ILOVA
va shagʻal. Texnik shartlar (rasmiy manba: Sheben i graviy iz plotnix gornix porod dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
va tavrli birikishlari. Ultratovush sifat nazorati usullari. Qabul qilish qoidalari (rasmiy manba: Soyedineniya svarnie stikovie armaturi jelezobetonnix konstruksiy. Ultrazvukovie metodi kontrolya kachestva. Pravila priyemki);
boʻylab mustahkamlanish koeffitsiyentida kengayish natijasida hosil boʻlishi;Konstruksiyalarning ish sharoitlari | Temir-beton konstruksiyalarning darzbardoshliligiga talab toifalari va oʻtkazuvchanligini cheklashni taʼminlovchi darzlar ochilishining chegaraviy yoʻl kengligi |
Suyuqlik va gazlar bosimini qabul qiluvchi elementlar: | |
toʻliq choʻzilgan | 1-toifa1 |
qisman siqilgan | 3-toifa; |
| |
| |
Sochiluvchan jinslar bosimini qabul qiluvchi elementlar | 3-toifa; |
| |
| |
Oldindan zoʻriqtirilmagan konstruksiyalarda yoʻl qoʻyiladi, bunda ularning darzlarga chidamliligini aniqlashda 3-toifa talablari bajarilishi kerak. | |
Konstruksiyalarni foydalanish sharoitlari | Temir-beton konstruksiyalarning darzbardoshliligiga talab toifalari va armatura butligini taʼminlovchi darzlar ochilishining chegaraviy yoʻl qoʻyiladigan kengligi | ||
oʻzakli sinfi A240, A300, A400, A400v va A600; simli, sinfi B500 va Bp500 | oʻzakli sinfi A800 va A1000, simli, sinfi Bp1200 dan Vr1600gacha, K1400 dan K1900 gacha, sim diametri 3,5 mm va undan ortiq | simli sinfi Bp1200 dan Vr1600gacha va K1400 dan K1900 (7-simli) gacha, sim diametri 3 mm va undan kam; oʻzakli, sinfi At1200 | |
1. Yopiq xonada | 3-toifa;
| 3-toifa;
| 3-toifa;
|
2. Ochiq havoda, shuningdek yer osti suvlari sathidan yuqorida yoki pastda joylashgan gruntda | 3-toifa;
| 3-toifa;
| 2-toifa;
|
3. Yerosti suvlarining oʻzgaruvchan darajasi boʻlgan gruntda | 3-toifa;
| 2-toifa;
| 2-toifa;
|
Izohlar: 1. Armatura sinflarining belgilanishi — 48-bandga muvofiq boʻlishi lozim. 2. Kanatlarda tashqi qatlam simi boʻlishi kerak. 3. Yopiq xonalarda yoki ochiq havoda foydalaniladigan A-V sinfdagi oʻzak (sterjen) armaturali konstruksiyalar uchun, acrc1 va acrc2 qiymatlarini ushbu jadvalda keltirilgan qiymatlarga nisbatan 0,1 mm ga koʻpaytirishga yoʻl qoʻyiladi. | |||
Temir-beton konstruksiyalarning darzbardoshli ligiga talab toifalari | Hisoblarda qabul qilinadigan yuk va gf, ishonchlilik koeffitsiyentlari | |||
darz hosil boʻlishi boʻyicha | darzlarning ochilishi boʻyicha | darzlarning yopili shi boʻyicha | ||
qisqa muddatli | uzoq muddatli | |||
1 | gf>1,0* da doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli | — | — | — |
2 | gf > 1,0* da doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli (hisoblashda qisqa muddatli darzlarning ochilishi va ularning yopilishi boʻyicha tekshirish zaruratini aniqlash uchun amalga oshiriladi) |
| — |
|
3 | gf>1,0 da doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli (hisoblash darzlarning ochilishi boʻyicha tekshirish zaruratini aniqlash uchun amalga oshiriladi) |
|
| — |
*gf koeffitsiyenti mustahkamlik boʻyicha hisobdagidek qabul qilinadi. Izohlar: 1. Uzoq va qisqa muddatli yuklar 5-bandining talablarini hisobga olib qabul qilinadi. 2. Darz hosil boʻlish boʻyicha hisoblashda maxsus yuklar darzlarning mavjudligi halokatli holatlarga (portlashga, yongʻinga) olib kelishi mumkin boʻlganda hisobga olinadi. | ||||
ning oldindan zoʻriqtirilgan oʻzakli va simli armatura talablariga javob berishi uchun ruxsat ruxsat etilgan p ogʻishlarini hisobga olgan holda oʻrnatilishi kerak.
. (1)
(2)
— MPa da;
— tortiluvchi oʻzak uzunligi (tayanchlarning tashqi qirralari oʻrtasidagi masofalar), m.

(3)
(4)
– oldindan zoʻriqtirilgan birinchi yoʻqotishlarni hisobga olib,
va
qiymatlarida mazkur SHNQning 8 va 9-formulalari boʻyicha aniqlanishi lozim.

(5)|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarning qiymatlari, MRa
|
| |||
|
tayanchlarga |
betonga |
| |||
|
A. Birinchi yoʻqotishlar |
| ||||
|
1. Armatura zoʻriqtirishining boʻshashi (relaksatsiya): |
|
|
| ||
|
armaturani mexanik usulda tortishda: |
|
|
| ||
|
a) simli |
|
— |
| ||
|
b) oʻzakli |
|
— |
| ||
|
armaturani elektrotermik va elektrotermomexanik usullarda zoʻriqtirishda: |
|
|
| ||
|
v) simli |
|
— |
| ||
|
g) oʻzakli |
|
— |
| ||
|
|
Bu yerda, ssp yoʻqotishlarni hisobga olmay qabul qilinishi, MRa hisoblangan yoʻqotishlar qiymatlari manfiy chiqqan qiymatni nolga teng qilib qabul qilish kerak. |
|
| ||
|
2. Haroratlar farqi (qizdirish zonasidagi tortilgan armatura va betonni isitishda tortishdan zoʻriqishni qabul qiluvchi konstruksiya haroratlarining ayirmasi
|
V15 - V40 sinflarga mansub betonlar uchun 1,25 Dt |
— |
| ||
|
V45 va undan yuqori sinfga mansub betonlar uchun 1,0 Dt, |
— |
| |||
|
bu yerda Dt –
qizdirilayotgan armatura va tortishdan zoʻriqtirishni qabul qiluvchi qoʻzgʻalmas tayanchlar
(qizdirilish zonasidan tashqarida) haroratining ayirmasi, °S. Aniq
maʼlumotlar boʻlmaganda, Termik ishlov berish jarayonida zoʻriqtirilgan armaturani tortishda harorat oʻzgarishidan yoʻqotishlarni qoplaydigan miqdorda, oxirgilari nolga teng qabul qilinadi. |
|
| |||
|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarini keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotilishlarning qiymatlari, MPa |
||||
|
tayanchlarga |
betonga |
||||
|
3. Tortiluvchi qurilmalar oldida joylashgan ankerlar deformatsiyasi |
bu yerda:
Tortilishning elektrotermik usulida ankerlar deformatsiyasi hisob-kitobda eʼtiborga olinmaydi. |
bu yerda:
|
|||
|
4. Armatura ishqalanishi: |
|
|
|||
|
a) kanal devorlari yoki konstruksiya betonlarning yuzasiga |
— |
bu yerda:
|
|||
|
b) eguvchi moslamalarga |
bu yerda:
|
— |
|||
|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriktirilgan yoʻqotilishlarning qiymatlari, MPa |
||||
|
tayanchlarga |
betonga |
||||
|
5. Oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton konstruksiyalarni tayyorlashda poʻlat qolipning deformatsiyasi |
bu yerda:
armaturani domkrat bilan tortishda
armaturani oʻrash mashinasi bilan elektromexanik usulda tortganda (zoʻriqishning 50 foiz ini yuq hosil qiladi)
Konstruksiya qolipi va ishlab chiqarish texnologiyasi haqida maʼlumotlar boʻlmasa, uning deformatsiyasidan yoʻqotishlar 30 MRa ga teng deb qabul qilinishi lozim. Tortilishning elektrotermik usulida qolip deformatsiyasidan yoʻqotishlar hisob-kitobda hisobga olinmaydi, ular armaturani toʻliq uzaytirilishini aniqlashda hisobga olingan |
— |
|||
|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotilishlarining qiymatlari, MRa |
||||
|
tayanchlarga |
betonga |
||||
|
6. Beton uchun tez oquvchan siljuvchanlik: |
|
|
|||
|
a) tabiiy qotuvchi beton uchun |
bu yerda:
Uzatish mustahkamligi 11 MRa va undan past boʻlganda, yengil beton uchun 40 koʻpaytiruvchi oʻrniga 60 koʻpaytiruvchi qabul qilinishi lozim. |
— |
|||
|
b) issiqlik bilan ishlov berilgan betonlar uchun |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 6a bandidagi formulalar boʻyicha olingan natijalarni 0,85 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib hisoblanadi. |
— |
|||
|
B. Ikkinchi yoʻqotishlar |
|||||
|
7. Armatura zoʻriqtirishning boʻshashi ( relaksatsiya): |
|
|
|||
|
a) simli |
— |
|
|||
|
b) oʻzakli |
— |
|
|||
|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotilishlarning qiymatlari, MRa |
||||
|
tayanchlarga |
betonga |
||||
|
8. Betonning kirishishi mazkur SHNQning 16-bandiga muvofiq: |
Tabiiy holda qotuvchi beton |
Atmosfera bosimida issiqlik bilan ishlov berilgan beton |
Betonning qotish sharoitidan qaʼtiy nazar |
||
|
quyidagi sinfli ogʻir beton uchun: |
|
|
|
||
|
a) V35 va undan past |
40 |
35 |
30 |
||
|
b) V40 |
50 |
40 |
35 |
||
|
v) V45 va undan yuqori |
60 |
50 |
40 |
||
|
mayda donador beton guruhi: |
|
|
|||
|
g) A |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 8a, bandi boʻyicha, 1,3 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib, aniqlanadi |
40 |
|||
|
d) B |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 8a bandi boʻyicha, 1,5 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib, aniqlanadi |
50 |
|||
|
e) V |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 8a-v bandi boʻyicha, tabiiy qotuvchi ogʻir beton uchun qanday boʻlsa, shunday aniqlanadi |
40 |
|||
|
yengil beton, mayda toʻldiruvchili: |
|
|
|
||
|
j) zich |
50 |
45 |
40 |
||
|
z) gʻovak |
70 |
60 |
50 |
||
|
9. Betonning siljuvchanligi mazkur SHNQning 26-bandga muvofiq: |
|
||||
|
a) ogʻir va yengil beton, zich mayda toʻldiruvchili: |
bu yerda:
tabiiy qotuvchi betonlar uchun – 1,00; atmosfera bosimi ostida issiqlik bilan ishlov berilgan betonlar uchun – 0,85. |
||||
|
Armatura oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarini keltirib chiqaruvchi omillar |
Armaturani tortishda oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotilishlarning qiymatlari, MRa |
||||
|
tayanchlarga |
betonga |
||||
|
b) mayda donali beton guruhi: |
|
||||
|
A |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 9a bandiagi formulalar boʻyicha, olingan natijani 1,3 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib, hisoblanadi |
||||
|
B |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 9a bandidagi formulalar boʻyicha, olingan natijani 1,5 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib, hisoblanadi |
||||
|
V |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 9a bandidagi formulalar
boʻyicha, |
||||
|
v) gʻovak mayda toʻldirgichli yengil beton |
Yoʻqotishlar mazkur jadvalning 9a bandidagi formulalar boʻyicha, olingan natijani 1,2 ga teng koeffitsiyentga koʻpaytirib hisoblanadi. |
||||
|
10. Spiralsimon yoki halqasimon armatura oʻrami ostida betonning ezilishi (konstruksiyalar diametri 3 m gacha boʻlganda) |
— |
bu yerda:
|
|||
|
11. Bloklar orasidagi tutashuvlarni siqish deformatsiyasi (bloklardan tashkil topgan konstruksiyalar uchun) |
— |
bu yerda:
quruq tutashuvda – 0,5 mm ga teng deb qabul qilinadi;
|
|||
|
Izohlar: 1. Oldindan zoʻriqtirilgan armaturadagi 2. Oʻz-oʻzini zoʻriqtiruvchi konstruksiyalar uchun betonning kirishishi va siljuvchanligi tufayli yoʻqotishlar tajribaviy maʼlumotlarga koʻra aniqlanadi. |
|||||
Kanal yoki yuza | Armatura ishqalanishi natijasida yoʻqotishlarni aniqlash uchun koeffitsiyentlar | ||
|
| ||
bogʻlamlar, | davriy profilli oʻzaklar | ||
1. Kanal: | |||
myetall yuzali | 0,0030 | 0,35 | 0,40 |
bikr kanal hosil qiluvchi bilan qilingan beton yuzasi | 0 | 0,55 | 0,65 |
bikr kanal hosil qiluvchi bilan qilingan beton yuzasi, qayishqoq kanal hosil qiluvchi bilan | 0,0015 | 0,55 | 0,65 |
2. Beton yuzasi | 0 | 0,55 | 0,65 |
(6)
(7)va zoʻriqtirilmaydigan). armatura kesimini oʻz ichiga olgan kesim qabul qilinishi kerak.

(8)
(9)Kesimning zoʻriqtirilgan holati | Armaturani tortish usuli | Oldindan siqish bosqichida betonning siqilib zoʻriqtirilganligi | |
tashqi havoning hisobiy qishki haroratida, °S, minus 40 °S va undan yuqori | |||
siqishda | |||
markaziy | nomarkaziy | ||
1. Tashqi yuklar taʼsirida zoʻriqtirishlar kamayadi yoki oʻzgaradi | tayanchlarga | 0,85 | 0,95* |
betonlarga | 0,70 | 0,85 | |
2. Tashqi yuklar taʼsirida zoʻriqtirishlar oshadi | tayanchlarga | 0,65 | 0,70 |
betonlarga | 0,60 | 0,65 | |
* Siqish zoʻriqishiini bosqichma-bosqich oʻtkazish bilan ishlab chiqariladigan elementlar uchun poʻlat tayanch detallar va | |||
Izohlar: 1. Tashqi havoning qishki hisobiy haroratlari mazkur SHNQning 10-bandiga koʻra qabul qilinishi lozim. 2. V7,5-V12,5 sinflarining yengil betonlari uchun | |||
avtoklavli: | avtoklavsizli: | |
D500 | -B1, B1,5, V2, V2,5 | ¾ |
D600 | -B1, B1,5, B2, B2,5, V3,5 | B1; B1,5, V2 |
D700 | -B1,5, B2, B2,5, B3,5, V5 | B1,5; B2, B2,5 |
D800 | -B2,5, B3,5, B5, B7,5 | B2; B2,5, B3,5 |
D900 | -B3,5, B5, B7,5, V10 | B3,5, B5 |
D1000 | -B5, B7,5, B10, B12,5 | B5, B7,5 |
D1100 | -B7,5, B10, B12,5, B15, V17,5 | B7,5, B10 |
D1200 | -B10, B12,5, B15, V17,5, V20 | B10, B12,5 |
0,8,
1,2,
1,6,
2,0,
2,4,
2,8,
3,2,
3,6,
4,0,
4,4,
4,8;
0,8,
1,2,
1,6,
2,0,
2,4,
2,8,
3,2.
