Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 22-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 98]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2012-yil 23-maydagi 53-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.05.03-12 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Transport vazirligi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVazir B. ZAKIROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022-yil 15-iyun,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vaziri Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022-yil 24-may
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTransport vaziri I. MAXKAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022-yil 24-may
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFavqulodda vaziyatlar vazirining oʻrinbosari A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022-yil 25-may
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 15-iyundagi 109-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu shaharsozlik normalari va qoidalari (keyingi oʻrinlarda — SHNQ) umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida joylashgan sunʼiy inshootlarning (koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, quvurlar va yer osti yoʻllari) asosiy konstruksiyalarini loyihalashda qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ushbu SHNQ da quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 17.5.1.03-86 Atrof muhit va yerni himoya qilish. Yerni biologik rekultivatsiya qilish uchun tasnif;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9.401-2018* Korroziyadan saqlanishning yagona sistemasi. Lakboʻyoq qatlami. Iqlim faktorlari taʼsiridagi turgʻunlikni umumiy texnik talablari va sinashni tezlashtirish usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 1050-2013 Yuqori sifatli uglerodli konstruktiv poʻlatdan maxsus sirt qoplamasi bilan kalibrlangan sortli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 380-2005 Odatiy sifatli uglerod poʻlat. Markalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 535-2005 Saralangan va odatiy sifatli uglerod poʻlatli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 4543-2016 Konstruksiyaviy qotishma poʻlatdan yasalgan prokat mahsulotlari. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 4784-2019 Alyuminiy va deformatsiyalanadigan aluminiy qotishmalar. Markalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5632-2014 Yuqori qotishma poʻlat va qotishmalar korroziyaga chidamli, issiqlikka chidamli va issiqlikka mustahkam. Darajalar va qotishmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9128-2009 Asfaltbeton yoʻl aerodrom aralashmalari va asfaltbeton. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9238-2013 1520 (1524) mm kalibrli temir yoʻllarning binolar va harakat tarkibining yondashuv oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9463-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9454-78* Metalllar. Past, xona va yuqori haroratlarda zarba egilishi uchun sinov usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9467-75* Qoplamali elektrodlar. Issiqbardosh va konstruksiyali poʻlatdan ishlangan yoyli qoʻlda payvandlanuvchi metall elektrod;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini aniqlash usuli. Umumiy talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini asosiy aniqlash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10060-2012 Beton. Takroriy muzlash va eritish paytida sovuqqa chidamliligini aniqlashning tezlashtirilgan usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10060-2012 Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash Tezlashtirilgan dilatometrik usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 3090-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavatli sim konstruksiyali koʻtaruvchi yopiq kanat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 4028-63* Qurilish mixlari. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5639-82 Poʻlat va mis nikel qorishmalar (splav). Yoriq kattaligini aniqlash va namoyish qilish uslublari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5640-68 Poʻlat. Lenta va listlarni metallgrafikli baholash uslubi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5781-82* Temir beton konstruksiyalarni armaturalash uchun simli poʻlat. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5915-70* V aniqlikdagi sinfli olti burchaklik gaykalar. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 6713-91 Koʻprik qurilishi uchun kam aralashmali konstruktiv prokat. