfi bilan poydevorning zaminning ustuvorligi yoʻqotilishi taxmin qilinayotgan tomoni belgilangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, Nq, Nc — gruntning ichki ishqalanish burchagi 
va poydevor tagligi sathda zaminga taʼsir etuvchi tashqi yukning teng taʼsir etuvchi kuchi F ning vertikalga nisbatan ogʻish burchagi d ning hisobiy qiymatlariga koʻra ushbu SHNQning 12-jadvali boʻyicha aniqlanadigan oʻlchovsiz yuk koʻtarish qobiliyati koeffitsiyentlari;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgI va g'I — poydevor tagligidan mos ravishda pastda va yuqorida bortish prizmasi paydo boʻlishi ehtimoli mavjud chegaralardagi, gruntlar solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymatlari, kN/m3, (yer osti suvlari mavjud boʻlganda, suv toʻsiq qatlamdan yuqorida joylashgan gruntlar uchun suvning muallaq tutib turish taʼsiri ham hisobga olinadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcI — gruntning solishtirma tutashuvchanligi hisobiy qiymati, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — poydevorning joylashish chuqurligi, m (poydevorning har xil tomondan vertikal qoʻshimcha kuchlar birday taʼsir qilmagan holda d qiymati, eng kichik qoʻshimcha yukka toʻgʻri keladigan qilib qabul qilinadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— poydevor shakllarini hisobga olish koeffitsiyentlari quyidagi formulalardan aniqlanishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yera:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh = l/b
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl va b — mos ravishda poydevor tagligini uzunligi va kengligi yuklamani teng taʼsir etuvchi markazdan tashqariga qoʻyish hollarida l' va b' keltirilgan qiymatlarini ushbu SHNQning 29-formulasi orqali aniqlanadigan oʻlchamlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
12-jadval |
|||||||||
|
Gruntning ichki ishqalanish burchagi jI, grad. |
Koeffitsiyentlarni belgilanishi |
Yuk koʻtarish qobiliyatining
koeffitsiyentlari Ng, Nq va Ns teng
taʼsir etuvchi tashqi yukning vertikal |
|||||||||
|
0 |
5 |
10 |
15 |
20 |
25 |
30 |
35 |
40 |
45 |
||
|
0 |
Ng Nq Ne |
0 1,00 5,14 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
5 |
Ng Nq Ne |
0,20 1,57 6,49 |
|
d' = 4,9 |
- |
- |
- |
- |
|
- |
- |
|
10 |
Ng Nq Ne |
0,60 2,47 8,34 |
0,42 2,16 6,57 |
|
d' = 9,8 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
15 |
Ng Nq Ne |
1,35 3,94 10,98 |
1,02 3,45 9,13 |
0,61 2,84 6,88 |
|
d' = 14,5 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
20 |
Ng Nq Ne |
2,88 6,40 14,84 |
2,18 5,56 12,53 |
1,47 4,64 10,02 |
0,82 3,64 7,26 |
|
d' = 18,9 |
- |
- |
- |
- |
|
25 |
Ng Nq Ne |
5,87 10,66 20,72 |
4,50 9,17 17,53 |
3,18 7,65 14,26 |
2,00 6,13 10,99 |
1,05 4,58 7,68 |
|
d' = 22,9 |
- |
- |
- |
|
30 |
Ng Nq Ne |
12,39 18,40 30,14 |
9,43 15,63 25,34 |
6,72 12,94 20,68 |
4,44 10,37 16,23 |
2,63 7,96 12,05 |
1,29 5,67 8,09 |
|
d' = 26,5 |
- |
- |
|
35 |
Ng Nq Ne |
27,50 33,30 46,12 |
20,58 27,86 38,36 |
14,63 22,77 31,09 |
9,79 18,12 24,45 |
6,08 13,94 18,48 |
3,38 10,24 13,19 |
|
d' = 29,8 |
- |
- |
|
40 |
Ng Nq Ne |
66,01 64,19 7531 |
48,30 52,71 61,63 |
33,84 42,37 49,31 |
22,56 33,26 38,45 |
14,18 25,39 29,07 |
8,26 18,70 21,10 |
4,30 13,11 14,43 |
|
d' = 32,7 |
- |
|
45 |
Ng Nq Ne |
177,61 134,87 133,87 |
126,09 108,24 107,23 |
86,20 85,16 84,16 |
56,50 65,58 64,58 |
32,26 49,26 48,26 |
20,73 35,93 34,93 |
11,26 25,24 24,24 |
5,45 16,82 15,82 |
|
d' = 35,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. jI va d ning oraliq qiymatlarida Ng, Nq va Ns koeffitsiyentlarni interpolyatsiya bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Shakldor qavslar ichida mazkur SHNQning 35-formulasi shartidan kelib chiqib, yukning chegaraviy nishablik burchagi d' ga mos keluvchi koʻtaruvchanlik xususiyati koeffitsiyentlari qiymatlari keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar h = l/b < 1 boʻlsa, mazkur SHNQning 4-bobi 33-formulasida h = 1teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminga tushadigan tashqi yuklama teng taʼsir etuvchisining vertikalga nishablik burchagi d quyidagi 34-shartga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(34)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFh va Fv — mos ravishda poydevor tagligi sathidan zaminga tushadigan tashqi yuklamaning gorizontal va vertikal tashkil etuvchisi kN.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagi 35-shart bajarilganda, mazkur SHNQning 32-formulasi boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(35)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorning har tomonidan bir xil boʻlmagan qoʻshimcha yuklamalar taʼsir etadigan hollarda mazkur SHNQning 4-bobi 32-formulasidan foydalanishda gorizontal yuklamalar tarkibida gruntning faol bosimini ham hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 35-formulasidagi shart bajarilmasa, poydevorni mazkur SHNQning 4-bobi 151-bandiga muvofiq tagligi boʻyicha siljishga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tomonlarining nisbati 
> 5 boʻlganda, poydevor tasmasimon hisoblanadi va 
koeffitsiyentlari qiymati birga teng deb qabul qilinishi kerak.
> 5 boʻlganda, poydevor tasmasimon hisoblanadi va koeffitsiyentlari qiymati birga teng deb qabul qilinishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Poydevorni tagligi boʻyicha siljishga hisoblashni quyidagi 36-shartga asosan bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSFs,a va SFs,r — mos ravishda siljituvchi va tutib turuvchi hisobiy kuchlarning sirpanish tekisligiga proyeksiyalari yigʻindisi, kN, bu kuchlar poydevorning yon tomonlariga gruntning faol va passiv bosimlari, poydevor tagligining gruntda ishqalanish koeffitsiyenti hamda gidrostatik teskari bosim kuchini (yer osti suvlari sathi poydevor tagligidan yuqorida joylashganda) hisobga olib aniqlash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc va gn — belgilashlar mazkur SHNQning 4-bobi 27-formulasi kabi belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Poydevorga gorizontal tashkil etuvchi yuk boʻlganda, poydevorni tagligi boʻyicha tekis siljishga hisoblash quyidagi holatlarda bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 4-bob 35-formulaning 32-formula qoʻllanilishi shartining buzilishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbevosita poydevor tagligi tubida mustahkamlik xususiyatlari qiymati kichik boʻlgan grunt qatlami mavjud boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 153-bandida keltirilgan holatlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Sekin zichlashadigan suvga toʻyingan gruntlardan iborat mazkur SHNQning 144-bandiga muvofiq, zaminning (poydevor tagligidan pastda kamida 0.75b chuqurlikkacha bir jinsli) chegaraviy qarshiligini quyidagicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) tasmasimon poydevor zaminining chegaraviy qarshilik kuchini vertikal tashkil etuvchisi pi , kN/m, quyidagi 37-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb' — mazkur SHNQning 4-bobi 28-formulasidagidek belgilash, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq — poydevorning yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi taʼsir qiladigan tomondagi qoʻshimcha yuk, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcI = si — belgilash mazkur SHNQning 144-bandi kabi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan burchak, rad:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha = arcsin (fh/b'cI), (38)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfh — poydevorning 1 m uzunligiga tushadigan hisobiy yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi, kN/m gruntning aktiv bosimini hisobga olib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda quyidagi shart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfh < b'cI, (39)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbajarilsa, mazkur SHNQning 37-formulasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) toʻgʻri toʻrtburchak poydevor (l £ 3b) zaminiga vertikal yuk taʼsir qilsa, uning chegaraviy qarshilik kuchini mazkur SHNQning 32-formulasidan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi (bunda, jI = 0, jI = 0, xc = 1 + 0,11/h, cI = si deb qabul qilish kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorga gorizontal kuchlar taʼsir qilsa va zamin nobarqaror holatdagi gruntlardan iborat boʻlsa, barcha hollarda poydevorni tagligi boʻyicha mazkur SHNQning 151-bandi boʻyicha siljishga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Bino va inshootlar hamda moddiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ni rekonstruksiya qilishda zaminlarni loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshootlar va moddiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ning zamini hamda poydevorlarini loyihalashtirish boʻyicha texnik topshiriqda quyidagilar boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrekonstruksiyaning maqsadi (mavjud inshootni ustiga qurish, uni yoniga yangi inshootlarni qurish, yer osti qismlarini qurish, yuqori qavatlarni koʻtarishda ichki qismlarini qurish va ularning oraliq xonalarini tashkil qilish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino, inshoot xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhimlik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishobyekt konstruksiyalarining geometrik oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish konstruksiyalarining elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamligi va qurilish materiallarining deformatsiyalanish xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandis-geologik kesimlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishprofillari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmikroseysmik tebranishlardagi dinamik xususiyatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti qurilishi va poydevor materiallariga nisbatan atrof-muhitning agressiv taʼsir qilish parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinoning yertoʻlasidagi muhandislik kommunikatsiyalarni joylashuvi va boshqa maʼlumotlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Bino va inshootlar hamda arxitektura yodgorliklarini rekonstruksiya qilish jarayonida qurilish maydonidan quyidagilar toʻgʻrisidagi boshlangʻich maʼlumotlar olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning deformatsiya-mustahkamlik xususiyatlarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor tagidan olingan namunalar sinovlari natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishradiolokatsiya usulida oʻtkazilgan geofizik tadqiqotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish konstruksiyalarini buzmasdan nazorat qilish va texnik diagnostika asboblari yordamida batafsil texnik tekshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtadqiqot obyektidagi nuqsonlar, shikastlanishlar va deformatsiyalarni aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishobyektlar konstruksiyalarining fizik-mexanik xususiyatlarini baholash (qorishma va gʻishtning kimyoviy tarkibi, qorishmaning gʻisht bilan yopishishi, qurilish konstruksiyalarining, temir-beton va beton materiallarining mustahkamlik xususiyatlari ulardagi deformatsiyalar va yoriqlar mavjudligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlab chiqarish, qurilish-montaj ishlari hamda obyektga yaqin joylashgan bino va inshootlardan foydalanish jarayonida yuzaga kelgan oʻziga xos shikastlanishlar hamda nuqsonlarni aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Mazkur SHNQning 155-bandidagi maʼlumotlar asosida mavjud poydevor tagligi ostidagi zamin gruntlariga taʼsir qiladigan mavjud va kutilayotgan bosimni (rekonstruksiya qilish rejasiga koʻra) tekshirish va zaminni kuchaytirish zaruriyatini belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishModdiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ning poydevorlarini loyiha topshirigʻi va muhandislik-geologik qidiruvlar maʼlumotlariga asosan quyidagicha usullar asosida kuchaytirishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni kimyoviy mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtegishli usullar bilan sementlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoqim texnologiyasi orqali sementlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishburgʻilash-aralashtirish (chuqur aralashtirish) texnologiyasi boʻyicha sementlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtermik mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor gruntlari turi va maydonning geologik sharoitlarini hisobga olgan holda mustahkamlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevorni kuchaytirish ishlari SHNQ 3.02.01-19 talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTanlangan kuchaytirish usullarida poydevorning asosi va konstruksiyalari obyektni qayta qurish davrida hamda keyingi foydalanish jarayonida yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarga bardosh beradigan tarzda, SHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot loyihasida zamin va poydevorni qurish yoki kuchaytirishda mavjud poydevor konstruksiyasini yuk koʻtarish qobiliyatidan va gruntlarni mustahkamlik-deformatsiya xossalaridan toʻliq foydalanish imkoniyatini beruvchi yechimlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)ning zamin poydevorini loyihalash va kuchaytirishda mazkur SHNQning 4-bobi 1-2-paragraflarida keltirilgan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot zamini gruntini hisobiy qarshiligi R, uni ustiga qurish moʻljallanayotgan qismi bilan birga mazkur SHNQning 7-formulasiga asosan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor konstruksiyasini qalinligi 10 cm gacha boʻlgan temir-beton halqa bilan kuchaytirishda poydevor tubi maydoni zaminni hisoblashda hisobga olinmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHalqa qalinligi 10 cm dan katta boʻlganda hamda halqa oldindan zichlangan qum shagʻal aralashmali zaminga qurilayotgan boʻlsa, uning maydoni hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot uchun poydevor zaminining deformatsiya hisoblari quyidagi shartdan kelib chiqib bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(40)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSad — poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishi (bino, inshoot va zaminni birgalikda qoʻshimcha deformatsiyalanishi) mazkur SHNQning 3-bobi, oltinchi paragrafiga asosan zaminga yukni ortishi (kamayishi), qurilish ishlari texnologiyasi va ketma-ketligiga bogʻliq boʻlgan ravishda, barcha texnogen taʼsirlarni hisobga olib aniqlash lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSad,u — poydevor zaminining qoʻshimcha choʻkishining chegaraviy qiymati (inshoot va zaminning birgalikda qoʻshimcha deformatsiyalanishining chegaraviy qiymati) mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq, rekonstruksiya qilinayotgan loyihada bino (inshoot)ning texnik holatini toifasiga koʻra, 133 — 135-bandlarida keltirilgan talablarga asosan belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin va rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)ni birgalikdagi deformatsiyasi (Sad )ni hisoblash uchun mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usuldan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRekonstruksiya qilinayotgan inshoot zaminini deformatsiyaga hisoblash mazkur SHNQning 40-formulasiga asosan amalga oshirish, shuningdek mazkur SHNQning 91-banddagi parametrlar uchun ham bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) zaminining qoʻshimcha deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlarini konstruktiv sxema va texnik holat toifasiga (mazkur SHNQning 6-ilovasiga) koʻra ushbu SHNqning 5-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino (inshoot) zaminining qoʻshimcha deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlari bino (inshoot) konstruksiyalari rekonstruksiya jarayonida va keyingi foydalanish davrida zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvda yuzaga keladigan kuchlarga (zaminlar, poydevorlar va yer usti konstruksiyalarini mustahkamlash chora-tadbirlarini hisobga olgan holda) hisoblangan boʻlmasa bu holatni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)da yer osti inshooti qurilsa (yertoʻla, tunnel), unda qoʻshimcha faol gorizontal bosimni, ushbu bino (inshoot)lar natijasida zamin va poydevorni yuk koʻtarish qobiliyatini pasayishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRekonstruksiya yuklarning ortishiga olib kelsa va joylashish chuqurligi 0,5 m dan kichik boʻlgan poydevorlar mavjud boʻlsa, zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini baholash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Mavjud poydevordan pastroqda yangi poydevor barpo etilganda, qoʻshni yakka yoki tasmasimon poydevorlarning joylashish sathlarini mavjud poydevor joylashish sathlaridan yoʻl qoʻyilgan farqi 
mazkur SHNQning 5-formulasi orqali aniqlanishi kerak.
mazkur SHNQning 5-formulasi orqali aniqlanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Rekonstruksiya davrida mazkur SHNQning 5-bobi 13-paragrafi boʻyicha zamin va poydevorning loyihasi binoda oʻrnatilgan jihozlar, yer usti va yer osti transporti, qurilish ishlarini bajarish va boshqa manbalar taʼsiridan hosil boʻladigan dinamik taʼsirlarni tebranishning oʻlchash maʼlumotlari asosida hisobga olgan holda bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Rekonstruksiya qilinayotgan bino yoki inshoot qurilgan hududda joylashganida, uning atrofdagi qurilishlarga taʼsirini mazkur SHNQning 10-bobiga muvofiq baholash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Zamin va poydevor loyihasida rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) va atrofdagi qurilgan bino (inshoot)lar rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) qurilgan hududda joylashgan boʻlsa, mazkur SHNQning 12-bobiga muvofiq geotexnik monitoring ishlari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-§. Zaminlarning deformatsiyalanishini kamaytirish tadbirlari hamda ularning bino va inshootlarga taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Poydevorlarni chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblash talablarini bajarish uchun quyidagi choralarni qoʻllash imkoniyati va maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning rejadagi oʻlchamlarini yoki ularni yotqizish chuqurligini oʻzgartirish (oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan gruntlarni kesib oʻtish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning siljishini cheklaydigan qoʻshimcha bogʻlanishlarni kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa turdagi poydevorlarni (qoziqli) qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorga tushadigan yuklamalarni oʻzgartirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminlarning gruntlarini ularning xossalari yomonlashishidan saqlash tadbirlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning qurilish xossalarini oʻzgartirishga qaratilgan tadbirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning deformatsiyalanishiga inshootlarning sezgirligini kamaytirishning konstruktiv tadbirlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)ni yoki uning alohida qismlarini doimiy hamda vaqtinchalik maxsus qurilmalar, poydevor tagligi tubidagi gruntni burgʻilab, suv bostirib namlash yordamida toʻgʻrilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsamarador shakldagi poydevor va konstruksiyalarni qoʻllash (burgʻilab betonlangan, oraliq toʻshamali, ankerli, tirqishli, zichlangan kotlovanda, qoqilgan blokli).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalashda bino (inshoot)ning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvida bino (inshoot) konstruksiyalarida vujudga keladigan zoʻriqishlarni boshqarib turish hamda zamin grunti kuchlanganlik-deformatsiya holatini boshqarishni ham hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir tadbirni yoki tadbirlar majmuasini tanlash mazkur SHNQning 4-bandini hisobga olib bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Zamin gruntlarini ularning qurilish xossalarini yomonlashishidan saqlash uchun quyidagi tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamlikning oʻzgarishiga sezgir gruntlardan iborat maydonlarda suvdan himoya qilish tadbirlarini oʻtkazish (hududning yuzasini suvlar yaxshi oqib ketadigan qilib vertikal tekislash, zovur (drenaj)lar qazish, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar va ekranlar qilish, suv quvurlarini maxsus ariqlardan oʻtkazish yoki ularni inshootlardan xavfsiz masofada joylashtirish, suvning sizmasligini nazorat qilib turish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻta choʻkish, shishish, karst-suffoziy hodisalarni jadallashtirish, yer osti suvlarining zararligini oshirishga olib kelishga qodir kimyoviy faol suyuqlikdan zamin gruntlarini muhofazalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi taʼsirlar (titrashlar) manbalarini cheklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)larni qurish jarayonlarida amalga oshiriladigan muhofaza tadbirlari (gruntlarning tabiiy tuzilishi va namligini saqlash, zaminlar, poydevorlar, yer ostidagi va yer ustidagi konstruksiyalarni qurish texnologiyasiga rioya qilib, loyihada qabul qilingan sxema va yuklamaning zaminga uzatish tezligiga oʻzgarishiga yoʻl qoʻymaslikni taʼminlash).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Zamin gruntlarining qurilish xossalarini oʻzgartirish (sunʼiy zaminlar hosil qilish)ga quyidagi tadbirlarni amalga oshirish orqali yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni zichlash (ogʻir shibbaligichlar bilan shibbalash, grunt qoziqlari qoqish, poydevorlar uchun qaziladigan zovurlarni shibbalash, gruntlarni oldindan namlash, portlash energiyasidan foydalanish, chuqur gidravlik shibbalash usulini qoʻllash, tebranish uskunalari gʻaltaklari bilan zichlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamindagi qoniqarsiz xossali gruntlarni (rejada va chuqurlik boʻyicha) toʻliq yoki qisman (qumli, shagʻalli, chaqiq toshli toʻshamalari bilan) almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻtarma hosil qilish (grunt toʻkib yoki gidravlik usulda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni mustahkamlash (kimyoviy, elektr-kimyoviy, burgʻilab aralashtirish, termik usullarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntga maxsus qoʻshimchalar qoʻshish (kengayish xossasini yoʻqotish uchun gruntni shoʻrlash yoki unga neft mahsulotlari shimdirish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni armaturalash (maxsus plenkalar, toʻrlar bilan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Bino (inshoot)larning zamin deformatsiyasiga sezgirligini kamaytirishda quyidagi konstruktiv tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)ni rejada va balandlik boʻyicha samarali joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)larning mustahkamligi va fazoviy bikrligi (qattiqligi)ni oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishegiluvchan yoki qirqma konstruksiyalarni qoʻllash hisobiga inshootlarning qayishqoqligini oshirish (agar bunga texnologiya talablari imkon bersa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot konstruksiyalarini tekislash va texnologiya uskunalarini toʻgʻrilash uchun moslamalar qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHarakatlanuvchi texnologik uskunalar (koʻpriksimon kranlar, liftlar)ning qurilish konstruksiyalariga yaqinlashish gabaritlari zaminning deformatsiyalanishi yoʻl qoʻyiladigan miqdorlarini hisobga olgan holda uskunalarning erkin ishlashini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Bino (inshoot)larning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvida ularning konstruksiyalarida paydo boʻladigan zoʻriqishlarni kamaytirish maqsadida, quyidagi tadbirlarni amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)ni qurilish maydonida shu maydonning muhandislik-geologik tuzilishini va zararli taʼsir qilishi mumkin boʻlgan manbalarini (kuchsiz gruntlar linzalari, eski togʻ qazilmalari, karst boʻshliqlari, tashqi suv quvurlari) hisobga olgan holda joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning tegishli konstruksiyalarini qoʻllash (ishlov berilayotgan hududda va zaminda kengayadigan grunt mavjud boʻlganda, konlar qazib olingan hududlarda yon yuzasi kichik poydevorlarni qoʻllash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishilashish va ishqalanish kuchlari kichik boʻlgan materiallar bilan poydevorlar atrofidagi boʻshliqlarni toʻldirish va poydevor yostiqchalari (toʻshamalari)ni bajarish, maxsus antifriksiyaviy qoplamalarni qoʻllash, zaminlarning gorizontal deformatsiyalanishdan paydo boʻladigan zoʻriqishlarni kamaytirish uchun vaqtinchalik kompensatsiya (toʻldiruvchi) zovurlari qazish (kon qazish joylarida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyigʻma va yigʻma-yaxlit (monolit) konstruksiyalarning tutashuv joylarini monolitlash muddatlarini nazorat qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)larning alohida qismlarini qurish jadalligi va ketma-ketligini hisoblashlar orqali asoslash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmavjud va qurilayotgan inshoot orasida ajratuvchi devorlarni qurish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Qurilishdagi himoya tadbirlari va zamin gruntini muhandislik tayyorlash ishlari natijasida inshootni yoʻl qoʻyilgan qiymatdan yuqori boʻlgan deformatsiyalanishi va qiyshayishini bartaraf etishning imkoni boʻlmasa, zaminni choʻkishi va qiyshayishini kamaytiruvchi tadbirlarni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBinoni (inshootni) domkrat yordamida toʻgʻrilash imkoniyatini hisobga olib loyihalashda hamda foydalanilayotgan binoni (inshootni) toʻgʻrilashda, konstruksiyani zaminni toʻgʻrilash bosqichida yuz beradigan notekis deformatsiya taʼsiriga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur toʻgʻrilash hisoblarida toʻgʻrilovchi qurilmalardan toʻplangan yukni qabul qiluvchi inshootning yer toʻla qismi poydevori konstruksiyasini turgʻunligi, yuk koʻtarish qobiliyati va poydevorni joylashish chuqurligi, zaminni unga tekislovchi qurilmadan bosim uzatilgandagi turgʻunligini ham qoʻshib tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Zaminning deformatsiyalanishini kamaytirish yoki yuk koʻtarish qobiliyatini oshirish maqsadida, zamin gruntining kuchlanganlik-deformatsiya holatini boshqarish gruntning majburiy deformatsiyalanishini hosil qilish orqali yoki gruntga quyidagi usullar yordamida doimiy taʼsir qiluvchi bosimni qoʻyish orqali bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcheklangan hajmdagi gruntga bosim ostida qattiqlashuvchi eritmani yuborish (bosim ostida qoʻshimcha eritmani yuborish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntda kengayish xususiyatiga ega boʻlgan pnevmatik konstruksiyani oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni atmosfera bosimi yordamida siqish (vakuumlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinoni (inshootni) toʻgʻrilashda domkrat yordamida gruntni siqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-§. Seysmik himoya qilinadigan bino va inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Bino va inshootlarda seysmik taʼsirlarni kamaytirishni himoyalanadigan obyektning tebranishlar davri va egiluvchanligini oshiruvchi seysmik himoya qurilmalarining konstruktiv elementlarini qoʻllash orqali amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Bino va inshootlarning maxsus seysmik himoyalash usuli pastki qavati egiluvchan ustunlar va kinematik, sirpanuvchi, rezinometall tayanchlardan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Bino va inshootlarda seysmik himoya tizimlarini qurilish maydonining geologiyasi, konstruksiyalarning hisob koʻrsatkichlari va hududning seysmikligini inobatga olgan holda, nazariy-eksperimental tadqiqotlar oʻtkazish orqali asoslamay turib qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Maxsus seysmik himoya tizimining noanʼanaviy usuli avvaldan foydalanilgan va doim amaliyotda qoʻllanilib kelinadigan mahalliy qurilish ashyolaridan foydalangan holda qurilgan qurilmalardan tashkil topish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Bino va inshootlar poydevor konstruksiyasi qismida seysmik himoya tizimlarining zavod sharoitida tayyorlangan hamda seysmik himoya tayanch qurilmalari koʻrinishida boʻlgan poydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) orasiga oʻrnatiladigan konstruksiyalarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Disspativ va bikrlik koʻrsatkichlarini toʻgʻrilash maqsadida, bir vaqtning oʻzida seysmik himoya tayanchlari bilan birgalikda chiziqsizlik xususiyatiga ega friksion dempfer, qovushqoq ishqalanishga ega dempfer, plastik xususiyatga ega elementlar va boshqa soʻndiruvchi qurilmalar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Seysmik himoya tayanchlari bino va inshootlarda quyidagicha maxsus seysmik himoya tizimlardan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) orasidagi seysmohimoya tayanchlariga koʻp qatlamli rezinametall tayanch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻrgʻoshin oʻzakka ega rezinametall tayanch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsirpanuvchi tayanchlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkinematik tayanchlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishprujinali elastik tayanchlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoysimon qoʻrgʻoshinli tayanchlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishplastik xususiyatga ega qatlamli tayanchlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Seysmik himoya tayanchlari bino va inshootlarning poydevor hamda yer usti konstruksiyalarining orasiga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihada qavatlar orasiga oʻrnatilishi belgilanganda, hisob natijalariga asosan konstruktiv yechimlarni qoʻllagan holda oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Seysmik himoya tayanchlari bilan jihozlangan bino va inshootlar poydevorlarini loyihalash QMQ 2.01.03-19, SHNQ 2.02.03-21, SHNQ 1.02.09-21, SHNQ 3.01.02-23, SHNQ 2.04.01-22, SHNQ 2.04.08-22, SHNQ 2.04.17-24 hamda QR 02.01-23 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Seysmik himoya tayanchlari osti poydevorida yaxlit poydevor, konstruktiv jihatdan lentali, qoziqli va alohida turuvchi poydevorlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyilishi, bunda poydevor bir-biri bilan bikr bogʻichlar yordamida ulanishi hamda yaxlit fazoviy bikr konstruksiyani hosil qilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Bino va inshootlar zaminining choʻkishi va ogʻishining chegaraviy qiymatlarini belgilashda seysmik himoya tayanchlar ustida joylashgan bikr poydevor qoziqlarini birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasining seysmik tebranishlarida chiziqli va burchakli deformatsiyalarning qoldiqsiz boshlangʻich holatiga qaytishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar bu shart bajarilmasa, bino va inshootning choʻkishi va ogʻishining chegaraviy qiymatlarini kamaytirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Zaminning choʻkishi va ogʻishining oldini olish hamda obyektning koʻp yillik ishonchli xizmat qilishini taʼminlash maqsadida, zaminni mustahkamlashda qoziqsimon poydevorlar yoki boshqa konstruktiv yechimlarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Loyihalash va qurishdan oldin zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini dala sharoitida sinovdan oʻtkazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Seysmik himoya tayanch qurilmalariga gorizontal va vertikal yuklarning teng taqsimlanishini taʼminlash maqsadida, ularning ustki qismida bikr balkalar tizimini yoki yaxlit qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasini loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBikr balkalar tizimi yoki yaxlit qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasi yer usti binoning konstruksiyalari bilan bikr mahkamlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZilzila paytida binoning yer usti konstruksiyalarida nomuntazam shakl, massa va bikrlik markazlari orasida ekssentrisitetning yuzaga kelishi hisobiga buralish deformatsiyasining paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Seysmik himoya tayanch qurilmalarining ishonchli ishlashi hamda binoning ustuvorligini taʼminlashda seysmik himoya qurilmalari ustidagi bikr balkalar tizimi hamda yaxlit temir-beton qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) massasidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Bikr balkalar tizimi yoki yaxlit temir-beton qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) massasi loyihalanayotgan binoning yer usti massasi va bikrligini hisobga olgan holda, dinamik kuchlar taʼsiriga chiziqli hamda chiziqsiz hisob natijalariga asosan oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashda ehtiyotlilik koeffitsiyenti binoning yuzaga kelishi mumkin boʻlgan eng kritik holatini hisobga olgan holda qoʻshimcha ravishda hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Kuchning dinamik xususiyati, gruntdan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bosim, konstruksiyani mustahkamlikka va energiya yutilishi boʻyicha hisobi zamin poydevor konstruksiyasini loyihalash mezonlarini aniqlash jarayonida inobatga olingan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Ogʻir yukni koʻtaruvchi seysmik himoya tayanchlari elementlarining mustahkamligi va ustuvorligi hisob usullar va eksperimental sinovlar yordamida qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk)ning toʻliq maksimal siljishiga teng boʻlgan yon tomondan seysmik taʼsirlarda siljishiga bogʻliq ravishda tekshirilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Seysmik izolyatsiya tizimini hisobga olgan holda bino va inshootlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshamol va zilzilalar natijasida kelib chiqadigan vertikal va yon tomondan taʼsir etuvchi yuklarga qoʻyiladigan talablarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishseysmik himoya tizimiga boshqa atrof muhit sharoitlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheskirish, zoʻriqish, ishchi harorat va namlik yoki buzuvchi jismlarning taʼsirini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Anʼanaviy va noanʼanaviy seysmik himoya tayanch qurilmalari bir xil sathda hamda tashqi taʼsirlarning gorizontal va vertikal yoʻnalishlarida teng taqsimlanishini taʼminlashda, binoning rejasida oʻzaro simmetrik joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Tayanchlar orasidagi masofa dinamik hisob natijalari hamda tayanch konstruksiyalarining chegaraviy holatlaridan kelib chiqqan holda hisoblash orqali belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Seysmik himoya qurilmalari ustida joylashgan bikr konstruksiya hamda boshqa yondosh konstruksiyalar orasidagi masofa dinamik hisob natijalari asosida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Loyihalash ishlarida seysmik himoya qurilmalari va tizim elementlarini oʻrnatishda hamda almashtirishda texnologik jarayonlar uchun zarur boʻlgan joylarni belgilab oʻtish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Seysmik himoya qilinadigan bino yoki inshootlar davriy ravishda tekshirilishi va texnik xizmatga ega boʻlishi seysmik himoya tizimini loyihalashda maxsus ishlab chiqilgan dastur (seysmik himoya tizimi va uning elementlarini monitoring qilish, nazorat qilish va texnik xizmat koʻrsatish dasturi) yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Binodan tushadigan vertikal va gorizontal taʼsirlardan seysmik himoya tayanch qurilmalarining ishonchli ishlashini taʼminlash maqsadida, poydevor hamda yer usti bikr konstruksiya bilan tayanchlar mustahkam va bikr ulanishi taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, ulanish tugunlari hisob hamda eksperimental tadqiqotlar asosida sinovdan oʻtkazilgan holda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Loyihada zilzila vaqtida seysmik himoya tayanch qurilmasi ustidagi bikr konstruksiyaning koʻchishi taʼsirida kommunikatsiya quvurlari hamda elektr tarmoqlari simlarining shikastlanishining oldini olish maqsadida, egiluvchan bogʻlanishlar yoki kompensator (toʻldiruvchi)larni inobatga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, zilzila taʼsirida bikr konstruksiyaning koʻchish qiymatiga nisbatan egiluvchi bogʻlanish elementlarining koʻchish qiymatlari katta qiymatda olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Yertoʻla sathida oʻrnatilgan seysmik himoya tayanch qurilmalarini monitoring qilish hamda texnik holatini baholash uchun zarur texnologik boʻsh joylar qoldirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Loyihalanadigan seysmik himoya tayanch qurilmalarining olovbardoshlilik darajasi SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Seysmik himoya tayanchlarining hamda binoning texnik holati boʻyicha doimiy ravishda monitoring olib borilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Seysmik himoya tizimlaridan foydalanadigan bino va inshootlar seysmik xususiyatlarga koʻra I va II toifadagi gruntlarda qurilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Bino va inshootlarni III toifadagi seysmiklik xususiyatlarga ega gruntlardan tashkil topgan hududlarda qurish nazariy va eksperimental tadqiqotlar natijalari asosida asoslanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Anʼanaviy va noanʼanaviy seysmik himoya tizimlarini hisobga olgan holda seysmik taʼsirlar uchun bino va inshootlarni hisoblash usullari hamda talab etilgan seysmik himoya tayanch qurilmalaridan tashkil topgan tizim elementlarining bikrligi va dissipativ xususiyatlarini aniqlashda, shuningdek koʻp qavatli binoni dinamik hisoblash boʻyicha amaliy tekshirishning yakuniy natijalari boʻyicha mazkur SHNQning 13-ilovasidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Bino va inshootlarda seysmik himoya tizimlarini oʻrnatishdan oldin, ularni ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilangan koʻrsatkichlarga muvofiqligini aniqlash uchun sinovdan oʻtkazish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-bob. Oʻziga xos gruntlarda va alohida sharoitlarda quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Oʻta choʻkuvchan gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalash ishlari SHNQ 2.01.09-24 talablari va quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻta choʻkish yuqori radiusi chegarasi hsl,p da yuz beradigan poydevor tagligidan tashqi yuklama va gruntning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan vertikal zoʻriqishlar yigʻindisi boshlangʻich oʻta choʻkish bosimiga teng yoki aytilgan zoʻriqishlar yigʻindisi eng kam boʻlgan chuqurlikkacha oʻlchanadigan, tashqi yuklama taʼsirida oʻta choʻkish ssl,p mazkur SHNQning 226-bandi talablarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻta choʻkish pastki radiusi hsl,g da, vertikal kuchlanishlar yigʻindisi boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi psl dan katta yoki gruntning oʻz ogʻirligidan va tashqi taʼsirdan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi eng kichik boʻlgan chuqurlikdan boshlab choʻkish qatlami pastki chegarasigacha yuz beradigan, gruntning oʻz ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkishini ssl,g;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning notekis oʻta choʻkishini bir tekis emasligini Dssl;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlar oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkkanda oʻta choʻkishdan hosil boʻlgan oʻra (voronka)ning egri chiziqli qismi chegarasida zaminning gorizontal surilishini usl;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnishablik va qirgʻoq yon bagʻirliklari turgʻunligini yoʻqotishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt qatlamida suv gumbazi paydo boʻlishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha yuklamani;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt massivining kuchlanganlik holatini oʻzgarishi hisobiga mazkur SHNQning 218-bandiga muvofiq oʻta choʻkuvchan qatlam tubidagi toʻshama grunt qatlamida yuz beradigan qoʻshimcha choʻkishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Oʻta choʻkuvchan gruntlardagi zaminlarni loyihalashda ularning namligini quyidagilar hisobiga ortishi inobatga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning namlanishi yuqoridan tashqi manbalardan va (yoki) pastdan yer osti suvlari sathi koʻtarilishidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuza suvlarining sizishi va yuzaning ekranlanishi tufayli gruntda nam toʻplanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Oʻta choʻkuvchan gruntlar nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
va boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi psl bilan tavsiflanishi lozim.
va boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi psl bilan tavsiflanishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu gruntlarning xususiyatlarini mazkur SHNQning 223 va 225-bandlari talablariga muvofiq aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. 
va psl parametrlarining normativ qiymatlari ularning aniqlangan qiymatlarining oʻrtachasi sifatida olinishi zarur.
va psl parametrlarining normativ qiymatlari ularning aniqlangan qiymatlarining oʻrtachasi sifatida olinishi zarur.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu hisoblash GOST 20522-2012 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy qiymatlarini esa normativ qiymatlarga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. (gg = 1).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. Oʻta choʻkuvchanlikning nisbiy oʻta choʻkuvchanlik qiymati 
boʻlganda hisobga olinishi lozim.
boʻlganda hisobga olinishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Gruntlarning oʻta choʻkishini aniqlashda va ular notekis oʻta choʻkkanda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaydonni tekislash tarzini (zamin gruntlarining kuchlanganlik holatiga taʼsir qiladigan chuqur va kemtiklar yoki doʻnglik va uyumlar bor-yoʻqligini, shuningdek oʻta choʻkishlarning turi va oʻlchamini);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni namlash manbalarining boʻlishi mumkin boʻlgan turlari, oʻlchamlari va joylashish oʻrnini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino (inshoot)ning konstruktiv xususiyatlarini (bino (inshoot) qismi tagida tunnellar, yer toʻlalar bor-yoʻqligini);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlar oʻz ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkkanda vujudga keladigan salbiy ishqalanish kuchlaridan chuqur poydevorlarga, zichlashgan va mustahkamlangan massivlarga tushadigan qoʻshimcha yuklamalarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. Katta maydonlarni yuqoridan namlanganda (namlanadigan maydon kengligi Vw oʻta choʻkadigan qalinlik oʻlchamiga teng yoki undan katta boʻlsa) va yer osti suvlari sathining koʻtarilishi hisobiga pastdan namlanganda, gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishi (ssl,g) toʻliq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Kichik maydonlar (Bw < Nsl)) yuqoridan namlanganda esa, oʻta choʻkish faqat bir qismi s'sl,g mazkur SHNQning 211-bandiga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Gruntlarning notekis oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda namlash manbaining eng noqulay sharoitini va hisoblanayotgan poydevor yoki bino (inshoot)ga nisbatan eng noqulay joylashishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat maydon grunt shart-sharoitlari, gruntlarning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishi mumkin boʻlganligiga koʻra quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI turga (gruntlarning oʻta choʻkishi asosan tashqi yuklama taʼsirlaridan yuz berishi mumkin boʻlgan oʻz ogʻirligidan yuz bermaydigan yoki uning qiymati 5 cm dan kichik boʻlgan grunt sharoiti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII turga (gruntlarning oʻta choʻkishi tashqi yuklama taʼsirlaridan yuz berishi bilan birga oʻz ogʻirligidan ham yuz berishi mumkin boʻlgan va uni qiymati 5 cm dan katta boʻlgan grunt sharoiti).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat zaminlarni hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 1-paragrafga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Zaminning choʻkishini gruntlarning oʻta choʻkish xossalarini hisobga olmagan holda, namligi barqarorlashgan gruntlarning deformatsiyalanish koʻrsatkichlaridan kelib chiqib aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminning oʻta choʻkishi mazkur SHNQning 213 — 216-bandlari talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNamlikning barqaror qiymati w ³ wp boʻlsa, tabiiy namlikni w ga teng deb, w < wp boʻlganda esa yoyilish chegarasidagi namlikni wp ga teng deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootlar poydevorlarining darzga bardoshliligi va barqarorligini hisoblashda ularning poydevor tuprogʻiga taʼsir etuvchi quyidagi omillarni inobatga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning oʻz ogʻirligi va undagi yuklar tuproqqa bosim oʻtkazishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor ostiga qoʻyilgan gruntli toʻshama;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvertikal tekislashda sepiladigan grunt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻkuvchan qatlam namlanishidagi qoʻshimcha suv ogʻirligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBinoning yuklari tufayli tuproqdagi kuchlanish oʻzgarishi natijasida choʻkuvchan grunt qatlamlarida qoʻshimcha deformatsiyalarni yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. Oʻta choʻkuvchan gruntlar namlanishi mumkin boʻlganda, mazkur SHNQning / 213-bandiga asosan zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) quyidagilarga teng qilib qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshlangʻich oʻta choʻkish bosimi psl ga poydevor tagligi ostidagi bosimni kamaytirish yoʻli bilan gruntlarning tashqi yuklamalar taʼsirida oʻta choʻkishi imkoni bartaraf qilinganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning suvga toʻyingan holatida mustahkamlik koʻrsatkichlari 
ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan qiymatiga.
ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan qiymatiga.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin gruntini hisobiy qarshiligini aniqlash ishlarida gruntni toʻliq suvga toʻyinguncha namlash imkoniyati boʻlganda, ish sharoiti koeffitsiyentlari (gs1 va gs2) qiymati xuddi oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli grunt kabi, namlanish imkoniyati mavjud boʻlmaganda esa oquvchanlik koʻrsatkichi IL 
0,5 loyli grunt kabi mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
0,5 loyli grunt kabi mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda qurilayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlari, zaminning hisobiy qarshiligi (R0 )ni mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 4-jadvalga asosan belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR0 ni keltirilgan qiymatlaridan namlik jarayoni mavjud boʻlmaganda, II masʼullik darajasidagi bino yoki inshoot poydevorining oxirgi oʻlchamlarini belgilashda ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino (inshoot) uchun gruntni oʻta choʻkuvchanligini zichlash yoki qotirish yordamida bartaraf etishda, zichlanmagan yoki qotirilmagan toʻshama qatlam ustiga taʼsir qilayotgan toʻliq bosim boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi (psl)dan katta boʻlmasligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Zamin ustidagi katta maydonlarning namlanishi mazkur SHNQning 216-bandiga asosan, shuningdek yer osti suvlari koʻtarilganda pastdan namlanishi natijasida gruntlarning namligi oshganda zamin gruntlarining oʻta choʻkishi (ssl, cm) quyidagi 41-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(41)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— i-qatlam gruntining mazkur SHNQning 223-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan nisbiy oʻta choʻkuvchanligi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhi — i — qatlam qalinligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishksl,i — mazkur SHNQning 224-bandi asosida aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — oʻta choʻkish radiusi hs boʻlingan, mazkur SHNQning 228-bandi talablari asosida qabul qilinadigan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Gruntning nisbiy oʻta choʻkuvchanligi (
) gruntni laboratoriya tadqiq qilish natijalari asosida va GOST 23161-2012 talablariga muvofiq quyidagi 42-formula asosida aniqlanishi lozim:
) gruntni laboratoriya tadqiq qilish natijalari asosida va GOST 23161-2012 talablariga muvofiq quyidagi 42-formula asosida aniqlanishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhn,p va hsat,p — mos ravishda tabiiy namlik va uning toʻliq suv bilan toʻyinganligidan keyin (w = wsat) p, kPa bosimida, tashqi yukdan va gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi vertikal kuchlanishga r = szp + szg gruntning yuqori oʻta choʻkish radiusida choʻkishini aniqlashda namunaning balandligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning pastki oʻta choʻkish radiusida oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda shuningdek salbiy ishqalanish kuchlaridan qoʻshimcha yukni ham hisobga olish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhn,g — r = szg boʻlganda tabiiy namlikdagi oʻsha namunaning balandligi, cm,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qiymatini, shuningdek gruntni dala sharoitida namlash shtamp yordamida GOST 20276-2012 boʻyicha sinovdan oʻtkazish orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntning toʻliq boʻlmagan suv bilan toʻyinganligi (ωsl ≤ ω <ωsat) bilan ɛsl — nisbiy choʻkishi quyidagi 42a-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42a)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishω — grunt namligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishωsat — gruntning toʻliq suv bilan toʻyinganligiga mos keladigan namlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishωsl — dastlabki choʻkish namligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishɛsl — mazkur SHNQning 41-formulasi orqali aniqlanadigan gruntni toʻliq suv bilan toʻyinganligining nisbiy choʻkishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Mazkur SHNQning 41-formulasiga kiradigan koeffitsiyent ksl,i ni b ³ 12 m boʻlganda, oʻta choʻkuvchanlik hududi chegarasidagi gruntning barcha qatlamlari uchun 1 ga teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb £ 3 m da — quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishksl,i = 0,5 + 1,5(p — psl,i)/p0, (43)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpsl,i — i-qatlam gruntining boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi, kPa mazkur SHNQning 225-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp0 — 100 kPa teng boʻlgan bosim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3m < b < 12m boʻlganda, ksl,i qiymati interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntni oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkuvchanligi Nsl £ 15 m boʻlganda, ksl = 1 ga teng, Nsl ³ 20 m, boʻlganda esa ksl = 1,25 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNsl ni oraliq qiymatlarida ksl koeffitsiyent qiymati interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi (psl) sifatida quyidagilarga mos bosim qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23161-2012 talablari boʻyicha gruntlarni laboratoriya kompression asboblarida sinashlarda — nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
0,01 teng boʻlgandagi bosim;
0,01 teng boʻlgandagi bosim;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20276-2012 talablari boʻyicha oldindan namlangan gruntni dala sharoitida shtamp yordamida sinashlarda — “yuk-choʻkish” grafigidagi mutanosiblik chegarasiga teng bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtajriba kotlovanlarida gruntlar namlanganda — gruntning oʻz ogʻiriligidan oʻta choʻkish boshlanadigan chuqurlikda gruntning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Oʻta choʻkish radiusining qalinligi (hsl) mazkur SHNQning 4-rasmida keltirilganidek quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi yuklamadan gruntning oʻta choʻkishini ssl,p aniqlashda, mazkur SHNQning 215-bandi boʻyicha oʻta choʻkish radiusining yuqori qalinligiga hsl,p. (bu hududning pastki chegarasi 
ga yoki mazkur SHNQning 
4v-rasmlarga muvofiq 
z qiymat eng kichik boʻlgan chuqurlikka mos kelishi lozim);
ga yoki mazkur SHNQning 4v-rasmlarga muvofiq z qiymat eng kichik boʻlgan chuqurlikka mos kelishi lozim);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishini (ssl,g) aniqlashda choʻkuvchan qatlamning pastki radiusi qalinligiga (ssl,g) (zg eng kichik chuqurlikdan boshlanishi kerak, bu yerda sz = psl ga teng boʻlishi, yoki agar sz,min > psl boʻlsa, sz qiymati minimal boʻlgan nuqtadan boshlab choʻkuvchan qatlamning pastki chegarasigacha davom etishi zarur).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-rasm. Poydevor zaminining oʻta choʻkuvchanligini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — gruntning xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishi ssl,g mavjud emas (5 cm dan katta emas); faqat oʻta choʻkadigan qatlam hsl,p ning yuqori radiusida tashqi yuklamadan oʻta choʻkish ssl,p boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (grunt sharoitlarining I turi); b, v, g- zg chuqurlikdan boshlab oʻta choʻkadigan qatlam hsl,g ning pastki radiusida xususiy ogʻirlikdan oʻta choʻkish ssl,g boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (grunt sharoitlarining II turi); b-yuqori va pastki oʻta choʻkish hududlari qoʻshilib ketmaydi, neytral hudud hp mavjud; v-yuqori va pastki oʻta choʻkish hududlari qoʻshilib ketadi; g-tashqi yuklamadan oʻta choʻkish boʻlmaydi; 1-gruntning xususiy ogʻirligidan vertikal kuchlanish szg; 2-tashqi yuklama va gruntning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan umumiy vertikal kuchlanish sz=szp+szg; 3-chuqurlik ortgan sari boshlangʻich bosim psl ning oʻzgarishi; Nsl — oʻta choʻkuvchan grunt qatlami qalinligi (oʻta choʻkuvchan qatlam); d — poydevorni joylashish chuqurligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Boshlangʻich oʻta choʻkuvchan bosimni tajriba asosida aniqlash maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, mazkur SHNQning 41-formulasida jamlashni pi bosimdan hosil boʻlgan nisbiy oʻta choʻkuvchanlik esl = 0,01 ga teng boʻlgan chuqurlikkacha amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Poydevordan uzatilayotgan yukdan gruntning oʻta choʻkuvchanligini hisoblash uchun oʻta choʻkish qalinligini litologik qirqimga va aniqlash gorizonti (esl,i)ga koʻra, alohida qatlamlar (hi)ga boʻlish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, qatlam qalinligi 2 m dan ortiq boʻlmasligi, har bir qatlam chegarasida kuchlanishlar yigʻindisining oʻzgarishi 200 kPa dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻta choʻkishni mazkur SHNQning 50-formulasi orqali hisoblashda amaldagi kuchlanishda nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
boʻlgan grunt qatlamlarinigina hisobga olish kerak, 
< 0,01 boʻlgan qatlamlarni hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
boʻlgan grunt qatlamlarinigina hisobga olish kerak, < 0,01 boʻlgan qatlamlarni hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu talablar mazkur SHNQning 41-formulasi orqali gruntni oʻz ogʻirligidan maksimal oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda ham tatbiq etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Yuqoridagi kichik maydonlarni (namlanadigan maydoning eni (Vw) oʻta choʻkish qalinligi (Nsl) oʻlchamidan kichik) namlashda gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkish (s'sl,g, m) ehtimoli quyidagi 44-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(44)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishssl,g — mazkur SHNQning 222-bandiga muvofiq aniqlanadigan gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishining eng katta qiymati, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat zaminlarni loyihalashda ularning namlash imkoniyati boʻlganda quyidagicha tadbirlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 208-bandiga asosan zaminlarning oʻta choʻkishini bartaraf etadigan yoki ularni yoʻl qoʻyilgan qiymatlarigacha pasaytiradigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning ishga yaroqliligiga ularning taʼsirini kamaytiradigan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootdan foydalanishning barcha davrida zaminni namlash imkoni boʻlmasa (uning mumkin boʻlgan rekonstruksiyasini hisobga olgan holda), gruntlarning oʻta choʻkish xususiyatlarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Butun oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasida tashqi yukdan va gruntning oʻz ogʻirligidan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi (psl) boshlangʻich oʻta choʻkish bosimidan oshmasa, I turdagi grunt sharoitida oʻta choʻkuvchanlikni hisoblashni amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. Zamin gruntini namlashda mazkur SHNQning 213-bandi boʻyicha quyidagi tadbirlardan birini amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbutun oʻta choʻkuvchi qatlam doirasida gruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini bartaraf qilish mazkur SHNQning 233-bandiga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar, qoziqli poydevorlar va mustahkamlangan grunt massivlari tomonidan oʻta choʻkuvchan qatlamni kesib oʻtish mazkur SHNQning 234-bandiga asosan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini qisman bartaraf qilishni oʻz ichiga oladigan tadbirlar yigʻindisini mazkur SHNQning 4-bob 11-paragrafiga keltirilgan suvdan himoya qiluvchi va konstruktiv;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII turdagi grunt sharoitida gruntlarning oʻta choʻkish xususiyatlarini bartaraf qilish yoki oʻta choʻkish qatlamini chuqur joylashgan poydevorlar bilan kesish orqali suvni himoya qilish choralari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTadbirlarni tanlash grunt sharoitlari turini, namlashni yuz berishi mumkin boʻlgan turini, hisobiy oʻta choʻkuvchanlikni, loyihalanayotgan bino va inshootlarning mazkur SHNQning 168-bandiga asosan qoʻshni obyektlar va kommunikatsiyalar bilan bogʻliqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. Gruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini quyidagicha bartaraf etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻta choʻkishning yuqori radiusi yoki uning bir qismi chegarasida-ogʻir shibbaligichlar bilan zichlash, grunt toʻshamalari yasash, kotlovanlarni shibbalash, shuningdek qattiq materialdan (beton, shagʻal, qum-shagʻal aralashmasi) kengaytirma qilib kimyoviy yoki termik usulda mustahkamlab;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbutun oʻta choʻkish qalinligi chegarasida-grunt qoziqlar bilan chuqur zichlab, zamin gruntlarini oldindan namlab, shuningdek,chuqur portlatishlar usulini qoʻllab kimyoviy yoki termik mustahkamlab.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. Chuqur joylashgan poydevorlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI turdagi grunt sharoitida — poydevorni yon yuzasidagi gruntni qarshiligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII turdagi grunt sharoitida — poydevorni yon yuzasida gruntni oʻz ogʻirligidan choʻkishida hosil boʻladigan salbiy ishqalanishlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Koʻpchuvchi gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Koʻpchuvchi gruntlardan tarkib topgan zaminlarni loyihalash ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin namliklarining oshishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamlik darajasi pasayishida, koʻpchuvchan gruntlarda teskari jarayon — kirishish hodisasi yuz berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning hajmiy koʻpchish — shishish (kattalashish) xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaʼzi turdagi shlaklarni (masalan, sanoat elektr eritish pechlaridan chiqadigan shlaklar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlab chiqarishning kimyoviy chiqindilari (masalan, sulfat kislota eritmalari) bilan namlangan boʻlsa, oddiy loyli gruntlarni namlikning oshishi bilan koʻpchish qobiliyati mavjudligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKimyoviy chiqindilar bilan namlanganda shlaklar va loyli gruntlarning koʻpchishi ehtimolini laboratoriya yoki dala sharoitida oʻtkaziladigan sinovlar orqali aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Koʻpchuvchi gruntlar berilgan bosimda nisbiy koʻpchish (esw) koʻpchish bosimi (psw) koʻpchish namligi (wsw) va quriganda nisbiy qisqarishi (esh) bilan tafsivlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpchuvchi gruntlarning yuqorida keltirilgan xususiyatlari mazkur SHNQning 168, 241 va 245-bandlarining talablari asosida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. Koʻpchuvchi gruntlardan yotqizilgan zaminlarni loyihalashda quyidagi imkoniyatlarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlar yer osti suvlari sathining koʻtarilishi yoki infiltratsiya-ishlab- chiqarish yoki yer usti suvlari bilan gruntning namlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarni qurish vaqtida va hududlarga asfalt yotqizishda (yuzani ekranlashda) bugʻlanishning tabiiy sharoiti buzilishi natijasida, ular ostida chegaralangan chuqurlik radiusida namlikning toʻplanishi hisobiga koʻpchishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishissiqlik-suv rejimining oʻzgarishi (mavsumiy iqlim omillari) hisobiga aeratsiya radiusining yuqorigi qismida gruntning koʻpchishi va qisqarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishissiqlik manbalarining taʼsiridan qurish hisobiga qisqarishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootlarning chuqurlashtirilgan qismlarini loyihalashda gruntlar koʻpchiganda va qisqarganda hosil boʻladigan gorizontal bosimlarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. Gorizontal bosim ph, kPa, quyidagi 45-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, 0,85 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishksw — koʻpchish intensivligiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent boʻlib, uning qiymati ushbu SHNQning 13-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpmax,h — qiymati laboratoriyada aniqlanadigan eng katta gorizontal bosim, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-jadval | |||||||
1 d dagi koʻpchish intensivligi, % | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 |
ksw | 1,40 | 1,25 | 1,12 | 1,05 | 1,02 | 1,01 | 1,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zamin mazkur SHNQning 5-bobi 2-paragrafiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntning koʻpchishi yoki qisqarishi natijasida hosil boʻladigan zamin deformatsiyasi mazkur SHNQning 243 va 251-bandlariga muvofiq zaminning alohida qatlamlari deformatsiyalarini jamlash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin deformatsiyasini aniqlashda uning tashqi yuklama taʼsiridan hosil boʻladigan choʻkishi va koʻpchuvchi gruntdagi namlikning kamayishi hisobiga yuz berishi mumkin boʻlgan choʻkishi jamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarning koʻpchishi (qisqarishi)dan hosil boʻladigan deformatsiyalarning chegaraviy qiymatlarini mazkur SHNQning 137-bandi talabini hisobga olgan holda, mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zaminlarni hisoblashda ularning tabiiy zichligi va namligidagi xususiyatlari qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpchuvchi gruntli zaminlarni namlangandan keyin hisoblashda, gruntlarni namlangan holatdagi xususiyatlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpchuvchi gruntdan tashkil topgan zamin gruntining hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlanishi, bunda uning qiymatini yoʻl qoʻyilgan oshishini mazkur SHNQning 111-bandiga asosan hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. Nisbiy koʻpchish 
, koʻpchish bosimi (psw) va nisbiy qisqarish 
qiymatlari mazkur SHNQning 237-bandida keltirilgan koʻpchish yoki qisqarish sabablarini hisobga olib, GOST 24143-80 talablariga muvofiq laboratoriya sinovlari asosida aniqlanishi kerak.
, koʻpchish bosimi (psw) va nisbiy qisqarish qiymatlari mazkur SHNQning 237-bandida keltirilgan koʻpchish yoki qisqarish sabablarini hisobga olib, GOST 24143-80 talablariga muvofiq laboratoriya sinovlari asosida aniqlanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu xususiyatlarni dala sharoitida gruntlarni shtamp orqali sinash natijalari asosida ham aniqlanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. GOST 20522-2012 ga muvofiq koʻpchuvchi gruntlarning 
xususiyatlarining normativ qiymatlari ularni aniqlash natijalari boʻyicha oʻrtacha qiymat hisoblanishi va ushbu xususiyatlarning hisobiy qiymatini normativ qiymatga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi (
= 1).
xususiyatlarining normativ qiymatlari ularni aniqlash natijalari boʻyicha oʻrtacha qiymat hisoblanishi va ushbu xususiyatlarning hisobiy qiymatini normativ qiymatga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi ( = 1).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Grunt koʻpchiganda zaminning koʻtarilishi (hsw) quyidagi 46-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— grunt i-qatlamining mazkur SHNQning 245-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan nisbiy koʻpchishi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhi — grunt i — qatlamining qalinligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishksw.i — mazkur SHNQning 248-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — gruntning koʻpchish radiusiga boʻlingan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Namlik infiltratsiyasida gruntning nisbiy koʻpchishi quyidagi 47-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhn — p bosim bilan yoniga kengayish imkonisiz siqilgan, tabiiy namlik va zichlikdagi namunaning balandligi, cm, bosim koʻrilayotgan chuqurlikdagi vertikal kuchlanish yigʻindisiga teng (ushbu kuchlanish qiymati mazkur SHNQning 249-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhsat — yuqoridagi namunaning balandligi, suvga toʻliq toʻyinguncha namlanganidan va oʻsha sharoitda siqilgandan soʻng, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Grunt namunasini har xil bosimda sinash natijalari asosida esw = f(p) va wsw = f(p) bogʻlanishlar grafigi qurilishi va koʻpchish bosimi (psw) ni esw = 0 ga mos keladigan bosimlari aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuza ekranlanganida va suv-issiqlik rejimi oʻzgarganda nisbiy koʻpchish (esw) quyidagi 48-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishesw = k (weq — w0)/(1 + e0), (48)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — tajriba yoʻli bilan aniqlanadigan koeffitsiyent (tajriba maʼlumotlari boʻlmasa, 2 ga teng deb qabul qilinishi lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishweq — gruntning mazkur SHNQning 246-bandiga muvofiq aniqlanadigan birlik qiymatidagi oxirgi (barqarorlashgan) namligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishw0 va e0 — mos ravishda gruntning namligini boshlangʻich qiymati va gʻovaklik koeffitsiyenti, birlik qiymatida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Yuza ekranlanganda (i) qatlamdagi (weq) qiymati, (pi) bosimda, koʻpchish namligi bilan yuk orasidagi wsw = f (p) eksperimental bogʻlanishida (pi , kPa) bosimdagi qiymati quyidagi 49-formulaga asosan hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (49)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz — ekranlangan yuzadan yer osti suvlari sathigacha boʻlgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzi — koʻrilayotgan qatlamning joylashish chuqurligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishstot,i — koʻrilayotgan i- qatlamdagi kuchlanishlar yigʻindisi, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgi — i — qatlamdagi gruntni solishtirma ogʻirligi, kN/m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv issiqlik rejimi oʻzgarganda (weq — w0)ni mazkur SHNQning 48-formulasidagi qiymati eng koʻp (eng koʻp namlanish davrida) va eng kam (eng koʻp qurish davrida) namliklar qiymatining ayirmasidan aniqlanishi, bunda gʻovaklik koeffitsiyenti gruntning eng koʻp qurish davridagi namlik uchun qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. Massivning eng koʻp namlanish va qurish holatlari uchun namlik kesimi dala sharoitida eksperimental yoʻl bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Mazkur SHNQning 46-formulasiga kiradigan koeffitsiyent (ksw) koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanish (sz,tot)ga qarab, quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsz,tot = 50 kPa boʻlganda, 0,8 ga, sz,tot = 300 kPa boʻlganda esa, 0,6 ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvertikal kuchlanish (sz,tot)ning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya usuli boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Poydevor tagligidan z chuqurlikda vertikal kuchlanish yigʻindisi (sz,tot, kPa) mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq quyidagi 50-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (50)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishszp, szg — mos ravishda poydevor yuklamasidan va gruntning oʻz ogʻirligi taʼsiridan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishlar, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsz,ad — namlash maydoni chegarasidan tashqarida grunt massivining namlanmagan qismi ogʻirligi taʼsirida hosil boʻladigan qoʻshimcha vertikal bosim (kPa)ning qiymati quyidagi 51-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkg — mazkur SHNQning 14-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyent,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — gruntning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(d + z) — mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-rasm. Gruntni koʻpchishida zaminni koʻtarilishini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-jadval | |||||
(d + z)/Bw | Namlanadigan maydon uzunligining eniga nisbati Lw/Vw, da koeffitsiyent kg | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
0,5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
1 | 0,58 | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,29 |
2 | 0,81 | 0,70 | 0,61 | 0,50 | 0,40 |
3 | 0,94 | 0,82 | 0,71 | 0,59 | 0,47 |
4 | 1,02 | 0,89 | 0,77 | 0,64 | 0,53 |
5 | 1,07 | 0,94 | 0,82 | 0,69 | 0,77 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq koʻpchish radiusining pastki chegarasi (Nsw) namlik infiltratsiyasida umumiy vertikal kuchlanish (sz,tot) boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 249-bandiga muvofiq koʻpchish bosimi rsw ga teng boʻlgan chuqurlikda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuza ekranlanganda va suv-issiqlik rejimi oʻzgarganda, natijalarni tajriba yoʻli bilan aniqlash kerak (agar tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmasa, N=5 m deb qabul qilinishi lozim).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti suvlari mavjud boʻlganda koʻpchishning pastki chegarasi yer osti suvlari boshlangʻich sathidan 3 m yuqorida qabul qilinishi, biroq uning qiymati a holatda belgilanganidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Koʻpchigan gruntning qurishi natijasida zaminning choʻkishi (ssh, cm) quyidagi 52-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishesh,i — i-qatlam gruntining nisbiy chiziqli qisqarishi mazkur SHNQning 252-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhi — gruntning i-qatlami qalinligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishksh — 1.3 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — gruntning qisqarish radiusi boʻlinadigan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuklamasiz aniqlanadigan esh,i ni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi, bunda ksh = 1,2 qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Grunt quriganda uning nisbiy chiziqli qisqarishi (
) quyidagi 53-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
) quyidagi 53-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhn — grunt namunasining yoniga kengayish imkonisiz umumiy vertikal kuchlanish bilan siqilganda eng katta namlikka erishgandagi balandligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhd — qurish natijasida namligi kamaygan grunt namunasining oʻsha sharoitlardagi balandligi, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Qisqarish radiusining pastki chegarasi (Nsh) tajriba yoʻli bilan aniqlanishi, bunda tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmasa, qisqarish radiusining pastki chegarasi 5 m ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnologik uskunalarning issiqligi taʼsirida grunt quriganda qisqarish radiusining pastki chegarasi (Nsh) tajriba yoʻli bilan yoki tegishli hisoblashlar yordamida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Koʻpchuvchi gruntlardan tashkil topgan zaminlarning chegaraviy holatidan katta yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli boʻlmagan hisobiy deformatsiyasida mazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvdan himoya qiluvchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni koʻpchuvchi gruntlar qalinligining butun yoki qisman chegarasida oldindan namlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrnini toʻldiruvchi qum yostiqchalaridan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchuvchi gruntlarni koʻpchimaydigan gruntlar bilan toʻla yoki qisman almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchuvchi grunt qatlamini poydevor bilan toʻla yoki qisman kesib oʻtish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Qisman almashtirilgan koʻpchuvchan grunt qatlami qalinligi yoki uning qismini oldindan namlash chuqurligi grunt deformatsiyasini talab qilingan qiymatgacha kamaytirish zaruratiga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Oldindan namlangan koʻpchuvchi gruntli zaminlarda poydevorni qurishda qumdan, shagʻaldan yoki mayda shagʻaldan yostiqcha hosil qilish yoki yuqori grunt qatlamini bogʻlovchi material yordamida mustahkamlash ishlari bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Toʻldiruvchi qumli yostiqchalar zaminning ustki qismida yoki koʻpchuvchi grunt qatlami doirasida zaminga uzatilayotgan bosim 0,1 MPa kam boʻlmagan holatlarda oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYostiqchalar uchun changsimondan tashqari barcha yirik va quruq holatdagi zichligi 1,6 t/m3 kam boʻlmagan qumlardan foydalanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻldiruvchi qumli yostiqchalar faqat kengligi 1,2 m dan katta boʻlmagan tasmasimon poydevorlar tubiga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYostiqchalarning oʻlchamlari quyidagi 15-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-jadval | ||
Poydevor kengligi b, m | Yostiqcha kengligi V, m | Yostiqcha balandligi h, m |
0,5 < b £ 0,7 | 2,4b | 1,2b |
0,7 < b £ 1,0 | 2b | 1,15b |
1,0 < b £ 1,2 | 1,8b | 1,1b |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat tabiiy zaminlarda poydevorning koʻtarilishini kamaytirishga poydevorni koʻpchuvchan qatlamni toʻliq yoki qisman kesib oʻtuvchi qoziq yordamida ankerlash yoʻli bilan erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, bino (inshoot)dan uzatilayotgan yuklama poydevor va qoziq tomonidan birgalikda qabul qilinishi, ushbu konstruksiyaning yuz berishi mumkin boʻlgan deformatsiyasi (choʻkish, koʻtarilish) uning chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Bino va inshootning bikrligi hamda mustahkamligini oshirish maqsadida uning choʻkish choklari orqali alohida boʻlmalarga ajratilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻlma rejada toʻgʻri geometrik shaklga va bir xil balandlikka ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino (inshoot)ni mustahkamligi va bikrligini oshirishga qalinligi 15 cm dan kam boʻlmagan, balandligi boʻyicha bir necha sathda joylashtiriladigan uzluksiz temir-beton tasmalar orqali ham erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTasmalar yopmalar bilan bir sathda yoki oraliq ustida joylashgan ichki devorni toʻliq berkitadigan karkaslar bilan armaturalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTasmalardan quyidagi hollarda foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchuvchan gruntni qisman kesib oʻtganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchuvchan gruntni koʻpchimaydigan grunt bilan qisman almashtirilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻldiruvchi yostiqchalar qilinganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchuvchi gruntni oldindan namlanganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Koʻpchuvchan gruntni almashtirish belgilangan zichlikkacha zichlashtirilgan mahalliy koʻpchimas grunt yordamida amalga oshirilishi, bunda bino va inshootlarning zaminini loyihalash oddiy koʻpchimaydigan gruntlardagi kabi bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Kotlovan va boʻshliqlarni qayta toʻldirishda koʻpchuvchi gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ularning namlanishi natijasida hosil boʻladigan gorizontal bosim bino (inshoot) uchun mos kelishi, toʻldirilgan gruntning mumkin boʻlgan koʻtarilishi esa foydalanish sharoitlarini yomonlashtirmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni zichlash oddiy gruntlardan grunt yostiqchalar va qayta toʻldirmalar hosil qilish uchun qabul qilingan talablarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Shoʻrlangan gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminlar, ularning quyidagi sabablarga bogʻliq boʻlgan xususiyatlarini hisobga olgan holda loyihalanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvni uzoq vaqt filtratsiyasi va tuzlarni yuvilishi natijasida suffoziyaviy choʻkish (ssf ) hosil boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtuzlarning yuvilishi jarayonida gruntning fizik-mexanik xossalarining oʻzgarishi. Bunda, gruntning mustahkamlik xarakteristikalari kamayadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt tarkibidagi tuzlarning erishi hisobiga inshoot yer osti konstruksiyasi materiallariga yer osti suvlarining agressiv taʼsirini kuchayishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShoʻrlangan gruntlar namlanganda oʻta choʻkish yoki koʻpchish yuz berishi mumkinligi inobatga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni shoʻrlanganlar qatoriga kiritish va ularning shoʻrlanish darajasi boʻyicha oson eriydigan va oʻrta eriydigan tuzlarning umumiy tarkibiga qarab ajratish GOST 25100-2020 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Shoʻrlangan gruntlar nisbiy suffoziyaviy siqilish (esf ) va suffozion siqilish boshlangʻich bosimi (psf) bilan tasniflanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(esf ) va (psf ) qiymatlari laboratoriya usullari (kompression-filtratsiya sinovlari) yordamida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish maydonining alohida hududlarini batafsil oʻrganish uchun esa, poydevorni uzoq vaqt davomida namlab, statik yuk bilan dala sinovlari oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDala sinovlari natijalarida muhandislik-geologik sharoitlarda qurilish tajribasi mavjud boʻlganda, ushbu xususiyatlarni faqat laboratoriya usullari bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(esf ) va (psf ) ning qiymatlari mazkur SHNQning 57-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot zaminining suffoziya choʻkishining dastlabki hisoblari va II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootning yakuniy hisoblari uchun nisbiy suffoziya siqilish (esf ) qiymatini loyli gipslangan gruntlar uchun mazkur SHNQning 54-formulasiga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, ular quyidagicha xususiyatlarga ega boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQumli loy s w = 0,02-0,04; IL = 0,08-0,12; rd = 1,2-1,6 g/sm3; e = 0,75-1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyli qum s w = 0,01-0,03; IL = 0,03-0,07; rd = 1,4-1,45 g/sm3; e = 0,9-1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — grunt turiga, gipsning tarkibiga va bosimning mazkur SHNQning 16-jadvalidan qabul qilinadigan qiymatiga bogʻliq koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd0 — gruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi, birlik qiymatida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrd — quruq gruntning boshlangʻich zichligi, g/sm3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrg — gips zarrachalarining zichligi, g/sm3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — yuvilib chiqish darajasi, birlik qiymatida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishP — qiymati qumli loy uchun 1 ga, loyli qum uchun 1/3 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-jadval | |||||
Grunt turi | Gipsning birlik qiymatidagi tarkibi | Koeffitsiyent k1, bosim, MPa da boʻlganda | |||
0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | ||
Loyli qum | 0,1 | 0,86 | 0,70 | 0,52 | 0,43 |
0,2 | 0,95 | 0,90 | 0,83 | 0,76 | |
0,3 | 0,97 | 0,95 | 0,90 | 0,85 | |
Qumli loy | 0,1 | 0,08 | 0,15 | 0,30 | 0,46 |
0,2 | 0,15 | 0,27 | 0,50 | 0,84 | |
0,3 | 0,45 | 0,60 | 0,80 | 1,10 | |
0,4 | 0,85 | 0,96 | 1,07 | 1,30 | |
0,5 | 1,08 | 1,15 | 1,22 | 1,38 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Shoʻrlangan gruntlarning 
va psf xususiyatlari GOST 20522-2012 talablariga muvofiq, normativ qiymati ularni aniqlash natijalarining oʻrtacha qiymatlari sifatida hisoblanishi kerak.
va psf xususiyatlari GOST 20522-2012 talablariga muvofiq, normativ qiymati ularni aniqlash natijalarining oʻrtacha qiymatlari sifatida hisoblanishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy qiymatlarini normativ qiymatiga gg = 1 teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 3-paragrafiga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShoʻrlangan gruntlar oʻta choʻkuvchan yoki koʻpchuvchi boʻlsa, mos holda ushbu SHNQning 5-bobi 1 va 2-paragraflari talablari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Shoʻrlangan gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) gruntlar uzoq vaqt namlanganda va tuzlarining ishqori yuvilganda, mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, tuzlarning ishqorlari yuvilgandan soʻng suvga toʻyinish holatidagi gruntlar uchun olingan mustahkamlik koʻrsatkichi (jII va cII)ning hisobiy qiymatlaridan foydalanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni uzoq vaqt namlash va tuz ishqorlarini yuvishning imkoni boʻlmasa, zaminning hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, suvga toʻyingan holatdagi shoʻrlangan gruntlar uchun olingan mustahkamlik koʻrsatkichlaridan foydalanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQisman yoki toʻliq ravishda ishqori yuvilgan gruntlar uchun (R) hisoblashda mazkur SHNQning 7-formulasidagi zamin gruntining ish sharoiti koeffitsiyenti (gs1)ning qiymati boshlangʻich gips tarkibi d0 £ 20 foiz boʻlgan gipslangan qumli loy uchun 1,1 ga, d0 £ 20 foiz boʻlgan qumli loy va boshqa barcha gipslangan loyli qumlar uchun gsl = 1 deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 27-formulasidagi inshootni zamin bilan oʻzaro taʼsirida ishlash sharoiti koeffitsiyenti (gs2 ) barcha shoʻrlangan gruntlar uchun birga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk koeffitsiyenti qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari laboratoriya sharoitida uch oʻq boʻyicha siqilish asbobida va dala sharoitida tarkibi buzilmagan gruntni siljish usulida aniqlanganda, k=1 deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari laboratoriya sharoitida bir oʻq boʻylab qirqish asbobida va mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallarga asosan qabul qilinganda esa, k=1,1 deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Shoʻrlangan gruntlar oʻta choʻkuvchan yoki koʻpchuvchan boʻlsa, poydevor zamini deformatsiyasi zaminning tabiiy namlikda tashqi yuk taʼsirida choʻkishi mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq suffoziya choʻkishi hamda oʻta choʻkishi, koʻpchishi yoki qisqarishini jamlash orqali aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntni uzoq muddatli namlash va tuzlarini chiqarib tashlash imkoniyati boʻlmasa, poydevor zaminini deformatsiyasi mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq shoʻrlangan gruntlarni suvga toʻliq toʻyingan holatidagi deformatsiyaga oid xususiyatlari orqali aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Maksimal va oʻrtacha suffozion choʻkish, choʻkishlar farqi va inshoot hamda alohida poydevorning qiyshayishi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni bir tekisda namlanmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalohida poydevor atrofida yoki inshoot konturidagi filtratsiya oqimi sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin maydonida va chuqurligidagi gruntlarda tuzlarni har xil taqsimlanganligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Oson eriydigan tuzlar va gipslangan qumlar mavjud boʻlgan gilli tuproqlardan tashkil topgan asos yuzasining suffoziya choʻkishini hisoblashni mazkur SHNQning 128-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan siqiladigan qatlam chuqurligi (Ns) bilan shartli ravishda chegaralangan hudud doirasida bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, siqiladigan grunt qatlami doirasida gruntlar toʻliq shoʻrsizlanishi GOST 12248-2010 boʻyicha aniqlanadigan tuzlarni yuvilib chiqish darajasi b=1 teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Gipslangan gil tuproqlardan tashkil topgan poydevorlarning suffozion choʻkishlarini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgips yuvilishi mumkin boʻlgan hudud uzunligi (yuviladigan hudud Nl) filtrlanuvchi suyuqlikning gips bilan toʻyinish chegarasi sharti bilan cheklanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfiltrlanish jarayonida yuviladigan hudud rivojlanishi, yaʼni uning uzunligini ortishi va filtrlanish oqimi yoʻnalishida tuproqdagi gips miqdorini kamayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorning suffozion choʻkishlarini faqat yuviladigan hudud doirasida sodir boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Gipslangan loyli gruntlardan tashkil topgan zaminlarni suffozion choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQning 6-rasmga muvofiq poydevor zaminida filtratsiya oqimining ikkita sxemasini ajratib olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-rasm. Poydevorning namlanish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — vertikal filtratsiya; 2 — qalinligi cheklangan qatlamda filtratsiya
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni suffozion choʻkishini hisoblashda 6-rasm 1-sxemaga asosan dastlab yuvilish radiusi Nl holatini, yaʼni uning uzunligi va hisoblash davrida (inshootdan foydalanish boshlanganidan 5, 10 va hokazo yil oʻtgandan keyin) unda gipsni tarqalishini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGipsning tarqalishini aniqlash uchun tarkibi har xil gipsli qatlamlarni mazkur SHNQning 7-rasmiga muvofiq ajratish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, gruntda gipsning taqsimlanishi pogʻonali epyura koʻrinishi d0(z)ga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAjratilgan qatlamlar 0,5 m qalinlikdagi kichikroq boʻlaklarga boʻlinishi va ular uchun tuzsizlantirish jarayoni aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-rasm. Vertikal filtrlashda zaminning tuzsqidiruvini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — tarkibida gips miqdori har xil boʻlgan qatlamlar chegarasi; 2 — hisobiy qatlamlar chegarasi; 3 — hisobiy qatlam; 4 — filtratsiya oqimi yoʻnalishi; 5 — gipsning nisbiy tarkibi d0(z) boshlangʻich epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir jinsli gruntdan iborat boʻlsa, unda gipsning boshlangʻich tarkibi yuvilish doirasida oʻzgarmas d0(z) = const deb qabul qilinishi va barcha yuvilish doirasi 0,5 m qatlamlarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin qatlamlarga boʻlinib boʻlgandan soʻng, hisobiy vaqt oraligʻida yuqoridan boshlab ketma-ket har bir qatlamda saqlanib qolgan qattiq gips fazasi miqdorini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, gips miqdori boshlangʻich holatga teng boʻlgan qatlam yuvib chiqarish doirasining quyi chegarasi (Nl) hisoblanishi, undan pastki qatlamlar uchun gipsning erish hisobini olib borish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Gipslangan loyli gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarni suffoziya natijasida yuz beradigan deformatsiyasini 1-filtratsiya sxemasi boʻyicha mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq hisoblashda, poydevor zaminidagi suffozion choʻkish doirasi, poydevordan va gruntni oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi suffozion siqilishni boshlangʻich bosimi (rsf)ga teng boʻlgan chuqurlik (Ns) bilan cheklanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy vaqt oraligʻida Nl £ Ns boʻlsa, suffozion choʻkish hisobi faqat tuz yuvilish doirasi (Nl) oraligʻida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNl > Ns boʻlganda, choʻkishning hisobi siqiladigan qatlam Ns oraligʻida bajarilishi kerak (Ns chuqurligi mazkur SHNQning 8-rasmiga muvofiq siqiladigan qatlam chegarasi sifatida qabul qilinishi lozim).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Vertikal filtratsiyada shoʻrlangan gruntlardan iborat zaminning suffoziy choʻkishi (ssf, cm) ushbu SHNQning 6-rasmiga muvofiq quyidagi 55-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(55)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishesf,i — mazkur SHNQning 275-bandiga muvofiq aniqlangan 
zp tashqi yukidan va 
zg gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanishga teng boʻlgan r bosimdagi i — qatlam gruntning nisbiy suffozion siqilishi;
zp tashqi yukidan va zg gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanishga teng boʻlgan r bosimdagi i — qatlam gruntning nisbiy suffozion siqilishi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhi — shoʻrlangan gruntning i — qatlami qalinligi, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — shoʻrlangan gruntlarning suffoziy choʻkish radiusi boʻlingan qatlamlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishssf — hudud oraligʻida aniqlanadigan qiymat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-rasm. Vertikal filtratsiya jarayonida shoʻrlangan gruntning suffozion choʻkishini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. GOST 12248-2010 boʻyicha nisbiy suffoziy siqilish (ssf) kompressiya-filtratsiyaviy sinashlarda quyidagi 56-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishesf = (hsat,p — hsf,p)/hng (56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhsat,p — r=szp + szg bosimda namunaning namlanganidagi (suvga toʻliq toʻyinganidan) balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhsf,p — r bosimda namunaning suv uzoq filtrlanganidan va tuzlari yuvilganidan keyingi balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhng — r1= szg bosimda namunaning tabiiy namlikdagi balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, suffozion siqilish boshlangʻich bosimi esf, psf = 0,01 boʻlgandagi bosimga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20276-2012 boʻyicha esf va psf qiymatini uzoq muddat namlangan gruntni dala sharoitida shtamp bilan sinab aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Filtratsiyaning 2-sxemasida mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq zaminning deformatsiyasini gorizontal yoʻnalishda tuz yuvilish doirasini vaqt davomida rivojlanishini va poydevor maydoni chegarasida yoki bino va inshoot konturida zamin gruntining deformatsiya xossalarini har xilligini hisobga olib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFiltratsiyaning 1-sxemasi va mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq hisobiy vaqt davomida poydevor zaminida tuz yuvilish radiusining holatini (uzunligini va unda gips tarqalishini) aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTuz yuviladigan hududning belgilangan holati uchun poydevor tomonlarining choʻkishi va uning nishablik darajasini aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi (d0= const) gipslangan qatlamning chuqurligi va poydevor maydoni hamda uning atrofida oʻzgarmas deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi (d0= const) mazkur SHNQning 9-rasmiga muvofiq gipslangan qatlamning oʻrtacha miqdoriga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminning kengligi 0,5 m boʻlgan vertikal qatlamlarga boʻlishi z = 0 (namlash manbai) dan z = l + 2L + 1 gacha boʻlgan oraliqda bajarilishi kerak (bunda l — poydevorgacha boʻlgan masofa, 2L — poydevor kengligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTuz yuvilish hududning shakllanishi va siljishi gorizontal ravishda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-rasm. Gorizontal filtrashda zaminning shoʻrsizlanishini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — filtratsiya oqimining kirish uchastkasi; 2 — filtratsiya oqimi yoʻnalishi; 3 — hisobiy qatlam; 4 — hisobiy qatlamlar chegarasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Filtratsiyaning 2-sxemasi boʻyicha poydevor tomonlarini choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq oʻzgaruvchan gruntning bikrlik koeffitsiyenti (toʻshama koeffitsiyenti) bilan tavsiflangan konstruksiyalarni hisoblash usulidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy sxema poydevor zaminida mazkur SHNQning 10-rasmiga muvofiq ikkita hududda mavjudligini koʻzda tutishi kerak. Bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-hudud yuviladigan hududning uzunligiga teng boʻlishi va undagi toʻshama koeffitsiyenti namlash manbaiga eng yaqin boʻlgan poydevorning bir tomoni ostida (cmin) dan yuviladigan hudud chegarasida (smax) gacha oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-hudud yuvilmagan hudud uzunligiga teng boʻlishi, bu hududda toʻshama koeffitsiyenti oʻzgarmas boʻlib, (smax) ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-rasm. Gorizontal filtratsiyada shoʻrlangan grunt deformatsiyalarini hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy yoki yetarli boʻlmagan yuk koʻtarish qobiliyatidan katta boʻlganda, mazkur SHNQning 477-bandiga muvofiq quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvdan himoyalovchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshoʻrlangan gruntlarni qisman yoki toʻliq kesib, loyli gruntlardan yostiqcha yasash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshoʻrlangan gruntlar qatlamini chuqur poydevorlar, shuningdek qoziqli poydevorlar bilan kesish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni mustahkamlash, zichlash yoki neytrallash (tuzlar erishini istisno etadigan eritmalar bilan gruntlarni toʻyintirish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni oldindan shoʻrsizlantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvdan himoyalash va konstruktiv chora-tadbirlarni, shuningdek grunt yostiqchasini oʻrnatishni oʻz ichiga olgan chora-tadbirlar kompleksi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootlarning zaminida loyli gruntlardan yostiqchalar qurishda tuzlarning chegaraviy miqdori va gruntning zichlanish darajasi maxsus tadqiqotlar maʼlumotlari asosida oʻrnatilishi, bunda tadqiqot maʼlumotlari zaminga uzatilayotgan yuklarga, gruntning xossalariga, bino va inshootning xavf-xatar toifasiga va konstruktiv xususiyatlariga, zaminni namlashning mumkin boʻlgan sharoitlariga bogʻliq ravishda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShoʻrlangan gruntlarda poydevorlarni loyihalashda poydevor tanasini suv va gruntlarning agressiv taʼsiridan himoya qilishda uni yemirilishi va zanglashiga qarshi tadbirlarni amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchli va ortiqcha shoʻrlangan gruntlar uchun GOST 25100-2020 ga muvofiq quyidagilarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfiltratsiya oqimi harakatining toʻxtashi yoki sekinlashuvi (suv oʻtkazmaydigan pardalar oʻrnatish: gil, silikat, bitum, sement);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining erituvchi xususiyatini pasaytirish (filtratsiya oqimini tuzlar bilan sunʼiy toʻyintirish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Organik mineralli va organik gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Suvga toʻyingan organik mineral (illar, balchiqlar, torfli gruntlar) va organik gruntlardan (torflar) yoki ushbu gruntlarni oʻz ichiga olgan zaminlarni loyihalashda ularning quyidagi xususiyatlarini hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori siqiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiya va filtratsiya xususiyatlarining oʻzgaruvchanligi hamda anizotropiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor konsolidatsiyasi jarayonida ularning oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻkishning uzoq vaqt davomida rivojlanishi va beqaror holatning yuzaga kelish ehtimoli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻkindi loyqalar uchun tiksotropiya va gaz ajralishini (metan, karbonat angidrid gazi) hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOrganik mineral va organik gruntlardagi yer osti suvlari yer osti inshootlari materiallariga nisbatan agressiv ekanligini ham hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Joylashish xususiyatiga koʻra, organik-mineral va organik gruntlar ochiq (yer yuzasida joylashgan), koʻmilgan (linza koʻrinishida yoki har xil chuqurlikdagi qatlamlar koʻrinishida yotuvchi) hamda sunʼiy koʻmilgan (sunʼiy ravishda tashkil etilgan yotqiziqlar bilan berkitilgan) turlarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Organik-mineral va organik gruntlar qatlam yoki linzalarini rejada va zamin chuqurligi boʻyicha joylashishiga koʻra zaminni mazkur SHNQning 11-rasmida keltirilgan turlarini ajratib koʻrsatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-rasm. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminlarning andozaviy sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — bino zaminining siqiluvchan qatlam doirasida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; II — bino zamining siqilish qatlami yuqori qismida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; III — bino zamining siqilish qatlami pastki qismida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; IV — bino tubi doirasida zamin siqiluvchan qatlam qalinligida birtomonlama (IVa), ikki tomonlama (IVb) pona shaklidagi linza yoki koʻpgina linzalar (IVv) kesib kirgan organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; V — siqiluvchan qatlam chuqurligida bitta (Va) yoki bir nechta qatlamli (Vb) organik-mineral va organik grunt qatlami yotib uning chetlari bino tubi chegarasidan tashqarida yotadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Muhandislik-geologik qidiruvlarni bajarishda qoʻshimcha ravishda quyidagilarni belgilash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishorganik-mineral va organik gruntlar joylashish xususiyatini mazkur SHNQning 11-rasmiga muvofiq va qatlam qalinligini, ushbu gruntdagi qatlamlar va linzalarning yotish xususiyatini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23740-2016 ga asosan torfli gruntlar, torflar va balchiqlarni (oʻsimlik va hayvon qoldiqlari chirindilaridan hosil boʻlgan) ajratish uchun organik moddalar tarkibini (Ir);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10650-2013 ga muvofiq, torfdagi organik moddalarning ajralish darajasini (Ddp);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 12248-2010 ga koʻra konsolidatsiya koeffitsiyentini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeologik qidiruvlarda alohida quduqlar orasidagi masofa 20 m dan oshmasligi va ular organik-mineralli hamda organik gruntlar qatlamini toʻliq kesib oʻtishi, shuningdek uni tubidagi toʻshama mineral grunt qatlamiga kamida 2 m gacha kirib borishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOrganik mineralli va organik gruntlar xususiyatlarini aniqlashni har bir topilgan qatlam chuqurligida 0,5 m dan kam boʻlmagan oraliqda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Zamini loyqa gruntli maydonlarda ushbu gruntni tabiiy tuzilishini saqlab qolish maqsadida, gruntga dinamik taʼsir koʻrsatmaydigan tadqiqot usullaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, shtamp, pressiometr, naycha yordamida statik burgʻilash, aylanma qirqish asboblari, radioizotop usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Tarkibida organik moddalar miqdori 10 foizdan ortiq boʻlgan (oʻsimlik va hayvon qoldiqlari chirindilaridan hosil boʻlgan balchiqlar) chuchuk suvli loyqalarni alohida ajratish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJoylashish sharoitiga koʻra, balchiqlarni zichlanmagan va tabiiy holatda zichlangan hamda organik moddalarni miqdoriga koʻra mineralli, oʻrtacha mineralli va kuchsiz minerallilarga boʻlish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Organik mineral va organik gruntlarning xususiyatlarini gruntni GOST 20276-2012 hamda GOST 12248-2010 ga muvofiq bevosita dala sharoitida tadqiq qilib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyqalar, ochiq va koʻmilgan torflar hamda balchiqlarning fizik-mexanik xususiyatlarining taxminiy qiymatlari mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu qiymatlardan mazkur gruntlardan tashkil topgan zaminlarni dastlabki baholash ishlarida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOrganik moddalar tarkibi birlik miqdorida 0,05 
Ir 
0,25 oraligʻida boʻlgan loyli gruntlarda inshoot zaminining mazkur SHNQning 61-bandidagi hisoblari uchun E-, 
n- va sn- xususiyatlarining normativ qiymati mazkur SHNQning 1-ilovasi 4-jadvaliga asosan qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ir 0,25 oraligʻida boʻlgan loyli gruntlarda inshoot zaminining mazkur SHNQning 61-bandidagi hisoblari uchun E-, n- va sn- xususiyatlarining normativ qiymati mazkur SHNQning 1-ilovasi 4-jadvaliga asosan qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Organik-mineral va organik gruntlarni deformatsiyaga, mustahkamlikka va filtratsiyaga oid xususiyatlari loyihalanayotgan inshoot zaminining kuchlanganlik holatiga mos keladigan bosim oraliqlarida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni yuqorida qayd etilgan xususiyatlari grunt namunasini vertikal va gorizontal yoʻnalishda sinash natijalariga asosan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. GOST 12248-2010 boʻyicha organik-mineral va organik gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari (
va s)ni aniqlash barqaror holatda konsalidatsiyalangan sinash va nobarqaror holatda konsalidatsiyalanmagan sinash usullarida amalga oshirilishi kerak.
va s)ni aniqlash barqaror holatda konsalidatsiyalangan sinash va nobarqaror holatda konsalidatsiyalanmagan sinash usullarida amalga oshirilishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Organik-mineral va organik gruntlarni deformatsiyaga oid xususiyatlarini dala sharoitida GOST 20276-2012 muvofiq aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu gruntlarning deformatsiyaga oid xususiyatlarini kompressiya asbobida aniqlashda yuqori siqiluvchanligini hisobga olgan holda, sinalayotgan namunaning boshlangʻich balandligi 30 — 50 mm ni boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuklama taʼsirini esa GOST 12248-2010 ga muvofiq, kichik oraliqlarda bosqichma-bosqich bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKompressiya sinovlarida namunaga taʼsir qilayotgan maksimal bosim loyihadagidan 10 — 20 foizdan kam boʻlmagan miqdorda ortiq boʻlishi, biroq 0,1 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTajriba natijalari boʻyicha deformatsiya modulining qiymati bosimning har xil oraliqlari uchun belgilanishi va mazkur qiymatdan siqilayotgan qatlam chegarasida zamin chuqurligi boʻyicha haqiqiy normal kuchlanishlarga bogʻliq ravishda choʻkishni hisoblashda foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Organik-mineral va organik gruntlarni yon bosim koeffitsiyenti (
) uch oʻq yordamida siqilish asbobida aniqlanishi, x qiymatini mazkur SHNQning 7-ilovasidagi jadvallar asosida qabul qilishga ham yoʻl qoʻyiladi.