0,6,
0,8,
1,
1,2,
1,5,
2,
3,
4.Zoʻriqtiriladigan armatura turi va sinfi | Beton sinfi, shundan past emas |
1. Simli armatura sinflari: | |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 (ankerlarsiz) diametri, mm: | |
5 gacha | V20 |
6 va undan yuqori | V30 |
K1400 dan K1900 gacha | V30 |
2. Oʻzakli armatura (ankerlarsiz) diametri, mm: | |
10 dan 18 gacha, sinflar: | |
A400v | V15 |
A600 | V15 |
A800 | V20 |
A1000 i At1200 | V30 |
20 va undan yuqori, sinflar: | |
A400v | V15 |
A600 | V20 |
A800 | V25 |
A1000 va At1200 | V30 |
Izohlar: 1. Armatura sinflarining belgilanishlari — 135 bandiga muvofiq. 2. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda sinf armaturasini qoʻllash A400v sinfga tajriba va texnik-iqtisodiy asoslashlar natijalariga koʻra qoʻllaniladi. | |
Konstruksiyaning ish sharoitlari | Beton markasi, kamida | ||||||
Rejim tavsifi | tashqi havoning hisobiy qishki harorati, °S | sovuqbardoshlililigi boʻyicha | suv oʻtkazmasliligi boʻyicha | ||||
bino va inshootlar konstruksiyalari (isitiluvchi binolarning tashqi devoridan tashqari) uchun maʼsuliyat darajasiga koʻra sinfi boʻyicha | |||||||
I | II | III | I | II | III | ||
1. Navbatma-navbat muzlash va erishi | |||||||
a) suvga toʻyingan holati | minus 20° dan past 40° gacha | F 200 | F 150 | F100 | W4 | W2 | normalanmaydi |
minus 5° dan past 20° gacha | F 150 | F 100 | F 75 | W2 | normalanmaydi | ||
Minus 5° va yuqori | F 100 | F 75 | F 50 | normalanmaydi | |||
b) epizodik suvga toʻyinish holatlarida (masalan, doimiy atmosfera taʼsiriga uchraydigan yer usti konstruksiyalari) | minus 20° dan past 40° gacha | F 100 | F 75 | F 50 | W2 | normalanmaydi | |
minus 5° dan past 20° gacha | F 75 | F 50 | F 35* | normalanmaydi | |||
Minus 5° va yuqori | F 50 | F 35 | F 25* | normalanmaydi | |||
v) epizodik suvga toʻyinish hollari boʻlmaydigan nam havo holatida (masalan, doimiy tashqi havo taʼsiriga uchraydigan, ammo atmosfera yongʻinlari taʼsiridan himoyalangan konstruksiyalarga) | minus 20° dan past 40° gacha | F 75 | F 50 | F 35* | normalanmaydi | ||
minus 5° dan past 20° gacha | F 50 | F 35* | F 25* | normalanmaydi | |||
Minus 5° va yuqori | F 35* | F 25* | F 15** | normalanmaydi | |||
2. 0 °S dan past haroratning epizodik taʼsir etishi mumkin boʻlgan holatlarda: | |||||||
a) suvga toʻyingan holatda (masalan grunt yoki suv ostida joylashgan konstruksiyalarda) | minus 20° dan past 40° gacha | F 75 | F 50 | F 35* | normalanmaydi | ||
minus 5° dan past 20° gacha | F 50 | F 35* | F 25* | normalanmaydi | |||
Minus 5° va yuqori | F 35* | F 25* | normalanmaydi | normalanmaydi | |||
b) nam havo sharoitlarda (masalan, qurilish va qurish davrida isitiladigan binolarning ichki konstruksiyalari) | minus 20° dan past 40° gacha | F50 | F 35* | F 25* | normalanmaydi | ||
minus 5° dan past 20° gacha | F 35* | F 25* | F 15** | normalanmaydi | |||
Minus 5° va yuqori | F 25* | F 15** | normalanmaydi | normalanmaydi | |||
* Ogʻir va mayda donador betonlar uchun sovuqbardoshliligi boʻyicha markalar normalanmaydi. ** Ogʻir, mayda donador va yengil betonlar uchun sovuqbardoshliligi boʻyicha marka normalanmaydi. | |||||||
Izohlar: 1. Qishki haroratlari 7-bandga koʻra qabul qilinadi. 2. Mn³5m-1 nisbiy sirt moduliga ega, atmosfera taʼsirlariga uchraydigan va 20°S dan 70 °S gacha oraliqda butun yoz davomida 60-marta qizish va sovish sikllarni oʻtadigan yigʻma konstruksiya elementlarlar uchun berilgan betonning sovuqbardoshliligi boʻyicha markasi 1 pogʻonaga oshiriladi. | |||||||
Konstruksiyalarning ish sharoitlari | Isitiladigan binolarning tashqi beton devorlarining sovuqbardoshliligi uchun betonning minimal markasi | |||||||
xona ichki havosining nisbiy namligi | tashqi havoning hisobiy qishki harorati, °S | yengil, sergʻovakli, gʻovaklangan | ogʻir, mayda donador | |||||
binolar uchun maʼsuliyat darajasiga koʻra sinfi boʻyicha | ||||||||
I | II | III | I | II | III | |||
| minus 20° dan past 40° gacha | F75 | F50 | F35 | F100 | F75 | F50 | |
minus 5° dan past 20° gacha | F50 | F35 | F25 | F75 | F50 | normalanmaydi | ||
Minus 5° va yuqori | F35 | F25 | F15* | F50 | normalanmaydi | |||
| minus 20° dan past 40° gacha | F50 | F35 | F25 | F50 | normalanmaydi | ||
minus 5° dan past 20° gacha | F35 | F25 | F15* | normalanmaydi | ||||
Minus 5° va yuqori | F25 | F15* | normalanmaydi | normalanmaydi | ||||
| minus 20° dan past 40° gacha | F35 | F25 | F15* | normalanmaydi | |||
minus 5° dan past 20° gacha | F25 | F15* | normalanmaydi | normalanmaydi | ||||
Minus 5° va yuqori | F15* | normalanmaydi | normalanmaydi | |||||
* Yengil betonlar uchun sovuqbardoshliligi boʻyicha beton markasi normalanmaydi. | ||||||||
Izohlar: 1. Ogʻir, mayda donador va yengil betonlardan qilingan konstruksiyalarning bugʻ- va gidroizolyatsiyasi mavjud boʻlganda, ularning sovuqqabardoshliligi boʻyicha markasi bir pogʻonaga pasaytiriladi. 2. Tashqi havoning qishki hisobiy harorati 6-bandga koʻra qabul qilinadi. | ||||||||
Beton turi | Konstruksiyalarni chegaraviy holatlarni hisoblash uchun betonning siqilish va choʻzilishdagi ishonchlilik koeffitsiyentlari | |||
birinchi guruh | ikkinchi guruh | |||
| mustahkamliligi boʻyicha beton sinfini belgilashda | |||
siqilishga | choʻzilishga | |||
Ogʻir, mayda donador, yengil va gʻovaklangan | 1,3 | 1,5 | 1,3 | 1,0 |
sergʻovakli | 1,5 | 2,3 | - | 1,0 |
va
mazkur SHNQning 306 — 309-bandlariga koʻra holatlarni istisno qilgan holda beton ish sharoitlari koeffitsiyenti
bilan hisobga kiritilishi lozim.Qarshilik turi | Beton | Ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha betonning normativ | ||||||||||||||||||||||
V1 | V1,5 | V2 | V2,5 | V3,5 | V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 | V70 | V80 | V90 | V100 | ||
Oʻq boʻylab siqilish (prizma mustahkamligi) | Ogʻir va mayda donador | — | — | — | — | 2,7 | 3,5 | 5,5 | 7,5 | 9,5 | 11,0 | 15,0 | 18,5 | 22,0 | 25,5 | 29,0 | 32,0 | 36,0 | 39,5 | 43,0 | 50 | 57 | 64 | 71 |
27,5 | 35,7 | 56,1 | 76,5 | 96,9 | 112 | 153 | 189 | 224 | 260 | 296 | 326 | 367 | 403 | 438 | 510 | 581 | 653 | 724 | ||||||
Yengil | — | — | — | 1,9 | 2,7 | 3,5 | 5,5 | 7,5 | 9,5 | 11,0 | 15,0 | 18,5 | 22,0 | 25,5 | 29,0 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
19,4 | 27,5 | 35,7 | 56,1 | 76,5 | 96,9 | 112 | 153 | 189 | 224 | 260 | 296 | |||||||||||||
sergʻovakli | 0,95 | 1,4 | 1,9 | 2,4 | 3,3 | 4,6 | 6,9 | 9,0 | 10,5 | 11,5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
9,69 | 14,3 | 19,4 | 24,5 | 33,7 | 46,9 | 70,4 | 91,8 | 107 | 117 | |||||||||||||||
Oʻq boʻylab choʻzilish qarshiliklari | Ogʻir | — | — | — | — | 0,39 | 0,55 | 0,70 | 0,85 | 1,00 | 1,15 | 1,40 | 1,60 | 1,80 | 1,95 | 2,10 | 2,20 | 2,30 | 2,40 | 2,50 | 3,00 | 3,30 | 3,60 | 3,80 |
4,00 | 5,61 | 7,14 | 8,67 | 10,2 | 11,7 | 14,3 | 16,3 | 18,4 | 19,9 | 21,4 | 22,4 | 23,5 | 24,5 | 25,5 | 30,6 | 33,7 | 36,7 | 38,8 | ||||||
mayda donador guruhlar: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |||||
A | — | — | — | — | 0,39 | 0,55 | 0,70 | 0,85 | 1,00 | 1,15 | 1,40 | 1,60 | 1,80 | 1,95 | 2,10 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
4,00 | 5,61 | 7,14 | 8,67 | 10,2 | 11,7 | 14,3 | 16,3 | 18,4 | 19,9 | 21,4 | ||||||||||||||
B | — | — | — | — | 0,26 | 0,40 | 0,60 | 0,70 | 0,85 | 0,95 | 1,15 | 1,35 | 1,50 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,65 | 4,08 | 6,12 | 7,14 | 8,67 | 9,69 | 11,7 | 13,8 | 15,3 | ||||||||||||||||
V | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 1,15 | 1,40 | 1,60 | 1,80 | 1,95 | 2,10 | 2,20 | 2,30 | 2,40 | 2,50 | 3,00 | 3,30 | 3,60 | 3,80 | |
11,7 | 14,3 | 16,3 | 18,4 | 19,9 | 21,4 | 22,4 | 23,5 | 24,5 | 25,5 | 30,6 | 33,7 | 36,7 | 38,8 | |||||||||||
Qarshilik turi | Beton | Ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha betonning normativ | ||||||||||||||||||||||
V1 | V1,5 | V2 | V2,5 | V3,5 | V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 | V70 | V80 | V90 | V100 | ||
Oʻq boʻylab choʻzilish qarshiliklari | Yengil mayda toʻldiruvchida: | |||||||||||||||||||||||
zich | — | — | — | 0,29 | 0,39 | 0,55 | 0,70 | 0,85 | 1,00 | 1,15 | 1,40 | 1,60 | 1,80 | 1,95 | 2,10 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,96 | 4,00 | 5,61 | 7,14 | 8,67 | 10,2 | 11,7 | 14,3 | 16,3 | 18,4 | 19,9 | 21,4 | |||||||||||||
gʻovakli | — | — | — | 0,29 | 0,39 | 0,55 | 0,70 | 0,85 | 1,00 | 1,10 | 1,20 | 1,35 | 1,50 | 1,65 | 1,80 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,96 | 4,00 | 5,61 | 7,14 | 8,67 | 10,2 | 11,2 | 12,2 | 13,8 | 15,3 | 16,8 | 18,4 | |||||||||||||
sergʻovakli | 0,14 | 0,22 | 0,26 | 0,31 | 0,41 | 0,55 | 0,63 | 0,89 | 1,00 | 1,05 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
1,43 | 2,24 | 2,65 | 3,16 | 4,18 | 5,61 | 6,42 | 9,08 | 10,2 | 10,7 | |||||||||||||||
Izohlar: 1. Chiziq ustidagi qiymatlar MPa da, chiziq ostida — kgf/sm2 da koʻrsatilgan. 2. Mayda donali betonlarning guruhlari mazkur SHNQning 29-bandida keltirilgan. 3. Hisobiy qarshiliklar qiymatlari 10 foizli oʻrtacha namlikdagi sergʻovakli betonlarga berilgan. 4. Koʻpchigan perlit qumli keramzit perlitbeton uchun qarshiliklar Rbtn va Rbt,ser ning qiymatlari gʻovak qumli yengil betonga koʻra 0,85 koeffitsiyentga koʻpaytiriladi. 5. Gʻovaklangan beton qarshiliklari 6. Beton qarshilik | ||||||||||||||||||||||||
Qarshilik turi | Beton | Birinchi guruh chegaraviy holatlari betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha betonning hisobiy qarshiliklari | ||||||||||||||||||||||
V1 | V1,5 | V2 | V2,5 | V3,5 | V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 | V70 | V80 | V90 | V100 | ||
Oʻq boʻylab siqilish (prizma mustahkamligi) qarshiligi | Ogʻir va mayda donador | — | — | — | — | 2,1 | 2,8 | 4,5 | 6,0 | 7,5 | 8,5 | 11,5 | 14,5 | 17,0 | 19,5 | 22,0 | 25,0 | 27,5 | 30,0 | 33,0 | 37,0 | 41,0 | 44,0 | 47,5 |
21,4 | 28,6 | 45,9 | 61,2 | 76,5 | 86,7 | 117 | 148 | 173 | 199 | 224 | 255 | 280 | 306 | 336 | 377 | 418 | 449 | 484 | ||||||
Yengil | — | — | — | 1,5 | 2,1 | 2,8 | 4,5 | 6,0 | 7,5 | 8,5 | 11,5 | 14,5 | 17,0 | 19,5 | 22,0 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
15,3 | 21,4 | 28,6 | 45,9 | 61,2 | 76,5 | 86,7 | 117 | 148 | 173 | 199 | 224 | |||||||||||||
sergʻovakli | 0,63 | 0,95 | 1,3 | 1,6 | 2,2 | 3,1 | 4,6 | 6,0 | 7,0 | 7,7 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
6,42 | 9,69 | 13,3 | 16,3 | 22,4 | 31,6 | 46,9 | 61,2 | 71,4 | 78,5 | |||||||||||||||
Oʻq boʻylab choʻzilish qarshiligi | Ogʻir | — | — | — | — | 0,26 | 0,37 | 0,48 | 0,57 | 0,66 | 0,75 | 0,90 | 1,05 | 1,20 | 1,30 | 1,40 | 1,45 | 1,55 | 1,60 | 1,65 | 1,90 | 2,10 | 2,15 | 2,20 |
2,65 | 3,77 | 4,89 | 5,81 | 6,73 | 7,65 | 9,18 | 10,7 | 12,2 | 13,3 | 14,3 | 14,8 | 15,8 | 16,3 | 16,8 | 19,4 | 21,4 | 21,9 | 22,4 | ||||||
Mayda donador guruhlari: | ||||||||||||||||||||||||
A | — | — | — | — | 0,26 | 0,37 | 0,48 | 0,57 | 0,66 | 0,75 | 0,90 | 1,05 | 1,20 | 1,30 | 1,40 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,65 | 3,77 | 4,89 | 5,81 | 6,73 | 7,65 | 9,18 | 10,7 | 12,2 | 13,3 | 14,3 | ||||||||||||||
B | — | — | — | — | 0,17 | 0,27 | 0,40 | 0,45 | 0,57 | 0,64 | 0,77 | 0,90 | 1,00 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
1,73 | 2,75 | 4,08 | 4,59 | 5,81 | 6,53 | 7,85 | 9,18 | 10,2 | ||||||||||||||||
V | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 0,75 | 0,90 | 1,05 | 1,20 | 1,30 | 1,40 | 1,45 | 1,55 | 1,60 | 1,65 | 1,90 | 2,10 | 2,15 | 2,20 | |
7,65 | 9,18 | 10,7 | 12,2 | 13,3 | 14,3 | 14,8 | 15,8 | 16,3 | 16,8 | 19,4 | 21,4 | 21,9 | 22,4 | |||||||||||
