24.01.2025 yildagi 01/2-5-son
Ko‘rinish
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 24.01.2025 yildagi 01/2-5-son
Kuchga kirish sanasi
28.02.2025
Ko‘rinish
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 28-fevralda hisobga olindi, hisob raqami 336]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1996-yil 11-sentabrdagi 87-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 24-yanvar,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-5-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 14-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi boshqaruv raisi v.b B. BOBOKULOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 7-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 3-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 24-yanvardagi 01/2-5-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) minus 40°C dan plyus 50°C gacha haroratli agressiv muhitlar taʼsiridagi bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini (beton, temir-beton, yogʻoch, tosh, xrizotilsement hamda metall) loyihalashda ularni korroziyadan himoya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 1.04.03-23 “Bino va inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va ularga texnik xizmat koʻrsatishni tashkil etish”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.04-18 “Qurilish issiqlik texnikasi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.07-21 “Tosh va armaturalangan toshli konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.08-22 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.14-18 “Kompozit polimer armaturali beton konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.01-24 “Gidrotexnik inshootlar. Loyihalashning asosiy qoidalari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton konstruksiyalari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9.401-2018 Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Lok-boʻyoq qoplamalari. Iqlim omillariga qarshilik koʻrsatish uchun tezlashtirilgan sinovlarning umumiy talablari va usullari (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Pokritiya lakokrasochnie. Obshiye trebovaniya i metodi uskorennix ispitaniy na stoykost k vozdeystviyu klimaticheskix faktorov);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9.402-2004 Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Lok-boʻyoq qoplamalari. Metall yuzalarni boʻyash uchun tayyorlash (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Pokritiya lakokrasochnie. Podgotovka metallicheskix poverxnostey k okrashivaniyu);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9.602-2016 Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Yer osti inshootlari. Korroziyadan himoya qilish uchun umumiy talablar (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 380-2005 Oddiy sifatli uglerodli poʻlat. Markalar (rasmiy manba: Stal uglerodistaya obiknovennogo kachestva. Marki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 1050-2013 Legirlanmagan konstruksiyali yuqori sifatli va maxsus poʻlatdan tayyorlangan metall mahsulotlar. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Metalloproduksiya iz nelegirovannix konstruksionnix kachestvennix i spetsialnix staley. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 4245-72 Ichiladigan suv. Xlorlarning miqdorini aniqlash usuli (rasmiy manba: Voda pityevaya. Metodi opredeleniya soderjaniya xloridov);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 4784-2019 Aluminiy va deformatsiyalanadigan aluminiy qotishmalar. Markalar (rasmiy manba: Aluminiy i splavi alyuminiyevie deformiruyemie. Marki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa chidamliligini aniqlash usullar (rasmiy manba: Betoni. Metodi opredeleniya morozostoykosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST ISO 10684-2015 Mahkamlash mahsulotlari. Issiq ruxlash bilan qoʻllaniladigan qoplamalar (rasmiy manba: Izdeliya krepejnie. Pokritiya, nanesennie metodom goryachego sinkovaniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10702-2016 Sovuq quyma shtamplash uchun konstruksiyaviy legirlanmagan va legirlangan poʻlatdan tayyorlangan sortli prokat. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Prokat sortovoy iz konstruksionnoy nelegirovannoy i legirovannoy stali dlya xolodnoy obyemnoy shtampovki. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14959-2016 Ressora-prujina legirlanmagan va legirlangan poʻlatdan tayyorlangan metall mahsulotlar. Texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Metalloproduksiya iz ressorno-prujinnoy nelegirovannoy i legirovannoy stali. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 19281-2014 Mustahkamligi kuchaytirilgan prokat. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Prokat povishennoy prochnosti. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 22266-2013 Sulfatga chidamli sementlar. Texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Sementi sulfatostoykiye. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25485-2019 Katakli beton. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Betoni yacheistie. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25820-2014 Yengil betonlar. Texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Betoni legkiye. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27751-2014 Qurilish konstruksiyalarning va asoslarning ishonchliligi. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27772-2021 Poʻlat konstruksiyalarni qurish uchun prokat. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Prokat dlya stroitelnix stalnix konstruksiy. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30515-2013 Sementlar. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Sementi. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31108-2020 Umumiy qurilish uchun sementlar. Texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Sementi obshestroitelnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31149-2014 Lok-boʻyoq materiallar. Yopishqoqlikni panjara kesish usuli bilan aniqlash (rasmiy manba: Materiali lakokrasochnie. Opredeleniye adgezii metodom reshetchatogo nadreza);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31383-2008 Beton va temir-beton konstruksiyani korroziyadan himoya qilish. Sinov usuli (rasmiy manba: Zashita betonnix i jelezobetonnix konstruksiy ot korrozii. Metodi ispitaniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31937-2011 Bino va inshoot. Texnik holatni tekshirish va monitoring qilish qoidalari (rasmiy manba: Zdaniya i soorujeniya. Pravila obsledovaniya i monitoringa texnicheskogo sostoyaniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31938-2012 Beton konstruksiyani armaturalash uchun polimer kompozitli armatura. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Armatura kompozitnaya polimernaya dlya armirovaniya betonnix konstruksiy. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32016-2012 Beton konstruksiyalarni taʼmirlash va himoya qilish uchun materiallar va tizimlar. Umumiy talablar (rasmiy manba: Materiali i sistemi dlya zashiti i remonta betonnix konstruksiy. Obshiye trebovaniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32017-2012 Beton konstruksiyalarni taʼmirlash va himoya qilish uchun materiallar va tizimlar. Taʼmirlash vaqtida betonni himoya qilish tizimlariga talablar (rasmiy manba: Materiali i sistemi dlya zashiti i remonta betonnix konstruksiy. Trebovaniya k sistemam zashiti betona pri remonte);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32299-2013 Lok-boʻyoq materiallar. Ajratish usuli bilan yopishqoqlikni aniqlash (rasmiy manba: Materiali lakokrasochnie. Opredeleniye adgezii metodom otriva);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32702.2-2014 Lok-boʻyoq materiallar. X-simon kesish usuli bilan yopishqoqlikni aniqlash (rasmiy manba: Materiali lakokrasochnie. Opredeleniye adgezii metodom X-obraznogo nadreza);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 33121-2014 Yelimlangan yogʻoch konstruksiyalar. Yelimli birikmalarning harorat-namlik taʼsiriga chidamliligini aniqlash usullari (rasmiy manba: Konstruksii derevyannie kleyenie. Metodi opredeleniya stoykosti kleyevix soyedineniy k temperaturno-vlajnostnim vozdeystviyam);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 33290-2015 Qurilishda foydalaniladigan lok-boʻyoq materiallar. Umumiy texnikaviy shartlar (rasmiy manba: Materiali lakokrasochnie, primenyayemie v stroitelstve. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 34028-2016 Temir-beton konstruksiyalar uchun armatura prokati (rasmiy manba: Prokat armaturniy dlya jelezobetonnix konstruksiy. Texnicheskiye usloviya).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziyali yorilish — beton, temir-beton, yogʻoch, tosh, xrizotilsement hamda metallning korroziya muhiti bilan oʻzaro taʼsiri natijasida yuzaga keladigan yorilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biozararlanish — tirik organizmlarning hayot faoliyati jarayoni taʼsirida materialning fizikaviy va kimyoviy xossalarining oʻzgarishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biotsenoz — quruqlik yoki suv havzasi joyi (uchastkasini) birgalikda egallagan hayvonlar, oʻsimliklar, zamburugʻlar va mikroorganizmlar toʻplami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biotsid — tirik organizmlarni (biologik agentlarni) yoʻq qilish, bostirish yoki oʻsishini toʻxtatish uchun moʻljallangan kimyoviy modda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
litotrof bakteriyalar — tiklanish va energiya olish uchun oksidlanuvchi substratlar sifatida organik moddalardan foydalanuvchi mikroorganizmlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish uchun quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziyaga bardoshli materiallarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birlamchi himoya (konstruksiyani loyihalashtirish va tayyorlash bosqichida konstruktiv yechimlarni, konstruksiya materialini tanlash va uning tuzilmasini korroziyadan himoya qilish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkilamchi himoya (konstruksiyalar sirtiga metall, oksid, lok-boʻyoqli va soʻrtma (mastika) qumsaqichli qoplamalarni, smazkalar, plyonka va boshqa materiallarni qoplash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus himoya (turli xil fizik va fizik-kimyoviy usullar, muhitning agressiv taʼsirini kamaytiruvchi tadbirlar (namlik kondensatsiyasini yoʻqotuvchi va agressiv moddalar konsentratsiyasini pasaytiruvchi tadbirlar, drenaj, elektrokimyoviy himoya) agressiv moddalarni (kislotalar, ishqorlar, oksidlovchi moddalar) izolyatsiyalangan xonalarda saqlash).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalariga tashqi agressiv muhitning taʼsir koʻrsatishi quyidagi toʻrt toifaga boʻlinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — oʻta past agressivli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II — past agressivli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III — oʻrtacha agressivli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV — yuqori agressivli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalariga tashqi muhitning fizik holatlari (gazsimon, qattiq va suyuq) taʼsir qilishi inobatga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalariga tashqi muhitning agressiv taʼsir darajasini oldini olish maqsadida, loyihalashtirishda quyidagilarni amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korxonalarning bosh rejalarini, hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimlarni shamol guli hamda grunt suvlari oqimi yoʻnalishini hisobga olgan holda ishlab chiqishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
soʻrish-tortish ventilyatsiyali texnologik asbob-uskunalar germetizatsiya qilishni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Betondagi armaturani korroziyadan himoya qilish yoki korroziyalanish tezligini pasaytirish uchun korroziya ingibitorini armaturaning himoya qoplamasiga va beton tarkibiga qoʻshish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan birlamchi himoyalash ularni loyihalashtirish va tayyorlash jarayonida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ikkilamchi himoya qilish choralari sifatida bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari yuzalariga himoyalash qoplamalari, singdirilgan moddalar va izolyatsiyalash usullari qoʻllanilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini birlamchi va ikkilamchi himoyalash boʻyicha tadbirlar foydalanish muddati 50 yil boʻlgan konstruksiyalarga nisbatan qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalanish muddati 100 yil boʻlgan beton va temir-beton konstruksiyalar va GOST 27751-2014 boʻyicha masʼullik darajasi yuqori boʻlgan KS-3 sinfidagi bino va inshootlar konstruksiyalari uchun tashqi muhitning agressivlik darajasini baholash bir darajaga oshirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi muhitning agressivlik darajasini baholashni oshirish mumkin boʻlmasa (masalan, yuqori agressiv muhit uchun), bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoyalash maxsus loyiha boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilishni loyihalashda quyidagi dastlabki maʼlumotlar hisobga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.01-22 boʻyicha muhitning iqlim sharoitlari va SHNQ 2.01.04-18 boʻyicha xonalar va muhitning namlik rejimiga oid maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qurilish maydoni hududida bajariladigan qidiruv ishlarining natijalari (yer osti suvlari oqimining tarkibi, sathi, yoʻnalishi, yer osti suvlari sathining koʻtarilish ehtimoli, grunt va yer osti suvida bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari materiallariga nisbatan agressiv boʻlgan moddalarning hamda daydi toklarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazlar va aerozollarning turi va konsentratsiyasi, shamolning asosiy yoʻnalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalariga mexanik, termik va biologik taʼsirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarni korroziyadan himoya qilishni loyihalashtirishda quyidagilar inobatga olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31937-2011 boʻyicha bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini texnik tekshirish natijalarini hisobga olib, bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari holati haqidagi maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarining shikastlanish sabablarini oʻrganish natijalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Bino yoki inshootdan foydalanish sharoitlari oʻzgarsa, uni rekonstruksiya qilishdan oldin muhitning taʼsirini va bino konstruksiyalari hamda himoya qoplamalarining korroziya holati oʻrganilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Isitiladigan binolarni loyihalash va qurishda bino konstruksiyalarida kondensat hosil boʻlishi hamda muzlab qolishi oldini olingan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Yigʻma konstruksiyaning turli qism (ustun, kolonna va plitalar)lari past, oʻrtacha va yuqori agressiv muhitda boʻlsa, konstruksiyaning korroziyadan himoyasi faqatgina uning korroziyaga uchragan qismi uchun birlamchi, ikkilamchi va maxsus korroziyadan himoyalashni amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Bino va inshootlarni texnologik loyihalashtirishda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uskunani germetizatsiya qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xonalardagi agressiv muhitlar turi boʻyicha uskunani guruhlashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agressiv toʻkmalar hamda changni yigʻib olish va ularni neytrallashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarga agressiv taʼsir darajasini pasaytiruvchi tadbirlarni (birlamchi, ikkilamchi va maxsus himoya) bajarishni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Bino va inshootlarning shakli va konstruktiv yechimlari ularda agressiv gazlar, bugʻlar, chang va namlik yigʻilib qolishiga olib keladigan havo aylanmaydigan joylar boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Qurilish va foydalanish davrida, agar konstruksiyada beton va temir-betonga taʼsiridan himoyalanish choralari bajarilmagan boʻlsa, konstruksiyalar yuzasidan qor va muzni muzlashga qarshi reagentlar yordamida tozalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Muhitlarning xrizotilsement konstruksiyalarga agressiv taʼsir darajasi va ularni himoya qilish choralari beton konstruksiyalarning amaldagi texnik holati boʻyicha baholanishi va belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Beton va temir-beton konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Beton va temir-beton konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilishda quyidagi choralar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton qorishmasini yotqizish jarayonida gidrofaol profilli bogʻichlar (jgutlar) va gidroshponkalar bilan betonlash choklarini germetizatsiya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziya tavsiflari boʻyicha foydalanish sharoitlariga muvofiq keluvchi armaturani tanlash va qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yigʻma temir-beton konstruksiyalarni tayyorlash va montaj qilish bosqichida oʻrnatma detallar va bogʻlanishlarni korroziyadan himoya qilish, keyinchalik armaturani betonga tortish bilan bajariladigan konstruksiya kanallaridagi oldindan zoʻriqtirilgan armaturani saqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton himoya qatlamining qalinligini taʼminlash va yoriqlarning ochilish kengligini cheklash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Beton va temir-beton konstruksiyalarining sovuqqa bardoshliligini taʼminlash uchun birlamchi himoyalash choralari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Beton va temir-beton konstruksiyalar yuzalarini quyidagi ikkilamchi choralar bilan himoyalash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lok-boʻyoq, qalin qatlamli (soʻrtma) qoplamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
listli va plyonkali materiallardan yelimlovchi izolyatsiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mineral va polimer bogʻlovchi, suyuq shisha, bitum asosidagi surtiladigan, futerlangan va suvoq qoplamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
donali yoki blokli mahsulotlar bilan qoplash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarning yuza qatlamiga kimyoviy bardoshli materiallarni zichlab shimdirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kristallanuvchi yangi hosil qilingan moddalar yordamida beton gʻovak tarkibini zichlash hasda yuzasiga singish taʼsiriga ega tarkiblar bilan ishlov berish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gidrofoblovchi tarkiblar bilan ishlov berish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biotsid-moddalar, antiseptiklar bilan ishlov berish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Quyidagi maxsus choralar agressiv muhitning taʼsirini kamaytirish, zararli moddalarni yoʻqotish yoki ularning konstruksiyalarga taʼsirini cheklash uchun qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlikning kondensatsiyasini yoʻqotuvchi va agressiv moddalar konsentratsiyasini kamaytiradigan chora-tadbirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvning oqib ketishini tashkil qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
drenajlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektrokimyoviy himoya.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Agressiv muhitlar taʼsiriga uchraydigan temir-beton konstruksiyalarni hisoblashni yoriqbardoshlikka qoʻyiladigan talablar toifasi va betondagi yoriqlar ochilishining ruxsat etilgan eng katta kengligini hisobga olgan holda amalga oshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, gaz va qattiq muhit uchun mazkur SHNQning 6-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq, suyuq agressiv muhit uchun esa 6-ilovasi 3-jadvaliga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Bino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda beton va armaturaning korroziyaga yemirilish holati aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Gazsimon va qattiq agressiv muhitlar taʼsirida beton himoya qatlamining qalinligi va oʻtkazuvchanligi ushbu SHNQning 4-ilovasi 1-jadvali hamda 6-ilovasi 1 — 3-jadvallariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Qovurgʻali plitalar, devor panellarining tokchalari va yalpoq plitalar konstruksiyalarining ogʻir va yengil betonining himoya qatlamini past agressiv muhit taʼsiri darajasi uchun 15 mm ga teng hamda oʻrtacha agressivli muhit taʼsiri darajasi uchun 20 mm ga teng qabul qilinishi (armatura sinfidan qatʼiy nazar barcha turdagi beton uchun) zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Monolit konstruksiyalarning himoya qatlamini ushbu SHNQning 4-ilovasi 1-jadvali hamda 6-ilovasi 1 — 3-jadvallarida keltirilgan qiymatlardan 5 mm ortiq olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Yorilishga chidamlilikning 2-toifali oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton konstruksiyalar uchun himoya qatlamining qalinligi 10 mm ga oshganda yoriqlarning ochilish kengligini 0,05 mm ga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Koʻprik va quvurlar, gidrotexnika inshootlari uchun betonning himoya qatlamining qalinligi va yoriqlar ochilishining kengligi SHNQ 2.05.03-22 ga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Aerodrom konstruksiyalari uchun betonning himoya qatlamining qalinligi SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Past va oʻrtacha agressivli darajadagi muhitda ruxlangan armaturadan foydalanganda himoya qatlamining qalinligini 5 mm ga kamaytirish yoki betonning oʻtkazuvchanligini bir darajaga oshirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, betonning suvga chidamliligi darajasi W4 dan past boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Agressiv muhitli binolar uchun oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton konstruksiyalarni qotgan betonga armaturani tortish usuli bilan tayyorlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Yengil betonlardan tayyorlangan beton va temir-beton konstruksiyalarni agressiv muhitlarda qoʻllash, ularning oʻtkazuvchanlik koʻrsatkichlari ogʻir betonlarning xususiyatlariga muvofiq boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Agressiv, gazsimon va qattiq muhitga ega binolar uchun yengil va katakli betondan tayyorlangan orayopma konstruksiyalar mazkur SHNQning 7-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Dengiz suvi taʼsirida boʻlgan konstruksiyalarning korroziyaga va sovuqqa chidamliligi birlamchi (betonning sulfatga hamda sovuqqa chidamliligini oshiradigan sement va qoʻshimchalarni qoʻllash, betonning suv oʻtkazuvchanligini kamaytirish, himoya qatlamining qalinligini oshirish, korroziyaga qarshi qoplamalar bilan armaturalarni himoya qilish) va ikkilamchi yoki elektrokimyoviy usullar bilan himoyalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Yupqa devorli betondan tayyorlangan temir-beton konstruksiyalar ruxlangan armatura yoki kompozit polimer armatura bilan mustahkamlanganda past agressivli gaz, suyuq yoki qattiq muhitda ikkilamchi himoyasiz foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha va yuqori agressivli muhitda yupqa devorli konstruksiyalar yuzasini ikkilamchi himoya qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Beton va temir-beton konstruksiyalarning yuzalarini korroziyadan himoya qilishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Beton va temir-beton konstruksiya yuzalarini himoya qilish atrof-muhitning agressiv taʼsirining turi va darajasiga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Beton va temir-beton konstruksiyalarning yuzalarini korroziyadan himoya qilishda quyidagilar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gaz va qattiq muhitlar (aerozollar) taʼsirida — lok-boʻyoq qoplamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq muhitlar taʼsirida va qattiq agressiv muhit bilan bevosita aloqada boʻlganda — lok-boʻyoq qalin qatlamli soʻrtmali (mastika) qoplamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq muhitlar taʼsirida gruntlarda namlikdan himoya sifatida — yopishtirilgan qoplamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq muhitlar, gruntlarda — kimyoviy barqaror materiallar bilan toʻyintirish (zichlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv yoki atmosfera yogʻinlari oqibatida vaqti-vaqti bilan namlanganda, kondensat hosil boʻlganda — gidrofoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kislota ajratuvchi bakteriyalar va zamburugʻlar taʼsirida — biotsid materiallar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazli muhitlar taʼsirida va suyuq muhitlarning davriy taʼsirida, suv va atmosfera yogʻinlari bilan davriy namlanganda, kondensat hosil boʻlganda — yupqa qatlamli polimersementli himoya qoplamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq muhitlarda — qalin qatlamli polimersement qoplamalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Rekonstruksiya qilingan bino va inshootlarni korroziyadan himoya qilish GOST 32016-2012 hamda SHNQ 1.04.03-23 muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Foydalanishda ochish va taʼmirlash imkoni mavjud boʻlmagan yer osti konstruksiyalari uchun butun foydalanish davrida ularni himoya qilishni taʼminlaydigan materiallarni qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Beton va temir-beton konstruksiyalarning yuzalari holatini baholash uchun korroziyaga qarshi himoyani qoʻllashdan oldin quyidagi koʻrsatkichlar aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normadagi gʻadir-budurlik sinfi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuza qatlamining siqilish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishqorliligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuza qatlamining namligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buzilgan va nuqsonlarning yoʻqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻtkir burchaklar va qirralarning yoʻqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ifloslanish yoʻqligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Yuzaki qatlamning siqilishga mustahkamligi beton uchun 15 MPa dan va sement-qum qorishma uchun 8 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Organik erituvchilar asosidagi lok-boʻyoq materiallar qoʻllanilganda, qalinligi 20 mm li yuza qatlamda beton namligi massa boʻyicha 4 foizdan ortiq boʻlmasligi (plyonka yuzasi nam boʻlmasligi, beton yuzasi ushlab koʻrilganda yengil-quruq boʻlishi) lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv asosidagi materiallar qoʻllanilganda, beton yuza qatlamining namligi massa boʻyicha 10 foizdan ortiq boʻlmasligi (yuzada koʻrinadigan suv plyonkasi boʻlmasligi) kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Beton va temir-beton konstruksiyalarida foydalaniladigan lok-boʻyoq materiallari (boʻyoqlar, emallar, loklar, gruntli, shpaklyovka) GOST 33290-2015 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton va temir-beton konstruksiyalarining materiallari va himoya tizimini tanlash GOST 32017-2012 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Ish sharoitlariga koʻra beton va temir-beton konstruksiyalarning qoplamalarini tanlashga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning 10-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton va temir-beton konstruksiyalarning yuzasini korroziyaga qarshi himoya qilish uchun moʻljallangan lok-boʻyoq yupqa qatlamli qoplama tizimlarining turlari (qalinligi 250 mkm gacha) mazkur SHNQning 10-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lok-boʻyoq qalin qatlamli, uygʻunlashgan (kombinatsiyalangan) himoya qoplama tizimlarining turlari ushbu SHNQning 10-ilovasi 3-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 6-ilovasi 2 va 3-jadvallarida keltirilgan chegaralar doirasida deformatsiya yoriqlari boʻlgan konstruksiyalar uchun yorilishga chidamli materiallar (lok-boʻyoq, soʻrtmalar (mastikalar), polimer-sement) bilan qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Beton va temir-beton konstruksiyalar yuzasini antikorroziya himoya qilish uchun moʻljallangan himoya qoplamalari va tizimlari moʻljallangan ish sharoitlariga koʻra quyidagi sifat koʻrsatkichlariga ega boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonga yopishish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oʻtkazuvchanlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
diffuziya oʻtkazuvchanlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuqqa chidamlilik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kimyoviy chidamlilik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biochidamlilik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yorilishga chidamlilik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bugʻ oʻtkazuvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dekorativ xususiyatlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Himoya qoplamalari tizimlarining beton va temir-beton konstruksiyalar yuzasi bilan kirishish mustahkamligi qiymati 1,0 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Yer osti inshootlarining yuzasini himoya qilish beton va temir-beton konstruksiyalarining turi, ularning oʻlchamlari, ishlab chiqarish texnologiyasini hisobga olgan holda hamda ishchi sharoitlarga asosan tanlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlarning yer osti inshootlarining tashqi yon yuzalari (yer toʻlalarning devorlari, yopiq konstruksiyalar) agressiv yer osti suvlaridan soʻrtma (mastika), yopishtiriladigan yoki qoplamalar bilan himoyalangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izolyatsiya qoplamalarining turlari mazkur SHNQning 10-ilovasi 2-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyihada keltirilgan gidroizolyatsiya bir vaqtning oʻzida agressiv muhitda ishlaydigan konstruksiyalarning korroziyadan himoya qilishni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Namlik va salbiy harorat taʼsirida boʻladigan toʻliq himoyalanmagan beton va temir-beton konstruksiyalarga namlikni chiqib ketishiga xalal beruvchi himoya qoplamasini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Beton va temir-beton poydevor va inshootlarning tagliklarini himoya qilish uchun agressiv muhitga chidamli himoya taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Yer osti agressiv suvi yoki grunt bilan tutashgan yer osti beton va temir-beton konstruksiyalarning yon yuzalarini, inshootdan foydalanish jarayonida yer osti suvlari sathi koʻtarilishi va ularning agressivligi ortishi ehtimolini inobatga olgan holda himoyalash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Suyuq agressiv vositalar mavjud boʻlganda, metall ustunlar va jihozlar uchun beton va temir-beton poydevorlar zamindan kamida 300 mm balandlikda himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Yerdagi pollarni loyihalashda yer osti suvlari va ularning darajasidan qatʼi nazar pastki qatlam qismining ostida gidroizolyatsiya qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Qurilish poydevoridan, ustunlardan, devorlardan va uskunalar poydevoridan kamida 1 m masofada agressiv suyuqliklarni tashuvchi quvurlar, chuqurlar va kollektorlar oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Agressiv gazli ichki muhitga ega oqava suv inshootlarining temir-beton konstruksiyalari B30 dan past boʻlmagan mustahkamlik sinfidagi betondan, suv oʻtkazmaslik sinfi W8 dan kam boʻlmagan betondan tayyorlangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agressiv ichki muhitga ega boʻlgan joylarda oqava suv quvurlari, quduqlar, kameralarni loyihalashda kimyoviy chidamli silikat, polimer va boshqa materiallar bilan himoya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ichki polimer qoplamali temir-beton quvurlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gaz korroziyasi taʼsirida ishlaydigan metall elementlari zanglamaydigan poʻlatdan tayyorlanishi yoki kimyoviy chidamli qoplamalar bilan himoyalangan boʻlishi, shuningdek korroziyaga chidamli kompozit (metall boʻlmagan) materiallar bilan almashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Qoziqlarni tayyorlashda betonning suv oʻtkazmasligi kamida W6 boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻzgʻaluvchan va tebranishli temir-beton qoziqlarning yuzasini qoplamalar bilan himoya qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatmaganda gidroizolyatsiya penetratsiya aralashmalari bilan himoya qilish yoki shimdirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Yuzasini himoyalash murakkab boʻlgan beton va temir-beton konstruksiyalarning (burab qoqiladigan qoziqlar, “gruntdagi devor”) mustahkamligini oshirish maxsus sementlar, qoʻshimchalar qoʻshish orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Toʻsiq konstruksiyalarining deformatsiya choklarida ruxlangan kompensatorlar, zanglamaydigan yoki kauchuk bilan qoplangan poʻlat, poliizobutilen yoxud boshqa turdagi elastik korroziyaga chidamli materiallardan, shuningdek mustahkam birikuvchi kimyoviy soʻrtmali (mastika) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Deformatsiya choklariga agressiv muhitning kirishini oldini olib loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Temir-beton konstruksiyalarni elektrokorroziyadan himoya qilishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Temir-beton konstruksiyalarni elektrokorroziyadan himoya qilish quyidagilarda taʼminlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
doimiy tok mavjud boʻladigan konstruksiyalarda daydi toklar mavjud boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootlardagi elektroliz boʻlimlarining temir-beton konstruksiyalarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshootlarning konstruksiyalarida, doimiy elektrlashtirilgan transportlarning relslarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