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 27772-2015 Qurilish poʻlat konstruksiyalari uchun prokat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishO`zDSt-3025-2015 Prokat mustahkamlovchi silliq va davriy profil. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 6996-66* Payvandlash choklari. Mexanik tarkibini aniqlash ysullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8713-79 Flyus ostida payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 11533-75 Avtomatik va yarim avtomatik yoysimon payvandlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 5264-80 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 11534-75 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 14771-76 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23518-79 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9463-2016 Dumaloq yumshoq yogʻoch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 9462-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 2695-83* Qattiq yogʻoch. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 7348-81* Oldindan zoʻriqtirilgan temir beton konstruksiyalar uchun uglerodli poʻlat sim. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 7675-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana bir qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 7676-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana ikki qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 3064-80 TK tipidagi bir yotqizilgan arqon, konstruksiya 1x37(1+6+12+18);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 7798-70* Kallagi V aniqlikdagi olti burchaklik boltlar. Konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8283-93*Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8486-86 Ignabarg turli yogʻoch material. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8509-93 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8510-86 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 8639-82 Toʻrtburchak metall quvurlar. Sortamentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10180-2012 Betonlar. Nazorat namunalarining mustahkamligini aniqlash usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10605-94 V aniqlikdagi rezba diametri 45 mm dan katta boʻlgan oltiburchakli gayka. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir-beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt 865-98 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan armatura va detallari. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt 866-98 Temirbeton konstruksiyalarning detallari uchun payvandlangan toʻrlar. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 12730.5-2018* Betonlar. Suvga chidamliligini aniqlash usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 13726-97 Alyumin va alyumin splavli lentalar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 13840-68* 1x7 poʻlat armatura kanatlari. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 14098-2014 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlari va armaturalarni payvandlab biriktirish. Turlari, konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 14637-89 (ISO 4995-78) Odatiy sifatli uglerod poʻlatli qalin listli prokat. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 16483.10-73* Yogʻoch. Boʻylama tolani siqilishga mustahkamlik chegarasini aniqlash uslubi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 2770-74 Yogʻochni shimdirish uchun toshkoʻmir yogʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 18899-73 Poʻlat kanatlar. Yopiq yuk koʻtaruvchi kanatlar. Texnik talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19281-2014 (ISO 4950-2-81) (ISO 4950-3-81) (ISO 4951:1979) (ISO 4995-78) (ISO 4996:1978) (ISO 5952-83) Yuqori mustahkamlangan poʻlatdan prokat. Umumiy texnik talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 22356-77 Yuqori quvvatli boltlar va gaykalar va shaybalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 57837-2017 Parallel gardish qirralari boʻlgan issiq bosilgan poʻlat ikkitavrlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19292-73 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlarini payvandlab biriktirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20522-2012 Tuproqlar. Sinov natijalarini statistik qayta ishlash usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 21437-95 Ruxlangan, antifriksionlangan mis nikel qorishma (splav). Markalari. Texnik talablar va sinash uslublari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 21631-76* Alyumin va mis nikel aralashmali listlar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 21778-81 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni aniqligini taʼminlash sistemasi. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 22727-88 List prokatlari. Ultratovush bilan tekshirish usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23279-2012 Temir beton konstruksiyalari va buyumlar uchun payvandli armatura toʻri. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 23961-80 Metropolitenlar. Jihozlar va harakatlanuvchi tarkibning yaqinlashish gabaritlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24379.0-2012 Poydevor boltlari. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24379.1-2012 Poydevor boltlari. Konstruksiya va oʻlchamlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 25100-2011 Gruntlar. Klassifikatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 26607-85 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni taʼminlash sistemasi. Funksional ruxsat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 26633-2012 Ogʻir va maydazarrali betonlar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 26804-2015 Baryer turidagi yoʻl metall toʻsiqlar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 27751-2014* Qurilish konstruksiyasi va asosini ishonchliligi. Hisoblashning asosiy usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 29273-92 (ISO 581-80) Payvandlanish. Aniqlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 30244-94 Qurilish materiallari. Yoqilgʻini sinash uslublari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 30247.0-94 Qurilish konstruksiyalari. Yongʻinbardoshlikka sinash uslublari. Umumiy talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 30247.1-94 Qurilish konstruksiyalari. Olovbardoshlikka sinash uslublari. Koʻtaruvchi va ajratuvchi konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 31015-2002 Asfaltbeton qorishmalar va chaqiqtosh-mastikali asfaltbeton. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19804-9 Temirbeton svaylar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 20054-2016 Bosimsiz beton quvurlar. Texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 24547-2016 Avtomobil va temir yoʻllarning koʻtarmalari uchun temir beton suv oʻtkazgichlarining ulanishlari. Umumiy texnik shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMSHN 35-2004 Yoʻl koʻpriklarida keramzibetondan foydalanish boʻyicha koʻrsatmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMKN 28-2008 Yogʻingarchilikdan paydo boʻlgan suvlarni maksimal sarfini hisoblash uchun qoʻllanma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIKN 133-18 Temirbeton plita bilan birlashtirilgan poʻlat toʻsin koʻpriklarni loyihalash boʻyicha koʻrsatmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishP-01-03 Erigan, yogʻingarchilik va aralash suvlarni maksimal sarfini hisoblash qoʻllanmasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.01.11-97 Xatarli geologik jarayonlardan territoriya, bino va inshootlarni muhandisli himoyalash. Loyihalashning asosiy koʻrsatmasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.02.01-98 Bino va inshootlar asoslari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 3.07.01-96 Gidrotexnik inshootlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 3.03.02-98 Koʻtaruvchi va toʻsiqli konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.02.02-98 Gidrotexnik inshootlar asoslari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.03.11-97 Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan saqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.02.03-13 Qoziqli poydevorlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 2.05.02-07 Avtomobil yoʻllari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSNiP 2.05.07-91 Ishlab chiqarish transporti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSNiP 2.05.09-90 Tramvay va traleybus liniyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 2.05.11-19 Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.01.14-98 Hisobiy va gidrogeologik tasniflashni aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.06.04-07 Gidrotexnik inshootlarda yuklar va taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSNiP 2.06.15-85 Territoriyani suv toshqini va yongindan muhandislik himoyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 2.07.01-03 Shaharsozlik. Shahar va qishloq joylarini qurish va planirovka qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 3.01.02-00 Qurilishda texnik xavfsizlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 3.04.02-97 Qurilish konstruksiyalari va inshootlarini korroziyadan himoyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 3.06.07-08 Koʻpriklar va quvurlar. Tekshirish va sinash qoidalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 2.01.20-15 Seysmik hududlarda transport inshootlarini qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 4.02.09-96 Metall konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 4.02.10-96 Yogʻoch konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 2.01.02-04 Bino va inshootlarning yongʻin xavfsizligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.03.05-97 Poʻlat konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSNiP 23-01-99* MSN 2.04-01-98 Qurilish klimatalogiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.05.01-96 Gʻildirak izi 1520 mm boʻlgan temir yoʻllari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.03.01-97 Beton va temir beton konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSHNK 1.02.09-09 Qurilish uchun muhandis — geologik qidiruv ishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.01.07-97 Yuklar va taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.01.14-98 Asosiy hisoblash gidrologik tasniflarni aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.03.06-97 Alyumin konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.03.07-98 Tosh va armaturali konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.05.04-97 Metropolitenlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.05.05-96 Temirbeton va avtomobil yoʻllari tunnelari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKMK 2.01.09-97 Choʻkadigan tuproqlarda va buzilgan inshootlarda qurish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ushbu SHNQ da quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvant — kuchlanishni mustahkamlik toʻsinidan pilonga oʻtkazuvchi vant-toʻsinli koʻprikning yuk koʻtaruvchi elementi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjarkoʻprik (viaduk) — chuqur jarliklar, togʻ yon bagʻrlari, chuqurliklar kabi toʻsiqlardan oʻtuvchi koʻprikli inshoot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnamtoʻsgich — konstruksiya yuzasida uni atmosfera va yer osti suvlari taʼsiridan kelib chiqadigan korroziya holatlaridan himoya qiladigan sunʼiy qatlam;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsiya — tashqi kuch va boshqa taʼsirlar natijasida jism koʻrinishi va oʻlchamlarining oʻzgarish holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qurilmalarning (prolet) koʻtaruvchi qismi — kichik oraliqli eng oddiy koʻpriklarda yogʻoch, metall, temirbeton plitali toʻsinlardan, shuningdek oʻrta va katta oraliqlar uchun koʻtaruvchi qismi fermalar, ramalar yoki arkalardan iborat boʻlgan toʻsinlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprik tayanchi — koʻprik qurilmasini hamda oraliq qurilmalarni qoʻllab turuvchi va ulardan yuklarni poydevorga oʻtkazuvchi yuk koʻtaruvchi elementi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpilon — konstruksiyaning yuk koʻtaruvchi elementi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpolimer — sintetik bogʻlovchi bilan birlashtirilgan kompozitsiyali material;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoʻloʻtkazgich — temir yoʻl va avtomobil yoʻllari ustidagi koʻprikli inshootning bir turi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrostverk — qoziqli poydevorning yuqori qismi qoziqlarini bitta turgʻun tizimga birlashtiruvchi va yukni qoziqqa berish uchun xizmat qiluvchi konstruksiyasi (plita koʻrinishida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishestakada — joyning tabiiy yuzasidan bir qancha balandlikda yoʻlni oʻtkazish uchun qurilgan koʻprikli inshoot.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Mazkur SHNQ talablari respublikamizning barcha iqlim sharoitlarida hamda seysmik kuchlarning hisobiy qiymati 9 ballgacha boʻlgan hududlarda quriladigan koʻpriklar va quvurlarni loyihalash talablarini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQ normalari quyidagi inshootlarni loyihalashga tatbiq etilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori tezlikdagi (200 km/soat va undan yuqori) yoʻlovchilar temir yoʻllaridagi koʻpriklarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishochib qoʻyiladigan oraliq qurilmali koʻpriklar mexanizmlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsanoat inshootlari va binolari tarkibiga kiradigan xizmat estakada va galereyalarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi koʻpriklar va quvurlar loyihalanayotganda hamda mavjudlari rekonstruksiya qilinayotganda loyiha hujjatlarida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpriklar va quvurlarning uzluksiz uzoq muddat xizmat qilishi, ularda transport vositalari harakatlarining xavfsiz va bir tekis boʻlishi hamda piyodalar harakati xavfsizligi taʼminlanganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishehtimoli bor toshqinlarni koʻpriklar va quvurlardan zararsiz oʻtkazib yuborilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishamaldagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda davlat standartlariga javob berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrof-muhitni muhofaza qilishning ekologik muvozanatini taʼminlash hamda qurilish hududlariga yaqin yerlarga ehtimoli boʻlgan xavfli ekologik oqibatlarni oldini olish;.