Qarshilik turi | Beton | Birinchi guruh chegaraviy holat uchun betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfida betonning hisobiy qarshiliklari | ||||||||||||||||||||||
V1 | V1,5 | V2 | V2,5 | V3,5 | V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 | V70 | V80 | V90 | V100 | ||
Oʻq boʻylab choʻzilish | Yengil mayda toʻldiruvchida: | |||||||||||||||||||||||
zich | — | — | — | 0,20 | 0,26 | 0,37 | 0,48 | 0,57 | 0,66 | 0,75 | 0,90 | 1,05 | 1,20 | 1,30 | 1,40 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,04 | 2,65 | 3,77 | 4,89 | 5,81 | 6,73 | 7,65 | 9,18 | 10,7 | 12,2 | 13,3 | 14,3 | |||||||||||||
gʻovakli | — | — | — | 0,20 | 0,26 | 0,37 | 0,48 | 0,57 | 0,66 | 0,74 | 0,80 | 0,90 | 1,00 | 1,10 | 1,20 | — | — | — | — | — | — | — | — | |
2,04 | 2,65 | 3,77 | 4,89 | 5,81 | 6,73 | 7,55 | 8,16 | 9,18 | 10,2 | 11,2 | 12,2 | |||||||||||||
sergʻovakli | 0,06 | 0,09 | 0,12 | 0,14 | 0,18 | 0,24 | 0,28 | 0,39 | 0,44 | 0,46 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | |
0,612 | 0,918 | 1,22 | 1,43 | 1,84 | 2,45 | 2,86 | 4,00 | 4,49 | 4,69 | |||||||||||||||
Izohlar: 1. Chiziq ustida qiymatlar MPa da, chiziq ostida esa — kgf/sm2 da koʻrsatilgan. 2. Mayda donali betonlarning guruhlari 27-bandda keltirilgan. 3. Hisobiy qarshiliklar qiymatlari 10 foiz oʻrtacha namlikdagi sergʻovakli betonlarga berilgan. 4. Koʻpchigan perlit qumli keramzit perlitbeton uchun 5. Gʻovaklangan beton uchun 6. Beton qarshilik qiymatlari
| ||||||||||||||||||||||||

Betonning ish sharoiti koeffitsiyentini kiritishga sabab boʻlgan omillar | Betonning ish sharoiti koeffitsiyenti | |
shartli belgilanishi | raqamli qiymati | |
1. Koʻp martalab takrorlanuvchi yuklar |
| 15-jadvalda keltirilgan |
2. Yuklar taʼsir etish muddati: |
| |
a) doimiy, uzoq va qisqa muddatli yuklarni hisobga olishda, foydalanish davrida umumiy taʼsir davomiyligi kam boʻlgan qisqa muddat taʼsir etuvchi yuklardan tashqari (masalan, krandan boʻlgan yuklar, transport vositalari, shamol, tayyorlash, tashish, qurishda vujudga keluvchi yuklar) hamda choʻkuvchan, shishuvchan va boshqa gruntlarning deformatsiyasidan hosil boʻlgan maxsus yuklarni hisobga olishda | ||
tabiiy qotuvchi va issiqlik bilan ishlov beriladigan ogʻir, mayda donador va yengil betonlarda: | ||
konstruksiyalarni foydalanishning beton mustahkamligini oshishida maqbul boʻlgan sharoitlarda (masalan, suv ostida, nam gruntda yoki tashqi muhit namligi 75 foizdan ortiq boʻlganda) | 1,00 | |
qolgan hollarda | 0,90 | |
foydalanish sharoitidan qatʼi nazar, sergʻovakli va gʻovaklangan betonlarda | 0,85 | |
b) koʻrilayotgan qoʻshilishda qisqa muddatli yuklarni (davomsiz taʼsir etuvchi) yoki 2a bandida koʻrsatilmagan maxsus yuklarni1 hisobga olishda, barcha turdagi betonlarda | 1,10 | |
3. Vertikal holatda betonlash (betonlash qatlami balandligi 1,5 m dan koʻproq) quyidagi betonlarda: |
| |
ogʻir, mayda donador, yengil |
| 0,85 |
sergʻovak va gʻovaklangan |
| 0,80 |
4. Ikki oʻq boʻylab siqilish-choʻzilish murakkab holatining beton mustahkamligiga taʼsiri |
| 106-bandda keltirilgan |
5. Kesimining eng katta oʻlchamlari 30 sm dan kamroq boʻlgan monolit va temir-beton ustunlarni betonlashda |
| 0,85 |
6. Navbatma-navbat muzlatish va eritishlarda |
| 16-jadvalda keltirilgan |
7. SHNQ 2.01.01-22 ga koʻra havoning oʻrtacha oylik harorati iyulda 28 °S va undan yuqori boʻladigan tumanlarda quyosh nuridan himoyalanmagan konstruksiyalarni foydalanishda |
| 0,85 |
8. Konstruksiyalarni oldindan siqish bosqichi: |
| |
a) sim armaturali: | ||
yengil beton uchun | 1,25 | |
qolgan turdagi betonlar uchun | 1,10 | |
b) oʻzak armaturali: | ||
yengil beton uchun | 1,35 | |
qolgan turdagi betonlar uchun | 1,20 | |
9. Beton konstruksiyalar |
| 0,90 |
10. |
|
|
11. Sergʻovakli beton namligi, foiz |
| |
10 va undan past | 1,00 | |
25 dan yuqori | 0,85 | |
10 dan yuqori, 25 dan pastroq | Interpolyatsiya boʻyicha | |
12. Chokining qalinligi element kesimi eng kichik oʻlchamining 1/5 ga teng va 10 sm dan kam boʻlgan yigʻma elementlar tutashuv joylarini monolitlash uchun beton |
| 1,15 |
1 maxsus yuklarni (masalan, seysmik yuklarni) hisobga olishda koʻshimcha ish sharoit koeffitsiyenti kiritilganda, | ||
Izohlar: 1. Betonning ish sharoiti koeffitsiyentlari 1, 2, 6, 7, 9 va 11-bandlari boʻyicha hisobiy qarshiliklarni 2. Koʻp takrorlanuvchi yuklar taʼsiri ostidagi konstruksiyalar uchun 3. Oldindan siqish bosqichida konstruksiyalarni hisoblashda 4. Betonning ish sharoiti koeffitsiyentlari bir-biridan qaʼtiy nazar kiritiladi, bunda ularning koʻpaytmalari 0,45 dan kam boʻlmasligi kerak. | ||

Konstruksiyaning foydalanish sharoitlari | Tashqi havoning qishki hisobiy harorati, °S | Beton uchun navbatma-navbat muzlatish va eritishda ish sharoiti koeffitsiyenti | |
Ogʻir va mayda donador | Yengil va gʻovaklangan | ||
Navbatma-navbat muzlatish va eritish: | |||
a) suvga toʻyingan holatda | Minus 20° dan past minus 40° gacha | 0,85 | 0,90 |
Minus 5° dan past minus 20° gacha | 0,90 | 1,00 | |
Minus 5° va undan yuqori | 0,95 | 1,00 | |
b) epizodik suvga toʻyingan sharoitda | Minus 40° va undan yuqori | 1,00 | 1,00 |
Izohlar: 1. Tashqi havoning qishki hisobiy harorati 6-bandga koʻra qabul qilinadi. 2. Betonning sovuqbardoshliligi boʻyicha markasi 8-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshirilganda mazkur jadvaldagi koeffitsiyentlar xar bir oshirilgan bosqichda 0,05 ga oshirilishi mumkin, biroq 1 dan oshmasligi lozim. | |||
Beton | Betonning siqilishga mustahkamliligi boʻyicha sinfida betonning siqilishi va choʻzilishidagi boshlangʻich elastiklik moduli | ||||||||||||||||||||||
V1 | V1,5 | V2 | V2,5 | V3,5 | V5 | V7,5 | B10 | B12,5 | B15 | B20 | B25 | B30 | B35 | B40 | B45 | B50 | B55 | B60 | B70 | B80 | B90 | B100 | |
Ogʻir: | |||||||||||||||||||||||
tabiiy qotuvchi | — | — | — | — | 9,5 | 13,0 | 16,0 | 18,0 | 21,0 | 23,0 | 27,0 | 30,0 | 32,5 | 34,5 | 36,0 | 37,5 | 39,0 | 39,5 | 40,0 | 41,0 | 42,0 | 42,5 | 43 |
96,9 | 133 | 163 | 184 | 214 | 235 | 275 | 306 | 331 | 352 | 367 | 382 | 398 | 403 | 408 | 418 | 428 | 433 | 438 | |||||
atmosfera bosimi ostida issiqlik bilan ishlov berilgan | — | — | — | — | 8,5 | 11,5 | 14,5 | 16,0 | 19,0 | 20,5 | 24,0 | 27,0 | 29,0 | 31,0 | 32,5 | 34,0 | 35,0 | 35,5 | 36,0 | — | — | — | — |
86,7 | 117 | 148 | 163 | 194 | 209 | 245 | 275 | 296 | 316 | 332 | 347 | 357 | 362 | 367 | |||||||||
avtoklavda ishlov berilgan | — | — | — | — | 7,0 | 9,8 | 12,0 | 13,5 | 16,0 | 17,0 | 20,0 | 22,5 | 24,5 | 26,0 | 27,0 | 28,0 | 29,0 | 29,5 | 30,0 | — | — | — | — |
71,4 | 99,5 | 122 | 138 | 163 | 173 | 204 | 230 | 250 | 265 | 275 | 286 | 296 | 301 | 306 | |||||||||
Mayda donador, guruhlari: | |||||||||||||||||||||||
A – tabiiy qotuvchi | — | — | — | — | 7,0 | 10,0 | 13,5 | 15,5 | 17,5 | 19,5 | 22,0 | 24,0 | 26,0 | 27,5 | 28,5 | — | — | — | — | — | — | — | — |
71,4 | 102 | 138 | 158 | 178 | 199 | 224 | 245 | 265 | 280 | 291 | |||||||||||||
atmosfera bosimi ostida issiqlik bilan ishlov berilgan | — | — | — | — | 6,5 | 9,0 | 12,5 | 14,0 | 15,5 | 17,0 | 20,0 | 21,5 | 23,0 | 24,0 | 24,5 | — | — | — | — | — | — | — | — |
66,3 | 91,8 | 127 | 143 | 158 | 173 | 204 | 219 | 235 | 245 | 250 | |||||||||||||
B – tabiiy qotuvchi | — | — | — | — | 6,5 | 9,0 | 12,5 | 14,0 | 15,5 | 17,0 | 20,0 | 21,5 | 23,0 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
66,3 | 91,8 | 127 | 143 | 158 | 173 | 204 | 219 | 235 | |||||||||||||||
atmosfera bosimi ostida issiqlik bilan ishlov berilgan | — | — | — | — | 5,5 | 8,0 | 11,5 | 13,0 | 14,5 | 15,5 | 17,5 | 19,0 | 20,5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
56,1 | 81,6 | 117 | 133 | 148 | 158 | 178 | 194 | 209 | |||||||||||||||
V – avtoklavda qotirilgan | — | — | — | — | — | — | — | — | — | 16,5 | 18,0 | 19,5 | 21,0 | 22,0 | 23,0 | 23,5 | 24,0 | 24,5 | 25,0 | — | — | — | — |
168 | 184 | 199 | 214 | 224 | 235 | 240 | 245 | 250 | 255 | ||||||||||||||
yengil va gʻovaklangan, D oʻrtacha zichligi boʻyicha markalari: | |||||||||||||||||||||||
800 | — | — | — | 4,0 | 4,5 | 5,0 | 5,5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
40,8 | 45,9 | 51,0 | 56,1 | ||||||||||||||||||||
1000 | — | — | — | 5,0 | 5,5 | 6,3 | 7,2 | 8,0 | 8,4 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
51,0 | 56,1 | 64,2 | 73,4 | 81,6 | 85,7 | ||||||||||||||||||
1200 | — | — | — | 6,0 | 6,7 | 7,6 | 8,7 | 9,5 | 10,0 | 10,5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
61,2 | 68,3 | 77,5 | 88,7 | 96,9 | 102 | 107 | |||||||||||||||||
1400 | — | — | — | 7,0 | 7,8 | 8,8 | 10,0 | 11,0 | 11,7 | 12,5 | 13,5 | 14,5 | 15,5 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
71,4 | 79,5 | 89,7 | 102 | 112 | 119 | 127 | 138 | 148 | 158 | ||||||||||||||
|
Beton |
Betonning siqilishga mustahkamliligi boʻyicha sinfida betonning
siqilishi va choʻzilishidagi boshlangʻich elastiklik
moduli |
| ||||||||||||||||||||||
|
V1 |
V1,5 |
V2 |
V2,5 |
V3,5 |
V5 |
V7,5 |
V10 |
V12,5 |
V15 |
V20 |
V25 |
V30 |
V35 |
V40 |
V45 |
V50 |
V55 |
V60 |
B70 |
B80 |
B90 |
B100 |
| |
|
1600 |
— |
— |
— |
— |
9,0 |
10,0 |
11,5 |
12,5 |
13,2 |
14,0 |
15,5 |
16,5 |
17,5 |
18,0 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
91,8 |
102 |
117 |
127 |
135 |
143 |
158 |
168 |
178 |
184 |
| ||||||||||||||
|
1800 |
— |
— |
— |
— |
— |
11,2 |
13,0 |
14,0 |
14,7 |
15,5 |
17,0 |
18,5 |
19,5 |
20,5 |
21,0 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
114 |
133 |
143 |
150 |
158 |
173 |
189 |
199 |
209 |
214 |
| ||||||||||||||
|
2000 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
14,5 |
16,0 |
17,0 |
18,0 |
19,5 |
21,0 |
22,0 |
23,0 |
23,5 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
148 |
163 |
173 |
184 |
199 |
214 |
224 |
235 |
240 |
| |||||||||||||||
|
Sergʻovakli avtoklavda qotirilgan D oʻrtacha zichligi boʻyicha markalari: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
500 |
1,1 |
1,4 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
11,2 |
14,3 |
| ||||||||||||||||||||||
|
600 |
1,4 |
1,7 |
1,8 |
2,1 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
14,3 |
17,3 |
18,4 |
21,4 |
| ||||||||||||||||||||
|
700 |
— |
1,9 |
2,2 |
2,5 |
2,9 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
19,4 |
22,4 |
25,5 |
29,6 |
| ||||||||||||||||||||
|
800 |
— |
— |
— |
2,9 |
3,4 |
4,0 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
29,6 |
34,7 |
40,8 |
| |||||||||||||||||||||
|
900 |
— |
— |
— |
— |
3,8 |
4,5 |
5,5 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
38,8 |
45,9 |
56,1 |
| |||||||||||||||||||||
|
1000 |
— |
— |
— |
— |
— |
5,0 |
6,0 |
7,0 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
51,0 |
61,2 |
71,4 |
| |||||||||||||||||||||
|
1100 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
6,8 |
7,9 |
8,3 |
8,6 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
69,3 |
80,6 |
84,6 |
87,7 |
| ||||||||||||||||||||
|
1200 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
8,4 |
8,8 |
9,3 |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
— |
|
|
85,7 |
89,7 |
94,8 |
| |||||||||||||||||||||
|
Izohlar: 1. Chiziq ustida qiymatlar MPa da, chiziq ostida esa kgf/sm2 da berilgan. 2. Mayda donador betonlarning guruhlari 29-bandda keltirilgan. 3. Yengil, sergʻovakli va gʻovaklangan betonlar zichligining oraliq qiymatlari va boshlangʻich elastiklik modullari chiziqli interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinadi. 4. Avtoklavsiz qotgan sergʻovakli betonning qiymati Eb avtoklavda ishlov berilgan betonniki qanday boʻlsa, shunday qilib, 0,8 koeffitsiyentga koʻpaytirish bilan qabul qilinadi. 5.