doimiy tok manbai taʼsirida boʻladigan quvur oʻtkazgichlar, kollektorlar, poydevorlar hamda bino va inshootlarning yer osti konstruksiyalarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi manbalardan oqim sohasida joylashgan bino va inshootlarning quvurlari, kollektorlari, poydevorlari va boshqa kengaytirilgan yer osti inshootlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻzgaruvchan tok taʼsirida zaminlovchi qurilmalar sifatida foydalaniladigan temir-beton konstruksiyalarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilishni loyihalashda GOST 9.602-2016 talablarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Daydi tok taʼsirida temir-beton konstruksiyaning armaturasida paydo boʻladigan korroziya xavfini oʻsuvchi (potensial) koʻrsatkichiga yoki armaturadan oʻtadigan tokning zichligiga bogʻliq holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xavf koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 11-ilovasi 1-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaminlovchi qurilmalar sifatida foydalaniladigan konstruksiyalar uchun sanoat chastotasining oʻzgaruvchan oqimi bilan korroziya xavfi yer osti inshootlarini mustahkamlash yuzasidan uzoq vaqt davomida 10 mA/dm2 dan oshadigan oqim zichligi bilan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Temir-beton konstruksiyalarni daydi tok korroziyasidan himoya qilish usullari quyidagi guruhlarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — daydi toklar manbalarida bajariladigan chiqib ketayotgan toklarni cheklashga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II — temir-beton konstruksiyalarda bajariladigan passiv himoyaga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III — passiv himoya yetarli yoki mumkin boʻlmaganda, temir-beton konstruksiyalarda bajariladigan aktiv (elektrkimyoviy) himoyaga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlaridagi elektroliz boʻlimlarining temir-beton konstruksiyalarini hamda relsli transportining doimiy tokda elektrlashtirilgan inshootlarini I va II guruhlarga elektrokorroziyadan himoyalash orqali loyihalashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Bino va inshootlardagi elektroliz boʻlimlarining temir-beton konstruksiyalarini hamda relsli transportning doimiy tokda elektrlashtirilgan inshootlarning passiv himoyasi quyidagilar bilan taʼminlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W6 dan past boʻlmagan suv oʻtkazmaydigan beton markasidan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plastiklashtiruvchi va zichlashtiruvchi taʼsirning kompleks qoʻshimchalari yordamida erishilgan elektr qarshiligi yuqori boʻlgan betondan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning himoya qatlamining qalinligi 20 mm dan kam boʻlmasligini va aloqa tarmogʻining tayanchlari uchun-kamida 16 mm boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqning ochilish kengligini oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar uchun 0,1 mm dan va oddiy konstruksiyalar uchun 0,2 mm dan oshmasligi bilan cheklash orqali.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Betonning elektr qarshiligini kamaytiradigan elektrolit tuzlarining qoʻshimchalarini tashqi manbadan oqim maydonida joylashgan konstruksiyalarning betoniga qoʻshishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlardagi elektroliz boʻlimlarining elektr korroziyasidan himoya qilish uchun quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton qavatlarida, elektrolizatorlarga xizmat koʻrsatish uchun temir-beton maydonlarida, yer osti temir-beton konstruksiyalarida elektr izolyatsiyalash boʻgʻinlarini oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvli eritmalarning elektroliz boʻlimlarida elektr jihozlari (tayanchlar, elektrolizatorlar uchun toʻsinlar, poydevorlar, shinalar uchun tayanch ustunlar, elektrolizatorlarga ulangan asbob-uskunalar uchun tayanch toʻsinlar va poydevorlar) yondosh tuzilmalar uchun polimer betondan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eritmaning konstruksiyalarga quyilishining oldini olish choralari (himoya soyabonini oʻrnatish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer osti inshootlarini korroziyadan himoya qilish uchun yoʻl qoʻyilgan qoplamalar bilan poydevor yuzalarini himoya qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvli eritmalarning elektroliz boʻlimlarida grunt, kanallar, tarnovlar va boshqa konstruksiyalarning balandligiga teng yoki undan pastroqda oʻrnatilganda elektrolizatorlar uchun poydevorda poʻlat armaturadan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Rels transporti inshootlarining temir-beton konstruksiyalarini elektrkorroziyadan himoya qilish uchun aloqa tarmogʻi tayanchlarini zaminlash (zazemleniye) zanjirining va aloqa tarmogʻini koʻpriklar, estakadalar, tonnellar va konstruksiya elementlariga mahkamlash detallarining kamida 10000 Om elektr qarshiligini taʼminlaydigan elektr izolyatsiyalovchi detallar va qurilmalarni oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Temir-beton konstruksiyalardan yerga ulash moslamalari sifatida foydalanilganda, konstruksiyalarning barcha elementlari armaturalarini (elektr texnologik uskunalarni birlashtirish uchun temir-beton kolonnalarga oʻrnatiladigan oʻrnatma detallarni) armaturani yoki konstruksiyalarning bir-biriga tegib turadigan oʻrnatma detallarini payvandlash yoʻli bilan metall boʻyicha uzluksiz elektr zanjiriga birikishi kerak. Bunda, konstruksiyalarning hisobiy sxemasining oʻzgarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Oʻrtacha va yuqori agressivli darajadagi taʼsirga uchraydigan temir-beton poydevorlardan, yerga ulovchi sifatida foydalanishga, shuningdek temir-beton konstruksiyalaridan doimiy elektr tokida ishlaydigan elektr qurilmalarini yerga ulash uchun ishlatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Elektrkorroziyaga uchragan konstruksiyalarda SHNQ 2.03.14-18 va GOST 31938-2012 talablarini hisobga olib, poʻlat armaturani yuqori elektr qarshiligiga ega boʻlgan kompozit polimerligiga (bazaltplastik, shishaplastik) almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori elektr oʻtkazuvchanlikka ega uglerodplastikli armaturani ushbu bandda keltirgan sharoitlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Agressiv muhitning taʼsir darajasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Tashqi muhitning agressiv taʼsir darajasi quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muhitning fizik holatiga koʻra — gazsimon, suyuq va qattiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-beton konstruksiyalarga taʼsir oʻtkazuvchanligi jihatidan — oʻta past, past, oʻrtacha va yuqori agressivli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kimyoviy (sulfatli, magneziyali, kislotali, ishqorli);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biologik faol (zamburugʻ va bakteriyalarning kimyoviy taʼsiri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fizik-mexanik taʼsir (oʻsimliklar ildizlari, zamburugʻ giflarining, suv oʻsimliklari, lishayniklar bilan qoplanishining);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
manfiy haroratlar taʼsiriga (oʻzgaruvchan muzlash va erish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sement toshi komponentlari va toʻldiruvchining ichki oʻzaro taʼsiri quyidagilarga boʻlinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taʼsir xossasiga ega kremniy dioksidi (kremnezem) va dolomitlardan tashkil topgan toʻldiruvchilarning ishqorli korroziyasiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton qorishmasi qotgandan keyin ettringit va taumasitning hosil boʻlish korroziyasiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Agressiv muhitning sinflari ushbu SHNQning 1-ilovasi 1-jadvaliga asosan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Beton va temir-beton konstruksiyalariga agressiv muhitning taʼsir darajasi quyidagilarga asosan qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazli muhitlar (ushbu SHNQning 2-ilovasi 1-2-jadvallarida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qattiq muhitlar (mazkur SHNQning 2-ilovasi 3-4-jadvallarida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yer suvlarning sathidan baland boʻlgan gruntlar (ushbu SHNQning 3-ilovasi 1-2-jadvallarida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
organik boʻlmagan suyuq muhitlar (mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 — 5-jadvallarida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
organik suyuq muhitlar (ushbu SHNQning 3-ilovasi 6-jadvalida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biologik faol muhitlar (mazkur SHNQning 3-ilovasi 7-jadvalida keltirilgan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Beton va temir-beton konstruksiyalariga agressiv muhitning taʼsir darajasini baholashda, xonalarning namlik rejimi (quruq, normal, nam, hoʻl) harorat va nisbiy namlikka koʻra, belgilangan harorat oraligʻidagi nisbiy namlikning maksimal qiymatini hisobga olgan holda baholanishi, bunda namlik zonasi (quruq, normal, nam) SHNQ 2.01.01-22 ga asosan belgilanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 — 5-jadvallarida keltirilgan suyuq muhitlarning agressiv taʼsir darajasini yaxlit armaturalangan beton konstruksiyalar uchun bir darajaga tushirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Ushbu SHNQning 2-ilovasi 2 — 4-jadvallarida keltirilgan muhitlarning agressiv taʼsiri darajasi bosimli suyuqliklar inshootlari uchun 0,1 MPa (1 atm) boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Mexanik yukning va agressiv muhitning bir vaqtdagi taʼsirida (yuqori mexanik kuchlanishlar, dinamik yuklar, piyoda va avtomobillarga ishqalanish harakatlari, qattiq yogʻingarchilik tufayli yomgʻir novlarining chetlari hamda chorvachilik va parrandachilik binolarining pollarini ishqalanishi) agressiv taʼsirning darajasi bir pogʻonaga koʻtarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Doimiy agressiv muhit taʼsirining harorati 20°C dan yuqori boʻlganda, agressiv muhit taʼsirining darajasi haroratning har 10°C ga koʻtarilishida bir pogʻonaga koʻtarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Beton va temir-beton konstruksiyalarini himoya qilish usulini tanlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Beton va temir-betonni korroziyadan, biologik zararlanishdan himoya qilish choralari loyihadan oldingi ishlar va muhandislik qidiruvlar bosqichida, bino va inshootlarni loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish hamda ulardan foydalanish jarayonida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Muhandislik qidiruv va loyihalashtirish ishlari bosqichida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agressiv muhitning taʼsir darajasini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarning foydalanish muhitining mumkin boʻlgan oʻzgarishini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziyalanish jarayonlarning rivojlanishiga taʼsir koʻrsatuvchi sharoitlar (konstruksiyalarning namligi, harorati va agressiv moddalarning mavjudligi)ni oʻrganib chiqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Loyihani ishlab chiqish bosqichida quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-betonning korroziyaga chidamliligini taʼminlovchi beton uchun materiallarni tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agressiv muhitlar uchun betonning singuvchanligini pasaytirish choralari (agressiv gazlar, sulfatlar va xloridlarga qarshi choralar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonni ikkilamchi himoyalash uchun materiallarni tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziya muhitining agressivlik (masalan, past, oʻrtacha va yuqori) darajasini pasaytirish choralari (shamollatish, suvni oqib ketishini taʼminlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus himoyalash choralari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Beton va temir-beton konstruksiyalarini qurish va rekonstruksiya qilish bosqichida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning kuchaytirilgan korroziyaga chidamliligini taʼminlovchi (sement, toʻldiruvchilar, qoʻshimchalar) materiallarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning yuqori muzlashga chidamliligi va past singuvchanligini taʼminlovchi texnologik rejimlarni (maʼlum bir haroratda) qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agressiv muhitlarda belgilangan korroziyadan himoya talablariga javob beruvchi himoya materiallaridan foydalanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Beton va temir-beton konstruksiyalardan foydalanish bosqichida quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarni namlanishdan va agressiv moddalarning taʼsiridan himoyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korroziya taʼsir qilish natijasida shikastlangan konstruksiyalarni davriy tekshirish va tiklash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Agressiv muhit taʼsir darajasidan kelib chiqib quyidagi himoyalash turlari qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past agressivli muhitda — birlamchi va ikkilamchi himoya (asos mavjud boʻlsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻrtacha va yuqori agressivli muhitda — konstruksiya materialiga agressiv muhitning taʼsirini cheklashni/yoʻqotishni taʼminlovchi materiallardan va himoya qoplamalardan foydalanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Biologik faol (tirik organizmlar) muhit taʼsiridan himoya qilish uchun quyidagi choralar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mikroorganizmlarning rivojlanish sharoitini pasaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bakteriyalar, sporalar, zamburugʻ gifalari uchun betonning suv oʻtkazuvchanligini pasaytirish va betonning mustahkamligini oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonning tarkibiga biotsidga qarshi qoʻshimchalarni va yuzani biotsiddan tozalash moddalarini qoʻllash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Yer osti inshootlarida (kommunikatsiya kollektorlari, oqava suv kollektorlari, yer osti suvlari rezervuarlari) oʻsimliklarning ildizlari tomonidan shikastlanish ehtimolini kamaytirish uchun tozalash choralarini (oʻsimliklar joylashgan joyini olib tashlash) amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Yogʻoch konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Biologik faol muhitning yogʻochga agressiv taʼsir darajasi ushbu SHNQning 12-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Yogʻochdan tayyorlangan konstruksiyalarga kimyoviy agressiv muhitlarning taʼsir darajasi quyidagilarga muvofiq olinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazli muhitlar (ushbu SHNQning 12-ilovaci 2-jadvalida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qattiq muhitlar (mazkur SHNQning 12-ilovasi 3-jadvalida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq noorganik muhitlar (ushbu SHNQning 12-ilovasi 4-jadvalida keltirilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq organik muhitlar (mazkur SHNQning 12-ilovasi 5-jadvalida keltirilgan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Oʻrtacha va yuqori agressiv kimyoviy muhitlarda yogʻoch konstruksiyalarni chidamliligi yuqori boʻlgan ignabargli daraxtlar — archa, qaragʻay, pixta, tilogʻoch, kedr yogʻochidan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻoch konstruksiyalar uchun yogʻochni yemiruvchi zamburugʻlar va hasharotlar bilan zararlanmagan ildizi olingan yogʻoch ishlatilishi, bunda ularning namligi 20 foizdan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Yogʻoch konstruksiyalarning biologik korroziyadan himoyalash ushbu SHNQning 19-ilovasi 2-jadvali boʻyicha konstruktiv choralar va biotsidlarni qoʻllash bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Yogʻoch konstruksiyalarini quyidagi hollarda himoyalashning kimyoviy choralarini qoʻllash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yogʻoch dastlabki yuqori namlikka egaligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uning tezkor qurishi qiyin boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv choralar bilan yogʻochning doimiy yoki davriy namlanishini bartaraf qilish mumkin boʻlmaganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Yogʻoch konstruksiyalarini himoya qiluvchi konstruktiv chora-tadbirlar quyidagilar boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalar yogʻochini atmosfera yogʻinlari, yer osti va qor suvlari (elektr uzatish havo liniyalari tayanchlari bundan mustasno), texnologik eritmalar bilan bevosita namlanishdan saqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalar yogʻochini kapillyar va kondensatsiyalanishidan saqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qurituvchi harorat-namlik rejimini yaratish orqali konstruksiyalar yogʻochini muntazam ravishda quritish (xonani tabiiy va majburiy shamollatish, binolarning konstruksiyalari va qismlarida qurituvchi havo oqimlari, aeratorlar oʻrnatish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Yuk koʻtaruvchi yogʻoch konstruksiyalar (fermalar, arkalar, toʻsinlar) ochiq, yaxshi shamollatiladigan, barcha qismlarida elementlarini koʻrish va himoya qilish ishlarini olib borish uchun qulay boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Oʻrtacha va yuqori agressivli kimyoviy muhitga ega binolar va inshootlarda tutib turuvchi yogʻoch konstruksiyalar va ular elementlari yaxlit, kesimli va metall, elementlari minimal miqdorda boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday bino va inshootlarda metall yogʻoch aralash konstruksiyalar qoʻllanilishi cheklanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha va yuqori agressivli kimyoviy muhitga ega binolarda ikki yoqlama tutib turuvchi konstruksiyalarni, fermalarni, panjaraning yogʻoch elementlarida kimyoviy agressiv chang yigʻiladigan koʻp miqdordagi oraliq uzellar va qiya qirralar mavjudligi tufayli qoʻllamaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Yogʻoch konstruksiyalarning metall biriktiruvchi detallari ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq korroziyadan himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall detallarga agressiv taʼsir koʻrsatish darajasini mazkur SHNQning 17-ilovasidagi 1 — 5-jadvallar boʻyicha, korroziyadan himoyalash usullarini esa 18-ilovasidagi 2-jadval boʻyicha olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mahkamlovchi metall elementlar (mixlar, samorezlar, boltlar, shpilkalar) rux bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kimyoviy oʻrtacha va yuqori agressiv muhitlar taʼsiri sharoitida foydalaniladigan yuk koʻtaruvchi yelimlangan yogʻoch konstruksiyalarda tugunli birikmalar va yogʻoch elementlarning oʻzaro birikmalari uchun yelimlangan yogʻoch sterjenlar qoʻllanilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Isitiladigan bino va inshootlarning devorlari, tomlari va boshqa toʻsuvchi konstruksiyalarida foydalanish jarayonida ortiqcha namlik yigʻilib qolmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devor panellarida va qoplama plitalarda tashqari bilan tutashgan ventilyatsiya tuynuklari boʻlishi, bunda issiqlik-texnik hisob-kitoblar bilan hisoblangan bugʻ izolyatsiyalovchi qatlam qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korroziyadan himoyalash turi mazkur SHNQning 13-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Yogʻoch konstruksiyalarni biologik jarayon taʼsirida vujudga keladigan korroziyadan himoyalashning kimyoviy choralari antiseptiklashni, konservatsiyalashni, lok-boʻyoq materialli bilan qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kimyoviy agressiv muhitlar taʼsir qilganda lok-boʻyoq materiallar bilan konstruksiyalarni qoplashni yoki kompleks taʼsirli tarkiblar bilan shimdirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Yogʻoch konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish ushbu SHNQning 12-ilovasi 6-jadvali, 13-ilovasi 1-jadvali, 14-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Tosh konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. SHNQ 2.01.04-18 ga asosan nam rejimli xonalar tashqi devorlari uchun silikat gʻishtlar, toshlar, katakli betonlardan bloklar, ichi boʻsh keramika gʻishtlar boʻshliqlarga ega beton bloklar, yarim quruq presslangan keramika gʻishtlarni xonalar ichki devorlariga qoʻllashga bugʻdan izolyatsiyalovchi qoplamalar qoplanganda yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.04-18 boʻyicha hoʻl rejimli xonalar devorlari, yertoʻlalar, yarim yer toʻlalar, poydevorlar uchun ushbu bandda keltirilgan materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balandligi 5 qavatdan yuqori boʻlmagan binolarda poydevorlar va yertoʻlalar devorlarini barpo etish uchun foydalanish muddati 25 yilgacha boʻlgan vaqtinchalik inshootlar va obyektlar uchun mustahkamligi 20,0 MPa hamda undan ortiq va sovuqqa bardoshliligi F75 va undan yuqori ichi toʻliq silikat bloklarni SHNQ 2.03.07-21 ga muvofiq quyidagi hollarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gorizontal va vertikal gidroizolyatsiya mavjudligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yertoʻlalar devorlarini qurishda gidroizolyatsiyaning mavjudligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kislotali grunt muhitlarining va sulfat tarkibli agressiv gruntlarning mavjud emasligida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Bugʻlanuvchi yuzalar mavjudligida ichi toʻla keramika gʻishtdan konstruksiyalar tarkibida xloridlar, sulfatlar, nitratlar, tuzlar, oʻyuvchi ishqorlar boʻlgan eritmalar taʼsiridagi suyuq muhitlar va gruntlar agressiv taʼsir darajasini, ushbu moddalar miqdori 10 dan 15 g/l (g/kg)gacha boʻlganda past agressivli deb, 15 dan 20 g/l (g/kg) gacha boʻlganda oʻrtacha agressivli, 20 g/l (g/kg) dan baland boʻlganda yuqori agressivli deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Keramika va silikat gʻishtdan konstruksiyalarga gaz va qattiq muhitlar agressiv taʼsir darajasini mazkur SHNQning 15-ilovasi 1 va 2-jadvallari boʻyicha qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Sement quyish qorishmalariga suyuq muhitlarning agressiv taʼsir darajasini mazkur SHNQning 3-ilovasi 3, 4, 6-jadvallari asosida suv oʻtkazmasligi boʻyicha W4 markali portlandsementdagi beton uchun qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agressiv muhitlarda loy va kuldan foydalanib quyish qorishmalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Portlandsement asosidagi quyish qorishmalariga gaz va qattiq muhitlar agressiv taʼsir darajasini mazkur SHNQning 2-ilovasi 1 va 3-jadvallari boʻyicha qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Agressiv muhitli xonalarda tosh termaning choklari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agressiv muhitlar taʼsiri sharoitida foydalanadigan tosh va armaturali tosh konstruksiyalar yuzalarini korroziyadan lok-boʻyoqli (suvoq boʻyicha yoki bevosita terma boʻyicha) materiallar bilan mazkur SHNQning 16-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq himoya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer usti qismida joylashgan konstruksiyalar uchun zarur bugʻ oʻtkazmaslik darajasini taʼminlaydigan himoya materiallarini qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Tosh termada poʻlat qismlar korroziyadan ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Xrizotilsement konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Xrizotilsement konstruksiyalar quyidagi muhitlarning taʼsir darajasi portlandsement betonining suv oʻtkazmasligi boʻyicha W4 markasiga muvofiq boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazsimon — mazkur SHNQning 2-ilovasi 1-jadvali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qattiq — mazkur SHNQning 2-ilovasi 3-jadvali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuq — mazkur SHNQning 3-ilovasi 3, 4, 6-jadvallari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Agressiv muhitli binolar va inshootlarning ventilyatsiyasi uchun qoʻllaniladigan xrizotilsement qutilar (korobka)da muhitning agressiv taʼsir darajasini quti (korobka) ichida binoning ichkarisiga nisbatan bir pogʻona yuqori qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Xrizotilsement devor panellari gruntga tegmasligi, bunda ushbu konstruksiyalarni xrizotilsement devor panellarini yer osti suvlarini kapillyar tomchilab soʻrishdan saqlovchi gidroizolyatsiya qistirmaga ega yarim yer toʻlada joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Xrizotilsement konstruksiyalari yuzalarini atrof-muhitning agressiv taʼsiridan mazkur SHNQning 10-ilovaci 1 — 3-jadvallariga muvofiq lok-boʻyoq materiallari bilan himoyalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Yogʻoch, metall, polimer materiallar qoʻllaniladigan xrizotilsement tarkibiy konstruksiyalar himoyasini qoʻllanilayotgan materiallarning har biriga agressiv muhitlar taʼsir darajalarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Metall konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Alyumin va ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan poʻlat yuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish usullari mazkur SHNQning 18-ilovasi 1, 2, 4-jadvallarida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻlatdan tayyorlangan oʻta past agressivli yoki past agressivli muhitlarga ega binolar ichida turgan konstruksiyalar qismlari korroziyadan metallni boʻyash va profillash liniyalariga surkaladigan II va III guruh lok-boʻyoq qoplamalari yoki past agressivli taʼsir muhitlari uchun himoyalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metallni boʻyash va profillash liniyalarida II va III guruh lok-boʻyoq qoplamalari bilan qoplangan, ruxlanmagan uglerodli poʻlatdan tayyorlangan toʻsiq konstruksiyalarini oʻta past agressivli taʼsir darajasiga ega muhitlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalanishda lok-boʻyoq qoplamalarning ishlatish muddatini hisobga olib, issiq holda ruxlangan poʻlatni korroziyadan qoʻshimcha himoyalash uchun materiallar markasi va himoya-dekorativ lok-boʻyoq qoplamalar tanlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoplamaning taxmin qilinadigan ishlash (xizmat qilish) muddati mavjud qoplamali konstruksiyalarning parchalaridan iborat boʻlgan qoplamalar namunalarini iqlim sharoitlaridagi tezlashtirilgan sinovlar natijalariga koʻra oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Agressiv muhitning taʼsiriga uchraydigan (tarkibida xlor, xlorli vodorod yoki B gaz guruhiga kiruvchi ftorli vodorod boʻlgan past agressivli taʼsir muhitidan tashqari) alyumindan qilingan toʻsuvchi konstruksiyalarni loyihalashtirishda alyumindan qilingan toʻsuvchi konstruksiyalardek, korroziyadan himoya qilish boʻyicha talablarga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarkibida xlor, xlorli vodorod yoki B gaz guruhiga kiruvchi ftorli vodorod boʻlgan past agressivli taʼsir muhitidan tashqari muhitlar uchun barcha markali alyumindan qilingan yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar elektrkimyoviy anodlash yoʻli bilan korroziyadan himoyalangan (qatlamning qalinligi t≥15mkm) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jami 5 g/l dan ortiq konsentratsiyadagi sulfatlar va xloridli suvda foydalaniladigan konstruksiyalar elektrokimyoviy anodlash (t ≥ 15 mkm), ketidan suvga bardoshli IV guruhdagi lok-boʻyoq materiallarni boʻyash bilan himoya qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Alyumindan tayyorlangan toʻsuvchi va yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar uchun lok-boʻyoq qoplamalari qatlami qalinligi 70 mkm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Alyumindan tayyorlangan konstruksiyalarni gʻishtdan yoki betondan qilingan konstruksiyalar bilan tutashtirishni muhitning agressiv taʼsir darajasidan qatʼi nazar, faqat qorishma yoki beton toʻla qotganidan keyin amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tutashtirish joylari (uchastkalari) lok-boʻyoq qoplamalari bilan himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Alyumindan tayyorlangan konstruksiyalarni betonlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Alyumindan tayyorlangan, boʻyalgan konstruksiyalarni yogʻochdan boʻlgan konstruksiyalarga ularni kreozotga shimdirilish yoʻli bilan tutashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Himoya qatlamlarini surtishdan avval tutib turuvchi poʻlat konstruksiyalar yuzalarini zang va toshqol aralashmalaridan tozalash darajasi ushbu SHNQning 17-ilovasi 6-jadvalida keltirilganlarga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan holatlarda poʻlat konstruksiyalar yuzalarini zangdan tozalash darajasini bir pogʻona oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lok-boʻyoq qoplamalarni qoplashda toʻsuvchi poʻlat konstruksiyalar yuzalarini I tozalash darajasigacha tozalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Yuzani yogʻsizlantirish GOST 9.402-2004 boʻyicha birinchi darajaga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilishda ularning yuzalarida quyidagicha nuqsonlar boʻlmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radiusi 2 mm dan kam boʻlgan oʻtkir qirralar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlash choklari va ularning profil oʻtkir qirralari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
flyus qoldiqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻtkir yoki chuqur pastki qismlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklarining gʻovaklar va choklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
metall boʻlmagan makro qoʻshimchalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriqlar va gʻadir-budurliklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
prokat va quyish paytida radiusi 4 mm dan kam boʻlgan chuqurchalar shaklida yuzaga kelgan nuqsonlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lok-boʻyoq qoplamalarining yopishishini taʼminlash maqsadida, konstruksiyalar yuzasi kimyoviy-oksidlanish yoki elektro-kimyoviy anodlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Tutib turuvchi poʻlat konstruksiyalar loyihalarida lok-boʻyoq qoplamalar sifati quyidagi sinflarga mos kelishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻrtacha va yuqori agressivli muhit uchun va ishchi maydonlarda joylashgan oʻta past agressivli va past agressivli muhitlardagi konstruksiyalar uchun — IV yoki V;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
past agressivli muhitlardagi boshqa konstruksiyalar uchun — IV dan VI gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻta past agressivli muhitlarda — VII gacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻlat va alyumin konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish uchun quyidagi guruhlardagi lok-boʻyoq qoplamalar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — alkidli (penaftalli, gliftalli, alkid-stirolli), alkid-uretanli (uralkidlar), moyli, moy-qatronli, epoksiefirli, nitrotsellyulozali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II — fenoloformaldegidli, perxlorvinilli va vinilxlorid sopolimerlarida, xlorkauchukli, polivinil-butiralli, akrilli, poliefirsilikonli, organosilikatli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III — perxlorvinilli va vinilxlorid sopolimerlarida, xlorkauchukli, polistirolli, kremniyorganik, organosilikatli, polisiloksanli, poliuretanli, epoksidli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV — perxlorvinilli va vinil xlorid sopolimerlarida, epoksidli, poliuretanli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjarani kesish usuli boʻyicha qoplamaning himoyalangan yuzaga yopishishi GOST 31149-2014 ga muvofiq qalinligi 250 mkm gacha boʻlgan qoplama uchun ikki nuqtadan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qalinligi 250 mkm dan ortiq boʻlgan qoplamani X-shaklidagi kesma usuli boʻyicha yopishtirish GOST 32702.2-2014 boʻyicha bir nuqtadan koʻp boʻlmagan yoki GOST 32299-2013 boʻyicha normal ajratish usulida kamida 4 MPa boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korroziyadan himoya qilish chiziqli boʻyashni bajarish bilan amalga oshirilishi lozim. Bunda, barcha qirralar, choklar va erishish qiyin boʻlgan joylarni chiziq shaklida qoʻshimcha lok-boʻyoq choʻtkasi bilan oldindan boʻyash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Mazkur SHNQning 18-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan lok-boʻyoq qoplamasining qalinligi koʻrsatkichini 20 foizdan ortiq boʻlmagan miqdorga oshirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, konstruksiyalar ishlab chiqarilganda korroziyadan toʻliq himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montajda fraksiya birikuvlarni qoʻllab yiriklatib yigʻiladigan yoki payvandlanadigan yirik gabaritli konstruksiyalarga tayyorlashda faqat grunt qatlamini qoplashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korroziyadan toʻliq himoyalash qurilish maydonida, montaj tugallanganidan keyin amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Eritmaga botirish usuli bilan ruxlashni va termodiffuziyali ruxlashni boltli birikmali, biriktirish bilan payvandlangan hamda burchak chokli poʻlat konstruksiyalarni, shuningdek boltlar, shaybalar va gaykalarni korroziyadan himoyalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korroziyadan saqlashning ushbu usullarini ustma-ust payvandlangan poʻlat konstruksiyalar uchun kontur boʻyicha yaxlit payvandlash yoki payvand qilinayotgan elementlar orasida 1,5 mm dan kam boʻlmagan tirqishni taʼminlash bilan yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarning montaj qilingan tutash joylarining payvandlangan choklari rux yoki alyumin gazotermik changlatish yoʻli bilan yoki III va IV guruhlarga kiruvchi lok-boʻyoq qoplamalari bilan, konstruksiyalar montajidan soʻng protektorli rux toʻldirilgan gruntovka yordamida himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boltli konstruksiyalarning issiq holda ruxlangan birikish yuzalari montajdan oldin 0,37 dan kam boʻlmagan ishqalanish koeffitsiyentini taʼminlash uchun metall pitra (drob) bilan ishlov berilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻlat konstruksiyalarni ruxlash oʻrniga (qatlamning 60-100 mkm qalinligida) mayda elementlar uchun (1 m gacha oʻlchov uzunligida), bolt, gayka va shaybalar bundan mustasno, galvanik ruxlash yoki ketidan xromlash bilan kadmiylashtirishiga (qatlamning 42 mkm qalinligida) yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korroziyadan himoya qilishning bu usulini qatlamining qalinligi 21 mkm gacha boʻlgan (rezbadagi qoplama qalinligi rezbali birikmaning buralishini (vintlanishini) taʼminlashi lozim) oddiy mustahkamlik darajali boltlar uchun, gaykalar va shaybalar uchun, keyinchalik boltli birikuvlarning turtib chiqqan qismini III va IV guruhlardagi lok-boʻyoq qoplamalari bilan qoʻshimcha himoya qilgan holda yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Agressiv muhitlardagi GOST 27751-2014 boʻyicha yuqori masʼuliyat darajasidagi binolar va inshootlarning poʻlat konstruksiyalarni ushbu SHNQning 18-ilovasi 1 va 2-jadvallariga muvofiq korroziyadan himoya qilish uchun konstruksiyalarni korroziyadan uzoq vaqt himoyalashga yuqori talablar qoʻyilganda yoki foydalanish jarayonida himoya qoplamalarini qaytadan tiklash imkoniyati mavjud boʻlmaganda, gazotermik rux va alyumin qoplamalarni hamda gazotermik metall qoplamalardan va lok-boʻyoq qoplamalardan tashkil topgan kombinatsiyalangan qoplamalarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birikmalari payvandlangan, boltlangan va parchinlab ulangan poʻlat konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish uchun gazotermik rux va alyumin qoplamalarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Payvand bilan montaj qilib birlashtirilgan joylarga payvandlash bajarilgunga qadar gazotermik changlatish bajarilmasligi, bunda konstruksiyalar montajidan soʻng montaj birikuvlari himoyasini protektorli shlak bilan toʻldirilgan suvoqni qoʻllab, gazotermik yoki III va IV guruh lok-boʻyoq qoplamalari bilan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Elektrokimyoviy himoyani quyidagi poʻlat konstruksiyalar uchun qoʻllash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishqor eritmalardan tashqari, mazkur SHNQning 17-ilovasi 3-jadvalida keltirilgan suyuq muhitlarga qisman yoki toʻliq botirilgan gruntlardagi inshootlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rezervuarlarda suv turib qoladigan boʻlsa, neft va neft mahsulotlari rezervuarlari tubining ichkari yuzasi uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntlardagi konstruksiyalarning elektrkimyoviy himoyasini izolyatsiyalovchi qoplamalar bilan birgalikda boʻlishi, bunda suyuq muhitlarda ushbu himoyani III va IV guruhlarga kiruvchi lok-boʻyoq materiallarni boʻyash bilan birgalikda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Boʻyash bilan birga kimyoviy oksidlash yoki yuzani elektrokimyoviy anodlash alyumindan qilingan konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish uchun qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Gruntlarda joylashgan konstruksiyalar uchun izolyatsiya qoplamalar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montajga qadar montaj payvandi joylarini qatron gruntovkalar bilan bir qavat qilib gruntlashniga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Yuqori chidamli poʻlatdan tayyorlangan boltlar, vintlar, shpilkalar, gaykalarni issiq holda ruxlantirishda boʻrab rezbalantirishni taʼminlash uchun gaykalarni mahkamlagichlarning texnologik xususiyatlari va mexanik taʼsirga putur etkazmaydigan metrik rezbaning aniqlik sinfini pasaytirish bilan kesishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Boltlarni montaj qilish (oʻrnatish) holatidan oldin ularning korroziya shikastlanishiga yoʻl qoʻymaydigan sharoitlarda saqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalanish davridagi muhitlarning tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalanish davridagi muhit
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