) uch oʻq yordamida siqilish asbobida aniqlanishi, x qiymatini mazkur SHNQning 7-ilovasidagi jadvallar asosida qabul qilishga ham yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminlarni dastlabki tayyorlash uchun tadbirlar majmuasini qoʻllashda (vaqtinchalik yoki doimiy yuk bilan bostirish, drenajlash) ushbu gruntlarni xususiyatlari ularni zichlagandan keyin bajarilgan sinov natijalariga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Zaminlarni hisoblashda organik-mineral va organik gruntlarni anizotrop xossalarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni har bir nuqtasida vertikal va gorizontal yoʻnalishda grunt xususiyatlarini aniqlash uchun ikkitadan kam boʻlmagan namuna olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFiltratsiya koeffitsiyenti ham ushbu ikkita yoʻnalish uchun aniqlanishi kerak. Anizotrop xossali gruntlarning xususiyatlari bosim oraligʻini va ularni sinash davrida yoʻnalishini (gorizontal yoki vertikal) koʻrsatuvchi belgilar bilan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. Organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni hisoblash ishlari mazkur SHNQning 4-bobi talablariga muvofiq quyidagilarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminga yuklamaning uzatilish tezligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni konsolidatsiyalanish jarayonida gruntdagi samarali kuchlanishning oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning anizotropik xossalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkilamchi konsolidatsiyalanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, gruntlarning ham chiziqli va ham chiziqsiz konsolidatsiya (vaqt oʻtishi bilan yuklama taʼsiri ostida grunt zichligining ortish) nazariyasi usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni vertikal va gorizontal yoʻnalishlar uchun xususiyatlari qiymati bir-biridan koʻpi bilan 40 foizgacha farq qilsa, organik-mineralli va organik gruntlarni anizotropik xossalarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Zaminda drenajlaydigan qatlam mavjud boʻlganda, undagi gʻovak suvlari filtratsiyasini, poydevor tubida qumli yostiqcha boʻlganda esa ushbu yostiqcha tomondagi gʻovak suvlari filtratsiyasini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDrenaj qatlami yopiq linzadan iborat boʻlmasa va teshiklarni qayta toʻldirishni drenajlovchi grunt bilan bajarilgan boʻlsa, drenaj qatlamini va poydevor tubidagi yostiqchani taʼsirini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. Suvga toʻyingan organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni mazkur SHNQning 29 va 31-bandlariga asosan yuk koʻtarish qobiliyatiga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu hisoblashlarda tasmasimon poydevorlar uchun vertikal kuch taʼsirida zaminning chegaraviy qarshilik kuchi (Nu, kN/m) quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNu = b' (q + 5,14sI), (57)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb' — poydevorning turgʻunligini yoʻqotishi taxmin qilinayotgan tomon uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq — bostirilgan qoʻshimcha yuk, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsI — si ga teng boʻlgan gruntni solishtirma tutashuvchanligi hisobiy qiymati, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Organik-mineral va organik gruntdan iborat havza tubiga qumli grunt yuvilganda uning qalinligi zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini, kerakli tekislash sathini va nobarqaror holat yuz berishi mumkinligini inobatga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. Suvga toʻyingan organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni deformatsiyaga hisoblashda zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, gruntli zaminning ish sharoiti koeffitsiyenti (gs1) qiymati quyidagi 17-jadvalga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-jadval | |
Gruntlar nomi va ularning torflanganlik darajasi Ir | Gruntli zaminning ish sharoiti koeffitsiyenti gs1 |
Suvga toʻyingan mayda qum: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,85 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,80 |
Suvga toʻyingan changsimon qum: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,75 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,70 |
Suvga toʻyingan loyli gruntlar | |
0,05<Ir£0,25 oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagicha boʻlganda: | |
Ir £ 0,5 | 1,05 |
Ir > 0,5 | 1,00 |
Suvga toʻyingan loyli gruntlar | |
0,25<Ir<0, oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagicha boʻlganda: | |
Ir £ 0,5 | 0,90 |
Ir > 0,5 | 0,80 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Torflangan qumlardagi III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlarini hamda II xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining yakuniy oʻlchamlarini aniqlash uchun hisobiy qarshilik (R0) qiymatini mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga asosan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Suvga toʻyingan organik-mineral hamda organik gruntdan iborat zaminlarda poydevorni yakuniy choʻkishini aniqlash uchun hisobiy sxemani mazkur SHNQning 4-bobiga asosan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootning xizmat muddati davrida yer osti suvlari sathi pasaymasa, organik qoʻshimchalarni ajralishi (minerallashishi) hisobiga poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Yuvma usulda yoki suvga qum qatlamini tashlab qurishda, kuchli torflangan grunt yoki torf qatlami choʻkishini mazkur SHNQning 309 va 310-bandlari asosida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni deformatsiyalanishini hisoblashda siqilish qatlamining pastki chegarasi mazkur SHNQning 128-bandi talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Zamin kuchli torflangan va torfli, balchiqli loyqa gruntlardan iborat boʻlsa, poydevorni bevosita organik-mineral hamda organik grunt yuzasiga tiralib turishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBevosita poydevorni tagligi ostida deformatsiya moduli E<5 MPa boʻlsa va qalinligi poydevor kengligidan katta boʻlgan grunt qatlami yotsa, poydevor zaminining choʻkishi mazkur SHNQning 16-formulasidagi szg,i = 0 deb qabul qilib aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy yoki yetarli boʻlmagan yuk koʻtaruvchiligidan katta boʻlsa, mazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishorganik-mineral va organik grunt qatlamini poydevor tomonidan toʻliq yoki qisman kesib oʻtish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishorganik-mineral va organik gruntni qum, shagʻal, mayda shagʻal bilan toʻliq yoki qisman almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot zaminini doimiy yoki vaqtinchalik qoʻshimcha qatlam toʻkib yoki butun qurilish maydoniga toʻkma (yuvma) grunt yoki boshqa material bilan (zaminni konsolidatsiyalanish jarayonini tezlashtirish zaruriyati boʻlganda, filtrlovchi qatlam yoki drenaj qurish) zichlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyqa gruntni burgʻilab aralashtirish usulida mustahkamlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Zaminning turiga mazkur SHNQning 11-rasmiga muvofiq torflanish darajasiga, organik-mineral va organik gruntlarning qalinligi hamda joylashish chuqurligiga, shuningdek loyihalangan bino va inshootning konstruktiv xususiyatlariga va unga qoʻyilgan foydalanish talablariga koʻra quyidagi maxsus tadbirlarni qoʻllash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminni vaqtinchalik yoki doimiy yuk bilan zichlash, shuningdek I va II tur zaminlar uchun vertikal drenajlar va drenaj kesik (prorez)larini oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishorganik-mineral va organik grunt qatlamlarini poydevorlar, shuningdek II, IV va V tur zaminlar uchun qoziqlar bilan toʻliq yoki qisman kesib oʻtish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII, IV va V tur zaminlar uchun organik-mineral va organik gruntning linzalarini yoki qatlamlarini torfdan tozalash va uni mineral grunt bilan almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha zamin turlari uchun qumli, shagʻalli, mayda shagʻalli toʻshamaga yoki mahalliy materialdan zichlashtirilgan joy ustiga poydevor (ustunli, tasmasimon)lar qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha zamin turlari uchun plita poydevorlarida, kesuvchan monolitlarida yoki yigʻma-monolit tasmalarda konstruksiyalarda bino va inshootlarni qurish, konstruktiv tadbirlar bilan bino va inshootning fazoviy bikrligini oshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Alohida hollarda organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zamin belgilangan yukni uzatish tezligini saqlash yoki konstruktiv tadbirlarni (bikrlik kamarlarini kiritish, binoni alohida seksiyalarga boʻlish) qoʻllash sharti bilan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Poydevor tubiga organik-mineral va organik gruntlarni almashtirish, pastki qatlamga bosimni kamaytirish, poydevor tagligi sathini oshirish hamda pastki qatlam gruntini konsolidatsiyalanish jarayonini tezlashtirish (zichlash) maqsadida, qumli yostiqchalar, yirik va oʻrta kattalikdagi qumlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShagʻal, mayda shagʻal, shlak yoki shagʻal-qum aralashmalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (mayda qumlardan yostiqcha uchun foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYirik va oʻrta kattalikdagi qumlardan iborat boʻlgan yostiqchalardagi quruq gruntning zichligi 1,65 t/m3 kichik boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYostiqchadagi zichlangan gruntni mustahkamlik xususiyatlarini belgilashda mazkur SHNQning 101-bandini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Bino va inshoot zamini grunt qatlamini yuvish usulida barpo etishda, har qanday yiriklikdagi qumlar va loyli qumlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuvilayotgan changsimon qum yoki loyli qum qatlamini konsolidatsiyalanishini tezlashtirish uchun dastlabki yuvish yoki organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan kam suvoʻtkazuvchan tabiiy zaminida drenaj qatlamini bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Zaminni yuk bilan bostirish loyihasi mazkur SHNQning 290-bandiga asosan amalga oshirilishi, bunda yuk qatlamini rejadagi oʻlchamlari, qalinligi va zaminni kerakli konsolidatsiyalanish darajasiga erishish uchun zarur vaqt oraligʻi hamda bostirilgan yuk tagidagi zamin choʻkishining oxirgi miqdorini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Organik mineral va organik grunt qatlamining yakuniy choʻkishi va konsolidatsiya vaqti, unga qum qatlami yotqizilganda yoki toʻkilganda, quyi qatlam deformatsiya moduli organik mineral hamda organik gruntning deformatsiya modulidan 10-marta va undan ortiq boʻlsa, quyi qatlam choʻkishini hisobga olmasdan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Barqaror holatdagi organik-mineral va organik grunt qatlamini yuvilgan yoki toʻkilgan qum qatlami taʼsirida choʻkishi (s, m)ni oxirgi qiymati quyidagi 58-formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs = 3ph/(3E + 4p), (58)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — qumli toʻshamadan organik-mineral va organik grunt qatlami yuzasiga uzatilayotgan bosim, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — organik-mineral va organik grunt qatlami qalinligi, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — toʻliq namlik sigʻimidagi organik-mineral va organik grunt deformatsiya moduli, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 58-formulasidan toʻkmaning rejadagi oʻlchami 5h dan kam boʻlmaganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. Organik-mineral va organik gruntdan iborat zamin deformatsiya moduli har xil boʻlgan bir necha gorizontal qatlamlardan tashkil topgan boʻlsa, barqarorlikning soʻnggi davrida butun qatlamni choʻkishi alohida qatlamlarni choʻkishining yigʻindisidan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Organik-mineral va organik grunt qatlamining qalinligi 3 m dan katta boʻlganda, ularni vertikal drenajlardan foydalanib zichlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDrenlarni rejada joylashtirish, ularning kesimi va orasidagi masofa zaminni 90 foiz konsolidatsiyalanishi shartini hisobga olib yoki qurilish maydonini zichlashni belgilangan muddatiga koʻra belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRejada drenlar kvadrat yoki teng tomonli uchburchak toʻr koʻrinishida boʻlishi va ular orasidagi masofa qumli drenlar uchun 1,5-3 m, zavodda tayyorlangan drenlar uchun 0,5-2 m qilib belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun drenlar orasidagi masofa tajriba hududida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Zichlanayotgan grunt qatlamini toʻliq kesib oʻtadigan vertikal drenlardan foydalanilganda va drenaj pastida drenaj qatlami mavjud boʻlganda, yuk taʼsirida gruntni konsolidatsiyalanishi siqilgan gʻovak suvini drenga yoki dren qatlamiga chiqishi hisobiga yuz berishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, dren taʼsir doirasini ekvivalent diametri (de) quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdren kvadrat toʻr boʻyicha joylashganda de == 1,13d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeksogonal toʻr boʻyicha joylashganda esa, de = 1,05d, bunda d — dren oʻqlari orasidagi masofa (dren qadami).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Organik-mineral va organik gruntlarda barpo etilayotgan bino va inshootning loyihasida zamin va poydevorlar deformatsiyasini geotexnik monitoring qilishning quyidagi texnik talablari hisobga olingan boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbalandligi 5 va undan koʻp qavatli boʻlgan namunaviy binolar qurilayotgan yangi hududlarda — uchta qurilayotgan binoga bitta kuzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdahani qurishda — III va IV xavf-xatar toifasidagi navbat boʻyicha birinchi qurilayotgan binoni kuzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayanchlar oraligʻi 24 m dan katta boʻlgan barcha inshootlar uchun kuzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish yoki undan foydalanish davrida yuk koʻtarish konstruksiyasida katta miqdorda deformatsiya yoki darzlar yuz bergan inshootlarni kuzatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Elyuvial gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Elyuvial gruntlardan qoya toshli jinslarining nurash natijasida oʻzi hosil boʻlgan joyda qoldirgan va dastlabki jinslarning u yoki bu darajada shakl va tuzilishini saqlagan mahsulotlaridan-tuzilgan zaminni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntda har xil darajadagi nurash, mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini bir-biridan farqlanishi va ularning qiymati chuqurligi boʻyicha oshib borishi mavjudligi natijasida chuqurlik boʻyicha va rejada tarkibini va xossalarini har xilligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishochiq kotlovanlarda uzoq muddat boʻlganda mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining pasayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelyuvial supeslar va changsimon qumlarning kotlovan qazish va poydevor yotqizish davrida suvga toʻyinish hollarida suyuq oqava holatiga oʻtishi mumkinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgʻovaklik koeffitsiyenti e > 0,6 va namlik darajasi Sr <0,7 boʻlgan elyuvial changsimon qumlarda oʻta choʻkuvchanlik xossasining boʻlishi mumkinligi va elyuvial loyli gruntlarni texnologik jarayon chiqindilari tomonidan namlanganda koʻpchishi mumkinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Nuragan togʻ jinsini dastlabki holatiga koʻra, elyuvial gruntlar magmatik, metamorfik va sementlangan choʻkuvchan qoya gruntlarga ajratilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOq tosh miqdoriga koʻra, elyuvial gruntlarni ikki guruhga (oq toshli va oq toshsiz) ajratish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Nurash qobigʻi kesimi umumiy holda yuqoridan pastga qarab nurash darajasi bilan farqlanadigan quyidagi hududlardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmayda zarrali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyirik boʻlakli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpalaxsa toshli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdarzli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Elyuvial gruntlarda muhandislik-geologik qidiruvlar oʻtkazishda quyidagilar aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdastlabki qoya toshning genetik koʻrinishi va petrografik tarkibi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnurash qobigʻining tuzilishi va kesimi, uning darzliligi, slanetsliligi, qatlamligi, tushish va yuvilish elementlari, sirpanish yuzasi, nurash “tilchasi”ni va “choʻntagi”ni mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻlchamlari, yirik boʻlaklarning shakli va soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchuqurlik boʻyicha grunt tarkibi va xossalarini oʻzgarishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Zamin elyuvial gruntlarining kotlovanda turgan vaqt oraligʻida mustahkamligini pasayish darajasi dala sharoitida tajriba yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu parametrlarni aniqlashni dala sharoitida olingan namunalar (monolitlar) asosida laboratoriya sharoitida ham bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial gruntlarni mustahkamligini kamayishini dastlabki aniqlash uchun berilgan vaqt oraligʻida quyidagilarni oʻzgarishini hisobga oluvchi usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya gruntlarni zichligidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli gruntlarning penetratsion solishtirma qarshiligidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumlarda oʻlchami 0,1 mm dan kichik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyirik boʻlakli gruntlarda 2 mm dan kichik boʻlgan zarrachalar miqdori.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Ellyuvial gruntlarni ochiq kotlovanlarda mustahkamligini miqdoriy baholash qoʻshimcha nurash davrida mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarini oʻzgarishiga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSifat jihatidan baholash esa grunt namunasining zichligi qiymatini, suv shimish qobiliyatini, grunt yirik boʻlaklarini, paxsa toshlarni maydalanish intensivligini hisobga olib bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial grunt qatlamini qoʻshimcha nurash natijasida kuchsizlangan yuqori qatlam qalinligi ham belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Elyuvial gruntni kutilgan vaqt oraligʻida t (yillar, oylar, sutkalar) ochiq kotlovanda mustahkamligini kamayish darajasini belgilovchi qoʻshimcha (atmosfera taʼsirida) nurashga chidamliligini baholash quyidagilarni aniqlash orqali amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht vaqt oraligʻida nurash darajasining tanlangan parametri A ni pasayish tezligi: (A1 — A2)/t;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtanlangan parametrning pasayish darajasi A: (A1 — A2)/A1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht vaqt oraligʻida A parametrning umumiy miqdoriy kamayishi (A1 — A2).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial gruntni qazilgan kotlovanda ochiq turishini kutilgan davri hamda A parametrni miqdoriy qiymatini aniqlovchi oraliq vaqti Dt qurilish hududini alohida xususiyatlari va qurilish muddatiga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Elyuviy qoya toshli va elyuvial yirik boʻlakli gruntlar uchun mazkur SHNQning 322, 323-bandlariga asosan ularning nurash koeffitsiyenti bilan belgilanadigan nurash darajasini aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYirik boʻlakli gruntlar uchun esa, shuningdek yemirilish koeffitsiyenti bilan belgilanadigan grunt boʻlaklarini mazkur SHNQning 324-bandiga asosan nisbiy mustahkamligini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Elyuviy qoya gruntning nurash koeffitsiyenti (Kwr) aniqlashda, tabiiy sharoitda nurayotgan jinsning zichligi (r) va nuramagan (monolit) jinsning zichligi (ri)ni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu nurash koeffitsiyenti (Kwr) quyidagi 59-formula orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKwr = 1 — Iwr, (59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIwr = (ri — r)/r.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishri miqdorini qoya grunt zarrachalari zichligiga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuviy qoya-tosh gruntli zaminni dastlabki baholash uchun foydalanish mumkin boʻlgan suvga toʻyingan holdagi bir oʻqli siqilishga chegaraviy mustahkamlik (Rc) qiymati ushbu SHNQning 8-ilovasiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni nurash koeffitsiyenti Kwr grunt namunasini aylanuvchi tokchali barabanda yedirilishga sinalishi va quyidagi 60-formula orqali aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKwr = (k1 — k0)/k1, (60)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan m1 zarracha massasini oʻlchami 2 mm dan katta boʻlgan m2 zarrachani yedirilishga sinovlardan keyingi massasiga nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk0 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan m1 zarracha massasini oʻlchami 2 mm dan katta boʻlgan m2 zarrachani yedirilishga sinovlardan tabiiy holda yedirilishga sinashdan oldingi massasiga nisbati).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial yirik boʻlakli, qoya-toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari quyidagi 18 va 19-jadvallarga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-jadval | ||
Elyuvial qoya toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Qoya gruntlar uchun nurash koeffitsiyenti Kwr | |
magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |
Nuramagan | 1 | 1 |
Kuchsiz nuragan | 1 > Kwr ³ 0,9 | 1 > Kwr ³ 0,95 |
Nuragan | 0,9 > Kwr ³ 0,8 | 0,95 > Kwr ³ 0,85 |
Kuchli nuragan (tuproqli ohaktosh) | 0,8 dan kam | 0,85 dan kam |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-jadval | ||
Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Boshlangʻich hosil boʻluvchi jinslarda yirik boʻlakli gruntlar uchun nurash koeffitsiyenti Kwr | |
magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |
Nuramagan | 0 < Kwr £ 0,5 | 0 < Kwr £ 0,33 |
Kuchsiz nuragan | 0,5 < Kwr £ 0,75 | 0,33 < Kwr £ 0,67 |
Kuchli nuragan | 0,75 < Kwr < 1 | 0,67 < Kwr < 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlar yirik boʻlaklarini (2 mm dan katta zarrachali) yedirilish koeffitsiyenti ushbu zarrachalarni aylanuvchi tokchali barabanda yedirilishga sinab aniqlanishi va quyidagi 61-formulaga asosan hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKfr = m1/m0, (61)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan zarrachani yedirilishga sinashdan keyingi massasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm0 — sinalayotgan yirik boʻlaklar boshlangʻich massasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYirik boʻlaklarning Kfr qiymatiga koʻra, mustahkamligi boʻyicha turlari ushbu SHNQning 20-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni donadorlik tarkibi boʻyicha turlarga boʻlishda GOST 25100-2020 ga muvofiq, qoʻshimcha toʻldiruvchini 0,1 mm dan kichik zarrachalari miqdorini, shuningdek ogʻirligi boʻyicha 0,1 mm kichik zarrachalari 10 foizgacha, 10 mm katta zarrachalari 25 foizdan koʻp boʻlgan shagʻal-dresva gruntlarni ajratib koʻrsatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTurli xil elyuvial yirik boʻlakli gruntlar uchun deformatsiya modulining qiymati mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-jadval | |
Boʻlaklarni yedirilishga mustahkamlik turlari | Boʻlaklarning yedirilish koeffitsiyenti Kfr |
Juda mustahkam | Kfr £ 0,05 |
Mustahkam | 0,05 < Kfr £ 0,2 |
Oʻrtacha mustahkam | 0,2 < Kfr £ 0,3 |
Mustahkamligi kam | 0,3 < Kfr £ 0,4 |
Mustahkam emas | Kfr > 0,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Elyuvial qumlar va loyli gruntlarda metamorfik va magmatik togʻ jinslarini nurashi mahsuloti boʻlgan mustahkam hamda boʻsh tuzilmali turlarga ajratish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkam tuzilish turiga boshlangʻich jinsning umumiy tuzilishi qisman saqlangan va tabiiy namlikda bir oʻqli siqilishga chegaraviy mustahkamligi Rs ³ 0,2 MPa boʻlgan, qumlar va loyli gruntlar kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. Tabiiy namlikda bir oʻqli siqilishiga chegaraviy mustahkamligi Rs < 0,2 MPa boʻlgan elyuvial qumlar va loyli gruntlar boʻsh tuzilishli turi hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootning zaminini hisoblari uchun ushbu gruntlarni mazkur SHNQning 50-bandida keltirilgan E, 
va s ni qiymatlari 1-ilovaning 5 va 6-jadvallariga asosan qabul qilinishi lozim.
va s ni qiymatlari 1-ilovaning 5 va 6-jadvallariga asosan qabul qilinishi lozim.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Elyuvial gruntlarning E, 
va s normativ qiymatlari mazkur SHNQning 1-ilovasi 7-jadvaliga, qumli va choʻkuvchan jinslar esa (ular oʻzining xossalariga koʻra magmatik kvarsli jinslarga yaqin boʻlganligi sababli) mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
va s normativ qiymatlari mazkur SHNQning 1-ilovasi 7-jadvaliga, qumli va choʻkuvchan jinslar esa (ular oʻzining xossalariga koʻra magmatik kvarsli jinslarga yaqin boʻlganligi sababli) mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Elyuvial gruntlardan tashkil topgan poydevor zaminlari mazkur SHNQning 4-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Poydevor zaminining deformatsiya hisobida dispers elyuvial gruntlar hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga asosan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlarini va II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootning yakuniy oʻlchamlarini belgilash uchun hisobiy R0 qarshiliklari mazkur SHNQning 2-ilovasi 6 va 8-jadvallariga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Elyuvial gruntlardan tashkil topgan poydevor zaminining hisobiy deformatsiyalari yoʻl qoʻyilgan miqdordan ortiq yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli darajada boʻlmasa, bunda mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumdan, shagʻaldan, chaqiq toshlardan yoki tarkibida dastlabki togʻ jinslari boʻlaklari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlardan, xususan qoya toshli gruntlarning sirti notekis boʻlganda, zichlashtirilgan gruntli taqsimlash yostiqchalari yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning yuqori qismidan qoya gruntlarni olib tashlash, qoya gruntlaridagi nurash natijasida hosil boʻlgan boʻshliqlarning gʻovak toʻldiruvchilarini mayda tosh, shagʻal yoki qum bilan toʻliq yoki qisman almashtirish va zichlashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu tadbirlar yetarli boʻlmasa, qoziqli poydevorlar yoki poydevor zaminining choʻkishini toʻgʻrilash uchun mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafi talablari asosida konstruktiv chora-tadbirlar amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Zamin va poydevorlarning loyihasida zovur qazish vaqtida elyuvial gruntlarning atmosfera taʼsiridan va suvdan yemirilishidan himoya qilish lozim, bunda suvdan himoya qilish tadbirlari qoʻllash, zaminni tayyorlashda va poydevorlarni koʻtarishda tanaffuslarga yoʻl qoʻymaslik, zovurdagi gruntning toʻlmay qolishligini koʻzda tutish hamda faqat mayda shpurli portlatish sharoitidagina qoya toshli gruntlarni portlatib ishlov berish usulini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Toʻkma gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Toʻkma gruntlardan iborat zaminlar quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishularning tarkibi boʻyicha bir xil jinslimasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbir xilda qisilmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻz-oʻzidan zichlashib qolishi mumkinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishorganik aralashmalarning parchalanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShlak va loylardan iborat boʻlgan toʻkma gruntlarda suv bilan yoki ishlab chiqarishning kimyoviy chiqindilari bilan namlanganda, ularning koʻpchishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Toʻkma gruntlar tarkibi va hosil boʻlish xususiyatlariga koʻra, sanoat va qurilish chiqindilarga boʻlinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkma gruntlarning boshlangʻich tuzilishi uni qazish va qayta yotqizishda oʻzgargan, tabiiy kelib chiqqan minerallardan tashkil topgan boʻlishi, unga quyidagilar kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuzilgan tabiiy gruntlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyerning ustki qismini ochish jinslari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxonalari chiqindilari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanoat chiqindilari tabiiy materiallarni texnik yoki kimyoviy ishlov berish natijasida hosil boʻlgan sunʼiy material boʻlib, unga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshlaklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkullar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkulshlaklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshlamlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. Toʻkma gruntlar va sanoat (ishlab chiqarish )korxonalarining chiqindilarini (oʻz-oʻzidan) oʻzaro zichlashish jarayoni mazkur SHNQning 21-jadvaliga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagi 21-jadvalda keltirilgan toʻkma gruntlar va sanoat (ishlab chiqarish) korxonalarining chiqindilari belgilangan vaqt oʻtishi bilan oʻzaro zichlashgan gruntlar qatoriga kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-jadval | |||
Toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilari turlari | Oʻz-oʻzidan zichlanish davomiyligi, yil | ||
reja boʻyicha barpo etilgan toʻkma | uyumlar | chiqindi uyumlari | |
Yirik boʻlakli | 0,2-1 | 1-3 | 2-5 |
Qumli | 0,5-1 | 2-5 | 5-10 |
Loyli | 2-5 | 10-15 | 20-30 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Reja asosida toʻkma gruntlar bir xil gruntlardan va sanoat (ishlab chiqarish) korxonalarining chiqindilarini bir tekisda zichlab yotqiziladi yoki yuvish yoʻli bilan belgilangan zichlikkacha shibbalab zichlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Chiqindi uyumlari uchun chuqurlik (kotlovan) qazishda, shuningdek yer ostida qazilma ishlarini bajarish jarayonida hosil boʻlgan turli turdagi gruntlarni zichlanmasdan toʻkilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Qazish natijasida hosil boʻlgan gruntlar, sanoat va ishlab chiqarish korxonalarining chiqindi uyumlari turli materiallardan tarkib topgan tartibsiz holda tashkil topgan uyum hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. Tabiiy zamin sifatida quyidagilarni qoʻllash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntdan va ishlab chiqarish chiqindilaridan rejali ravishda barpo etilgan koʻtarmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmayda va yirik shagʻaldan, yirik qumdan va shlakdan iborat gruntlar va sanoat chiqindilari uyumi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlar va sanoat chiqindilari, (tartibsiz uyumidan II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni qurish uchun foydalanishga deformatsiya hisoblarini bajarishga yoʻl qoʻyiladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaishiy chiqindilar uyumidan tabiiy zamin sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Toʻkma gruntlarning siqilishi bir xilda boʻlmasligi, dala sharoitida va laboratoriyadagi tekshiruv natijalari boʻyicha aniqlanishi lozim. Bunda, toʻkma gruntlarning tarkibi va joylashishi, toʻkish usuli, toʻkmaning asosiy qismini tashkil etuvchi material turi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkma gruntlarning deformatsiya moduli shtamplab sinashga asoslanib aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Yer osti suvlari sathidan yuqorida joylashgan qatlamlar doirasida, organik qoʻshimchalarning parchalanishi tufayli poydevorlarning qoʻshimcha choʻkishi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunday choʻkish qumlar, maydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxonalari chiqindilari va shlaklardan iborat toʻkilmalarda organik moddalarning massa boʻyicha nisbiy miqdori 0,03 dan, gilli gruntlar va kul shlaklarida esa 0,05 dan ortiq boʻlgan hollarda inobatga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Qoʻshimcha choʻkish, ularni birtekis emasligi va toʻkma ogʻirligidan toʻshama gruntni zichlashi hisobiga rivojlanish vaqti, toʻkma gruntlar qatlamini qalinligi hamda siqiluvchanligi va toʻkma grunt tubidagi toʻshama qatlam zichlash sharoiti bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻshama gruntni toʻkma grunt ogʻirligidan zichlanishi gruntlar uchun quyidagi vaqt oraligʻida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumlar uchun — bir yildan soʻng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathidan yuqorida joylashgan loyli gruntlar uchun — 2 yildan soʻng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathidan pastda joylashgan loyli gruntlar uchun — 5 yildan soʻng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Sanoat chiqindilarini oʻrganishda ularni hosil boʻlish texnologiyasini, kimyoviy tarkibini va oʻziga xos xususiyatlarini (parchalanishga moyilligi, zaharli moddalar bilan ifloslanishi, organik qoʻshimchalarni mavjudligi, gazlarni ajralishi) hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Muhandislik-geologik qidiruvlar olib borilganda burgʻilashdan tashqari, mazkur SHNQning 343-bandi talablariga muvofiq laboratoriya tadqiqotlari monolitlarni tanlash va gruntni shtamplar bilan sinash uchun shurflarni qazishni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQatlamlarning joylashish zichligini va siqilish oʻzgaruvchanligi darajasini oʻrganish, katta boʻshliqlarni aniqlash, qoziqlarni qoqish uchun zarur boʻlgan chuqurlikni aniqlash maqsadida, zondlash GOST 19912-2012 talablariga muvofiq va geofizik usullardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Quduqlarni toʻkma qatlam chuqurligidan 5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha qazish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuduqlar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrejali qurilgan toʻkma uchun — 50 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuyum (otval) uchun — 40 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtartibsiz uyum (svalka) uchun — 30 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShurf toʻkma qatlamni butun qalinligi boʻylab qazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShurflar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrejali qurilgan toʻkma uchun — 100 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuyum uchun — 60 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtartibsiz uyum uchun — 40 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLaboratoriya sinovlari uchun monolitlarni 1-2 m chuqurlikda tanlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNaychali (zondlovchi) quduqlar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrejali qurilgan toʻkma uchun — 50 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuyum uchun — 20 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtartibsiz uyum uchun — 15 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun barcha turdagi toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilarining siqiluvchanligini dala sharoitida statik yuk taʼsirida GOST 20276-2012 talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalanayotgan inshoot chegarasida shtamplar bilan sinovlar soni:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrejali qurilgan toʻkma uchun — 2 tadan kam boʻlmagan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuyum uchun — 3 ta olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilaridan sunʼiy zamin qurishda, toʻkma, pol tubiga toʻkishda, kotlovanlarni qayta toʻldirishda foydalanishda gruntni loyihaviy zichligi va namlikni oʻzgarish oraligʻini belgilashda GOST 22733-2016 boʻyicha sinashni taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Toʻkma grunt va sanoat chiqindilaridan iborat zaminni mazkur SHNQning 5-bob talablariga asosan hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkma grunt oʻta choʻkuvchan, koʻp choʻkuvchan yoki organik moddalarni nisbiy miqdori Ir > 0,1 boʻlsa, mos ravishda mazkur SHNQning 5-bobi 1, 2 va 3-paragraflaridagi talablar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni toʻliq deformatsiyalanishi zaminni tashqi yuk va toʻkma gruntlarni oʻz-oʻzidan zichlanishi va organik qoʻshimchalarni parchalanishi, shuningdek toʻkma ogʻirligidan va poydevor yukidan toʻshama qatlamni choʻkishi (oʻta choʻkishi) hosil boʻlgan choʻkishlar yigʻindisidan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Zichlanmagan yopishqoq boʻlmagan toʻkma gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilarining oʻz-oʻzidan zichlanishini hisobga olish uchun mazkur SHNQning 119-bandiga muvofiq, tashqi yuklamadan hosil boʻlgan qoʻshimcha vertikal kuchlanish (szp) qiymatlariga toʻkma qatlam doirasida gruntning oʻz ogʻirligidan yuzaga keladigan vertikal kuchlanishni qoʻshish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu kuchlanish kssszp koʻpaytmasiga teng, bunda kss qiymati quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkss = 0,4 — qumlardan (changlilardan tashqari), shlaklardan va shunga oʻxshash materiallardan tashkil topgan zichlanmagan yopishqoq boʻlmagan toʻkmalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkss = 0,6 — changli qumlar, gilli gruntlar, kul-shlaklar va shunga oʻxshash materiallardan iborat toʻkmalar uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarda zaminning choʻkishini hisoblashda toʻkma ogʻirligidan toʻshama qatlamni choʻkishini toʻshama qatlam ustki qismidan pastdagi szp, miqdoriga yuqori qatlam ogʻirligidan hosil boʻlgan kuchlanishni qoʻshish orqali hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkki yildan ortiq qum va shlaklardan iborat koʻtarmalar uchun hamda loyli gruntlar, maydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxona chiqindilari, kullar, kul-shlaklar va shlamlardan iborat koʻtarmalar uchun besh yildan ortiq vaqt oʻtgan boʻlsa, toʻshama qatlamlarning qoʻshimcha choʻkishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. Toʻkma grunt va sanoat chiqindilaridan iborat boʻlgan zaminning hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafi talablari asosida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlashda gs1 va gs2 koeffitsiyentlarning qiymatlari reja asosida qurilgan toʻkmalar uchun mazkur SHNQning 4-jadvaliga muvofiq teng qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuyumlar (otval) uchun — gs1 = 0,8 va gs2 = 0,9 ga teng boʻladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtartibsiz uyumlar (svalka) uchun — gs1 = 0,6 va gs2 = 0,7 ga teng boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻkib qolgan toʻkma gruntlarda quriladigan III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining dastlabki oʻlchamlarini mazkur SHNQning 2-ilovasi 9-jadvalidagi zamin gruntlarining hisobiy qarshiliklari (R0) qiymatlariga asoslanib belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu zamin gruntlarining hisobiy qarshiliklari (R0) qiymatlaridan II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining yakuniy oʻlchamlarini aniqlashda ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Zichlashtirish ishlari oʻtkazganda, qumli, shagʻalli va shunga oʻxshash yostiqchalarni qurishda poydevorga tushadigan yuk va zichlangan gruntning ogʻirligidan toʻshama qatlamga (zichlanmagan) yoki tabiiy gruntlarga tushayotgan toʻliq vertikal kuchlanish mazkur SHNQning 112-bandi talablariga muvofiq ushbu gruntlarning hisobiy qarshiliklaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Toʻkma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy qiymatlardan oshganda yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli boʻlmaganda, mazkur SHNQning 4-bobi 9-paragrafi talablariga muvofiq quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminlarning yuzasini ogʻir shibbaligichlar, tebranish titrama mashinalar, katoklar bilan zichlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntli ustun qoziqlar, gidrotitrama zichlagichlar bilan chuqur zichlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntli yostiqchalarini qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻkma gruntlarni poydevorlar, shu jumladan qoziqli poydevorlar bilan kesib oʻtish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv choralar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Ogʻir shibbalagichlar bilan zichlanadigan zamin loyihasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzichlanadigan maydonning oʻlchamlari va zichlash chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshibbalash parametrlari (shibbalagich massasi va diametri, shibbalovchi yukni yuqoridan tashlash balandligi, zarbalar soni);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar loyihadagi joylashish sathigacha boʻlgan gruntning yetishmovchilik miqdori (zichlanayotgan sathning pasayishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzichlangan gruntning zichligi va maqbul (optimal) namligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Titratma uskunalar va katoklardan 1,5 m chuqurlikkacha zichlashtirishda, namlik darajasi Sr £ 0,7 boʻlgan grunt va ishlab chiqarish chiqindilaridan toʻkmalar qurishda hamda alohida qatlamlarni zichlash ishlarida foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Gidrotitratmazichlash usulidan loyli zarrachalari massasi boʻyicha 0,05 katta boʻlmagan va namlik darajasi Sr > 0,7 boʻlgan toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilarini (xvostlar, quyilgan yerlar, kul shlaklar) 6 m gacha boʻlgan chuqurlikda zichlash ishlarida foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. Qattiq va notekis siqiladigan toʻkma gruntlarni almashtirish uchun grunt yostiqlari qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yostiqlarini tabiiy gruntlardan (shagʻal, chaqiq tosh, qum) hamda ishlab chiqarish chiqindilaridan (shlak, kul-shlak) qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYostiqlarning zichligi qoʻllaniladigan gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilari turlariga hamda inshootning xavf-xatar toifasiga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Ogʻir shibbalagichlar, titratma uskunalari, gʻaltakmolalar va gidravlik tebranish usuli bilan zichlangan toʻkma gruntlardan tayyorlangan zaminlar va yostiqchalarning deformatsiya modullari statik yuklar bilan dala sinovlari natijalariga koʻra qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Toʻkma gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilarida bino va inshootlar qurishda konstruktiv tadbirlar mazkur SHNQning 4-bobi 9-paragrafiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Yuvma gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Yuvma gruntlardan tashkil topgan poydevorlar loyihalanishida quyidagi omillar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishularning bir jinsli emasligi (koʻp qatlamliligi, tarkibi va xususiyatlarining rejada hamda chuqurlik boʻyicha oʻzgaruvchanligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqt oʻtishi bilan fizik-mexanik xossalarining oʻzgarish xususiyati (yer osti suvlari sathining tebranishi taʼsirida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtebranish taʼsirlariga taʼsirchanligi, shuningdek ostki qatlamlarning ehtimoliy choʻkishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu omillarning barchasi poydevor loyihasida koʻrsatilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuvma uchun turli kattalikdagi qumlardan, shuningdek tegishli asoslash mavjud boʻlganda qumloq tuproqlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan va shoʻrlangan gruntlarga (I turdagi grunt sharoitlarida) tegishli asoslar mavjud boʻlganda yuvish usulini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. II turdagi oʻta choʻkuvchan gruntlarda yuvish usulida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. Zamin va poydevorlarni loyihalash qumli gruntlarni yuvib toʻldirish tugallangandan soʻng, kamida uch oy oʻtgach oʻtkazilgan muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Yuvilgan gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlari, ularning buzilmagan tuzilishidagi dala va laboratoriya tadqiqotlari natijalariga asoslanib aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, yuvilgan gruntning yoshi, yuvilish jarayoni yakunlangandan keyingi oʻtgan vaqt, shuningdek muhandislik-geologik qidiruv ishlari davri bilan qurilish boshlanishi orasidagi vaqt farqi inobatga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Yuvma qumlar yuvilgandan soʻng ikki yilgacha oʻzining fizik-mexanik xususiyatlarini intensiv ravishda oʻzgartirish qobiliyatiga ega boʻlganligi sababli, yuvma gruntlar tavsiflarining hisobiy qiymatlariga muhandislik-geologik qidiruvlar davri va poydevorlarni qurish vaqti oʻrtasidagi vaqt farqini hisobga oluvchi tuzatish kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining dastlabki, II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining yakuniy hisob-kitoblarida mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 8-jadvalidagi yuvma gruntlarning yoshiga qarab, ularning fizik xususiyatlariga asoslangan holda olingan gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xossalarining qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Muayyan qurilish maydonlaridagi yuvma gruntlarning mexanik xususiyatlarining son qiymatlarini empirik bogʻlanishlar asosida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur bogʻlanishlardagi parametrlarni qurilish maydonida gruntlarni ketma-ket ikki marta sinov oʻtkazish natijasida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, yuvilgan gruntlarning sinash muddatlari gidravlik yuvish jarayoni tugagandan bino yoki inshootlar qurilishi boshlanguniga qadar teng vaqt oraligʻida ketma-ket ikki marta sinov oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrachali yuvma qumlarni deformatsiya moduli (E) ni normativ qiymati ularning yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 gacha oraliqda empirik formula yordamida aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(62)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK — koeffitsiyent, 1 MPa ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1 — koeffitsiyent, 1/yil ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA, V — oʻlchamsiz parametrlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE1, E2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan deformatsiya moduli (E, MPa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrali yuvma gruntlarning solishtirma ilashishi (sn)ning normativ qiymati ularning ilashishi (sn)ning normativ qiymati ularni yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 oraligʻida empirik formula yordamida aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK — koeffitsiyent, 1 MPa ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1 — koeffitsiyent, 1/yil ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA1, V1 — oʻlchovsiz parametrlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc1, s2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan solishtirma tutashuvchanligini normativ qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrachali yuvma qumlarning ichki ishqalanish burchagi (jn) ni normativ qiymati ularning yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 oraligʻida quyidagi empirik formula yordamida aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjn = jµ [1 — exp(-t/C — D)], (68)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(69)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(70)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjµ — yuvma qumlarni ichki ishqalanish burchagini barqarorlashgan qiymati. Uning qiymatini jn kabi mazkur SHNQning 1-ilovasi 8-jadvaliga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj1, j2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan ichki ishqalanish burchagining normativ qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Dastlabki hisoblar uchun A, V, A1, V1, S, D, jµ parametrlar qiymatini mazkur SHNQning 22-jadvalidan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobi mazkur SHNQning 4-bobi talablari asosida amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuvma gruntlar qatlami biogen yoki illar ustida yotsa, zaminni hisoblashda qoʻshimcha ravishda mazkur SHNQning 5-bobi 4-paragrafi talablari hisobga olinishi kerak. Bunda, ustunsimon poydevorlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish367. Yuvma gruntlarni hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafi talablariga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, yuvma gruntning mustahkamlik xossalari (jII, sII) qurilishning boshlanishiga mos keladigan qilib, mazkur SHNQning 363 va 364-bandlari talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish368. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminning umumiy choʻkishi, tashqi yuk taʼsirida choʻkishi, yuvma gruntlar qatlamining oʻz-oʻzidan zichlashishidan va yuvma grunt bilan bostirilgan toʻshama qatlamning konsolidatsiya hisobiga qoʻshimcha choʻkishlari yigʻindisidan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-jadval | ||||||
Yuvilgan qumlar | Grunt parametrlari | Gʻovaklik koeffitsiyenti | ||||
0,50 | 0,55 | 0,60 | 0,65 | 0,70 | ||
Parametrlar qiymati | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Oʻrtacha yiriklikda | A | 48 | 43 | 36 | 28 | 27 |
V | 1,2 | 1,1 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | |
A1 | 0,007 | 0,006 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
V1 | 1,3 | 1,3 | 1,2 | 1,2 | 1,1 | |
jµ (grad.) | 39 | 38 | 36,5 | 35 | 33 | |
S | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | |
D | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 1,9 | 1,9 | |
mayda | A | 41 | 36 | 30 | 23 | 19 |
V | 1,5 | 1,3 | 1,1 | 1,0 | 0,9 | |
A1 | 0,009 | 0,007 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
V1 | 1,0 | 0,8 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | |
jµ (grad.) | 36 | 34 | 32 | 30 | 28 | |
S | 0,8 | 0,9 | 1,0 | 1,1 | 1,1 | |
D | 2,0 | 1,9 | 1,9 | 1,8 | 1,7 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish369. Yuqoridagi yuvma qumli qatlam qalinligi 4b kichik boʻlmaganda (bunda, b — poydevor eni) va poydevor umumiy maydonining bino yoki inshoot qurilish maydoniga nisbati 0,3 dan katta boʻlganda, poydevor yuvma zamini choʻkishining hisobi bino yoki inshoot ogʻirligini poydevor tashqi qirrasi bilan chegaralangan maydonga nisbatidan hosil boʻlgan va qurilish maydoniga taqsimlangan yuk taʼsirida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor umumiy maydonining bino yoki inshoot qurilish maydoniga nisbati 0,3 dan kichik boʻlganda, poydevor zaminining choʻkish hisobi mazkur SHNQning 5-bobiga asosan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish370. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy deformatsiyasi chegaraviy miqdordan katta boʻlganda yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarlicha boʻlmaganda, mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuvma gruntni zichlash (titratma uskunalar va katok (mola)lar yordamida, gidrotitrama zichlagichlar bilan chuqur zichlash, portlatish energiyasidan foydalanish, shibbalash, qurilish maydonida gruntni yuvish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuvma gruntni qotirish yoki armaturalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv tadbirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish371. Bino zamini shagʻalli, oʻrta va yirik hamda mayda zarrali yuvma qumlar qatlamidan iborat boʻlsa, shuningdek muhandislik-geologik qidiruvlar yordamida ushbu maydondagi gruntlar koʻpchish xossasiga ega emasligi aniqlangan boʻlsa, poydevor tagligini joylashish sathi gruntning mavsumiy muzlash chuqurligiga bogʻliq boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish372. Yuvib toʻldirish ishlarini loyihalashda yuvib toʻldirish maydonlarini oʻrab turuvchi himoya toʻgʻonlari yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan notekis choʻkishlarning paydo boʻlishini oldini olish maqsadida bino va inshootlar poydevori vazifasini bajarmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Koʻpchuvchi (muzlash natijasida) gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish373. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarni quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarning mavsumiy yoki koʻp yillik muzlashda hajmi kattalashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt yuzasining koʻtarilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorga hamda inshootning boshqa konstruksiyasiga taʼsir etadigan muzli koʻpchish kuchining ortishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, muzdan eriganda koʻpchuvchi grunt choʻkishi inobatga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish374. Koʻpchuvchi gruntlarga GOST 25100-2020 ga muvofiq loyli gruntlar, changsimon va mayda qumlar, shuningdek muzlashdan oldin maʼlum darajadan yuqori namlikka ega boʻlgan loyli toʻldirgichlari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarda poydevorlarni loyihalashda, yer osti suvlari sathini koʻtarilishi, yuza suvlarini sizib kirishi va yuzani ekranlashtirilishi hisobiga gruntni namligini mumkin boʻlgan ortishini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish375. Koʻpchuvchan gruntlar quyidagilar bilan tavsiflanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning absolyut deformatsiyasi (hf,) — yuk tushmaydigan grunt sirti koʻtarilishining muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning nisbiy deformatsiyasi (
), absolyut deformatsiya (hf)ni muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;
), absolyut deformatsiya (hf)ni muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning vertikal bosimi (rfh,v), poydevor tagiga nisbatan normal yoʻnalgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning gorizontal bosimi (rfh,h), poydevor yon yuzasiga nisbatan normal yoʻnalgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlashdan hosil boʻlgan urinma kuchning solishtirma qiymati (
), poydevorning yon yuzasi boʻylab taʼsir etadi.