Betonning qiymati |
||||||||||||||||||||||||
Oʻzakli armatura | Choʻzilishga boʻlgan normativ qarshilik |
A240 | 235 (2400) |
A300 | 295 (3000) |
A400 | 390 (4000) |
A600 | 590 (6000) |
A800 | 785 (8000) |
A1000 | 980 (10000) |
At1200 | 1175 (12000) |
A400v | 540 (5500) |
Izoh. Armatura sinflarining belgilanishlari | |
(10)Simli oʻzak | Armatura diametri, mm | Choʻzilishga normativ qarshiliklar |
Vr500 | 3 | 410 (4200) |
4 | 405 (4150) | |
5 | 395 (4050) | |
V500 | 3 — 16 | 500 (5100) |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | 3 | 1460 (14900) |
4 | 1370 (14000) | |
5 | 1255 (12800) | |
6 | 1175 (12000) | |
7 | 1100 (11200) | |
8 | 1020 (10400) | |
7-simli K1400 dan K1900 gacha | 6 | 1450 (14800) |
9 | 1370 (14000) | |
12 | 1335 (13600) | |
15 | 1295 (13200) | |
19-simli K1500 | 14 | 1410 (14400) |
Armatura | Chegaraviy holatlar boʻyicha konstruksiyalarni hisoblashda armatura boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti | |
birinchi guruh | ikkinchi guruh | |
Oʻzakli armatura, sinflariga: | ||
A240, A300 | 1,05 | 1,00 |
A400 diametri, mm: | ||
6 — 8 | 1,10 | 1,00 |
10 — 40 | 1,07 | 1,00 |
A600, A800 | 1,15 | 1,00 |
A1000, At1200 | 1,20 | 1,00 |
A400v quyidagini nazorat qilish bilan: | ||
uzaytirilishi va zoʻriqtirilishi | 1,10 | 1,00 |
faqat uzaytirilishini | 1,20 | 1,00 |
Simli, sinflariga: | ||
Vr500 | 1,10 | 1,00 |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | 1,20 | 1,00 |
K1400 dan K1900 gacha | 1,20 | 1,00 |
Izoh. Armatura sinflarining belgilanishlari — 48-bandga muvofiq boʻlishi kerak. | ||
Oʻzakli armatura | Birinchi guruh chegaraviy holatlar uchun armaturaning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/sm2) | ||
choʻzilishga | siqilishga | ||
boʻylama | koʻndalang (xomut va qayrilgan oʻzaklar) | ||
A240 | 225 (2300) | 175 (1800) | 225 (2300) |
A300 | 280 (2850) | 225 (2300) | 280 (2850) |
A400 diametrli, mm: | |||
6 — 8 | 355 (3600) | 285*(2900) | 355 (3600) |
10 — 40 | 365 (3750) | 290*(3000) | 365 (3750) |
A600 | 510 (5200) | 405 (4150) | 450 (4600)** |
A800 | 680 (6950) | 545 (5550) | 500 (5100)** |
A1000 | 815 (8300) | 650 (6650) | 500 (5100)** |
At1200 | 980 (10000) | 785 (8000) | 500 (5100)** |
A400v quyidagini nazorat qilish bilan: | |||
uzaytirilishi va zoʻriqtirilishi | 490 (5000) | 390 (4000) | 200 (2000) |
faqat uzaytirilishini | 450 (4600) | 360 (3700) | 200 (2000) |
* Boʻylama oʻzaklar diametri 1/3 dan kam boʻlgan A400 sinfda payvandlangan armatura karkaslarida ** Ogʻir, mayda donador va yengil betonlardan tayyorlanadigan konstruksiyalarda qarshilikning qiymatlari Rsc mazkur SHNQning 14-jadvalida keltirilganlarga koʻra yuklarning hisob-kitoblarida inobatga olinishi kerak; mazkur SHNQning 14-jadvalida keltirilgan yuklarni hisobga olishda qarshilikni Sergʻovakli va gʻovaklangan betonlardagi konstruksiyalar va barcha hollarda qarshilik qiymati | |||
Izohlar: 1. A400 dan yuqori sinfdagi zoʻriqtirilmaydigan armaturalarda hisobiy koʻndalang armaturasi (xomut va qayrilgan oʻzaklar) ishlatilganida A400 sinf armaturasini hisobiy qarshiligining 2. Armatura sinflarining belgilanishi — mazkur SHNQning 48-bandiga muvofiq boʻlishi kerak. | |||
simli armatura | Armatura diametri, mm | Birinchi guruh chegaraviy holatlar uchun armaturaning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgf/sm2) | ||
choʻzilishga | siqilishga | |||
boʻylama | koʻndalang (xomut va qayrilgan oʻzaklar) | |||
Bp500 | 3 | 375 (3850) | 270 (2750); 300*(3050) | 375 (3850) |
4 | 365 (3750) | 265 (2700); 295*(3000) | 365 (3750) | |
5 | 360 (3700) | 260 (2650); 290*(2950) | 360 (3700) | |
B500 | 3 — 16 | 435 (4430) | 300 (3050) | 400 (4000) |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | 3 | 1215 (12400) | 970 (9900) | 400 (4000) |
4 | 1145 (11700) | 915 (9350) | 400 (4000) | |
5 | 1045 (10700) | 835 (8500) | 400 (4000) | |
6 | 980 (10000) | 785 (8000) | 400 (4000) | |
7 | 915 (9300) | 730 (7450) | 400 (4000) | |
8 | 850 (8700) | 680 (6950) | 400 (4000) | |
7-simli K1400 dan K1900 gacha | 6 | 1210 (12300) | 965 (9850) | 400 (4000) |
9 | 1145 (11650) | 915 (9350) | 400 (4000) | |
12 | 1110 (11300) | 890 (9050) | 400 (4000) | |
15 | 1080 (11000) | 865 (8800) | 400 (4000) | |
19-simli K1500 | 14 | 1175 (12000) | 940 (9600) | 400 (4000) |
* Toʻqilgan karkaslarga muvofiq belgilanishi kerak. | ||||
Armaturaning ish sharoiti koeffitsiyenti kiritilishiga sabab boʻlgan omillar | Armatura tavsifi | Armatura sinfi | Armaturaning ish sharoiti koeffitsiyenti | |
shartli belgilanishi | raqamli qiymati | |||
1. Armaturaning koʻndalang kuchlar taʼsiriga ishlashi | koʻndalang | sinfidan qati nazar |
| mazkur SHNQning 49-bandida keltirilgan |
2. Koʻndalang kuchlar taʼsirida armatura payvand birikishlarining mavjudligi | " | A400 va Bp500 |
| mazkur SHNQning 49-bandida keltirilgan |
3. Koʻpkarra takrorlanuvchi yuklar | boʻylama va koʻndalang | sinfidan qaʼtiy qatʼi nazar |
| mazkur SHNQning 24-jadvalida keltirilgan |
4. Yuklarning koʻpkarra takrorlanishida payvand birikishlarning mavjudligi | armaturaning payvand birikishlari mavjudligida boʻylama va koʻndalang | a240, a300, a400, a600, a800 |
| mazkur SHNQning 25-jadvalida keltirilgan |
5. Ankerlarsiz armatura uchun uzatish va zoʻriqtirilmagan armaturalarning ankerlanish zonasi | boʻylama zoʻriqtirilgan | sinfidan qaʼtiy nazar |
|
|
boʻylama zoʻriqtirilmagan | sinfidan qaʼtiy nazar |
5-formulalarida:
| ||
6. Oquvchanlikning shartli chegarasidan yuqoriroq armaturaning yuqori mustahkam ishlashi | boʻylama choʻzilgan | A600; A800; A1000; At1200; Bp1200 dan Vr1600gacha; K1400 dan K1900gacha |
| quyidagi talab boʻyicha bajarilish lozim: betonning zoʻriqtirilgan maydonlarning ikki- va uch oʻqlar boʻylab siqilishga qarshiligi bir oʻq boʻylab siqilishdagi mustahkamlikdan oshib ketadi, siqilish va choʻzilish kombinatsiyasida esa, ulardan birining taʼsiriga nisbatan kamroq boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi. Zoʻriqtirilgan taʼsirini uzoq muddatliligini eʼtiborga olish kerak. |
7. V7,5 va undan pastroq sinfdagi yengil betondagi elementlarga | koʻndalang | a240; bp500 |
| 0,8 |
8. V7,5 va undan pastroq sinfdagi sergʻovakli betondagi elementlarga | boʻylama siqilgan | sinfidan qaʼtiy nazar |
|
|
koʻndalang | sinfidan qaʼtiy nazar |
| ||
9. Sergʻovakli betondan boʻlgan elementlarda armaturaning himoya qoplamalariga | boʻylama siqilgan | " |
| 28-jadvalda keltirilgan |
Izohlar: 1. Ushbu jadvalning 3 va 4-bandi asosan koeffitsiyentlarni 2. Ushbu jadvalning 5-bandi boʻyicha koeffitsiyenti 3. Ushbu jadvalning 8-bandidagi formulalarda qarshilikning qiymatlari Rsc va Rsw MPa da berilgan; V ning qiymati mazkur SHNQning 30-bandiga muvofiq boʻlishi kerak. | ||||
Armatura sinfi | Yuklarning koʻp marta takrorlanishi va armaturaning teng sikl assimetriya koeffitsiyenti | ||||||||
-0,1 | -0,2 | 0 | 0,2 | 0,4 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | |
A240 | 0,41 | 0,63 | 0,70 | 0,77 | 0,90 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
A300 | 0,42 | 0,51 | 0,55 | 0,60 | 0,69 | 0,93 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
A400 diametri, mm: | |||||||||
6 — 8 | 0,33 | 0,38 | 0,42 | 0,47 | 0,57 | 0,85 | 0,95 | 1,00 | 1,00 |
10 — 40 | 0,31 | 0,36 | 0,40 | 0,45 | 0,55 | 0,81 | 0,91 | 0,95 | 1,00 |
A600 | — | — | — | — | 0,38 | 0,72 | 0,91 | 0,96 | 1,00 |
A800 | — | — | — | — | 0,27 | 0,55 | 0,69 | 0,87 | 1,00 |
A1000 | — | — | — | — | 0,19 | 0,53 | 0,67 | 0,87 | 1,00 |
At1200 | — | — | — | — | 0,15 | 0,40 | 0,60 | 0,80 | 1,00 |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | — | — | — | — | — | 0,67 | 0,82 | 0,91 | 1,00 |
7-simli K1400 dan K1900 gacha, diametri, mm | |||||||||
6 va 9 | — | — | — | — | — | 0,77 | 0,92 | 1,00 | 1,00 |
12 va 15 | — | — | — | — | — | 0,68 | 0,84 | 1,00 | 1,00 |
19 simli K1500 diametri 14 mm | — | — | — | — | — | 0,63 | 0,77 | 0,96 | 1,00 |
Vr500 | — | — | 0,56 | 0,71 | 0,85 | 0,94 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
A400v quyidagilarni nazorat qilish kerak: | |||||||||
uzaytirilishi va zoʻriqtirilishi | — | — | — | — | 0,41 | 0,66 | 0,84 | 1,00 | 1,00 |
faqat uzaytirilishini | — | — | — | — | 0,46 | 0,73 | 0,93 | 1,00 | 1,00 |
mazkur SHNQning 24-jadvalida qabul qilingan belgilanishlar:
bunda Izoh. Zoʻriqtirilmagan ogʻir betondagi armatura boʻlgan egiluvchan elementlarni hisoblashda boʻylama armatura uchun quyidagilar qabul qilinadi: 0 ≤ 0,20 <
bu yerda:
| |||||||||
Armatura sinfi | Payvandlangan birikmalar guruhi | Yuklarning koʻp marta takrorlanishi va quyidagi teng sikl assimetriya koeffitsiyenti | ||||||
0 | 0,2 | 0,4 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | ||
A240; A300 | 1 | 0,90 | 0,95 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
2 | 0,65 | 0,70 | 0,75 | 0,90 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | |
3 | 0,25 | 0,30 | 0,35 | 0,50 | 0,65 | 0,85 | 1,00 | |
4 | 0,20 | 0,20 | 0,25 | 0,30 | 0,45 | 0,65 | 1,00 | |
A400 | 1 | 0,90 | 0,95 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
2 | 0,60 | 0,65 | 0,65 | 0,70 | 0,75 | 0,85 | 1,00 | |
3 | 0,20 | 0,25 | 0,30 | 0,45 | 0,60 | 0,80 | 1,00 | |
4 | 0,15 | 0,20 | 0,20 | 0,30 | 0,40 | 0,60 | 1,00 | |
A600 | 1 | — | — | 0,95 | 0,95 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
2 | — | — | 0,75 | 0,75 | 0,80 | 0,90 | 1,00 | |
3 | — | — | 0,30 | 0,35 | 0,55 | 0,70 | 1,00 | |
A800 issiq prokatlangan | 1 | — | — | 0,95 | 0,95 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
2 | — | — | 0,75 | 0,75 | 0,80 | 0,90 | 1,00 | |
3 | — | — | 0,35 | 0,40 | 0,50 | 0,70 | 1,00 | |
Izohlar: 1. Ushbu jadvalda keltirilgan payvandlangan birikishlar guruhlari RST Uz 865-98 boʻyicha chidamlilikka hisoblanadigan konstruksiyalar uchun yoʻl qoʻyiladigan quyidagi turdagi payvandlangan birikishlarni oʻz ichiga oladi: 1-guruh — uchma-uch tutashuvchi turlardagi S3-Km, S4-Kp; 2-guruh — xochga oʻxshash K1-Kt turdagi, uchma-uch tutashuvchi quyidagi turlardagi S1-Ko, S5-Mf, S6-Mp, S7-Rv, S8-Mf, S9-Mp, S10-Rv va S20-Rm – barcha oʻzak birikmalarning diametri1,0 ga teng nisbatida; 3-guruh — xochga oʻxshash turidagi K2-Kt; uchma-uch tutashuvchi quyidagi turlardagi S11-Mf, S12-Mp, S13-Rv, S14-Mp, S15-Rs, S16-Mo, S17-Mp, S18-Mo, S19-Rm, S21-Rn va S22-Ru; tavrsimon turlardagi T6-Ks, T7-Ko; 4-guruh — ustma-ust turlardagi N1-Rsh, N2-Kr i N3-Kp; tavrsimon turlardagi T1-Mf, T2-Rf va T12-Rz. 2. Jadvalda armatura diametri 20 mm gacha boʻlgan koeffitsiyent qiymatlari 3. Oʻzaklar diametri 22 — 32 mm boʻlganda koeffitsiyent qiymatlari | ||||||||
Himoya qoplamasi | Ish sharoitlari koeffitsiyenti | |
silliq | davriy profilli | |
Sement-polistirolli, lateks-mineralli | 1,0 | 1,0 |
Sement-bitumli (sovuq) quyidagi diametrli armaturada, mm: | ||
6 va undan ortiq | 0,7 | 1,0 |
6 dan kam | 0,7 | 0,7 |
Bitum-silikatli (issiq) | 0,7 | 0,7 |
Bitum-tuproqli | 0,5 | 0,7 |
Slanetsbitumli, sementli | 0,5 | 0,5 |
(11)Armatura turi va sinfi | Armatura diametri, mm | Ankerlarsiz qoʻllaniladigan armaturaning | |
|
| ||
1. Sinfidan qaʼtiy nazar davriy profilli oʻzaklilarga | Diametridan qatʼi nazar | 0,25 | 10 |
2. Vr1200 dan Vr1600 gacha davriy profilli yuqori mustahkam armatura simlariga | 5 | 1,40 | 40 |
4 | 1,40 | 50 | |
3 | 1,40 | 60 | |
3. armaturali kanatlarga: | |||
7-simli: K1400, K1500, K1600, K1700, K1800, K1900 | 15 | 1,00 | 25 |
12 | 1,10 | 25 | |
9 | 1,25 | 30 | |
6 | 1,40 | 40 | |
19-simli: K1500 | 14 | 1,00 | 25 |
Izoh. V7,5-V12,5 yengil betondandagi elementlarning qiymatlari | |||
Armatura sinfi | Armaturaning elastiklik moduli |
A240, A300 | 21 (210) |
A400 | 20 (200) |
A600, A800, A1000 va At1200 | 19 (190) |
A400v | 18 (180) |
Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | 20 (200) |
K1400 dan K1900 gacha | 18 (180) |
Bp500 | 17 (170) |
va
qiymatlardan kattasiga;
qiymatiga.
mazkur SHNQning 4-jadvalining 1 — 5-bandlariga koʻra birinchi yoʻqotishlarni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.

(12)
— beton siqilgan zonasi maydoni, uning ogʻirlik markazi tashqi kuchlar teng taʼsir etuvchisining qoʻyilish nuqtasi bilan toʻgʻri kelish shartidan kelib chiqib aniqlanadi.
(13)
(14)
(15)
— mazkur SHNQning 19-formulasi koeffitsiyenti;
— beton koeffitsiyenti quyidagilarga teng qabul qilinishi lozim:
— betonning choʻzilgan elastiksiz deformatsiyalarni hisobga olgan holda chetki choʻzilgan tola uchun kesim qarshiligi momenti, boʻylama kuch mavjud emasligi taxmini bilan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(16)
— kesimning ogʻirlik markazidan choʻzilgan zonadan eng uzoqdagi yadro nuqtasigacha boʻlgan masofa quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
(17)
— ushbu SHNQning 307-bandiga muvofiq bajarilish lozim.
(18)
(19)
— shartli kritik kuch, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(20)
— element egikligiga chegaraviy holatda yuklarni uzoq muddatli taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent, u:
(21)
— mazkur SHNQning 29-jadvali boʻyicha beton turiga bogʻliq holda qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— doimiy, uzoq va qisqa muddatli yuklar taʼsirida choʻzilgan yoki eng kam siqilgan kesimning qirra momenti;
— doimiy, uzoq va qisqa muddatli yuklar taʼsirida choʻzilgan yoki eng kam siqilgan kesimning qirra momenti, doimiy va uzoq muddatli yuklar taʼsirida;
— mazkur SHNQning 30-jadvali boʻyicha aniqlanadi;
—
ga teng qabul qilinadigan, biroq quyidagidan kam boʻlmagan koeffitsiyent
(22)
— MPa da.|
Beton |
(21) formuladagi |
|
1. Ogʻir |
1,0 |
|
2. Mayda donador guruhli: |
|
|
A |
1,3 |
|
B |
1,5 |
|
V |
1,0 |
|
3. Yengil: |
|
|
sunʼiy yirik toʻldiruvchi va mayda toʻldiruvchilarda: |
|
|
zich |
1,0 |
|
gʻovakli |
1,5 |
|
tabiiy toʻldiruvchilarda |
2,5 |
|
4. Gʻovaklangan |
2,0 |
|
5. sergʻovakli: |
|
|
avtoklav |
1,3 |
|
avtoklavsiz |
1,5 |
|
Izoh. Mazkur SHNQning 28-bandida mayda donali beton guruhlariga keltirilgan. |
|
|
Devor va ustunlarning tayanish xususiyati |
Beton
elementlarning markaz tashqarisida siqilgan hisobiy uzunligi |
|
1. Yuqori va pastdagi tayanchlar bilan: |
|
|
a) tayanch siljishi kattaligidan qatʼi nazar, ikki uchida sharnirli |
N |
|
b) uchlardan biri siqib berkitilgan va tayanchlar siljishi mumkin boʻlgan binolar uchun: |
|
|
oraliq (prolyot)li |
1,25N |
|
bir oraliqli |
1,50N |
|
2. Erkin turuvchi |
2,00N |
|
Ushbu jadvalda qabul qilingan belgilanishlar: N – orayopma plitaning yoki erkin turuvchi konstruksiyaning balandligini chiqarib tashlangan qavat orasidagi ustun (devor) balandligi. |
|
(23)
— mazkur SHNQning 54-bandiga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— mazkur SHNQning 16-formulasi boʻyicha toʻgʻri burchakli kesim elementlari uchun
quyidagiga teng qabul qilinishi lozim:
(24)
(25)
— betonni siqilgan zona tavsifi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(26)
— beton quyidagi koeffitsiyentga teng qilib qabul qilinib, ogʻir betonlarda — 0,85.
— MPa da;
— armaturadagi zoʻriqtirish MPa, quyidagi armaturalar uchun qabul qilinishi lozim:
—
armaturani ish sharoitlari tegishli koeffitsiyentlarni hisobga olgan holda,
koeffitsiyenti bundan mustasno (mazkur SHNQning 86-bandda keltirilgan), armaturani choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
—
koeffitsiyentida qabul qilinishi lozim;
— mazkur SHNQning 213-bandida keltirilgan;
— ogʻir, mayda donador va yengil betonlardagi konstruksiyalarni hisoblashda mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha armaturaning siqilgan zonasining chegaraviy zoʻriqtirishlarni yuklarga bogʻliq holda quyidagicha hisobga olinishi kerak:
(27)
— armatura sinflariga quyidagi koeffitsiyent teng qabul qilinishi kerak:
(bunda,
— maksimal hisobiy moment) dan yuqori boʻlgan egiluvchi momentlarga ega element zonasida payvandlangan tutashuvlarning mavjudligida
koeffitsiyent qiymati
quyidagilarcha qabul qilinishi lozim:
— mazkur SHNQning 62-bandida keltirilgan.