 

Muhitning indeksi

Foydalanish muhiti

Konstruksiyalarning misollari

1. Agressiya belgilari boʻlmagan muhit

XO

Armatura va oʻrnatilgan qismlarsiz beton uchun: muzlatish, eritish, yedirilish va kimyoviy agressiya taʼsiridan tashqari muhitlar

Temir-beton uchun: quruq

Quruq ish (foydalanish) rejimiga ega xonaning ichidagi konstruksiyalar

2. Karbonlashtirish natijasida armaturaning korroziyasi

XS1

Quruq va doimiy namli muhit

Turar joy binolaridagi xonalarning konstruksiyalari, (oshxona, vanna, kir yuvish xonalari bundan mustasno)

Beton doimiy suv ostida

XS2

Namli va qisqa-vaqtli quruq muhit

Uzoq vaqt davomida suv bilan hoʻllangan beton yuzalar, poydevorlar

XS3

Moʻtadil namli muhit (namli xonalar, namli iqlim)

Yogʻingarchilik bilan namlanmasdan tez-tez yoki doimiy ravishda tashqi havoga taʼsir qiladigan konstruksiyalar Shiypon (naves) ostidagi konstruksiyalar

Namligi yuqori boʻlgan binolar ichidagi konstruksiya (jamoat oshxonalari, hammomlar, kir yuvish xonalari, yopiq hovuzlar, chorvachilik uchun binolar)

XS4

Oʻzgaruvchan namlash va quritish

Yomgʻir taʼsiridagi tashqi konstruksiyalar

3. Xloridlarning taʼsiri natijasida korroziya (dengiz suvi bundan mustasno)

Poʻlat armatura yoki oʻrnatilgan qismlarni oʻz ichiga olgan beton xloridlarga, shuningdek muzlashga qarshi vosita sifatida foydalaniladigan tuzlarga taʼsir qilganda, agressiv muhit quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha tasniflanadi:

XD1

Moʻtadil namli muhit

Xlorid tuzlari aerozoliga duch keladigan konstruksiyalar

XD2

Nam va kamdan-kam hollarda foydalanish rejimi

Suzish havzalari

Tarkibida xloridlar boʻlgan sanoat oqim suvlari taʼsiriga uchraydigan konstruksiyalar

XD3

Oʻzgaruvchan namlash va quritish

Muzlashga qarshi reagentlar eritmalari sachrashga uchragan koʻprik konstruksiyalar

Avtoturargoh qoplamalari

4. Dengiz suvi taʼsiridan kelib chiqqan korroziya

Poʻlat armatura yoki oʻrnatilgan qismlarni oʻz ichiga olgan beton dengiz suvi xloridlari yoki dengiz suvi aerozollariga taʼsir qilganda, agressiv muhit quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha tasniflanadi:

XS1

Aerozollarga taʼsir qilish, biroq dengiz suvi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa qilmasdan

Quruqlikdagi konstruksiyalar

XS2

Suv ostida

Dengiz inshootlarining suv osti qismlari

XS3

Toʻlqin va oqim zonasi, sachrashlar

Oʻzgaruvchan suv sathi zonasidagi dengiz inshootlarining qismlari

5. Muzga qarshi tuzlarning mavjudligi yoki mavjud emasligi bilan navbatma-navbat muzlash
va eritishning almashinishi natijasida betonning shikastlanishi

Suv bilan toʻyingan betonga oʻzgaruvchan muzlatish va eritish taʼsirida agressiv muhit quyidagi xususiyatlarga koʻra tasniflanadi:

XF1

Suv bilan namlash tarkibida muzsizlantiruvchisiz

Yomgʻir va sovuq taʼsirida bino va inshootlarning vertikal yuzalari

XF2

Suv bilan namlash tarkibida muzsizlantiruvchisiz

Bino va inshootlarning vertikal yuzalari muzdan tushirish eritmalari bilan qarshi eritiladigan
va muzlatiladi

XF3

Suv bilan namlash tarkibida muzsizlantiruvchisiz

Yomgʻir va sovuqqa uchragan qurilish

XF4

Muzsizlantiruvchi yeki dengiz suvi eritmalari suv bilan toʻyinganligi

Muzdan tozalash reagentlari bilan ishlov berilgan yoʻl qoplamalari

Koʻpriklarning gorizontal yuzalari, tashqi zinapoyalarning marshlari

Sovuq taʼsirida dengiz inshootlar uchun oʻzgaruvchan darajadagi zona

6. Kimyoviy va biologik agressiya

Grunt va yer osti suvlaridan kimyoviy moddalar taʼsirida korroziya muhit quyidagi xususiyatlarga koʻra tasniflanadi:

XA1

Agressiya tirik organizmlar (agentlari)ning kichik boʻlishi mazkur SHNQning 2-ilovasi 3-jadval, 2-ilovasi 4-jadval, 3-ilovasi 1 — 7-jadvallar, 4-ilovasi 1-jadvali boʻyicha atrof-muhitning agressivligining past darajasi

Yer osti suvlaridagi konstruksiyasi

XA2

Agressiya tirik organizmlar (agentlari)ning oʻrtacha tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi 3-jadval, 2-ilovasi 4-jadval, 3-ilovasi 1 — 7-jadvallar, 4-ilovasi 1-jadvali boʻyicha muhitning oʻrtacha agressivligi darajasi

Dengiz suvi bilan aloqada boʻlgan konstruksiyalar Agressivli koʻrinishlardagi konstruksiyalar

XA3

Agressiya tirik organizmlar (agentlari)ning yuqori tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi 3-jadval, 2-ilovasi 4-jadval, 3-ilovasi 1 — 7-jadvallar, 4-ilovasi 1-jadvali boʻyicha muhitning yuqori agressivligi darajasi

 

Kimyoviy agressiv oqava suvlar bilan sanoat suv tozalash inshootlari

Gazni tozalash tizimlari bilan sovitish minoralari Mineral oʻgʻitlar omborlari

7. Ishqor agregatlarining kremniy dioksidi bilan taʼsiri tufayli betonning korroziyasi

Namlikka koʻra muhit quyidagi belgilar boʻyicha tasniflanadi:

WO

Beton quruq muhitda

Beton quruq muhitda

Yogʻingarchilik, yer usti suvlari va grunt namligi taʼsiridan tashqari tashqi havodagi konstruksiyalar

WF

Tez-tez yoki uzoq vaqt davomida namlanadigan beton

Yogʻingarchilik, yer usti suvlari va yer osti namligidan himoyalanmagan tashqi konstruksiyalar

Nam xonalardagi konstruksiyalar (basseynlar, kir yuvishxonalari va nisbiy namligi 80 foizdan ortiq boʻlgan boshqa xonalar)

Kondensatsiyaga uchragan konstruksiyalar (quvurlar, issiqlik almashtirgich stansiyalari, filtr kameralari, otxonalar)

Namlikdan qatʼi nazar, minimal oʻlchami 0,8 m dan oshadigan massiv konstruksiyalar

WA

WF muhitining taʼsiridan tashqari, tashqaridan keladigan ishqorlar tez-tez yoki uzoq vaqt davomida taʼsir qiladigan beton

Dengiz suvi taʼsiriga uchragan konstruksiyalar

Qoʻshimcha dinamik taʼsir koʻrsatmasdan muzga qarshi tuzlar taʼsir qiladigan konstruksiyalar sachrash zonasi)

Sanoat va qishloq xoʻjaligi binolarining konstruksiyalari (toʻldiruvchi) gidroksidi tuzlarga taʼsir qiladi

WS

Yuqori dinamik yuk va ishqorlarga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qiladigan beton

Muzga qarshi tuzlar va qoʻshimcha yuqori dinamik yuklarga uchragan konstruksiyalar (beton yoʻl qoplamalari)

Izoh:

Turli xil xlorid tarkibidagi dengiz suvi uchun betonga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning
4-ilovasi 2-jadvalida keltirilgan.

Agressiv taʼsirni quyidagi hollarda qoʻshimcha oʻrganish kerak:

mazkur SHNQning 2-ilovasi 2-jadvali, 3-ilovasi 3-jadvallari hamda 4-ilovasida keltirilgan kimyoviy vositalarning taʼsiri;

mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 — 5-jadvallariga muvofiq kimyoviy moddalar boʻlgan suv oqimining yuqori tezligi (5 m/s dan ortiq).

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gaz va qattiq muhitlarning agressivligini tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

 

Xonadagi namlik rejim4)
Namlik zonasi5)

Gazlar guruhi

Gazsimon muhitning2) konstruksiyalarga agressiv taʼsiri darajasi

beton

temir-beton

Quruq

 

A

B

C

D

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Normal

 

A

B

C

D

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli
Past agressivli
Oʻrtacha agressivli
Yuqori agressivli

Namli yoki hoʻl1)

 

A

V3)

S3)

D3)

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli
Oʻrtacha agressivli

Past agressivli
Oʻrtacha agressivli
Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

1) Yuzalarida kondensatsiyaga yoʻl qoʻyiladigan isitiladigan binolarning konstrukitsyalari uchun atrof-muhitga agressiv taʼsir darajasi, nam sharoitda boʻlgan muhitdagi konstruksiyalar uchun belgilanadi.

2) Agar gaz muhitida bir nechta gazlar boʻlsa, atrof-muhitning agressiv taʼsiri darajasi eng agressiv gaz bilan belgilanadi.

3) Agar gaz muhitida vodorod sulfidi boʻlsa, atrof-muhitning betonga agressiv taʼsiri darajasi yuqori deb qabul qilinadi.

4) SHNQ 2.01.04-18 ning 1-jadval boʻyicha aniqlanadi.

5) SHNQ 2.01.01-22 ning 3-jadval boʻyicha aniqlanadi.

Izoh. Agressiv taʼsir darajasi W4 suv oʻtkazmaydigan beton uchun keltirilgan.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Nomi

Konsentratsiya (mg/m3), gazlar guruhlari uchun

A

B

C

D

Uglerod dioksidi

2000 gacha

yuqori 2000

—

—

Ammiak

0,2 gacha

yuqori 0,2 dan
20 gacha

yuqori 20

—

Oltingugurt dioksid

0,5 gacha

yuqori 0,5 dan
10 gacha

yuqori 10 dan 200 gacha

yuqori 200 dan 1000 gacha

Ftorid

0,05 gacha

yuqori 0,05 dan
5 gacha

yuqori 5 dan 10 gacha

yuqori 10 dan 100 gacha

Sulfid

0,01 gacha

yuqori 0,01 dan
5 gacha

yuqori 5 dan 100 gacha

yuqori 100

Azot oksidlar1)

0,1 gacha

yuqori 0,1 dan
5 gacha

yuqori 5 dan 25 gacha

yuqori 25 dan 100 gacha

Xlor

0,1 gacha

yuqori 0,1 dan 1 gacha

yuqori 1 dan 5 gacha

yuqori 5 dan 10 gacha

Xlorid

0,05 gacha

yuqori 0,05 dan 5 gacha

yuqori 5 dan 10 gacha

yuqori 10 dan 100 gacha

1) Kislota eritmalarini hosil qilish uchun suvda eriydi.

Izohlar:

1. Toza havoda uglerod dioksidi miqdori taxminan 600 mg/m3.

2. Gazlar konsentratsiyasi ushbu jadvalning D ustunida keltirilgan chegaralardan oshib ketganda, eksperimental tadqiqotlar natijalari asosida materialni qurilish inshootlari uchun ishlatish imkoniyati aniqlanishi kerak.

Muhitda bir nechta gazlar mavjud boʻlganda, agressiv (A dan D gacha) guruh qabul qilinadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Xonadagi namlik rejimi5)

Namlik zonasi6)

Qattiq moddalarning suvda1,2) eruvchanligi
va ularning gigroskopikligi

Qattiq muhitning konstruksiyalarga agressiv taʼsir darajasi

Beton

Temir-beton

Quruq

Yaxshi eriydigan kam gigroskopikli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan gigroskopikli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Normal

Yaxshi eriydigan kam gigroskopikli

Past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan gigroskopikli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli3)

Namli yoki hoʻlli

Yaxshi eriydigan kam gigroskopikli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli4)

Yaxshi eriydigan gigroskopikli

Oʻrtacha agressivli3)

Oʻrtacha agressivli 4)

1) Eng keng tarqalgan eruvchan moddalar roʻyxati va ularning xususiyatlari mazkur SHNQning 2-ilovasi 4-jadvalida keltirilgan.

2) Bir oz eriydigan moddalarning mavjudligi atrof-muhitning agressivligiga taʼsir qilmaydi.

3) Agressiv taʼsir qilish darajasi mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 — 5-jadvallari, 4-ilovasi
1 va 2-jadvallariga muvofiq belgilanishi kerak.

4) Xloridlarni oʻz ichiga olgan tuzlar agressiv muhit sifatida tasniflanishi kerak.

5) SHNQ 2.01.04-18 ning 1-jadval boʻyicha aniqlanadi.

6) SHNQ 2.01.01-22 ning 3-jadval boʻyicha aniqlanadi.

Izohlar:

1. Nam sharoitda va optimal haroratga davriy taʼsir koʻrsatadigan xonalarda eruvchan gigroskopik muhit taʼsirida, mazkur SHNQning 6-ilovasi 1-jadvalga muvofiq betonning sovuq sharoitda yorilishlar paydo boʻlishini hisobga olish kerak.