), poydevorning yon yuzasi boʻylab taʼsir etadi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagi xususiyatlar tajriba maʼlumotlari asosida gidrogeologik sharoitlarning mumkin boʻlgan oʻzgarishini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot uchun (
) miqdori (Rf) parametrini mazkur SHNQning 12-rasmiga muvofiq quyidagi 71-formula orqali hisoblanadigan miqdoriga koʻra aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
) miqdori (Rf) parametrini mazkur SHNQning 12-rasmiga muvofiq quyidagi 71-formula orqali hisoblanadigan miqdoriga koʻra aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(71)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishw, wp — muzlaydigan grunt chegarasidagi namlik, mos ravishda tabiiy va qotish chegarasidagi birlik miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishwcr — mazkur SHNQning 13-rasmiga muvofiq grafikdan aniqlanadigan muzlagan grunt qatlami ichidagi mos ravishda tabiiy va yoyish chegarasidagi namlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirlik miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishwsat — gruntni toʻliq namlik sigʻimi, birlik miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quruq gruntning zichligi, t/m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|M0 — SHNQ 2.01.01-22 talablariga asosan aniqlanadigan son jihatidan qish davrida havoning koʻp yillik oʻrtacha harorati absolyut miqdoriga teng boʻlgan, oʻlchovsiz koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish376. GOST25100-2011 ga muvofiq, 
ga bogʻliq ravishda va koʻpchish darajasiga koʻra, gruntlar beshta guruhga boʻlinishi kerak.
ga bogʻliq ravishda va koʻpchish darajasiga koʻra, gruntlar beshta guruhga boʻlinishi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyli gruntni ushbu guruhlardan biriga tegishli Rf parametri mazkur SHNQning 12-rasmi boʻyicha baholanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-rasm. Rf parametri va koʻpchishning nisbiy deformatsiyasi efh ni oʻzaro bogʻliqligi grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1, 2 — loyli qum; 3 — qumli loy; 4 — qumli loy 0,07 < Ip £ 0.13; 5 — qumli loy 0,13 < Ip £ 0,17; 6 — loylar (2, 4 gruntlarda va 5 oʻlchami 0,05-0,005 mm boʻlgan changsimon zarrachalari miqdori massasi boʻyicha 50 foizdan ortiq boʻlgan); a — deyarli koʻpchimovchi; b — kuchsiz koʻpchuvchi; v — oʻrtacha koʻpchuvchi; g — kuchli koʻpchuvchi; d — oʻta koʻpchuvchi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-rasm. Kritik namlik wcr ni gruntni yumshoqlik soni Jp va oquvchanlik chegarasi wL bogʻliqligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish377. Koʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobi mazkur SHNQning 5-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuzlashdagi koʻpchish kuchi taʼsirida poydevorning turgʻunligini ham tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish378. Poydevorlarning yon yuzasiga taʼsir qiluvchi muzlash urinma kuchlariga qarshi barqarorligini hisoblash ishlari poydevor zaminini koʻpchuvchi gruntlarning hisoblangan muzlash chuqurligidan pastroqqa joylashtirish hollarida amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(72)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtfh — koʻpchishning solishtirma urinma kuchining hisobiy, kPa, mazkur SHNQning 379-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAfh — mavsumiy muzlashning hisobiy chuqurligi chegarasida joylashgan poydevor yon sirti maydoni, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf = 0,9 boʻlgandagi hisobiy doimiy yuk, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFrf — poydevorni hisobiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan qismida poydevor yon yuzasini muzlagan gruntga ishqalanishi natijasida koʻpchishidan saqlovchi, kuchlarning hisobiy qiymati, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti, miqdori 1,0 ga teng deb qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgn — ishonchlilik koeffitsiyenti, miqdori 1,1 ga teng deb qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish379. Koʻpchishning solishtirma urinma kuchining hisobiy qiymati (tfh) tajriba yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda tfh qiymatini gruntning turi va xususiyatiga koʻra, mazkur SHNQning 23-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish380. Changsimon-loyli zarrachalari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar va qumlar hamda Ip < 0,02 boʻlgan loyli qumlarni koʻpchish xossalarining maydalanish koʻrsatkichlari (D) orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu gruntlar D < 1 boʻlganda, koʻpchimaydigan va D ³ 1 boʻlganda esa koʻpchuvchi gruntlar sifatida qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchsiz koʻpchuvchi gruntlar uchun D koʻrsatgich 1 < D < 5 oraliqda oʻzgaradi. D qiymati quyidagi 73-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(73)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — qiymati 1,85´10-4 cm3 teng boʻlgan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — gʻovaklik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— grunt zarrachalarining oʻrtacha diametri, cm, quyidagi 74-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(74)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr1, r2, ..., pi — grunt alohida zarrachalarining foizdagi miqdori, birlik miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd1, d2, ..., di — alohida fraksiyalari zarrachalarining oʻrtacha diametri, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
23-jadval |
||
|
Gruntlar va ularni xossalari |
Mavsumiy muzlash-erish chuqurligi dth, m, koʻpchishni solishtirma urinma kuchining hisobiy qiymati tfh, kPa |
||
|
1,5 gacha |
2,5 |
3 va undan koʻproq |
|
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlganda, yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan mayda va changsimon qumlar maydalanish koʻrsatkichi D > 5 va namlik darajasi Sr > 0,95 boʻlganda |
110 |
90 |
70 |
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi 0,25 < IL £ 0,5 boʻlganda yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan D > 1 va namlik darajasi 0,8 < Sr £ 0,95 boʻlganda mayda va changsimon qumlar bilan |
90 |
70 |
55 |
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,25 boʻlganda yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan D>1 va namlik darajasi 0,6 < Sr £ 0,8 boʻlganda mayda va changsimon qumlar bilan |
70 |
55 |
40 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Muzlash chuqurligi (tfh)ni oraliq qiymati uchun interpolyatsiya yoʻli bilan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Gruntning maydalanish koʻrsatkichi D mazkur SHNQning 73-formulasi yordamida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Kotlovanlarni qayta toʻldirish uchun foydalaniladigan gruntlar uchun, muzlash chuqurligi (tfh)ni qiymati ushbu jadvalning birinchi qatoridan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Poydevor yuzasining koʻrinishiga koʻra muzlash chuqurligi (tfh)ni keltirilgan qiymati quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtekis ishlov berilmagan beton — 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgʻadir-budir 5 mm gacha chiqqan va kovak joylari mavjud — 1,1-1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20 mm gacha chiqqan va kovak joylari mavjud — 1,25-1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdori bilan ishlov berilgan yogʻochli — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaxsus ishlov berilmagan metall — 0,8.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. II xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun muzlash chuqurligi (tfh) qiymati 0,9 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish381. Vertikal qirraga ega boʻlgan poydevor uchun kuchlarning hisobiy qiymati (Frf, kN) quyidagi 75-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(75)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRfj — j — qatlamdagi muzlagan gruntni poydevor yon sirti boʻylab siljishga hisobiy qarshiligi, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAfj — hisobiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan j-grunt qatlamini vertikal siljish yuzasi maydoni, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — grunt qatlamlari soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish382. Hisobiy muzlash chuqurligidan yuqoriga poydevor yotqizishda (sayoz poydevorlarda) muzlashdan hosil boʻlgan urinma va normativ kuchlarni hisobga olgan holda zamin gruntlarining muzlashdan hosil boʻlgan koʻpchish deformatsiyalari hisoblab chiqilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar va kam qavatli binolar uchun mazkur SHNQning 7-bobiga muvofiq sayoz poydevorlardan normativ muzlash chuqurligi 1,7 m dan kam boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish383. Bino va inshootdan tushadigan yukni hisobga olgan holda aniqlanadigan zamin gruntlarining muzlashdan hosil boʻladigan hisobiy koʻpchish deformatsiyalari poydevor uchun kuchlarning hisobiy yoʻl qoʻyilgan qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor uchun kuchlarning hisobiy yoʻl qoʻyilgan qiymatlarini mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq koʻpchuvchi gruntlardagi kabi qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish384. Sayoz poydevorlar zaminlarining muzlashdan hosil boʻladigan hisobiy koʻpchish deformatsiyalari yoʻl qoʻyilgandan katta yoki poydevorning muzlashdan hosil boʻladigan taʼsir etuvchi kuchlarga turgʻunligi yetarli boʻlmasa, poydevorning joylashish chuqurligini oʻzgartirishidan tashqari, muzlashdan hosil boʻladigan kuchlar va deformatsiyalarni kamaytiruvchi tadbirlarni qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuzlash chuqurligini (suvdan himoya qiluvchi, issiqlikdan himoya qiluvchi yoki fizik-kimyoviy xossalari) koʻrib chiqish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagi tadbirlarni qoʻllaganda ham muzlashdan hosil boʻladigan koʻpchish deformatsiyasi tugamasa, bino va inshootlarning poydevor va konstruksiyalari muzlashdan hosil boʻladigan koʻpchish deformatsiyalarini hisobga olgan holda hisoblashdan kelib chiqadigan konstruktiv tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin va poydevorlarni loyihalashda zamin koʻpchuvchi gruntlarini namlanishiga, shuningdek qurilish davrida muzlashiga yoʻl qoʻymaydigan tadbirlar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish385. Qurilishda rejalashtirilmagan toʻxtashlar yuz berganda va bino (inshoot)ning qurilishi vaqtinchalik toʻxtatilganda zamin koʻpchuvchi gruntlarining mavsumiy muzlash-erish natijasida hosil boʻluvchi deformatsiyalanishi va buzilishini bartaraf etuvchi chora-tadbirlar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish386. Qurilishi tugallanmagan yoki tugallangan binolarning yertoʻla va yarim yertoʻla (sokol) qavatlaridagi poydevorlar ostidagi gruntning muzlashini oldini olish maqsadida, issiqlik himoyasi taʼminlanmagan poydevorlar ustida joylashgan xonalarni vaqtinchalik isitish yoki ushbu xonalarda issiqlik izolyatsiyasini qoʻllash choralari koʻrilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish387. Maxsus tadqiqotlarni oʻtkazmasdan, poydevorlarni muzlagan zamin grunt ustiga yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarning deformatsiyalanishi va buzilishining oldini olish uchun poydevorlarning urinma va normal muzlash kuchlariga bardoshliligini tekshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQish mavsumida poydevorlar qurilayotganda, gruntlarni muzlashdan himoya qilish maqsadida, vaqtinchalik issiqlik izolyatsiyalovchi qoplamalar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu qoplamalarning parametrlari issiqlik-texnik hisob-kitoblarga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Mustahkamlangan gruntlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish388. Gruntlarni mustahkamlash ishlari yangi qurilayotgan yoki mavjud bino va inshootlar poydevorlarining mustahkamligini oshirish va suv oʻtkazmasligini taʼminlash maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMavjud bino va inshootlar poydevori gruntlarini mustahkamlash imkoniyati va usuli, poydevor deformatsiyalarining xususiyatlari hamda mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq, bino va inshootlarning texnik holat toifasini inobatga olgan holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlangan gruntli massivlardan poydevor zamini hamda vaqtinchalik va doimiy oʻrovchi konstruksiya kotlovani, filtratsiyaga qarshi parda va boshqa chuqur joylashgan konstruksiyalar sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish389. Grunt massivlarning vazifasiga va muhandislik-geologik sharoitlariga koʻra, mustahkamlangan massivlarni qurishda quyidagi usullar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinyeksiyaviy (gruntga inyektorlar yoki quduqlar yordamida kimyoviy yoki sementlanadigan aralashmalarni haydash) (saqichlash, silikatlash, sementlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtebranma ineʼksiyaviy (gruntga inyektorlar yordamida kimyoviy yoki sementlanadigan aralashmalarni haydash va bir vaqtni oʻzida mustahkamlanayotgan gruntga yuqori chastotali tebranish taʼsir ettirish) (saqichlash, silikatlash, sementlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishburgʻilab aralashtirish (gruntni sement qorishma, sement, ohak yoki boshqa bogʻlovchi bilan quruq yoki qorishma koʻrinishida burgʻilash jarayonida gruntni quduqdan yer yuzasiga chiqarmasdan mustahkamlangan grunt elementini hosil qilib mexanik ishlov berish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjilgʻali (yuqori bosimli oqim yordamida quduqdagi gruntni parchalash va uning tabiiy tarkibini buzish orqali sement qorishmasi bilan aralashtirib belgilangan xossalarga ega boʻlgan mustahkamlangan grunt elementini hosil qilish yoki gruntni toʻliq sement qorishma bilan almashtirish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtermik (gruntni quduqqa yuqori haroratli gazlar yordamida yoki gruntni elektr isitish yordamida quduqqa kiritish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlash usulida qorishmalarni tayyorlash va uning texnologik talablari mustahkamlangan gruntning kerakli hisobiy fizik-mexanik xossalarini taʼminlashi hamda atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish390. Gruntlarni inyeksiya usulida quduq orqali inyeksiyalab va inyektor yordamida mustahkamlashni quyidagi grunt sharoitida qoʻllash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsilikatlash va saqichlash — filtratsiya koeffitsiyenti 0,5 dan 80 m/d gacha boʻlgan qumlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsilikatlash — filtratsiya koeffitsiyenti 0,2 m/d dan kam boʻlmagan va namlik darajasi Sr £ 0,7 boʻlgan oʻta choʻkuvchan gruntlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsementlash (zarrachalarni solishtirma yuzasi 4´103 cm2/g dan kam boʻlmagan umumqurilishga moʻljallangan sement bilan) — solishtirma suv shimuvchanligi 0,01 l/min×m2 (l/min×m2)dan kam boʻlmagan darzli qoya toshlarni, filtratsiya koeffitsiyenti 80 m/d dan kam boʻlmagan yirik boʻlakli gruntlarni, shuningdek karst boʻshliqlarini toʻldirish va karstlangan jinslarni mustahkamlashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsementlash (zarrachalarni solishtirma yuzasi 4´104 cm2/g dan koʻp boʻlgan yuqori maydalangan donadorlik tarkibli sement bilan) — filtratsiya koeffitsiyenti 0,1 dan 80 m/d(sut) gacha boʻlgan qumlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtitratma inyeksiyali texnologiya (silikatlash, saqichlash, sementlash) filtratsiya koeffitsiyenti 0,1 dan 80 m/d gacha boʻlgan qumlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish391. Burgʻilash-aralashtirish usulini barcha toifadagi bino va inshootlar, avtomobil va temir yoʻllar, metro, boshqa maydonli va chiziqli obyektlar, havo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining poydevorlarini mustahkamlashda qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu usul 1 va 2-turdagi grunt sharoitlarida, ularning fizik-mexanik xususiyatlarini inobatga olgan holda, choʻkuvchi, shishuvchi, suvga toʻyingan biogen va chang-loy, elyuvial, shoʻrlangan hamda toʻkilma gruntlarda, yer osti ishlari olib borilayotgan hududlarda, shuningdek seysmik faol mintaqalarda qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392. Jilgʻali usul oqim energiyasi taʼsirida tuzilishi buzilib, maydalanish va sement qorishmasi bilan aralashish qobiliyatiga ega boʻlgan qumli va oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli gruntlarni mustahkamlash uchun moʻljallangan boʻlish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNamlik darajasi Sr £ 0,5 boʻlgan choʻkuvchan lyoss gruntlarini mustahkamlash uchun termik usulni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish393. Gruntlarni kimyoviy mustahkamlash uchun mustahkamlagich va qotirgichlar sifatida quyidagilardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnatriy silikat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishakrilat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlignitlarning suvli eritmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkorbamidli va boshqa sintetik smolalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoorganik yoki organik kislotalar, tuzlar va gazlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYopishqoq quyqa boʻlish jarayonlarini rostlash uchun yoki mustahkamlangan gruntga oldindan ishlov berish uchun turli kimyoviy qoʻshimchalar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish394. Gruntlarni sementlash uchun quyidagi sement qorishmalaridan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsementli (kimyoviy qoʻshimchalarni qoʻshgan holda),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsement-qumli, sement-loyli,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsement-qum-loyli va boshqalardan, shuningdek gʻovakli va koʻpirtiruvchi eritmalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgressiv (yemiruvchi) yer osti suvlari mavjud boʻlganda, korroziya (yemirilish)ga chidamli sement turlaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish395. Gruntlarni inyeksiya va burgʻilab-aralashtirish usullari bilan mustahkamlash uchun eritmalar tarkibi hamda mustahkamlangan tuproqlarning fizik-mexanik xususiyatlari laboratoriya yoki dala sharoitlarida oʻtkazilgan sinovlar natijalariga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish396. Mustahkamlangan massivlarning shakli va oʻlchamlari, shuningdek mustahkamlangan gruntlarning fizik-mexanikaviy xususiyatlari quyidagilarni hisobga olib hamda mazkur SHNQning 4-bobiga muvofiq zaminlarning hisoblanishidan kelib chiqqan xolda belgilanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaydonchaning muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni mustahkamlash boʻyicha qabul qilingan ish usullari va texnologiyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlanayotgan massiv bilan atrofdagi gruntlarni oʻzaro taʼsirlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminda oʻziga xos xususiyatga ega boʻlgan gruntlar mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 5-bobini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish397. Diametri 0,6 dan 1,0 m gacha boʻlgan alohida mustahkamlangan massivlar (ustunlar) bilan kuchaytirilgan zaminlar SHNQ 2.02.03-21 talablariga muvofiq loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish398. Gruntni armaturalash taʼsirini hosil qiluvchi, alohida mustahkamlangan massivlar bilan kuchaytirilgan zaminlar mazkur SHNQning 4-bobiga muvofiq loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish399. Muhandislik-geologik qidiruv va laboratoriya tadqiqotlari materiallari gruntning donador tarkibi hamda filtratsiya koeffitsiyenti, yer osti suvlarining suv eritmasidagi kimyoviy tarkibi haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi (mazkur SHNQning 38-bandida keltirilganlari bundan mustasno) kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlangan tuproqlar uchun esa bir oʻqli siqilishga boʻlgan mustahkamlik koʻrsatkichi (Rc, MPa) ham berilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400. Gruntlarni mustahkamlash loyihasida mustahkamlash boʻyicha tajriba-ishlab chiqarish ishlari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalash bosqichida hisobiy texnologik parametrlar belgilanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish401. Gruntlarni mustahkamlashni loyihalashda qidiruvlar materiallari va laboratoriya tadqiqotlari asosida gruntni mustahkamlash usuli hamda mustahkamlangan gruntning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlari belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTajriba ishlari natijalari olingunga qadar, mustahkamlanayotgan qumlarning jstb, cstb, Estb qiymatlarini mustahkamlangan gruntning bir oʻqli siqilishdagi mustahkamligi Rc ga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 24-jadvaliga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin gruntlarini mustahkamlashning quyidagi konstruktiv sxemalardan biri tanlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelgilangan chuqurlikkacha yaxlit mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin gruntlarini mustahkamlangan gruntli alohida tayanchlar bilan mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuygʻunlashgan (kombinatsiyalashtirgan) sxema (masalan, zaminning yuqori qismida yaxlit mustahkamlash, pastki qismida alohida tayanchli mustahkamlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlanayotgan gruntning rejadagi va chuqurlik boʻyicha dastlabki geometrik oʻlchamlarini belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlashning poydevor konturidan minimal chiqish masofasi poydevor ostki yuzasidagi hisobiy bosim va gruntning bir oʻqli siqilishdagi mustahkamligi Rc qiymatiga koʻra, ushbu SHNQning 25-jadvaliga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlangan zaminning chegaraviy holat boʻyicha hisoblari mazkur SHNQning 4-bobiga asosan bajarilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblash natijalariga koʻra, mustahkamlanayotgan gruntning geometrik oʻlchamlariga oʻzgartirishlar kiritish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInyektor (quduq) orqali gruntni mustahkamlash radiusi filtratsiya koeffitsiyenti miqdoriga koʻra, ushbu SHNQning 26-jadvali asosida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, inyektor (quduq)larning talab qilingan shaklda va oʻlchamda mustahkamlangan grunt massivini hosil qilishni taʼminlovchi rejada hamda chuqurligi boʻyicha joylashish sxemasini belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBitta inyektor (quduq) egallagan gruntni mustahkamlash uchun va butun mustahkamlanayotgan maydon hajmi uchun talab qilinadigan mustahkamlovchi reagentlar hajmi aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlanayotgan gruntni talab qilinayotgan shakli, oʻlchamlari va mustahkamligini taʼminlash imkoniyatini beruvchi inyektor (quduq) ishlov berish ketma-ketligi va inyeksiya rejimi (bosimi, inyeksiya tezligi)ni belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlanayotgan gruntning hisobiy parametrlari (Rc, jstb, cstb, Estb)ni belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlashning texnologik reglamentini ishlab chiqish va hisobiy texnologik parametrlarni belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish402. Tajriba-ishlab chiqarish ishlari natijalariga koʻra, ishchi texnologik parametrlarga aniqlik kiritilishi va kerakli hollarda mustahkamlangan gruntning hisobiy parametrlarini aniqlashtirish orqali loyihani tuzatish amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish403. Mustahkamlangan grunt massivini yaratish tartibi mazkur SHNQning 4, 6 va 9-ilovalariga muvofiq barpo etilayotgan yoki mavjud bino va inshootda poydevor zaminining notekis choʻkishi hosil boʻlishini bartaraf etishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish404. Loyihada mustahkamlangan gruntni fizik-mexanik xususiyatlari loyihadagi parametrlarga mos kelishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
24-jadval |
|||||
|
Mustahkamlash usullari |
Gruntlarning xususiyatlari |
Mustahkamlangan qumlarni ularning mustahkamligi Rc, MPa, boʻlgandagi xossalarining oʻrtacha qiymati |
|||||
|
0,5 |
1,0 |
2,0 |
3,0 |
4,0 |
5,0 |
||
|
Ikki eritmali silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,54 |
0,65 |
0,85 |
1,03 |
|
jstb, grad. |
40 |
41 |
43 |
45 |
47 |
49 |
|
|
Estb, MPa |
70 |
150 |
280 |
400 |
510 |
570 |
|
|
N2SiF6 bilan bir eritmali silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,21 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, grad. |
40 |
41 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, MPa |
40 |
90 |
170 |
250 |
- |
- |
|
|
Gaz bilan silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, grad. |
39 |
40 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, MPa |
40 |
80 |
160 |
230 |
- |
- |
|
|
Qatronlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,50 |
0,59 |
0,73 |
0,96 |
|
jstb, grad. |
39 |
41 |
42 |
44 |
45 |
47 |
|
|
Estb, MPa |
50 |
110 |
220 |
320 |
410 |
480 |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-jadval | ||||||
Poydevor tagligi tubidagi bosim, kPa | Mustahkamlashni poydevor konturidan minimal chiqishi, m, mustahkamlanayotgan grunt mustahkamligi Rc, MPa boʻlganda | |||||
0,5 | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 4,0 | 5,0 | |
200 | 0,3 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,1 | 0,05 |
400 | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,15 | 0,15 | 0,10 |
600 | - | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,20 | 0,15 |
800 | - | - | 0,5 | 0,35 | 0.25 | 0,20 |
1000 | - | - | - | 0,5 | 0,3 | 0,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Yer osti ishlovidagi hududlarda quriladigan inshootlarning zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish405. Qazilma ishlari olib borilayotgan hududlarda quriladigan inshootlarning poydevorlarini loyihalashda yer yuzasining notekis choʻkishi eʼtiborga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunday choʻkish kon ishlari olib borilishi va tuproqning qazilgan boʻshliqqa siljishi natijasida yuzaga keladigan gorizontal deformatsiyalar bilan birga vujudga kelishi bois, loyihalash jarayonida yer yuzasining notekis choʻkishi va tuproqning gorizontal deformatsiyalari hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer yuzasi deformatsiyalanish parametrlari, yer yuzasi egriligi, uning nishabligi va gorizontal siljishi, shuningdek vertikal pogʻonalari SHNQ 2.01.09-19 ga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu parametrlar gruntlarning hisobiy qiymatlarini belgilashda hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish406. Qurilish maydonini togʻ geologik asoslashni hisobga olgan muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer yuzasini mahalliy choʻkishi natijasida, qurilish uchastkasini geomorfologik va gidrogeologik sharoitlarini (oʻpirilish yuz berish imkoniyati,geologik buzilishlar hisobiga siljish jarayonini faollashuvi, koʻchki jarayonlarini faollashuvi, mavsumiy va koʻp yillik farqlarni inobatga olgan holda yer osti suvlari sathini oʻzgarishi, hududni botqoqlanishi) oʻzgarishini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydoni geologik va gidrogeologik sharoitlarini oʻzgarishi natijasida, gruntlarni fizik-mexanik xossalarini mumkin boʻlgan oʻzgarishlarini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootni chuqurda joylashgan konstruksiyasiga siljuvchi grunt taʼsirini hisoblashda foydalaniladigan, gruntlarni deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish407. Yer yuzasining deformatsiyalari natijasida poydevorga taʼsir etuvchi zoʻriqishlarni aniqlashda, gruntning mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlarining hisobiy qiymatlari meʼyoriy qiymatlarga teng boʻlishi kerak (gg =1).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGorizontal yoʻnalishdagi grunt deformatsiyasi modulining (Eh) qiymati loyli gruntlar uchun 0,5 ga va qumli gruntlar uchun 0,65 ga teng deb, grunt deformatsiyasi modulining qiymatidan E vertikal yoʻnalishda teng qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish408. Zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R)ni mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, har bir qavatda va poydevorda berk konturli belbogʻi boʻlgan bikr konstruktiv sxemadagi bino va inshootlar uchun mazkur SHNQning 7-formulasidagi ish sharoitlari koeffitsiyenti gc2 ni 27-jadvaldan qabul qilish, boshqa hollarda gc2=1 deb belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish409. Mazkur SHNQning 27-jadvaliga muvofiq, gc2 > 1 koeffitsiyenti faqat qavatlar boʻyicha joylashgan belbogʻlarga emas, balki poydevorda belbogʻlar koʻzda tutilgan inshootlarga ham mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish410. Zaminga taʼsir qilayotgan bosim gc2 > 1 koeffitsiyent bilan qabul qilingan, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlar uchun beton, quyma va yigʻma temir-beton poydevorlar tagligining kengligi 0,4 m dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish411. Poydevorlar, shuningdek plita poydevorlar tagligi ostidagi gruntga tushadigan chetki bosimni aniqlashda, yer osti ishlovlarini olib borishda yer yuzasining deformatsiyalanishidan paydo boʻladigan qoʻshimcha momentlarni ham hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChetki bosim 1,4R dan, burchakdagi nuqtada esa 1,5R dan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish412. Minora turidagi bino va inshootning plitali poydevoridan zamin gruntiga tushadigan chetki bosimni quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer yuzasining nishabligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshamol yuklari taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning zamin gruntining tabiiy koʻp jinsligini natijasida hosil boʻluvchi ehtimoliy qiyshayishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish413. Mazkur SHNQning 11-jadvalida keltirilgan hollarda, shuningdek bino va inshootlarning konstruksiyasi yer yuzasining notekis choʻkishini hisobga olib loyihalanayotgan boʻlsa, zaminlarning deformatsiyalanishini hisoblamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
26-jadval |
|
Mustahkamlash usuli |
Grunt turi |
Filtratsiya koeffitsiyenti, m/d |
Gruntni mustahkamlash radiusi, m |
Qotirilgan gruntni mustahkamligi Rs , MPa |
|
Natriy silikat va kalsiy xlorid asosida ikki eritmali silikatizatsiyasi |
Qumlar |
10 dan 20 gacha |
0,2 dan 0,3gacha |
2-8 |
|
20 dan yuqori 50 ga qadar |
0,3 dan yuqori 0,6 ga qadar |
|
||
|
50 dan 80 ga qadar |
0,6 dan 1,0 ga qadar |
|
||
|
N2SiF6 bilan bir eritmali silikitizatsiya |
Qumlar |
1,0 dan 10 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1-5 |
|
10 dan yuqori 50 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Silikitizatsiya qotiruvchisi bilan bir eritmali ikki komponentli: natriy alyuminat yoki ortofosfor kislotasi |
Qumlar |
0,5 dan 1,0 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
0,1-0,5 |
|
1,0 dan yuqori 5,0 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Natriy silikat va SO2 gazi asosida gazli silikitizatsiyasi |
Qumlar |
0,5 dan 5,0 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1-3,5 |
|
0,5 dan yuqori 20 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Bir komponentli bir eritmali silikitizatsiya (silikatlash) |
Oʻta choʻkuvchan lyossimon gruntlar |
0,2 dan 0,5 gacha |
0,4 dan 0,6 gacha |
0.5-3,5 |
|
0,5 dan yuqori 2 ga qadar |
0,6 dan yuqori 1,0 ga qadar |
|
||
|
Karbamid qatroni va nordon qotiruvchi asosida ikki komponentli bir eritmali qatronlash |
Qumlar |
0,5 dan 5 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1,5-4,5 |
|
0,5 dan yuqori 20 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,65 ga qadar |
|
||
|
20 dan 50 ga qadar |
0,65 dan 0,85 ga qadar |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish414. Qazilma ishlari olib borilayotgan maydonlarda quriladigan bino va inshootlar uchun quyidagi konstruktiv sxemadagi poydevorlar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbikr (qattiq) (plitali, temir-beton belbogʻli tasma (lenta)simon, oralariga bogʻlovchi tirgaklar qoʻyiladigan ustunli);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqayishqoq (alohida elementlari orasiga gorizontal sirpanish choklari qilingan poydevorlar-birinchi qayishqoqlik turi, grunt gorizontal surilganda egilishga imkoni boʻlgan vertikal elementli poydevorlar-ikkinchi qayishqoqlik turi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharalash (tekislash sathidan yoki yer toʻla polidan pastda sirpanish choki boʻlgan, bikr poydevorlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorning konstruktiv sxemasi yer yuzasining hisobiy deformatsiyasiga, poydevor ustidagi konstruksiyalarning bikrligiga, zamin gruntlarining siqiluvchanligiga va koʻra qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandligi 7 qavatdan katta boʻlgan va minora turidagi binolar uchun egiluvchi poydevorlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27-jadval | ||||
Gruntlar | Bikr (qattiq) konstruktiv sxemali inshootlar uchun koeffitsiyent gc2 (inshoot yoki boʻlma uzunligining balandligiga nisbati L/N | |||
L/N ³ 4 | 4 > L/N > 2,5 | 2,5 ³ L/N > 1,5 | L/N £ 1,5 | |
Yirik boʻlakli va qum aralash va qumlar, mayda va changsimondan tashqari | 1,4 | 1,7 | 2,1 | 2,5 |
Mayda qum | 1,3 | 1,6 | 1,9 | 2,2 |
Changsimon qum | 1,1 | 1,3 | 1,7 | 2,0 |
Yirik boʻlakli loy aralash | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Loyli oquvchanlik chegarasi IL £ 0,5 boʻlganda | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Loyli oquvchanlik chegarasi IL > 0,5 boʻlganda | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish415. Poydevorlar bino yoki inshootni koʻndalang va boʻylama oʻqi yoʻnalishi boʻyicha gorizontal koʻchishini keltirib chiqaruvchi, yer yuzasini nisbiy gorizontal deformatsiyasidan (choʻzilish va siqilish) hosil boʻluvchi yuk taʼsiriga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarda gruntning gorizontal koʻchishi taʼsiridan hosil boʻlgan kuchlarni qabul qilish uchun quyidagilar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtasmasimon poydevorlarda — temir-beton quyma belbogʻlar (qayishqoq poydevorlarda-sirpanish choki ustiga);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishustunsimon (kerakli hollarda) — bogʻlovchi tirgaklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishplitali va qoziqli poydevorlarda plitalarni armaturalash va birlashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish416. Gruntni bikr konstruktiv sxemali poydevorlarga gorizontal deformatsiyasi taʼsirida quyidagi yuklar hosil qiluvchi kuchlarga hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻylama va qoʻshni poydevor tagligi boʻylab hamda gruntni koʻchishidan poydevor yon yuzasida ishqalanish (siljituvchi kuchlarga);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor yon yuzasiga normal taʼsir qiluvchi koʻchuvchi grunt bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻshni devor poydevori tagligi boʻylab ishqalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar va ularning chuqurda joylashgan qismlariga gruntning yon bosimi natijasida hosil boʻlgan kuchlar, bunda gruntning gorizontal koʻchish yoʻnalishiga parallel joylashgan poydevor konstruksiyasiga uzatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish417. Qayishqoq konstruktiv sxemali poydevorlar gruntni gorizontal deformatsiyasi taʼsirida qayishqoqlik tipiga koʻra yuk va kuchlarga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi qayishqoqlik turida poydevorlar sirpanish choki boʻylab qoʻzgʻalish imkoniyatiga ega boʻlsa, ularni poydevorning siljishidan sirpanish chokida hosil boʻladigan ishqalanish kuchiga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi qayishqoqlik turida poydevor egilish imkoniyatiga ega boʻlsa, ularni egilishga va gruntni hosil boʻlgan normal bosimiga hisoblash lozim (ikkinchi qayishqoqlik tipidagi poydevorlar, devor tekisligida egilayotgan, uni tekisligida birinchi qayishqoqlik tipida poydevorlar kabi ishlaydi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSirpanish choki va qoʻshni devor poydevori yon bosimidan hosil boʻladigan ishqalanish kuchlari koʻrilayotgan gorizontal koʻchish yoʻnalishiga parallel joylashgan poydevor konstruksiyasiga uzatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish418. Ustun sinchi poydevor va toʻsin bilan sharnirli tutashganda hamda poydevor konstruksiyalari orasida bogʻlovchi tirgak boʻlmaganda, gorizontal deformatsiya taʼsirida ikkinchi qayishqoqlik turida ishlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevorlar orasida bogʻlovchi tirgak boʻlmaganda, ustun poydevoriga taʼsir qilayotgan yuk zamin koʻchishi, poydevorning chuqur joylashishi, mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlariga asosan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish419. Deformatsiya moduli E<10 MPa boʻlgan gruntlardan iborat maydonlarda, shuningdek yer osti ishlovi natijasida maydonning gidrogeologik shart-sharoitlari oʻzgarishi tufayli zamin gruntlarining deformatsiya va mustahkamlik xossalari keskin yomonlashishi mumkin boʻlgan hollarda, qoziqli yoki plitali poydevorlar qurish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminning yuqori hududida cheklangan qalinlikdagi toʻkma, oʻta choʻkuvchan va boshqa oʻziga xos gruntlar yotgan boʻlsa, poydevorlarni bu qatlamlarni kesib oʻtadigan shaklda qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish420. Yer yuzasining deformatsiyalanishidan bino va inshootlarning poydevor va konstruksiyalariga tushadigan salbiy taʼsirlarni kamaytirish uchun quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning gruntga tegib turadigan yon sirtlarini kamaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshoot boʻlmasi chegarasida poydevor belbogʻini bir sathda joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishamalda siqilmaydigan gruntlardan iborat zaminlarda grunt yostiqchalarini bajarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer toʻlalar va texnik yer toʻlalarni inshoot boʻlmasining butun yuzasi tagiga joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan bilan poydevor cheti orasidagi boʻshliqni poydevorlar yuzasiga yopishib qolmaydigan va ishqalanmaydigan materiallar bilan toʻldirish hamda grunt yostiqchalarini ham shunday materiallardan tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti ishlovidan oldin bino va inshoot perimetri boʻylab vaqtinchalik himoya (kompensatsiya) zovurlari qazish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinolarni boʻlmalarga boʻlish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish421. Yer yuzasi deformatsiyasining bino va inshootning konstruksiya va poydevorga boʻlgan noqulay taʼsirini hamda koʻchish qiymatini kamaytirish uchun binoni qismlarga boʻlish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish422. Hududlarda bino va inshootlar qurilishi paytida yer osti ishlari natijasida pogʻonalar hosil boʻlishi mumkin boʻlgan joylarda, poydevor turini va bino va inshootlarni himoya qilish usulini tanlash pogʻonalarning oʻlchamlariga bogʻliq holda quyidagicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpogʻonalar 2-3 cm gacha boʻlgan holatlarda (poydevorlar yer yuzasining tekis deformatsiyalari kuzatiladigan maydonlardagi qurilish sharoitlaridagi qattiq yoki egiluvchan (birinchi turdagi egiluvchanlik) konstruktiv sxema asosida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpogʻonalar 3 cm dan ortiq boʻlgan hollarda (bino va inshootni domkrat yoki ponalar yordamida tekislash imkoniyatini koʻzda tutish zarur).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Karstlangan hududlarga quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalash xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish423. Karstlangan hududlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlari ushbu hududda mumkin boʻlgan karst deformatsiyalarini oʻpirilishlar va choʻkishlarni hamda karst jarayonlarning rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish424. Karst deformatsiyalarini karst oʻpirilish va choʻkishlarining oʻrtacha hamda maksimal diametri ularning oʻrtacha chuqurligi, shuningdek karst choʻkishlari uchun yer yuzasining egriligi va choʻkish hududining chekka maydonlarining ogʻishini tavsiflashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish425. Qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan hududning karstliligini tahlili mavjud arxiv materiallari, loyihalash tajribasi va hududlashtirish xaritasiga asosan, muhandislik-geologik qidiruvlardan oldin bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, qidiruv olib borilayotgan maydonning karstlanish xavfliligi toifasi oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish426. Karstlangan hududda bajariladigan muhandislik-geologik qidiruvlar hajmi SHNQ 1.02.09-21 talablari boʻyicha karstlanish-suffoziyalanish xavfi darajasini dastlabki baholash maʼlumotlari asosida belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKarstlangan gruntni butun qalinligini kesib oʻtuvchi, karstlanmagan gruntga 5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha kirib boruvchi ikkitadan kam boʻlmagan quduq qazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish427. Karstlangan hududda qidiruvlar olib borishda karst shakli va hosil boʻlishi aniqlangan, yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootga karstni taʼsir qilishini xavflilik darajasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish428. Bino va inshootni qurish, rekonstruksiya qilish va undan foydalanish davrlarida karstni rivojlanishini prognoz qilish dasturi tuzilgan boʻlishi, karstni faollashish imkoniyati aniqlangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish429. Qurilish yoki rekonstruksiya qilish maydonchasini yakuniy zonalashtirish arxiv maʼlumotlarini kompleks tahlil qilish va bajarilgan muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari asosida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish430. Karst deformatsiyasini prognoz qilinayotgan parametrlari muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitni hamda bino va inshootdan foydalanish vaqtida ularning oʻzgarishini tahlili asosida bino va inshootni xavf-xatar toifasini hisobga olib, ehtimoliy statistik va analitik usullarda hisoblab aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish431. Bino va inshootni karstga qarshi himoya qilishga loyihalashda quyidagilar hisobga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy hisobiy parametr sifatida zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin gruntlarining qatlamlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari rejimi va suv bosish xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootdan va uning konstruktiv xususiyatlaridan zaminga uzatilayotgan yukni hisobga olib aniqlanadigan karst oʻpirilishining hisobiy diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish432. Karstlangan hududda qurilayotgan bino va inshootning zamini sifatida chuqurligi siqiladigan qatlam qalinligi Ns (2 q.) dan va yer yuzasida vujudga kelishi mumkin boʻlgan karst shaklini joylashish chuqurligidan kam boʻlmagan grunt qatlami qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish433. Karstlangan hududlarda quriladigan bino va inshootlarni loyihalashda karst deformatsiyalarining hosil boʻlishini bartaraf etuvchi yoki ularning bino va inshootga salbiy taʼsir etishini kamaytiruvchi quyidagi tadbirlar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv va suvdan himoya qiluvchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkarst boʻshliqlarini toʻldirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkarstlangan jinslarni chuqur poydevorlar bilan hamda qoziqli poydevor bilan kesib kirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkarstlangan jinslarni va (yoki) ustida yotgan gruntlarni mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnogen (antropogen) taʼsirlarni yoʻqotish yoki chegaralash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish434. Bir yoki bir necha tadbirlarni tanlashda quyidagilar hisobga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmumkin boʻlgan karst deformatsiyalar va ularning parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning masʼullik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlardan foydalanish muddati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning konstruktiv va texnologik xususiyatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQabul qilingan tadbirlar bino va inshoot qurilayotgan va unga tutash hududda karst jarayonlarning faollashishiga olib kelmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish435. II xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot uchun yer osti suvlari rejimini, karst jarayonlari rivojlanishini, bino va inshoot hamda zaminning holatini kuzatish ishlarini bajarish bilan cheklanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish436. Konstruktiv tadbirlarni bino va inshoot turiga va karst xavfi darajasiga koʻra, bikr hamda qayishqoq sxemalar orqali amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyilishi va karst deformatsiyalari paydo boʻlishi mumkin boʻlgan holatlarda, mazkur konstruktiv tadbirlar bino va inshootni taʼmirlash imkoniyatini taʼminlab berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootning poydevor ustki qismi bikrligi va mustahkamligini oshirishni quyidagilarni qoʻllash orqali amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyma temir-beton belbogʻlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgorizontal diafragmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuzatma tasmalar qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkarkasli konstruksiyalarda qoʻshimcha bogʻlashlarni kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiya yuk koʻtaruvchi elementlarini quyma temir-beton halqalar bilan kuchaytirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshootni qayishqoqligini oshirish quyidagilar orqali amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti qismida sirpanish chokini bajarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiya elementlari orasida sharnirli va qayishqoq bogʻlanishlarni kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuk koʻtaruvchi konstruksiyani bikrligini kamaytirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish437. Karstga qarshi himoya asosiy elementlari sifatida bino va inshoot yer osti qismida qutisimon poydevorlar, tekis yoki qovurgʻasimon plitalar, kesishgan tasmasimon poydevorlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida turgan poydevordan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlar quyma temir-betondan bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnik-iqtisodiy asoslangan hollarda quyma temir-beton belbogʻli yigʻma tasmasimon poydevorlardan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish438. Karstlangan hududda qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning konstruksiyasini mustahkamligini taʼminlash uchun uning tashqari qismida poydevorni konsolli uzaytirishni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonsol uzunligi inshoot poydevori konstruktiv yechimiga hamda karst oʻpirilishining hisobiy parametrlariga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish439. Osma qoziqli poydevorlardan karstga qarshi tadbir sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOsma qoziqlardan zaminning yuqori qatlamida toʻkma, organik-mineralli va organik gruntlar boʻlganda qoʻllanishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, qoziqlarni birlashtiruvchi plitali yoki tasmali biriktiruvchi qurilmalarni qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tubidagi hosil boʻlgan oʻpirilishda joylashgan osilib turuvchi qoziqli zaminni va bino va inshoot konstruksiyasini qoʻshimcha yuklanishini bartaraf etishda qoziqni bogʻlagich bilan tutashtirish joyida ularni sirpanib turish imkoniyati boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish440. Karstli grunt chuqur joylashmagan hollarda bino va inshootni ushbu gruntlarni kesib oʻtuvchi qoziqlarda qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyma bogʻlagich va qoziqlarni hisoblashda, karst qatlami ustidagi oʻpirilayotgan gruntni koʻchishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha kuchlarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish441. Yuzani choʻkishi koʻrinishidagi karst deformatsiyalarida qazilma ishlari olib boriladigan hududlardagi bino va inshootlarni hisoblash usuli mazkur SHNQning 5-bobi 10-paragrafiga muvofiq karst deformatsiyalarini paydo boʻlish va davomiylik mexanizmiga bogʻliq boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olib foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish442. Poydevorlarni hisoblashda, bino va inshoot ostidagi ehtimoliy karst oʻpirilib tushishlarining oʻrnini belgilashda, ularning bino va inshootga eng salbiy taʼsirini inobatga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, ustunlar ostida, devorlarning kesishgan joylarida, bino va inshoot burchaklarida, hamda katta va kichik tomonlarning oʻrtasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻpirilishlarning hisob-kitob holatini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish443. Karstli hududlarda qurilayotgan bino va inshootlar zaminlarini hisobi mazkur SHNQning 5-bobiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshoot zaminidagi karstli gruntlar ustida oʻziga xos xossalarga ega boʻlgan (oʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan) gruntlar joylashganda, mazkur SHNQning 4-bobidagi talablarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish444. Karstli hududlardagi yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan zamin va poydevorlarning loyihasida mazkur SHNQning 10-bobiga muvofiq geotexnik kuzatuv ishlarni bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish445. Mavjud bino va inshootlarning zamini va poydevorlarini kuchaytirishda quyidagilar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalohida poydevorlarni fazoviy-ramali konstruksiya bilan birlashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonsol chiqiqlar, bikrlik belbogʻlari qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin gruntlarini mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhosil boʻlgan oʻpirilishlarni toʻldirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Zilzilaviy hududlarda quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish446. Seysmikligi 7 balldan past boʻlgan hududlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashda zilzilaviy taʼsirlar hisobga olinmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda qurilayotgan bino va inshootlar zaminlari QMQ 2.01.03-19 talablarini hisobga olib loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmik hududlarda loyihalashda muhandislik-geologik qidiruvlar materiallariga qoʻshimcha ravishda qurilish maydonini seysmik mikrozonalashtirish maʼlumotlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish447. Zaminlarni seysmik taʼsirlarni hisobga olib loyihalash SHQN 2.01.07-21 va QMQ 2.01.03-19 talablari asosida aniqlanadigan alohida kuchlar birikmasida yuk koʻtarish qobiliyatiga hisoblash asosida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorning dastlabki oʻlchamlari mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga asosan zaminni asosiy kuchlar birikmasida (zilzilaviy taʼsirlarni hisobga olmagan holda) deformatsiyalanishiga hisoblab aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish448. Zaminning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi, poydevordan gruntga uzatilayotgan markazdan qochma yuklamani vertikal tashkil etuvchisini taʼsiriga, quyidagi 76-shartdan kelib chiqib, mazkur SHNQning 14-rasmiga muvofiq bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(76)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNa — alohida yuklar birikmasida markazdan qochma hisobiy yuklama (kuch)ning vertikal tashkil etuvchisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNu,eq — zilzilaviy taʼsirlarda gruntni bir tomonlama oʻpirilishida, zaminning chegaraviy qarshilik kuchi vertikal tashkil etuvchisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc,eq — sh sharoiti zilzilaviy koeffitsiyenti (zilzilaviy xossalari boʻyicha I, II va III toifadagi gruntlar uchun mos ravishda 1.0; 0.8; 0.6 deb qabul qilinishi hamda QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq aniqlanishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgn — bino va inshootning vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti mazkur SHNQning 141-bandning talablari boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevordan gruntga uzatilayotgan yukni gorizontal tashkil etuvchisi mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 145 va 151-bandlari talablariga asosan zaminni siljishga mustahkamligini tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, siljishga chegaraviy qarshilik kuchini, shuningdek suvga toʻyingan loyli gruntlarda aktiv va passiv bosimni qiymatini aniqlash uchun hisobiy seysmiklikka koʻra, ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymatini kamayishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIchki ishqalanish burchagini hisobiy qiymati, seysmik kuchlarni oʻz ichiga olgan alohida kuchlar birikmasiga hisoblarda quyidagi 77-shartga asosan qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(77)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjI — ichki ishqalanish burchagini seysmik kuchlarni hisobga olmagandagi hisobiy qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDj — hisobiy seysmiklikka koʻra qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7 ballda — Dj = 2°;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8 ballda — Dj = 4°;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9 ballda — Dj = 7°.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish449. Seysmik tebranishlar taʼsiridagi zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda, poydevor tagligi chetidagi chegaraviy bosim epyuralari ordinatalari (p0 va pb, kPa) mazkur SHNQning 14-rasmiga muvofiq quyidagi 78-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(79)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxq, xc, xg — mazkur SHNQning 33-formuladan yuk ekssentriteti qiymatiga poydevor tagligi uzunligi l va kengligini b kamaytirmasdan aniqlanadigan shakl koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF1, F2 va F3 — ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati jI ga koʻra mazkur SHNQning 15-rasmidagi grafigidan aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg'I va gI — mos ravishda poydevor tagligidan yuqorida va pastdagi gruntni (suv toʻsiqdan yuqoridagi gruntlar uchun yer osti suvlarini muallaq taʼsirini hisobga olib) solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — poydevorni joylashish chuqurligi, m (poydevorni har xil tomonidan bir xil boʻlmagan vertikal yuk bilan bostirilganda, eng kam bostirilgan yukka toʻgʻri keladigan qiymati qabul qilinishi lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkeq — qiymati qurilish maydoni seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlganda mos ravishda 0,1; 0,2 va 0,4 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 79-formulasida F2 < keq F3 boʻlganda, pb, r0 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-rasm. Seysmik taʼsirda poydevor tagligi tubidagi chegaraviy bosim epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-rasm. Seysmik taʼsirda zaminni yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash uchun F1, F2 va F3 koeffitsiyentlarni aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy yuk ea, m, ni va chegaraviy bosim epyuralari ei, m, ekssentrisitetlari quyidagi 80 va 81-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishea = Ma/Na (80)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheu = b(pb — p0)/[6(pb + p0)], (81)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNa va Ma — alohida yuklar birikmasida poydevor tagligiga keltirilgan, hisobiy yukni vertikal tashkil etuvchisi, kN, va moment, kNm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp0 va pb — mazkur SHNQning 78 va 79-formulalarida keltirilganlari kabi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishea va ei qiymatlarning nisbatiga koʻra zaminning chegaraviy qarshilik kuchini vertikal tashkil etuvchisi Nu,eq, kN quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishea £ ei boʻlganda, Nu,eq = 0,5bl(pb + r0); (82)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishea> ei boʻlganda, Nu,eq = blpb/(1 + 6ea/b). (83)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish450. Alohida kuchlar birikmasidan ikkita yoʻnalishda hosil boʻlgan momentlar taʼsirida zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha seysmik mustahkamlikka hisoblash har ikki yoʻnalishda bir-biriga bogʻliq boʻlmagan holda, kuchlar va moment taʼsiriga alohida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish451. Zamin va poydevorni seysmik kuchlarni hisobga olib, alohida yuklar birikmasiga hisoblashda poydevor tagligini gruntdan qisman ajratishga quyidagi shartlar bajarilganda yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisobiy yukni ekssentrisiteti ea agʻdariluvchi moment taʼsir qilish tekisligida poydevor eni (b) ni uchdan biridan oshmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning chegaraviy qarshilik kuchi tagligining oʻlchami moment taʼsir yoʻnalishida siqilish hududi bs = 1,5(b — 2ea) ga teng boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevor tagliki tubidagi uni grunt bilan toʻliq boʻlmagan tutashishini hisobga olib hisoblangan maksimal chetki bosim, zaminning chegaraviy qarshiligi epyurasi chetki ordinatalaridan oshib ketmaganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor tagligi boʻylab maksimal hisobiy bosim quyidagi 84-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpmax = 2Na/[3l(b/2 — ea)] £ pb, (84)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNa va ea — alohida yuklar birikmasida poydevor tagligiga keltirilgan, hisobiy yukni vertikal tashkil etuvchisi, kN, bunda ea > b/6.