(28)
(29)
(30)
(31)
(32)
boʻlganda — boʻylama qovurgʻalar orasidagi yorugʻlik oʻta olish masofasining 1/2 qismi;
boʻlganda —
;
(33)
(34)
(35)
—
koeffitsiyentida aniqlanadi.
nisbatida, aylana uzunligi boʻyicha bir tekis taqsimlangan armatura bilan (boʻylama oʻzaklar soni kamida 6 boʻlganda) halqali element kesimlarining egiluvchanligini hisoblashda mazkur SHNQning 41 yoki 42-formulalariga muvofiq boʻylama kuch qiymatini
qabul qilib va ushbu SHNQning 40-formulasiga koʻra
oʻrniga M eguvchi moment qiymatini qoʻygan holda, mazkur SHNQning 179-bandiga muvofiq markaz tashqarisida siqilgan elementlar uchun qanday boʻlsa shunday amalga oshirilishi kerak.
(36)
(37)
boʻlganda — mazkur SHNQning 36-formulasidan kelib chiqib, biroq siqilgan zona balandligi quyidagicha aniqlanishi lozim:
(38)
(39)
(40)
(41)
(42)
— ichki va tashqi radiuslarning yarim yigʻindisi;
— armatura oʻzaklarining ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan aylana radiusi;
— butun armatura boʻylama kesim yuzasi;
— quyidagi formula boʻyicha koeffitsiyent aniqlanadi:
(43)
— armatura kesimining choʻzilgan zonasidan ogʻirlik markazigacha boʻlgan masofani teng taʼsir koʻrsatishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(44)
—
koeffitsiyentida aniqlanadi;
— quyidagi formula boʻyicha koeffitsiyent aniqlanadi:
(45)
— armatura sinf koeffitsiyentlari quyidagiga teng qabul qilinishi lozim:
— quyidagi formula boʻyicha koeffitsiyent aniqlanadi:
(46)
(47)
— MPa da.
beton kesimi yuzasining faqat bir qismi hisobga kirita borib, mazkur SHNQning 36 — 38, 65 va 66-formulalariga Rb oʻrniga
betonning keltirilgan prizmaviy mustahkamligini, yuqori mustahkamlikka ega armaturada esa, Rsc oʻrniga —
qiymatni qoʻyib mazkur SHNQning 176 va 203-bandlar koʻrsatmalariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
— kesim qismining hisobga kiritiluvchi inersiya radiusi.
(48)
— armaturaning toʻrlar boʻyicha hisobiy qarshiligi;
(49)
— mos ravishda oʻzaklar soni, koʻndalang kesim yuzasi va bir yoʻnalishda toʻr oʻzagining uzunligi (chekka oʻzaklarning oʻqlarida hisoblaganda);
— mos ravishda oʻzaklar soni, koʻndalang kesim yuzasi va bir yoʻnalishda toʻr oʻzagining uzunligi (chekka oʻzaklarning oʻqlarida hisoblaganda), boshqa yoʻnalishda;
— toʻrlar cheti ichida joylangan beton kesimining yuzasi;
— toʻrlar orasidagi masofa;
— bilvosita armaturalash samaradorlik koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
(50)
(51)
— MPa da.
(52)
— armaturalash koeffitsiyenti quyidagiga teng boʻlishi kerak:
(53)
— spiralli armaturaning koʻndalang kesim yuzasi;
— spiral kesim ichki diametri;
— spiral qadami;
— boʻylama kuchning qoʻyilish ekssentrisiteti (egiklik taʼsirini hisobga olmaganda).
(54)
(55)
— armatura sinf koeffitsiyentlari quyidagilarga teng qabul qilinishi lozim:
— armatura kesimining yuzasi butun boʻylama yuqori mustahkamliligi;
— mazkur SHNQning 49-formulasiga koʻra belgilanishi kerak;
— MPa da.
(56)
— mazkur SHNQning 153-bandi koʻrsatmalariga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— koeffitsiyent
ga teng, lekin 0,15 dan oshmasligi kerak
— mos ravishda toʻrlar va spirallar uchun mazkur SHNQning 49 va 53-formulalari boʻyicha aniqlanadigan
yoki
armaturalash koeffitsiyenti.
(57)
.
(58)
— mazkur SHNQning 65-bandiga koʻra qabul qilinishi;
— mazkur SHNQning 55-bandiga koʻra qabul qilinishi;
— mazkur SHNQning 21-formulasi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent, bunda
va
momentlar siqilgan zonani cheklaydigan chiziqqa parallel boʻlgan va mos ravishda toʻliq yuk taʼsiridan hamda doimiy va uzoq muddat yuklar taʼsiridan eng koʻp choʻzilgan yoki eng kam siqilgan (toʻliq siqilgan kesimda) armatura oʻzagining markazi orqali oʻtadigan oʻqqa nisbatan aniqlanadi.
(59)
—
koeffitsiyenti boʻlganda aniqlanadi;
— betonning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlarini hisobga olmagan holda qabul qilinishi lozim;
.Binolar va ustunlar tavsifi | Bir qavatli binolar ustunlarini tekislikda hisoblaganda ularning hisobiy uzunligi | |||||||
koʻndalang ramaga yoki estakada oʻqiga perpendikulyar | koʻndalang ramaga perpendikulyar yoki estakada oʻqiga parallel | |||||||
ustunlarning yoki ankerli tayanchlar boʻylama katori tekisligida | ||||||||
bogʻlanishlar mavjudligida | bogʻlanishlar yoʻqligida | |||||||
Binolar | Kran osti balkalar bilan | Kranlardan yuklarni hisobga olganda | Kran osti balkalarda ustunlarning kran osti (pastki) qismi | Qirqimli | 1,5 N1 | 0,8 N1 | 1,2 N1 | |
Qirqimsiz | 1,2 N1 | 0,8 N1 | 0,8 N1 | |||||
Kran osti balkalarda ustunlarning kran usti (yuqori) qismi | Qirqimli | 2,0 N2 | 1,5 N2 | 2,0 N2 | ||||
Qirqimsiz | 2,0 N2 | 1,5 N2 | 1,5 N2 | |||||
Kranlardan yuklarni hisobga olmaganda | Binolar ustunlarining kran osti (pastki) qismi | Bir oraliqli | 1,5 N | 0,8 N1 | 1,2 N | |||
Koʻp oraliqli | 1,2 N | 0,8 N1 | 1,2 N | |||||
Kran osti balkalarda kolonnalarning kran usti (yuqori) qismi | Qirqimli | 2,5 N2 | 1,5 N2 | 2,0 N2 | ||||
Qirqimsiz | 2,0 N2 | 1,5 N2 | 1,5 N2 | |||||
Kran osti balkalarsiz | Pogʻonali ustunlar | Binolar kolonnalarining pastki qismi | Bir oraliqli | 1,5 N | 0,8 N | 1,2 N | ||
Koʻp oraliqli | 1,2 N | 0,8 N | 1,2 N | |||||
Ustunlarning yuqori qismi | 2,5 N2 | 2,0 N2 | 2,5 N2 | |||||
Binolar doimiy kesimining ustunlari | Bir oraliqli | 1,5 N | 0,8 N | 1,2 N | ||||
Koʻp oraliqli | 1,2 N | 0,8 N | 1,2N | |||||
Estakadalar | Kranli | Kran osti balkalarda | Qirqimli | 2,0 N1 | 0,8 N1 | 1,5 N1 | ||
Qirqimsiz | 1,5 N1 | 0,8 N1 | N1 | |||||
Quvurlar ostiga | ustunlarning oraliq qurilma bilan birikishida | Sharnirli | 2,0 N | N | 2,0 N | |||
Bikr | 1,5 N | 0,7 N | 1,5 N | |||||
Mazkur jadvalga koʻra belgilanishlar: N — ustunning poydevor sirtidan tegishli tekislikdagi gorizontal konstruksiyagacha (stropil yoki stropil osti, tirgovichlar (rasporki) toʻliq balandligi; N1 — ustun kran osti qismining poydevor sirtidan kran toʻsini tagigacha balandligi; N2 — ustun kran usti qismining ustun ostonasidan tegishli tekislikdagi gorizontal konstruksiyagacha balandligi. Izoh. Kran osti balkali binolarda ustunlarning uchigacha bogʻlanishlar mavjudligida, ustunlarning boʻylama qatori oʻqi tekisligida ustunlarning kran usti qismining hisobiy uzunligi N2 ga teng deb qabul qilinishi lozim. | ||||||||
Element nomlari | Ferma va ravoq elementlarining hisobiy uzunligi |
1. Ferma elementlari: | |
a) hisobda ustki belbogʻ: | |
ferma tekisligida: | |
| 0,9 l |
| 0,8 l |
ferma tekisligidan: | |
oynaband tom tagidagi maydoncha uchun (oynaband tomning kengligi 12 m va undan ortiq boʻlganda) | 0,8 l |
qolgan hollarda | 0,9 l |
b) hisobda qiya tirgovuch va tirgaklar: | |
ferma tekisligida | 0,8 l |
ferma tekisligidan: |
|
| 0,9 l |
| 0,8 l |
2. Ravoqlar: | |
a) ravoq tekisligida hisoblanganda: | |
uch sharnirli | 0,580L |
ikki sharnirli | 0,540L |
sharnirsiz | 0,365L |
b) ravoq tekisligidan hisoblanganda (har qanday) | L |
Mazkur jadvalga koʻra belgilanishlar: l — yondosh tutashgan tugunlarning markazlari orasidagi element uzunligi, fermaning ustki belbogʻi uchun esa, ferma tekisligidan hisoblanganda — uning mahkamlanish nuqtalari orasidagi masofa; L — ravoqning (arka) uning geometrik oʻqi boʻyicha uzunligi; ravoq (arka) tekisligidan hisoblanganda — ravoq (arka) tekisligidan uning mahkamlanish nuqtalari orasidagi ravoq (arka) uzunligi;
| |
(60)
— armaturaning butun boʻylama kesim yuzasi.
boʻylama kuch N teng taʼsir qilish oraligʻida qoʻyilgan boʻlsa (7.a rasm) — quyidagi shartlarni bajarishi lozim:
(63)
(64)
(65)
— element egiluvchanligi — tashqi kuchlar momentining siqilgan kesim zonasini cheklovchi toʻgʻri chiziqqa perpendikulyar boʻlgan tekislikka proyeksiyasi;
— betonni siqilgan zonasi koʻrsatilgan oʻqlarga nisbatan kesim yuzasining statik momenti, bunda egiluvchi elementlarda oʻq holati markaz tashqarisida siqilgan elementlarda qanday boʻlsa, shunday qabul qilinishi lozim;
— boʻylama armatura i-chi oʻzak kesim yuzasining koʻrsatilgan oʻqlardan tegishlisiga nisbatan statik momenti;
— boʻylama armatura i-chi oʻzagigi ushbu band koʻrsatmalariga muvofiq aniqlanadigan kuchlanish.
boʻylama kuch
armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir qiluvchilari orasiga qoʻyilgan, b — boʻylama kuch
armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir qiluvchilari orasiga qoʻyilgan,
armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir qiluvchilari orasidagi masofadan tashqariga qoʻyilgan.
(66)
(67)
(68)
;
— boʻylama armatura i-chi oʻzagining kesim yuzasi;
— boʻylama armatura i-chi oʻzagining oldindan zoʻriqtirishi oʻzak joylashishiga bogʻliq ravishda belgilanuvchi
koeffitsiyenti qabul qilinadi;
— beton siqilgan zonasining
ga teng boʻlgan nisbiy balandligi, bunda
— armaturaning koʻrilayotgan i-chi oʻzagi kesimining ogʻirlik markazidan oʻtuvchi va siqilgan zonani chegaralovchi toʻgʻri chiziqqa parallel oʻqdan kesim siqilgan zonasining eng uzoqdagi nuqtasigacha boʻlgan masofa (mazkur SHNQning 8-rasmida keltirilgan);
— beton siqilgan zonasining tavsifi mazkur SHNQning 26 yoki 56-formulalari boʻyicha aniqlanadi;
— siqilgan zona nisbiy balandligi koʻrilayotgan oʻzakdagi zoʻriqishlar mos ravishda
va
ga teng boʻlishi hamda
va
qiymatlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(69)
MPa,
aniqlashda;
— mazkur SHNQning 161 va 180-bandlarida qaralsin.
(70)
(71)
(72)
(73)
(74)
— beton uchun quyidagi koeffitsiyentlar teng deb qabul qilinishi kerak:
— MPa da.
(75)
(76)
— elementni eng xavfli qiya kesimning boʻylama oʻqiga proyeksiya uzunligi.
(77)
(78)
(79)
(80)
— elementning uzunlik birligiga toʻgʻri keluvchi xomutlardagi zoʻriqtirish, quyidagi formuladan aniqlanadi:
(81)
(82)
(83)
(84)
ning eng katta qiymati;
ning oʻrtacha qiymati.
(85)
— hisobiy siqilgan sohaning gorizontalga nisbatan qiyalik burchagi.
(86)
— konsol qulochi boʻylab yuklarni uzatish maydonchasining uzunligi.
(87)
— xomutlarning bitta tekislikdagi kesim yuzasi;
— xomutlarga nisbatan normal boʻyicha oʻlchangan ular orasidagi masofa.
(88)
(89)
— qiya kesimni kesib oʻtuvchi boʻylama armaturaning kesim yuzasi;
— boʻylama armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir qiluvchisidan siqilgan zonadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir qiluvchisigacha boʻlgan masofa.
(90)
— ushbu SHNQning 81-formulasi boʻyicha aniqlanadigan xomut elementlarning uzunlik birligidagi zoʻriqtirishi;
— element eng xavfli qiya kesimning boʻylama oʻqiga proyeksiyasi uzunligi.
(91)
— element qirralarining mos ravishda kichik va katta oʻlchamlari.
(92)
(93)
— choʻzilgan va siqilgan zonalarda joylashgan boʻylama armaturaning koʻndalang kesim yuzalari;
— elementning siqilgan zonasini cheklovchi chiziqqa mos ravishda parallel va perpendikulyar qirra oʻlchamlariga:
(94)
(95)
— siqilgan zonani cheklovchi chiziqning elementning boʻylama oʻqiga proyeksiyasi uzunligi, hisob s ning ketma-ket yaqinlashish yoʻli bilan aniqlanadigan va
dan ortiq emas deb qabul qilinuvchi eng xavfli qiymati uchun bajariladi.

(96)
— koʻrilayotgan hisobiy sxema uchun choʻzilgan deb hisoblanuvchi qirra yaqinida joylashgan xomut bitta oʻzagining kesim yuzasi;
(97)
(98)
— eguvchi moment 2-sxema uchun nolga teng, 3-sxemaga “minus” ishora bilan qabul qilinishi lozim;
— elementning normal kesimi deb qabul qilinadigan chegaraviy eguvchi moment.
(99)
(100)
— egilish tekisligiga perpendikulyar kesim qirrasi kengligi;
— mazkur SHNQning 213-bandining talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
(101)
— mahalliy yuklardan boʻylama siquvchi kuch;
— mazkur SHNQning 15-rasmiga muvofiq ezilish yuzasi;
— mahalliy yuklarning ezilish yuzasi boʻyicha taqsimlanish xususiyatiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent boʻlib, quyidagilarga teng qabul qilinishi kerak:
— betonning ezilishga hisobiy qarshiligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(102)
;
— mazkur SHNQning 14-jadvalning 9-bandiga muvofiq beton konstruksiyalar uchun qanday boʻlsa, shunday qabul qilinishi lozim;
— mazkur SHNQning 245-bandining talablariga muvofiq aniqlanadigan ezilishning hisobiy yuzasi.
(103)
— ezilish yuzasi;
— mahalliy siqilishga hisoblashda betonning keltirilgan prizmaviy mustahkamligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(104)
— belgilanishlar mazkur SHNQning 223-bandida keltirilganidek belgilanishi lozim:
(105)
— mahalliy siqilish zonasida bilvosita armaturalash taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
qabul qilinishi lozim. Bunda, toʻrli koʻndalang bilvosita armaturalash hisoblarida mazkur SHNQning 15-rasmining tegishli sxemalarida nuqta chiziqlar bilan chegaralangan yuzadan kam boʻlmagan yuzada oʻrnatilish sharti bilan hisobga olinishi, 15a, v, g ,e, i-rasmlari sxemalari uchun
koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
(106)
— eng chekka oʻzaklari boʻyicha hisoblanganda toʻrlari armaturalash konturi ichiga joylangan beton yuzasi, uning uchun
shart bajarilishi lozim.
masofada uzatish zonasi atrofida elementning joylashgan hisobiy koʻndalang kesim boʻylama oʻqiga nisbatan normal deb hisoblanishi kerak. Bunda, element yuzasi boʻylab jamlangan kuch va eguvchi momentdan urinma zoʻriqtirishlar taʼsir koʻrsatishi zarur.

va
oʻqlarining kesishgan joyi), 4 — yuk qoʻyilish yuzasining ogʻirlik markazi (X va Y oʻqlarining kesishgan joyi), 5 — koʻndalang armatura, 6 — hisoblashda koʻndalang armatura hisobga olinmagan hisobiy koʻndalang kesim konturi, 7 — yassi element chegarasi (cheti)
(107)
— tashqi yuklardan jamlangan kuch;
— beton qabul qiladigan chegaraviy zoʻriqtirish.
(108)
— mazkur SHNQning 18-rasmiga muvofiq kesimning
ishchi balandligiga ega
jamlangan kuch qoʻyilish yuzasi chegarasidan
masofada joylashgan hisobiy koʻndalang kesim yuzasi.