2. Agressiv taʼsir darajasi W4 suv oʻtkazmaydigan beton uchun keltirilgan.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

4-jadval

 

Qattiq moddalarning suvda eruvchanligi va ularning gigroskopikligi

Eng keng tarqalgan tuzlar, oksidlar, gidroksidlar, organik birikmalar, aerozollar, changlar

Kam eriydigan

Silikatlar, fosfatlar (ikkilamchi va uchinchi darajali), magniy, kalsiy, bariy, qoʻrgʻoshin, sulfatlar, temir, xrom, alyumin, kremniy, superfosfat oksidlari va gidroksidlari karbonatlari

Yaxshi eriydigan, past gigroskopik

Natriy, kaliy, ammoniy, kaliy nitratlari, natriy, bariy, qoʻrgʻoshin, magniy, gidroksidi metall karbonatlari, karbamid xloridlari
va sulfatlari

Yaxshi eriydigan, gigroskopik

Kalsiy, magniy, alyumin, rux, temir xloridlari, magniy, marganets, temir sulfatlari, kaliy nitratlari, natriy, ammoniy, barcha birlamchi fosfatlar, ikkilamchi natriy fosfat, natriy oksidlari va gidroksidlari, kaliy

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntdagi sulfatlarning suvga chidamliligi boʻyicha beton navlariga agressiv taʼsir darajasi W4-W20
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Sement

Gruntning agressiv koʻrsatkichi, mg/kg, betonning suv oʻtkazuvchanlik boʻyicha markasi

Gruntning betonga agressiv taʼsiri darajasi

Sulfat qarshiligi boʻyicha sementlar guruhlari

Sement turi

W4

W6

W8

W10-W14

W16-W20

I

II guruhga kirmaydigan, GOST 31108-2020 boʻyicha portlandsementlar

yuqori 500 dan

1000 gacha

yuqori 1000 dan

1500 gacha

yuqori 1500 dan

2000 gacha

yuqori 2000 dan

3000 gacha

yuqori 3000 dan

4000 gacha

Past agressivli

yuqori 1000 dan

1500 gacha

yuqori 1500 dan

2000 gacha

yuqori 2000 dan

3000 gacha

yuqori 3000 dan

4000 gacha

yuqori 4000 dan

5000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 1500

yuqori 2000

yuqori 3000

yuqori 4000

yuqori 5000

Yuqori agressivli

II

GOST 31108-2020 boʻyicha portlandsement tarkibida C3S klinker 65 foizdan ortiq emas,

C3A — 7 foiz dan ortiq emas,

C3A+C4AF — 22 foizdan ortiq emas va shlakoportlandsementlar

yuqori 3000 dan

4000 gacha

yuqori 4000 dan

5000 gacha

yuqori 5000 dan

8000 gacha

yuqori 8000 dan

10000 gacha

yuqori 10000 dan

12000 gacha

Past agressivli

yuqori 4000 dan

5000 gacha

yuqori 5000 dan

8000 gacha

yuqori 8000 dan

10000 gacha

yuqori 10000 dan

12000 gacha

yuqori 12000 dan

15000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 5000

yuqori 8000

yuqori 10000

yuqori 12000

yuqori 15000

Yuqori agressivli

III

GOST 22266-2013 boʻyicha sulfatga chidamli sementlar

yuqori 6000 dan

8000 gacha

yuqori 8000 dan

10000 gacha

yuqori 10000 dan

12000 gacha

yuqori 12000 dan

15000 gacha

yuqori 15000 dan

20000 gacha

Past agressivli

yuqori 8000 dan

10000 gacha

yuqori 10000 dan

12000 gacha

yuqori 12000 dan

15000 gacha

yuqori 15000 dan

20000 gacha

yuqori 20000 dan

24000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 10000

yuqori 12000

yuqori 15000

yuqori 20000

yuqori 24000

Yuqori agressivli

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Gruntning agressiv koʻrsatkichi * xlorid  tarkibi bilan, mg/kg, suv oʻtkazmaslik boʻyicha betonlar markasi uchun

Betondagi poʻlat armaturaga gruntning agressiv taʼsir darajasi

W4-W6

W8-W10

W10 dan ortiq

yuqori 250 dan 500 gacha

yuqori 500 dan 1000 gacha

yuqori 1000 dan 7500 gacha

Past agressivli

yuqori 500 dan 5000 gacha

yuqori 1000 dan 7500 gacha

yuqori 7500 dan 10000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 5000

yuqori 7500

yuqori 10000

Yuqori agressivli

* Yer osti suvlari mavjud boʻlganda, betonning himoya qatlamining qalinligi va suv oʻtkazmaslik markasi mazkur SHNQning 4-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq olinadi.

Izoh. Betonning himoya qatlami qalinligi 20 mm boʻlgan konstruksiyalar uchun koʻrsatkichlar keltirilgan.

Himoya qatlamining qalinligi 25, 30 va 50 mm boʻlganda, koʻrsatkichlar 1,5, 1,7 va 2,5 ga koʻpaytirilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Agressivlik koʻrsatkichi

Suyuq muhitning agressivligi koʻrsatkichi1) Kf, bilan gruntlarda joylashgan inshootlar uchun, kuniga 0,1 m dan ortiq, ochiq suv omborida va suv oʻtkazmaydigan beton markali bosimli tuzilmalar uchun

Suyuq noorganik muhitning betonga agressiv taʼsiri darajasi

W4

W6

W8

W10-W12

Bikarbonat ishqoriyligi, mg - ekv/dm3 (grad)3)

yuqori 0 dan 1,05 gacha

-

-

-

Past agressivli

Vodorod indeksi pH4)

yuqori 5,0 dan 6,5 gacha

yuqori 4,0 dan 5,0 gacha

yuqori 3,5 dan 4,0 gacha

yuqori 3,0 dan 3,5 gacha

Past agressivli

yuqori 4,0 dan 5,0 gacha

yuqori 3,5 dan 4,0 gacha

yuqori 3,0 dan 3,5 gacha

yuqori 2,5 dan 3,0 gacha

Yuqori agressivli

4,0 va kamroq

3,5 va kamroq

3,0 va kamroq

2,0 va kamroq

Yuqori agressivli

Agressiv uglerod dioksidining tarkibi, mg/dm3

yuqori 10 dan 40 gacha

yuqori 40 dan 100 gacha

yuqori 100

-

Past agressivli

yuqori 40 dan 100 gacha

yuqori 100

-

-

Yuqori agressivli

Magniy tuzlarining tarkibi, mg/dm3, ion jihatidan Mg2+

yuqori 1000 dan 2000 gacha

yuqori 2000 dan 3000 gacha

yuqori 3000 dan 4000 gacha

yuqori 4000 dan 5000 gacha

Past agressivli

yuqori 2000 dan 3000 gacha

yuqori 3000 dan 4000 gacha

yuqori 4000 dan 5000 gacha

yuqori 5000 dan 6000 gacha

Yuqori agressivli

yuqori 3000

yuqori 4000

yuqori 5000

yuqori 6000

Yuqori agressivli

Ammoniy tuzlarining tarkibi, mg/dm3, ion jihatidan NH4+

yuqori 100 dan 500 gacha

yuqori 500 dan 800 gacha

yuqori 800 dan 1000 gacha

5)

Past agressivli

yuqori 500 dan 800 gacha

yuqori 800 dan 1000 gacha

yuqori 1000 dan 1500 gacha

5)

Yuqori agressivli

yuqori 800

yuqori 1000

yuqori 1500

5)

Yuqori agressivli

Kaustik ishqorlarning tarkibi mg/dm3, ionlar boʻyicha Na+ i K+

yuqori 50000 dan

60000 gacha

yuqori 60000 dan

80000 gacha

yuqori 80000 dan

100000 gacha

5)

Past agressivli

yuqori 60000 dan

80000 gacha

yuqori 80000 dan

100000 gacha

yuqori 100000 dan

150000 gacha

5)

Yuqori agressivli

yuqori 80000

yuqori 100000

yuqori 150000

5)

Yuqori agressivli

Xloridlar, sulfatlar, nitratlar 2) va boshqa tuzlarning umumiy tarkibi, mg/dm3, bugʻlanadigan yuzalar mavjud boʻlganda

yuqori 10000 dan

20000 gacha

yuqori 20000 dan

50000 gacha

yuqori 50000 dan

60000 gacha

5)

Past agressivli

yuqori 20000 dan

50000 gacha

yuqori 50000 dan

60000 gacha

yuqori 60000 dan

70000 gacha

5)

Yuqori agressivli

yuqori 50000

yuqori 60000

yuqori 70000

5)

Yuqori agressivli

1) Filtrlash koeffitsiyenti kuniga 0,1 m dan kam boʻlgan zaif filtrlaydigan gruntlarda joylashgan tuzilmalarning ish sharoitida agressiv ekologik taʼsir darajasini baholashda ushbu jadvaldagi koʻrsatkichlarning qiymatlari (pH qiymatlaridan tashqari) 1,3 ga koʻpaytirilishi kerak.

Suvga chidamliligining beton markasi uchun vodorod pH indeksining qiymatlari 0,5 ga kamaytirilishi kerak W4-W8 suvga chidamliligi W8 dan yuqori boʻlgan betonlar uchun pH qiymati boʻyicha agressiv taʼsir darajasi, suvga chidamliligi W8 boʻlgan beton markasi uchun baholanadi.

2) Kristallanuvchi tuzlar (sulfatlar, xloridlar, nitratlar) eritmalarining agressivligi harorat 10 dan pastga tushganda bir darajaga oshadi.

Sementning turi va mineralogik tarkibiga koʻra sulfatlarning tarkibi mazkur SHNQning 3-ilovasi 4 va 5-jadvallarida keltirilgan chegaralardan oshmasligi kerak.

3) Bikarbonat ishqoriyligi har qanday qiymati, oʻrta 6 m/kun quyida bir grunt filtrlash koeffitsiyenti bilan W4 yoki undan ortiq, shuningdek bir suv sinf bilan beton nisbatan oʻta past agressivli hisoblanadi.

4) Vodorod pH indeksi boʻyicha atrof-muhitning agressiv taʼsirini baholash organik kislotalar
va uglerod dioksidining yuqori konsentratsiyali eritmalari bundan mustasno.

5) Agressivlik darajasi tadqiqot bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Sement

Suyuq muhitning agressivligi koʻrsatkichi1) SO42-, mg/dm3 ionlari boʻyicha sulfatlar miqdori bilan, 0,1 m/kun dan ortiq Kf boʻlgan gruntlarda joylashgan inshootlar uchun, ochiq suv omborida va bosimli inshootlar uchun betonning suv oʻtkazmaslik markasi boʻyicha

Suyuq muhitning betonga agressiv taʼsiri darajasi

Sulfatga chidamlilik boʻyicha sement guruhi

Sement turi

W8

W10-W14

W16-W20

I

GOST 31108-2020 boʻyicha portlandsementlar II guruhga kirmaydigan

yuqori 425 dan 850 gacha

yuqori 850 dan 1250 gacha

yuqori 1250 dan 2500 gacha

Past agressivli

yuqori 850 dan 1700 gacha

yuqori 1250 dan 2500 gacha

yuqori 2500 dan 5000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 1700

yuqori 2500

yuqori 5000

Yuqori agressivli

II

GOST 31108-2020 boʻyicha portlendsementlar klinker tarkibidagi:

C3S - 65 foizdan ortiq emas

C3A - 7 foizdan  ortiq emas

C3A+C4AF - 22 foizdan ortiq emas va shlakportland-sementlar

yuqori 2550 dan 5100 gacha

yuqori 5100 dan 8000 gacha

yuqori 8000 dan 9000 gacha

Past agressivli

yuqori 5100 dan 6800 gacha

yuqori 8000 dan 9000 gacha

yuqori 9000 dan 10000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 6800

yuqori 9000

yuqori 10000

Yuqori agressivli

III

GOST 22266-2013 boʻyicha sulfatga chidamli sementlar

yuqori 5100 dan 10200 gacha

yuqori 10200 dan 12000 gacha

yuqori 12000 dan 15000 gacha

Past agressivli

yuqori 10200 dan 13600 gacha

yuqori 12000 dan 15000 gacha

yuqori 15000 dan 20000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 13600

yuqori 15000

yuqori 20000

Yuqori agressivli

1) Kf 0,1 m/kun dan kam boʻlgan past filtrlovchi gruntlarda joylashgan inshootlarning ish sharoitida atrof-muhitning agressivlik darajasini baholashda ushbu jadval boʻyicha agressivlik koʻrsatkichlari 1,3 ga koʻpaytirilishi kerak.

Izohlar:

1. Betonda II guruhdagi portlandsement bilan mikrokremnezem asosidagi qoʻshimchalar bir vaqtda qoʻllanilsa III guruh sementidan foydalanishga tenglashtiriladi.

2. Sulfatga chidamlilik GOST 22266-2013 boʻyicha aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Sement

SO42-, mg/dm3 ionlari boʻyicha sulfat tarkibidagi suyuq muhitning1) agressivlik koʻrsatkichi, Kf yuqori 0,1 m/kun dan ortiq gruntlarda joylashgan inshootlar uchun, ochiq rezervuarda va HCO3- ionlari tarkibidagi bosimli inshootlar uchun, mg-ekv/l

W42) suv oʻtkazmaslik boʻyicha beton markasiga suyuq noorganik muhitning agressiv taʼsir darajasi

Sulfatga chidamlilik boʻyicha sementlar guruhlari

Sement turi

yuqori 0,0 dan 3,0 gacha

yuqori 3,0 dan 6,0 gacha

yuqori 6,0

I

GOST 31108-2020 boʻyicha portlendsement, II guruhga kiritilmagan

yuqori 250 dan 500 gacha

yuqori 500 dan 1000 gacha

yuqori 1000 dan 1200 gacha

Past agressivli

yuqori 500 dan 1000 gacha

yuqori 1000 dan 1200 gacha

yuqori 1200 dan 1500 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 1000

yuqori 1200

yuqori 1500

Yuqori agressivli

II

GOST 31108-2020 boʻyicha portlendsementlar klinker tarkibidagi

C3S — 65 foizdan ortiq emas,

C3A — 7 foizdan ortiq emas,

C3A+C4AF — 22 foiz dan ortiq emas va shlakoportland-sementlar3)

yuqori 1500 dan 3000 gacha

yuqori 3000 dan 4000 gacha

yuqori 4000 dan 5000 gacha

Past agressivli

yuqori 3000 dan 4000 gacha

yuqori 4000 dan 5000 gacha

yuqori 5000 dan 6000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 4000

yuqori 5000

yuqori 6000

Yuqori agressivli

III

GOST 22266-2013 boʻyicha sulfatga chidamli sementlar

yuqori 3000 dan 6000 gacha

yuqori 6000 dan 8000 gacha

yuqori 8000 dan 12000 gacha

Past agressivli

yuqori 6000 dan 8000 gacha

yuqori 8000 dan 12000 gacha

yuqori 12000 dan 15000 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 8000

yuqori 12000

yuqori 15000

Yuqori agressivli

1) Kf kamida 0,1 m/kun dan kam boʻlgan past-filtrlovchi gruntlarda joylashgan konstruksiyalarning ish sharoitida atrof-muhitning agressivlik darajasini baholashda ushbu jadvalga muvofiq koʻrsatkichlar 1,3 ga koʻpaytirilishi kerak.

2) Agressivlik koʻrsatkichlari W4 suv oʻtkazmaydigan beton uchun keltirilgan.

W6 suv oʻtkazmaydigan beton uchun muhitning agressivlik darajasini baholashda ushbu jadvalga muvofiq koʻrsatkichlar 1,3 ga, W8 suv oʻtkazmaydigan beton uchun 1,7 ga koʻpaytirilishi kerak.

3) Mikrokremnezem asosidagi qoʻshimchalarni bir vaqtda qoʻllash bilan betonda II guruh portlendsementi dan foydalanish III guruh sementidan foydalanishga teng.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Muhit

Suyuq organik muhitning suv oʻtkazmaslik boʻyicha beton markasiga agressiv taʼsiri darajasi

W4

Wb

W8

Moylar:

mineralli

oʻsimlik

hayvon

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Neft va neft mahsulotlari:

xom neft1)

sulfit neft

sulfit mazut1)

dizel yoqilgʻi1)

kerosin1)

benzin

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Erituvchilar:

chegaraviy uglevodorodlar (geptan, oktan, dekan)

chegaraviy uglevodorodlar (benzol, toluol, ksiol, xlorbenzol)

ketonlar (atseton, metiletilketon, diyetilketon)

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Kislotalar:

konsentratsiyasi 0,05 g/dm3 dan katta boʻlgan (uksus, limon, sut kislotasi) kislotalarning suvli eritmasi

yogʻli suvda erimaydigan kislotalar (kaprilli, kapronli)

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Oʻrtacha agressivli

Spirtlar:

bir atomli

koʻp atomli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Monomerlar:

xlorbutadiyen

stirol

Yuqori agressivli

Past agressivli

Yuqori agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Amidlar:

karbamid (50 dan 150 g/dm3 gacha konsentratsiyali suv eritmalari)

karbamid (yuqori 150 g/dm3 konsentratsiyali suv eritmalari)

ditsiandiamid (10 g/dm3 gacha konsentratsiyali suv eritmalari)

dimetilformamid (20 dan 50 g/dm3 gacha konsentratsiyali suv eritmalari)

dimetilformamid (yuqori 50 g/dm3 konsentratsiyali suv eritmalari)

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Boshqa organik moddalar:

fenol (10 g/dm3 gacha konsentratsiyali suv eritmalari

formaldegid (20 dan 50 g/dm3 gacha konsentratsiyali suv eritmalari)

formaldegid (yuqori 50 g/dm3 konsentratsiyali suv eritmalari);

dixlorbuten

tetragidrofuran

shakar (0,1 g/dm3 dan konsentratsiyali suv eritmalari)

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻta past agressivli

1) Neft va neft mahsulotlarini saqlash rezervuarlarining pasti va devorlarining ichki yuzalari uchun xom neft va mazut taʼsirini oʻrtacha agressiv, mazut, dizel yoqilgʻisi va kerosin taʼsirini esa past agressivli deb baholash kerak.

Rezervuar qoplamalarining ichki yuzalari uchun mazkur suyuqliklarning taʼsiri past agressivli deb baholanishi lozim.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Agressiv muhit

Atrof-muhitga agressiv taʼsir qilish darajasi

quruq*

normal*

namli*

Zamburugʻlar

Tion bakteriyalari (vodorod ssulfidining konsentratsiyasi), mg/m3:

0,01 gacha

0,01-5

yuqori 5

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

* Atrof-muhitning namligi SHNQ 2.01.04-18 da keltirilgan 1-jadvalga muvofiq aniqlanadi.

Izohlar:

1. Biologik faol muhitning agressiv taʼsiri darajasi W4 suv oʻtkazmaydigan beton uchun keltirilgan. Suvoq uchun zamburugʻlarning agressiv taʼsir qilish darajasi W4 suv oʻtkazmaydigan beton markasiga nisbatan ikki darajaga koʻtariladi.

2. Oqava suv kollektorlari uchun vodorod sulfidining konsentratsiyasi inshootlarning ishlash tajribasiga koʻra olinadi yoki oqava suvlarning tarkibi va kollektorning dizayn xususiyatlariga koʻra loyihalash paytida hisoblanadi.

3. Muhitning agressiv taʼsir qilish darajasi 15 °C dan 25 °C gacha boʻlgan harorat bilan keltirilgan.

25 °C dan yuqori haroratlarda normal va namli muhitda agressiv taʼsir darajasi bir darajaga koʻtariladi. 15 °C dan past haroratlarda normal va namli muhitda agressiv taʼsir darajasi bir darajaga tushiriladi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xloridlarning agressiv taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Beton himoya qatlami qalinligi, mm

Suyuq muhitda xloridlarning yoʻl qoʻyilgan maksimal konsentratsiyasi, mg/dm3, diffuziya koeffitsiyenti bilan beton uchun, m2/s (suv oʻtkazmaydigan sinflar)

kamroq 5·10-12 dan 1·10-12 gacha

(W6-W8)

kamroq 1·10-12 dan 5·10-13 gacha

(W10-W14)

kamroq 5·10-13

(W16-W20)

Ochiq suv havzasida yoki gruntda oʻzgaruvchan suv sathi va kapillyar assimilyatsiya zonasi, filtrlash koeffitsiyenti 0,1 m/kun yoki undan ortiq

20

500

1300

4100

30

700

1850

8300

50

1000

2700

18000

Filtrlash koeffitsiyenti sutkada 0,1 m dan kam boʻlgan gruntdagi oʻzgaruvchan suv sathi va kapillyar soʻrish zonasi

20

1150

3000

5000

30

1400

3700

9500

50

1750

4700

20000

Izohlar:

1. Himoya qatlamining belgilangan qalinligi va betonning suv oʻtkazmaydigan markalari bilan, agar xlorid konsentratsiyasi ushbu jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshsa, vosita agressiv boʻladi; ikkilamchi himoya talab qilinadi.

2. Toʻliq va doimiy suvga choʻmish sharoitida xlorid miqdori normallashtirilmaydi.

3. Betonning xloridlar uchun diffuziya oʻtkazuvchanligi GOST 31383-2008 boʻyicha aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Mustahkamlash turi

Xlorid tarkibiga koʻra sinf 1)

Maksimal ruxsat etilgan xlorid tarkibi, sementning ogʻirligi boʻyicha %

Mustahkamlanmagan konstruksiyalar

CI 1,0

1,0

Zoʻriqmaydigan armatura

CI 0,4

0,4

Oldindan zoʻriqtirilgan armatura

CI 0,2

0,2

Izoh. Betondagi xlorid miqdori sement, agregatlar, kimyoviy va mineral qoʻshimchalar tarkibidagi xloridlar miqdorini, shuningdek xlor ionlari uchun yopiq suvda inobatga olingan holda hisoblanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agressiv muhit uchun beton koʻrsatkichlari va sement turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Beton talablari

Foydalanish muhit sinflari

Oʻta past agressivli muhit

Karbonatlanish

Xlorid korroziyasi

Muzlatish
va eritish

Kimyoviy korroziya

Dengiz suvi

Boshqa xlorid taʼsirlari

Foydalanish muhit indekslari

XO

XC1

XC2

XC3

XC4

XS1

XS2

XS3

XD1

XD2

XD3

XF1

XF2

XF3

XF4

XA1

XA2

XA3

Maksimal V/S

-

0,65

0,6

0,55

0,5

0,5

0,45

0,45

0,55

0,55

0,45

0,55

0,55

0,5

0,45

0,55

0,5

0,45

Minimal mustahkamlik darajasi V

15

25

30

35

35

30

35

45

35

45

45

20

35

25

35

35

35

45

Minimal sement isteʼmoli, kg/m3

-

260

280

280

300

300

320

340

300

300

320

300

300

320

340

300

320

360

Minimal havo olish, %

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

4,0

4,0

4,0

-

-

-

Izohlar:

1. Ushbu jadvaldagi mos yozuvlar maʼlumotlari agressiv muhitda ishlaydigan tuzilmalar uchun beton kompozitsiyalarni tanlashda boshlangʻich nuqta sifatida foydalaniladi.

2. Har xil agressiv muhitda beton uchun sement turlari mazkur SHNQning 5-ilovasi 3-jadvalida keltirilgan.

3. Betonning talab qilinadigan oʻtkazuvchanligi mazkur SHNQning 3-ilovasi jadvallarida,, 4-ilovasi
1-jadvali, 6-ilovasi 2-3-jadvallarida keltirilgan.

4. Ushbu jadvaldagi qiymatlar GOST 30515-2013 boʻyicha CEM-I 32.5 sinfidagi sementga asoslangan betonga va maksimal hajmi 30 mm boʻlgan agregatga tegishli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Beton suv oʻtkazuvchanlik toifasi

Oddiy (normal)

Kamaytirilgan

Past

Eng past

Suvga chidamlilik uchun beton darajasi

W4

W6

W8

W10-W14

W16-W20

Filtrlash koeffitsiyenti, m/s

yuqori 2·10-11 dan 7·10-11 gacha

yuqori 6·10-12 dan 2·10-11 gacha

yuqori 1·10-12 dan 6·10-10 gacha

yuqori 5·10-13 dan 1·10-12 gacha

kamroq 5·10-13

Xloridlar uchun diffuziya koeffitsiyenti, m2/s

-

kamroq 5·10-12 dan 1·10-12 gacha

kamroq 1·10-12 dan 5·10-13gacha

kamroq 5·10-13

Suv-sement nisbati, kam emas

0,6

0,55

0,45

0,35

0,3

Ogʻirligi boʻyicha suvni singdirish, %

yuqori 4,7 dan 5,7 gacha

yuqori 4,2 dan 4,7 gacha

yuqori 3,7 dan 4,2 gacha

3,0 dan 3,7 gacha

kamroq 3,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

GOST 31108-2020, GOST 22266-2013 boʻyicha sementlar

Foydalanish muhiti sinflari

Oʻta past agressivli muhit

Karbonatlanish

Xlorid korroziyasi

Muzlatish va eritish

Kimyoviy korroziya

Dengiz suvi

Boshqa xlorid taʼsirlari

Foydalanish muhiti indekslari

XO

XC1

XC2

XC3

XC4

XS1

XS2

XS3

XD1

XD2

XD3

XF1

XF2

XF3

XF4

XA1

XA2

XA3

SEM I

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

SEM II/A-Sh

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

+

+

i

i

i

++3)

+3)

+3)

SEM II/V-Sh

++

+

+

+

+

++

++

-

+

+

-

+

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-P

++

-

-

-

-

-

++

-

-

-

-

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-Z

++

-

-

-

-

-

++

-

-

-

-

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-G

++

+

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

SEM II/A-MK

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

+

+

+

++

++

++

SEM II/A-I

++

++

+

+

+

+

+

i

+

+

+

+

-

-

-

++

+

-

SEM II/A-K

++

+

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

SEM III/A

++

++

+

+

+

++

++

++

++

++

++

+

-

-

-

+

+

+

SEM IV/A

++2)

+

-

-

-

-

++2)

-

+

-

-

-

-

-

-

-1)

-1)

-1)

SEM V/A

++

+

i

i

i

i

i

i

+

i

i

i

i

i

i

i

i

i

PS-DO

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

PS-D5

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

+

+

+

+

+

+

+

+

PS-D20 shlak bilan

++

+

+

+

+

++

++

-

+

+

-

+

-

-

-

++3)

++3)

i

PS-D20 putssolana bilan

++

-

-

-

-

-

++

-

-

-

-

-

-

-

i

++3)

++3)

-

SHPS

++

++

+

+

+

++

++

++

++

++

++

+

-

-

-

+

+

+

PS 400, 500-DO-N

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

PS 500-D5-N

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

+

+

+

+

+

+

+

+

PS 400, 500-D20-N shlak bilan

++

+

+

+

+

++

++

-

+

+

+

+

-

-

-

++3)

++3)

++3)

PS 400, 500-D20-N putssolana bilan

++

-

-

-

-

-

++

-

-

-

-

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM I SS

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-Sh SS

++

++

++

++

++

++

++

++

++

++

+

+

i

i

i

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-P SS

++

-

-

+

-

-

++

-

+

-

-

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-K (Sh-P) SS

++

-

-

-

-

-

++

-

i

i

i

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM II/A-K (Sh-P, MK) SS

++

-

-

-

-

-

++

-

i

i

i

-

-

-

-

++3)

++3)

++3)

SEM III/A SS

++

++

+

+

+

++

++

++

++

++

+

+

-

-

-

++3)

++3)

++3)

1  sulfat muhitida yoʻl qoʻyiladi.

2  katta konstruksiyalarning suv osti va ichki zonasida tavsiyaviy.

3  sulfat muhitida tavsiya etiladi.