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShartli kengligi bs boʻlgan poydevorlar uchun pb ni qiymati 79-formuladan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishea > b/6 boʻlganda, mazkur SHNQning 83-formulasi quyidagi koʻrinishga ega boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNu,eq = 0,5bclpb (85)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish452. Seysmik xossalari boʻyicha QMQ 2.01.03-19 ga koʻra I va II toifaga tegishli gruntlarda poydevorni joylashish chuqurligi seysmik boʻlmagan hududlardagi poydevorlar kabi qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmik xossalari boʻyicha III toifali gruntlardan iborat boʻlgan hududlarda, zaminning qurilish xossalarini yaxshilash tadbirlarini qurilish ishlarini boshlashdan oldin bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmik mustahkam bino va inshootlar zamini sifatida suvga toʻyingan, titratma quyqalanishga moyil boʻlgan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, dastlabki maxsus tadbirlar oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish453. Bino yoki boʻlma (otsek)larning poydevorlarini maydalangan (dispers) gruntlarda bir sathda joylashtirishning imkoni boʻlmaganda, qoʻshni poydevor tagliklari sathlarining yoʻl qoʻyilgan farqi (Dh) mazkur SHNQning 5-formulasi shartidan kelib chiqib aniqlanishi lozim. Bunda, ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati ushbu SHNQning 77-formulasidagi kabi Dj miqdorga kamaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino boʻlmasi bir qismiga tutashgan tasmasimon poydevorlar choʻkish chokidan 1m dan kam boʻlmagan masofada va bir xil chuqurlikda joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻkuvchan chok bilan boʻlingan ustunsimon poydevorlar bitta sathda joylashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandligi 5 qavatdan yuqori boʻlgan binolar uchun butun inshoot yoki uni boʻlinmasi tubida yertoʻla qavatini loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-§. Dinamik taʼsir manbalari yaqinida quriladigan bino va inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish454. Bino va inshoot zaminlarini loyihalash ishlari quyidagilardan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan dinamik taʼsirlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmavjud va loyihalanayotgan bino va inshootlarda oʻrnatilgan dinamik yuklangan doimiy uskunalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil va temir yoʻl transporti va metropoliten;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish jihozlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa manbalar (portlatish ishlari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDinamik taʼsirda zaminni loyihalash ishlari instrumental oʻlchash yoki gruntni tebranishini hisobiy prognoz qilish asosida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish455. Zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi, mazkur SHNQning 4-bobi 3-paragrafida koʻzda tutilgan hollarda, eng noqulay yoʻnalishdagi hajmiy inersiya kuchlari va bino va inshootdan uzatiladigan dinamik yuklarni hisobga olgan holda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish456. Grunt yuzasining tebranish tezligi 15 mm/s (dinamik taʼsir impulslari manbalaridan) yoki 2 mm/s (boshqa manbalardan) boʻlgan hudud atrofida, poydevor tagligida statik yukdan hosil boʻlgan oʻrtacha bosim (p, kPa) quyidagi 86-formula shartini qanoatlantirishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(86)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgcd — dinamik taʼsirda zamin gruntining ishlash sharoiti koeffitsiyenti, uning miqdori mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlar va oquvchan konsistensiyali loyli gruntlar uchun gcd = 0,7, boshqa barcha turdagi va holatdagi gruntlar uchun gcd = 1 deb qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — mazkur SHNQning 94-bandi boʻyicha aniqlanadigan zamin gruntining hisobiy qarshiligi, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish457. Mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlar va oquvchan konsistensiyali loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 456-bandida keltirilgan hudud atrofida, statik va dinamik yuklarni birgalikdagi taʼsiridan uzoq muddatli (tebranma siljuvchanlik) choʻkish hisoblarini bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu hisobni mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq bajarishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, gruntning tadqiqot natijalariga koʻra aniqlanadigan deformatsiya modulining kichraytirilgan miqdori qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish458. Bino va inshootning yuk koʻtaruvchi konstruksiyasini mustahkamligini baholash va sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini bajarish uchun bino va inshoot tebranishini zamin bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olib hisoblashda, bino va inshoot zaminining chiziqli elastik xossalarini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish459. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati va deformatsiyalar boʻyicha hisoblash talablarini bajarish uchun dinamik taʼsirlar parametrlarini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur parametrlarni kamaytirish manbaning oʻzida (texnologik jarayonni oʻzgartirish, manbani koʻchirish, manbada rostlash, faol tebranishdan himoyalash va boshqalar) yoki tebranishlarning manbadan tarqalish yoʻllarida devor yoki transheyalar shaklida toʻsiqlar oʻrnatish, tebranishlarni qabul qiluvchi poydevor massasini yoki uning zaminining qattiqligini oʻzgartirish kabi dinamik taʼsirlar orqali bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu chora-tadbirlarga qoʻshimcha ravishda poydevor chuqurligini oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish460. Mavjud bino va inshootlar uchun ular yaqinida mazkur SHNQning 454-bandida keltirilgan dinamik taʼsir manbalari paydo boʻlganda, mazkur SHNQning 456 va 458-bandlarida keltirilgan hisoblarni bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-bob. Havo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish461. Yuklanish xususiyati boʻyicha tayanchlar oraliq, ankerli, burchakli va katta oʻtish joylarida qoʻllaniladigan maxsus turlarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish462. Gruntlarning hisobiy xususiyatlari mazkur SHNQning 4-bobi 3-paragrafiga muvofiq belgilanishi hamda zaminlarning deformatsiya boʻyicha hisoblashda gruntlarning ishonchlilik koeffitsiyenti (gg)ning qiymatini birga teng qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻplab oʻrnatiladigan tayanchlar uchun xususiyatlarning normativ qiymatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <0,75 boʻlgan loyli gruntlar uchun jn, sn va E larning qiymatlarini gruntni tadqiq qilish natijalariga koʻra qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobini grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gg quyidagilarga teng boʻlganda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzichlik uchun r1 — gg = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishichki ishqalanish burchagi uchun jI — gg = 1,1 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirma tutashuvchanlik uchun qumlarda cI — gg = 2 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli qumlarda IL £ 0,25 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumli loy va loylarda IL £ 0,5 boʻlganda gg = 2,4 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa loyli gruntlarda gg = 3,3 ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish463. Zaminlarni deformatsiya va yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash barcha rejimda ishlaydigan tayanchlar uchun amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShamolning kuchli taʼsirining tayanch konstruksiyasiga dinamik taʼsiri faqat zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash vaqtidagina inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida poydevorning choʻkish va qiyshayishini siquvchi yuk bilan tushirilgandagi chegaraviy qiymati mazkur SHNQning 4-ilovasi boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish464. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zaminlarning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda muzlashdan koʻpchish, doimiy va uzoq vaqt yuklamalar taʼsiridan hosil boʻladigan kuchlarning bir vaqtdagi taʼsirini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuzlashdan, koʻpchishdan va qisqa vaqtli yuklamalar (shamoldan va simlarning uzilishi)dan hosil boʻladigan kuchlarning bir vaqtdagi taʼsirlari uchun zaminlarni hisoblashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish465. Sugʻuruvchi kuch poydevor tagligi tubiga (anker plitaga) nisbatan markaziy taʼsir etsa, sugʻurib olinadigan poydevor va anker plitalarning zaminlari uchun deformatsiyalar boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyilmaydi. Bunda, quyidagi 87-shartga rioya qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(87)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFn — sugʻuruvchi kuchning normativ qiymati, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGn — poydevor yoki plita ogʻirligining normativ qiymati, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — sugʻuruvchi kuchning vertikalga ogʻish burchagi, grad.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti ushbu SHNQning 466-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR'0 — qayta toʻldirilgan gruntning hisobiy qarshiligi, kPa, mazkur SHNQning 2-ilovasi 10-jadvalidan olinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA0 — poydevor yuqori sirtining sugʻuruvchi kuch taʼsir etuvchi chiziqqa tik boʻlgan tekislikka tushadigan proyeksiyasi maydoni, m 2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish466. Mazkur SHNQning 87-formulasidagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti quyidagiga teng olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(88)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg1 = 1,2;1,0;1,8 — V bazasi (alohida poydevorlarning oʻqlari orasidagi masofa) 5, 2,5 va 1,5 m boʻlgan tayanchlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV ning oraliq qiymatlarida g1 ning qiymati interpolyatsiya boʻyicha aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg2 = 1,0 — normal uchun, g2 = 1,2 — avariya va montaj qilish ish rejimlari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg3 = 1.0; 0,8 va 0,7 — mos holda toʻgʻri oraliq tayanchlar, oraliq burchak, ankerli, ankerli-burchak, taqsimlash qurilmalarining uchlik va portal tayanchlar hamda maxsus tayanchlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg4 = 1,0 va 1,15 — mos holda ustunlari gruntda siqilgan tortqilari boʻlgan qoʻziqorinsimon poydevorlar va ankerli plitalar tayanchlari va ustunlari poydevorga shartli tayangan ankerli plitalar tayanchlari uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish467. Siqilgan-agʻdariladigan poydevorlarning tagligi ostidagi zamin gruntining taxminiy hisobiy qarshiligi (R)ning qiymati koeffitsiyent gs2 =1 deb olgan holda, mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTik siquvchi va gorizontal yuklamalar bir yoki ikki yoʻnalishda taʼsir etayotganda, poydevor tagligining qirralari ostidagi gruntlarga tushadigan eng katta bosim 1,2R dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish468. Poydevorga vertikal (siquvchi yoki sugʻuruvchi) va gorizontal kuchlar birgalikda taʼsir etganda, zaminni deformatsiyaga hisoblashda har bir yoʻnalishda gorizontal kuchlarning taʼsirida quyidagi 89-shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF £ FR, (89)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF va FR — mos ravishda, poydevor ustki qismida yoʻl qoʻyilgan gorizontal kuchlar, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFR miqdori qilib quyidagi ikki hisoblash natijalarini: siqilganda va sugʻurilganda agʻdarilish, eng kichigi qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstunli tayanchning asosi va poydevori deformatsiyalar boʻyicha quyidagi hisob-kitob talablariga muvofiq boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(90)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — gorizontal kuch va moment taʼsirida grunt yuzasi sathida ustunni burilish burchagi, rad.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu — burilish burchagini chegaraviy yoʻl qoʻyilgan miqdori, rad.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgʻdaruvchi yuklar taʼsir etganda buning qiymati 0,01 rad. dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZich va oʻrtacha zichlikdagi qumlarda, shuningdek IL £ 0,5 boʻlgan gilli gruntlarda ustun oldiga bittadan kam boʻlmagan rigel oʻrnatilgan holda, bu £ 0,02 rad. boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ustunning mustahkamligi tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish469. Poydevorga (ankerli plitaga) sugʻuruvchi kuch taʼsir etganda, zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash quyidagi 91-shartdan kelib chiqqan holda bajarilishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(91)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — sugʻuruvchi kuchni hisobiy miqdori, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgf — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, miqdori 0,9 teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGn — poydevor (plita) ogʻirligini normativ miqdori, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — sugʻuruvchi kuchni vertikalga ogʻish burchagi, grad.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, 1 ga teng deb qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFu,a — sugʻuriladigan poydevor zaminning chegaraviy qarshilik kuchi, kN, mazkur SHNQning 467-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgn — vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti boʻlib, tayanchlar uchun quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq toʻgʻri — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishogʻirliklar farqi boʻlmagan ankerli toʻgʻri — 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishochiq taqsimlash qurilmalarining ogʻirliklari farqi boʻlgan burchakli (oraliq va ankerli) hamda ankerli (toʻgʻri va uchlikli) portallar — 1,3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaxsus taqsimlash qurilmalarining ogʻirliklari farqi boʻlgan burchakli (oraliq va ankerli) hamda ankerli (toʻgʻri va uchlikli) portallar — 1,7.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish470. Sugʻuriladigan poydevor zaminining chegaraviy qarshilik kuchi Fu,a, kN, ni quyidagi 92-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgbf — qayta toʻldirilgan grunt solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymati, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVbf — poydevor (plita)ning yuqorigi sirti orqali oʻtuvchi va vertikalga Ji burchak ostida ogʻdirilgan tekisliklar hosil qiladigan kesik piramida shaklidagi chiqib turgan jism hajmi, m 3, vertikalga ogʻish burchagi (Ji) quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpastki qirrasida J1 = j0 + b/2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori qirrasida J2 = j0 — b/2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyon qirrasida J3 = J4 = j0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVf — chiqib turgan jism chegarasida boʻlgan poydevorning bir qismi hajmi, m3, ankerli plitalar uchun 0 ga teng deb qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA1, A2, A3, — poydevor (plita)ning yuqori yuzasining mos holda pastki, yuqorigi va yon qirrali zaminda mavjud boʻlgan chiqib turgan jism qirralari yuzi, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs0 va j0 — qayta toʻldirilgan gruntning solishtirma tutashuvchanligining, kPa va ichki ishqalanish burchagi, gon, hisobiy qiymati quyidagiga teng qilib olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(93)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsI, jI — tabiiy yotgan gruntning mos holdagi solishtirma tutashuvchanligining va ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati mazkur SHNQning 458-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — 28-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28-jadval | ||
Qayta toʻldirilgan gruntlar | Zichligi quyidagicha boʻlganda h koeffitsiyent qiymati, t/m3 | |
1,55 | 1,7 | |
Qumlar (changsimon nam va suvga toʻyinganlari bundan mustasno) | 0,5 | 0,8 |
Oquvchanglik koʻrsatkichi IL £0,5 boʻlganda loyli gruntlar | 0,4 | 0,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Changsimon, suvga toʻyingan nam qumlar, oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <0,75 boʻlgan loyli va qumli loyli gruntlar va oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <1 boʻlgan loyli qumlar uchun h koeffitsiyentning qiymati 15 foizga kamaytirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish471. Yuk koʻtaruvchi ustun zaminining yuk koʻtarish qobiliyati (turgʻunligi) quyidagi 94-shart bajarilganda, taʼminlangan deb hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFN — tayanchga grunt yuzasi sathidan (N) balandlikda taʼsir qilayotgan barcha hisobiy gorizontal yuklarning teng taʼsir etuvchisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN=M/FN, (95)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM — grunt yuzasi sathida tayanch zamini deformatsiyasini hisobga olgandagi hisobiy agʻdaruvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc2 — mustahkamlashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti mazkur SHNQning 29-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFNu — N balandlikka qoʻyilgan kuch taʼsiriga zaminni chegaraviy qarshiligi, hisoblash orqali aniqlanishi kerak, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgn — ishonchlilik koeffitsiyenti ushbu SHNQning 91-formulasi boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuk koʻtaruvchi ustunning zamin va poydevorini hisoblashda har bir yuk birikmasidan ustunga taʼsir etuvchi barcha yuklar kuchlar bilan almashtirilishi kerak: yer yuzasi sathidan N=M/FN balandlikda qoʻyilgan koʻndalang kuchlar (FN) hamda ustun tubi sathida qoʻyilgan vertikal kuchlar (Fv).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM, FN, va Fv yuklar tayanchni statik hisoblash natijasida olingan grunt yuzasi sathida ustun kesimida taʼsir qilayotgan kuchlardan qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish472. Tortqili ustun tayanchlari va ichki bogʻlamli oraliq ustunlari poydevorlarining choʻkishga qarshi hisobi yuk koʻtarish qobiliyatiga koʻra quyidagi 96-formula asosida bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFc — ustun tubi sathidagi hisobiy siquvchi yuk, kN, oraliq ustunlar uchun qisqa muddatli yuklar birikmasidagi hisobiy yuklama burgʻulangan kotlovanlar uchun 0,6 koeffitsiyent bilan qolgan hollarda toʻliq qiymatini qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, gc =1 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — ustun choʻkishi 5 cm boʻlganda, zamin gruntining hisobiy qarshiligi ushbu SHNQning 30-jadvali asosida qabul qilinishi kerak, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — poydevor tagligi maydoni, m2, uni qiymati ustun tagligi maydoniga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstun burgʻilangan kotlovanga oʻrnatilgan va boʻshliqlari shagʻal qum aralashmasi yoki yirik qum bilan hamda kotlovan tayanch plitasiz qazilgan va boʻshliqlar betonlab berkitilgan boʻlsa, A maydon kotlovan maydoniga teng deb qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, gg =1,3 ga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29-jadval | ||
Gruntlar | Mustahkamlashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti gc2 quyidagi tuzilishdagi gruntlar uchun | |
buzilmagan | buzilgan | |
qumlar: | ||
yirik | 1,05 | 1 |
oʻrtacha yiriklikda | 1,1 | 1 |
mayda | 1,1 | 1 |
changsimon | 1,15 | 1,05 |
Loyli qum: | ||
IL £ 0,25 | 1,3 | 1,2 |
IL > 0,25 | 1,4 | 1,3 |
Qumli loy: | ||
IL £ 0.25 | 1,25 | 1,15 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,4 | 1,25 |
IL > 0,5 | 1,4 | 1,25 |
Loylar: | ||
IL £ 0,25 | 1,5 | 1,3 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,5 | 1,3 |
IL > 0,5 | 1,5 | 1,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 30-jadval |
Gruntlar | Gruntni hisobiy qarshiligi R, kPa |
Qumlar: |
|
shagʻalli | 6500 |
yirik | 5200 |
oʻrtacha yiriklikda | 3900 |
mayda | 2050 |
changsimon | 1300 |
Loyli qum: |
|
IL £ 0 | 2050 |
0 < IL £ 1 | 800 |
Qumli loy va loylar |
|
IL, teng boʻlganda |
|
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-bob. Toʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish473. Toʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini loyihalashda ushbu bino va inshootlarga taʼsir etuvchi yuklamalar, ularning ishlatish sharoitlari, muhandislik-geologik, gidrogeologik hamda gidrologik sharoitlarni, shuningdek bino va inshootlarning konstruksiyalarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlari yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati va deformatsiyalari boʻyicha hisoblab chiqilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini yuk koʻtaruvchanlik xususiyatlari boʻyicha hisoblash ishlari SHNK 3.06.07-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik tayanchlarining zaminlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda poydevorlarning choʻkishi va ogʻishi aniqlanishi, koʻtarma ostidagi quvurlar asoslari uchun esa poydevorlarning choʻkishi aniqlanishi zarur. Bunda, hisob-kitoblar mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashqi statik noaniq tizimli koʻprik tayanchlari zaminlarining deformatsiyalarini hisoblashni zaminlar, poydevorlar, tayanchlarning poydevor ustidagi qismi va oraliq bino va inshootlarning oʻzaro taʼsirini hisobga olgan holda amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 3.06.07-23 dagi koʻprik va quvurlarni loyihalash boʻyicha keltirilgan hollarda poydevorlarning choʻkishini hisoblamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish474. Chang-loy tuproqlarning IL >0,6 boʻlgan yotqizilish joylarida, biogen gruntlar va loyqalar mavjud hududlarda, shuningdek beqaror nishabliklarda, quvur tuzilishi va uning poydevori toʻgʻrisidagi yechim unga tutash koʻtarma qismlarining barqarorligini taʼminlash zaruriyatidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish475. Ushbu SHNQ ning 57-, 58- va 59-bandlariga muvofiq aniqlanadigan grunt xususiyatlarining hisoblash qiymatlari uchun ishonchlilik darajasi (α,) koʻtarmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlari poydevorlarining gruntlari uchun quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda — α=0,98;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiyalarni hisoblashda — α=0,9.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish476. Toʻkmalar ostidagi koʻprik tayanchlari poydevorlarining, quvurlar poydevorlari yoki gruntli yostiqlarining joylashtirish chuqurligi mazkur SHNQning 78 — 87-bandlariga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv oqimi tubidagi tuproq yuvilishi mumkin boʻlgan hollarda, koʻprik tayanchlari poydevorlarini quyidagicha joylashtirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisobiy suv toshqini natijasida umumiy va mahalliy yemirilishdan soʻng, tayanch joylashgan joyda suv oqimi tubining eng past nuqtasidan kamida 2,5 m chuqurlikda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheng katta suv toshqini tufayli yemirilish holati uchun kamida 2,0 m chuqurlikda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntni yuvib ketish ehtimoli boʻlmaganda, qoya toshli boʻlmagan gruntlarga koʻprik tayanchlari poydevorlari grunt yuzasidan yoki suv oqimidan kamida 1 m chuqurlikda oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuvga toʻyingan holatdagi bir oʻqli siqilishda mustahkamlik chegarasi Rc>50 mPa (500 kgf/sm2) boʻlgan qoya toshli gruntlarga poydevor kamida 0,1 m chuqurlikda, bir oʻqli siqilishda mustahkamlik chegarasi Rc>50 mPa (500 kgf/sm2) boʻlganida kamida 0,25 m chuqurlikda oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish477. Koʻprik va quvurlar tayanchlarining poydevorlarini toʻkmalar ostidagi joylashish chuqurligi yer osti suvlari sathining joylashish chuqurligi dw< df +2 m, boʻlganda, mazkur SHNQning 3-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻtarmalar ostidagi koʻprik va quvur tayanchlari poydevorlarining joylashish chuqurligini mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq belgilanishi, bunda yer osti suvlari sathi dw< df +2 m chuqurlikda joylashgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 3-jadvalidagi talablar boʻyicha poydevorlarning joylashish chuqurligi gruntlarning hisobiy muzlash chuqurligidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, diametri 2 m gacha boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun oʻrnatiladigan poydevorlar va gruntli yostiqlardan tashqari barcha poydevorlar gruntning hisobiy muzlash chuqurligidan kamida 0,25 m pastda oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntning hisobiy muzlash chuqurligi uchun uning normativ qiymatlari qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDiametri 2 m gacha boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun poydevorlar yoki gruntli yostiqlar gruntning muzlash chuqurligini hisobga olmagan holda yotqizish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlarning joylashish chuqurligi gruntlarning hisobiy muzlash chuqurligiga bogʻliq boʻlmagan hollarda mazkur SHNQning 3-jadvalda keltirilgan mos gruntlar normativ muzlash chuqurligidan kamida 1 m chuqurlikda joylashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDiametri 2 m va undan ortiq boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun oʻrnatiladigan poydevorlar va gruntli yostiqlarning joylashish chuqurligi toʻkma oʻqiga yoʻnalishi boʻyicha gruntning muzlash chuqurligining kamayishini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish478. Toʻkmalar ostidagi quvurlar poydevorlar ustiga yoki zichlangan grunt yostiqlariga yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYopiq boʻlmagan koʻndalang kesimli quvurlarning boʻgʻinlari va bosh qismlari uchun poydevorlar majburiy hisoblanib, shuningdek har qanday konstruksiyadagi quvurlarning bosh qismlari uchun ham qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlar ogʻizlari gruntli yostiqlarga oʻrnatilgan hollarda, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlarning poydevorlariga (ulardan foydalanish jarayonida suvning oqishi uchun zarur nishablikni saqlash va pastdan suv bosishining oldini olish maqsadida) toʻkma balandligi hamda poydevor gruntlarining fizik-mexanik xususiyatlariga koʻra qurilish ishlari bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-bob. Kam qavatli binolar zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish479. Kam qavatli binolar chuqur joylashmagan, mavsumiy muzlaydigan grunt qatlamida va chuqurda joylashmagan poydevorlarda ham qurilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish480. Kam qavatli binolar uchun quyidagi poydevor turlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtabiiy zamindagi poydevorlar (tasmasimon, ustunsimon, plitkali, tirqishli);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahalliy (turgan joyida) zichlangan zaminlardagi poydevorlar (qotirilgan yoki shtamplangan kotlovanlarda, qoqib kirgizilgan bloklarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkalta qoziq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish481. Yuk koʻtaruvchi devorli binolarda tabiiy zamindagi poydevorlardan (tasmasimon, ustunsimon, tirqishli va boshqalar) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMurakkab muhandislik-geologik sharoitlarda (oʻziga xos gruntlar, yer osti suvlari sathi yuqori) mazkur SHNQning 480-bandida keltirilgan poydevor turlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstun-toʻsin tuzilishidagi binolarda hamda devorlar poydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilmasiz tayanganda, tabiiy yoki mahalliy zichlangan zamin ustida ustunli poydevorlar yoki qisqa qoziqlar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish482. Yertoʻlasiz binolar uchun sayoz joylashgan poydevorlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSayoz joylashgan poydevorning turi, tuzilishi va uning asosini tayyorlash usuli asos tuproqlarining xususiyatlariga hamda ularning koʻpchish darajasiga bogʻliq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish483. Sayoz joylashgan poydevorlarni koʻpchuvchi va mahalliy zichlangan gruntlarda loyihalashda, ularning zaminini koʻpchish deformatsiyasiga hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 8-paragrafiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish484. Koʻpchimaydigan gruntlarda sayoz va yer ustida joylashgan poydevorlarni yuk koʻtaruvchi elementlarini qurishda qumdan tekislovchi toʻshamalar yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpchuvchi gruntlarda koʻpchimaydigan materialdan (shagʻalli qum, yirik va mayda qum,mayda shagʻal, qozonxona shlaki va boshqalar) toʻshamalar yotqizilishi lozim. Zarur hollarda, zamin gruntini hisobiy qarshiligini oshirish uchun qum-shagʻalli toʻshamalar (oʻrta yoki yirik qum aralashmasi — 40 foiz, shagʻal — 60 foiz) yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish485. Zamin gruntining koʻpchish darajasiga qarab (GOST 25100-2020 boʻyicha), tasmasimon sayoz joylashtirilgan poydevorlarni quyidagicha oʻrnatish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpchimas va kam koʻpchuvchan gruntlarda — oʻzaro biriktirilmasdan yotqiziladigan yigʻma beton bloklardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrtacha va kuchli koʻpchuvchan gruntlarda — armatura chiqib turgan qismlari mavjud boʻlgan yigʻma temir-beton bloklardan (qoʻshni bloklarning chiqib turgan qismlari biriktiriladi, choklari beton bilan monolitlanadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhaddan tashqari koʻpchuvchan gruntlarda — yaxlit temir-betondan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish486. Barcha devorlarning yigʻma-monolitli va monolitli, tirqishli poydevorlari hamda qoziqlarning rostverklari bir-biri bilan mustahkam bogʻlanishi va kesishgan tasmalar tizimiga birlashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish487. Kuchli va haddan tashqari koʻpchuvchi gruntlarda binolarni qurishda devorlarni yopmalar sathida va yuqori qavat teshiklari ustida armaturalangan yoki temir-beton belbogʻ bilan kuchaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish488. Oʻrtacha, kuchli va haddan tashqari kuchli koʻpchuvchi gruntlarda sayoz ustunsimon poydevorlar,bir tizimga birlashgan poydevor balkalari bilan bogʻlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish489. Koʻpchuvchi gruntlarda ustunsimon poydevorlarni qurishda, gruntni tekislash yuzasi bilan poydevor balkasi pastki qirrasi orasida, miqdori yuklanmagan zaminni hisobiy koʻpchish deformatsiyasidan kam boʻlmagan boʻshliq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish490. Zaminda kuchli gruntlar mavjud boʻlganda va binolar notekis deformatsiyaga oʻta sezuvchan boʻlganda, ularni koʻpchimaydigan gruntdan bajarilgan toʻshamalar ustiga oʻrnatiladigan sayoz va yer ustidagi quyma temir-beton plitali poydevorlarga qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish491. Kotlovanlarni qotirish (shtamplash) va bloklarni qoqishda yon qirralarining vertikalga ogʻish burchagi 5 — 10o boʻlgan, kesilgan piramida shaklidagi poydevorlar qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorni kesilgan piramida shaklidagi konstruksiyasidan mavsumiy muzlaydigan grunt qatlamlarida ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish492. Yuk koʻtaruvchi devorli binolar uchun qoquvchi bloklarni bir qator joylashishidan va egiluvchan armaturali piramidasimon qoziqlardan hamda har xil turdagi kalta qoziqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-bob. Inshoot yer osti qismi zaminini loyihalashga qoʻyiladigan talablar va geotexnik prognozlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish493. Mazkur bob talablari kotlovanda ochiq va yarim ochiq usulda quriladigan yer osti qismlari bilan yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan inshootlarga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish494. Inshoot yer osti qismi zaminini loyihalashda mazkur SHNQning 27-bandida keltirilgan talablardan tashqari quyidagi omillarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti konstruksiyalarni joylashish chuqurligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti konstruksiyalarini qurish usulini (ochiq kotlovanda, yarim yopiq “yuqoridan pastga”, tushiriladigan quduqlarda, toʻkmalarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlanmagan kotlovanlarning nishablik qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning turi, konstruksiyasi, kotlovanni oʻrovchi qismi va mustahkamlovchi qoplamalari materialini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin, poydevor va inshoot, yer usti konstruksiyasi hamda qurilishni oʻrab turuvchi muhandislik konstruksiyalari deformatsiyasiga qurilishni taʼsirini kamaytiruvchi tadbirlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgidrogeologik sharoitni oʻzgarishini kamaytirish yoki uning natijasida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlarni, shuningdek qurilishni oʻrab turgan va ekologik muhitga bartaraf etishga qaratilgan tadbirlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish495. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot 5 m dan chuqur boʻlgan oʻrovchi konstruksiyalar bilan mustahkamlangan kotlovandagi yer osti qismini loyihalashda, geologik qidiruv quduqlari oʻrovchi konstruksiya trassasi boʻylab har 20 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish496. Quduqlarni oʻrovchi konstruksiya trassasi boʻylab xar 20 m da oʻrnatishga imkoniyat boʻlmagan hollarda, ularni 20´20 m dan katta boʻlmagan toʻrga joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuduqlar soni muhandislik-geologik sharoitning murakkablik darajasiga bogʻliq holda 5 tadan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaydonning muhandislik-geologik tuzilishi 1,5Ns+5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha oʻrganilgan boʻlishi, bunda Ns — oʻrovchi konstruksiya tubini joylashish chuqurligi boʻlib, ushbu chuqurlik oʻrovchi konstruksiya tubidan 10 m dan kam boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu chuqurlikkacha 30 foizdan kam boʻlmagan quduqlar kesib oʻtishi, ularning soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlanmagan kotlovanlardagi inshootning yer osti qismini loyihalashda qidiruv quduqlarining chuqurligi 1,5Nk + 5 m dan kam boʻlmasligi lozim. Bu yerda, Nk — kotlovan chuqurligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish497. Quyidagi hollarda muhandislik-geologik qidiruvlarni qurilish maydoni chegarasidan tashqarida ham bajarishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydoniga tutashgan hududda xavfli muhandislik-geologik jarayonlar paydo boʻlish imkoniyatini tahlil qilishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydoni chegarasidan tashqarida gruntli ankerlar qurishning imkoniyati va maqsadga muvofiqligini aniqlashda hamda anker konstruksiyani keyinchalik hisoblashda va uni oʻrnatishni qurilishning atrofiga taʼsirini baholashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishni oʻrab turuvchi, yangi qurilish taʼsir radiusiga kiruvchi inshoot zamini gruntini mustahkamlash va poydevorini kuchaytirish zarurligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydoniga tutash hududda gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini hisoblash uchun maʼlumotlar olishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish498. Muhandislik qidiruvlari jarayonida quyidagilar aniqlanishi va oʻrganilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtektonik va karstlangan tuzilishlar, uzilishli va qatlamli buzilishlar, gruntlarni kotlovangga va yer osti qazilmalariga tushadigan suv miqdorini aniqlash hisoblarini bajarish uchun kerakli filtratsiyaga oid xossalari, yer osti suvlari sathidagi bosim miqdori, suv toʻsiq qatlamni mavjudligi, qalinligi va ushbu qatlamni bosim suvlariga qarshi turgʻunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyqalanish, tiksotrop holatga oʻtuvchi va suvffoziyalanuvchi xossali va titratma siljuvchan gruntlarni mavjudligi hamda tarqalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti inshootlari, yer toʻlalar, tunnellar, muhandislik kommunikatsiyalari, burgʻilash quduqlarining mavjudligi va joylashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmavjud doimiy va vaqtinchalik manbalardan va transportdan dinamik va titratma taʼsirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish499. IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismini va chuqurligi 5 m dan ortiq boʻlgan III xavf-xatar toifasidagi inshootni loyihalashda mazkur SHNQning 34-bandida keltirilganlarga qoʻshimcha ravishda dala va laboratoriya usulida maydalangan hamda qoya toshli gruntlarning quyidagi fizik-mexanik xossalari aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirinchi yuklash yoʻlidagi deformatsiya moduli E va birinchi yuklash yoʻlidagi kabi kuchlanish oraligʻida bajariladigan ikkinchi (takroriy) yuklash yoʻlidagi Ee;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang deformatsiya koeffitsiyentining 𝒗 III xavf-xatar toifasidagi yer osti inshootlari uchun 𝒗 koeffitsiyentini hisobiy qiymati (ushbu qiymat mazkur SHNQning 131-bandiga muvofiq aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlik xossalari (yer osti inshootini qurish va foydalanishni barcha bosqichlariga mos keluvchi sharoit uchun aniqlangan ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma ilashuvchanligi s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli, sunʼiy mustahkamlangan va muzlagan gruntlar uchun bir oʻq boʻylab siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc va deformatsiya moduli E;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuzlab koʻpchishdagi solishtirma normal va urinma kuchlar sfh,h va tfh;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni filtratsiya koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya gruntlar massivini darzlik xususiyatlari (darzlilik moduli Mj, jinsni sifat koʻrsatkichi RQD, nurash koeffitsiyenti Kwr).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnik-iqtisodiy asoslanganda, maxsus texnik shart asosida tadqiqotlar orqali grunt va massivlarni quyidagi boshqa fizik-mexanik va tavsifiy xususiyatlarini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni drenajlanmagan siljishdagi mustahkamligi (si;);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni qayta zichlash koeffitsiyenti OCR;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli gruntlarni siljuvchanlik parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli va sunʼiy mustahkamlangan gruntlarni bir oʻq boʻylab choʻzilishga mustahkamlik chegarasi Rt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli massivlarni toifaviy tavsifiy xususiyatlari RMR, Q, GSI.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500. IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismi zaminlarini loyihalashda, qoya toshli va yarim qoya toshli massivlarda kuchlanishni oʻlchash ishlari bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv sathini pasaytirish, gruntlarni mustahkamlash va muzlatish boʻyicha dala tadqiqot ishlarini, filtratsiyaga qarshi qurilma qurish va “grunt qaridagi devor” hamda geofizik va boshqa tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish501. Atrofdagi obyektlar yaqinida joylashtirilayotgan bino va inshootlarning yer osti qismlari poydevorlarini hisoblash va loyihalashni quyidagi maqsadlarda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan inshootning oʻzining qurilish va foydalanishning barcha bosqichlarida mustahkamligi, ishonchliligi va uzoq muddatli chidamliligini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrof-muhitni saqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish502. Inshootning yer osti qismlari zaminlarini loyihalashda ularning xavf-xatar toifasini hamda yer osti qurilishi taʼsir oʻtkazishi mumkin boʻlgan xavf-xatar toifasini GOST 27751-2014 ga muvofiq hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalanayotgan bino va inshootning yer osti qismi taʼsir hududiga mazkur SHNQning 516-bandiga asosan bino va inshootning xavf-xatar toifasidan yuqori xavf-xatar toifasidagi oʻrovchi bino va inshoot toʻgʻri kelib qolsa, loyihalanayotgan bino va inshoot xavf-xatar toifasini ushbu bino va inshootga taʼsir etayotgan bino va inshoot xavf-xatar toifasigacha oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish503. Inshootlarning yer osti qismlari poydevori va konstruksiyalariga taʼsir etuvchi yuklama va taʼsirlar inshoot konstruksiyalari va poydevorning oʻzaro bogʻliq ishlashini tahlil qilish asosida hisoblab chiqilishi lozim. Bunda, inshootni qurish va undan foydalanishning turli bosqichlarida ushbu yuklama hamda taʼsirlarning oʻzgarish ehtimoli hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshootlarning yer osti qismlari zamini va konstruksiyalariga tushadigan yuklar va taʼsirlarni aniqlashda quyidagilar doimiy yuklar sifatida qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot yer osti va yer usti qismlari, qurilish konstruksiyalari ogʻirligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot joylashgan grunt massivini va turgʻun filtratsiyadagi yer osti suvlari bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy ankerlar tortish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy konstruksiyalardagi tortish kuchlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVaqtinchalik uzoq muddatli yuklar va taʼsirlarga quyidagilar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy qurilmalar ogʻirligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoturgʻun filtratsiyada yer osti suvlari bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanilayotgan metropoliten liniyasidan, transport inshootlaridan yoki sanoat obyektlaridan uzatilayotgan dinamik taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt yuzasida toʻplanayotgan materiallardan hosil boʻlgan yuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnologik harorat taʼsirlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqtinchalik ankerlar tortish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqtinchalik konstruksiyalar tortish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamlikni oʻzgarishi, materialni qisqarishi va siljishidan hosil boʻladigan yuklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQisqa muddatli yuklar va taʼsirlar quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer yuzasida joylashgan koʻchuvchi yuklardan hosil boʻlgan gruntga qoʻshimcha bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharorat-iqlimiy taʼsirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida yuklar va taʼsirlar quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishseysmik taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarni oʻta choʻkishdan, koʻpchishidan va muzlash natijasida koʻpchishidan zaminni deformatsiyalanishi natijasidagi taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavariya (masalan, kotlovan oʻrovchi konstruksiyasi tashqarisida gruntni toʻliq suvga toʻyinishi, yoki suv oʻtkazuvchi kommunikatsiyalar qurilishi taʼsir radiusida joylashgan inshoot yer osti qismi) natijasidagi taʼsirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish504. Inshoot yer osti qismi zaminining birinchi va ikkinchi chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblari mazkur SHNQning 5-bobiga asosan bajarilishi kerak. Bunda, quyidagilarni aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning yuk koʻtarish qobiliyati, inshootning va uning alohida elementlarining turgʻunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli zaminlarning mahalliy mustahkamligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootga tutashgan yon bagʻirlik, kotlovan nishabligi va oʻrovchi konstruksiyalari turgʻunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot yer osti qismi tashqi devorlariga va kotlovan oʻrovchi konstruksiyalariga uzatilayotgan yuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntdagi anker konstruksiyalarini yuk koʻtarish qobiliyati (gruntli ankerlar, anker qoziqlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzaminning filtratsiyaga qarshi mustahkamligi, inshoot yer osti qismi konstruksiyasiga yer osti suvlarining bosimi, yuzaga koʻtarilishga qarshi turgʻunlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathini pasaytirishda filtratsiya sarfi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootni qurish va undan foydalanish natijasida gidrogeologik sharoitni oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtizimning deformatsiyalanishi “inshoot yer osti qismi — zamin”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi binolarning zaminini deformatsiyasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Devor qaridagi grunt” usulida qurilayotgan oʻrovchi qism zaminini loyihalashda tiksotrop qorishma bilan toʻldirilgan transheya devorlarini turgʻunligi hisoblarini bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida turuvchi elementlardan quriladigan yuk koʻtaruvchi devor zaminini loyihalashda, zamin gruntini elementlar orasida bosilishiga mustahkamligini bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashlarni bajarishda yer osti suvlari sathini va pyezometrik bosimni hamda gruntlarni texnologik taʼsirlar hisobiga muzlash va erish, oʻta choʻkish, qisqarish va koʻpchish hodisalari natijasida fizik-mexanik xossalarini mumkin boʻlgan oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshootning yer osti qismi zaminini hisoblashda qurilish jarayonida hisobiy sxemani oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan konstruksiyani toʻgʻri chiziqli emasligini, qurilish ishlarini ketma-ketligini va qurishni texnologik xususiyatlarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish505. Inshootning yer osti qismi zaminini hisoblashda analitik, sonli usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblash usulini tanlashda mazkur SHNQning 32-bandi talablaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSonli usullardan foydalanilganda, bino va inshoot va zaminni kuchlanganlik-deformatsiyalanish holatini aniq koʻrsatuvchi hisobiy model bino va inshootni konstruktiv xususiyatlarini, zaminni ishlash tavsifini va ularning oʻzaro taʼsir sxemasini koʻrsatib berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish506. Gruntni qayta toʻldirib bajariladigan inshootning yer osti qismi zaminini loyihalashda, qayta toʻldirilgan gruntni tabiiy holatdagi zichligini ksot = 0,95 dan kam boʻlmagan miqdorgacha zichlangandagi hisobiy xususiyatlarining qiymati (g'I, j'I, s'I) ushbu gruntlarni tabiiy holatdagi hisobiy xususiyatlari (gI, jI, sI ) da g'I = 0,95gI; j'I = 0,9jI; s'I = 0,5sI deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, s'I 7 kPA dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish507. Inshootning yer osti qismi zaminining hisoblarini bajarishda “konstruksiya — grunt massivi” tutashgan joyda normal va urinma kuchlanishlarni aniqlash lozim. Tutashgan kuchlanishlar miqdorini inshootni zamin bilan birgalikda ishlashini hisobga olgan holda aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTutashgan joyda kuchlanish miqdorini aniqlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt massivini hosil boʻlish tarixi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmavjud kuchlanganlik, deformatsiya holatini, inshootning konstruktiv xususiyatlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot elementlari va zamin gruntlarining mustahkamlik hamda deformatsiyaga oid xossalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootni qurish texnologiyasi va ketma-ketligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashlarda “konstruksiya-grunt” tutashgan joyda koʻchish yoki siljish mumkinligini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish508. Konstruksiyani grunt bilan tutashgan joyida siljish mumkinligini tekshirish uchun ishqalanish xususiyatlari va tutashgan joydagi tutashuvchanlikka bogʻliq boʻlgan siljishga qarshi chegaraviy kuchlarni aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Konstruksiya-grunt massivi” tutashgan joyda ishqalanish kuchi va ilashuvchanligi gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari, miqdori, maydonning gidrogeologik sharoitiga, konstruksiya materialiga hamda uni qurish texnologiyasiga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoya toshli gruntlar uchun “konstruksiya-grunt massivi” tutashgan joyda mustahkamlik xususiyatlarining quyidagi hisobiy qiymatini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirma tutashuvchanlik sk = 0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni konstruksiya materiali boʻyicha ishqalanish burchagi d = gkj, bunda j — gruntni ichki ishqalanish burchagi, gk — ushbu SHNQning 31-jadvalidan qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish509. Tirgak devorga, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi tashqi devoriga gruntni bosimini konstruksiyani grunt massivi bilan birgalikda ishlashi natijasida yuz beradigan koʻchish hamda deformatsiyalarni miqdoriga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish510. Tirgak devorga, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi devoriga gruntni bosimini taʼsirini quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt massiviga tashqi yuk va taʼsirlar (toʻplanayotgan materialdan, qurilish mexanizmlaridan hosil boʻladigan, qatnov qismida transportdan hosil boʻladigan, inshoot poydevoridan atrofdagi binolarga uzatiladigan yuklar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti va chuqurga joylashgan inshootlarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdevorlar chetining vertikalga ogʻishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt yuzasini nishabligi, relyefni bir tekis emasligi va muhandislik geologik elementlar chegarasini gorizontdan ogʻishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlarni bajarish jarayonida kotlovanda nishabliklar va bermalar qurish imkoniyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“konstruksiya — grunt massivi” tutashgan joyida gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyaning vertikal va gorizontal koʻchishi hamda ularning zaminga nisbatan yoʻnalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtirgak konstruksiya, anker va tortqich elementlari deformatsiya xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish ishlarini bajarishning ketma-ketligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqazish jarayonida gruntni ortiqcha boʻlishi mumkinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgrunt massividagi filtratsiya kuchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntni koʻpchishi va sovuqdan shishishi hamda gruntga qorishmani yuborish, tamponajlash hosil boʻlgan tirgak devorga qoʻshimcha bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharorat taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdinamik va tebranish taʼsiri va ularni grunt statik bosimiga taʼsiri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish511. Inshoot yer osti qismlari va kotlovan toʻsiqlariga grunt yon bosimi miqdorini aniqlashda, birinchi chegaraviy holat uchun hisoblarni bajarish uchun gruntlarni mustahkamlik xususiyatlari jI, sI qiymatlaridan, ikkinchi chegaraviy holat uchun hisoblarni bajarish uchun — jII, sII qiymatlaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar ikkala holatda ham gruntning solishtirma ogʻirligi uchun yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf(g) = 1,0 deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
31-jadval |
|
Konstruksiya materiali |
Qurish texnologiyasi va maxsus shartlar |
gk |
|
Beton, temir-beton |
Quyma gravitatsion va yupqa tirgak devorlar, quruq betonlanadigan, quyma poydevorlar |
0,67 |
|
Tabiiy namlikdagi gruntlarda loyli qorishma tubiga betonlanadigan yupqa quyma devorlar, yigʻma gravitatsion devorlar va poydevorlar |
0,50 |
|
|
Suvga toʻyingan gruntlarda loyli qorishma tubiga betonlanadigan yupqa quyma devorlar, har qanday gruntlarda loyli qorishma tubiga oʻrnatiladigan yupqa yigʻma devorlar |
0,33 |
|
|
Metall, yogʻoch |
Mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlarda |
0 |
|
Boshqa gruntlarda |
0,33 |
|
|
Boshqa material |
Zaminda titratma yuklar boʻlganda |