(109)
— hisobiy koʻndalang kesim konturi perimetri;
— kesimning keltirilgan ishchi balandligi
va
— X va Y oʻqlar yoʻnalishida joylashgan boʻylama armatura uchun kesim ishchi balandligi.
(110)
— koʻndalang armatura bosib ezishda qabul qiladigan chegaraviy zoʻriqtirish;
— mazkur SHNQning 262-bandiga muvofiq aniqlanadigan betonga chegaraviy zoʻriqtirishni qabul qilishi.
(111)
— koʻndalang armaturaning hisobiy kesim konturini har ikki tomonidan 0,5
masofa chegarasida joylashgan hisobiy koʻndalang kesimi konturi uzunligi birligida zoʻriqtirishi
(112)
—
qadamli hisobiy koʻndalang kesim konturi perimetri boʻyicha hisobiy kesim konturining har ikki tomonidan 0,5
masofa chegarasida joylashgan koʻndalang armatura kesimining yuzasi;
(113)
— tashqi yuklardan jamlangan kuch;
— mazkur SHNQning 254-bandiga muvofiq bosib ezishga hisoblashda hisobga olinadigan tashqi yuklardan jamlangan eguvchi moment;
va
— chegaraviy jamlangan kuch va eguvchi moment, ular alohida taʼsir koʻrsatganda hisobiy koʻndalang kesimda beton tomonidan qabul qilinishi mumkin.
(114)
— hisobiy koʻndalang kesimning qarshilik momenti, mazkur SHNQning 304-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
(115)
va
— X va Y oʻqlar yoʻnalishlaridagi jamlangan kuch va egiluvchi momentlarni tashqi yuk taʼsiridan bosib ezishga hisoblashda;
— X va Y oʻqlar yoʻnalishlaridagi jamlangan kuch va egiluvchi momentlar ular alohida taʼsir koʻrsatganda hisobiy koʻndalang kesimda beton tomonidan qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
(116)
,
va
— mazkur SHNQning 295-bandiga muvofiq;
va
— X va Y oʻqlar yoʻnalishlaridagi chegaraviy jamlangan kuch va egiluvchi momentlar ular alohida taʼsir koʻrsatganda hisobiy koʻndalang kesimda beton tomonidan qabul qilinishi mumkin;
va
— X va Y oʻqlar yoʻnalishlaridagi chegaraviy jamlangan kuch va egiluvchi momentlar, ular alohida taʼsir koʻrsatganda koʻndalang armatura tomonidan qabul qilinishi mumkin;
(117)
(118)
— hisobiy konturning uning ogʻirlik markazidan oʻtuvchi
va
oʻqlarga nisbatan inersiya momenti 17-rasmda keltirilgan.
— hisobiy konturdan uning ogʻirlik markazigacha boʻlgan eng katta masofa.
(119)
— hisobiy kontur alohida maydonning uzunligi;
— hisobiy kontur alohida maydonlarning ogʻirlik markazlaridan tanlangan oʻqlargacha masofa.
(120)
— ustun diametri.
va
haqiqiy uzunligini qabul qilgan holda, koʻndalang armaturaning qarshilik momentlari beton qarshilik momentlari bilan bir xil talablar boʻyicha aniqlanishi lozim.
(121)
— uzuvchi kuch;
— uzuvchi kuchning elementga uzatish darajasidan boʻylama armatura kesimi ogʻirlik markazigacha boʻlgan masofa;
— uzilish zonasi uzunligi boʻyicha qoʻshimcha oʻrnatiladigan xomutlar qabul qiladigan koʻndalang zoʻriqtirishlar yigʻindisi, quyidagiga teng:
(122)
— uzuvchi kuchni uzatish maydonchasi kengligi.
(123)
— zoʻriqtirilgan ankerlari qator koʻndalang kesimining jami yuzasi;
— ankerlarning bitta qatoridagi quyidagiga teng eng katta choʻzuvchi zoʻriqtirish:
(124)
— ankerlarning bitta qatoriga toʻgʻri keluvchi quyidagiga teng siljituvchi zoʻriqtirish:
(125)
— ankerlarning bitta qatori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan eng katta siquvchi zoʻriqtirish:
(126)
— oʻrnatma detalga taʼsir etuvchi mos ravishda moment, normal va siljituvchi kuchlar, moment plastinka tashqi qirrasi tekisligida joylashgan hamda barcha ankerlar ogʻirlik markazidan oʻtuvchi oʻqqa nisbatan aniqlanadi;
— anker qator sonlari siljituvchi kuch yoʻnalishidan, bunda agar ankerlarning barcha qatorlariga Q siljituvchi kuchning tekis uzatilishi taʼminlanmasa, u holda,
siljituvchi zoʻriqtirishni aniqlashda koʻpi bilan toʻrtta qator hisobga olinadi;
— ankerlarning chetki qatorlari orasidagi masofa;
— V12,5-V50 sinflardagi ogʻir va mayda donador hamda V12,5-V30 yengil betonlar uchun 8 — 25 mm diametrli anker oʻzaklarida koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(127)
— MPa da;
— eng zoʻriqtirilgan anker qator oʻzagining yuzasi, sm2;
— quyidagi turli xil betonlar koeffitsiyenti teng qabul qilinishi kerak:
;
— betonning oʻrtacha zichligi, kg/m³);
— koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
(128)
(129)
— qiya ankerlar koʻndalang kesimining jami yuzasi;
—
boʻlganda 123-formula boʻyicha hisoblanadigan hamda mazkur SHNQning 125-formulasi boʻyicha aniqlanadigan siljituvchi zoʻriqtirishning 0,1 qismiga teng
qiymatlarida normal ankerlar oʻrnatilishi lozim.
(130)
— ankerli oʻzakning hisob boʻyicha talab qilinadigan diametri;
— SHNQ 2.03.05-23 ga muvofiq qabul qilinadigan poʻlatning qirqimga hisobiy qarshiligi.
(131)
(132)
— mos ravishda siqilgan betondagi va choʻzilgan armaturadagi eng katta normal kuchlanishlar.5-bandiga muvofiq
(133)
— elementlarda darz hosil boʻlishida boʻylama oʻqiga normal kesim qabul qiladigan zoʻriqtirish, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
(134)
(135)
— koʻrilayotgan kesimning bir tomonida joylashgan, nol chiziqqa parallel va darz hosil boʻlishi tekshirilayotgan choʻzilgan zonadan eng uzoqdagi yadro nuqta orqali oʻtuvchi oʻqqa nisbatan tashqi kuchlar momenti;
— darz hosil boʻlishda, elementning boʻylama oʻqiga normal kesim qabul qiladigan hamda quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan moment:
(136)
—
ni aniqlash uchun bir xil oʻqqa nisbatan R zoʻriqish momenti, uning ishorasi aylanish yoʻnalishi bilan aniqlanadi (
va
momentlarning aylanish yoʻnalishi qarama-qarshi boʻlganda — “musbat”; yoʻnalishlar mos kelganda — “manfiy”).
(137)
(138)
(139)


(140)
(141)
— keltirilgan kesim ogʻirlik markazidan darz hosil boʻlishi tekshirilayotgan choʻzilgan sohadan eng uzoqdagi yadroviy nuqtagacha masofa.
(142)
(143)
(144)
(145)
(146)
— mazkur SHNQning 312-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
(147)
— boshlangʻich darzlari bor zonalar uchun mazkur SHNQning 179-formulasi boʻyicha aniqlanishi, biroq kamida 0.45 deb qabul qilinishi kerak;
(148)
— keltirilgan kesim ogʻirlik markazidan tashqi yuklama taʼsirida choʻzilgan betonning chekkadagi tolasigacha masofa.15 foizga kamaytirilishi kerak.
(149)
(150)
(151)
— mazkur SHNQning 93-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan betondagi eng katta normal choʻzuvchi zoʻriqtirish.
(152)
— betonning ish sharoitlari koeffitsiyenti mazkur SHNQning 14-jadvaliga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
(153)
— turli xil beton uchun quyidagiga koeffitsiyentga teng deb qabul qilinadi:
— siqilishga mustahkamliligi boʻyicha beton sinfi, MPa.
(154)
— element boʻylama oʻqiga perpendikulyar boʻlgan maydonchada betondagi tashqi yuk va oldindan siqib zoʻriqtirishidan normal zoʻriqtirish;
— elementning boʻylama oʻqiga parallel boʻlgan maydonchada betondagi tayanch reaksiyalar, jamlangan kuch va taqsimlangan yuklarning hamda xomut va qayrilgan oʻzaklarning oldindan zoʻriqtirish natijasida siqib zoʻriqtirishining mahalliy taʼsiridan normal zoʻriqtirish;
— betonda tashqi yuklardan va qayrilgan oʻzak (sterjen)larning oldindan zoʻriqishi natijasida siqish zoʻriqishidan urinma zoʻriqish.
(155)
— elementlar uchun quyidagi koeffitsiyent teng qabul qilinadi:
— quyidagilarni hisobga olganda, koeffitsiyent qiymatiga teng qabul qilinadi:
qiymati 0,8 ga, navbatma-navbat suvga toʻyintirish va quritish holatida — 1,2 koeffitsiyentiga koʻpaytiriladi;
— quyidagiga teng qabul qilinadigan koeffitsiyent:
— S armaturaning eng chekka qator oʻzaklaridagi zoʻriqtirish yoki (oldindan zoʻriqtirish mavjudligida) tashqi yuklarning taʼsiridan zoʻriqtirishlar orttirmasi mazkur SHNQning 364-bandining talablariga muvofiq aniqlanadi;
— S armatura kesim yuzasining beton kesimi yuzasi nisbatiga teng (ishchi balandlik ho boʻlganda va tokchalarning siqilgan osilmalari hisobga olinmaganda), biroq 0,02 dan ortiq emas deb qabul qilinuvchi kesimni armaturalash koeffitsiyenti;
— armatura diametri, mm.
— (156)
, — aynan mazkur SHNQning 155-formulasidagi kattaliklardir;
— mazkur SHNQning 299-bandiga muvofiq mos ravishda doimiy va davomli va barcha yuk taʼsirlaridagi
momentlar;
(157)
(158)
(159)
boʻlganda,
qiymati
(bu yerda
—
armaturaning ogʻirlik markazlari orasidagi masofa)ni qabul qilib, mazkur SHNQning 159-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
— S armatura kesim yuzasi ogʻirlik markazidan darz ustidagi kesimning, mazkur SHNQning 341-bandi talablariga muvofiq aniqlanuvchi, siqilgan zonasidagi zoʻriqtirishlar teng taʼsir qiluvchisi qoʻyilgan nuqtagacha masofa.
(160)
— mos ravishda butun S armaturaning va eng chekka qator oʻzaklarning kesim yuzasi ogʻirlik markazidan betonning eng choʻzilgan tolasigacha masofalar.
(161)
(162)
mazkur SHNQning 161-formulasi boʻyicha,
— mazkur SHNQning 168-formulasi boʻyicha boshlangʻich darzlari bor zona uchun aniqlanishi lozim.
(163)
— quyidagilarni hisobga olganda, koeffitsiyent qiymati — 1,00 teng qabul qilinadi.
— mazkur SHNQning 155-formulasidek;
— xomutlar diametri;
.
(164)
—
qiymatini
ga almashtirilganda mazkur SHNQning 84-shartning chap va oʻng qismlariga, shuningdek
koeffitsiyenti 0,8 ga koʻpaytiriladi.
(165)
—
zoʻriqtiriluvchi armaturada tashqi yuklar taʼsirida mazkur SHNQning 125 — 127-formulalari boʻyicha aniqlanuvchi zoʻriqtirish orttirmasi;
(166)
— qisqa muddatli mazkur SHNQning 9-bandiga muvofiq aniqlanuvchi hamda doimiy va uzoq muddatli vaqtinchalik yuklardan (R zoʻriqishni hisobga olmaganda) yuzaga kelgan egrilik quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
(167)
— tegishli tashqi yuklardan (qisqa muddatli, uzoq muddatli) eguvchi moment taʼsiri tekisligiga normal va keltirilgan kesim ogʻirlik markazidan oʻtuvchi oʻqqa nisbatan moment;
— betonning qisqa muddatli siljuvchanligini hisobga oluvchi hamda betonlar uchun quyidagicha qabul qilinadigan koeffitsiyent:
— beton elementning uzoq muddatli siljuvchanligini darzsiz deformatsiyalarga taʼsirini hisobga oluvchi va kattaligi mazkur SHNQning 33-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— R oldindan siqib zoʻriqtirishning qisqa muddatli taʼsiri natijasida elementning bukilishi sababli kelib chiqqan hamda quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan egrilik:
(168)
— oldindan siqib zoʻriqtirish taʼsirida betonning kirishishi hamda betonning siljuvchanligi sababli kelib chiqqan, shuningdek quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan egrilik:
(169)
— oldindan siqib zoʻriqtirish taʼsirida betonning kirishish hamda siljuvchanligi yuzaga keltirgan hamda mos ravishda choʻzilgan boʻylama armaturaning ogʻirlik markazi va betonning eng chekka siqilgan tolasi darajasida quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan betonning nisbiy deformatsiyalari:
(170)Yuk taʼsirining davomiyligi | Beton konstruksiyalar uchun darzsiz element deformatsiyalariga betonning uzoq muddatli siljuvchanligi taʼsirini hisobga oluvchi | |||
ogʻir, yengil, gʻovaklangan, sergʻovakli (sergʻovakli va ogʻir betonlardan ikki qatlamli oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar uchun) | mayda donador, guruhlari | |||
A | B | V | ||
1. Uzoq davom etmaydigan taʼsir | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
2. Atrof-muhit havosining quyidagicha namligida davomiy taʼsir, foiz: | ||||
a) 40 — 75 | 2,0 | 2,6 | 3,0 | 2,0 |
b) 40 dan past | 3,0 | 3,9 | 4,5 | 3,0 |
Izohlar: 1. Atrof-muhit havo namligi mazkur SHNQning 12-bandi talablariga muvofiq qabul qilinadi. 2. Mayda donador beton guruhlari mazkur SHNQning 70-bandida keltirilgan. 3. Betonni navbatma-navbat suvga toʻyintirish va quritishda yuklarning uzoq muddat taʼsirida 4. Atrof-muhit havosi namligi 75 foiz dan yuqori boʻlganda va betonni suvga toʻyingan holatida yuklashda (zagrujeniye) ushbu jadvalning 2a-bandi buyicha | ||||
(171)
— koʻrilayotgan kesimning bir tomonida joylashgan barcha tashqi kuchlardan hamda R oldindan siqib zoʻriqtirishidan, momentning taʼsir tekisligiga normal va S armatura kesim yuzasining ogʻirlik markazidan oʻtuvchi oʻqqa nisbatan moment;
— S armaturaning kesim yuzasi ogʻirlik markazidan mazkur SHNQning 393-bandiga koʻra aniqlanuvchi darz ustidagi kesim siqilgan zonasidagi zoʻriqtirishlarning teng taʼsir etuvchisi qoʻyilgan nuqtagacha masofa;
— darzlari bor maydonda choʻzilgan betonning ishini hisobga oluvchi koeffitsiyent mazkur SHNQning 360-bandining talablariga muvofiq aniqlanadi;
— betonning eng chekka siqilgan tola deformatsiyalarining darzlari bor maydon uzunligi boʻyicha taqsimlanishining bir hil boʻlmaganligini hisobga oluvchi va quyidagilarga teng boʻlgan koeffitsiyent:
— mazkur SHNQning 164-formulasi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
— mazkur SHNQning 351-bandi talablariga binoan aniqlanadigan betonning siqilgan zonasi nisbiy balandligi;
— siqilgan zona betonining elastik-plastik holatini tavsiflovchi va mazkur SHNQning 22-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— N boʻylama kuch va R oldindan siqish (objatiye) zoʻriqishining teng taʼsir etuvchisi (markaz tashqarisida choʻzilishda N kuch “manfiy” ishora bilan qabul qilinishi lozim).Yuk taʼsirining davomiyligi | Betondan yasalgan konstruksiyalar uchun betonni siqilgan zonasini elastik-plastik holatini tavsiflovchi v koeffitsiyent | |||||
ogʻir, yengil | gʻovaklangan | mayda donador guruhlarda | sergʻovakli | |||
A | B | V | ||||
1. Uzoq davom etmaydigan taʼsir | 0,45 | 0,45 | 0,45 | 0,45 | 0,45 | 0,45 |
2. Atrof-muhit havosining quyidagicha namligida davomiy taʼsir, foiz: | ||||||
a) 40 — 75 | 0,15 | 0,07 | 0,10 | 0,08 | 0,15 | 0,20 |
b) 40 dan past | 0,10 | 0,04 | 0,07 | 0,05 | 0,10 | 0,10 |
Izohlar:\ 1. Atrof-muhit havo namligi 6-band talablariga muvofiq qabul qilinadi. 2. Mayda donador beton turlari 29-bandda keltirilgan. 3. Betonni navbatma-navbat suvga toʻyintirish va quritishda yuklarning uzoq muddat taʼsirida 4. Atrof-muhit havo namligi 75 foiz dan yuqori boʻlganda va betonni suvga toʻyingan holatida yuklashda (zagrujeniye) ushbu jadvalning 2a-bandi buyicha | ||||||
(172)
— turlicha betonlar uchun quyidagi koeffitsiyentga teng qabul qilinadi:
(173)
(174)
(175)
— S armatura kesim yuzasi ogʻirlik markaziga nisbatan
kuch ekssentrisiteti, M momentiga mos kelishi hamda mazkur SHNQning 351-bandiga quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
(176)
(177)
(178)
— yuk taʼsirining davomiyligini hisobga oluvchi va 36-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— mazkur SHNQning 176-formulasida keltirilgan;
(179)
— mazkur SHNQning 149-formulasida keltirilgan;
— ushbu SHNQning 288-bandiga koʻra, bunda S armaturada choʻzilishni yuzaga keltiruvchi momentlar musbat qabul qilinishi lozim.