Izoh. Ushbu jadvalda quyidagi belgilar qoʻllaniladi: “++” — tavsiyaviy, “+” — yoʻl qoʻyiladi, “-” — yoʻl qoʻyilmaydi, “i” — sinov talab qilinadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton va temir-beton konstruksiyalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Rejimning xususiyatlari

Hisoblangan qishki tashqi havo harorati, °C

Sovuqqa chidamliligi uchun beton darajasi1), past emas

Muqobil muzlatish va eritish:

a) dengiz suvi, minerallashgan, shuningdek muzlatilgan suvlar, muzga qarshi reagentlar taʼsirida toʻyingan holatda

-40 past

-20 dan -40 gacha

-5 dan -20 gacha

- 5 va undan yuqori

F2450

F2300

F2200

F2100

b) toza suv taʼsirida toʻyingan holatda

-40 past

-20 dan -40 gacha

-5 dan -20 gacha

- 5 va undan yuqori

F1400

F1300

F1200

F1150

v) epizodik namlik sharoitida (ob-havoga taʼsir qiladigan yer usti inshootlari)

-40 past

-20 dan -40 gacha

-5 dan -20 gacha

- 5 va undan yuqori

F1300

F1200

F1150

F1100

1) F1-birinchi asosiy usuli boʻyicha sovuqqa chidamliligi uchun beton darajasi GOST 10060-2012,
F2- ikkinchi asosiy usuli boʻyicha sovuqqa chidamliligi uchun beton darajasi GOST 10060-2012 boʻyicha aniqlanadi.

Izohlar:

1. Tugallanmagan qurilishni saqlab qolish paytida, shuningdek qurilish davrida inshootlarning namligi yoki issiqlik izolyatsiyasidan himoya qilish.

2. Qismlari turli namlik sharoitida joylashgan konstruksiyalar uchun.

3. Taxminiy qishki tashqi harorat SHNK 2.01.01-22 ga muvofiq, 0,92 xavfsizlik bilan eng sovuq besh kunlik davr harorati sifatida qabul qilinadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Armaturali poʻlat guruhi

Armatura sinflari1)

Yorilish bardoshliligiga qoʻyiladigan talablar toifasi, qisqa va uzoq muddatli yoriqlar ochilishining ruxsat etilgan maksimal kengligi, mm2), atrof-muhit sharoitida

Betonning himoya qatlamining minimal qalinligi3), mm (chiziq ustidagi) va suvga chidamliligi uchun betonning sinfi6) (chiziq ostida) atrof-muhit sharoitida

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Oldindan zoʻriqtirilmagan konstruksiyalar

I

A240,

A400,

A500,

Vr500,

V500

3

35)

35)

20

20

25

0,25

(0,20)

0,15

(0,10)

0,10

(0,05)

W4

W6

W8

Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar

II

A600

2

1

1

25

25

25

A8005)

015(0,10)

2

-

1

-

1

W6

25

W8

25

W8

25

A10005)

0,15 (0,10)

-

-

W6

W8

W8

Vr 12007)

Vr 13007)

Vr 14007)

Vr 15007)

2

1

1

25

25

25

Vr 16007)

0,10

-

-

W8

W8

W8

K 1400 (K7)

K 1500 (K7)

K 1600

K 1700

III

Kompozit polimer armatura

korroziya taʼsiridan yoriqlarni ochish kengligi normallashtirilmagan yoriqlarni ochishning ruxsat yetilgan maksimal kengligi (0,5 mm - uzoq muddatli ochilish bilan; 0,7 mm - qisqa ochilish bilan), suv oʻtkazmaydigan beton markasi, himoya qatlamining minimal qalinligi SHNQ 2.03.01-24 konstruksiya talablarini hisobga olgan holda belgilanadi

1) Armatura sinflarining belgilari SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq qabul qilinadi.

2) Chiziqdan yuqorida - yorilishga qarshilik talablari toifasi, chiziq ostida qisqa muddatli va uzoq muddatli (qavslar ichida) yoriqlar ochilishining ruxsat yetilgan kengligi.

3) Yigʻma temir-beton konstruksiyalar uchun himoya qatlamining qalinligi.

Monolitik tuzilmalar uchun himoya qatlamining qalinligi 5 mm dan oshirilishi kerak.

4) Oldindan zoʻriqishsiz tuzilmalarda, tayyorlash jarayonida termomexanik qotib qolgan A400, A500 va A600 sinflarini mustahkamlash, korroziya yorilishiga qarshilik kamida 40 h davomida GOST 34028-2016 boʻyicha sinovlar oʻtkazilganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

5) Oldindan zoʻriqtirilgan tuzilmalarda, tayyorlash jarayonida termomexanik qotib qolgan A600, A800, A1000 sinflarini mustahkamlash, korroziya yorilishiga qarshilik GOST 34028-2016 boʻyicha kamida 100 h davomida sinovlar oʻtkazilganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

6) Oʻrtacha va yuqori agressivli muhitlar uchun suvga chidamliligi beton markalarini izolyatsiyalovchi qoplamalar mavjudligiga koʻra belgilanadi.

Qoplamalar mavjud boʻlganda, tuzilmaning turiga va atrof-muhit sharoitlariga koʻra, har bir aniq holatda suvga chidamliligi uchun beton sinflari oshirilishi va tayinlanishi kerak.

7) Yuqori quvvatli sim silliq yoki davriy profil sifatida ishlab chiqarilishiga yoʻl qoʻyiladi.

Izohlar:

1. Yoriqlar orqali mumkin boʻlgan filtrlash bilan, suyuq muhit poʻlat armaturaga nisbatan oʻrtacha
va yuqori agressivli deb baholanadi.

Temir-beton konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish birlamchi va ikkilamchi himoya usullarini birgalikda qoʻllash orqali filtratsiyani bartaraf etishga yoʻl qoʻyiladi.

2. Xlorid eritmalarining davriy namlanishi va kapillyar singishi bilan tavsiflangan muhitda temir-beton konstruksiyalarning himoya qatlamining betonida ochilish kengligi 0,10 (0,05) mm dan ortiq boʻlgan yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Havodagi uglerod dioksidi konsentratsiyasi, mg/m3

Himoya qatlamining qalinligi, mm

Foydalanish muddati bilan temir-beton konstruksiyalarning betonida diffuziya koeffitsiyenti D -108, m2/s uglerod dioksidining ruxsat etilgan maksimal qiymati, yillar

20

50

100

600 gacha

10

1,14

0,45

0,23

15

2,57

1,03

0,51

20

4,57

1,83

0,91

600 dan 6000 gacha

10

0,26

0,10

0,05

15

0,46

0,18

0,09

20

0,71

0,28

0,14

Izoh. Uglerod dioksidi uchun betonning diffuziya oʻtkazuvchanligi GOST 31383-2008 boʻyicha aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devor konstruksiyalarni himoya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Ichki muhitning agressiv taʼsiri darajasi

Devor konstruksiyalarni himoya qilishga qoʻyiladigan talablar

GOST 25820-2014 boʻyicha yengil betondan (zich va porizlangan tuzilmalar)

GOST 25485-2019 boʻyicha katakli betondan tayyorlangan

Past agressivli

Agressiv muhit taʼsirida ogʻir yoki yengil konstruktiv betonning izolyatsiya qatlami mavjud boʻlsa, konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Agar armatura maxsus qoplamalar bilan himoyalangan va beton yuzasi agressiv muhit taʼsiridan bugʻ toʻsiqni boʻyoq bilan himoyalangan boʻlsa, konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Oʻrtacha agressivli

Agressiv muhitga taʼsir qilish tomonida lok-boʻyoq qoplamali ogʻir yoki yengil konstruktiv betonning izolyatsiya qatlami va yogʻingarchilik taʼsirida gidrofobizatsiya mavjud boʻlsa, konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Agar armatura maxsus qoplamalar bilan himoyalangan va beton yuzasi oʻrtacha agressiv muhit taʼsiridan bugʻ toʻsiqni boʻyoq bilan himoyalangan boʻlsa, konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Yuqori agressivli

Agressiv muhitga taʼsir qilish tomonida boʻyoq qoplamasi boʻlgan ogʻir yoki yengil konstruktiv betonning izolyatsiya qatlami boʻlsa, yuqori agressiv muhit uchun boʻyoq qoplamasi va yogʻingarchilik taʼsirida gidrofobizatsiya mavjud boʻlsa, konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi

Foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi

Izohlar:

1. Ogʻir yoki yengil konstruktiv betonni izolyatsiya qiluvchi himoya qatlamining suv oʻtkazmaydigan darajasi va qalinligi mazkur SHNQning 6-ilovasi 2-jadvali talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

2. Agressiv muhit binolarda nam sharoitlar va uglerod dioksidi mavjudligi bilan tavsiflangan binolar va inshootlarda boʻyoqlardan himoyalanmagan yengil betondan hamda agressiv muhitdan himoyalangan teshikli betondan tayyorlangan konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

Qoplamalar guruhlari mazkur SHNQning 10-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uch qavatli devor panellarining koʻmilgan qismlari va birlashtiruvchi elementlariga muhitning taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

 

Guruh

Atrof-muhitning xususiyatlari va agressiv taʼsirining shartli darajasi

Oʻrnatilgan qismlar va birlashtiruvchi elementlarning turlari

I

Havoning namligi va harorati ochiq taʼsir qilish sharoitlariga mos keladi

Agressiv muhit taʼsir darajasi oʻrtacha agressiv hisoblanadi

Ulanish tugunlarida:

a) bir-birining orasidagi va pol sathidan tashqarida devorlarining bilan toʻsiqlar

b) taxta plitalari devor panellariga va ship burchagidagi devorlariga

II

Havoning namligi va harorati ochiq taʼsir qilish sharoitlariga mos keladi, biroq korroziya jarayonlari beton qoplama mavjudligi sababli sekinlashadi

Agressiv muhit taʼsir darajasi past agressivli

Betonlash yoki monolitlanganda ulash tugunlari:

a) taxta oʻzaro toʻsiqlari, devorlari, pol darajasida taxta larning panellari

b) taxta plitalari devorlari va devor panellariga

III

Namlash taʼsiri qurilish sifatiga bogʻliq, harorat ijobiydir

agressiv atrof-muhit taʼsiri darajasi agressiv emas

oʻrnatish va ulash tugunlari tashqi devor panelining betonning ichki qatlami darajasida joylashgan monolit boʻgʻinlarda

IV

Namlash taʼsiri qurilish sifatiga bogʻliq

haroratlar - musbat ichki iqlimdan tashqi iqlimgacha, shudring nuqtasida namlikning fazaviy plyonkasi shakllanishi

Agressiv muhit taʼsir darajasi oʻrtacha agressivli

Oʻrnatilgan va ulash tugunlari tashqi uch qavatli devor panelining butun qalinligi boʻylab joylashgan monolitik ulanish tugunlarida

V

Havoning namligi va harorati isitiladigan binolar sharoitlariga mos keladi

agressiv atrof-muhit taʼsiri darajasi oʻta past agressivli

Ichki tuzilmalarni bir-biriga ulash tugunlarda, ularning tashqi devorlarga tayanishidan qatʼi nazar

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrnatilgan qismlar va ulash elementlarini korroziyadan himoya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

1-jadval

 

Mazkur SHNQning 8-ilovasi
1-jadvaliga muvofiq ulanishlar guruhi

Himoya qilish usullari

I

1. 60 mkm qalinlikdagi issiq rux

2. qalinligi 120 — 150 mkm boʻlgan rux bilan toʻldirilgan kompozitsiyalar bilan sovuq holdagi rux

3. kombinatsiyalangan qoplama — qalinligi 60 — 70 mkm boʻlgan rux bilan toʻldirilgan kompozitsiyalar bilan sovuq rux va II yoki III guruhning ob-havoga chidamli lok-boʻyoq qoplamasi (qalinligi 80 — 100 mkm)

4. qalinligi 30 mkm boʻlgan ruxlash usuli

5. qalinligi 100 mkm boʻlgan gazotermik purkash

6. qalinligi 25 mkm boʻlgan termal diffuziyali purkash

II

betonlash yoki monolitlash:

1. 50 mkm qalinlikdagi issiq rux

2. qalinligi 60 — 70 mkm boʻlgan rux bilan toʻldirilgan kompozitsiyalar bilan sovuq rux

3. qalinligi 30 mkm boʻlgan ruxlash usul

4. qalinligi 100 mkm boʻlgan gazotermik purkash

5. qalinligi 25 mkm boʻlgan termal diffuziyali purkash

III

Yuzani himoyalash talablarsiz monolitlanadi

IV

monolitlash:

1. 60 mkm qalinlikdagi issiq rux

2. qalinligi 80 — 100 mkm boʻlgan rux bilan toʻldirilgan kompozitsiyalar bilan sovuq rux

3. qalinligi 30 mkm boʻlgan ruxlash usul

4. qalinligi 100 mkm boʻlgan gazotermik purkash

5. qalinligi 25 mkm boʻlgan termal diffuziyali purkash

V

Himoya talab qilinmaydi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya qoplamalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

1-jadval

 

Qoplama boʻlgan talablar

Atrof-muhitning agressiv darajasiga koʻra qoplamalar guruhi

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Atmosferaga chidamli

Ia

IIa

IIIa

IVa

Atmosferaga chidamli va kimyoviy chidamli

-

IIa,x

llla,x

IVa,x

Atmosferaga chidamli, kimyoviy chidamli va yorilishga chidamli

-

IIa,x,tr

IIIa,x,tp

IVa,x,tp

Izoh. “a” - atmosferaga chidamli, “x” - kimyoviy chidamli, “tr” - yorilishga chidamli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

2-jadval

 

Lok-boʻyoq materialining plyonka hosil qiluvchi turi boʻyicha xususiyatlari

Qoplama guruhi

Chidamlilikni tavsiflovchi indeks

Temir-beton konstruksiyalarda qoplamani qoʻllash shartlari

Alkid-uretanli

II, III

a, an, p,x

Gruntovkalarga AU turidagi loklar bilan surtiladi

Organosilikatli

II, III

a, an, p

Suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Organosilikon

III

a, an, p,t

Suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Kauchuklik

III

a, an, p,x,tr

Gruntovkalarga KCH turidagi loklar bilan surtiladi

Polisiloksanlik

III, IV

a, an, p,x

Suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Poliuretanlik

III, IV

a, an, p,x,tr

Gruntovkalarga UR turidagi loklar bilan surtiladi

Perxlorvinillik va

polivinilxloridlik

III, IV

a, an, p,x

Gruntovkalarga XV turidagi loklar bilan surtiladi

Kopolimer-vinilxloridlik

III, IV

a, an, p,x

Gruntovkalarga XS turidagi loklar bilan surtiladi

Xlorsulfatlangan poliyetilen

III, IV

a, an, p,x,tr

Gruntovkalarga HP turidagi loklar bilan surtiladi

Epoksidlik

III, IV

a, an, p,x

Gruntovkalarga EP tipidagi loklar bilan yoki suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Epooksid-kauchuklik

III, IV

a, an, p,x

Gruntovkalarga loklar bilan yoki suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Suv dispersiyali poliakril

II, III

a, an, p

Suv-dispersiyali gruntovkalarga yoki suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Suv dispersiyali poliakril fosfat

II, III

a, an, p,t

Suv dispersiyasi epoksid akril

III, IV

a, an, p,x

Suv dispersiyasi epoksid kauchuk

III, IV

a, an, p,x

Suv dispersiyali poliuretan

III, IV

a, an, p,x

Izoh. “a” — ochiq havoda, “an” — shiypon (naves) ostidagi ochiq havoda, “p” — xonalarda, “x” — kimyoviy chidamli, “tr” — yorilishga chidamli, “t” — issiqlikka chidamli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

3-jadval

 

Himoya turlari

Materialning xususiyatlari

Foydalanish sharoitlari guruhi

Qoplama tizimining qalinligi, mm

Maqsad

Asosiy xususiyatlari

Lok-boʻyoq qalin qatlamli va kombinatsiyalangan qoplama tizimlari

Poliuretan, kauchuk, epoksi-kauchuk, xlorsulflangan, poliyetilen, poliurea asosida

III, IV

0,3 — 2,0

Himoya, gidroizolyatsiyalovchi

Beton yuzasiga qoʻllaniladi

Namlikning beton yuzasiga kirishini oldini oladi, beton yuzasini baʼzi suyuq agressiv muhit taʼsiridan, karbonatlanishdan, tuzlarning taʼsiridan, xloridlardan himoya qiladi.

Betonda mustahkamlashning xavfsizligini, betonning sovuqqa chidamliligini oshiradi

Qoplamalar yorilishga chidamli, betonda yoriqlarni ochishga yoʻl qoʻyiladi

Polimer sement qoplama tizimlari

Polimer-sement asosidagi materiallar

III, IV

2,0 — 4,0

Himoya, gidroizolyatsiyalovchi

Beton yuzasiga qoʻllaniladi

Namlikning beton yuzasiga kirishini oldini oladi, beton yuzasini baʼzi suyuq agressiv muhit taʼsiridan, karbonatlanishdan, tuzlarning taʼsiridan, xloridlar dan himoya qiladi

Betonda mustahkamlashning xavfsizligini, betonning sovuqqa chidamliligini oshiradi.

Qoplamalar yorilishga chidamli, betonda yoriqlarni ochishga yoʻl qoʻyiladi

Shimdirish-kolmatning singuvchanlik taʼsiri

Polimer asosidagi material

II

-

Gidrofobizatsiya qiluvchi, himoya qiluvchi

Beton yuzasiga qoʻllaniladi

Namlikning beton yuzasiga kirishini oldini oladi

II, III

-

Himoya qiluvchi, zichlovchi. gidroizolyatsiyalovchi

Beton yuzasiga qoʻllaniladi

Betonning yuzasiga namlikning kirib kelishini oldini oladi, beton yuzasini baʼzi suyuq agressiv muhit taʼsiri dan himoya qiladi, betonda mustahkamlashning xavfsizligini, betonning sovuqqa chidamliligini oshiradi

Polimer-sement asosidagi materiallar

II, III

1,0 — 5,0

Himoya qiluvchi, zichlovchi. gidroizolyatsiyalovchi

Qoʻllash yuzasiga nisbatan suv bosimi yoʻnalishi dan (toʻgʻri dan-toʻgʻri yoki teskari) qatʼi nazar, beton yuzasiga qoʻllaniladi.

Betonning yuzasiga namlik tushishini oldini oladi, beton yuzasini baʼzi suyuq muhit taʼsiri dan himoya qiladi, betonda mustahkamlashning xavfsizligini oshiradi. 0,4 mm dan oshmaydigan ochilish kengligi bilan betonda yoriqlarni bitish taʼsiriga ega

Gidroplomba

Polimer-sement asosidagi materiallar

-

-

Tamponlovchi, gidroizolyatsiyalovchi

Beton yuzasiga va nuqsonli joylarga qoʻllaniladi. Bosim oqimlarini tezda yoʻq qiladi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton va temir-beton konstruksiyani elektrokorroziyadan himoya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

 

Konstruksiyalarning joylashuvi

Bino va inshootlar

Anod va oʻzgaruvchan zonalarda xavfning asosiy koʻrsatkichlari1)

Mis sulfat elektrodiga nisbatan mustahkamlash-beton (potensiali), B

Armaturadan oqish tokining zichligi, mA/dm2

Yer ostida

Cl2) tarkibi bilan yerosti suvlarida 0,2 g/dm3 gacha

yuqori 0,5

yuqori 0,6

Yer ostida

Eritma elektroliz boʻlimlari, sanoat temir yoʻl transporti inshootlari

yuqori 0,5

yuqori 0,6

Suvli eritmalarning elektroliz boʻlimlari

yuqori 0,0

yuqori 0,6

1) dagi koʻrsatkichlar, agar mustahkamlash yoriqlar kengligi boʻlgan tuzilmalarda beton bilan himoyalangan boʻlsa, oldindan kuchlanishli tuzilmalar uchun 0,1 mm dan va oddiy tuzilmalar uchun 0,2 mm dan oshmasa amal qiladi.

Agar betonning himoya qatlamida ochilish kengligida yoriqlar boʻlsa, oldindan kuchlanishli tuzilmalar uchun 0,1 mm dan ortiq va anʼanaviy tuzilmalar uchun 0,2 mm dan ortiq boʻlsa, elektrokorroziya xavfi koʻrsatkichlari GOST 9.602-2016 ga muvofiq olinishi kerak.

2) Yer osti suvidagi xlor ionlarining miqdori GOST 4245-72 boʻyicha aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻoch konstruksiyalarni himoya qilish uchun talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

                                       1-jadval

Sinf1) Texnik xizmat koʻrsatish shartlari

Konstruksiyalarning texnik xizmat koʻrsatishining umumiy shartlari

Bino
va inshootlarga misollar

Texnik xizmat koʻrsatishda yogʻochning muvozanat namligi, %

Biologik agentning koʻrinishi

Yogʻochga agressiv taʼsir qilish darajasi

Yogʻochni yoʻq qiladigan zamburugʻlar

Yogʻochni yoʻq qiladigan xasharotlar

1

1.1

1.2

Quruq normal sharoitda isitiladigan xonalarning ichida2)

Jamoat binolari va inshootlari, turar joy binolari

15 dan yuqori emas

-

+

Oʻta past agressivli

2

2.1

Nam rejim bilan isitiladigan xonalar ichida2)

Akvaparklar, suzish havzalari, sanoat, chorvachilik
va parrandachilik binolari

18 dan yuqorida emas, vaqti-vaqti bilan 20 dan yuqori

+

+

Past agressivli

2.2

Issiqlik va namlik manbalari boʻlmagan isitilmaydigan xonalar ichida

Turli maqsadlar uchun ombor binolari, isitilmaydigan chodirlar

+

+

+

3

3.1

Ochiq havoda, biroq atmosfera yogʻinlaridan himoya bilan

Ochiq sport va jismoniy tarbiya inshootlari, ayvonlar

+

+

3.2

Nam sharoitda isitiladigan xonalar ichida), shuningdek issiqlik va namlik manbalari boʻlgan isitilmaydigan xonalar ichida

Sanoat, chorvachilik va parrandachilik binolari

Vaqti-vaqti bilan 20 dan yuqori

+

+

Oʻrtacha agressivli

3.3

Ochiq havoda (yer bilan aloqa qilmasdan)

Toʻliq yoki qisman ochiq havoda joylashgan inshootlarga ega bino va inshootlar

20 va undan yuqori

+

+

4

4.1

4.2

Ochiq havoda yer bilan aloqa qilishda (yerdan havo zonasi yoki suv bilan)

Elektr liniyasi tayanchlari, qoziqlar, sovitish minoralari

Doimiy ravishda 20 dan yuqori

+

+

Yuqori agressivli

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Binolarning namlik sharoitlari 1)

Namlik zonasi2)

Mazkur SHNQning
2-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq gazlar guruhi

Gazsimon muhitning yogʻochga agressiv taʼsir darajasi

Quruq

A

B

C

D

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Normal

A

B

C

D

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Namli yoki hoʻl

A

B

C

D

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

1) SHNQ 2.01.04-18 ning 1-jadvaliga muvofiq aniqlanadi.

2) SHNQ 2.01.01-22 ning 3-jadvaliga muvofiq aniqlanadi.

Izohlar:

1. Isitilgan binolarning konstruksiyalari uchun, kondensatsiyaga yoʻl qoʻyiladigan yuzalarda, atrof-muhitga agressiv taʼsir darajasi nam sharoitga ega xonalardagi inshootlarga nisbatan belgilanadi.

2. Gaz muhitida bir nechta agressiv gazlar mavjud boʻlganda, muhitning agressiv taʼsir darajasi eng agressiv gaz bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Binolarning namlik sharoitlari1)

Namlik zonasi3)

Qattiq moddalarning suvda eruvchanligi2) va ularning gigroskopikligi

Qattiq muhitning yogʻochga agressiv taʼsir darajasi

Quruq

Kam-eriydigan

Yaxshi eriydigan, kam gigroskopik

Yaxshi eriydigan, Gigroskopik

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Normal

Kam eriydigan

Yaxshi eriydigan, kam gigroskopik

Yaxshi eriydigan, gigroskopik

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Namli yoki hoʻl

Kam eriydigan

Yaxshi eriydigan, kam gigroskopik

Yaxshi eriydigan, gigroskopik

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

1) SHNQ 2.01.04-18 ga muvofiq aniqlanadi.

2) Eng keng tarqalgan eriydigan tuzlarning roʻyxati va ularning xususiyatlari mazkur SHNQning 2-ilovasi 3 va 4-jadvallarida keltirilgan.

3) SHNQ 2.01.01-22 ning 3-jadvaliga muvofiq aniqlanadi

Izoh. Metall elementlar boʻlmagan yogʻoch konstruksiyalar uchun xlorid muhiti oʻta past agressivli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Muhit

Konsentratsiya, %

Noorganik suyuq muhitning yogʻochga agressiv taʼsiri darajasi1)

Muhit

Konsentratsiya, %

Noorganik suyuq muhitning yogʻochga agressiv taʼsiri darajasi1)

Suv:

Daryo

koʻl

dengiz

 

-

-

-

Oʻta past agressivli

Kislota:

oltingugurt

azot

xlorid

fosforik

ammiak

ishqorlar

 

yuqori 5 dan 10 gacha

yuqori 5 dan 0 gacha

yuqori 5 dan 10 gacha

yuqori 5 dan 10 gacha

2 gacha va yuqori 30

Oʻrtacha agressivli

Kislota:

Past agressivli

Kislota:

 

yuqori 10

yuqori 10

yuqori 5

yuqori 2 dan 30 gacha

Yuqori agressivli

fosforik

oltingugurt

10 gacha

5 gacha

oltingugurt,

azot,

azot

5 gacha

xlorid

ammiak

5 gacha

Ishqorlar

1) 45 °C — 50 °C atrof-muhit haroratida agressiv taʼsir darajasi bir darajaga oshadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Muhit

Yogʻochga organiy suyuq muhitlarning agressiv taʼsirining darajasi

Muhit

Yogʻochga organiy suyuq muhitlarning agressiv taʼsirining darajasi

Neft va neft mahsulotlari

moy:

mineralli,

oʻsimlik

hayvon

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Organik kislotalarning eritmasi:

uksus,

limon,

shavel.