0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish512. Yuk koʻtaruvchi devor yoki yer toʻla devori 0,0005 h dan kam miqdorda gorizontal koʻchganda, (bunda, h — kotlovan chuqurligi yoki konstruksiya balandligi) gruntning bosimi tinch holdagi kuchlanganlik holati boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTinch holatdagi gruntni z chuqurlikdagi samarali bosimini gorizontal tashkil etuvchisi quyidagi 97-formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(97)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK0 — tinch holatdagi gruntning yon bosim koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs'zg(z) — gruntning oʻz ogʻirligidan z chuqurlikda hosil boʻlgan vertikal samarali kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs'zp(z) — yuzadagi yukdan z chuqurlikda hosil boʻlgan vertikal samarali kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTinch holatdagi gruntni yon bosim koeffitsiyenti muhandislik-geologik qidiruvlar jarayonida dala usulida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yuzasi gorizontal boʻlganda gruntni tinch holatdagi bosim koeffitsiyenti K0 normal zichlangan gruntlar uchun quyidagi 98-formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK0 = v/(1 — v), (98)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishν — koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQayta zichlangan gruntlar uchun K0 qiymatini quyidagi 99-formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(99)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOCR — gruntni qayta zichlash koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOCR — koeffitsiyenti gruntni oldin qayta zichlangandagi bosimini hozirgi paytda taʼsir qilayotgan bosimga nisbati bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOCR >2,0 boʻlsa, qayta zichlangan gruntlar uchun K0 qiymati mazkur SHNQning 99-formulasi orqali aniqlanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin yuzasi gorizontga nisbatan nishabligi kotlovan toʻsigʻi yoki inshoot devori yuqori qismi yoʻnalishida b £ j burchak ostida boʻlsa, bunda gruntning samarali bosimini gorizontal tashkil qiluvchisini s'h;0(z) mazkur SHNQning 97-formulasi orqali hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK0 quyidagi 100-formula orqali aniqlanadigan K0,b koeffitsiyent bilan almashtirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(100)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, yon bosim kuchining teng taʼsir qiluvchisi yoʻnalishi grunt yuzasiga parallel qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish513. Tirgak inshooti yoki yer toʻla devorining i — gorizontal koʻchishi 0,0005 h dan oshganda, gruntning yon bosimi qiymatlarining bogʻliqligini mazkur SHNQning 16-rasmidagi qismli-chiziqli diagrammaga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshoot konstruksiyasi grunt massivi yoʻnalishi boʻyicha koʻchganda, koʻchish belgisi musbat hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiya grunt massividan qarama-qarshi tomonga koʻchganda, grunt yon bosimi miqdori faol bosim s'h;a (z)ga, konstruksiya grunt massivi yoʻnalishi boʻyicha koʻchganda esa passiv bosim s'h;p (z)ga toʻgʻri kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish514. Grunt yon bosimi miqdorini s'h;a (z) ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, konstruksiyani grunt yoʻnalishiga qarama-qarshi yoʻnalishdagi gorizontal koʻchishi miqdori 0,001 h dan yuqori boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuzaga qoʻyilgan vertikal teng taqsimlangan yuk (q) mavjud boʻlganda, konstruksiyaga gruntning hajm ogʻirligi (g) taʼsiridan paydo boʻlgan, gruntning samarali bosimi miqdorini quyidagi 101-formula orqali aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(101)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz — chuqurlikdagi urinma tashkil etuvchisi (grunt konstruksiyaga nisbatan pastga koʻchsa, musbat qabul qilinadi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(102)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — gruntning solishtirma bogʻlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — gruntning solishtirma ogʻirligi, suvga toʻyingan gruntlar uchun muallaq holatda qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — gruntni konstruksiya materiali boʻyicha ishqalanish burchagi, mazkur SHNQning 499-bandiga asosan qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKa — faol bosim koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-rasm. Grunt yon bosimi 
h(z) miqdorini konstruksiya gorizontal koʻchishi i ga bogʻliqligi. ia = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)h
h(z) miqdorini konstruksiya gorizontal koʻchishi i ga bogʻliqligi. ia = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)hHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, barcha hollarda s'h;a (z) ni miqdorini noldan kichik boʻlmagan miqdorga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda, mazkur SHNQning 17,a-rasmiga muvofiq gruntning faol bosim koeffitsiyenti quyidagi 103-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(103)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — grunt yuzasining gorizontga ogʻish burchagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq — konstruksiya chetining vertikaldan ogʻish burchagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj — gruntni ichki ishqalanish burchagi, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yuzasi gorizontal va konstruksiya cheti vertikal silliq boʻlganda, gruntning faol bosim koeffitsiyentini quyidagi 104-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(104)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-rasm. Grunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda gruntni faol (a), passiv (b) bosimni aniqlash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish515. Grunt yon bosimining miqdorini s'h;p(z) teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyilishi hamda konstruksiyaning gruntga qarab yoʻnalishidagi gorizontal koʻchish miqdori nam gruntlar uchun 0,01 h dan va suvga toʻyingan gruntlar uchun 0,02 h dan yuqori boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntni konstruksiyaga samarali passiv bosimi miqdorini quyidagi 105-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz chuqurlikdagi normal tashkil etuvchisi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(105)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz chuqurlikdagi urinma tashkil etuvchisi (grunt konstruksiyaga nisbatan yuqoriga koʻchsa musbat qabul qilinadi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(106)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKr — passiv bosim koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda mazkur SHNQning 17,b-rasmiga muvofiq gruntning passiv bosim koeffitsiyenti quyidagi 107-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(107)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGrunt yuzasi gorizontal va konstruksiya cheti vertikal silliq boʻlganda, gruntnin passiv bosim koeffitsiyentini quyidagi 108-formulaga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(108)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntning ichki ishqalanish burchagining yuqori qiymatlari uchun mazkur SHNQning 107-formulasi orqali passiv bosim qiymatlarini oshirib borishi hisobga olinishi, bunda, j ni miqdori 20° katta boʻlganda, mazkur SHNQning 107-formulasida d = 0 deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFaol va passiv bosim miqdorini, shuningdek grunt yon bosimi oraliq qiymatlarini aniqlashda hamda mazkur SHNQning 503 va 506-bandlarida keltirilgan doimiy yuk va gruntning zichlangandagi hisobiy xususiyatlaridan boshqa xususiyatlarni hisobga olish talab etilsa, sonli usullardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish516. Kotlovan toʻsigʻiga suv oʻtkazuvchi gruntni yon bosimining samarali miqdorini hisoblashda filtratsiya kuchlarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsiq tugallanmagan filtratsiyaga qarshi pardadan iborat boʻlganda va kotlovanda qurilish davrida suv sathini pasaytirish ishlari olib borilayotgan boʻlsa, mazkur SHNQning 18-rasmiga muvofiq hisoblarni amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, suvga toʻyingan suv oʻtkazuvchan gruntlarda yon bosimning samarali miqdori quyidagi 109-formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(109)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg' — gruntning muallaq holatdagi solishtirma ogʻirligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgw — suvning solishtirma ogʻirligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK — gruntni yon bosim koeffitsiyenti boʻlib, faol, passiv yoki oraliq miqdoriga mos kelishiga yoʻl qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — 1 m ga teng boʻlgan vertikal oraliqda gidravlik bosim gradiyenti, 1/m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“+” belgisi pastga yoʻnalgan, “-” belgisi yuqoriga yoʻnalgan filtratsiya qismiga mos keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-rasm. Tugallanmagan filtratsiyaga qarshi parda boʻlganda kotlovanga yoʻnalgan filtratsiya
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish517. Nobarqaror holatdagi suvga toʻyingan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni hisoblashda, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi konstruksiyasiga taʼsir qilayotgan toʻliq kuchlanishlar bilan ifodalangan yon bosim miqdorini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu holda z chuqurlikda konstruksiyaga taʼsir qilayotgan gruntning faol bosimini normal tashkil etuvchi miqdorini quyidagi 110-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(110)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsi — drenajlanmagan siljishda gruntning mustahkamligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntning passiv bosimini normal tashkil etuvchi miqdorini quyidagi 111-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(111)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish518. Gruntli yoki qoya toshli massivda tabiiy filtratsiya oqimini toʻliq yoki qisman berkituvchi, shuningdek yer osti suvlari yoʻli va sharoitini oʻzgartiruvchi III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismini loyihalashda, qurilish maydoni gidrogeologik rejimini oʻzgarishini prognoz qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFiltratsiya oqimi yoʻlidagi toʻsiq oldida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi bilan yuzaga keladigan toʻsiq samaradorligi (barrajniy effekt)ni hosil boʻlishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGidrogeologik rejimni oʻzgarishini prognoz qilish filtratsiya jarayonini sonli yoki analitik usullar bilan matematik modellash orqali bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeofiltratsion modelni ishlab chiqish uchun boshlangʻich maʼlumot sifatida qurilish maydoniga tutash hududning yer osti suvlari holati, gorizontlardagi gidravlik bosim, gruntlarning suv oʻtkazuvchanligi haqida muhandislik-geologik qidiruv maʼlumotlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish519. Yer osti suvlarining pyezometrik sathidan pastda joylashgan poydevor va inshootlarning yer osti qismlarini loyihalashda, ularning bosimini hisoblash hamda ularni kotlovanga oqib chiqishini, kotlovan tubini shishib chiqishini, inshootni qalqishini oldini olish boʻyicha chora-tadbirlarni bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor va inshootning yer osti qismi yer osti suvlarining pyezometrik sathidan pastda joylashganda, quyidagi yuz berishi mumkin boʻlgan holatlarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbosimli yer osti suvlari qatlami ustida joylashgan suv oʻtkazmaydigan gruntga chuqurlashtirilganda, yer osti suvlarining kotlovanga yorib kirishi, zamin gruntlarining koʻtarilishi, pollarning koʻtarilishi va shunga oʻxshash holatlar yuz berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvli qatlam grunt ichiga chuqurlashganda, grunt zarrachalarini suffoziya natijasida ajralib chiqishi bilan kuzatiladigan gidravlik buzilish sodir boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish520. Yuqori qatlamdagi suv oʻtkazmaydigan gilli grunt qatlami ostida bosimli suvli grunt qatlami mavjud boʻlganda, bosimli suvlarning yuqoridagi qatlamni yorib oʻtish ehtimolini bartaraf etish uchun quyidagi 112-shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(112)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN0 — tekshirilayotgan suv toʻsiq qatlam tubidan yer osti suvlari maksimal sathigacha hisoblangan suv bosimining hisobiy balandligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgI — tekshirilayotgan va yuqorida joylashgan qatlam grunti solishtirma ogʻirligining oʻrtacha muallaq hisobiy qiymati, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh0 — kotlovan tubidan tekshirilayotgan grunt qatlami tubigacha boʻlgan masofa, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgf = 1,2 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 112-formulasi sharti bajarilmasa, loyihada suvli qatlam bosimini sunʼiy ravishda pasayishini taʼminlovchi suvni majburiy tortish yoki oʻzini toʻkuvchi quduq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti suvlari bosimini sunʼiy pasaytirish bino va inshoot yer osti suvlari bosimi hosil qiladigan kuchlarni qabul qilishni taʼminlaydigan yetarli ogʻirlik va mustahkamlikka erishguncha bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu jarayon “0” davr qurilishi ishlari yakunlanib, kotlovan boʻshliqlariga tuproq qayta toʻldirilgandan keyingina amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish521. Kotlovanda pastdan yuqoriga harakatlanayotgan filtratsiyada mazkur SHNQning 18-rasmiga muvofiq suvga toʻyingan gruntning suffoziya natijasida kuzatiladigan gidravlik buzilishi yuz berish imkoniyatini bartaraf etish uchun quyidagi 113-shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(113)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — pastdan yuqoriga harakat qilayotgan filtratsiya oqimining kotlovanga chiqish joyidagi filtratsiyaga qarshi pardaga yaqin joylashgan A nuqtasidagi gidravlik bosim gradiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgf = 1,2 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish522. Suvga toʻyingan gruntlarda inshootning yer osti qismi yer osti suvlari sathidan pastda joylashganda, uning qalqishga qarshi turgʻunligi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagi 114-shart bajarilganda qalqishga qarshi turgʻunlikni taʼminlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(114)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN0 — inshootning yer osti qismi tubidan yer osti suvlari maksimal sathigacha hisoblanadigan suv bosimining hisobiy balandligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — inshoot yer osti qismi maydoni, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSGstb;c — doimiy vertikal ushlab turuvchi yuklar, inshoot yuk koʻtaruvchi konstruksiyasi oʻz ogʻirligini ham qoʻshganda, normativ qiymatlar yigʻindisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSGstb;l — vaqtinchalik uzoq taʼsir qiluvchi ushlab turuvchi vertikal yuk, inshoot poli va pardevori, poydevor kesilgan joyi va inshoot yer osti qismi ustidagi qayta toʻldirilgan grunt ogʻirliklarini ham qoʻshgandagi normativ qiymatlari yigʻindisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSRstb — zaminni qalqishiga qarshilik koʻrsatuvchi ushlab turuvchi kuchni vertikal tashkil etuvchisi, ishqalanish kuchi, qoziqni sugʻurilishiga qarshilik kuchi, ankerlarni tortishish kuchini ham qoʻshgandagi normativ qiymatlar yigʻindisi, kN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgf1 = 0,9, gf2 = 0,85, gf3 = 0,65 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 114-formulasi sharti bajarilmaganda, inshootni qalqishdan buzilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootni yoki unga bostirilgan yukni oʻz ogʻirligini oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdrenaj qurilmalari yordamida inshoot tubidagi gʻovak bosimni kamaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyi qatlamdagi gruntlarda anker yoki qoziq yordamida inshootni mustahkamlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish523. Inyeksiyali oldindan kuchlangan gruntli ankerlardan kuchsiz loyli, oʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan, organik-mineralli va organik gruntlardan tashqari har qanday gruntlarda, kotlovan toʻsiqlarini mustahkamlash yoki inshootni qalqishdan himoya qilish maqsadida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnkerlarni loyihalash “konstruksiya — grunt massavi” tizimining statik hisob-kitoblari natijalariga asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu hisob-kitoblarda ankerlarga tushadigan hisobiy oʻq boʻyicha yuklanish aniqlanishi lozim. Bunda, ankerlarning zarur qavatlari soni, joylashuvi, gorizontga nisbatan ogʻish burchaklari hamda konstruksiyaga nisbatan rejadagi normal chizigʻidan ogʻish burchaklari hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnkerlarni loyihalashda quyidagilarni aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishankerlarni yaruslardagi soni va ular orasidagi masofa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishankerni oʻpirilish prizmasi chegarasidan tashqarida joylashishini taʼminlovchi anker tortgichni dastlabki uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanker tortgichni loyihadagi zoʻriqishni qabul qilish uchun talab qilingan dastlabki uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtajriba ankerlarini oʻrnatish joyi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishankerlarni sinash tadqiqotlarining soni va ularni bajarilish tartibi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan ankerlarning grunt va material boʻyicha yuk koʻtarish qobiliyati dastlab hisob-kitob yoʻli bilan aniqlanishi hamda sinov tajribalari orqali tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSinov tajribalari geologik jihatdan eng xarakterli joylarda oʻtkazilishi kerak. Bunda, anker tortqilari materialiga nisbatan imkon qadar yuqori yuklamaga, biroq hisoblangan loyiha yuklamasidan kamida 1,75 barobar ortiq boʻlgan yuklamaga sinovlar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSinov tajribalarining soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish524. Qurilgan hududda joylashtirilayotgan yangi quriladigan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlarning zaminlari, poydevorlari va yer osti qismlarini loyihalashda, qurilishning atrofdagi grunt massivining kuchlanish-deformatsiya holatiga, shuningdek atrofdagi binolar zaminlariga taʼsirini geotexnik prognoz qilish (baholash) zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu prognoz tuproq massivining kuchlanish-deformatsiya holatidagi oʻzgarishlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilgan hududlarda joylashtirilishi rejalashtirilgan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini loyihalashda geotexnik tadqiqot ishlarini amalga oshirish zarur. Mazkur SHNQning 8-bob 515 va 521-bandlaridagi talablar yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini loyihalashga hamda qurilayotgan yoki qayta tiklanayotgan inshootlarga ham tatbiq etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik prognozni quyidagilarni hisobga olgan holda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan toʻsuvchi konstruksiyasining gorizontal siljishlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovandan tuproq olinishi natijasida zaminning boʻshashini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan inshootdan tushadigan vertikal yukni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrekonstruksiya qilinayotgan inshootdan keladigan qoʻshimcha yuklarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari sathining oʻzgarishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish ishlarining tebranish va dinamik taʼsirlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, inshootning yer osti qismini qurish ketma-ketligi inobatga olinishi hamda tahliliy va sonli hisoblash usullaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilayotgan inshootdan kelib chiqadigan vertikal yuklar taʼsirida atrofdagi binolar zaminlari va poydevorlarining qoʻshimcha deformatsiyalarini hisoblashda mazkur SHNQning 124-banddagi chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish525. Geotexnik tadqiqot natijasida quyidagilar aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtaʼsir radiusi rzv, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishni oʻrab turgan inshootlar, zamin va poydevorlar qoʻshimcha deformatsiyalanishining miqdori.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasining radiusini belgilashda grunt massivi yoki atrofdagi mavjud inshootlar poydevorining qoʻshimcha choʻkishi hisobiy qiymati 1 mm dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasining radiusini atrofdagi texnik holati avariya oldi yoki avariya (IV) toifasiga mansub boʻlgan va taʼsir doirasi chegarasida joylashgan inshootlarga nisbatan qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻziga xos tuproqlar tarqalgan murakkab hududlarda yangi qurilish va rekonstruksiya taʼsirini cheklashda mahalliy loyihalash tajribasi, qurilish sharoitlari va inshootlardan foydalanish xususiyatlarini, shuningdek mazkur SHNQning 8-bob talablarini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik tadqiqot natijalariga koʻra, taʼsir doirasining radiusi kotlovanni oʻrab turuvchi inshoot yoʻnalishi boʻylab turlicha boʻlishiga hamda kotlovan chuqurligi, muhandislik-geologik sharoitni oʻzgarishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaʼsir doirasining radiusi (rzv) loyihalanayotgan kotlovan chegarasidan boshlab oʻlchanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish526. Geotexnik tadqiqot mazkur SHNQning 526-bandiga muvofiq aniqlangan, qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinadigan inshootning belgilangan taʼsir doirasiga kiradigan atrofdagi inshootlar uchun ham bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik tadqiqotni bajarishdan oldin mazkur SHNQning 526-bandiga muvofiq yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilishning oldindan belgilangan taʼsir doirasida joylashgan atrofdagi inshootlar konstruksiyasini texnik holatini oʻrganish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnik kuzatuv natijalariga koʻra, atrofdagi inshootlarning texnik holati toifasini mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik prognoz natijalariga koʻra yangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasida ushbu SHNQning 525- va 526-bandlari boʻyicha taʼsir hududini dastlabki belgilashda hisobga olinmagan atrofdagi binolarning mavjud inshootlari joylashgan boʻlsa, bu inshootlar uchun ham texnik holat toifasini ushbu SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlash va ularni geotexnik kuzatishlar oʻtkaziladigan bino va inshootlar roʻyxatiga kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish527. Qurilgan hududda joylashgan yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootning taʼsir doirasini dastlabki belgilash uchun taʼsir doirasining taxminiy radiusi (rzv , m,) va kotlovan chuqurligi (Nk, m)ni mustahkamlash usuli va kotlovan toʻsigʻi konstruksiyasiga koʻra quyidagi koʻrsatkichga teng deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5Nk — kotlovanni oʻrashda anker konstruksiyali mustahkamlagichdan foydalanilganda, biroq 2L dan katta emas (bunda, L — anker tanasi va uni tortqichini gorizontal proyeksiyasi umumiy uzunligi, m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4Nk — kotlovanni oʻrashda konsolli mustahkamlagichli poʻlat elementlardan (quvur, dutavr) yoki poʻlat tirgakli yoki tortqichli mustahkamlagichlardan foydalanilganda, shuningdek tabiiy nishabliklarda kotlovan qurganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3Nk — kotlovanni oʻrashda konsolli mustaxkamlagichli yoki poʻlat tortgich yoki tirgakli, quyma yoki yigʻma-quyma temir-beton konstruksiyalardan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasidan foydalangan holda, burgʻilab qoqilgan qoziqlarni ishlatib) foydalanilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrashda poʻlat elementlardan (quvur, qoʻshtavr) foydalanilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyma temir-beton qatlamlar himoyasi ostida kotlovandagi gruntni qazilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2Nk — quyma yoki yigʻma-quyma temir-beton konstruksiyalardan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasidan foydalangan holda, burgʻilab qoqilgan qoziqlar va boshqalarni ishlatib) foydalanilganda hamda oʻrashda poʻlat elementlardan (quvur, qoʻshtavr va boshqalar) foydalanib, quyma temir-beton qatlamlar himoyasi ostida kotlovandagi gruntni qazilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan belgilangan taʼsir doirasining oʻlchamiga mahalliy loyihalash tajribasiga asoslangan holda alohida grunt sharoitlarini hisobga olib tuzatish kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish528. Yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilish taʼsir doirasi atrofida joylashgan binolar uchun zaminning deformatsiyalanish hisobi quyidagi 115-shartdan amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSad £ Sad,i, (115)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSad — poydevor zaminining qoʻshimcha choʻkishi (inshoot va zaminning birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi), yangi qurilish yoki rekonstruksiya bilan bogʻliq boʻlgan taʼsirlarning jamini hisobga olgan holda, mazkur SHNQning 515-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSad,i — atrofdagi bino va inshootlarning texnik holati toifasini hisobga olgan holda, poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdori (bino va inshoot va zaminni birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi chegaraviy miqdori).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin va atrofdagi binolarning birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi (Sad)ni aniqlash uchun geotexnik prognoz natijalariga koʻra olingan asosning qoʻshimcha deformatsiya qiymatlarini inobatga olgan holda, mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAtrofdagi inshootlar zaminlarini deformatsiyaga hisoblashda mazkur SHNQning 115-formulasi shartlari mazkur SHNQning 91-bandida keltirilgan parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish529. Qurilish maydonida yangi qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan inshootlarni loyihalashda, atrofdagi inshootlarni qurish va undan foydalanish davrida inshootni foydalanishdagi ishonchliligini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik tadqiqotlar natijalari boʻyicha, mazkur SHNQning 115-formulasi bajarilmasa, quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish kotlovani oʻrash konstruksiyasini, uni mustahkamlash usulini, yer osti qismi chuqurligini, uni rejada joylashishini oʻzgartirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydoni atrofidagi inshootlar zaminini deformatsiyasini kamaytiruvchi (boʻluvchi devorlarni, kompensatsiya ekranlarini oʻrnatish, zamin gruntlarini mustahkamlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻshimcha choʻkish va (yoki) ularni notekisligini kamaytiruvchi yoki qurilish atrofidagi inshootlar fazoviy bikrligini oshiruvchi (poydevorni kuchaytirish, inshoot yer osti va yer usti qismlarida quyma va poʻlat tasma oʻrnatish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAtrofdagi inshootlarning foydalanishdagi ishonchliligini taʼminlash uchun yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar loyiha xususiyatlarini oʻzgartirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish530. Atrofdagi inshootlarning ishonchliligini saqlash uchun yangi yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar loyihasini tayyorlashda quyidagilarni hisobga olgan holda himoya choralari tarkibi aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi inshootlarning muhimlik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin deformatsiyalarining taxminiy qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan yer osti qismigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilish inshootlari zamini gruntlarining texnik holati toifasi va fizik-mexanik xossalari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootning kotlovan chuqurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan oʻrovchi konstruksiyasi turi va uni mustahkamlash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlari, ularni oʻzgarishlarini prognoz qilishni oʻz ichiga olgan holda, zaminga taʼsir qilayotgan bosim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblash usullari yordamida dinamik, tebranishli va boshqa qoʻshimcha taʼsirlarni hamda qurilishni texnologik xususiyatlarini hisobga olish imkoniyati mavjud boʻlmaganda, qurilish atrofidagi inshootlar uchun himoya tadbirlarini ishlab chiqishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsiri doirasida joylashgan atrofdagi inshootlarning foydalanishga yaroqliligini taʼminlash boʻyicha himoya chora-tadbirlari loyihasi ishlab chiqilgandan soʻng, ushbu SHNQning 115-formulasidagi shartning bajarilishini taʼminlash maqsadida, mazkur chora-tadbirlarni hisobga olgan holda geotexnik tadqiqotlarni takroran oʻtkazish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish531. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlarni loyihalashda SHNQning 13-bobiga muvofiq atrofdagi inshootlar uchun ham geotexnik kuzatuv ishlarini olib borish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-bob. Baland binolar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish532. Mazkur bobning talablari balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan binolarning zaminlarini loyihalash uchun, shuningdek har xil qavatli komplekslar tarkibidagi binolarning baland qismlari uchun tatbiq etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish533. Baland binolarning zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda mazkur SHNQning 9-bob talablarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish534. Baland bino zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda, muhandislik-geologik qidiruvlarni oʻlchamlari baland binoning yer usti qismi zaminini rejadagi oʻlchamlaridan har ikki tomonidan 0,5 b dan (bunda, b-bino yer osti qismi kengligi) kichik boʻlmagan miqdordan koʻp boʻlgan maydonda bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish535. Muhandislik-geologik tadqiqotlar jarayonida geologik yoriqlar, qatlamli tuzilmalar, buzilish yoki qoya toshli gruntlarning yuqori darzlilik qismi, shuningdek qadimiy va zamonaviy tektonik faoliyatning boshqa belgilari aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish536. Muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalarida maydonning zamonaviy tektonik faolligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish537. Xavfli geologik jarayonlar (koʻchkilar, sellar, karstlar) namoyon boʻluvchi, shuningdek qazilma ishlari olib borilgan hududlarda, zamonaviy tektonik faollik aniqlangan maydonlarda baland binolarni joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXavfli geologik jarayonlarni faollashishini bartaraf etuvchi yoki bino va inshootni talab qilingan xavfsizlik darajasini taʼminlovchi tadbirlar loyihalanganda, xavfli geologik jarayonlarga ega boʻlgan joylarda baland binolarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish538. Muhandislik-geologik tadqiqotlarni bajarishda, mazkur SHNQning 574-bandi talablariga qoʻshimcha ravishda poydevor tagligidan pastda joylashgan gruntlar uchun quyidagilarni bajarish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlaboratoriya tadqiqotlari kompleksi asosida bir vaqtda kompressiya va stabilometrik tadqiqotlarni hamda shtamp yoki pressiometr yordamida dala tadqiqotlarini oʻz ichiga olgan deformatsiya xususiyatlarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishreologik xossalarini, mexanik va filtratsiyaga oid anizotroplilik parametrlarini tadqiq qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish539. Balandligi 100 m dan katta boʻlgan binolar zaminini loyihalashda gruntlarning deformatsiya moduli (E)ni hisobiy miqdori grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gg = 1,1 boʻlganda, mazkur SHNQning 4-bobi 1-formulasiga asosan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandligi 200 m dan yuqori boʻlgan binolar uchun gg miqdori oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish540. Baland binolar zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda mazkur SHNQning 21 va 22-bandlariga muvofiq, ilmiy-texnik kuzatuv ishlari bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish541. Baland binolarning poydevorlarini hisoblash-loyihalashda, barcha hollarda, GOST 27751-2014 ga muvofiq binoning masʼulligiga oid ishonchlilik koeffitsiyentini hisobga olgan holda, chegaraviy holatlarning birinchi va ikkinchi guruhlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish542. Baland binolar zaminiga tushayotgan yuklar miqdorini aniqlash hamda inshootning zamin, poydevor va yer osti qismi konstruksiyasi hisoblarini bajarishni mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq, “zamin-poydevor-bino” tizimini birgalikda ishlashini hisobga olgan holda amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish543. Baland binolar zaminini deformatsiyaga hisoblashda gruntlarni deformatsiya va mustahkamlik xossalarini yukni taʼsirining davomiyligiga bogʻliq holda hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminning choʻkish hisoblarini doimiy va uzoq muddatli taʼsir qiluvchi kuchlar birikmasiga bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor qiyshayishi hisobini doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli (asosan shamol taʼsiri) kuchlar birikmasiga bajarish lozim. Bunda, qiyshayish miqdori ikkita tashkil etuvchidan iborat boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishil — doimiy va uzoq muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishis — qisqa muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDoimiy va uzoq muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish miqdori (il)ni aniqlashda gruntlarni deformatsiya modulini hisobiy miqdori (E)dan, (is)ni miqdorini aniqlashda esa gruntlarni deformatsiya modulini hisobiy miqdori (Ee)dan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarni deformatsiya modulini geofizik tadqiqotlar yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi. Tadqiqot maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda esa, qoyatoshli gruntlar uchun Ee = 5E va qoyamas gruntlar Ee = 8E deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish544. 3amin, poydevor va konstruksiyani birgalikda deformatsiyalanishini chegaraviy miqdori mazkur SHNQning 92-bandi hamda SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq, texnologik, konstruktiv, fiziologik va estetik-psixologik talablar asosida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish545. Mazkur SHNQning 6-formulasi shartlarini bajarilishini tekshirish ishlari “zamin-poydevor-bino” tizimining birgalikdagi hisoblari doirasida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish546. Har xil qavatli komplekslar tarkibidagi binolarning baland qismlari zamini va poydevorlarini loyihalashda kompleks alohida qismlari qurilishini oʻzaro taʼsirini hisoblarini ularni qurishni ketma-ketligini hisobga olib bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish547. Baland qavatli majmualar tarkibidagi binolarning baland qismlari uchun poydevor va zaminlarni loyihalashda, ularga tutash past qavatli qismlarning notekis choʻkishini kamaytirish maqsadida, baland qismlarni avvalroq qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTabiiy zamin ustidagi poydevorlardan foydalanilganda, binoning baland qismining zaminini chegaraviy holatlarning birinchi va ikkinchi guruhlari boʻyicha hisoblashni qoʻshimcha ravishda qurilish holati uchun ham amalga oshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, poydevor kotlovandagi qoyali boʻlmagan grunt yuzasida joylashgan va binoning tutashgan past qavatli qismlarining ogʻirligidan qoʻshimcha yuklama mavjud boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish548. Balandligi 100 m dan ortiq boʻlgan binolarni seysmikligi 5 ball va undan yuqori hududlarda loyihalashda, mazkur SHNQning 446-bandiga muvofiq seysmik taʼsirni hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-bob. Suv sathini pasaytirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish549. Qurilish davrida va (yoki) foydalanish davrida quyidagi yer osti suvlarining sathini sunʼiy ravishda pasaytirish usullaridan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti inshootlari, kotlovanlar va transheyalarni yer osti suvlaridan himoya qilish uchun suvni chiqarib tashlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathini pastlatuvchi quduqlar, ninafiltrlar, elektrosmos va drenajlar oʻrnatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish550. Suv sathini pasaytirish usulini tanlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning konstruktiv xususiyati va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning yer osti qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoiti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathi pasaytirilayotgan maydon oʻlchami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhimoya qilinayotgan kotlovanda umum qurilish ishlarini bajarish xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishi rejalashtirilgan bino va inshootlarni zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalarini ehtimoliy oʻzgarishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathining pasayishini atrofdagi binolarga va atrof-muhitga taʼsirini prognozi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlarni bajarish muddatini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv sathini pasaytirish ishlarini loyihalashda yer osti suvlari rejimini oʻzgarishini, qurilish va foydalanish davrida yuza oqimlari sharoitini, yer osti suvlarini tashlab yuborish joyini va ularni kimyoviy tarkibini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish551. Suv sathini pasaytirishda quyidagicha chora-tadbirlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootning zaminida gruntlarni qurilish xossalarini yomonlashishiga qarshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan nishabligi turgʻunligining buzilishiga qarshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlarni paydo boʻlishi hamda rivojlanishiga qarshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrofdagi qurilishlarda deformatsiyani yoʻl qoʻyilmagan miqdorini hosil boʻlishiga qarshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv pasaytirish ishlari taʼsir doirasiga kiruvchi hududda ekologik holatni yomonlashuviga qarshi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish552. Yer osti suvlari sathining pasayishini prognoz qilishda uning taʼsir doirasini aniqlash va depressiya voronkasi (yer osti suvlarining erkin yoki bosimli sathining voronka shaklidagi pasaygan qismi) rivojlanish doirasida atrofdagi binolarning deformatsiyasi natijasida hududni qoʻshimcha choʻkishi yuz berishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv sathini pasayishini atrofdagi qurilishlarga taʼsir doirasi mazkur SHNQning 12-bobida keltirilgan taxminiy miqdordan oshishi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish553. Suv sathini pasaytirishni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathini pasaytirish atrofdagi qurilishlar zaminiga taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish davrida ekologik muhitga taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv sathini pasaytirish rejimi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, bino va inshootni ham lokal himoya qiluvchi, ham butun maydonni himoya qiluvchi (filtratsiyaga qarshi pardalar va ekranlar, gruntni muzlatish yoki uni inyeksiyalash orqali mustahkamlash) tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish554. Yer osti suvlarini pasayishini quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan tubidan yoki chuqurlashtirilgan bino va inshoot polidan pastda joylashgan bosimli suvli qatlamlarda — suvni yorib kirishini va bino va inshoot zaminidagi gruntni turgʻunligini taʼminlash kerakligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot (kotlovan) bilan suv toʻsiq qatlamlar kesishganda yer osti sathlarining amalda erishilgan pasayishini, bunda, kotlovanni himoya qilish uchun qoʻshimcha tadbirlar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish555. Kotlovan va zovurlardan yuzadagi suvni chiqarib tashlashni tashkil qilishda loyihada qazilmaga kelib tushayotgan yer osti va yer usti suvlarini yigʻuvchi ariq va novlar hamda ularni suv qabul qilgichlarga yoʻnaltirish va bir vaqtning oʻzida ularni yer ustiga soʻrib chiqarishni keltirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish556. Kanallar va suv qabul qilgichlarni inshoot poydevori chegarasidan tashqarida joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUlarni poydevor chegarasida joylashtirilganda, yuvib ketilishdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuvni chiqarib tashlaydigan nasos stansiyalarida nasos zaxirasini hisobga olish lozim. Bunda, bitta nasos ishlatilayotgan boʻlsa, 100 foiz (unumdorligi boʻyicha), ikki va undan ortiq nasos ishlatilayotgan boʻlsa, 50 foiz zaxira boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish557. Suv sathini pasaytiruvchi quduqlardan (ochiq va vakuumli, nasos bilan jihozlangan, oʻzi quyiladigan, suv yutadigan) yer osti suvlari chuqur pasayganda yoki filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan gruntlarda yer osti suvlari bosimini kamaytirish ishlarida foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv sathini pasaytiruvchi quduqlarni filtrlash kolonnasi boʻshliqlarida vakuum miqdori ortganda, undan filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan gruntlarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv sathini pasaytiruvchi quduqlar yordamida suv sathini kamaytirish usulidan qurilish davrida ham va undan foydalanish davrida ham foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish558. Suv sathini pasaytirishning igna filtrli usulida filtratsiya koeffitsiyenti quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlarda — 1 dan 50 m/d gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvakuumdan foydalanilganda — 0,2 dan 2 m/d gacha .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish559. Elektr bilan quritish usuli (elektroosmos) filtratsiya koeffitsiyenti 0,2 m/d dan kam boʻlgan mustahkamligi kuchsiz gruntlarda qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish560. Suv sathini pasaytiruvchi tizimlar hisobini quyidagi holatlar uchun bajarish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturgʻun filtratsiya holati sharoiti uchun barcha holatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnoturgʻun filtratsiya holati uchun esa faqat suvni chiqarib tashlashni boshlanish davridan filtratsiya oqimini turgʻun holatiga kelguncha boʻlgan — depressiya voronkasi hosil boʻlish davri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFiltratsiya oqimi koʻp jinsli boʻlgan, suv kelish konturi hamda suv qabul qilish fronti murakkab boʻlgan sharoitlar uchun suv sathini pasaytiruvchi tizimlar hisoblarini matematik modellashtirish yoki boshqa maxsus usullarni qoʻllab bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish561. Yer osti suvlari sathini 2 m dan koʻproq pasaytirilganda, kuchsiz loyli gruntlarda, torflarda va illarda depressiya voronkasi hosil boʻlish hududlarida yer yuzasining mumkin boʻlgan choʻkishini hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti inshootlari uzun chuqur joylashgan suvli qatlamlarda joylashganda barraj taʼsiri bino va inshootning yuqori qismida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi va pastki qismida kamayishi yuz berishi mumkin, bunda barraj taʼsirini salbiy holatini kamaytiruvchi tadbirlar (drenaj, filtratsiyaga qarshi parda) bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish562. Suv sathini pasaytiruvchi tizimdan chiqarib tashlanayotgan yer osti suvlaridan foydalanish imkoniyati boʻlmaganda, yer osti suvlarini mavjud suv oqimlariga yoki maxsus suv tashlash uchun ajratilgan joylarga oʻzi oqib ketishi tashkil etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv chiqarish inshootlaridagi suv oqimining yoʻl qoʻyilgan tezliklari ularning konstruksiya materialiga va ishlash davomiyligiga qarab, SHNQ 2.06.03 talablarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish563. Suvni oʻz oqimi bilan chiqarib yuborish imkoni boʻlmagan hollarda, maxsus rezervuarli nasos stansiyalarini koʻzda tutish lozim. Bunday stansiyalarni loyihalashda SHNQ 2.04.03-24 talablariga amal qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTortib chiqarilgan suvdan suv taʼminoti uchun foydalanishda SHNQ 2.04.02-19 talablariga rioya etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish564. Drenajlar umumiy (bosh, qirgʻoqdagi, kesilgan va sistematik) va lokal (halqasimon, devordagi va qatlamli) turlarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish565. Grunt massivini drenajlash quyidagi hollarda amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlari tabiiy sathi yer osti inshootining nol daraja sathidan yuqorida joylashganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti inshootining nol daraja sathidan yer osti suvlari hisobiy sathidan yuqorida, lekin 0,3 m dan ortiq boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnik sharoitlarga koʻra, yer osti qismida issiqlik namlik rejimini saqlash kerak boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti inshooti qalqib chiqishi xavfi boʻlgan hollarda, muallaq kuchlar bino va inshootning ogʻirligidan yuqori boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHududni drenajlash tizimini tanlashda mazkur SHNQning 4-bobi 4-paragraf bandlari boʻyicha hududni suv bosish sabablarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish566. Drenajlarni loyihalashda yer osti suvlarining pasaygan sathi yer toʻla, pastki texnik maydonlar, kommunikatsiya kanallari va boshqa yer osti inshootlari pol sathidan 0,5 m dan kam boʻlmagan miqdorda pastda boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish567. Qurilishdan xoli hududlarda ochiq transheyalarda drenaj oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYopiq quvursiz drenajlar (filtrlovchi material bilan toʻldirilgan transheyalar) qisqa muddatli foydalanish uchun moʻljallangan boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (koʻchki nishabliklarining barqarorligini taʼminlash boʻyicha choralar amalga oshirilayotgan davrda, inshootlar qurilishi paytida kotlovanlarda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish568. Filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d va undan yuqori boʻlgan gruntlarda quvurli drenaj tizimini loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurli drenaj tizimining samaradorligi tajriba yoʻli bilan aniqlangan boʻlsa, filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan hollarda ham qurilish maydonlarida suv sathini pasaytirish va tunnellar, kanallar hamda boshqa kommunikatsiya oʻtkazish bino va inshootlarining yondosh drenaj tizimlarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish569. Quyidagi hollarda drenajlarni yer osti galereya koʻrinishida (kovlab kiriladigan va yarim kovlab kiriladigan koʻrinishda) qurishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdrenajni faqat yer osti usulida bajarish imkoni boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishulardan inshootlardan foydalanish davrida foydalanilganda (ayrim hollarda drenajni qayta qurish yoki taʼmirlash mumkin boʻlmaganda yoxud qiyin boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishularni qoʻllash iqtisodiy samara beradigan muhandis-geologik sharoitlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish570. Drenajlarni hisobi filtratsiya hisoblarini (oqimni kirishi va yer osti suvlarini sathini pasaygan holati), gidravlik hisoblarni (drenaj inshooti orqali yigʻilgan yer osti suvlarini oʻtkazish) va qum-shagʻal aralash oʻrovchi filtr tarkibini tanlash hisoblarini oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish571. Drenaj konstruksiyasi parametrlarini belgilashda quyidagilarni taʼminlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishularning suvni ushlab turish va suv oʻtkazish qobiliyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi statik va dinamik yuklarni qabul qilishda yetarli mustahkamlikka ega boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdrenaj materialining yer osti suvlarining agressiv taʼsiriga chidamliligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish572. Drenajlarning boʻylama nishabligi quvurlarda loyqa bosib qolmaydigan darajada tezlikni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDiametri 150 mm gacha boʻlgan drenaj quvurlari uchun minimal nishablik miqdorini 0,005 ga, diametri 200 mm dan katta boʻlgan quvurlar uchun 0,003 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish573. Quvurli drenajlar xrizolitsementdan, keramikadan, betondan, temir-betondan, chugundan va plastmassadan loyihalanishi lozim. Agressiv suvlarda plastmassa, keramik va chugun quvurlar qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish574. Drenajni qurish ishlari qurigan gruntlarda bajarilishi lozim. Drenaj quvurlari gruntni muzlash chuqurligidan pastda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish575. Quvurli drenajning suv toʻplash qobiliyatini taʼminlash uchun ularni oʻrovchi filtrlari drenajlaydigan materialdan (shagʻal, graviy, qum yoki ularning aralashmasidan) bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDrenaj yoʻlaklari uchun ham suv oʻtkazuvchi tirqishlari boʻlgan gʻovak betondan tayyorlangan maxsus oʻramalar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi. Oʻrama tarkibini, ularni qatlamlarini sonini (bir yoki ikkita) va ularni qalinligini tanlash filtrning tipiga va drenajlanadigan grunt tarkibiga bogʻliq ravishda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish576. Qatlamli drenajni loyli gruntlarda yoki changsimon qumlarda ikki qavatli qoyatoshli yoki yarim qoya toshli gruntlarda bir qavatli qilib bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPastdagi qumli qatlam minimal qalinligi 100 mm, yuqoridagi shagʻal qatlaminiki esa 150 mm ga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQatlamli drenaj qum-shagʻal materialini yotqizish uchun tekislangan kotlovan tubining yuzasi inshootning butun perimetri boʻyicha joylashgan gorizontal quvurli drenajga qarab 0,005 — 0,010 nishablikka ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish577. Qatlamli drenajning konstruktiv qismi boʻlgan devor oldi drenaji himoyalanayotgan inshootning yer osti qismi tashqi yon yuzasiga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu tur drenajlar inshootning yer osti qismida doimiy yer osti suv gorizonti mavjud boʻlmagan hollarda zaif suv oʻtkazuvchan va qatlamli tuproqlarda qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevor yonidagi drenaj qalinligi kamida 0,3 m boʻlib, filtratsiya koeffitsiyenti bir sutkada 5 m/d dan kam boʻlmagan qumdan yoki drenaj rulonli sunʼiy materiallardan qurilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevor yonidagi drenaj bilan toʻplangan suvlar qatlamli drenajga yoʻnaltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-bob. Geotexnik kuzatuv
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish578. Geotexnik kuzatuv qurilish davrida va yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektdan foydalanishning boshlangʻich bosqichida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik kuzatuv qurilishining xavfsizligini taʼminlash va yangi qurilgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyektni va atrofdagi binolarni foydalanishdagi ishonchliligini va mazkur SHNQning 13-bobi talablariga muvofiq, ekologik holatni saqlashni taʼminlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish579. Geotexnik kuzatuvlarni oʻtkazishda quyidagilar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshoot konstruksiyasi va geologik muhitni nazorat qilish parametrlarining oʻzgarishini doimiy ravishda qayd qilib borish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyekt konstruksiyasi va uni zaminini nazorat qilinadigan parametrlarini (shu jumladan kutilayotgan tendensiyani buzuvchi oʻzgarishlarni), grunt massivi va atrofdagi binolarni geotexnik kuzatuv natijalari natijasida mazkur SHNQning 9-bob talablari asosida olingan parametrlarini loyihada berilgan qiymatdan oʻzgarganini oʻz vaqtida aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnazorat qilinayotgan parametrlarda aniqlangan oʻzgarishlarni, xavfsizlik darajasini tahlil qilish va ularning kelib chiqish sabablarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaniqlangan salbiy jarayonlarni oldini olish va bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish yoki ularning kelib chiqish sabablarini aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish580. Geotexnik kuzatuvni bajarishda quyidagi usullardan foydalanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻz bilan — instrumental (yer osti suvlari sathini, konstruksiyalar holatini, shu jumladan mayaklar yoki oʻxshash qurilmalar, fotoapparatlar yordamida olingan suratlar va boshqalar orqali qayd etilgan buzilishlarni);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnivelirlar, teodolitlar, taxeometrlar, skanerlar (shu jumladan optik, elektron, lazerli va boshqalar) va sunʼiy yoʻldosh tizimlarini qoʻllab geodezik (markalar koʻchishini qayd etib);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtenzometrik (poydevor tagligi tubidagi, qoziq qadami tubidagi zaminlarda, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarda yuz bergan kuchlanishlarni qayd etib) kuchlanish va deformatsiya datchiklarini qoʻllab;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtebranma asboblar yordamida (tebranishning kinematik parametrlarini oʻlchab: tebranma koʻchish, tebranma tezlik, tebranma tezlanish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgeofizik (elektromagnit, seysmik).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish581. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar uchun quyidagicha geotexnik kuzatuv olib borilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) inshoot zamini, poydevori va konstruksiyasini:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan mazkur SHNQning 3-bob, 19-bandiga muvofiq noyob inshootni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 8-bobga muvofiq IV xavf-xatar toifasidagi balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan yangi qurilayotgan inshoot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi balandligi 75 m dan kichik boʻlgan inshoot, III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi maydonda joylashganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrekonstruksiya qilinayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) kotlovan oʻrovchi konstruksiyasini quyidagi holatida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan chuqurligi 5 m dan katta va bino va inshoot II va III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi mavjud qurilish hududida joylashganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan chuqurligi 10 m dan katta boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) qurilgan hududda joylashgan bino va inshoot yer osti qismini oʻrab turgan grunt massivida quyidagi holatda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan chuqurligi 5 m dan katta boʻlib, inshoot II va III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi maydonda joylashganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkotlovan chuqurligi 10 m dan katta boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish582. III va IV xavf-xatar toifasidagi qurilish atrofidagi bino va inshootlar, shuningdek yer osti muhandislik tarmoqlari, ular yangi qurilish yoki rekonstruksiya (shuningdek, yer osti muhandislik tarmoqlarini oʻtkazish) taʼsir doirasida joylashgan boʻlsa, geotexnik monitoring oʻtkazish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaʼsir doirasining oʻlchamlari geotexnik prognoz natijalari asosida mazkur SHNQning 515 va 516-bandlariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish583. Geotexnik monitoring dasturini ishlab chiqishda quyidagilarga aniqlik kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonidagi muhandislik qidiruvlar natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning hamda qurilish atrofidagi inshootni alohida xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelgilangan ishlarning tarkibi, hajmi, chastotasi, muddati va usullari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, obyektning qurilish maydonidagi muhandislik izlanishlari natijalari, loyihalanayotgan yoki qayta qurilayotgan bino va inshootning oʻziga xosligi, atrofdagi binolarning xususiyatlari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
32-jadval |
|||
|
Hajmlari, muddatlari, takrorlanishi va usullari |
Geotexnik kuzatuv |
|||
|
Yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootlar |
Qurilish atrofidagi inshootlar |
|||
|
Zamin, poydevor, konstruksiya |