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpriklarning arxitektura qiyofasi ifodalanishini (tayanch, panjara, oʻtish qismi va b.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Yangi koʻprik va quvurlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida asosiy texnik yechimlarni tanlash hamda raqobatbardosh variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash yoʻli bilan asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Koʻpriklar va quvurlarni rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida ularning texnik holatini, konstruksiyasining yuk koʻtarish qobiliyatini, inshootning rekonstruksiya qilingandan keyingi foydalanish muddati va sharoitini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoʻlni yuqori kategoriyaga (toifaga) oʻtkazish orqali koʻprikli inshootlarni rekonstruksiya qilishda mavjud koʻprikli inshootlarni va ularning kengligini maksimal darajada saqlab qolish nazarda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu holatda, koʻprikli inshoot koʻrikdan oʻtkaziladi hamda SHNQ 3.06.07 talablari boʻyicha sinovdan oʻtkaziladi. Shu orqali texnik xulosa natijalari asosida mavjud koʻpriklarni qoldirish va ularni mustahkamlash yoki mutloq yangilash loyiha yechimlari aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻllarning ikkinchi izlari qurilayotganda mavjud yoʻldagi inshootlarning konstruksiyaviy xususiyatlari hisobga olingan holda loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Koʻpriklar va quvurlar mukammal turda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagilarni loyihalashga ruxsat etilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch quvurlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishissiq yuklarni (suyuq choʻyan, shlak va b.) tashishga moʻljallangan yoʻllar va temir yoʻllardagi yogʻoch koʻpriklarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch koʻpriklardan III toifadan past avtomobil yoʻllarida (SHNQ 2.05.02 boʻyicha) va mahalliy koʻchalar va yoʻllarda (SHNQ 2.07.01 va QMQ 2.05.11 boʻyicha) foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch koʻpriklar uchun beton va temirbeton tayanchlar ishlatilayotganda, kelgusida ularning yogʻoch oraliq qurilmalarini temirbeton oraliq qurilmalari bilan almashtirishni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. Koʻpriklar va quvurlarning joylashishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Koʻpriklar va quvurlarning joyini tanlash, koʻpriklar va quvurlarni oraliqlarga boʻlish, inshootning rejadagi va profildagi joylashish holatini belgilashda yoʻl (yoʻnalish) trassasini oʻtkazishning talablarini yoki shahar qurilish — rejalashtirish yechimlarini, yoʻl (yoʻnalishning) muayyan boʻlagining texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlariga taʼsir etuvchi daryo oʻzanini, shuningdek geologik, gidrogeologik, ekologik, landshaft va boshqa mahalliy sharoitlarni eʼtiborga olgan holda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv oqib oʻtadigan joyga quriladigan suv oʻtkazuvchi inshootlarning soni va oʻlchamlari gidravlik hisoblashlar asosida aniqlanadi (bunda inshootning atrof-muhitga taʼsirini inobatga olish zarur).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBitta inshoot tagidan bir nechta suv oʻzanini oʻtkazish asoslangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Relslari ballastda joylashgan temir yoʻl koʻpriklari, kichik va oʻrta uzunlikdagi avtomobil va shahar koʻpriklari loyihalanayotgan yoʻlning (koʻchaning) qabul qilingan uchastkalarida har qanday profilda va planda joylashtirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBallastsiz oʻtish qismli temir yoʻl koʻpriklarini temir yoʻl izining toʻgʻri yoʻnalishdagi boʻlaklarida hamda gorizontal maydonchalarida yoki nishabligi 4 ‰ dan katta boʻlmagan hollarda joylashtirish kerak. Bu turdagi koʻpriklarni 4 ‰ dan ortiq nishablikda, korxonalar temir yoʻllarida, shuningdek rejadagi egri holatda joylashtirishlar esa faqat texnik-iqtisodiy tomondan yetarli asoslangan hollardagina amalga oshirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKatta koʻpriklarda (150 mdan uzun koʻpriklar) harakatlanish qismining boʻylama qiyaligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari koʻpriklarida 30 ‰ dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshahar koʻpriklarida 40 ‰ dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha yogʻoch toʻshamali koʻpriklarda 20 ‰ dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTez-tez muz qatlami paydo boʻlishi mumkin boʻlgan hollarda harakatlanish qismining boʻylama qiyaligini 20 ‰ dan katta qiyalikda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTogʻ hududlarida koʻprikli inshootlar katta qiyaliklarda joylashgan boʻlsa, u holda qatnov qismi toʻshamasi gʻadir-budur qilib, toʻsiqlar esa mustahkam ushlash imkoni bilan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Quvurlar konstruksiyalarining (piyodalar tonnellari ham) va koʻpriklar gumbazlarining ustiga toʻshaladigan tuproqlarning qalinlik oʻlchamlari quyidagi 1-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam qiymatda qabul qilinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 1-jadval |
Yoʻllarning turi | Konstruksiyalar ustidan koʻmuvchi tuproq qatlami qalinligi*, m | ||
temir-beton quvurlar | metall quvurlar | koʻprik gumbazlari | |
Temir yoʻllar: | |||
umumiy tarmoqqa va korxonalarga kiradigan yoʻllar | 1,0 | 1,2 | 0,7 |
korxonalar ichidagi yoʻllar | 0,4 | 1,0 | 0,7 |
Avtomobil yoʻllari: umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllari | 0,5 | 0,5** | 0,2 |
Xoʻjaliklar ichidagi: avtomobil yoʻllari hamda mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar | 0,2*** | - | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh:* quvur yoki gumbaz konstruksiyasining ustki nuqtasidan temir yoʻllardagi relsning va (yoki) avtomobil yoʻllaridagi yurish qismi qatlamlarining pastki nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Quvur konstruksiyasining eng tepasidan yoʻl qoplamasining ustigacha boʻlgan masofa 0,8 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*** Tuproq koʻtarmaning hoshiya sathigacha boʻlgan masofa 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl stansiyalari chegaralari ichida joylashgan temirbeton quvurlari va piyodalar tonnellari ustini koʻmadigan qatlamlar qalinligini 1,0 m dan kam qilib qabul qilish mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyetarli darajada asos boʻlganida, avtomobil yoʻllari bilan koʻchalarda quvurlar bilan usti yopiq lotoklarni koʻmadigan qatlamlar qalinligini 0,5 m dan kam qilib qabul etish mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻmish qatlami qalinligini kamaytirgan hollarda mazkur SHNQ ning 129-bandida koʻrsatilgandek, vaqtinchalik yuklarning dinamik taʼsiri eʼtiborga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-bob. Koʻpriklar va quvurlarning konstruksiyalariga qoʻyiladigan asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Koʻprikli inshoot va quvurlarning konstruksiyasi, arxitekturasi, shuningdek materiallari va jihozlari ekspluatatsiyasi davrida (taʼmirlash vaqtida) hamda joriy saqlash va rekonstruksiya qilishda (qurilish davrida bajara olinadigan) texnologik maqsadli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi koʻpriklarning oraliq qurilma va tayanchlarini, shuningdek quvurlarning asosiy oʻlchamlarini belgilayotganda qurilishdagi unifikatsiyalash (bir shaklga keltirish) va modullash prinsiplariga rioya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklari va quvurlarining andozaviy va ishchi loyihalari ishlab chiqilayotganda, ularni ikkinchi yoʻlni qurishda va tarmoq foydalanuvidagi oraliq qurilmalarini almashtirishda ishlatilish mumkinligi oldindan hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Yoʻllarning (koʻchalarning) toʻgʻri yoʻnalishidagi qismida joylashgan koʻpriklarning oʻqi tik va perpendikulyar boʻlgan hollarda ularning oraliq qurilmalarining hisobiy yoki toʻla uzunliklarini 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 33 va 42 m etib, agarda katta oʻlchamli oraliq boʻlganida koʻp marta 21 m uzunligida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagi oʻlchamlar uzlukli oraliq qurilmalarning butun uzunligi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42 m gacha boʻlsa — temirbetondan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33 m gacha boʻlsa — boshqa materiallardan qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQolgan barcha hollarda hamda fermalardan tashkil topgan oraliq qurilmalarda yuqorida keltirilgan oʻlchamlar ularning hisobiy uzunliklariga toʻgʻri kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Qurilishning (yoʻllar, suv oqimlari va boshqa obyektlar) mazkur SHNQning 11-bandida koʻrsatilgan oʻlchamlardan chetga chiqishiga loyihalashda quyidagi holatlarda texnik-iqtisodiy asoslash orqali yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻp oraliqli temir yoʻl