Erituvchilar:

benzol, atseton

Past agressivlili

Past agressivlili

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

6-jadval

 

Mazkur SHNQning 12-ilovasi 1-jadvali boʻyicha agressiv taʼsirning darajasi

Xonalarning namlik rejimi Namlik zonasi

Himoya (mazkur SHNQning 13-ilovasi 1-jadvali boʻyicha)

Oʻta past agressivli

Quruq, normal

Quruq, normal

Nam, hoʻl

Nam

Himoyasiz

 

4, 5

Past agressivli

Quruq, normal

Quruq, normal

Nam, hoʻl

Nam

Himoyasiz

 

6, 7, 10

Oʻrtacha agressivli

Quruq, normal

Quruq, normal

Nam, hoʻl

Nam

10

 

4, 5, 10

Yuqori agressivli

Suyuq muhit

10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻoch konstruksiyalarni biologik korroziyadan himoyalash usullari va vositalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

1-jadval

 

T/r

Himoya vositasining turi

Himoya vositaning kimyoviy asosi

Qayta ishlash va sarf meʼyori

Yuzaga tushirish, g/m2

konservalash, kg/m3

Biohimoya

1.

Suvda eruvchan antiseptiklar:

A — yuviladigan

B — qiyin yuviladigan

 

Ftoridlar, boratlar

Xrom, mis, mishyak

 

400 — 500

400 — 500

 

-

8 — 15

2.

Organo eruvchan antiseptiklar

Alkidli

150 — 200

-

3.

Yogʻli antiseptiklar (singdiriladigan yogʻlar)

Toshkoʻmir, slanetsli, antratsenli

-

75 — 100

Namlikdan himoya

4.

Suvda eritiladigan lok-boʻyoq materiallari (loklar, boʻyoqlar, emallar)

Akrillik, akril-alkidlik

100 — 150

-

5.

Organoeritiladigan lok-boʻyoq materiallari:

A — loklar, boʻyoqlar, emallar

B — shpatlevkalar

 

 

 

Alkidli, uretan-alkidnli

100 — 150

-

Epoksid

800 — 1000

-

Bionamlikdan himoya

6.

Suvda eritiladigan singdirish tarkiblari

Akrilli, akril-alkidli

120 — 150

-

7.

Organoeritiladigan singdirish tarkiblari

Alkidli

120 — 150

-

8.

Suvda eritiladigan qatlam yaratuvchi tarkiblari

Akrilovaya, akrilovo-alkidnaya

150 — 200

-

9.

Organoeritiladigan qatlam yaratuvchi tarkiblari

Alkidli, uretan-alkidli

150 — 200

-

Kimyoviy chidamli namlikdan himoya

10.

Organoeritiladigan lok-boʻyoq materiallari:

Perxlorvinilli, uretano-alkidli, epoksidli

120 — 150

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
14-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻoch konstruksiyalarni biologik korroziyadan himoya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

1-jadval

 

Konstruksiya va elementlar

Mazkur SHNQning 14-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq foydalanadigan sinflar/kichik sinflar

1.1 va 1.2

2.1

2.2

3.1

3.2

3.3

4

Binolarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari

ustunlar, fermalar, ramkalar, balkalar, arkalar, progonlar, aloqalar, rigellar:

 

yon yuzalar

 

6, 7

2+5A

1, 2 +4, 5A

2+4, 5A

 

1B, 2+5A1)

2+4, 5A

1B, 2 + 5A

2+5A

   7   

2+5A

-

isitiladigan binolarning tashqi devorlari kesishgan joylarda doimiy massiv qism elementlarining yon yuzalari

 

 

 

   -   

2 + 5B

 

 

 

   -   

2+5B

 

 

 

oxirgi yuzalar

  -

1B, 2

2+5B

1B, 2

2+5B

1B, 2

2+5B

1B, 2

2+5B

1B, 2

2+5B

 

Ochiq inshootlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari

estakadalar, konveyer galereyalari, minoralar (yoritish, geodeziya, suv taʼminoti), pergolalar

 

 

 

 

 

 

 

yon yuzalar

-

-

-

-

-

1B, 2 + 5A

2 + 5A

-

elementlarning uchlari

-

-

-

-

-

   -   

2 + 5B

-

elektr uzatish liniyalari tayanchlari, qoziqlar, sovitish minoralari sugʻorish tizimlari, pergolalar

-

-

-

-

-

-

1B, 3

-

Binolarni oʻrab turgan konstruksiiya

tashqi devorlari toshli, yogʻochli

 

 

 

 

 

 

 

fasad yuzalari

-

-

-

-

-

6, 7

6 - 9

-

ichki yuzalar

-

8, 9

2 + 4,5A

1B, 6, 7

6, 7

-

2 + 5A

2 + 5A

-

-

tashqi devorlari ramka va panellari

 

 

 

 

 

 

 

karkas elementlari

-

1, 2

2

-

-

1, 2

2

-

-

tashqi qoplama

-

-

-

-

-

6 - 9

-

-

cherdakli va qavatlaaro orayopmalar

 

 

 

 

 

 

 

balkalar, toʻsinlar xonaning ichki qismida

-

6 - 9

6 - 9

-

-

6 - 9

6 - 9

-

-

orayopmaning qalinligida

1, 2

1B, 2

1, 2

1B, 2

-

-

1, 2

1B, 2

-

-

birlashtirilgan qoplamalar (izolyatsiya qalinligidagi ramka yelementlari)

-

1, 2

1B, 2

-

-

1, 2

1B, 2

-

-

1) 1b, 2 + 5A - oʻchirish qiyin boʻlgan antiseptik 1B yoki eruvchan antiseptik 2 va suyultiriladigan lok-boʻyoq materiallarini ketma-ket qoʻllash 5A.

Izoh. Chiziq ustida qattiq yogʻoch konstruksiyalarni himoya qilish sxemasi, chiziq ostida - yopishtirilgan yogʻoch.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Foydalanish sharoitlari sinflari

Konstruksiyalarning ish sharoitlarining qoʻshimcha xususiyatlari

Sinflarni hisobga olish xususiyatlari

Asos

Kichik sinflar

Konstruksiyaviy hisob-kitoblar

Konstruksiyalarni tayyorlash

1

2

3

4

5

1

1.1

Binolar quruq boʻlsa, isitish mavsumida namlik 40 dan 50 foizgacha

Yogʻochning mustahkamligiga namlikning taʼsirini hisobga olish talab qilinmaydi, chunki kutilayotgan ish namligi 12 foiz dan oshmaydi, buning uchun standart quvvat qiymatlari oʻrnatiladi

Yogʻochning namligi yopishtirilgan konstruksiya-larning qatlamlari 1.1 kichik sinf uchun 9 foiz va 1.2 kichik sinf uchun 12 foizdan va qattiq yogʻoch elementlar har ikkala kichik sinf uchun 18 — 20 foizdan oshmasligi kerak

Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar uchun GOST 33121-2014 boʻyicha qatlamlarga ajratish koʻrsatkichi esa 10 foizdan oshmasligi kerak

1.2

Oddiy ichki sharoitda

2

2.1

Isitiladigan xonalarning nam sharoitida

Hisoblashda ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish kerak

Yogʻochning namligi yopishtirilgan konstruksiyalarning qatlamlari 15 foizdan oshmasligi kerak

Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar uchun GOST 33121-2014 boʻyicha qatlamlarga ajratish koʻrsatkichi esa 5 foizdan oshmasligi kerak

2.2

Quruq va normal namlik zonalarida isitilmaydigan xonalarda

3

3.1

Nam namlik zonasida binolarning nam ishlashi yoki shiypon (naves) ostida

Hisoblashda ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish kerak, chunki operatsion namlik 20 foiz yoki undan koʻproqqa koʻtarilishi tufayli

Yogʻochning namligi yopishtirilgan konstruksiyalarning qatlamlari 15 foizdan oshmasligi kerak

Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar uchun esa qatlamlarga ajralish koʻrsatkichi 3 foizdan oshmasligi kerak

3.2

Isitiladigan xonalarning nam ishlashi yoki isitilmaydigan xonalarda sunʼiy issiqlik chiqishi vaqtida

3.3

Ochiq atmosfera sharoitida

4

4.1

Yer bilan aloqa qilganda

Hisoblashda ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish kerak, chunki operatsion namlik 20 foiz yoki undan koʻproqqa koʻtarilishi tufayli

Yogʻochning namligi yopishtirilgan konstruksiyalarning qatlamlari 15 foiz dan oshmasligi kerak.

Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar uchun esa qatlamlarga ajralish koʻrsatkichi 3 foizdan oshmasligi kerak

4.2

Suvda

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
15-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tosh konstruksiyalarining himoyasiga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Xonalarning namlik rejimi 1)

Namlik zonasi 2)

Gazlar guruhi (mazkur SHNQning 2-ilovasi 1 va 2-jadvallari boʻyicha)

Gaz muhitining gʻisht konstruksiyalariga agressiv taʼsir darajasi

Keramik plastik qoliplash

Silikatli

Quruq

V

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

S

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

D

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Normal

V

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

S

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

D

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Namli, hoʻl

V

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

S

Oʻta past agressivli

Past agressivli

D

Oʻta past agressivli

Oʻrtacha agressivli

1) SHNQ 2.01.04-18 ning 1-jadvali boʻyicha aniqlanadi.

2) SHNQ 2.01.01-22 ning 3-jadvali boʻyicha aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

2-jadval

 

Xonalarning namlik rejimi 1)

Namlik zonasi 2)

Qattiq moddalarning suvda eruvchanligi3) va ularning gigroskopikligi

Gaz muhitining gʻisht konstruksiyalariga agressiv taʼsir darajasi

Sopol plastika tuzilishli

Silikatli

Quruq

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Normal

 

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Namli, hoʻl

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yaxshi eriydigan kichik gigroskopik

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

1) SHNQ 2.01.04-18ning 1-jadvali boʻyicha aniqlanadi.

2) SHNQ 2.01.01-22ning 3-jadvali boʻyicha aniqlanadi.

3) Eng keng tarqalgan eriydigan tuzlar, changlar va ularning xususiyatlari roʻyxati mazkur SHNQning 2-ilovasi 4-jadvalda keltirilgan.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
16-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tosh konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish uchun lok-boʻyoq materiallari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Qatlama hosil qiluvchi turi boʻyicha lok-boʻyoq materiallarining xususiyatlari

Qoplama guruhlari

Chidamliligini tavsiflovchi qoplama indeksi

Qoplamani konstruksiyalarga qoʻllash sharti

Pentafta

I

a, an, p

Gruntovkaga PF turidagi loklar bilan surtiladi

Nitrotsellyuloza

I

p

Gruntovkaga NSturidagi loklar bilan surtiladi

Organosilikat

I

an, p

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Organik-kremniy

III

a, an, x, t

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Poliuretan

III, IV

a, an, p

Gruntovkaga URturidagi loklar bilan surtiladi

Epoksid

III, IV

a, an, p, x

Gruntovkaga EPturidagi loklar bilan surtiladi

Epoksid-kauchuk

III, IV

a, an, p, x

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Perxlorovinil

III, IV

a, an, p, x

Gruntovkaga XV turidagi loklar bilan surtiladi

Kopolimer-vinilxlorid

III, IV

a, an, p, x

Gruntovkaga XS turidagi loklar bilan surtiladi

Xlorli kauchuk

III

a, an, p, x

Gruntovkaga KCH turidagi loklar bilan surtiladi

Xlorosulflangan poliyetilen

III, IV

a, an, p, x, tr

Gruntovkaga XP turidagi loklar bilan surtiladi

Suv dispersiyasi pentaftalik

I

p

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Suv dispersiyasi pentaftalik, sopolimer-vinilatsetatli

I

p

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Suv dispersiyasi pentaftalik, kauchukli

I

p

Suyultirilgan boʻyoq bilan gruntlash

Suv dispersiyasi pentaftalik, poliakrilli

II, III

a, an, p

Suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkalarga surtiladi

Suv dispersiyasi pentaftalik, poliakril fosfatli

II, III

a, an, p, t

Suyultirilgan boʻyoq asosidagi gruntovkaga surtiladi

Izoh: “a” - ochiq havoda, “an” - shiypon (naves) ostidagi ochiq havoda, “p”  - xonada, “x”  - kimyoviy chidamli, “tr”  - yoriqqa chidamlilik, “t”  - issiqlikka chidamlilik.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
17-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall konstruksiyalarni agressiv vositalarning tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Xona havosining nisbiy namligi, %

Mazkur SHNQning 17-ilovasi 9-jadvaliga muvofiq gazlar guruhi

Konstruksiyalarga agressiv ekologik taʼsir darajasi

Fazali namlik plyonkasi bilan sirtni namlash davomiyligi, h/yil

isitilgan binolar ichida1)

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves)lar ostida

ochiq havoda

60 gacha

1000 gacha

A1

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

A2

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

B

Oʻta past agressivli

Past agressivli3)

Past agressivli

C

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

D

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

60 — 75

1000 — 2500

A1

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

A2

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

B

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

C

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

D

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

75 dan yuqori

2500 — 4000

A1

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

A2

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

B

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

C

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

D

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

1) Namlikning kondensatsiyalanishi, sizib chiqishi yoki suv sachrashi natijasida yuza namlanganda, agressiv taʼsir darajasi namlanish davomiyligi mos keladigan ochiq havoda joylashgan konstruksiyalar uchun qabul qilinadi.

2) Shiypon (naves) ostida agressiv taʼsir darajasi taxmin qilinadi - past agressivli.

Izohlar:

1. Agressiv ekologik taʼsir darajasini baholashda uglerod dioksidining taʼsiri hisobga olinmaydi.

2. Alyumin konstruksiyalarga atrof-muhitning agressiv taʼsiri darajasini baholashda ammiak, oltingugurt dioksidi, vodorod sulfidi, azot oksidlarining A va B guruhlari konsentratsiyasidagi taʼsiri hisobga olinmaydi.

A guruhi gazlarining agressiv taʼsir darajasi namlikning fazali plyonkasi bilan yuzani namlash davomiyligi 2500 — 4000 h/yil boʻlganda kuchsiz agressiv deb baholanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Xona havosining nisbiy namligi, %

Mazkur SHNQning 17-ilovasi
10-jadvaliga muvofiq qattiq muhitning suvda eruvchanligi
va ularning gigroskopikligi

Konstruksiyalarga agressiv ekologik taʼsir darajasi3)

Fazali namlik plyonkasi bilan sirtni namlash davomiyligi, h/yil

isitilgan binolar ichida2)

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves)lar ostida

ochiq havoda

60 gacha

1000 gacha

Kam eriydigan

Oʻta past agressivli

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan past gigroskopik

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan gigroskopik

Past agressivli 4)

Past agressivli

Oʻrtacha agressivli

60 — 75

1000 — 2500

Kam eriydigan

Oʻta past agressivli

Past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan past gigroskopik

Past agressivli 4)

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yaxshi eriydigan past gigroskopik

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

yuqori 75 dan

2500 — 4000

Kam eriydigan

Past agressivli 4)

Past agressivli

Past agressivli

Yaxshi eriydigan past gigroskopik

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yaxshi eriydigan gigroskopik

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

Yuqori agressivli

1) Namlikning kondensatsiyasi, oqish yoki suvning chayqalishi natijasida sirt namlanganda, tashqi konstruksiyalar uchun boʻlgani kabi, agressiv taʼsir darajasi ham qabul qilinadi.

2) Alyumin konstruksiyalarga taʼsir qilishning yuqori agressiv darajasi umumiy xlorid choʻkmasi
25 mg/(m2 kun), oʻrtacha agressivli darajasi 5 mg/(m2 kun)dan ortiq boʻlishi kerak.

Sulfatlar, nitratlar, nitritlar, fosfatlar va oksidlovchi tuzlarni oʻz ichiga olgan muhitning alyuminga agressiv taʼsir qilish darajasi faqat yuqorida koʻrsatilgan miqdoriga muvofiq xloridlar taʼsirida hisobga olinishi kerak.

4) Agressiv taʼsir qilish darajasi past agressivli darajalarni oʻz ichiga oladi: Past agressivli -1 va Past agressivli -2.

Izoh. Binolar ichida joylashgan yopiq inshootlarning qismlari uchun nisbiy namligi 75 foizdan ortiq boʻlgan xonalarga nisbatan agressiv ekologik taʼsir darajasi oʻrnatilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Noorganik suyuq muhit

pH ning vodorod koʻrsatkichi

Sulfatlar va xloridlarning umumiy konsentratsiyasi, g/l

Metall konstruksiyalarga agressiv muhitning taʼsir darajasi1)

Tabiiy chuchuk suvlar

3 yuqori 11 gacha

5 gacha

Oʻrtacha agressivli

3 yuqori 11 gacha

yuqori 5

Yuqori agressivli

3 gacha

Har qanday

Yuqori agressivli

Dengiz suvi

yuqori 6 dan 8,5 gacha

yuqori 20 dan 50 gacha

Oʻrtacha agressivli

Tozalanmagan aylanma (oborotniy) va oqova suvlari

yuqori 3 dan 11 gacha

5 gacha

Oʻrtacha agressivli

yuqori 5

Yuqori agressivli

Chorvachilik binolarining oqova suyuqliklari

yuqori 5 dan 9 gacha

5 gacha

Oʻrtacha agressivli

Organik boʻlmagan kislota eritmalari

3 gacha

Har qanday

Yuqori agressivli

Ishqor eritmalari

yuqori 11

Har qanday

Oʻrtacha agressivli

Tuzlarning konsentratsiyasi 50 g/l dan qori boʻlgan eritmalar

yuqori 3 dan 11 gacha

Har qanday

Yuqori agressivli

1) 0 dan 50 gacha boʻlgan harorat oraligʻida kislorodga erkin kirish bilan va 1 m/s gacha tezlikda.

Izohlar:

1. Suv xlor yoki vodorod sulfidi bilan toʻyingan holda, muhitning agressiv taʼsiri darajasi bir darajaga yuqori boʻlishi kerak.

2. Suv va tuz eritmalaridan kislorodni olib tashlashda agressiv taʼsir darajasi bir darajaga pastroq boʻlishi kerak.

3. Suv harakati tezligini 1 dan 10 m/s gacha oshirishda, shuningdek suv koʻtarilishi va koʻtarilish-pasayin zonasidagi konstruksiyalar yuzasini vaqti-vaqti bilan namlashda yoki yopiq rezervuarlarda suv harorati 50 °C dan 100 °C gacha koʻtarilganda deaeratsiyasiz, muhitning agressivlik darajasi taʼsiridan bir daraja yuqori boʻlishi kerak

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Organik suyuq muhitlar

Muhitning metall konstruksiyalarga agressiv taʼsiri darajasi

Moylar (mineralli, oʻsimlik, hayvon)

Oʻta past agressivli

Neft va neft mahsulotlari

Past agressivli

Erituvchilar (benzol, atseton)

Past agressivli

Organik kislotalarning eritmalari

Past agressivlidan yuqori agressivlilik gacha

Izoh. Ushbu jadvalda keltirilgan neft va neft mahsulotlarining agressiv taʼsir darajasi metall konstruksiyalar va rezervuarlar konstruksiyalarining tashqi yuzasiga taʼsir qilishda hisobga olinishi kerak.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Oʻrtacha yillik havo harorati, °C1)

Yer osti suvlarining xususiyatlari 2)

Yer osti suvlari sathidan past boʻlgan gruntlarning agressiv taʼsir darajasi

Gruntlarning yer osti suvlari sathidan agressiv taʼsir darajasi 3)

pH

sulfatlar va xloridlarning umumiy konsentratsiyasi, g/l

SHNQ 2.01.01-22 boʻyicha namlik zonalarida

Grunt samarali qarshiligi qiymatlarida, Om

20 gacha

20 yuqori

0 gacha

5 gacha

Har qanday

Oʻrtacha agressivli

Nam

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

5 yuqori

5 gacha

Past agressivli

Quruq

Past agressivli

Past agressivli

5 yuqori

5 yuqori

Oʻrtacha agressivli

Normal

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

0 yuqori 6 gacha

5 gacha

Har qanday

Yuqori agressivli

Nam

Yuqori agressivli

Oʻrtacha agressivli

5 yuqori

1 gacha

Past agressivli

Quruq

Oʻrtacha agressivli

Past agressivli

5 yuqori

1 yuqori

Oʻrtacha agressivli

Normal

Yuqori agressivli

Oʻrtacha agressivli

6 yuqori

5 gacha

Har qanday

Yuqori agressivli

Nam

Yuqori agressivli

Yuqori agressivli

5 yuqori

5 gacha

Oʻrtacha agressivli

Quruq

Oʻrtacha agressivli

Oʻrtacha agressivli

5 yuqori

5 yuqori

Yuqori agressivli

Normal

Yuqori agressivli

Oʻrtacha agressivli

1) Havoning oʻrtacha yillik harorati SHNQ 2.01.01-22 da keltirilgan.

2) Geotermal suvlarning taʼsiri hisobga olinmaydi.

3) Filtrlash koeffitsiyenti 0,1 m/kun boʻlgan yuqori filtrlangan va oʻrtacha filtrlangan gruntlar uchun.

Izoh. 20 mg/l gacha boʻlgan pastki loy va vodorod sulfidini oʻz ichiga olgan pastki qumli gruntlarning agressiv taʼsiri darajasi past agressivli, vodorod sulfidi 20 mg/l yuqori boʻlganda oʻrtacha agressivli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Muhitning agressiv taʼsiri darajasi

Poʻlat konstruksiyalar yuzasini prokat kuyganidan va qoplamalar ostidagi zangdan tozalash darajasi

Lok-boʻyoq

metall

izolyatsiya

issiq ruxlash

termodiffuzion ruxlash

gazotermik purkash

Oʻta past agressivli

3

1

2

-

3

Past agressivli

21)

1

2

1

3

Oʻrtacha agressivli

Past emas1)

1

2

1

3

Yuqori agressivli

Past emas1

-

-

1

3

1) Agressiv muhitda ishlaydigan konstruksiyalar choklarining yuzalari, shuningdek suyuq muhitda ishlaydigan tuzilmalarning sirtlari I tozalash darajasiga qadar tozalanishi kerak.

Izohlar:

1. Prokat kuyganidan va zangdan kerakli tozalash darajasiga erishish uchun past, oʻrtacha va yuqori agressivli vositalar uchun abraziv tozalash kerak.

Issiq va termodiffuzion ruxlashdan oldin yuzani tozalashga yoʻl qoʻyiladi.

2. Agressiv sharoitda, shuningdek suyuq muhit taʼsir qilish sharoitida foydalaniladigan konstruksiyalarning oʻtkir qirralari kamida 2 mm radiusgacha yaxlitlanishi kerak.

3. Lok-boʻyoq va yoki izolyatsiya qoplamalarini qoʻshimcha qoʻllamasdan elektrokimyoviy himoya paytida poʻlat konstruksiyalar yuzasini tozalash darajasi belgilanmaydi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Muhitning agressiv daraja taʼsiri

Toʻsiq konstruksiya listlarning minimal qalinligi korroziyadan himoyalanmagan holda qoʻllanilishi, mm

Alyumindan

Qalinligi kamida
19 mkm (yoki 275 dan kam boʻlmagan sinf) boʻlgan issiq rux qoplamali yupqa-listli poʻlat prokatdan

Markasi 10XNDP, 10XDP, 14XGNDS boʻlgan poʻlatdan (C345 mustahkamlik sinfi)

Oʻta past agressivli

Cheklovsiz

0,5

Tashqi yuzaga agressivlikning taʼsiri bilan aniqlanadi1)

Past agressivli

Cheklovsiz

-

0,8

Oʻrtacha agressivli

1,02)

-

-

1) Xona tomondan listlar yuzasiga lok-boʻyoq qoplamalari qoʻllanilishi sharti bilan.

2) AD1M, AMsM, Amg2M alyumin markalar uchun (korroziyadan himoyalanmagan boshqa turdagi alyumindan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi).

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-jadval

Foydalanish sharoitlarining indeksi

Mazkur SHNQning
17-ilovasi
1-jadvali boʻyicha agressiv taʼsir darajasi

Konstruksiyaning umumiy foydalanish sharoiti

Mazkur SHNQning 2-ilovasi
2-jadvali boʻyicha gazlar guruhi

C1

Agressiv emas

xona havosining nisbiy namligi 75 foizgacha boʻlgan isitiladigan binolar ichida, isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil1) gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

A

xonaning nisbiy namligi 60 foizgacha boʻlgan isitiladigan binolarning ichida

B

C2

Past agressivli-1

ochiq havoda, 2500 h/yil gacha boʻlgan fazali namlik plyonkasi bilan yuzani namlanish davomiyligida

A2)

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil1) gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

V

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil dan 2500 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

A2)

xona havosining nisbiy namligi 65 foizdan 75 foiz 1) gacha boʻlgan isitiladigan binolar ichida

B

C3

Past agressivli -2

ochiq havoda, 2500 h/yil gacha boʻlgan fazali namlik plyonkasi bilan yuzani namlanish davomiyligida

A3)

ochiq havoda, 1000 h/yil gacha boʻlgan fazali namlik plyonkasi bilan yuzani namlanish davomiyligida

B

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil1) gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

B

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil dan 2500 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

A3)

xona havosining nisbiy namligi 75 foiz 1) gacha boʻlgan isitiladigan binolar ichida

C

C4

Oʻrtacha agressivli

ochiq havoda va isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

C

ochiq havoda va isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil dan 2500 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

B, C

ochiq havoda va isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 2500 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

A, B

isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

D

xona havosining nisbiy namligi 75 foiz 1) gacha boʻlgan isitiladigan binolar ichida

D

xona havosining nisbiy namligi 75 foiz 1) gacha boʻlgan isitiladigan binolar ichida

A, B

C5

Yuqori agressivli

ochiq havoda va isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 1000 h/yil dan 2500 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

D

ochiq havoda va isitilmaydigan binolar ichida yoki shiypon (naves) ostidagi namlik 2500 h/yil dan 4000 h/yil gacha boʻlgan fazaviy yupqa qatlamning namlanish davomiyligida

C, D

xona havosining nisbiy namligi 75 foiz 1) dan yuqori boʻlgan isitiladigan binolar ichida

C, D

Izohlar:

1. Isitiladigan binoda, namlik, oqish yoki suv sachrashi natijasida yuza namlanganda foydalanish indeksi ochiq havodagi konstruksiyalar kabi qabul qilinadi.