Kotlovanni oʻrovchi konstruksiya |
Bino va inshootni oʻrovchi grunt massivi |
||
|
1. Nazorat parametrlari |
Mazkur SHNQning 10-ilovasidagi 1 va 2-jadvallar |
Ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 3-jadval |
Ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 4-jadval |
Mazkur SHNQning 10-ilovasidagi 13 va 26-jadvallar |
|
2. Ishni bajarish muddati |
Qurilish boshlanishidan va uni tugaganidan soʻng 1 yildan kam boʻlmagan muddatda |
Kotlovanda gruntni qazishni boshlanishidan bino va inshoot yer osti qismini qurilishi tugallangunicha |
Qurilish boshlanguncha va tugallanganidan kamida bir yil oʻtguncha |
Qurilish boshlangungacha va qurilish tugashidan kamida bir yil oʻtgach |
|
3. Nazorat parametrlarini aniqlashni takroriyligi |
har bir 3-5 qavatni qurgandan soʻng, biroq kamida oyiga bir marta |
Oyiga kamida ikki marta |
Inshoot yer osti qismini qurish bosqichida oyiga kamida bir |
Oyiga kamida bir marta |
|
4. Usullar |
Nazorat parametrlarini hajmiga koʻra, mazkur SHNQning 12-bobi 570-bandiga muvofiq qabul qilish kerak |
|||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Nazorat parametrlarini oʻzgarishini kuzatilmaganda, geotexnik kuzatuvni oʻtkazish muddati uzaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Nazorat parametrlarini aniqlashni oʻtkazish vaqti (takroriyligi) qurilish-montaj ishlarini bajarish grafigi bilan bogʻlangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNazorat parametrlarining miqdori kutilayotgandan oshib ketsa (shu jumladan kutilayotgan tendensiyalardan yuqori boʻlgan oʻzgarishlar) yoki boshqa oʻzgarishlar aniqlansa, unga tuzatishlar (yaʼni, geotexnik kuzatuv dasturida koʻrsatilganidan koʻra tez-tez bajariladi) kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 Noyob yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar uchun, shuningdek tarixiy-madaniy yodgorliklarni rekonstruksiya qilishda geotexnik kuzatuvni qurilish tugallangandan soʻng, kamida 2 yil davom ettirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. III murakkablik darajasidagi muhandislik-geologik sharoitda 10 m dan ortiq chuqurlikdagi oʻrovchi konstruksiya kotlovanini, shuningdek, kuzatilayotgan parametrlar hisobiy qiymatdan yuqori boʻlganda, geotexnik kuzatuv orqali nazorat parametrlarini aniqlashni bir oyda kamida uch yoki toʻrt marta bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootni oʻrab turgan grunt massivini inshootlarni yer osti qismi qurilgandan soʻng va ularni oʻrab turgan grunt massivini nazorat parametrlari oʻzgarishi barqarorlashganda uch oyda bir marta geotexnik kuzatuv qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Tebranuvchi va dinamik taʼsirlar mavjud boʻlganda, yangi qurilgan (rekonstruksiya qilingan) inshootlar va atrofdagi binolarning zamini hamda konstruksiyasini tebranish darajasini oʻlchash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Atrofdagi qurilish inshootlarining geotexnik monitoringi jarayonida qurilish konstruksiyalari, shu jumladan shikastlangan konstruksiyalar holatining nazorat qilinadigan parametrlari oʻzgarishini qayd etish, davriy vizual-instrumental tekshiruvlar natijalariga asoslanib amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Ushbu SHNQning 32-jadvaliga hamda mazkur SHNQning 506, 507-bandlariga muvofiq, aniqlanadigan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining taʼsir doirasida joylashgan atrofdagi inshootlarni geotexnik kuzatuvi bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik kuzatuv boʻyicha ishlar tarkibi mazkur SHNQning 572 va 579-bandlari asosida aniqlanishi kerak. Geotexnik kuzatuv hajmi, chastotasi, muddati va usullari mazkur SHNQning 32-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish584. Geotexnik kuzatuv dasturida quyidagilarga taʼsir oʻtkazadigan omillarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootga va uning zaminiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrab turgan grunt massiviga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish hamda foydalanish jarayonida atrofdagi inshootlarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish maydonini mazkur SHNQning 5-bobda keltirilgan oʻziga xos gruntlardan iborat maydonlarda joylashishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishularda xavfli geologik jarayonlar (karst, suffoziya, koʻchki jarayonlari,yer yuzasini choʻkishi va boshqalar, hamda qurilish ishlari va tashqi manbalardan tebranma va dinamik taʼsirlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish585. Geotexnik kuzatuv dasturi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatilayotgan parametrlarni qayd etish yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar, ularning zaminlari va atrofdagi bino va inshootlar konstruksiyasining xavfli va xususiyatli joylari (uchastkalari) uchun bajarilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtanlangan usul va oʻlchovlarning aniqligi olingan natijalarning toʻgʻriligini taʼminlashi va belgilangan loyiha qiymatlarining aniqligi hamda geotexnik prognoz natijalariga muvofiq boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha olib borilgan kuzatuv va oʻlchov natijalari vaqt boʻyicha bir-biri bilan bogʻlangan boʻlishi va qurilish ishlarini bajarish bosqichiga toʻgʻri kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuzatuvlarni takroriyligi (chastotasi) bino va inshootlar konstruksiyasi va ulardagi zamin deformatsiyalanish jarayonlarining yuz berish jadalligi (tezligi) va davomiyligi bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu talablar goyetexnik kuzatuv jarayonida ham bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish586. Geotexnik kuzatuv dasturida quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektni alohida xususiyatlari (muhimlik darajasi, konstruktiv sxemasi, inshootni zamini, poydevori va yer osti qismini qurishni loyihaviy yechimi,barpo etish, foydalanishni alohida xususiyatlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootni yoki uning konstruksiyasini zamin bilan oʻzaro taʼsirini tavsiflovchi loyiha (hisoblash) parametrlari, shuningdek vaqtinchalik qurish ketma-ketligini hisobga olgan zaminga uzatiluvchi bosim, poydevor zaminini deformatsiyasi, qoziqlardagi va inshoot yer osti qismidagi kuchlanishlar, kotlovanni oʻrovchi konstruksiyalarni gorizontal koʻchishi va uni turgʻunligini taʼminlovchi konstruksiyalardagi zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzamin gruntlarining xarakteristikalarini, yer osti suvlari sathini prognoz qilinayotgan oʻzgarishlarini, inshootni atrofini oʻrab turgan grunt massivini koʻchishini prognoz qilinayotgan miqdorini va muhandislik-geologik va muhandislik-gidrogeologik sharoitlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilishni oʻrab turgan bino va inshootlar toʻgʻrisida maʼlumotlar (bino va inshootni xavf-xatar toifasi, zamin va poydevorni qoʻshimcha deformatsiyalanishini prognoz qilinayotgan va chegaraviy qiymati, koʻzda tutilayotgan himoya tadbirlarini);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyekt, uning zamini, shuningdek oʻrab turgan grunt massivi va yer osti suvlari sathi, atrofdagi qurilishlar va ularning qayd etilgan boshlangʻich bosqichlari nazorat parametrlari (ularning oʻzgarishlarini belgilashning soni va joylari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnazorat parametrlarining oʻzgarishini qayd etish usullari va oʻlchashning aniqligi (shu jumladan, GOST 24846-2012 ga muvofiq) boʻyicha geodezik oʻlchovlarni aniqlik sinflariga qoʻyiladigan talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinshootni barpo etish (rekonstruksiya) ketma-ketligini hisobga olib nazorat qilinadigan parametrlarning bosqichlari, kuzatuvni bajarish muddati va takroriyligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisobotlarni tuzilishiga, tarkibiga, tayyorlash muddatiga qoʻyiladigan talablar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish587. III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitida IV xavf-xatar toifasidagi inshootni loyiha dasturi asosida geotexnik kuzatuvini amalga oshirish uchun kuzatuv loyihasi (kuzatuv stansiyasi) ishlab chiqilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish588. Geotexnik kuzatuv loyihasida quyidagi maʼlumotlar ham keltirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatuv markasini, qudugʻini, mayoqlarini, datchiklari va boshqalarni oʻrnatish sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatuvni amalga oshirish jihozlari konstruksiyasi va xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻlchash usuli, oʻlchash natijalarini toʻgʻriligini baholash va boshqalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish atrofidagi bino va inshootlarni koʻz bilan instrumental kuzatuv talablari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish589. Mazkur SHNQning 573 — 576-bandlariga muvofiq ishlab chiqilgan dastur va 577-bandiga asosan loyiha geotexnik kuzatuvning boshlangʻich bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnazorat qilinayotgan parametrlarning oʻzgarishini kuzatuvchi qurilmalarni oʻrnatish (belgilar, markalar, mayoqlar, datchiklar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi qurilayotgan (yoki rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar zamini, poydevori va konstruksiyasini, shuningdek qurilish atrofidagi bino va inshootlar konstruksiyasining nazorat qilinayotgan parametrlarining boshlangʻich holatini (holat, qiymat) aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQning 580-bandiga muvofiq dastlabki hisobot hujjatlarini tayyorlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish590. Qurilish atrofidagi inshootlar konstruksiyasining dastlabki holatini aniqlash, shuningdek, yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini vizual va instrumental tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur tekshirish ishlari qurilish maydonini tayyorlashdan oldin, shuningdek, mavjud qurilishlarni buzishdan oldin yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootni qurilish-montaj ishlariga tayyorlashdan oldin amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik kuzatuv ishlarini bajarishda qurilish atrofidagi bino va inshootlar konstruksiyasining holatini koʻz bilan (vizual) kuzatish tekshiruvlari doimiy ravishda oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish atrofidagi bino va inshootlarning texnik holati toifasini aniqlashda texnik tekshirish ishlari muhandislik qidiruvlarini bajarish va zamin, poydevor hamda yer osti qismi konstruksiyasini (mazkur SHNQning 9-bobi talablariga asosan geotexnik prognozni bajarish) loyiha hujjatlarini ishlab chiqish bosqichida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish atrofidagi bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari holatini koʻz bilan (vizual) tekshirishni bajarish chastotasi (takrorlanishi) mazkur SHNQning 32-jadvali talablariga koʻra, qurilish atrofini geotexnik kuzatuv chastotasiga mos boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish591. Geotexnik monitoring natijalarining hisobotlari tarkibi quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) boshlangʻich hisobot — uning tarkibiga nazorat qilinadigan parametrlarni kuzatish usullari, qoʻllaniladigan qurilmalarning xususiyatlari, oʻlchash aniqligini baholash natijalari, nazorat qilinadigan parametrlarning oʻlchash joylarini joylashish sxemalari va ularning dastlabki holatini aniqlash natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) oraliq hisobot — uning tarkibiga kuzatilgan parametrlarning oʻzgarishi toʻgʻrisida maʼlumot, oʻlchash natijalarini tahlil qilish, ularni prognoz qilinayotgan chegaraviy miqdorlari bilan taqqoslash, nazorat parametrlari kutilayotgan miqdordan ogʻish aniqlanganda kompensatsiyaga oid yoki avariyaga qarshi tadbirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) yakuniy hisobot — nazorat parametrlarining barqarorlashuvini tasdiqlovchi natijalar, ularning oʻzgarishini aniqlashning oʻlchash va yakuniy natijalarini tahlil qilish, ularni prognoz qilinayotgan va chegaraviy qiymatlari bilan taqqoslash, qurilish atrofiga taʼsiri oqibatlari, zarur taʼmirlash-tiklash chora-tadbirlari boʻyicha tavsiyalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish592. Geotexnik kuzatuv jarayonida hamda ushbu SHNQning 32-jadvalida keltirilgan ishlarni bajarish muddati tugaganda, nazorat parametrlarini oʻzgarishini barqarorligi, uning miqdorini oldingi davrga nisbatan oʻlchash aniqligi miqdoridan koʻproq ortishi hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik monitoring jarayonida, shuningdek ushbu SHNQning 32-jadvalida keltirilgan ishlarni bajarish muddatlari tugagandan soʻng, nazorat qilinadigan parametrlarning oʻzgarishlari kuzatilmaganligi aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer osti suvlari sathini kuzatishda, ularning sathini oʻzgarish amplitudasi miqdori, muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari (gidrogeologik prognozni hisobga olib) aniqlangan mavsumiy va yillik miqdoridan oshmasa, suv sathini barqarorlashgan deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish593. Geotexnik kuzatuv jarayonida nazorat parametrlarini miqdorining kutilayotgan miqdoridan chetga chiqish holatlari yuz berganda (kutilayotgan tendensiyani buzuvchi) yoki boshqa xavfli oʻzgarishlar aniqlanganda, yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyektlarni qurish xavfsizligini, ulardan foydalanishning ishonchliligini, qurilish atrofini foydalanishga yaroqliligini va ekologik holatini saqlashni taʼminlovchi kompleks tadbirlar ishlab chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-bob. Zaminni loyihalashga qoʻyiladigan ekologik talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish594. Zaminlar, poydevorlar, yer osti inshootlarini loyihalash va qurishda zararli hamda keraksiz ekologik, ijtimoiy, iqtisodiy, shuningdek boshqa oqibatlarni oldini olish, kamaytirish yoki bartaraf etish maqsadidagi talablar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, sanitar-epidemiologik talablarni SanQvaN 0272-09 ga muvofiq hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish595. Loyihalash va qurishda hisobga olinadigan ekologik talablar SHNQ 1.02.11-15 ga muvofiq amalga oshiriladigan muhandislik-ekologik qidiruvlar natijalariga asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish596. Qidiruvlar jarayonida qurilish hududidagi atrof-muhitning hozirgi holati baholanishi va qurilish obyektining atrof-muhitga taʼsirini baholashda prognoz berilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish597. Muhandislik-ekologik qidiruvlar natijalariga asoslanib, zaminlar, poydevorlar va yer osti inshootlarini loyihalash va qurishda qurilish obyektlarini va odamlarni mavjud noqulay taʼsirlardan himoya qilish hamda ekologik muhitni buzmaslik uchun loyiha yechimlarini tanlash va tadbirlar ishlab chiqish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish598. Qurilishi rejalashtirilayotgan hududda obyektning atrof-muhitga taʼsirini baholashda aniqlanadigan quyidagi atrof-muhitni ifloslantiruvchi omillarning paydo boʻlish ehtimolini hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtuproq va gruntlarni organik, radioaktiv va zaharli kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuzasidagi va yer osti suvlarini organik va noorganik moddalar hamda ogʻir metallar bilan ifloslanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer yuzasidan radon oqimining mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishilgarigi qurilish chiqindilari va maishiy chiqindixonalar toʻplash hududlarda turli gazlarni (metan, vodorod, uglevodorod va boshqa zaharli gazlar) chiqarishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish599. Atrof-muhitning ifloslanish darajasi meʼyoriydan oshib ketsa, uning yuz berishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlarini bartaraf etish yoki kamaytirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishifloslangan gruntlarni kimyoviy, termik yoki biologik usullar bilan tozalash yoki grunt maydonidan kelishilgan saqlash joyiga olib tashlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbinolarga radonga qarshi himoya vositasini oʻrnatish (passiv yoki majburiy shamollatish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgazlarni tutib qolish uchun toʻsiqlar (ekranlar) yaratish, shamollatiladigan yer osti maydonlarni qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish obyektiga ifloslangan yer usti va yer osti suvlarini kirish ehtimoli mavjud boʻlganda himoya inshootlarini (dambalar, bermalar, suvdan himoya qiluvchi devorlar, filtratsiyaga qarshi pardalar) qurish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish600. Bino va inshootni qurish va undan foydalanishning atrof-muhitga salbiy taʼsirlarini quyidagicha ifodalashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnormal foydalanish va avariya holatlari, shuningdek texnik melioratsiya natijasida (kimyoviy mustahkamlash, sementatsiyalash, muzlatish) tuproq, grunt va yer osti suvlarining kimyoviy ifloslanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining rejimini va sathini oʻzgarishi, yer osti suvlarini ifloslanishi, ularning sathini koʻtarilishi yoki pasayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining sathini koʻtarilishi barraj taʼsiri va texnogen suvlarni oqib kelish miqdorini ortishi natijasida yuzaga kelishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish davrida suvni tortib chiqarish va drenaj orqali yer osti suvlarining sathini pasayishi, suffoziya jarayonlari hamda gruntning zichlashishiga olib kelishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining sathini pasayishi, bunda qurilish davrida suvni tortib chiqarish va drenaj orqali suffoziya jarayonlari va gruntning zichlashishiga sabab boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlarning rivojlanishi yoki faollashuvi (karst, suffoziya, koʻchki va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtebranish, dinamik va shovqin taʼsirlari, qoziq yoki shpuntlarni qoqish, zamin gruntlarini shibbalab zichlash va boshqa dinamik hamda tebranish taʼsirlari natijasida atrofdagi qurilishlarning deformatsiyasiga olib kelishi, suffoziya, koʻchkilar va sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlaridan oshadigan shovqinning yuzaga kelishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish601. Qurilishning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida himoya choralarini ishlab chiqish jarayonida quyidagi prognoz hisoblashlarni bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuzun yer osti inshootlari, filtratsiyaga qarshi pardalarni, kotlovan oʻrovchi konstruksiyalari, boʻluvchi devorlarni qurishda barraj taʼsirini hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer osti suvlarining sathini pasayishi bilan bogʻliq yer yuzasining choʻkishi baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsalbiy muhandislik-geologik va geologik jarayonlarning rivojlanishini (karst, suffoziya, koʻchki) prognoz qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntlar xossalariga va yer osti suvlariga zaminni kimyoviy mustahkamlashning taʼsirini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilish davridagi dinamik va tebranma taʼsirlarning atrofdagi qurilishlar zaminlari va konstruksiyasiga taʼsirini baholash va boshqa hisoblar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish602. Atrof-muhit tarkibiy qismlarining oʻzgarishlarini tahlil qilish asosida, hududlarning tabiiy kompleks va aholini salbiy jarayonlardan (gruntlar va yer osti suvlarini ifloslanishdan himoya qilish, suvdan himoya tadbirlari, karstga qarshi, koʻchkiga qarshi) himoya qilish uchun tadbirlari ishlab chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish603. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalash va qurishda atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarini normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Gruntlarni mazkur ilovaning 1 — 8-jadvallarida keltirilgan xususiyatlarini mazkur SHNQning 61-bandiga muvofiq bino va inshoot zaminini hisoblashda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ushbu ilovaning 1-jadvalidagi qumlarning xususiyatlari va zarralari har xil silliqlikdagi, dala shpati 20 foizdan va 5 foizdan ortiq boʻlmagan har xil aralashmalarni (slyuda, glyukonit) oʻz ichiga olgan, shuningdek gruntning namlik darajasi Sr ga bogʻliq boʻlmagan organik moddalar, kvars qumlariga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu ilovaning 2 va 3-jadvallaridagi loyli gruntlarning xususiyatlari tarkibida 5 foiz organik moddalardan iborat boʻlgan va namlik darajasi Sr ³ 0,8 boʻlgan gruntlarga nisbatan tatbiq etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Mazkur ilovaning 8-jadvalida keltirilgan xususiyatlar yoshi 4 yildan kam boʻlmagan yuvma qumlarga nisbatan qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Mazkur ilovaning 1-2-jadvalida e ni oraliq qiymatlari keltirilmagan gruntlar uchun sp, jp va E qiymatlari interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarning e, IL va Sr qiymatlari 1 — 8-jadvallarida keltirilgan qiymatlardan tashqarida boʻlsa, sp, jp va E xususiyatlari ushbu gruntlarni bevosita sinash maʼlumotlari asosida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIshonchliklilik zaxirasi sifatida sp, jp va E ni 1 — 8 jadvaldagi e, IL va Sr larni pastki chegarasiga toʻgʻri keladigan xususiyatlarini qabul qilishga yoʻl qoʻyilishi, gruntlar ushbu chegara miqdorlardan kichik boʻlgan e, IL va Sr miqdorga ega boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. sp, jp va E qiymatlarini 1 — 8-jadvallardan aniqlash uchun e, IL va Sr larning normativ qiymatlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻrtlamchi qatlam qumli gruntlarning solishtirma bogʻlanishi sp, kPA ichki ishalanish burchagi jp, gon, va deformatsiya moduli E, MPA ning normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |||||
Qumlar | Grunt xususiyatlarining belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha xususiyatlari | |||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | ||
Shagʻalli va yirik | c | 2 | 1 | - | - |
j | 43 | 40 | 38 | - | |
E | 50 | 40 | 30 | - | |
Oʻrtacha | c | 3 | 2 | 1 | - |
j | 40 | 38 | 35 | - | |
E | 50 | 40 | 30 | - | |
mayda | c | 6 | 4 | 2 | - |
j | 38 | 36 | 32 | 28 | |
E | 48 | 38 | 28 | 18 | |
changsimon | c | 8 | 6 | 4 | 2 |
j | 36 | 34 | 30 | 26 | |
E | 39 | 28 | 18 | 11 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻrtlamchi qatlam changsimon-loyli nosoztuproq gruntlarning solishtirma ilashish sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi jp, gonning normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | |||||||||
Gruntlar nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi IL normativ qiymatlari chegaralari | Grunt xususiyatlarining belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha xususiyatlari | |||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |||
Loyli qum | 0 £ IL £ 0,25 | c | 21 | 17 | 15 | 13 | - | - | - |
j | 30 | 29 | 27 | 24 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,75 | c | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | - | - | |
j | 28 | 26 | 24 | 21 | 18 | - | - | ||
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | c | 47 | 37 | 31 | 25 | 22 | 19 | - |
j | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 20 | - | ||
0.25 < IL £ 0,5 | c | 39 | 34 | 28 | 23 | 18 | 15 | - | |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 19 | 17 | - | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 25 | 20 | 16 | 14 | 12 | |
j | - | - | 19 | 18 | 16 | 14 | 12 | ||
Loylar | 0 £ IL £ 0,25 | c | - | 81 | 68 | 54 | 47 | 41 | 36 |
j | - | 21 | 20 | 19 | 18 | 16 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | c | - | - | 57 | 50 | 43 | 37 | 32 | |
j | - | - | 18 | 17 | 16 | 14 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 45 | 41 | 36 | 33 | 29 | |
j | - | - | 15 | 14 | 12 | 10 | 7 | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyli lyossiz gruntlarning deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | ||||||||||||||
Gruntlarni hosil boʻlishi va yoshi | Gruntlarning nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi IL normativ qiymatlari chegaralari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha deformatsiya moduli E, MPA | ||||||||||||
0,35 | 0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | 1,4 | 1,6 | ||||
Toʻrtlamchi yotqiziqlar | Allyuvial, delyuvial, koʻldagi, koʻldagi-allyuvial | Loyli qum | 0 < IL £ 0,75 | - | 32 | 24 | 16 | 10 | 7 | - | - | - | - | - |
Qumli loy | 0 < IL £ 0,25 | - | 34 | 27 | 22 | 17 | 14 | 11 | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 32 | 25 | 19 | 14 | 11 | 8 | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 12 | 8 | 6 | 5 | - | - | - | |||
Loylar | 0 < IL £ 0,25 | - | - | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 12 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | 21 | 18 | 15 | 12 | 9 | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | - | 15 | 12 | 9 | 7 | - | - | - | |||
Flyuvioglyatsial | Loyli qum | 0 < IL £ 0,75 | - | 33 | 24 | 17 | 11 | 7 | - | - | - | - | - | |
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | - | 40 | 33 | 27 | 21 | - | - | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 35 | 28 | 22 | 17 | 14 | - | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 13 | 10 | 7 | - | - | - | - | |||
Morena | Loyli qum,qumli loy | IL £ 0,5 | 60 | 50 | 40 | - | - | - | - | - | - | - | - | |
Yura davri yotqiziqlari oksford qatlami | loylar | - | - | - | - | - | - | 27 | 25 | 22 | - | - | ||
0 < IL £ 0,25 | - | - | - | - | - | - | 24 | 22 | 19 | 15 | - | |||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 12 | 10 | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTorflanganlik darajasi 
boʻlgan torflangan loyli gruntlarning deformatsiya moduli E, MPa ichki ishqalanish burchagi 
gon va solishtirma bogʻlanishi sp, kPA, normativ qiymatlari
boʻlgan torflangan loyli gruntlarning deformatsiya moduli E, MPa ichki ishqalanish burchagi gon va solishtirma bogʻlanishi sp, kPA, normativ qiymatlariHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-jadval | |||||||||
Gruntlarning oquvchan koʻrsatkichi va normativ qiymatlari chegaralari | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Loyli gruntlarni torflanish darajasi va gʻovaklik koeffitsiyenti e, boʻyicha koʻrsatkichlari | |||||||
Ir = 0,05-0,1 | Ir = 0,1-0,25 | ||||||||
0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,15 | 1,25 | 1,35 | ||
0 £ IL £ 0,25 | E | 13,0 | 12 | 11 | 10 | 8,5 | 8 | 7 | 5.0 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | - | - | - | |
s | 29 | 33 | 37 | 45 | 48 | - | - | - | |
0,25 < IL £ 0,5 | E | 11 | 10 | 8,5 | 7,5 | 7 | 6 | 5,5 | 5 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
s | 21 | 22 | 24 | 31 | 33 | 36 | 39 | 42 | |
0,5 < IL £ 0,75 | E | 8,0 | 7 | 6,0 | 5,5 | 5 | 5 | 4.5 | 4 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
s | 18 | 19 | 20 | 21 | 23 | 24 | 26 | 28 | |
0,75 < IL £ 1 | E | 6 | 5 | 4,5 | 4.0 | 3,5 | 3 | 2.5 | - |
j | - | - | - | 18 | 18 | 18 | 17 | - | |
s | - | - | - | 15 | 16 | 17 | 18 | - | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial qumlarni solishtirma bogʻlanishi sp, kPA ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya moduli E, MPA normativ qiymatlari
gon va deformatsiya moduli E, MPA normativ qiymatlariHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-jadval | ||||||||
Qumli gruntlar | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | ||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 1,0 | 1,2 | ||
Yirik | s | 45 | 41 | 39 | 37 | 35 | 34 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 25 | 23 | 21 | - | |
E | 44 | 33 | 24 | 18 | 15 | 14 | - | |
Yirik va oʻrtacha yiriklikdagi | s | 41 | 35 | 29 | 23 | 19 | - | - |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | - | - | |
E | 44 | 31 | 22 | 14 | 13 | - | - | |
changsimon | s | 58 | 51 | 44 | 39 | 33 | 29 | 24 |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | 20 | 18 | |
E | 48 | 38 | 29 | 21 | 16 | 12 | 10 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Ushbu jadval maʼlumotlari tarkibida kvarsli magmatik togʻ jinslarining nurashidan hosil boʻlgan elyuvial qumlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMagmatik va metamorfik togʻ jinslari elyuvial loyli gruntlarining solishtirma bogʻlanish sp kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPa, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPa, normativ qiymatlariHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-jadval | |||||||||
Gruntlar nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi normativ qiymatlari chegaralari | Gruntlar koʻrsatkich belgisi | Gʻovaklik koeffitsiyent e da gruntlar koʻrsatkichlari | |||||||
0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | |||
Loyli qum | IL < 0 | s | 47 | 44 | 42 | 41 | 40 | 39 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | ||
E | 37 | 30 | 25 | 20 | 15 | 10 | - | ||
0 £ IL £ 0,75 | s | 42 | 41 | 40 | 39 | 38 | - | - | |
j | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | - | ||
E | 25 | 18 | 14 | 12 | 11 | - | - | ||
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | s | 57 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 | 50 |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | ||
E | 27 | 25 | 23 | 21 | 19 | 17 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | s | - | 48 | 46 | 44 | 42 | 40 | 37 | |
j | - | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | 17 | ||
E | - | 19 | 16 | 14 | 13 | 12 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | s | - | - | 41 | 36 | 32 | 29 | 25 | |
j | - | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | ||
E | - | - | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | ||
Loylar | 0 £ IL £ 0,25 | s | - | 62 | 60 | 58 | 57 | 56 | - |
j | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | - | ||
E | - | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | s | - | 54 | 50 | 47 | 44 | - | - | |
j | - | 17 | 15 | 13 | 12 | - | - | ||
E | - | 14 | 12 | 10 | 9 | - | - | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Ushbu jadval maʼlumotlari tarkibida yirik boʻlakli zarrachalari (d > 2 mm) miqdori ogʻirligi boʻyicha 20 foizdan ortiq boʻlmagan elyuvial loyli gruntlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArgildit-alevrolitli choʻkindi jinslar elyuvial loyli gruntlarining solishtirma tutashuvchanlik sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlariHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-jadval | |||||
Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | ||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0.85 | |
s | 58 | 48 | 40 | 35 | 31 |
j | 29 | 24 | 21 | 19 | 17 |
E | 25 | 21 | 17 | 13 | 10 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQumli yuvma gruntlarning solishtirma tutashuvchanligi sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlariHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-jadval | |||||||
Qumlar | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | |||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | ||
Oʻrtacha yiriklikda | s | 8 | 4 | 3 | 2 | - | - |
j | 39 | 37 | 33 | 30 | - | - | |
E | 45 | 32 | 25 | 17 | - | - | |
Mayda | s | 10 | 6 | 4 | 3 | 1 | - |
j | 36 | 33 | 30 | 27 | 25 | - | |
E | 35 | 27 | 19 | 15 | 12 | - | |
Changsimon | s | - | 10 | 7 | 5 | 3 | 2 |
j | - | 33 | 29 | 25 | 23 | 20 | |
E | - | 20 | 16 | 10 | 8 | 5 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin gruntlarining hisobiy qarshiligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R0)ni mazkur ilovaning 1 — 10-jadvallarida keltirilgan miqdoridan poydevor oʻlchamlarini dastlabki miqdorlarini aniqlashda foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR0 va R¢0 qiymatlarining qoʻllanilish sohasi quyidagicha belgilangan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu ilovaning 1 — 3-jadvallari uchun mazkur SHNQning 99-bandida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur ilovaning 4-jadvali uchun ushbu SHNQning 220-bandida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu ilovaning 5-jadvali uchun mazkur SHNQning 297-bandida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur ilovaning 6 — 8-jadvallari uchun ushbu SHNQning 330-bandida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu ilovaning 9-jadvali uchun 329-bandida hamda 10-jadvali uchun 461-bandida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. e va IL oraliq miqdoridagi gruntlar uchun ushbu ilovaning 1 — 3, 7, 8-jadvallar, rd va Sr 4- jadvalga, Sr 9-jadvalga hamda l ni oraliq qiymatlaridagi 10-jadvallarga muvofiq poydevorlar uchun R0 va R¢0 qiymatlari interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. R0 miqdori 1 — 9-jadvallarga muvofiq kengligi b = 1 m va joylashish chuqurligi d = 2 m boʻlgan poydevorlarga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQning 99, 220, 297, 330, 347 va 461-bandlariga koʻra, R0 qiymatidan poydevorni dastlabki oʻlchamlarini aniqlash uchun foydalanishda, zamin gruntini hisobiy qarshiligi (R, kPA)ni quyidagi 1-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgandaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR = R0[1 + k1(b — b0)/ b0](d + d0)/2d0; (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd > 2 m boʻlganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb va d — mos ravishda loyihalanayotgan poydevor joylashish chuqurligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg'II — poydevor tagligidan yuqorida joylashgan grunt solishtirma ogʻirligini hisobiy qiymati, kN/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — koeffitsiyent, changsimon qumlardan tashqari yirik boʻlakli va qumli gruntlardan tashkil topgan zaminlar uchun — k1 = 0,125, changsimon qum, loyli qum, qumli loy va loylardan iborat zaminlar uchun — k1= 0,05 deb qabul qilinishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk2 — koeffitsiyent yirik boʻlakli va qumli gruntlardan tashkil topgan zaminlar uchun — k2= 0,25, loyli qum va qumli loyli zaminlar uchun k2= 0,2 va loyli zaminlar uchun — k2 = 0,15 deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKengligi 
boʻlgan yer toʻlali bino va inshootlar uchun hisoblarda ishlatiladigan poydevorning tashqi va ichki joylashish chuqurligi quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:
boʻlgan yer toʻlali bino va inshootlar uchun hisoblarda ishlatiladigan poydevorning tashqi va ichki joylashish chuqurligi quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd= d1+ 2 m,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd1 — mazkur SHNQning 8-formulasidan aniqlanadigan poydevorni keltirilgan chuqurligi. V > 20 m boʻlganda d = d1teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYirik boʻlakli gruntlarni hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |
Yirik boʻlakli gruntlar | R0, kPA qiymati |
Shagʻalli gruntlar: | |
Qumli | 600 |
Loyli quyidagi oquvchanlik chegarasida: | |
IL £ 0,5 | 450 |
0,5 < IL £ 0,75 | 400 |
Quyidagi toʻldirgichli yirik shagʻalli gruntlar: | |
Qumli | 500 |
Loyli quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida: | |
IL £ 0,5 | 400 |
0,5 < IL £ 0,75 | 350 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQumli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | ||
Qumlar | Qumlarning joylashish zichligiga koʻra R0, kPA, qiymatlari | |
zich | oʻrtacha zichlikda | |
Yirik | 600 | 500 |
Oʻrtacha yiriklikda | 500 | 400 |
Mayda: | ||
namligi kam | 400 | 300 |
namlangan va suvga toʻyingan | 300 | 200 |
Changsimon: | ||
namligi kam | 300 | 250 |
Namlangan | 200 | 150 |
suvga toʻyingan | 150 | 100 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyli (oʻta choʻkmaydigan) gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | |||
Loyli gruntlar | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Gruntlarning oquvchanlik koʻrsatkichidagi R0 kPA, qiymati | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Loyli qum | 0,5 | 300 | 200 |
0,7 | 250 | 150 | |
Qumli loy | 0,5 | 350 | 250 |
0,7 | 250 | 180 | |
1,0 | 200 | 100 | |
Loylar | 0,5 | 600 | 400 |
0,6 | 500 | 300 | |
0,8 1,1 | 300 250 | 200 100 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyli oʻta choʻkuvchan gruntlarni hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-jadval | ||||
Gruntlar | R0, kPA, quyidagi gruntlar uchun | |||
quruq holatdagi tabiiy grunt zichligi rd, t/m3 | quruq holatdagi zichlangan grunt zichligi rd, t/m 3 | |||
1,35 | 1,55 | 1,60 | 1,70 | |
Loyli qum | 300 150 | 350 180 | 200 | 250 |
Qumli loy | 350 180 | 400 200 | 250 | 300 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Suratda namlik darajasi Sr£0,5 boʻlgan, hoʻllanmagan oʻta choʻkadigan gruntlarga tegishli R0 qiymatlari keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mahrajda Sr³0,8 boʻlgan shunday gruntlarga, shuningdek hoʻllangan oʻta choʻkadigan gruntlarga tegishli R0 qiymatlari keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTorfli qumlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-jadval | |||
Oʻrtacha zichlikdagi qumlar | Gruntlarning torflilik darajasiga Iom ga koʻra R0, kPA qiymati | ||
0,03 < Ir £ 0,1 | 0,1 < Ir £ 0,25 | 0,25 < Ir £ 0,40 | |
Mayda qum: | |||
Namligi kam | 250 | 180 | 90 |
150 | 100 | 70 | |
changsimon: | |||
Namligi kam | 200 | 120 | 80 |
Namligi yuqori | 100 | 80 | 50 |
Suvga toʻyingan | 80 | 60 | 40 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Jadvaldagi R0 qiymati oʻsimlik qoldiqlarini parchalanish darajasi Ddp £ 20 foiz boʻlgan gruntlarga tegishli. Ddp > 20 foiz boʻlganda R0 qiymati 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial yirik boʻlakli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-jadval | ||||
Yirik boʻlakli gruntlar | Dastlabki hosil qiluvchi jinslarda R0, kPA, qiymati | |||
Magmatik va metamorfik | Sementlangan choʻkuvchan | |||
Tarkibi kvarsli | kvarssiz | qumtosh | Argildit va alevrolitlar | |
Palaxsa toshli | 900 | 700 | 800 | 600 |
Shagʻalli nuramagan | 800 | 600 | 600 | 500 |
Shagʻal-dresvyali kuchsiz nuragan | 600 | 500 | 500 | 400 |
Dresvyali kuchli nuragan | 500 | 400 | 400 | 300 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial qumlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-jadval | ||
Qumlar | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | R0, kPA |
Dresvyali namlikka bogʻliq boʻlmagan holda | 0,5 | 600 |
0,7 | 450 | |
0,9 | 300 | |
Yirik va oʻrtacha yiriklikda namlikka bogʻliq boʻlmagan holda | 0,5 | 500 |
0,7 | 350 | |
0,9 | 250 | |
Changsimon namligi kam va namlangan | 0,5 | 550 |
0,7 | 400 | |
0.9 | 300 | |
1,1 | 200 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. R0 ni keltirilgan qiymatlari tarkibi kvarsli magmatik togʻ jinslari va sementlangan choʻkindi qumtoshni nurashidan hosil boʻlgan elyuvial qumlarga taalluqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Suvga toʻyingan changsimon qumlar uchun R0 ni qiymatini 0,8 koeffitsiyent bilan yoki qiymati boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial loyli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-jadval | |||
Gruntlar | Gʻovakli koeffitsiyenti e | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL dagi qiymati, R0 , kPA | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Loyli qum | 0,5 | 300 | 250 |
0,7 | 250 | 200 | |
Qumli loy | 0.5 | 30 | 250 |
0.7 | 250 | 180 | |
0.9 | 200 | 130 | |
1,1 | 150 | 100 | |
Loylar | 0,6 | 500 | 300 |
0,8 | 300 | 200 | |
1,1 | 250 | 150 | |
1,25 | 200 | 100 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. R0 ni keltirilgan qiymatlari tarkibi magmatik togʻ jinslarining nurashidan hosil boʻlgan tarkibi kuchsiz elyuvial loyli gruntlarga tegishli. Loyli argildit-alevrolitli gruntlar uchun R0 ni qiymatini 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻkma gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-jadval | ||||
Toʻkmaning xususiyati | R0 qiymatlari, kPA | |||
Yirik, oʻrtacha va mayda qumlar, shlaklar namlik darajasi Sr | Changsimon qum, loyli qum, qumli loy, loy kul namlik darajasi Sr | |||
Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | |
Bir normada rejalab zichlab koʻtarilgan toʻkmalar Gruntlar va ishlab-chiqarish chiqindilari: | 250 | 200 | 180 | 150 |
zichlangan | 250 | 200 | 180 | 150 |
zichlanmagan Gruntlar va ishlab-chiqarish chiqindilari uyumi: | 180 | 150 | 120 | 100 |
zichlangan | 150 | 120 | 120 | 100 |
zichlanmagan | 120 | 100 | 100 | 80 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ushbu jadvaldagi R0 qiymatlari tarkibida organik moddalar Ir £0,1 boʻlgan toʻkma gruntlarga tegishli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yaxshi oʻrnashmagan grunt va ishlab-chiqarish chiqindilari uchun R0 qiymatlari 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHavo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining sugʻurib tashlanadigan poydevorlari uchun qayta koʻmilgan gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-jadval | ||||
Poydevorning nisbiy chuqurligi l = d/b | R0ning qiymati, kPA | |||
Qayta koʻmilgan gruntning oquvchanlik IL £0,5 va zichlik (quyida) koʻrsatkichlarida (t/m3) loyli gruntlar | Qayta koʻmilgan gruntning quyidagi zichligida oʻrtacha yiriklikdagi va mayda, namligi kam va nam qumlar, t/m3 | |||
1,55 | 1,70 | 1,55 | 1,70 | |
0,8 | 32 | 36 | 32 | 40 |
1,0 | 40 | 45 | 40 | 50 |
1,5 | 50 | 65 | 55 | 65 |
2,0 | 60 | 85 | 70 | 85 |
2,5 | - | 100 | - | 100 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Oquvchanlik chegarasi 0,5 < IL £ 0,75 boʻlgan loylar va qumli loylar uchun va 0,5< IL £1,0 boʻlgan loyli qumlar uchun R0 ning qiymatlari “loyli gruntlar” grafasi boʻyicha mos ravishda 0,85 va 0,7 koeffitsiyentlar kiritib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Changsimon qumlar uchun R0 qiymatlari xuddi oʻrtacha yirik va mayda qumlardagi kabi 0,85 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevor zaminini choʻkishini chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam usulida aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Poydevor zaminining oʻrtacha choʻkishini 
, sm, chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisobiy sxemadan foydalanib (1-rasm) quyidagi 1-formuladan aniqlanadi:
, sm, chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisobiy sxemadan foydalanib (1-rasm) quyidagi 1-formuladan aniqlanadi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — poydevor tagligi tubidagi oʻrtacha bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — toʻgʻri toʻrtburchakli poydevorni eni yoki yumaloq poydevorni diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishks va kt — koeffitsiyentlar, mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallardan qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — miqdori ushbu ilovaning 2-formulasi orqali aniqlanadigan hisobiy qatlam qalinligi N chegarasida siqiluvchanligi bilan farqlanadigan qatlamlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishki va ki-1 — poydevorning shakliga, toʻgʻri toʻrtburchak shaklli poydevorning tomonlari nisbatiga, taglik va i — qatlam tepasi joylashgan nisbiy chuqurlikka koʻra 3-jadvaldan aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEi — grunt i-qatlamining deformatsiya moduli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ushbu ilovaning 4-formulasi cheklangan yuzada bir tekis tarqalgan yuk tushadigan zaminning oʻrtacha choʻkishini aniqlash uchun xizmat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Mazkur SHNQning 1-formulasidan mazkur SHNQning 93-bandi keltirilgan hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |
Qatlamning nisbiy qalinligi z = 2N/b | ks koeffitsiyenti |
0 < z £ 0,5 | 1,5 |
0,5 < z £ 1 | 1,4 |
1 < z £ 2 | 1,3 |
2 < z £ 3 | 1,2 |
3 < z £ 5 | 1,1 |
z > 5 | 1,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | ||
Poydevor kengligi b, m, ga teng boʻlgandagi koeffitsiyenti | ||
b < 10 | 10 £ b £ 15 | b > 15 |
1 | 1,35 | 1,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | ||||||||
| Poydevor uchun k koeffitsiyenti | |||||||
Yumaloq | Tomonlarini nisbati h =l/b ga teng boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchakli | Tasmasimon (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 |
0,4 | 0,090 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,104 |
0,8 | 0,179 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,208 |
1,2 | 0,266 | 0,299 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,311 |
1,6 | 0,348 | 0,380 | 0,394 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,412 |
2,0 | 0,411 | 0,446 | 0,472 | 0,482 | 0,486 | 0,486 | 0,486 | 0,511 |
2,4 | 0,461 | 0,499 | 0,538 | 0,556 | 0,565 | 0,567 | 0,567 | 0,605 |
2,8 | 0,501 | 0,542 | 0,592 | 0,618 | 0,635 | 0,640 | 0,640 | 0,687 |
3,2 | 0,532 | 0,577 | 0,637 | 0,671 | 0,696 | 0,707 | 0,709 | 0,763 |
3,6 | 0,558 | 0,606 | 0,676 | 0,717 | 0,750 | 0,768 | 0,772 | 0,831 |
4,0 | 0,579 | 0,630 | 0,708 | 0,756 | 0,796 | 0,820 | 0,830 | 0,892 |
4,4 | 0,596 | 0,650 | 0,735 | 0,789 | 0,837 | 0,867 | 0,883 | 0,949 |
4,8 | 0,611 | 0,668 | 0,759 | 0,819 | 0,873 | 0,908 | 0,932 | 1,001 |
5,2 | 0,634 | 0,683 | 0,780 | 0,844 | 0,904 | 0,948 | 0,977 | 1,050 |
5,6 | 0,635 | 0,697 | 0,798 | 0,867 | 0,933 | 0,1981 | 1,018 | 1,095 |
6,0 | 0,645 | 0,708 | 0,814 | 0,887 | 0,958 | 1,011 | 1,056 | 1,138 |
6,4 | 0,653 | 0,719 | 0,828 | 0,904 | 0,980 | 1,041 | 1,090 | 1,178 |
6,8 | 0,661 | 0,728 | 0,841 | 0,920 | 1,000 | 1,065 | 1,122 | 1,215 |
7,2 | 0,668 | 0,736 | 0,852 | 0,935 | 1,019 | 1,088 | 1,152 | 1,251 |
7,6 | 0,674 | 0,744 | 0,863 | 0,948 | 1,036 | 1,109 | 1,180 | 1,285 |
8,0 | 0,679 | 0,751 | 0,872 | 0,960 | 1,051 | 1,128 | 1,205 | 1,316 |
8,4 | 0,684 | 0,757 | 0,881 | 0,970 | 1,065 | 1,146 | 1,229 | 1,347 |
8,8 | 0,689 | 0,762 | 0,888 | 0,980 | 1,078 | 1,162 | 1,251 | 1,376 |
9,2 | 0,693 | 0,768 | 0,896 | 0,989 | 1,089 | 1,178 | 1,272 | 1,404 |
9,6 | 0,697 | 0,772 | 0,902 | 0,998 | 1,100 | 1,192 | 1,291 | 1,431 |
10,0 | 0,700 | 0,777 | 0,908 | 1,005 | 1,110 | 1,205 | 1,309 | 1,456 |
11,0 | 0,705 | 0,786 | 0,922 | 1,022 | 1,132 | 1,233 | 1,349 | 1,506 |
12,0 | 0,720 | 0,794 | 0,933 | 1,037 | 1,151 | 1,257 | 1,384 | 1,550 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. 
ni oraliq qiymatlarida k koeffitsiyenti qiymatini interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash kerak.
ni oraliq qiymatlarida k koeffitsiyenti qiymatini interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlamning qalinligi N, m quyidagi 2-formuladan aniqlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = (N0 + yb)kp, (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos ravishda loyli gruntlardan iborat zaminlar uchun 9 m va 0,15 ga teng deb, qumli gruntlarda esa 6 m va 0,1 ga teng deb qabul qilinishi lozim;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkr — quyidagiga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent: poydevorning ostidagi oʻrtacha bosim r = 150 kPA boʻlganda, kr = 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr = 150 kPA boʻlganda, kr = 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qiymatlarda esa interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZamin loyli va qumli gruntlardan iborat boʻlsa, N, m ning qiymati quyidagi formuladan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = Ns + hcl/3, (3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNs — zamin faqat qumli gruntdan iborat deb olib, mazkur ilovaning 2-formulasi boʻyicha hisoblangan qatlam qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhcl — poydevor tagligidan Ncl ga teng chuqurlikkacha chegarada loyli gruntlar qalamining umumiy qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNcl — asos faqat loyli gruntdan iborat deb olib, ushbu ilovaning 2-formulasi boʻyicha hisoblanadigan N ning qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-rasm. Chiziqli deformatsiyalanadigan qatlam koʻrinishidagi zaminning hisoblash sxemasidan foydalangan holda choʻkishlarni hisoblash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilayotgan obyektlar poydevor zaminlarining chegaraviy deformatsiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |||
Bino va inshoot | Poydevor zaminlarining chegaraviy deformatsiyasi | ||
Choʻkishning nisbiy farqi (Ds/L)u | Qiyshayish iu | Choʻkishning nisbiy farqi (Ds/L)u | |
1. Toʻliq karkasli bir qavatli va koʻp qavatli ishlab-chiqarish va jamoat binolari: | |||
temir-betonli | 0,002 | - | 10 |
temir-betonli, temir-beton kamar oʻrnatilgan yoki yaxlit yopmali hamda poʻlatdan yaxlit konstruksiyali bino va temir-betonli | 0,003 | 15 | |
temir-beton kamarli yoki yaxlit yopmali | 0,004 | - | 15 |
0,005 | - | 18 | |
2. Konstruksiyalarida notekis choʻkishdan zoʻriqishlar hosil boʻlmaydigan bino va inshootlar | 0,006 | - | 20 |
3. Karkassiz koʻp qavatli bino yuk koʻtaruvchi devori quyidagilardan iborat boʻlgan: | |||
yirik paneldan | 0,0016 | - | 12 |
yirik bloklardan yoki armaturalanmagan terilgan gʻishtdan | 0,0020 | 12 | |
yirik bloklardan yoki armaturalanmagan terilgan gʻishtdan, armaturalangan, temir-beton kamarli yoki yaxlit yopmali hamda yaxlit konstruksiyali bino | 0,0024 | 18 | |
4. Temir-beton konstruksiyali elevator inshootlari: | |||
bitta poydevor plitasiga joylashgan yaxlit konstruksiyali ishchi bino yoki yem-xashak ombori | - | 0,003 | 40 |
bitta poydevor plitasiga joylashgan yigʻma konstruksiyali | - | 0,003 | 30 |
yaxlit konstruksiyali alohida joylashgan yem-xashak ombori | “ | 0,004 | 40 |
bitta poydevor plitasiga joylashgan yigʻma konstruksiyali | - | 0,004 | 30 |
5.Tutun quvurlari N, m balandlikda: | |||
N £ 100 | - | 0,005 | 40 |
100 < N £ 200 | - | 1/(2N) | 30 |
200 < N £ 300 | - | 1/(2N) | 20 |
N > 300 | - | 1/(2N) | 10 |
6. Balandligi 100 m gacha boʻlgan qattiq (bikr) bino va inshoot 4 va 5 holatda keltirilganlardan mustasno | - | 0,004 | 20 |
7. Antenna aloqa inshootlari: | |||
yerga ulangan machta stvollari | - | 0,002 | 20 |
yerga ulangan machta stvollari, elektrdan himoya qilingan | - | 0,001 | 10 |
Radio minorasi | 0,002 | - | - |
Qisqa toʻlqinli radiostansiya minorasi | 0,0025 | - | |
Minora (alohida bloklar) | 0,001 | - | |
8. Havodan oʻtkaziladigan elektr uzatish liniyasi tayanchlari: | |||
Oraliqdagi toʻgʻri | 0,003 | - | - |
Ankerli va ankerli-burchakli, oraliq burchakli, oxirgi, ochiq taqsimlash qurilmasi portali | 0,0025 | ||
Maxsus oʻtuvchi | 0,002 | - | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Poydevor zaminini maksimal choʻkishini chegaraviy qiymati 
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Poydevor zaminini maksimal choʻkishini chegaraviy qiymati 
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Nisbiy egilishni (bukilish) chegaraviy qiymati 3 holatda keltirilgan 0.5(As/L) teng qilib, nisbiy qayrilish esa 0,25(Ds/L)u teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Nisbiy choʻkish farqini aniqlashda (Ds/L) ushbu jadvaldagi holatda L deb gorizontal yuk yoʻnalishidagi poydevorlar bloki oʻqlari orasidagi masofa, choʻzuluvchi tayanchlarda esa siqilgan poydevor va anker oʻqlari orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Zamin gorizontal (nishabligi 0,1 dan katta boʻlmagan) mustahkam qatlamli gruntlardan tashkil topgan boʻlsa, choʻkishni maksimal va oʻrtacha chegaraviy qiymatini 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Koʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminni koʻtarilishini chegaraviy qiymatini quyidagicha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiyani ushbu ilovada keltirilgan tegishli chegaraviy miqdorlarida maksimal va oʻrtacha koʻtarilish 25 foiz miqdorida hamda choʻkishni nisbiy farqi 50 foiz miqdorida nisbiy egilish 0,25(Ds/L)u miqdorida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Alohida turdagi inshootlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish tajribalarini umumlashtirish asosida poydevor zaminini deformatsiyasini chegaraviy miqdorini ushbu ilovada keltirilgan miqdordan farqli qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMavjud bino va inshootlarning texnik holati toifasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |
Bino va inshoot holati toifasi | Bino va inshoot holati xususiyatlari |
I — normal | Foydalanish shartlari boʻyicha shaharsozlik nomlari va qoidalari, loyiha hujjatlari talablari bajarilishi, taʼmirlash ishlarini bajarish talab etilmaydi |
II — qoniqarli | Materiallarning haqiqiy xususiyatlarini hisobga olgan holda, I guruh chegaraviy holatlariga oid normativ talablar bajarilishi lozimII guruh chegaraviy holatlariga tegishli talablar buzilishi mumkin, biroq normal foydalanish sharoitlari taʼminlanadi.Konstruksiyalarni kuchaytirmasdan, mahalliy shikastlanishlarni bartaraf etish orqali joriy taʼmirlash oʻtkazish lozim |
III — qoniqarsiz | Norma talablari buzilgan boʻlib, bino va inshootning qulash xavfi va odamlar xavfsizligiga tahdid mavjud emas. Shikastlangan konstruksiyalarning yuk koʻtarish qobiliyatini kuchaytirish va qayta tiklash ishlari bajarilishi kerak. |
IV — avariya oldi yoki avariya holatida | Mavjud buzilishlar konstruksiyani foydalanishga yaroqsizligini, ularning qulash xavfi va konstruksiya joylashgan joyda odamlarning boʻlishi xavfliligini koʻrsatish lozim |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Texnik holat toifasi inshoot qurilish konstruksiyalarini texnik kuzatish natijalariga koʻra, shuningdek jumladan poydevorni,poydevor tubidagi zamin gruntlarini tadqiq qilishi hisobga olib belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Rekonstruksiya qilinayotgan yoki yangi qurilayotgan inshootlar taʼsir doirasida joylashgan inshootlar texnik holati toifasini yetarli asoslanganda oshirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda rekonstruksiya yoki himoya tadbirlari loyihasida (atrofni oʻrab turgan inshootlar uchun) poydevor va inshootni yer usti qismini, shuningdek uni bikrligini oshirish bilan bogʻliq boʻlgan, kuchaytirish ishlarini bajarish koʻzda tutilgan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Bir qavatli va koʻp qavatli tarixiy binolar yoki yuk koʻtarish devori armaturasiz gʻishtdan qurilgan tarixiy-madaniy yodgorliklarni II-qoniqarli toifadan oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTarixiy qurilishlarga keltirilgan konstruktiv sxemadagi xizmat muddati 100 yildan ortgan binolar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Bino-inshootlarning texnik koʻrikdan oʻtkazish natijalaridan foydalanishga quyidagi muddatlarda yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnik holati I — normativ va II — qoniqarli toifasiga kiruvchi bino-inshootlar uchun texnik koʻrikdan oʻtkazilganidan keyin 3 yilgacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnik holati III — qoniqarsiz va IV — avariya oldi yoki avariya holatidagi toifasiga kiruvchi bino-inshootlar uchun esa 1,5 yilgacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminining qoʻshimcha deformatsiyasini chegarasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshootlar | Binolarning texnik holatini toifasi | Poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiya chegarasi | |
Choʻkishni nisbiy farqi (Ds/L)u | Maksimal choʻkish | ||
1. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori yirik panelli binolar | I | 0,0020 | ,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori gʻishtdan yoki armaturalangan yirik blokli binolar | I | 0,003 | 4,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
3. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori gʻishtli yoki armaturalangan yirik blokli yoki temir-beton kamarli binolar | I | 0,0035 | 5,0 |
II | 0,0018 | 4,0 | |
III | 0,0012 | 3,0 | |
4. Koʻp va bir qavatli yuk koʻtaruvchi devorlari armaturalanmagan gʻishtli tarixiy binolar yoki tarixiy-madaniy yodgorliklari | I | - | - |
II | 0,0009 | 1,5 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 
— tabiiy zamindagi rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot yoki qoziqli rostverk, shuningdek zamin va poydevorni kuchaytirishda, alohida turgan poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini maksimal chegaraviy miqdori.