(180)
— ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun armatura va betonning hisobiy qarshiliklarida mustahkamlikni hisoblashda element kesimi tomonidan qabul qilinadigan moment;Yuk taʼsirining davomiyligi | Betonning quyidagi sinflarida | |
V7,5 dan yuqori | V7,5 va undan past | |
1. Uzoq davom etmaydigan taʼsir, quyidagi armaturada: | ||
a) oʻzakli: | ||
silliq | 1,0 | 0,7 |
davriy profilli | 1,1 | 0,8 |
b) simli | 1,0 | 0,7 |
2. Uzoq muddatli taʼsir ( armatura turidan qatʼi nazar) | 0,8 | 0,6 |
(181)
— deformatsiyalar boʻyicha hisoblar bajarilayotgan butun yuklarning uzoq davom etmaydigan taʼsiridan yuzaga kelgan egrilik;
— doimiy va uzoq muddatli yuklarning qisqa muddatli taʼsiridan yuzaga kelgan egrilik;
— doimiy va uzoq muddatli yuklarning uzoq muddatli taʼsiridan yuzaga kelgan egrilik;
— oldindan siqish zoʻriqtirish taʼsirida betonning kirishish hamda siljuvchanligi) natijasida kelib chiqqan hamda ushbu SHNQning 349-bandi hamda 158-formulasiga asosan aniqlanadigan egrilik.
— egrilik mazkur SHNQning 160-formulasi boʻyicha aniqlanishi, bunda:
va
— yuklarning uzoq muddat davom etmaydigan taʼsiriga toʻgʻri keladigan
va
ning qiymatlarida,
— yuklarning uzoq muddat taʼsiriga toʻgʻri keladigan
va
da hisoblanadi. Agar
va
qiymatlar manfiy boʻlsa, bu holda ularni nolga teng qabul qilinishi lozim.
(182)
— egikligi aniqlanayotgan oraliq uzunligi boʻyicha x kesimda elementning izlanayotgan siljishi yoʻnalishida qoʻyilgan birlik kuchning taʼsiridan x kesimdagi eguvchi moment;
— egiklik yuklardan aniqlanayotgan elementning x kesimdagi toʻliq egriligi;
qiymatlari mos ravishda darzsiz va darzli maydonlar uchun mazkur SHNQning 166 va 181-formulalari boʻyicha aniqlanadi;
ning ishorasi egrilik epyurasiga mos tarzda qabul qilinishi lozim.
(183)
— egiklik aniqlanayotgan kesimga qoʻyilgan birlik kuchning izlanayotgan siljish yoʻnalishi boʻyicha taʼsiridan x kesimda yuzaga kelgan koʻndalang kuch;
— quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan siljish deformatsiyasi
(184)
— tashqi yuk taʼsiridan x kesimda yuzaga kelgan koʻndalang kuch;
— mazkur SHNQning 99-bandiga koʻra betonning siljish moduli;
— betonning uzoq muddatli siljuvchanligini hisobga oladigan hamda mazkur SHNQning 33-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— darzlarning siljish deformatsiya taʼsirini hisobga oladigan va quyidagiga teng qabul qilinadigan koeffitsiyent:
(185)
— mos ravishda tashqi yuklardan moment va egiklik aniqlanayotgan yuklardan x kesimdagi toʻliq egrilik.
koeffitsiyentga koʻpaytiriladi
— sm larda.
(186)
(187)
(188)
(189)
(190)
(191)
(192)
—
oʻq boʻylab uzayishlar yoki qisqarishlar;
— koʻrilayotgan kesimdan bir tomonda joylashgan tashqi kuchlarning u oʻqqa nisbatan momenti;
— u oʻq darajasida qoʻyilgan hamda choʻzilishda “plyus” ishora bilan qabul qilinuvchi tashqi boʻylama kuch mazkur SHNQning 6-ilovasiga koʻra belgilanadi;
— u oʻqdan mos ravishda choʻzilgan armaturadagi va siqilgan betondagi zoʻriqtirishlar teng taʼsir etuvchisi qoʻyilgan nuqtagacha masofa;
— mazkur SHNQning 350-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
— mazkur SHNQning 34-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
— kesimning siqilgan zonasida joylashgan armaturani hisobga olmagan holda mazkur SHNQning 164-formulasi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
— mazkur SHNQning 351-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
— mazkur SHNQning 348-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi.


(193)
(194)
(195)
(196)
— boʻylama choʻzilgan armatura oʻzagining tartib raqami;
— boʻylama siqilgan armatura oʻzagining tartib raqami;
— kesimni siqilgan zonasini
ga teng nisbiy balandligi;
—
armaturani hisobga olmagan holda mazkur SHNQning 164-formulasi boʻyicha hisoblanishi lozim;
— i-nchi va j-nchi armatura ogʻirlik markazidan y oʻqigacha masofalar.
va
qiymatlarini hisoblash formulalarida
ni
ga,
ni
ga (
ni aniqlashda),
ni
ga almashtirib, mazkur SHNQning 355 va 360-bandlari talablariga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
(197)Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning ish sharoitlari | Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning ankerlanishini aniqlash uchun koeffitsiyentlar | |||||||
davriy profilli | silliq | |||||||
|
|
|
|
|
|
|
| |
kamida | kamida | |||||||
1. Armaturani zadelka qilish: | ||||||||
a) choʻzilgan betonda choʻzilgan | 0,70 | 11 | 20 | 250 | 1,20 | 11 | 20 | 250 |
b) siqilgan betonda siqilgan yoki choʻzilgan | 0,50 | 8 | 12 | 200 | 0,80 | 8 | 15 | 200 |
2. Armaturaning ustma-ust birikuvlari (vnaxlestku): | ||||||||
a) choʻzilgan betonda | 0,90 | 11 | 20 | 250 | 1,55 | 11 | 20 | 250 |
b) siqilgan betonda | 0,65 | 8 | 15 | 200 | 1,00 | 8 | 15 | 200 |
(198)
— anker oʻzagi mos ravishda choʻzuvchi va siljituvchi zoʻriqtirish. Bunda, ankerli oʻzaklarning uzunligi ushbu band talablariga muvofiq,
ning eng kichik qiymatlaridan kichik boʻlmasligi kerak.36-jadvalning 16-bandi talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.

— element qirralarida joylashgan oʻrovchi xomutning kesim yuzasi, barcha hollarda
qiymati 0,06 dan katta emas deb qabul qilinishi lozim.Armaturaning ishlash sharoitlari | Temir-beton elementlarda boʻylama armaturaning eng kichik kesim yuzasi uning beton kesim yuzasiga nisbati, foiz |
1. Egiluvchi hamda markaz tashqarisida choʻzilgan elementlardagi S armatura boʻylama kuchning kesim ishchi balandligining tashqarisida joylashgan holda | 0,05 |
2. Markaz tashqarisida choʻzilgan elementlardagi | 0,05 |
3. Markaz tashqarisida siqilgan elementlardagi | |
| 0,05 |
| 0,10 |
| 0,20 |
| 0,25 |
Izoh: armatura kesimining ushbu jadvalda keltirilgan eng kichik yuzasi betonning toʻgʻri burchakli kesim kengligining yoki tavr (koʻshtavr) kesimi qovurgʻasi kengligining kesim Boʻylama armaturali, kesim konturi boʻylab bir tekis joylashgan hamda markaziy choʻzilgan elementlarda eng kam oʻzaklashning koʻrsatilgan kattaligi beton kesimining toʻliq yuzasiga taalluqlidir. | |
boʻlgan elementlarda (masalan, ustunlar ostida) egiklik tekisligiga parallel qirralar boʻyicha mazkur SHNQning 404, 376 va 380-bandlariga asosan talab qilinadigan boʻylama va koʻndalang armaturalarni oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
MPa boʻlganda — koʻpi bilan 500 mm va koʻpi bilan:
, payvandlanganlarida —
;
MPa boʻlganda — koʻpi bilan 400 mm va koʻpi bilan:
, payvandlanganlarida —
;va elementni qirra kengligi boʻyicha kamida har 400 mm masofadan keyin shpilkalar vositasida bogʻlanishi kerak.
qadam hamda 200 mm qilib oʻrnatilishi, bunda koʻndalang armaturani qoʻyish zonasining kengligi kamida 1,5 h boʻlishi kerak (bunda h — plita qalinligi).
va 150 mm boʻlishi kerak (bu yerda
— konsol balandligi).


va A400 armatura uchun kamida 3d boʻlgan issiq usul bilan uchi yoʻgʻonlashtirilgan ankerli kallakchalar oʻrnatish sharti bilan kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.




— armaturaning birinchi guruh chegaraviy holatlari boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti hisobi quyidagiga teng qabul qilinishi kerak:
armaturaning hisoblab topilgan
hisobiy qarshiliklarini
3-bobda keltirilgan tegishli ish sharoiti koeffitsiyentlariga
koʻpaytirish orqali aniqlash kerak.
(3000 kgf /sm2). Bunda siqilgan armaturaning hisobiy qarshilik qiymati
ga, koʻndalang armaturaning
hisobiy qarshilik
ga teng qabul qilinishi lozim.
dan.
— gorizontal va shprengel zatyajkalar uchun;
— xomutlar va qiya uzatma (tyaj)lar uchun.1-ILOVA
Armatura turi va uning sifatini tartibga soluvchi hujjatlar | Armatura sinfi | Poʻlat markasi | Armatura diametri, mm | Turli yuklarda konstruksiyalarni ekspluatatsiya qilish sharoitlari | |||||||
statik | dinamik va koʻp marotaba takrorlanuvchi | ||||||||||
isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | ||||||||
minus 30° gacha | minus 30°dan past minus 40° gacha | minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | ||||||||
Oʻzakli issiq prokatka qilingan silliq, GOST 5781-82 va GOST 380-2005 | A240 | St3sp3 | 6-40 | + | + | + | + | + | – | ||
St3ps3 | 6-40 | + | + | + | + | + | – | ||||
St3kp3 | 6-40 | + | + | – | + | + | – | ||||
VSt3sp2 | 6-40 | + | + | + | + | + | + | ||||
VSt3ps2 | 6-40 | + | + | + | + | + | + | ||||
VSt3kp2 | 6-40 | + | + | – | + | + | – | ||||
VSt3Gps2 | 6-18 | + | + | + | + | + | + | ||||
Oʻzakli issiq prokatka qilingan silliq, GOST 5781-82 va GOST 380-2005 | St3sp | 5,5 | + | + | + | + | + | + | |||
Oʻzakli issiq prokatka qilingan davriy profilli, GOST 5781-82 | A300 | VSt5sp2 | 10-40 | + | + | + | + | + | +1 | ||
VSt5ps2 | 10-16 | + | + | + | + | + | +1 | ||||
18-40 | + | + | – | + | +1 | – | |||||
18G2S | 40-80 | + | + | + | + | + | + | ||||
Ac300 | 10GT | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
A400 | 35GS | 6-40 | + | + | + | + | + | +1 | |||
25G2S | 6-8 | + | + | + | + | + | + | ||||
10-40 | + | + | + | + | + | + | |||||
32G2Rps | 6-22 | + | + | + | + | + | +1 | ||||
Armatura turi va uning sifatini tartibga soluvchi hujjatlar | Armatura sinfi | Poʻlat markasi | Armatura diametri, mm | Turli yuklarda konstruksiyalarni ekspluatatsiya qilish sharoitlari | |||||||
statik | dinamik va koʻp marotaba takrorlanuvchi | ||||||||||
isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | ||||||||
minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | ||||||||
Oʻzakli issiq prokatka qilingan davriy profilli, GOST 5781-82 | A600 | 80S | 10-18 | + | + | – | + | – | – | ||
20XG2S | 10-32 | + | + | + | + | + | + | ||||
A800 | 23X2G2T | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
A1000 | 20X2G2SR | 10-22 | + | + | + | + | + | + | |||
22X2G2TAYU | 10-22 | + | + | + | + | + | + | ||||
22X2G2R | 10-22 | + | + | + | + | + | + | ||||
Oʻzakli issiq prokatka qilingan davriy profilli, GOST 5781-82 | 22X2G2S | 10-40 | + | + | + | + | + | + | |||
Oʻzakli termomexanik mustahkamlangan davriy profilli, | At400C | BSt5ps | 10-32 | + | + | + | + | + | +1 | ||
BSt5sp | |||||||||||
VSt5ps | |||||||||||
VSt5sp | |||||||||||
At600 | 20GS | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
At600C | 25G2S | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
28S, 35GS | 12-32 | ||||||||||
At600K | 10GS2, 08G2S, 25S2R | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
At800 | 20GS, 20GS2, 10GS2, 08G2S, 28S, 25G2S | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
25S2R, 35GS | 18-32 | ||||||||||
At800K | 20GS, 25S2R, 35GS | 18-32 | + | + | + | + | + | + | |||
At800CK | 20XGS2 | 10-28 | + | + | + | + | + | + | |||
At1000 | 20GS2, 20GS, 25S2R | 10-32 | + | + | + | + | + | + | |||
At1000K | 20XGS2 | 10-16 | + | + | + | + | + | + | |||
At1200 | 30XS2 | 10-28 | + | + | + | + | + | + | |||
Armatura turi va uning sifatini tartibga soluvchi hujjatlar | Armatura sinfi | Poʻlat markasi | Armatura diametri, mm | Turli yuklarda konstruksiyalarni ekspluatatsiya qilish sharoitlari | |||||||
statik | dinamik va koʻp marotaba takrorlanuvchi | ||||||||||
isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | isitiladigan binolarda | ochiq havoda va isitilmaydigan binolarda hisobiy haroratda, °S. | ||||||||
minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | ||||||||
Davriy profilli oddiy armatura simi, GOST 6727-80 | Bp500 | – | 3-5 | + | + | + | + | + | + | ||
Yuqori mustahkamlikka ega armatura simi, GOST 7348-81 | Bp1200, Bp1300, Bp1400, Bp1500, Vr1600 | – | 3-8 | + | + | + | + | + | + | ||
Armatura kanatlari 7-simli, GOST 13840-68 | ot K1400 do K1900 | – | 6-15 | + | + | + | + | + | + | ||
Armatura kanatlari, 19-simli, | K1500 | – | 14 | + | + | + | + | + | + | ||
Oʻzakli, tortib mustahkamlangan, davriy profilli | A400v | 25G2S | 6-40 | + | + | + | + | + | – | ||
35GS | 6-40 | + | + | – | + | – | – | ||||
1 Faqat toʻqilgan karkaslar va toʻrlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. 2 Faqat oʻlchov uzunlikdagi butun oʻzaklar koʻrinishida qoʻllash lozim. | |||||||||||
Izohlar: 1. Jadvalda "+" belgisi “yoʻl qoʻyiladi”ni, "–" belgisi “yoʻl qoʻyilmaydi”ni bildiradi. 2. Hisobiy harorat 8-band koʻrsatmalariga muvofiq qabul qilinadi. 3. Agar konstruksiyalarni yuklar hissasi mustahkamlik boʻyicha hisoblashda statik yuklarning 0,1 hissasidan ortiq boʻlsa, ushbu jadvaldagi yuklar dinamik turga oʻtkaziladi; oʻzakning ish sharoiti doimiysi 4. Jadvalda koʻrsatilganidan kattaroq diametrli issiq prokatka qilingan hamda termomexanik mustahkamlangan armaturaning qoʻllash sohasi aynan ushbu jadvalda tegishli sinf va markalarga oid armatura uchun belgilangan tartibda asoslash orqali qabul qilinishi lozim. 5. Armaturaning payvand birikmalari – 159-band koʻrsatmalariga muvofiq. | |||||||||||
2-ILOVA
Oʻrnatma detallar tavsifi | Hisobiy harorat, °S | |||
minus 30° gacha | minus 30° dan past minus 40° gacha | |||
GOST 380-2005 boʻyicha poʻlat markasi | prokat qalinligi, mm | GOST 380-2005 boʻyicha poʻlat markasi | prokat qalinligi, mm | |
1. Yuklardan zoʻriqtirishga hisoblash: | ||||
a) statik | St3kp2 | 4 — 30 | St3ps6 | 4 — 25 |
b) dinamik va koʻpkarra takrorlanuvchi | St3ps6 | 4 — 10 | St3ps6 | 4 — 10 |
St3Gps5 | 11 — 30 | St3Gps5 | 11 — 30 | |
St3sp5 | 11 — 25 | St3sp5 | 11 — 25 | |
2. Konstruktiv (kuch taʼsiriga hisoblanmaydigan) | BSt3kp2 | 4 — 10 | BSt3kp2 | 4 — 10 |