2. Agressiv gazlar konsentratsiyasida mg/m3: uglerod dioksidi -500 gacha, ammiak-0,04 gacha, oltingugurt dioksidi-0,05 gacha, vodorod ftoridi-0,005 gacha, azot oksidi-0,04 gacha, xlor-0,03 gacha.

3. Agressiv gazlar konsentratsiyasida mg/m3: uglerod dioksidi - 500 dan yuqori 2000 gacha, ammiak- 0.04 dan yuqori 0.2 gacha, oltingugurt dioksidi- 0.05 dan yuqori 0.5 gacha, vodorod ftoridi- 0.005 dan yuqori 0.05 gacha, vodorod sulfidi-0,01 gacha, azot oksidlari-0,04 dan yuqori 0,2 gacha, xlor-0,1 gacha, vodorod xlorid-0,05 gacha.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Nomlanishi

Gazlar guruhi uchun mg/m3 konsentratsiyasi

A1

A2

B

C

D

Uglerod dioksidi

500 gacha

500 dan yuqori 2000 gacha

2000 dan yuqori

-

-

Ammiak

0,04 gacha

0,04 dan yuqori 0,2 gacha

0,2 dan yuqori 20 gacha

20 dan yuqori

-

Oltingugurt dioksidi

0,05 gacha

0,05 dan yuqori 0,5 gacha

0,5 dan yuqori 10 gacha

10 dan yuqori 200 gacha

200 dan yuqori 1000 gacha

Vodorod ftoridi

0,005 gacha

0,005 dan yuqori 0,05 gacha

0,05 dan yuqori 5 gacha

5 dan yuqori 10 gacha

10 dan yuqori 100 gacha

Vodorod sulfidi

0,004 gacha

0,005 dan yuqori 0,01 gacha

0,01 dan yuqori 5 gacha

5 dan yuqori 100 gacha

100 dan yuqori

Azot aksidlari 1)

0,04 gacha

0,04 dan yuqori 0,2 gacha

0,2 dan yuqori 5 gacha

5 dan yuqori 25 gacha

25 dan yuqori 100 gacha

Xlor

0,03 gacha

0,03 dan yuqori 0,1 gacha

0,1 dan yuqori 1 gacha

1 dan yuqori 5 gacha

5 dan yuqori 10 gacha

Vodorod xloridi

0,005 gacha

0,005 dan yuqori 0,05 gacha

0,05 dan yuqori 5 gacha

5 dan yuqori 10 gacha

10 dan yuqori 100 gacha

1) Suvda eriydigan kislota eritmalarini shakllantirish bilan.

Izoh: D gazlar guruhi uchun grafada koʻrsatilgan chegaralardan oshuvchi gazlar konsentratsiyasida bino
va inshootlarning qurilish konstruksiyalari uchun materiallarni qoʻllash eksperimental tadqiqotlarga asosan amalga oshirilishi kerak.

Muhitda bir necha gazlar mavjud boʻlsa agressiv guruh qabul qilinadi (mazkur SHNQning
1 va 2-ilovalarida keltirilgan)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-jadval

Qattiq muhitlarning suvda eruvchanligi
va ularning gigroskopikligi

Koʻp tarqalgan tuzlar, oksidlar, gidroksidlar, organik birikmalar, aerozollar va changlar

Past eruvchan

Silikatlar, fosfatlar va magniya karbonatlar, kalsiy, bariy, qoʻrgʻoshin, bariy sulfatlari, qoʻrgʻoshin, temir, xrom, alyumin, kremniyning oksidlari va gidroksidlari

Yaxshi eruvchan, past gigroskopik

Natriy va sulfatlari va xloridlari, kaliy, ammoniy, magniy, marganets, rux sulfatlari, ammoniy, bariy, kaliy, qoʻrgʻoshin nitratlari, natriy karbonati va nitriti, kaliyning birlamchi fosfati, natriyning birlamchi va ikkilamchi fosfatlari, karbamid

Yaxshi eruvchan, gigroskopik

Alyumin, kalsiy, litiy, magniy, marganets, rux, temir xloridlari, litiy, kalsiy, magniy, rux, nitratlari, kaliy, litiy nitratlari, kaliy karbonati, kaliyning ikkilamchi fosfati, natriy, kaliyning oksidlari va gidroksidlari

Izoh. Past eruvchanlarga eruvchanligi 2 g/dm3dan kam boʻlgan tuzlar kiradi, yaxshi eruvchanlarga
2 g/dm3 dan yuqori.

Kam gigroskopiklarga 20 °C haroratda muvozanat nisbiy namligi 60 foiz va undan ortiq, gigroskopiklarga esa 60% dan kam boʻlgan tuzlar kiradi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
18-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall konstruksiyalarni korroziyadan himoyalashga talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

 

Konstruksiyaning foydalanish sharoitlari

Muhitning agressiv taʼsiri darajasi

Mazkur SHNQning 18-ilova 2-jadval boʻyicha poʻlat konstruksiyalar (rim raqamlari) uchun lok-boʻyoq qoplamalarning guruhi, lok-boʻyoq qoplamalarning umumiy qalinligi, gruntovkani oʻz ichiga olib, mkm

Konstruksiya materiali

Metal himoya qoplamalarning materiali

Metal himoya qoplamasiz uglerodli va past ligerlangan poʻlat

Rux qoplamasi (issiq
va termodiffuzion ruxlash)

Rux va alyumin qoplamalari (gazotermik purkash)

Isitiladigan va isitilmaydigan binolar ichida

A guruhidagi gazli xonalarda

Past agressivli

I — 80

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Past agressivli

I — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

II — 160

II — 120

II — 120

Past eruvchan tuz va changli xonalar

Past agressivli 1)

II — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

B, C, D guruhidagi gazli, aerozolli va changli xonalar

Past agressivli 1)

III — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

III — 160

III — 160

III — 160

Yuqori agressivli

IV — 240

Qoʻllanilmasin

IV — 2402)

Yaxshi eruvchan (past gigroskopik va gigroskopik) tuzli xonalar

Past agressivli 1)

III — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

III — 160

III — 160

III — 160

Ochiq havoda va shiypon (naves) ostida

A guruhidagi gazlar

Past agressivli

I — 80

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Past agressivli

I — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

II — 160

II —  20

II — 120

Past eruvchan tuzlar va chang

Past agressivli 1)

I — 120

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Gazi gruppi B, C, D

B, C, D guruhidagi gazlar

Past agressivli 1)

III — 160

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

III — 160

III — 120

III — 120

Yuqori agressivli

IV — 200

Qoʻllanilmasin

IV — 2402)

Yaxshi eruvchan (past gigroskopik va gigroskopik)tuzlar, aerozollar va changlar

Past agressivli 1)

III — 160

Lok-boʻyoq qoplamasiz

Oʻrtacha agressivli

III — 160

III — 120

III — 120

Yuqori agressivli

IV — 200

Qoʻllanilmasin

IV — 2402)

Suyuq muhitlarda

Past agressivli 1)

III — 160

III — 160

III — 160

Oʻrtacha agressivli

IV — 220

IV — 180

IV — 200

Yuqori agressivli

IV — 300 — 500

Qoʻllanilmasin

IV — 2402)

1) Agressiv taʼsir qilish darajasi yengil agressiv darajalarni oʻz ichiga oladi: past agressivli.

2) Rux qoplamasi uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.

Izohlar:

1. Payvand qoplamalarida qoplama qalinligi 30 mkm ga koʻpaytirilishi kerak.

2. Lok-boʻyoq qoplamalarni tanlashda metall konstruksiyalarni foydalanishning oʻziga hos xususiyatlarini inobatga olish lozim.

Foydalanish xususiyatlariga koʻra qoʻllaniladigan lok-boʻyoq qoplamalari ochiq havoda, shiypon (naves) ostida, xonalarda chidamli boʻlishi lozim — kimyoviy chidamli, termochidamli, yogʻga chidamli, suvga chidamli, kislotaga chidamli, ishqorga chidamli, yoqilgʻiga chidamli

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Konstruksiyaga muhitning agressiv taʼsir darajasi

Konstruksiya

Yuk koʻtaruvchi

uglerodlangan va past legirlangan poʻlatdan

Toʻsuvchi1)

alyumindan

Oʻta past agressivli

I-guruh lok-buyoqli qoplamalar
(mazkur SHNQning 18-ilovasi 2-jadvalida keltirilgan)

Himoyasiz

Past agressivli,

a) termodiffuzion ruxli qoplamalar (t = 45 — 60 mkm)

b) issiq ruxli qoplamalar (t = 60 — 100 mkm)2);

v) gaz-termik ruxli qoplamalar (t = 120 — 180 mkm) yoki alyumin (t = 200 — 250 mkm);

g) ruxlangan (t = 80 — 120 mkm)

d) I, II va III-guruh lok-buyoqli qoplamalar;

e) izolyatsiya qoplamalar (grunt ichidagi konstruksiya uchun)

Himoyasiz

Past agressivli-1,

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

a) II va III-guruhlarning lok-boʻyoq qoplamalari toʻsish (cheklash) bilan termodiffuzion ruxli qoplamalar (t = 45 — 60 mkm)

b) II va III-guruhlarning lok-boʻyoq qoplamalari toʻsish (cheklash) bilan issiq ruxli qoplamalar (t = 60 — 100 mkm)2)

v) II, III va IV-guruhlarning lok-boʻyoq qoplamalari toʻsish (cheklash) bilan gaz-termik ruxli va alyumin qoplamalar (t = 120 — 180 mkm)

g) II, III va IV-guruh lok-buyoqli qoplamalar

d) gaz-termik ruxli qoplamalar (t = 200 — 250 mkm) yoki alyumin (t = 250 — 300 mkm)

e) elektr-qimyoviy himoya bilan birgalikda izolyatsiya qoplamalar (grunt ichidagi konstruksiya uchun)3)

j) suv tagidagi gruntlar va suyuq muhitlardagi elektr-qimyoviy himoya3)

i) kimyoviy chidamli metall boʻlmagan materiallar bilan qoplash

a) Elektr-qimyoviy anodn-oksidli qoplamalar (t = 15 mkm)

b) Himoyasiz1)

v) qimyoviy oksidlantirish soʻngra II, III-guruhlarning lok-buyoqli qoplamani surtish

g) IV-guruhning lok-buyoqli qoplamalar

d) rux-toʻldirilgan protektor gruntlashlarni qoʻllanish bilan IV-guruhning lok-buyoqli qoplamalar

Yuqori agressivli

a) IV-guruhning lok-boʻyoq qoplamalari toʻsish (cheklash) bilan gaz-termik alyumin qoplamalar (t = 200 — 250 mkm)

b) elektr-qimyoviy himoya bilan birgalikda izolyatsiya qoplamalar (grunt ichidagi konstruksiya uchun)3)

v) elektr-qimyoviy himoya (suyuq muhitda)3);

g) kimyoviy chidamli metall boʻlmagan materiallar bilan qoplash

d) IV-guruhning lok-buyoqli qoplamalar

a) IV-guruhning lok-boʻyoq qoplamalari toʻsish (cheklash) bilan elektr-qimyoviy anodn-oksidli qoplamalar (t = 15 mkm)

b) qimyoviy oksidlantirish soʻngra IV -guruhning lok-buyoqli qoplamani surtish;

1) Mazkur SHNQning 17-ilovasi 7-jadvali talablariga muvofiq.

2) Markasi 09G2, 09G2S, 15XSND boʻlgan poʻlatlar bundan mustasno.

3) Kanatlar va troslardan tayyorlangan konstruksiya elementlari uchun elektr-kimyoviy himoya moʻljallanmagan.

Izohlar:

1. Lok-boʻyoqli qoplamalar guruhi va qalinligi mazkur SHNQning 18-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan.

2. V, C va D gaz guruhlari boʻyicha oltingugurt dioksidi, vodorod sulfidi va azot oksidlarini oʻz ichiga olgan yengil agressiv, oʻrtacha va yuqori agressivli muhitda alyumin markasi A7 (GOST 11069), AD1, AMs (GOST 4784-2019) gaz termal qoplamalari uchun ishlatilishi kerak, gaz termal va issiq rux uchun boshqa vositalarda qoplamalar-rux sinflar S0, S1, S2, S3 (GOST 3640).

Suyuq muhitga taʼsir qiladigan poʻlat konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish uchun (oʻrtacha yoki yuqori agressivli taʼsir qilish darajasi bilan) alyumin qoplamali (t = 80 — 120 mkm) gaz - termal rux qoplamalaridan (t = 120 — 170 mkm) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

3. Gruntdagi tuzilmalar uchun izolyatsiya qoplamalar (bitum, bitum-kauchuk, bitum-polimer, bitum-mineral, etilen) GOST 9.602-2016 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Plyonka hosil qiluvchi turi boʻyicha lok-boʻyoq materiallarining xususiyatlari

Qoplamalar guruhlari

Indeks, chidamlilikni xususiyatlovchi

Poʻlat va alyumindan tayyorlangan konstruksiyaga qoplamani qoʻllash shartlari

Gliftalli

I

 

I guruhning emallari va lok-boʻyoqlari ostidagi poʻlat boʻyicha alkid gliftali gruntlash qoplamalar uchun foydalaniladi

Alkid-stirolli

I

-

I, II guruhlarning yemallari ostidagi poʻlat boʻyicha gruntlash qoplamalari uchun foydalaniladi

Epoksiefirli

I

-

I, II guruhlarning yemallari ostidagi poʻlat boʻyicha gruntlash qoplamalari uchun foydalaniladi

Pentaftalik

I

a, an, p

I guruhning gruntlash boʻyicha surtish

Nitrotsellyuloz

I

a, an, p

I guruhning gruntlash boʻyicha surtish

Alkid-uretanozli

I

a, an, p

“

Moyli

I

a, an, p

“

Bitum-moyli

I

a, an, p, t

I guruhning gruntlash boʻyicha surtish, gruntlashsiz issiqlikka chidamli

Fenol-formaldegid

II

-

Perxlorovinil, kopolimer-vinilxlorid va II, III guruhlarning xlorli kauchuk yemallari uchun poʻlatdagi misol qoplamalar uchun foydalaniladi

Passivlashtiruvchi pigmentlar bilan pigmentlanganda, ruxlangan poʻlat va alyumin qotishmalariga misol qoplamalar uchun

Polivinil butiral

II

-

I, II guruh gruntovka qoplamalari uchun poʻlat va ruxlangan poʻlat boʻyicha fosfatlovchi gruntovkalar sifatida foydalaniladi

Akrilli

II

a, an, p

Alyumin qotishmalari, poʻlat va II, III guruh emallari ostidagi ruxlangan poʻlat uchun pasaytiruvchi gruntovkalar sifatida foydalaniladi

Organosilikat

II, III

a, an, p

Gruntovkasiz yoki fosfatlovchi gruntovkada, alkidli, fenoloformaldegidli yoki organosilikatli gruntovkalarda surtiladi

Kremniy-organik

III

a, an, p, t

Alkidli, fenoloformaldegidli yoki organosilikatli gruntovkalarga hamda moyga chidamli va issiqlikka chidamli sifatida gruntovkasiz surtiladi

Kauchuk-xlorli

II, III

a, an, p, x

Xlorkauchukli emallar va akrilli gruntlarga surtiladi

Polisiloksan

III

a, an, p, x

Polisiloksan gruntovkalarga hamda epoksid gruntovkalarga surtiladi

Poliuretan

III, IV

a, an, p, x

Alkid, fenoloformaldegid, akril, epoksid va poliuretan gruntovkalariga surtiladi

Polimochevinli

III, IV

X

Bir komponentli poliuretan gruntovkalarga yoki bevosita metallga surtiladi

Perxlorovinil va kopolimer-vinilxlorid

II, III, IV

a, an, p, x, xk, xsh

Alkidli, fenoloformaldegidli, akril passivlashtiruvchi va perxlorvinilli, sopolimer-vinilxloridli gruntovkalarga surtiladi

Epoksidli

III, IV

a, an, p, x, xsh

Epoksidli gruntovkalarga surtiladi

Turli xil plyonka hosil qiluvchilarda rux bilan toʻldirilgan protektor

III

-

Konstruksiyalarni korroziyadan ishonchli va uzoq muddatli himoya qilishni taʼminlash zarur boʻlganda III, IV guruhdagi perxlorvinilli, sopolimer-vinilxloridli, xlorkauchukli, poliuretanli, epoksidli emallar ostida poʻlat boʻylab gruntlash qoplamalari uchun foydalaniladi

Izoh: “a” - ochiq havoda, “an” - shiypon (naves) ostidagi ochiq havoda, “p” - xonada, “x” - kimyoviy chidamli, “xk” - kislota eritmalariga chidamli, “xsh” - ishqor eritmalariga chidamli, “t” - issiqlikka chidamli.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Plyonka hosil qiluvchi moddaning turi boʻyicha qoplama old tomon qatlamning lok-boʻyoq materialar xususiyati

Qoplamaning tashqi qatlam qalinligi, mkm

Gruntlash qoplamaning qisqa belgisi

Gruntlash qoplamaning qalinligi

Lok-boʻyoq qoplamaning umumiy qalinligi, mkm

Yorigʻlikka chidamlilik, RUV

Qoplamalar guruhi

Muhitning agressiv taʼsir darajasi

GOST 9.401-2018 boʻyicha tasdiqlangan sinovning xizmat qilish muddati, yil

Dastlabki prokatdagi rux massasi, g/m2

Poliefirli (PL)

18 — 22

PL

6 — 12

24 — 34

2-3

I-II

Oʻta past agressivli

15

100

Past agressivli-1,

10

140

Past agressivli-2

Chidamliligi oshirilgan poliefir (PL)

20 — 30

PL

10 — 20

30 — 50

4

II-III

Oʻta past agressivli

25

100

Past agressivli-1,

15

140

Past agressivli-2

Burushgan poliefir (PL)

20 — 35

PL

6 — 12

26 — 47

3-4

I-II

Oʻta past agressivli

15

100

Past agressivli

10

140

Poliefirli teksturali (PL)

20 — 35

PL

6 — 12

26 — 37

3-4

II

Oʻta past agressivli

15

100

Past agressivli-1,

10

140

Past agressivli-2

Poliuretanli (UR)

20 — 25

PL

10 — 15

30 — 40

3

II-III

Oʻta past agressivli

30

100

Past agressivli-1,

20

140

Past agressivli-2

30 — 35

PL

15 — 25

45 — 60

3

III

Oʻta past agressivli

35

100

Past agressivli

25

140

30 — 35

UR

15 — 25

45 — 60

3

3-4

Oʻta past agressivli

40

100

Past agressivli-1,

30

140

Past agressivli-2

Chidamliligi oshirilgan poliuretan (UR)

30 — 35

PU

15 — 25

45 — 60

4

III-IV

Past agressivli-1,

40

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

20

275

PVDF (FP)

18 — 22

PL

6 — 12

24 — 36

4

III-IV

Past agressivli-1,

30

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

15

275

Qalin-qatlamli PVDF (FP)

25  —  40

PL

10 — 20

35 - 60

4

III-IV

Past agressivli-1,

50

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

30

275

25 — 40

UR

15 — 25

40 — 65

4

III-IV

Past agressivli-1,

50

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

30

275

PVX plastizol (XV)

70  —  00

AK

3 — 15

73 — 115

3-4

III

Past agressivli-1,

20

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

10

275

Qalinligi oshirilgan PVX plastizol (XV)

150 — 500

AK

3 — 15

153 — 515

3-4

III-IV

Past agressivli-1,

30

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

15

275

Lok (PL)

15 — 25

PL old tomondagi emal/ PL grunt

18 — 22/6 - 12

39 — 59

3-4

III-IV

Past agressivli-1,

30

140

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

15

275

Poliuretanli lok (UR), poliuretan-poliamidli (UR/PA)

15 —35

UR old tomondagi emal/ UR grunt

30 — 35/15 — 25

60 — 95

3-4

III-IV

Past agressivli-1,

40

180

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

20

275

PVDF lok (FP)

15 — 25

PVDF old tomondagi emal/ PL grunt

18 — 22/6 — 12

39 — 59

4-5

III-IV

Past agressivli-1,

50

180

Past agressivli-2

 

 

Oʻrtacha agressivli

30

275

FEVE lok (FE)

15 — 25

PVDF old tomondagi emal/ PL grunt

18 — 22/6 — 12

39 — 59

4-5

III -IV

Past agressivli-1,

50

180

Past agressivli-2

Oʻrtacha agressivli

30

275

Teskari tomoning epoksidli emal (EP)

8 — 14

PL grunt

6 — 12

14 — 26

1

I

Oʻta past agressivli

20

100

Teskari tomoning poliefirli emal (PL)

8 — 14

PL grunt

6 — 12

14 — 26

2-3

I

Oʻta past agressivli

30

100

Izohlar:

1. Ruxlangan poʻlatni qoʻshimcha korroziyadan himoya qilish uchun materiallarning markasi, himoya dekorativ qoplamalarning qalinligi muayyan ish sharoitida qoplamaning xizmat qilish muddatini hisobga olgan holda tanlanadi.

2. Oʻrtacha agressivli muhitda (C4) boʻyoq qoplamali prokat mahsulotlaridan oltingugurt dioksidi, azot oksidi va vodorod xlorid uchun aholi punktlarining atmosfera havosidagi ifloslantiruvchi moddalarning yoʻl qoʻyilgan maksimal konsentratsiyasidan oshmasdan, xlorid choʻkmasi bilan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, 0,3 mg/(m2·kun).

3. Prokatlangan mahsulotlarning boʻyoq qoplamasining xizmat qilish muddati himoya va dekorativ xususiyatlarni foydalanishdan oldin baholanadi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Mazkur SHNQning 17-ilovasi
8-jadvaliga muvofiq ish sharoitlari indeksi

Mazkur SHNQning 17-ilovasi
1-jadvaliga muvofiq agressiv taʼsir qilish darajasi

Konstruksiyalarni himoya qilish usullari

Yuq koʻtaruvchi

Toʻsuvchi1)

C1 (kondensatsiya yoʻqligida)

Oʻta past agressivli

qalinligi kamida 24 mkm yoki sinfi kamida 350 boʻlgan issiq rux qoplamalari

qalinligi kamida 19 mkm yoki sinfi kamida 275 boʻlgan issiq rux qoplamalari

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilovasi 4-jadvalga muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

55 foiz alyumin, 43,4 foiz rux va 1,6 foiz kremniy oʻz ichiga olgan eritmadan issiq alyumin rux qoplamalari, qalinligi kamida 25 mkm yoki kamida 185 sinf

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari, qalinligi kamida 40 mkm boʻlgan II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan3)

qalinligi kamida 7 mikron yoki kamida 100 sinfli issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilovasi
4-jadvalga muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

18-ilovaga muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan kamida 7 mkm qalinlikdagi elektrolitik rux qoplamalari

C2

Past agressivli-1

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilovasi 4-jadvalga2) muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 10 mkm (yoki kamida 140 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilova 4-jadvalga muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari, qalinligi kamida 80 mkm3) boʻlgan II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 10 mkm (yoki kamida 140 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari, qalinligi kamida
60 mkm3) boʻlgan II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

C3

Past agressivli-2

qalinligi kamida 24 mkm (yoki kamida 350 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilovasi 4-jadvalga muvofiq III, IV guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 10 mkm (yoki kamida 140 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning
18-ilovasi 4-jadvalga muvofiq II, III, IV guruhlarning qoʻshimcha boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 24 mkm (yoki kamida 350 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari III, IV guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan kamida 120 mkm3)

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari, qalinligi kamida 100 mkm3) boʻlgan II, III, IV guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

C44)

Oʻrtacha agressivli4)

qoʻllanishga yoʻl qoʻyilmaydi

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari mazkur SHNQning 18-ilova 4-jadvalga muvofiq II va III guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

qalinligi kamida 19 mkm (yoki kamida 275 sinf) boʻlgan issiq rux qoplamalari, qalinligi kamida 120 mkm3) boʻlgan II, III, IV guruhlarning qoʻshimcha lok-boʻyoq qoplamasi bilan

C5

Yuqori agressivli

qoʻllanishga yoʻl qoʻyilmaydi

qoʻllanishga yoʻl qoʻyilmaydi

1) Mazkur SHNQning 17-ilovasi 7-jadvali talablariga muvofiq.

2) Lok-boʻyoq qoplamasining qalinligi - C3 indeksli foydalanish sharoitlari kabi.

3) Suyuq va kukunli boʻyoqlarga asoslangan issiq quritadigan qoplamalar metall konstruksiyalar tayyorlashdan keyin qoʻllaniladi.

4) Oltingugurt dioksidi, azot oksidi va vodorod xlorid uchun aholi punktlarining atmosfera havosida ifloslantiruvchi moddalarning yoʻl qoʻyilgan maksimal konsentratsiyasidan oshmasdan, xlorid choʻkmasi 0,3 mg/(m2·kun) dan oshmasligi va prokatning qirrali chetini himoya qilish choralarini amalga oshirish.

Izohlar:

1. Lok-boʻyoq ishlarining guruhi va qalinligi mazkur SHNQning 18-ilovasi 4-jadvalda keltirilgan.

2. Oʻta past agressivli ekologik taʼsirlar boʻlsa, xona tomondan profilli ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan tomni qoʻshimcha korroziyadan himoya qilish talab qilinmaydi, izolyatsiya tomondan II va III guruhlarning lok-boʻyoq qoplamalari bilan himoya qilishga yoʻl qoʻyiladi (mazkur SHNQning 18-ilovasi
3-jadval).