— tabiiy zamindagi rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot yoki qoziqli rostverk, shuningdek zamin va poydevorni kuchaytirishda, alohida turgan poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini maksimal chegaraviy miqdori.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot tubiga uzluksiz yaxlit temir-beton poydevor plitasini yotqizishda qoʻshimcha choʻkishini oʻrtacha chegaraviy miqdori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. IV texnik holat toifasidagi inshootlar uchun avariyadan oldingi yoki avariya holatidagi poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminidagi mazkur SHNQning 128-bandi talablari asosida aniqlangan Ns siqiluvchan qatlam doirasida, deformatsiya moduli E £ 1 MPa boʻlgan gruntlardan iborat boʻlsa yoki zaminda mazkur SHNQning 8-bobida keltirilgan maxsus gruntlar yotsa, mazkur ilovaning 1-jadvali qiymatlaridan foydalanmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKeltirilgan miqdorlar oʻrniga ushbu zonalar uchun xususiyatli boʻlgan va shaharsozlik normalari va qoidalarida mintaqaviy jadval qiymatlaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOrganik-mineral va organik gruntlarni fizik-mexanik xossalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Gruntlarnning 1 — 4-jadvallarda keltirilgan xossalari qiymatlaridan organik-mineral va organik gruntlardan mazkur SHNQning 285-bandiga muvofiq tashkil topgan zaminlarni dastlabki baholash uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOchiq torflarni fizik-mexanik xossalarini oʻrtacha miqdori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | |||||||
Koʻrsatkich | Parchalanish darajasi Ddp, foizda, koʻrsatkichlar miqdori | ||||||
yuqorigi | pastki | ||||||
5-20 | 21-30 | 31-40 | >40 | 5-25 | 26-40 | >40 | |
Toʻliq suvga toʻyingan holatdagi namlik, wsat birlik miqdorida | 14,5 | 12,5 | 11,8 | 10,0 | 11,5 | 7,5 | 5,8 |
Torf zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | 1,62 | 1,56 | 1,49 | 1,40 | 1,58 | 1,51 | 1,5 |
Toʻliq namlik sigʻimidagi deformatsiya moduli E, MPa | 0,11 | 0,15 | 0,23 | 0,25 | 0,15 | 0,24 | 0,31 |
Yon siqilish bosimi koeffitsiyenti x | 0,12 | 0,19 | 0,28 | 0,35 | 0,22 | 0,43 | 0,50 |
Konsolidatsiya koeffitsiyenti sv, m2/yil | 10 | 5 | 2 | 1 | 5 | 2 | 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻmilgan torfni fizik-mexanik xossalarini oʻrtacha miqdori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | |||
Koʻrsatkich | Parchalanish darajasi Ddp, foiz da, koʻrsatkichlar miqdori | ||
20-30 | 31-40 | 41-60 | |
Gruntni zichligi grunta r, g/cm3 | 1,0 | 1,05 | 1,2 |
Grunt zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | 1,5 | 1,60 | 1,80 |
Tabiiy namligi w, birlik miqdorida | 3,0 | 2,2 | 1,7 |
Gʻovaklik koeffitsiyenti e | 5,5 | 4,0 | 3,0 |
Ichki ishqalanish burchagi j, gon. | 22 | 12 | 10 |
Solishtirma bogʻlanish kuchi s, kPA | 20 | 25 | 30 |
Deformatsiiya moduli E, MPa | 1,1 | 2,0 | 3,0 |
Yon bosim koeffitsiyenti x | 0,24 | 0,28 | 0,32 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻkindilarni deformatsiya modelini oʻrtacha qiymati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | ||
Choʻkindi | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Deformatsiiya moduli E, MPa |
Loyli qumli | 0,8 | 5,1 |
1,2 | 3,3 | |
Qumli loyli | 0,9 | 2,0 |
1,6 | 1,2 | |
Loyli | 1,2 | 1,6 |
2,0 | 0,8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChirindilarni fizik-mexanik xususiyatlari miqdori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-jadval | |||||||||
Joylashgan turi | Chirindini turlari | Moddalar tarkibi | namligi w, birlik miqdorida | grunt zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | gʻovaklik koeffitsiyenti e | deformatsiiya moduli E, MPa (r=0,05 MPa) boʻlganda | aylanma qirqishga qarshiligi t , kPa | ||
organik Ir, foizda | karbonatli CaCO3, foizda | ||||||||
Tabiiy holatdagi zich boʻlmagan | Koʻldagi suv tagida | Mineralli | 10-30 | 30 | 1,5-4,5 | 2,0-2,5 | 5-12 | 0,25-0,6 | 4-6 |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 9-12 | 0,1-0,3 | 2-4 | ||
kuchsiz mineralli | >50 | 30 | 6-20 | 1,4-1,8 | 12-25 | 0,03-0,1 | <2 | ||
Botqoqlikdagi torf tagida | Mineralli | 10-30 | 30 | 1,2-3,7 | 2,0-2,5 | 4-12 | 0,4-0,8 | 12-13 | |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 8-12 | 0,25-0,5 | 7-12 | ||
kuchsizmineralli | 50-80 | 10-30 | 6-12 | 1,4-1,8 | 12-20 | 0,1-0,25 | 12-13 | ||
Tabiiy holatda zichlangan (koʻl-botqoqlikdagi mineral choʻkindi tubidagi) | Mineralli | 10-30 | 30 | 0,5-1,8 | 2,0-2,5 | 1,4-3 | 0,7-2 | 15-25 | |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 1,5-2,5 | 1,8-2,0 | 3-5 | 0,4-1 | 10-20 | ||
Kuchsiz mineralli | >50 | 30 | 1,5-3,0 | 1,4-1,8 | 4-6 | 0,3-0,5 | 2-15 | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElyuvial gruntlarni fizik-mexanik xossalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mazkur SHNQning 1 — 3-jadvalida keltirilgan gruntlarning xususiyatlarini miqdoridan, ushbu gruntlardan tashkil topgan zaminni dastlabki baholash uchun mazkur SHNQning 322 va 326-bandlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMagmatik togʻ jinsli elyuvil qoya gruntlarni fizik xossalari va suvga toʻyingan holatdagi bir oʻq boʻyicha siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc ni oʻrtacha qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | ||||
Qoya toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Magmatik togʻ jinsli elyuvil qoya gruntlarni xossalari | |||
Zichligi r, g/cm3 | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Rc, MPa | Suvda yumshash darajasi | |
Kuchsiz nuragan | 2,7 ortiq | 0,1 kamroq | 5 dan koʻproq | Yumshamaydigan |
Nuragan | 2,5 < r £ 2,7 | 0,1 £ e £ 0,2 | 5 £ Rc £ 15 | kam yumshaydigan |
Kuchli nuragan | 2,2 < r £ 2,5 | 0,2 dan ortiq | 5 dan kamroq | yumshaydigan |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSementlangan choʻkindi jinsli elyuvial qoya gruntlarni suvga toʻyingan holatdagi bir oʻq boʻyicha siqilishga mustahkamligini chegaraviy miqdori Rc
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | |||
Nurash darajasi Kwr | Choʻkindi jinsli elyuvial qoya gruntlar uchun Rc, MPa, miqdori | ||
Argilditlar va alevrolitlar | Sementi koʻproq qumtosh | ||
loyli | karbonatli | ||
1 > Kwr ³ 0,95 | 12-20 | 30-50 | 50-95 |
0,95 > Kwr ³ 0,9 | 8-12 | 15-30 | 30-50 |
0,9 > Kwr ³ 0,85 | 5-8 | 7,5-15 | 10-30 |
0,85 > Kwr ³ 0,8 | 2,5-5,0 | 5,0-7,5 | 5-10 |
Kwr < 0,8 | 2,5 dan kam | 5dan kam | 5 dan kam |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYirik boʻlakli elyuvial gruntlarni har xil turida deformatsiya moduli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | ||||
Yirik boʻlakli gruntlar turlari | Boshlangʻich hosil boʻluvchi jinslarda deformatsiya moduli E, MPa, ni miqdori | |||
Magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |||
tarkibida kvarsli | kvarssiz | qumtosh | Argildit va alevrolitlar | |
Palaxsa toshli | Kam emas 60 | Kam emas 50 | Kam emas 50 | Kam emas 40 |
Nuragan shagʻalli | 40-60 | 35-50 | 40-50 | 35-40 |
Shagʻalli-kuchsiz nuragan dresvali | 30-40 | 25-35 | 30-40 | 20-35 |
Kuchli nuragan dresvali | 30 dan kam | 25 dan kam | 30 dan kam | 20 dan kam |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
9-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan bino va inshootlar taʼsir hududida joylashgan, atrofni oʻrab turgan bino va inshoot poydevori zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBino va inshoot | Bino texnik holati toifasi | Poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdorlari | |
Choʻkishni nisbiy farqi (Ds/L)u | Maksimal choʻkish | ||
1. Bir qavatli va ikki qavatli toʻliq temir-beton karkasli fuqaro va ishlab chiqarish binolari | I | 0,0020 | 5,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori yirik panelli binolar | I | 0,0016 | 4,0 |
II | 0,0008 | 3,0 | |
III | 0,0005 | 2,0 | |
3. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori yirik blokli yoki armaturasiz gʻishtli binolar | I | 0,0020 | 4,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
4. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori gʻishtli yoki beton blokli armaturadan yoki temir-betondan kamarli binolar | I | 0,0024 | 5,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0.0010 | 2,0 | |
5. Koʻp va bir qavatli yuk koʻtaruvchi devorlari armaturalanmagan gʻishtli tarixiy binolar, tarixiy-madaniy yodgorliklari | I | - | - |
II | 0,0006 | 1,0 | |
III | 0,0004 | 0,5 | |
6. Baland bikr (qattiq) inshootlar va quvurlar | I | 0,004 | 5,0 |
II | 0,002 | 3 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. IV texnik holat toifasidagi inshootlar uchun avariya oldi yoki avariya poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminidagi, mazkur SHNQning 128-bandiga asosan aniqlangan Ns siqiluvchan qatlam doirasida deformatsiya moduli E £ 7 MPa boʻlgan gruntlardan iborat boʻlsa yoki zaminda 8-bobida keltirilgan maxsus gruntlar yotsa, ushbu jadvaldan qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
10-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mazkur ilovaning 1 — 6-jadvallarida “+” ishorasi bilan geotexnik kuzatuvda qayd etilishi kerak boʻlgan kuzatuv parametrlari, “-” ishorasi bilan esa geotexnik kuzatuvda qayd etilishi talab etilmaydigan kuzatuv parametrlari belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda maxsus texnik shart asosida geotexnik kuzatuv ishlarini olib borishda, shuningdek ilmiy-texnik yoʻnalishda mazkur SHNQning 21-bandiga muvofiq qoʻshimcha ravishda ushbu ilovaning 1 — 4-jadvallarda keltirilmagan nazorat parametrlarini ham qayd etishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda maxsus topshiriq asosida geotexnik kuzatuv ishlarini olib borishda, shuningdek ilmiy-texnik yoʻnalishda mazkur SHNQning 21-bandiga muvofiq qoʻshimcha ravishda ushbu ilovaning 5-jadvalida keltirilmagan kuzatuv parametrlarini (poydevor tagligi ogʻish burchagining qoʻshimcha farqi) ham qayd etishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni (atrofdagi bino va inshootlar grunt massivini hisobga olmagan holda), poydevorni va yangi qurilayotgan bino va inshoot konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | ||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | III va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan inshootni quyidagi balandliklarida N, m | |||
N < 15 | 75 £ N < 150 | N > 150 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik toifasi | ||||
III | I — II | III | I — III | |
1. Poydevor choʻkishi va choʻkishlarni nisbiy farqi | + | + | + | + |
2. Qiyshayish | + | + | + | + |
3. Poydevor tagligi tubidagi kuchlanish | - | +1 | +1 | +2 |
4. Zamin gruntini qatlamlab choʻkishi | - | - | +1 | + |
5. Qoziq qadami tubidagi zamindagi va qoziq tanasidagi kuchlanish | - | - | +3 | + |
6. Yer osti qismi konstruksiyasidagi (poydevorlar, ustunlar va yopmalar) kuchlanish | - | - | - | + |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Plita va plita-qoziqli poydevorlar uchun inshoot balandligi 100 m dan yuqori boʻlganda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Plita va plita-qoziqli poydevorlar uchun bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Inshoot balandligi 100 m dan yuqori boʻlganda bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ushbu ilovaning 1-jadvalidagi 1-holatda poydevorlarga kotlovanni quyma yoki yigʻma-quyma temir-betondan tayyorlangan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasi, burgʻilab qoqib kirgiziladigan qoziqlar) yuk koʻtaruvchi va oʻrovchi konstruksiyalarini ham kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlarning balandligi N < 75 m va muhandislik-geologik sharoiti I-II murakkablik toifasida boʻlganda maxsus texnik shart asosida geotexnik kuzatuv olib borishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaminni (atrofdagi inshootlarning grunt massivini hisobga olmagan holda), poydevorni va rekonstruksiya qilinayotgan inshoot konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | |||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Rekonstruksiya qilinayotgan inshoot | ||
Xavf-xatar toifasidagi | Noyob, tarixiy binolar, tarixiy-madaniy yodgorliklari | ||
II | I | ||
1. Poydevorning qoʻshimcha choʻkish va qoʻshimcha choʻkishning nisbiy farqi | + | + | + |
2. Qoʻshimcha qiyshayish | + | + | + |
3. Poydevor tagligi tubidagi kuchlanish | - | - | + |
4. Zamin gruntini qatlamlab choʻkishi | - | - | +1 |
5. Qoziq qadami tubidagi zamindagi va qoziq tanasidagi kuchlanish | - | - | +2 |
6. Yer osti qismi konstruksiyasidagi (poydevorlar, ustunlar va yopmalar) kuchlanish | - | - | +1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Bino va inshoot balandligi 75 m dan yuqori boʻlganda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Poydevorni kuchaytiruvchi qoziqlar uchun bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu ilovaning 2-jadvaldagi 1-holatda poydevorlarga kotlovanni quyma yoki yigʻma-quyma temir-betondan tayyorlangan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasi, burgʻilab qoqib kirgiziladigan qoziqlar) yuk koʻtaruvchi va oʻrovchi konstruksiyalarini ham kiritish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot kotlovani oʻrovchi konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-jadval | |||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m boʻlganda | ||||
5 £ Nk < 10 | 10 £ Nk < 15 | Nk ³ 15 | |||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||||
II | III | I-III | III | I-III | |
1. Oʻrovchi damba ustki qismini gorizontal koʻchishi | + | + | + | + | + |
2. Oʻrovchi dambani balandligi boʻyicha gorizontal koʻchishi | + | + | + | + | + |
3. Poʻlat tirgakdagi kuchlanish | - | - | +1 | +1 | + |
4. Anker qurilma tortqichidagi kuchlanish | - | - | - | + | + |
5. Oʻrovchi konstruksiya armaturasi va betonidagi kuchlanish | - | - | - | - | +2 |
6. Yopma himoyasida kotlovanni qazishda yopma armaturasi va betonidagi kuchlanish | - | - | - | - | +2 |
7. Oʻrovchi konstruksiya tashqarisida gruntni muzlash chuqurligi va harorati | +3 | +3 | +3 | +3 | +3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Tirgakning umumiy uzunligi 25 m dan katta boʻlganda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Kotlovan chuqurligi 20 m dan katta boʻlganda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Oʻrovchi konstruksiya tashqarisida koʻpchuvchi gruntlar mavjud boʻlganda va ishlarni qish davrida bajarganda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootni oʻrab turgan grunt massivini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-jadval | |||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m | ||||
5 £ Nk < 10 | 10 £ Nk < 15 | Nk ³ 15 | |||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||||
II | III | I-II | III | I-III | |
1. Yuzadagi grunt markasini vertikal koʻchishi | + | + | + | + | + |
2. Yuzadagi grunt markasini gorizontal koʻchishi | - | + | + | + | + |
3. Yer osti suvlari sathi | - | +1 | +1 | + | + |
4. Grunt massivini chuqurligi boʻyicha vertikal koʻchishi | - | - | - | +2 | +2 |
5. Grunt massivini chuqurligi boʻyicha gorizontal koʻchishi | - | - | - | +2 | +2 |
6. Yer osti suvlari harorati va kimyoviy tarkibi | +2 | +2 | +2 | +2 | +2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Yer osti suvlarining prognoz qilinayotgan suv sathi kotlovan tubidan yuqorida joylashganda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Maxsus texnik shart asosida bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilgan (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar yoki yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining taʼsir doirasida joylashgan qurilishni oʻrab turuvchi (yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini hisobga olmagan holda) inshootlarni geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-jadval | |||
Nazorat qilinadigan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m da | ||
Nk < 10 | Nk ³ 10 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||
I-II | III | ||
1. Poydevorni qoʻshimcha choʻkishi va ularning nisbiy farqi | + | + | + |
2. Konstruksiya deformatsiyalanishi, shu jumladan darzni ochilish kengligi va hosil boʻlish chuqurligi | + | + | + |
3. Qoʻshimcha qiyshayish | - | +1 | + |
4. Konstruksiya va poydevorni gorizontal koʻchishi | - | - | + |
5. Dinamik va tebranma taʼsirni oʻlchash | +2 | +2 | +2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Atrofdagi binolarning balandligi 75 m dan ortiq boʻlganda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Maxsus texnik shart asosida bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Geotexnik kuzatuv jarayonida inshootlarning konstruksiyasini buzilishini aniqlash uchun atrofdagi binolarning davriy ravishda koʻz bilan kuzatish ishlarini oʻtkazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi qurilgan bino va inshoot yoki yer osti muhandislik kommunikatsiyalar taʼsir doirasida joylashgan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini geotexnik kuzatuvlarini bajarishda nazorat qilinadigan parametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-jadval | |||
Nazorat qilinadigan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m | ||
Nk < 10 | Nk ³ 10 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||
III | |||
1. Lyuk, quduq va boshqa yuzaga chiqib turgan konstruksiyalar qopqoqlarini qoʻshimcha choʻkishi | + | + | + |
2. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi qoʻshimcha choʻkishi | - | + | + |
3. Lyuk, quduq va boshqa yuzaga chiqib turgan konstruksiyalar qopqoqlarini gorizontal koʻchishi | - | + | + |
4. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi deformatsiyasi | - | +1 | + |
5. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi gorizontal koʻchishi | - | - | + |
6. Dinamik va tebranma taʼsirni oʻlchash | +1 | +1 | +1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Maxsus texnik shart asosida bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining geotexnik monitoringi jarayonida muhandislik kommunikatsiyalari yoʻnalishi boʻylab yer yuzasining holatini hamda oʻtish va yarim oʻtish kollektorlarining qoplama konstruksiyalarini koʻz bilan (vizual) kuzatish ishlari olib borilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
11-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyoss va lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlari jadvallari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Asosiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari quyidagi maqsadlar uchun moʻljallangan boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbino va inshootlarning chegaraviy holatlari boʻyicha dastlabki hisoblashlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI va II sinfga mansub bino va inshootlarning zaminlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhavo elektr tarmogʻi va aloqa liniyalari tayanchlarining zaminlarini, ularning qaysi sinf toifasiga mansubligidan qatʼiy nazar, uzil-kesil hisoblashlarini amalga oshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Koʻrsatkichlarni tanlash tartibini aniqlash belgilari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash tartibi ularning turlari, kelib chiqishi, yoshi va zichligi hamda namligiga koʻra aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Lyossimon gruntlarning kelib chiqishi va yoshiga taalluqliligini belgilashda, ularga tegishli nomlar ularning kelib chiqishi va undan keyingi vaqt davomida oʻzgarish sharoitlarini hisobga olgan holda qabul qilinganligini eʼtiborga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida keng tarqalgan quyidagi genezis va yoshdagi lyossimon gruntlar uchun keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrta toʻrtlamchi davr prolyuvial yotqiziqlari — pQ2 — togʻoldi va qadimgi terrasalarda muvaqqat (vaqtinchalik) oqimlar yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori toʻrtlamchi davr prolyuvial-allyuvial yotqiziklari — paQ3 — muvaqqat (vaqtinchalik) oqimlar va qisman daryo oqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhozirgi zamon davri allyuvial yotqiziqlari — αQ4 — daryo oqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishajratilmagan yuqori toʻrtlamchi va hozirgi zamon davrlari allyuvial yotqiziqlari — aQ3-4 — daryo okqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Lyossimon gruntlarning turlari qayishqoqlik soniga (Ir, foiz) bogʻliq ravishda GOST 25100-2020 asosan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu tasnifnoma boʻyicha lyossimon gruntlar quyidagi turlarga boʻlinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyli qum (supes)lar - Ip; ≤ 7;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumli loy (suglinok)lar - Ip; ≤ 7-17;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgillar — Ip; > 17.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQayishqoqlik soni GOST 5180-2015 talablariga koʻra grunt namligining oqish chegarasidan (ωL, foiz) yoyish chegarasini (ωp, foiz) ayirish orqali aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp = ωL — ωp.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Lyossimon gruntlarning zichligi ularning umumiy gʻovakligi (ne, %) boʻyicha namligi esa Sr, oʻlchamsiz boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmumiy gʻovaklik va namlik darajasi quyidagi formulalar yordamida aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr= W‧ρs /e‧ρw;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρd — quruq holatdagi grunt zichligi, kg/cm3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρs — grunt zarrachalarining zichligi, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW — gruntning tabiiy namligi, oʻlchamsiz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — gʻovaklik koeffitsiyenti, oʻlchamsiz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρw — suvning zichligi, ρw ≈1g/cm3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuruq grunt zichligi, grunt zarralari zichligi va gruntning tabiiy namligi GOST 5180-2015 talablariga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini aniqlash tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Oʻzbekiston Respublikadagi lyossimon gruntlarning meʼyoriy va hisobiy koʻrsatkichlari sifatida quyidagilar qabul qilingan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishichki ishqalanish burchagi (φ) — meʼyoriy va hisobiy miqdorlari, gon.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsolishtirma ilashish (S) — meʼyoriy va hisobiy miqdorlari, kPA;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishumumiy deformatsiya moduli (E), MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiya modulning oʻzgaruvchanlik darajasi α (α = Etab/Esuv ) — meʼyoriy miqdorlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,1, 0,2, 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanlik (εsl) — normativ miqdorlari, oʻlchamsiz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻkuvchanlikning boshlangʻich bosimi (Rpr) — normativ miqdorlar, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari har bir muhandis geologik element uchun tanlab olinadi va belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Muhandis-geologik elementlar mazkur SHNQda qabul qilingan aniqlash belgilari tizimlari asosida va GOST 20522-2012 talablariga muvofiq ajratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuhandislik geologiyasida lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash uchun, ularga ajratilgan maxsus belgilarning xususiy miqdorlarini umumlashtirish orqali olingan meʼyoriy koʻrsatkichlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning miqdoriy jihatdan tafsiflanuvchi aniqlash belgilari turli (turdosh boʻlmagan) hollarda, ularning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash aniqlash belgilarining xususiy miqdorlari asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash kerak boʻlgan hollarda, gruntlarning umumiy gʻovakligi (n0) va ularni burgʻquduqlardan grunt-namuna olgich (gruntonos)lar yordamida olish jarayonida sodir boʻladigan tizimli oʻzgarishlar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu aniqlik gruntlarning zichligi miqdoriga 1-jadvalda keltirilgan tuzatishlar (Δn0) yordamida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-jadval | ||
Monolitlar olinadigan chuqurlik, m | Ip, foiz | + Δn0 |
≤ 5,0 | ≤7,0 7,1-17,0 >17,0 | 4,0 3,4 3,0 |
5,1 — 10,0 | <7,0 7,1-17,0 >17,0 | 3,0 3,0 2,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan lyossimon gruntlarning meʼyoriy va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash kerak boʻlgan hollarda, lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlari (φ, S, E)ga 2-jadvalda keltirilgan tuzatishlar yordamida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-jadval | ||||
Monolitlar olinadigan chuqurlik, m | Ip, foiz | φ | S | E |
Tuzatishlar koeffitsiyentlarining normativ miqdorlari | ||||
≤5,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,94 0,95 | 0,57 0,65 0,77 | 0,80 0,82 0,84 |
5,1-10,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,95 0,95 | 0,58 0,59 0,60 | 0,85 0,85 0,86 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Quruq, suvga toʻyinmagan, qalinligi 15 m dan ortiq boʻlgan lyossimon gruntlarning choʻkuvchanligini baholash, ularning grunt sharoitiga muvofiq qaysi turga kirishini aniqlash maqsadida qoʻshimcha laboratoriya aniqlashlari natijalari boʻyicha amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBuning uchun bu gruntlarning 5 m dan ortiq chuqurlikdan yer osti suvlari sathigacha, yoki choʻkuvchan boʻlmagan qatlam toʻshamasining tomigacha boʻlgan oraliqdan monolitlar olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu monolitlar yordamida laboratoriya sharoitida gruntlarning nisbiy choʻkuvchanligi aniqlanishi kerak. Bunda, monolitlar har 2 m dan oshmaydigan oraliqlardan olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
12-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining lyossimon gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari jadvallari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTOSHKENTOLDI — MIRZACHOʻL TUMANI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon. | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 24 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 5 | 5 | |||
CII | 18 | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||
Ci | 13 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 1 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon. | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 35 | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 10 | 8 | 8 | |||
CII | 22 | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 5 | 4 | 4 | ||||
Ci | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φH | gon. | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | ||||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | ||||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | ||||||
CH | kPa | 45 | 39 | 34 | 29 | 25 | 22 | 16 | |||||
CII | 30 | 26 | 22 | 18 | 15 | 13 | 8 | ||||||
Ci | 20 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 4 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pαQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, % | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon. | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | 8 | 7 | |||
CII | 13 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 5 | 5 | 4 | ||||
Ci | 10 | 7 | 6 | 05 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||
CII | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 45 | 38 | 32 | 27 | 24 | 21 | 18 | 16 | ||||
CII | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | |||||
Ci | 23 | 18 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, αQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 24 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CII | 18 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ci | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
CH | kPa | 30 | 26 | 22 | 19 | 17 | 15 | 13 | 11 | ||||
CII | 22 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | |||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 14 | 35 | 31 | 27 | 23 | 19 | 16 | 13 | ||||
CII | 32 | 27 | 23 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 6 | 4 | 3 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,6 | 2,8 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,6 | 1,6 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 152,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,7 | 3,0 | 3,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | ||||
α | — | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | |||
εsl2 | 0,09 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,051 | 0,065 | |||||
εsl3 | 0,015 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | |||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,12 | 0,08 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | ||||
εsl3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,052 | ||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | |||
0.61 — 0.80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | |||||
Psl | MRa | <0,30 | <0,30 | <0,30 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | 0,031 | |||||
εsl3 | 0,015 | 0,021 | 0,028 | 0,036 | 0,045 | 0,054 | 0,064 | 0,075 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,10 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | ||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | |||
0.61 — 0.80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = >17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,050 | |||||||
Psl | MRa | 0,26 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, apQ3, Ip = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,034 | ||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | ||||||
εsl3 | 0,018 | 0,025 | 0,032 | 0,039 | 0,046 | 0,055 | 0,065 | 0,075 | ||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | |||||
εsl3 | 0,007 | 0,011 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004. | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | ||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,22 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,09 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl rayoni, apQ3 Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | ||||
εsl2 | 0,009 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | ||||||
εsl3 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,057 | 0,068 | ||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,15 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,039 | 0,024 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,0! 9 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | |||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,038 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,043 | 0,053 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,27 | 0,35 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, apQ3, Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,023 | 0,032 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,033 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||||
εsl3 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | |||||
εsl2 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||||
εsl3 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl rayoni, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | |||||||
Psl | MRa | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4 Ip =7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | |||||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | .0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4, Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | ||||
εsl2 | 0,005. | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFARGʻONA VODIYSI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 10 | 4 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 29 | 24 | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CII | 19 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 13 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 38 | 33 | 28 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | ||||
CII | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 21 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIn qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 7 | 6 | |||
CII | 13 | 10 | 8 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 9 | 7 | 5 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 26 | 22 | 19 | 12 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | |||
CII | 21 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Ci | 15 | 11 | 9 | 4 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 35 | 30 | 27 | 18 | 20 | 18 | 16 | 14 | ||||
CII | 26 | 22 | 18 | 10 | 13 | 10 | 8 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 4 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIn qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 21 | 18 | 15 | 133 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CII | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ci | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 12 | 11 | ||||
CII | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Ci | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 18 | 16 | ||||
CII | 30 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | |||||
Ci | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Fargʻona vodiysi, pQ2 Lyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 1,4 | 2,6 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,1 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,4 | 2,5 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, pQ2 In = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,011 | 0,05 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,050 | ||||
εsl2 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | 0,065 | ||||||
εsl3 | 0,027 | 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | 0,060 | 0,068 | 0,078 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 00,54 | 0,064 | |||||
Psl | MRa | 0,26 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,019 | 0,024 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,0015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, pQ2 In = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
εsl2 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,051 | 0,061 | 0,075 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,018 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,029 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | |||||
εsl3 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | 0,042 | 0,042 | 0,049 | 0,058 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,13 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, pQ2 In >17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,013 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,053 | |||||||
Psl | MRa | 0,24 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
Psl | MRa | — | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,35 | 0,09. | 0,98 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003' | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, apQ3 In = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 9,023 | 0,027 | 0,032 | 0.038 | ||||
εsl2 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,022 | 0,030 | 0,036 | 0,044 | 0,952 | 0,061 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Psl | MRa | 0,13 | 0,09 | 0,007 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,02! | 0,027 | |||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | |||||
εsl3 | 0,010 | 0,14 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,040 | 0,048 | 0,058 | |||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 9,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,083 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,01.0 | 0,012 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,907 | 0,009 | 0,912 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0, 03 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,08 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, apQ3 In = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,833 | 0,040 | ||||
εsl2 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,831 | 0,037 | 0,044 | 0,053 | 0,065 | ||||||
εsl3 | 0,025 | 0,030 | 8,036 | 6,043 | 0,059 | 0,058. | 0,067 | 0,078 | ||||||
Psl | MRa | 0,14 | 0,10 | 0,88 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 8,011 | 0,014 | 11017 | 0,021 | 0,026 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 8,021 | 9,025 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 8,025 | 0,030 | 0,035 | 0,042 | 0,050 | 0,059 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 6,003 | 0,004 | 0,005 | 0,086 | 3,90S | 0,019 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,007 | 0,008 | 0,01G | 0,013 | 0,016 | 9,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,0014 | 0,017 | 0,820 | 0.024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,14 | 0,10 | 8,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, apQ3 In = 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | |||||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,035 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | 0,043 | |||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,035 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,0174 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024. | 0,029 | . 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | . 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | |||||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05. | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, aQ4 Ip =7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | |||||
εsl2 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,037 | 0,046 | |||||||
εsl3 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,050 | 0,061 | |||||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | ||||||
εsl3 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | 0,28 | 0,24 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,023 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,23 | 0,17 | 0,09 | 0,06 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFargʻona vodiysi, aQ4, Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,01.7 | 0,021 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,023 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,031 | 0,014 | 0,017 | 0,023 | |||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,29 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 3 | |||
CII | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | ||||
Ci | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CH | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 12 | 9 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 31 | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 10 | ||||
CII | 25 | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | |||||
Ci | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 23 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 5 | 4 | |||
CII | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | ||||
Ci | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | 1 | 1 | 0,00 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CH | kPa | 22 | 17 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CII | 15 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 29 | 25 | 22 | 20 | 18 | 15 | 14 | 12 | ||||
CII | 22 | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | |||||
Ci | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 6 | 5 | ||||
CII | 14 | 11 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
Ci | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CII | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | |||||
Ci | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 20 | 22 | 22 | |||
φII | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
φI | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | |||||
CH | kPa | 38 | 33 | 29 | 25 | 21 | 18 | 15 | 12 | ||||
CII | 28 | 25 | 21 | 18 | 16 | 13 | 11 | 9 | |||||
Ci | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,5 | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 14,0 | 13,0 | 12,0 | 12,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,9 | 2,9 | 2,9 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | 6,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | ||||
εsl2 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,060 | 0,070 | 0,080 | ||||||
Psl | MRa | 0,11 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,025 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,033 | 0,038 | 0,046 | |||||
εsl3 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,037 | 0,043 | 0,049 | 0,055 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,33 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,17 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, pQ2, Ip >17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||||
εsl2 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | |||||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, pQ2 , Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,011 | 0,015 | 0,039 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,056 | 0,067 | ||||||
εsl3 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,026 | |||
εsl2 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,034 | 0,039 | 0,045 | |||||
εsl3 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | 0,039 | 0,044 | 0,050 | 0,056 | |||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, apQ3, Ip = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||
εsl2 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | 0,048 | 0,055 | 0,064 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,064 | 0,074. | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,03 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | ||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, apQ3, Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 3S — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,024 | 0,031 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,084 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | |||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | |||||
εsl3 | 0,016 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | 0,053 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,14 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,10 | 0,012 | 0,015 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, apQ3 Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | 0,052 | |||||||
Psl | MRa | 0,23 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,010 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
εsl3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | ||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, aQ4, Ip =7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | |||||||
εsl3 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
εsl3 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | ||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | |||||||
εsl3 | 0,07 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJanubiy Oʻzbekiston, aQ4 Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | |||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 . | 0,023 | |||||||
εsl3 | 0,010 | 6,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | |||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 6,002 | 0,001 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 6,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,13 | >0,13 | 0,27 | 0,20 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZARAFSHON VODIYSI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 22 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 5 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 11 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 29 | 24 | 20 | 16 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CII | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 22 | 19 | 16 | 14 | ||||
CII | 28 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 21 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CII | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Ci | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 30 | 25 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | ||||
CII | 21 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Ci | 16 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 17 | 14 | 11 | ||||
CII | 27 | 23 | 19 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | |||||
Ci | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CII | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 8 | 6 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | |||
CII | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 32 | 26 | 22 | 18 | 16 | 14 | 12 | 10 | ||||
CII | 27 | 21 | 17 | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, pQ2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,8 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, paQ3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,8 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,7 | 1,9 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 3,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 2,5 | 2,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi, aQ4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,7 | 3,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,7 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,059 | 0,070 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,066 | 0,077 | 0,090 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||
εsl2 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi pQ2, Ip >17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,034 | 0,043 | |||||||
εsl3 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,044 | 0,054 | |||||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi apQ3, Ip = 7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | ||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | 0,050 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | ||||||
Psl | MRa | 0,16 | 0,11 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,041 | 0,049 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi apQ3, Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | |||||
εsl2 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,21 | 0,16 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,02 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20, | 0,10 | 0,07 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi aQ4, Ip =1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,011 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,046 | 0,057 | |||||||
Psl | MRa | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,22 | 0,17 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,06 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi aQ4, Ip =7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | ||||||
εsl3 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | ||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,13 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZarafshon vodiysi aQ4, Ip > 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,006 — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,09 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmudaryo deltasi aQ3+4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | |||||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||||
1 — 7 | φH | gon | 29 | 29 | 28 | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | ||||||
φII | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | ||||||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
CH | kPa | 22 | 19 | 15 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||||||
CII | 12 | 9 | 6 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||||||
Ci | 5 | 4 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||||||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | ||||||||
CH | kPa | 28 | 25 | 20 | 20 | 18 | 16 | 14 | 13 | |||||||
CII | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||||||
Ci | 8 | 6 | 4 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | ||||||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||||||
φI | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | ||||||||
CH | kPa | 42 | 37 | 30 | 30 | 27 | 24 | 22 | 18 | |||||||
CII | 28 | 24 | 17 | 17 | 15 | 12 | 9 | 7 | ||||||||
Ci | 20 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | ||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmudaryo deltasi, aQ3+4
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmudaryo aQ3+4, Ip =1 — 7 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 — | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||
εsl2 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | |||||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,032 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmudaryo aQ3+4 Ip =7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,19 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012' | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,19 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,07 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAmudaryo aQ3+4 Ip >7 — 17 foiz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,032 | 0,015 | '0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,06 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,30 | 0,09 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,04 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,29 | 0,24 | 0,17 | 0,10 | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
13-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGruntlarning seysmik xususiyatlari boʻyicha takomillashtirilgan tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT/r | Gruntlar | Yevrokod 8 boʻyicha gruntlarning turi | Seysmik xususiyatlar | Grunt toifasi | Hududning fon (dastlabki) seysmikligida qurilish maydonining hisobiy seysmikligi, ballar |
| ||||
Koʻndalang toʻlqinlar tezligi, Vs, m/s | Seysmik bikrlik (ρ Vs*), | |||||||||
6 | 7 | 8 | 9 |
| ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|
Qoyatoshli gruntlar: |
| |||||||||
1. | Nuramagan va kam nuragan qoya toshli — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi Rc>50 MPa) | A | ≥900 | ≥2000 | I | — | — | 7 | 8 |
|
2. | Nuragan qoyatoshli — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi 15 | A | ≥900 | ≥2000 |
| |||||
3. | Nuragan va oʻta nuragan — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi Rs≤15 MPa). Nuragan qatlam qalinligi 5 m dan ortiq. Alevrolitlar, toshli lyosslar, mergellar va boshqalar. | B | 500 — 900 | 1000 — 2000 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Yirik siniqtoshli gruntlar: |
| |||||||||
4. | Suvga toʻyingan, zich, tarkibida 30 foiz gacha qum toʻldiruvchili oʻtkir qirrali yirik toshlar (valun) — shagʻallar | A | ≥750 | ≥1500 | I | — | — | 7 | 8 |
|
5. | Nam holatda, tarkibida 30 foiz gacha qum — gil aralashmali toʻldiruvchili silliqlangan chaqiqtosh, shagʻal — silliqlangan chaqiqtosh, (chaqiqtosh, oʻtkir qirrali mayda shagʻal (dresva) — chaqiqtosh) | B | ≥750 | ≥1500 |
| |||||
6. | Tarkibida 30 foizdan koʻp boʻlgan qum — gil aralashmali toʻldiruvchili silliqlangan chaqiqtosh, shagʻal, (chaqiqtosh, oʻtkir qirrali mayda shagʻal (dresva)) | C | 500 — 750 | 1100 — 1400 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Qumli gruntlar: |
| |||||||||
7. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,55 boʻlgan, kam namlangan, namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan zich holatdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar | C | ≥500 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
8. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,55 — 0,7 boʻlgan kam namlangan, namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar | C | 400 — 600 | 750 — 1300 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
9. | Namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e≤0,6 boʻlgan zich holatdagi mayda va changsimon qumlar. | D | 350 — 550 | 750 — 1300 |
| |||||
10. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,7 hamda namlik darajasi Sr≥ 0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar, boʻsh qumlar | D, E | 300 — 350 | 500 — 650 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
11. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,6 — 0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan kam namlangan, oʻrtacha zichlikdagi mayda va changsimon qumlar. | E | 200 — 300 | 350 — 550 |
| |||||
12. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,6 — 0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr≥0,5 boʻlgan mayda va changsimon qumlar, boʻsh qumlar | S1 | 150 — 200 | 250 — 350 |
| |||||
13. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr>0,8 boʻlgan mayda va changsimon qumlar, boʻsh qumlar | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* |
| |
Gilli gruntlar: |
| |||||||||
14. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,7 boʻlgan zich gillar (quruq neogenli, paleogenli) | D | ≥350 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
15. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ≤0,25 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,8 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq va qumloqlar) | D, E | 350 — 650 | 600 — 900 |
| |||||
16. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 — 1,0 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e≤0,8 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | E | 250 — 350 | 400 — 550 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
17. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,8 — 1,0 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | E, S1 | 200 — 250 | 350 — 400 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
18. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 — 1,0 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,8 — 1,0 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | S1 | 150 — 200 | 250 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
19. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL>1 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti bogʻliq boʻlmagan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Toʻkma gruntlar: |
| |||||||||
20. | Namlik darajasi Sr ≤0,5, gʻovakligi koeffitsiyenti e≥0,8 boʻlgan hamda tarkibida qoʻshimchalar 30 foizdan kam boʻlgan qayta joylashtirilgan tabiiy yotib zichlangan qumli va changsimon gilli gruntlar | S1 | 150 — 200 | 200 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
21. | Xuddi shunday, faqat namlik darajasi Sr >0,5 boʻlgan qumli va changsimon gilli gruntlar | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Intensivligi 6 ball va undan katta boʻlgan zilzilalarda gruntlar quyqalanish va yuk koʻtarish qobiliyatini yoʻqotishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunday hududlarni loyihalash va qurish uchun ushbu jarayonlarni bartaraf etish boʻyicha muhandislik tadbirlari oʻtkazilishi va qoʻshimcha muhandislik-geologik va muhandislik-seysmologik tadqiqotlar natijalari asosida hududning hisoblangan seysmikligi belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Koʻndalang toʻlqinlar tezligi (Vs) va gruntning seysmik bikrligi (Vs*ρ) ning qiymatlari oʻrtacha oʻlchangan qiymatlar sifatida qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV toifali obyektlar (xavf omili juda yuqori boʻlgan obyektlar)* ning qurilish maydonchasi uchun kamida 30 m gruntli qatlam qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII toifali obyektlar (xavf omili yuqori boʻlgan obyektlar) ning qurilish maydonchasi uchun kamida 20 m gruntli qatlami qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI va II toifali obyektlarning qurilish maydonchasi uchun kamida 10 m gruntli qatlami qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Grunt qatlami koʻp qatlamli tuzilishga ega boʻlsa, maydonning grunt sharoiti quyidagi hollarda noqulay deb tasniflanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori 30 m qatlam chegarasida (IV toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 10 m dan ortiq boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori 20 m qatlam chegarasida (III toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 7 m dan ortiq boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori 10 m qatlam chegarasida (I va II toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 5 m dan ortiq boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Oquvchanlik, namlik, seysmik bikrlik, Vs tezligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, yer osti suvlari sathida 4 m dan yuqori boʻlgan gil va qumli gruntlar seysmiklik xususiyatlari boʻyicha III yoki IV toifalarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLyossimon qatlamlar uchun Vs tezlik qiymati mavjud boʻlmaganda, Vs=16,868*S+63 ifodadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. (bu yerda S — laboratoriya sharoitida konsolidatsiyalangan — drenajlash usuli bilan aniqlangan ilashish kuchiga toʻgʻri keladigan kattalik).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Grunt qatlamida lyossimon choʻkishga moyil qatlam mavjud boʻlganda, obyektning choʻkishini bartaraf etish uchun ushbu qatlamni olib tashlash choralarini qoʻllash lozim. Mahalliy uchastkada poydevor osti gruntlarini mustahkamlash boʻyicha maxsus muhandislik chora-tadbirlarini amalga oshirish jarayonida seysmik xususiyatlarga koʻra grunt toifasi maydonning muhandislik-seysmologik tadqiqotlar natijalariga koʻra aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Yer osti suvlari sathining koʻtarilishini va gilli gruntlarni suv bosish (jumladan choʻkuvchanligi) boʻyicha oldindan prognoz qilinadigan boʻlsa, gruntning seysmiklik xususiyatlariga koʻra toifasi namlangan holatdagi grunt xususiyatlariga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Xavflilik omili III va IV toifadagi obyektlarni loyihalashda oʻta murakkab muhandislik-geologik sharoitlarda, gruntning seysmiklik xususiyatlariga koʻra toifasini aniqlashtirish batafsil muhandislik-geologik va seysmorazvedka tadqiqotlarini oʻtkazish orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahalliy hududlarda zamin gruntlarini mustahkamlash boʻyicha maxsus muhandislik chora-tadbirlarini amalga oshirish vaqtida, qurilish maydonchasidagi muhandislik va seysmologik tadqiqotlar orqali grunt toifasi aniqlanishi kerak.