St3kp2 | 4 — 30 | St3kp2 | 4 — 30 | |
Izohlar: 1. Past legirlangan, masalan 10G2S1, 09G2S, 15xSND markali poʻlatlardan foydalanilganda, oʻrnatma detallar uchun poʻlat markasi va elektrodlarni tanlash SHNQ 2.03.05-23 talablariga muvofiq poʻlat konstruksiyalar uchun belgilanganidek amalga oshirilishi lozim. 2. Koʻrsatilgan markali poʻlatning hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.03.05-23 ga muvofiq qabul qilinadi. | ||||
3-ILOVA
Armatura poʻlatining turi va uning sifatini belgilovchi hujjatlar | Uglerodli poʻlat markalari | |
GOST 380-2005 boʻyicha | GOST 380-2005 boʻyicha qabul qilingan | |
GOST 5781-82 boʻyicha A240 armatura poʻlati | St3kp | St3kp3 |
St3kp2 | ||
St3ps | St3ps3 | |
St3ps2 | ||
St3Gps2 | ||
St3sp | St3sp3 | |
St3sp2 | ||
GOST 5781-82 boʻyicha A240 armatura poʻlati | St3ps | St3ps |
St3sp | St3sp | |
GOST 5781-82 boʻyicha A300 armatura poʻlati | St5ps | St5ps2 |
St5sp | St5sp2 | |
At400S armatura poʻlati | St5ps | BSt5ps |
St5ps | ||
St5sp | BSt5sp | |
St5sp | ||
Oʻrnatma mahsulotlar uchun prokat | GOST 380-2005 boʻyicha qabul qilingan uglerodli poʻlat markalari | |
Prokat turi va uning sifatini belgilovchi hujjatlar | Prokat markasi | |
GOST 535-2005 boʻyicha navli va shakldor prokat | St3kp3-1 | St3kp2 |
BSt3kp2 | ||
St3ps3-1 | St3ps2 | |
St3ps5-1 | St3ps6 | |
St3sp5-1 | St3sp5 | |
St3Gps5 | ||
GOST 27772 boʻyicha qurilish poʻlat konstruksiyalari uchun shakldor va varaqli prokat | S235 | St3kp2 |
S245 | St3ps6 | |
S255 | St3sp5, | |
4-ILOVA
Konstruksiyalar | Turlicha holatda boʻlgan konstruksiyalar uchun hisoblashsiz yoʻl qoʻyiladigan harorat-kirishish choklar orasidagi eng katta masofalar, m | ||
isitiladigan binolar ichida yoki gruntda | isitilmaydigan binolar ichida | ochiq havoda | |
1. Beton: | |||
a) yigʻma | 40 | 35 | 30 |
b) monolit | |||
konstruktiv armaturalashda | 30 | 25 | 20 |
konstruktiv armaturalashsiz | 20 | 15 | 10 |
2. Temir-beton: | |||
a) yigʻma-karkas | |||
bir qavatli | 72 | 60 | 48 |
koʻp qavatli | 60 | 50 | 40 |
b) yigʻma-monolit va monolit | |||
karkasli | 50 | 40 | 30 |
yaxlit | 40 | 30 | 25 |
Izoh: Temir-beton karkasli binolar uchun harorat-kirishish choklar orasidagi qiymatlar bogʻlanishlar boʻlmaganda yoki harorat blokining bogʻlanishlar oʻrtasida joylashgan hollar uchun belgilangan. | |||
5-ILOVA
Mazkur SHNQ boʻyicha armatura poʻlati sinfi | Ushbu SHNQ boʻyicha tegishli poʻlat sinfi | Armaturaning nominal diametri, mm |
A - I | A240 | 6 — 40 |
A - II | A300 | 6 — 40 |
A - III | A400 | 6 — 40 |
A - IV | A600 | 6 — 40 |
A - V | A800 | 10 — 40 |
A - VI | A1000 | 10 — 40 |
At - IIIS | At400S | 6 — 40 |
At - IV | At600 | 6 — 40 |
At - IVS | At600S | 6 — 40 |
At - IVK | At600K | 6 — 40 |
At - V | At800 | 10 — 40 |
At - VK | At800K | 10 — 40 |
At - VI | At1000 | 10 — 40 |
At - VIK | At1000K | 10 — 40 |
At - VII | At1200 | 10 — 40 |
V - I | V500 | 3 — 16 |
Vr - I | Vr500 | 3 — 5 |
Vr - II | Vr1200 | 8 |
Vr1300 | 7 | |
Vr1400 | 4; 5; 6 | |
Vr1500 | 3 | |
Vr1600 | 3 5 | |
K-7 | K1400 | 1 — 5 |
K1500 | 6 — 18 | |
K1600 | 6 — 16 | |
K1700 | 6 — 9 | |
K1800 | 6,9 | |
K1900 | 6,9 | |
K-19 | K1500 | 14 |
6-ILOVA
Elementning koʻndalang kesimida tashqi yuklar va zoʻriqtirilgan taʼsirlardan | ||
| — | eguvchi moment; |
| — | boʻylama kuch; |
| — | koʻndalang kuch; |
| — | burovchi moment. |
Oldindan zoʻriqtirilgan element tavsiflari | ||
| — | oldindan siqib zoʻriqtirishi mazkur SHNQning 8-formulasi boʻyicha elementning koʻrilayotgan ishlash bosqichiga toʻgʻri keladigan armaturadagi oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni hisobga olgan holda aniqlanadi |
| mos ravishda S va S΄ zoʻriqtiriluvchi armaturadagi oldindan zoʻriqtirilgan, betonni siqishga qadar (armaturani tayanchlarga tortishda) yoki elementga tashqi haqiqiy yoki shartli kuchlar taʼsirida betondagi oldindan zoʻriqtirish nolgacha kamaygan momentda, elementning koʻrilayotgan ishlash bosqichiga toʻgʻri keladigan armaturadagi oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarni hisobga olgan holda mazkur SHNQning 15 va 19-bandlari talablariga muvofiq aniqlanadi | |
| — | oldindan siqish bosqichida betondagi siqilib zoʻriqtirilgan, elementning koʻrilayotgan ishlash bosqichiga toʻgʻri keladigan armaturadagi oldindan zoʻriqtirilgan yoʻqotishlarini hisobga olgan holda aniqlanadi |
| — | armaturani taranglash aniqligi koeffitsiyenti mazkur SHNQning 17-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi |
Materiallar tavsiflari | ||
| — | betonning oʻq boʻyicha siqilishga normativ qarshiligi |
| — | mos ravishda birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun oʻq boʻyicha siqilishga betonning hisobiy qarshiliklari |
| — | betonning oʻq boʻyicha choʻzilishga normativ qarshiligi |
| — | mos ravishda birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun oʻq boʻyicha choʻzilishga betonning hisobiy qarshiliklari |
| — | betonning mazkur SHNQning 102-formulasi boʻyicha aniqlanadigan ezilishga hisobiy qarshiligi |
| — | betonning uzatma mustahkamligi, mazkur SHNQning 31-bandi talablariga muvofiq belgilanadi |
| — | mos ravishda birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiliklari |
| — | koʻndalang armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 49-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi |
| — | birinchi guruh chegaraviy holatlar uchun armaturaning siqilishga xisobiy qarshiligi |
| — | siqilish va choʻzilishda betonning boshlangʻich elastiklik moduli |
| — | armaturaning elastiklik moduli |
| — | tegishli |
Element koʻndalang kesimida boʻylama armatura holatining tavsiflari | ||
| — | boʻylama armatura belgisi: a) kesimning tashqi yuklar taʼsirida siqilgan va choʻzilgan zonalari mavjudligida — choʻzilgan zonada joylashgan b) tashqi yuklar taʼsirida toʻliq siqilgan kesimda — kesimning kamroq siqilgan qirrasida joylashgan v) tashqi yuklar taʼsirida toʻliq choʻzilgan kesimda: — markaz tashqarisida choʻzilgai elementlar uchun — kesimning koʻproq choʻzilgan qirrasida joylashgan; — markaziy choʻzilgan elementlar uchun — elementning toʻliq koʻndalang kesimida; |
| — | boʻylama armatura belgisi: a) kesimning tashqi yuklar taʼsirida siqilgan va choʻzilgan zonalari mavjudligida — siqilgan zonada joylashgan; b) tashqi yuklar taʼsirida toʻliq siqilgan kesimda — kesimning koʻproq siqilgan qirrasida joylashgan; v) markaz tashqarisida choʻzilgan elementlarning tashqi yuklar taʼsirida toʻliq choʻzilgan kesimida — kesimning kamroq choʻzilgan qirrasi yaqinida joylashgan. |
Geometrik tavsiflar | ||
| — | toʻgʻriburchakli kesim kengligi tavr va qoʻshtavr kesimlar qirrasi kengligi; |
| — | mos ravishda tavr va qoʻshtavr kesimlar tokchasining choʻzilgan va siqilgan zonalardagi kengligi |
| — | toʻgʻriburchakli, tavr va qoʻshtavr kesimlar balandligi |
| — | mos ravishda tavr va qoʻshtavr kesimlar tokchasining choʻzilgan va siqilgan zonalarda balandligi |
| — | mos ravishda S va S' armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir qiluvchisidan kesimning eng yaqin qirrasigacha masofalar |
| — | kesimning ishchi balandligi, mos ravishda |
| — | beton siqilgan zonasi balandligi |
| — |
|
| — | element uzunligi boʻyicha oʻlchangan xomutlar orasidagi masofa |
| — | N boʻylama kuchning keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatan ekssentrisiteti mazkur SHNQning 13-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi; |
| — | R oldindan siqib zoʻriqtirilgan keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatan ekssentrisiteti, 10-band talablariga muvofiq aniqlanadi; |
| — | N boʻylama kuch va R oldindan siqib zoʻriqtirilgan teng taʼsir qiluvchisining keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatan ekssentrisiteti; |
| — | N boʻylama kuch qoʻyilish nuqtasidan mos ravishda |
| — | mos ravishda N boʻylama kuch va R oldindan siqib zoʻriqtirishi qoʻyilish nuqtasidan S armatura kesim yuzasi ogʻirlik markazigacha masofalar; |
| — | element oraligʻi (prolyot); |
| — | ankerlash zonasi uzunligi; |
| — | armaturadan betonga oldindan zoʻriqtirishni uzatish zonasining uzunligi; |
| — | siqilish boʻylama kuchi taʼsiriga uchraydigan elementning hisobiy uzunligi; |
| — | element koʻndalang kesimining kesim ogʻirlik markaziga nisbatan inersiya radiusi; |
| — | armatura poʻlati oʻzaklarining nominal diametri; |
| — | mos ravishda |
| — | mos ravishda |
| — | elementning boʻylama oʻqiga nisbatan normal bitta tekislikda joylashgan xomutlarning qiya kesimni kesib oʻtuvchi kesim yuzasi; |
| — | elementniig boʻylama oʻqiga qiya boʻlgan bitta tekislikda joylashgan qayrilgan oʻzaklarning qiya kesimni kesib oʻtuvchi kesim yuzasi; |
| — | armaturalash koeffitsiyenti, S armatura kesim yuzasining siqilgan |
| — | koʻndalang kesimdagi butun betonning yuzasi; |
| — | beton siqilgan zonasining kesim yuzasi; |
| — | beton choʻzilgan zonasining kesim yuzasi; |
| — | elementning keltirilgan kesimi yuzasi, mazkur SHNQning 10-bandi koʻrsatmalariga binoan aniqlanadi; |
| — | betonning ezilish yuzasi; |
| — | betonning kesim yuzalarining mos ravishda siqilgan va choʻzilgan zonalari nolinchi chiziqqa nisbatan statik momentlari; |
| — | mos ravishda |
| — | beton kesimining element kesimi ogʻirlik markaziga nisbatan inersiya momenti; |
| — | elementni keltirilgan kesimining uning ogʻirlik markaziga nisbatan inersiya momenti, mazkur SHNQning 10-bandi koʻrsatmalariga muvofiq aniqlanadi; |
| — | armatura kesimi yuzasining element kesimi ogʻirlik markaziga nisbatan inersiya momenti; |
| — | betonning siqilgan zonasi kesim yuzasining nolinchi chiziqqa nisbatan inersiya momenti; |
| — | mos ravishda |
| — | element keltirilgan kesimining eng chetki choʻzilgan tola uchun qarshilik momenti, mazkur SHNQning 10-bandi koʻrsatmalariga muvofiq, elastik material uchun qanday boʻlsa, shunday aniqlanadi. |
7-ILOVA
8-ILOVA
(1)
boʻlganda — quyidagi shartdan:
; (2)
boʻlganda — quyidagi shartdan:
(3)
(4)
boʻlganda — quyidagi shartdan:
(5)
— barcha boʻylama armaturaning kesim yuzasi;
— boʻylama armatura oʻzaklari ogʻirlik markazlaridan oʻtadigan aylana radiusi
(7)
— beton siqilgan zonasining nisbiy yuzasi, quyidagicha aniqlanadi:
(8)
(9)
(10)
— choʻzilgan armatura ishini hisobga oluvchi va quyidagiga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent:
lekin 1,0 dan ortiq emas;
;
— butun boʻylama armatura kesimi yuzasi;
— boʻylama armatura oʻzaklarining ogʻirlik markazlaridan oʻtadigan aylana radiusi.
9-ILOVA
; (1)
, (2)
— shponkalar orqali uzatiladigan siljituvchi kuch;
— shponka chuqurligi, balandligi va uzunligi;
— hisobga kiritiladigan va uchdan ortiq boʻlmagan deb qabul qilinadigan shponkalar soni.
, (3)
va
hisobiy qarshiliklarini beton konstruksiyalar uchun qanday boʻlsa, shunday qabul qilgan holda tekshirish lozim.
10-ILOVA
Rv uzilish zoʻriqishi kn, kam emas | Choʻzilishdagi | Birikish buzilishidan keyin |
| 0,1 | 2 |
Belgilanishlar:
Izohlar: 1. Birikishning deformatsiyalanuvchanligi — armaturadagi kuchlanish 2. Birikishni choʻzilishga sinashdan keyin biriktirilgan armaturaning bir tekisda nisbiy uzunlashishi har bir oʻzakda aniqlangan qiymatlarining eng kattasi. | ||
Birikish tipi | Muftalar geometrik oʻlchamlari, mm | Armatura oʻzaklari uchlarida rezba uzunligi, mm | |
Uzunlik L | Tashqi diametr D | ||
Silindrik zichlangan rezbali birikishlar | 2,5 d | 1,6 d | d |
Silindrik kesilgan rezbali birikishlar | 2,3 d | 1,5 d | d |
Konus shaklidagi rezbali birikishlar | 3,3 d | 1,4 d | 1,4 d |
Presslangan birikishlar | 8 d | 1,7 d | 4 d |
Belgilanishlar: d – mufta biriktiriladigan armaturaning diametri | |||

|
Koʻrsatkich nomlanishi |
Qiymat koʻrsatkichi |
||||||||||
|
Armatura oʻzagi diametri, mm |
12 |
14 |
16 |
18 |
20 |
22 |
25 |
28 |
32 |
36 |
40 |
|
Bogʻich minimal momenti, N·m |
30 |
65 |
95 |
120 |
145 |
175 |
200 |
215 |
240 |
265 |
280 |
Koʻrsatkich nomlanishi | Qiymat koʻrsatkichi | ||||||||||
Armatura oʻzagi diametri, mm | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 | 22 | 25 | 28 | 32 | 36 | 40 |
Bogʻich minimal momenti, N·m | 30 | 65 | 95 | 120 | 145 | 175 | 200 | 215 | 240 | 265 | 280 |
11-ILOVA
, (1)
(2)
— sm larda.
(3)
— press bitta jimi (pressning siqish moslamasi) bosma izining kengligi, sm, puansonlar ishchi qismining kengligi boʻyicha qoʻllanilayotgan uskunaga bogʻliq holda aniqlanadi;
(4)
jami tirqish biriktirilayotgan armatura diametridan qatʼi nazar, 4 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak, bu yerda
— muftaning ichki diametri,
— qobirgʻalar boʻyicha armatura koʻndalang kesimining haqiqiy maksimal gabaritli oʻlchami.iluvchi armatura sinfi | Biriktirilayotgan armatura diametri dh, mm | Biriktiruvchi muftalar geometrik oʻlchamlari | ||
uzunligi l0, mm | devor qalinligi t, mm | tashqi diametr d+2/M, mm | ||
kamida | ||||
A400 | 16 | 8dh vaqt oraligʻi bilan koʻp martalab opressovkalashda | 4,5 | 28,5 |
18 | 5 | 32 | ||
20 | 5,5 | 35 | ||
22 | 6 | 39 | ||
25 | 8 | 43,5 | ||
28 | 9 | 49 | ||
32 | 10 | 55,5 | ||
36 | 11 | 62 | ||
40 | 12 | 69,5 | ||
A600 | 16 | 9dh vaqt oraligʻi bilan koʻp martalab opressovkalashda | 6 | 32 |
18 | 6,5 | 36 | ||
20 | 7,5 | 40 | ||
22 | 8,5 | 45 | ||
25 | 10 | 48 | ||
28 | 11 | 56 | ||
32 | 12 | 63 | ||
36 | 13 | 68 | ||
40 | 14 | 75 | ||