Atrof-muhit past agressivli boʻlsa, bunda qoʻyidagilar amalga oshirilishi kerak:

mazkur SHNQning 18-ilovasi 4 va 5-jadvallariga muvofiq II va III guruh lok-boʻyoq qoplamalari, oʻramli (rulonli) metallni uzluksiz boʻyash liniyalarida surtilishi;

mazkur SHNQning 18-ilovasi 3-jadvaliga muvofiq II va III guruh lok-boʻyoq qoplamalari (xonalar ichida joylashgan konstruksiyalar uchun lok-boʻyoq qoplamalarini konstruksiyalar montaj qilingandan keyin 8 — 10 yil oʻtgach qayta surtishga yoʻl qoʻyiladi).

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Mazkur SHNQning 17-ilovasi
8-jadvalga muvofiq ish sharoitlari indeksi

Mazkur SHNQning 17-ilovasi 1-jadvalga muvofiq agressiv taʼsir qilish darajasi

Korroziyalaish tezligi, yiliga mkm

Uglerodli poʻlat

Issiq rux qoplamasi

Rux qoplamasi

Termodiffuzion rux qoplamasi

Elektrolitik boʻlmagan rux qatlamli qoplama

Ruxlangan mahsulotlar nomi

Yupqa-listli prokat

Profilli prokat va mahkamlagich

Yupqa-listli prokat va mahkamlagich

Profilli prokat va mahkamlagich

Mahkamlagich

Mahkamlagich

C1

Oʻta past agressivli

10

0,4

0,4

1,0

0,3

0,3

0,3

C2

Past agressivli-1

25

1,0

0,8

1,5

0,6

-

-

C3

Past agressivli-2

50

3,3

2,5

5

1,7

-

-

C4

Oʻrtacha agressivli

500

35

25

50

18

-

-

C5

Yuqori agressivli

yuqori 500

yuqori 35

yuqori 25

yuqori 50

yuqori 18

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Mahkamlagich mahsulotlar nomi

Mahkamlagich mahsulotlar (poʻlat markasi)

Muhitning agressiv taʼsir darajasi

Himoya qoplamalar turlari

GOST ISO 10684-2015 boʻyicha issiq ruxlangan qoplamalar kamida 45 mkm boʻlishi kerak

Rux qoplamasi kamida 10 mkm

III, IV sinflarning termodiffuzion rux qoplamasi

Termodiffuzion rux qoplamasi

Elektrolitik boʻlmagan rux qatlamli qoplama

past haroratli

yuqori haroratli

Boltlar, vintlar, shpilkalar i gaykalar

10, 10kp, 20, 35X, 40, 45

Oʻta past agressivli

++

++

+ +

+ +

+

++

Past agressivli-1

++

++

N

+ +

N

++

Past agressivli-23)

++

++

N

+ +

N

N

Oʻrtacha agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori agressivli

N

N

N

N

N

N

Ankerlar

65G 70, 40X,

Oʻta past agressivli

++

++

++4)

++

+

++

Past agressivli-1

++

++

N

++

N

++5)

Past agressivli-23)

++

++

N

++

N

N

Oʻrtacha agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori agressivli

N

N

N

N

N

N

Choʻzish parchin mixlari va parchin mixlarning choʻzish sterjenlari1)

70

Oʻta past agressivli

-

-

++

++

+

++

Past agressivli-1

-

-

N

++

N

++

Past agressivli-22)

N

N

N

N

N

N

Oʻrtacha agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori mustahkamli boltlar, oʻzi-kesadigan, oʻzi-burgʻalidigan vintlar

20G2R, 40X, 40X “Selekt”, 30X3MF, 30XN2MFA, 35XGSA, 20X2NMTRB

Oʻta past agressivli

++

++

N

+ +

+

++

Past agressivli-1

++

++

N

+ +

N

++

Past agressivli-23)

++

++

N

+ +

N

N

Oʻrtacha agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori agressivli

N

N

N

N

N

N

Metall konstruksiyalarning kichik oʻlchamli yelementlari

3sp/ps5, 20, 20kp, 45, S235, 09G2S, 30XGSA

Oʻta past agressivli

++

++

++4)

++

+

++

Past agressivli-1

++

++

N

++

N

++

Past agressivli-23)

++

++

N

++

N

N

Oʻrtacha agressivli

N

N

N

N

N

N

Yuqori agressivli

N

N

N

N

N

N

1) Alyumin qotishmalaridan tayyorlangan choʻzish parchin mixlarini korroziyaga chidamli poʻlatdan tayyorlangan choʻzish sterjenlari bilan noagressiv va kuchsiz agressiv muhitlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

2) Issiq xonada yoʻl qoʻyiladi.

3) Isitiladigan xonada 75 foizgacha boʻlgan nisbiy namlikda yoʻl qoʻyiladi.

Izohlar:

1. Ushbu jadvalda quyidagi belgilar qoʻllaniladi: “++” - tavsiyaviy; “+” - yoʻl qoʻyiladi; “-” - qoʻllanilmaydi; “N” - yoʻl qoʻyilmaydi.

2. GOST 10702-2016, GOST 1050-2013, GOST 14959-2016, GOST 380-2005, GOST 19281-2014 va GOST 27772-2021 boʻyicha poʻlatlar.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
19-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biozararlanishdan himoyalashga talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Biozararlanish darajasi

Konstruksiya tavsifi

Zararlanish tavsifi

I

Yuzalari qoplama materiallari bilan yopilgan gʻisht va betondan konstruksiyalar

Qoplama material, suvoq, boʻyalgan qatlam, gul qogʻozlar va boshqa qoplamalar yuzadagi mogʻor qatlami

Himoyalanmagan gʻisht, beton, temir-betondan konstruksiyalar

Koʻrinadigan buzilishsiz yuza mogʻor qatlami

Tosh konstruksiyalar

Koʻrinadigan buzilishsiz yuza mogʻor qatlami

Yogʻoch konstruksiyalar

Koʻrinadigan buzilishsiz yuza mogʻor qatlami

Metall konstruksiyalar

Qalinligi 500 mkm gacha boʻlgan bir tekis korrozion plyonka

II

Yuzalari qoplama materiallari bilan yopilgan gʻisht va betondan konstruksiyalar

Qoplama qatlamlarining shikastlanishi, boʻyoq, shpaklevka va suvoq qatlamlarining koʻchishi

Himoyalanmagan gʻisht, beton, temir-betondan konstruksiyalar

2 cm gacha chuqurlikdagi yuza yemirilishi (temir-beton uchun — armatura ochilmasdan)

Tabiiy toshdan konstruksiyalar

Yuza biologik kelib chiqqan zich poʻstloqlar bilan qoplangan, tosh yuzada uncha katta boʻlmagan koʻrinib turgan shikastlanishlar mavjudligi, 0,5 cm gacha

Yogʻoch konstruksiyalar

Chirish joylari chegaralangan. Yogʻoch konstruksiyaning shikastlanish chuqurligi kesimning 20% dan oshmasligi kerak

Metall konstruksiyalar

Korroziya plyonkaning mahalliy yemirilishi

III

Yuzalari qoplama materiallari bilan yopilgan gʻisht va betondan konstruksiyalar

Suvoq, shpaklevkaning koʻchishi va toʻkilishi

lok-boʻyoq va boshqa qoplama qatlamlarining yoʻqolishi

kafel plitkalarning koʻchishi

Himoyalanmagan gʻisht, beton, temir-betondan konstruksiyalar

Gʻisht, terish uchun qorishmaning shoʻralanishi, maydalanishi

beton va temir-betonning shoʻralanishi va maydalanishi

temir-beton armaturasidan himoya qatlamning koʻchishi

Tabiiy toshdan konstruksiyalar

Tosh yuzasining 0,5 sm dan ortiq chuqurlikdagi shikastlanishi

Yogʻoch konstruksiyalar

Yogʻoch konstruksiyaning shikastlanish chuqurligi kesimning 20 foizdan ortigʻi

Metall konstruksiyalar

Koʻp qatlamli himoya qatlam

IV

Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarining 50 foiz - 60 foiz dan ortigʻi II va III biozararlanish darajasiga uchraganda

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-jadval

Mazkur SHNQning 19-ilovasi
1-jadval boʻyicha biozararlanish darajasi

Biotsid bilan ishlov berish

Tozalash

Biotsid bilan mahalliy oʻrnatish

Mahalliy isitish

Biotsid bilan qayta ishlov berish

Tekshirish (poverochniy) hisob-kitobi

Konstruksiyalarni taʼmirlash va kuchaytirish

Konstruksiyalarni almashtirish

Demontaj

Beton va temir-beton konstruksiyalar

I

+

+

-

-

+

-

+

-

-

II

+

+

+

+

+

-

+

-

-

III

+

+

-

+

+

-

+

-

-

IV

+

-

-

-

-

-

-

-

+

Tosh konstruksiyalar

I

+

+

-

-

+

-

-

-

-

II

+

+

-

-

+

-

+

-

-

III

+

+

-

-

+

-

+

-

-

IV

+

-

-

-

-

-

-

-

+

Yogʻoch konstruksiyalar

I

+

-

-

-

+

-

-

-

- '

II

-

+

-

+

+

+

+

-

-

III

-

+

-

-

+

+

+

-

-

IV

+

-

-

-

-

-

-

-

+

Metall konstruksiyalar

I

-

+

-

-

+

-

-

-

-

II

-

+

-

-

+

-

-

-

-

III

-

-

-

-

-

-

-

+

-

IV

+

-

-

-

-

-

-

-

+

Izoh. Taʼmirlash va himoya tadbirlari texnik tekshiruv oʻtkazilgandan va biozararlanish sabablari aniqlangandan soʻng tayinlanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
20-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarini biologik korroziyadan himoyalash xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Gidrotexnika inshootlarini biokorroziyadan himoyalash foydalanish muhitining agressiv kimyoviy taʼsirlarini, muntazam namlanishi-qurishini, muzlashi-erishini hisobga olib, ushbu SHNQga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Qurilish materiallarini biodestruktorlar bilan zararlanish turlari mazkur SHNQning 20-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshootlarida eng koʻp uchraydigan mikro-biodestruktorlar va makro-biodestruktorlarning tur tarkibi mazkur SHNQning 20-ilovasi 2-jadvalida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Qurilish materialini mikroorganizmlar bilan zararlanish mexanizmi

Mikroorganizlar xususiyatlari

Taʼsir etish natijasi

Toʻgʻridan-toʻgʻri buzilish

Mikroorganizmlar tomonidan material tarkibidagi moddalarning ozuqa substrati sifatida foydalanilishi

Yogʻoch, polimer va organik tarkibli materiallarning zararlanishi

Kimyoviy buzilish

Materiallarga mikroorganizmlar hayotiy faoliyati mahsulotlarining korroziya taʼsiri

Shisha, keramika, betonning zararlanishi

Elektr kimyoviy buzilish

Tok oʻtkazuvchi muhitlardagi metallarga mikroorganizmlar hayotiy faoliyati mahsulotlarining taʼsiri

Armatura, metall quvurlar va balkalar korroziyasi

Mexanik buzilish

Material yuzasida bioplyonkaning hosil boʻlishi, mikroorganizmlarning yoriqlarga va mikroyoriqlarga kirishi, biomassaning toʻplanishi (koʻpayishi)

Gʻisht termasi(kladka)ning, beton, tosh, yogʻochning buzilishi

Kombinatsiyalashgan (aralash) buzilish

Mikroorganizmlar, turlarining va hayotiy faoliyati mahsulotlarining qurilish materiallariga mikroorganizmlar taʼsiri

Tabiiy toshlar, suvoq va pardozlash qatlamlarining, temir-beton, yogʻoch konstruksiyalarining buzilishi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Zamburugʻlar turlari

Yogʻochning optimal namligi, %

Yogʻochga zarar yetkazuvchi taʼsir

Taʼsir etishning takrorlanish tezligi (chastotasi)

yaproqli

igna bargli

Haqiqiy yogʻoch zamburugʻi

25 — 30

+

+

++

Oq yogʻoch zamburugʻi

40 — 60

-

+

++

Plyonkali yogʻoch zamburugʻi

35 — 45

+

(eman bundan  mustasno)

+

++

Plastinkali, yoki uy yogʻoch zamburugʻi

60 — 80 havoning 100 foiz nisbiy namligida

+

+

+

Izoh. “+” - tez-tez, “++” - oʻta tez-tez.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Gidrotexnika inshootlarini biozararlanishdan himoyalash usullari mexanik, jismoniy, kimyoviy, biologik, kombinatsiyalashgan (aralash) usullarga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Gidrotexnika inshootlarining beton, temir-beton, metall, tosh va yogʻoch konstruksiyalarini biologik korroziyadan himoyalashni loyihalashtirish mazkur SHNQning 3 va 4-bob hamda 3-ilovasi 7-jadval, 12-ilovasi 1 va 6-jadvallar, 13-ilovasi 1-jadval, 14-ilovasi 1-jadval, 19-ilovasi 1-2-jadvallari va 20-ilovasi talablarini hisobga olib bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Beton va temir-beton gidrotexnika inshootlarni himoya qilish elastanoks turidagi biotsidlar yoki kationli yuzaki-faol moddasi (PAV) alkilbenzildimetilammoniyxloriddan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Gidrotexnika inshootlarining sinfini SHNQ 2.06.01-24 ga muvofiq belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birinchi va ikkinchi sinfli gidrotexnika inshootlari uchun agressivlik darajasi bitta bosqichga koʻtariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori agressivli muhit uchun biokorroziyadan himoyalash maxsus loyiha boʻyicha bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Gidrotexnika inshootlarini biologik korroziyadan himoya qilishni loyihalashga qoʻyiladigan talablar quyidagilar bilan taʼminlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biodestruktorlar taʼsiriga chidamli materiallarni tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
biodestruktorlarning agressiv taʼsirini pasaytiruvchi konstruktiv choralarni qoʻllash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrotexnika inshooti konstruksiyalarini koʻzdan kechirish (tekshirish), himoya qoplamalarini tiklash (taʼmirlash) va ikkilamchi himoya choralarini amalga oshirish uchun imkoniyati (kirish va koʻrish sharoiti) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Himoya va konstruktiv materiallarni tanlashda qurilayotgan yoki foydalanilayotgan gidrotexnika inshootlari hududida biodestruktorlarning tur tarkibini baholash hamda himoya konstruktiv materiallarning biochidamliligini aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Biologik aktiv muhitlarning beton va temir-beton konstruksiyalarga agressiv taʼsir darajasi mazkur SHNQning 3-ilovasi 7-jadvaliga muvofiq, yogʻoch konstruksiyalar uchun - mazkur SHNQning 12-ilovasi 1 va 6-jadvallariga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Tabiiy sharoitda sinovlar oʻtkazishda, shuningdek gidrotexnika inshootlari konstruksiyalarini foydalanish jarayonida materiallar chidamliligini laboratoriya sharoitidagi sinovlar natijalari boʻyicha baholash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Gidrotexnika inshootlari konstruksiyalarining biodestruktorlar taʼsirida vujudga kelgan biozararlanish darajasi mazkur SHNQning 19-ilovasi 1-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Biozararlanishlar mavjudligida himoyalash usullarining xususiyatlari mazkur SHNQning 20-ilovasi 3-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

3-jadval

 

Biozararlanishlar darajasi

Konstruksiya xususiyati

Qurilish materiallari va konstruksiyalari biozararlanishlar oʻchoqlari hamda oqibatlarini yoʻq qilish (likvidatsiya) usuli

I

Gʻishtdan, betondan, temir-betondan konstruksiya-lar, shuningdek pardozlash (qoplash) materiallari

1.1.1 Yuza quritilganidan keyin, unga 10 foizli vodorod pereksidi, 30 foizli vodorod pereksidi eritmasi yoki boshqa biotsidli eritma bilan ishlov berish

1.1.2 Boʻyalgan, suvoq qilingan yoki ochiq yuzalarning zararlangan joylarini (uchastkalarini) shpatel bilan tozalash

1.1.3 Poldagi axlatni yigʻishtirib, uni biotsid eritmasi bilan yaxshilab hoʻllash, axlatni polietilen qoplarga joylashtirish va axlat toʻplagichga olib chiqish

1.1.4 Biotsid eritmasi bilan zararlangan joyga (uchastkaga) takroran ishlov berish

1.1.5 Biologik bardoshli materiallarni qoʻllab, taʼmirlash-tiklash ishlarini amalga oshirish yoki yelimli qorishmalarga, suvoq qorishmalariga, boʻyoqqa biotsidlar kiritish

Tosh konstruksiyalar

1.2.1 Tosh yuzasidagi mikroorganizmlar toʻplamlarini biotsidli yuvish vositasi bilan tozalab tashlash

1.2.2 Material yuzasidan mikroorganizmlar hayotiy faoliyati mahsulotlarini olib tashlash

1.2.3 Mikroorganizmlar toʻplami saqlanib qolishi mumkin boʻlgan choklar, darzlar yoki tabiiy boʻshliqlarni 30mindan kam boʻlmagan vaqtda biotsid eritmasi bilan namlash

1.2.4 Materialning barcha yuzasini suv bilan yuvib yuborish

1.2.5 Barcha yuzaga biotsid eritmasi bilan ishlov berish

Yogʻoch konstruksiyalar

1.3.1 Antiseptik eritma bilan yogʻoch konstruksiyasi yuzasidan mogʻor va boshqa zamburugʻlar toʻplamini yuvib yuborish

1.3.2 Ishlov berilgan joyni (uchastkani) quritish

1.3.3 Yogʻoch konstruksiyasining hammasiga antiseptik bilan ishlov berish

II

Gʻishtdan, betondan, temir-betondan konstruksiya-lar, shuningdek pardozlash (qoplash) materiallari

2.1.1 Yuzani quritgandan keyin, unga ushbu jadvalning 1.1.1 bandiga muvofiq ishlov berish

2.1.2 Yuzaning zararlangan joylarini (uchastkalarini) shpatel yoki boshqa asbob bilan zararlanmagan yuzaga qadar  tozalab chiqish

2.1.3 Ushbu jadvalning 1.1.4 bandida qanday boʻlsa, shunday

2.1.4 Har qanday mumkin boʻlgan usul bilan, ochiq olovni qoʻllash bundan mustasno, konstruksiyaning zararlangan zonasini 60 °S dan yuqori temperaturagacha qizitish

2.1.5 Xonani dezinfeksiya qilish

2.1.6 Biologik bardoshli materiallarni qoʻllab, taʼmirlash-tiklash ishlarini amalga oshirish yoki yelimli qorishmalarga, suvoq qorishmalariga, boʻyoqqa biotsidlar kiritish

Tosh konstruksiyalar

2.2.1 Tosh yuzasidan biotsidli yuvish vositasi bilan mikroorganizmlar toʻplamini yuvib yuborish

2.2.2 Material yuzasidan mikroorganizmlar hayotiy faoliyati mahsulotlarini olib tashlash

2.2.3 Mikroorganizmlar bilan toʻlgan choklar, darzlar yoki boʻshliqlarni 30minutdan kam boʻlmagan vaqtda biotsid eritmasi (vodorod pereksidi, chorakli ammoniy birikmalari) bilan namlash

2.2.4 Choklar, darzlar, boʻshliqlar, tutashish joylarni biogen aralashmalardan tozalash

2.2.5 Tarkibida biogen kelib chiqishli poʻstloqlar va qatlamlar boʻlgan joylarga (uchastkalarga) (1 h dan kam boʻlmagan vaqtga) vodorod pereksididan (10 foiz —15 foiz) kompress qoʻyish

2.2.6 Mexanik yoʻl bilan biogen kelib chiqishli poʻstloqlar va qatlamlarni olib tashlash

2.2.7 Barcha yuzaga biotsid eritmasi bilan ishlov berish

 

Yogʻoch konstruksiyalar

Zararlangan yogʻoch konstruksiyasini cheklangan joylarini (mahalliy) almashtirishni amalga oshirish

Buning uchun:

2.3.1 Yogʻoch konstruksiyalarni va yopishgan materiallarni quritish

2.3.2 Yogʻochning zararlangan zonasini va zamburugʻli hosilalarni (plyonkalar, zamburugʻ mevalarining tanalari) olib (arralab, chopib) tashlash

2.3.3 Olib tashlangan yogʻochni quruq yogʻoch qoʻshimcha (namligi <20 foiz) bilan, unga dastlab antiseptik tarkib bilan ishlov berib, almashtirish

2.3.4 Ushbu jadvalning 2.3.1­-2.3.3 bandlari boʻyicha ishlarni bajarish mumkin boʻlmagan hollarda, mikrotoʻlqinli quritish qurilmasi yordamida zararlangan joyni (uchastkani) qizitish/quritishni qoʻllash lozim

2.3.5 Yogʻoch va unga yopishgan konstruksiyalarga antiseptik bilan ishlov berish. Ftorli, borli, xrommisli va xrommisruxli antiseptiklarni qoʻllash. Suvda eruvchan antiseptiklardan foydalanishda ishlov berilgan joylarni (uchastkalarni) quritish

III

Gʻishtdan, betondan, temir-betondan konstruksiya-lar, shuningdek pardozlash (qoplash) materiallari

3.1.1 Zararlangan sirt quritilganidan keyin, uni biotsidli eritma bilan koʻpgina namlantirish

3.1.2 Buzilgan materialni toʻliq olib tashlash. Xonaning  changlanishini oldini olish uchun ishlov berilayotgan joyni (uchastkani) muntazam ravishda biotsidli eritma bilan koʻpgina namlantirish

3.1.3 Ushbu jadvalning 1.1.4 bandida qanday boʻlsa, shunday

3.1.4 Ushbu jadvalning 2.1.5 bandida qanday boʻlsa, shunday

3.1.5 Terma (kladka)ning zararlangan boʻlagini almashtirish. Temir-beton konstruksiyalarda zararlangan armaturani almashtirish, zararlangan joylarni (uchastkalarni) tiklash. Beton va qorishmaga biotsid qoʻshimchalar kiritish

Yogʻoch konstruksiyalar

Konstruksiyaning zararlangan joyini (uchastkasini) almashtirishni amalga oshirish:

3.2.1 Yogʻoch konstruksiyalarni quritish

3.2.2 Yogʻochning zararlangan joylarini (uchastkalarini) toʻliq olib tashlash

3.2.3 Uy zamburugʻlari bilan zararlanish oʻchoqlari topilganda, barcha zararlangan qismlarni olib tashlash zarur: alohida toʻsin brus, taxta va h.k. dan tashkil topgan konstruksiyalar uchun - koʻrinishi sogʻlom yopishgan yogʻoch tolalari boʻylab 1mni qamrab olish bilan

Bir-biriga yopishgan bir nechta yogʻoch elementlardan tashkil topgan konstruksiyalar uchun - barcha yoʻnalishda 1mni qamrab olish bilan

3.2.4 Olib tashlangan parchani yogʻoch protez (namlik <20 foiz) bilan almashtirish va SHNQ 2.03.08-22 boʻyicha ishonchli mahkamlash

3.2.5 Yogʻoch va unga yopishgan konstruksiyalarga antiseptik bilan ishlov berish. Ftorli, borli, xrommisli va xrommisruxli va boshqa antiseptiklarni qoʻllash. Suvda eruvchan antiseptiklardan foydalanishda ishlov berilgan joylarni (uchastkalarni) quritish

IV

Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarining 50 foiz — 60 foiz dan ortigʻi II va III daraja biozararlanishga uchragan.

Biologik zararlangan konstruksiyalarni demontaj qilish

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Gidrotexnika inshooti konstruksiyalarining har xil turlari uchun qoplamalarni olib tashlash usullari mazkur SHNQning 20-ilovasi 4 va 5-jadvallarida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Qoplamalar turi

Ishqorli, suvli yuvib tushiriladigan  muhitlar

Organik eritgichlar

Kislotali yuvib tushiriladigan muhitlar

Kukun boʻyoqlar, quyidagilar ustida:

poʻlat konstruksiyalar

+++

+

++

yengil qotishma(splav)dan konstruksiyalar

-

+++

+

ruxlangan poʻlat

+

++

-

Epoksidli qoplamalar, quyidagilar ustida:

poʻlat konstruksiyalar

+

+

++

yengil qotishma(splav)dan konstruksiyalar

-

+

+

beton konstruksiyalar

+

+

-

Suv asosli LBMdan qoplamalar, quyidagilar ustida:

poʻlat konstruksiyalar

+++

++

++

yogʻoch konstruksiyalar tosh konstruksiyalar

beton konstruksiyalar

+++

+++

+++

++

++

++

-

-

-

Organik asosli LBMdan qoplamalar, quyidagilar ustida:

poʻlat konstruksiyalar

yogʻoch konstruksiyalar

tosh konstruksiyalar

beton konstruksiyalar

+

+

+

+

+++

+++

+++

+++

+

-

-

-

Izoh: “+++” - tavsiya etiladi, “++” - yoʻl qoʻyiladi, “+” - cheklovlar bilan yoʻl qoʻyiladi, “-” - yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Konstruksiyalar turi

Silliqlashtirish

Qum/pitra oqim bilan tozalash

Yuqori bosim ostida suv oqimi bilan

Metall

Beton/Temir-beton

Tosh

Yogʻoch

+++

+++

+++

+++

+++

+++

+++

-

++

++

+

-

Izoh: “+++” - tavsiya etiladi, “++” - yoʻl qoʻyiladi, “+” - cheklovlar bilan yoʻl qoʻyiladi, “-” - yoʻl qoʻyilmaydi.

Markaz haqida
Sayt yangiliklari
Saytda reklama
RSS
© O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qoshidagi “Adolat” milliy huquqiy axborot markazi davlat muassasasi