stansiyalaridagi mavjud yoʻl oʻtkazgichlar yaqinida koʻpriklar qurilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch koʻpriklarning oraliq qurilmalari 9 m kam boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmurakkab tizimli koʻpriklarning alohida oraliqlarida koʻpriklar qurilganda (uzluksiz, romli osilgan, ramka-konsol, suv oqimlari va yoʻllar kesishmasida burchak ostidagi yoʻllarda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshootlar konstruksiyalarida andozaviy elementlar yoki standart qismlari ishlatilayotganida ularning geometrik oʻlchamlarini GOST 26607 ga muvofiq hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNoandozaviy elementlar va nostandart jihozlar uchun tegishli asos boʻlganida ularning oʻlchamlari oʻzgartirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Yigʻma konstruksiya elementlarining massasi va oʻlchamlari, odatda umumiy qurilishda ishlatiladigan kranlar, maxsus kranlar hamda transport vositalarining foydalanish imkoniga koʻra belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Deformatsiyalanuvchi uskunalarning konstruksiyasi (tayanch qismlarning, sharnirlarning, deformatsiyalanuvchi choklarining, tenglashtirish asboblarining va mavsumiy tenglashtirish relslarining) va ularning joylashish holati uchun moʻljallangan oʻzaro koʻchishlari (chiziqli, burchakli) inshoot ayrim qismlarining elementlari uchun yetarli darajadagi erkinlikni taʼminlaydigan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDeformatsiya uskunalarini joylashtirish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar inshootning tayyorlik darajasini va konstruksiyalarini birlashtirish vaqtidagi haroratni mazkur SHNQ ning 133-bandi talabiga binoan hisobga olinganligi loyiha hujjatlariga kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Koʻprik kechuvlarida suv oqimlarini yoʻnaltirib turish va yuvib ketish xavfidan saqlash zarurati boʻlganida, oqimni yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlar qurishni rejalashtirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOqimni yoʻnaltiruvchi inshootni daryo oʻzanining suv miqdori umumiy hisobiy suv miqdorining 15 foizidan kam boʻlmagan holda yoki koʻprik tagidagi suv oqimining oʻrtacha hisobiy tezligi 1 m/s dan katta boʻlganida loyiha hujjatlarida rejalashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlar va kichik koʻpriklarning (25 mgacha) suv kiradigan va chiqadigan tomonlari gidravlik hisoblashlarga asosan suvning tezligini kamaytiruvchi toʻsiqlar bilan loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Quvurlar tuynugi (eni va balandligi) oʻlchamlarini quyidagi oʻlchamlardan kam boʻlmagan miqdorda belgilash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlarni uzunligi (yoki qarash quduqlarining orasidagi masofa) 20 m gacha boʻlganida — 1,0 m dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlarning uzunligi 20 m va undan katta boʻlganida — 1,25 m dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻli II toifadan past boʻlganida, quvurlar tuynugining enini quyidagi oʻlchamlarda belgilash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlarning uzunligi 30 m gacha boʻlganida — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida — 0,75 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtutashma yoʻllarda — 0,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar va koʻchalarda, sugʻoriladigan hududlardagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi hamda II va undan past toifadagi yoʻllardagi sunʼiy suv oqarlarga quriladigan quvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida ular tuynugining enini 0,5 m oʻlchamda belgilash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari, tez oqar suvlar quvuri uchun esa nishablik 10 ‰ va yuqori boʻlganda kirish va chiqish qismida toʻsiqlar qoʻyishni belgilash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIchki xoʻjalik avtomobil yoʻllarida (SHNK 2.05.11 ga koʻra) quvurlarning tuynugini ularning uzunligi 10 m va undan kam boʻlganida 0,5 m oʻlchamda qabul qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlar va kichik koʻpriklarning teshiklarini ularning ichidan piyodalar va podalar oʻtadigan, kerak boʻlganda esa ichidan past hamda kichik enli qishloq xoʻjaligi mashinalarining harakatlanishi maqsadida kattalashtirib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Suv oʻtkazuvchi quvurlar bosimsiz rejimda ishlaydigan qilib loyihalanadi. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va yoʻllarda joylashadigan quvurlarni faqat katta miqdorli suvni oʻtkazishga moʻljallagan holda yarim va toʻla bosimli rejimda ishlaydigan etib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvur ichidagi suvning oqish tezligi oʻzanning kiradigan joyidagi suv tezligidan 1,2 — 1,5 barobar katta boʻladigan etib qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Suv oʻtkazuvchi quvurlar kirish va chiqish kallaklari bilan birgalikda loyihalanishi kerak. Ularning shakli va oʻlchamlari hisoblashlar orqali tuproq koʻtarmaning mustahkamligini taʼminlaydigan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMetall quvurlar kallaklarsiz loyihalanishi mumkin. Bunday sharoitda qirqilmaydigan quvurning tuproq koʻtarmadan kamida 0,2 m, qirqiladigan quvurning kesimi esa tuproq koʻtarma tanasidan kamida 0,5 m ga chiqib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Muz va qor qatlamlari boʻlaklari oqadigan hollarda hamda sel oʻtish imkoni bor joylarda quvurlarni ishlatish mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMuzlar yigʻilib va yaxlab tiqilib qolishi mumkin boʻladigan joylarda (eni kamida 3 m, balandligi kamida 2 m) toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar ishlatilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSel oqimlari va muz suvlarini oʻtkazish uchun tuynugining eni kamida 4 mdan kam boʻlmagan bitta oraliqli koʻpriklar yoki sel tushirgichlar moʻljallanishi kerak. Koʻprik osti gabariti hisoblash orqali va mazkur SHNQ ning 23-bandi boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Loyiha hujjatlarida koʻpriklar va quvurlarning elementlarini va qismlarini hamda tuproq koʻtarmalarini qurayotganda, iflosliklar yigʻilib qolishidan, shuningdek zararli taʼsirlaridan himoya etuvchi chora-tadbirlar moʻljallanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Yangi loyihalanayotgan koʻpriklarda yonma-yon joylashadigan bosh fermalar (toʻsinlar)ning oralaridagi masofa ularni koʻrishga, joriy saqlashga va konstruksiyaning ayrim qismlarini boʻyashga imkon beradigan etib belgilanadi. Har bir yoʻnalish uchun alohida quriladigan oraliq qurilmalar (har bir temir yoʻl yoki har bir yoʻnalish qatnovi uchun, shuningdek yonma-yon turadigan bosh ferma (toʻsin)lar) orasidagi sof masofani eng kamida 1,0 m etib belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ballastli kichik temir yoʻl koʻpriklarini kapital taʼmirlashning loyiha yechimlarida temir yoʻlni yuqoriga koʻtarish imkoni taʼminlanishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zilzilabardoshligini taʼminlash boʻyicha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Koʻpriklar SHNQ 2.01.20-16 ga muvofiq imkon qadar tektonik yoriqlar zonalaridan tashqarida, geologik tuzilishi jihatidan barqaror gruntga ega boʻlgan hududlarda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Koʻpriklarning zilzilabardoshligini taʼminlash, seysmik yuklarni tayanchlarga oʻtkazishning oqilona sxemalarini qoʻllash, hisob-kitoblar boʻyicha yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni kuchaytirish hamda uning tizimini toʻgʻri tanlash mazkur SHNQ va SHNQ 2.01.20-16 da belgilangan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShuningdek, koʻpriklarni loyihalashda plastik deformatsiyalarning rivojlanishiga imkon beruvchi yengil va mustahkam materiallarni qoʻllash hamda qurilish-montaj ishlari sifatli amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Koʻpriklarni loyihalash va qurishda daryo oʻzanlari, terassa, qiyaliklardagi koʻtarilmalar, toʻsilmalarga ega seysmotektonik dislokatsiyalar maydonlarda (tektonik kesimlar va toʻsiqlar) hamda seysmik xavfli hududlarda antiseysmik qurilmalar qoʻllagan holda joylashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Katta daryolar ustidan oʻtuvchi koʻprik kechuvlarning tayanchlar poydevorini oʻrnatish imkonini beradigan, mustahkam va nisbatan past siqiluvchi gruntlarda hamda muhandislik geologik sharoitlarga ega boʻlgan daryoli vodiylarning toʻgʻri hududlarda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Tektonik yoriq bilan kesishgan joylarda koʻprik qurilishi rejalashtirilganda, tayanchlarning poydevori togʻ jinslarining tektonik maydalanish zonasi chegarasi tashqarisidagi yoriqlar chekkalariga olib chiqilishi, tayanchlarning fermaosti maydonchalari kengaytirilishi, koʻprikning oʻqi boʻylab alohida tayanchlarning siljishi paytida konstruksiyalarning qulashiga toʻsqinlik qiluvchi uzlikli oraliq qurilmalarni zanjirli bogʻlanishlarga birlashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Seysmik jihatdan barqaror boʻlmagan qiyaliklarda koʻpriklarni loyihalashda hisobiy intensivlikdagi zilzilada gruntning ustuvorligini taʼminlaydigan chora-tadbirlar majmuasini (drenlash, suvchiqarish, tirkama devorlarni oʻrnatish va boshqalar) koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Yemirilgan qoyatosh jinslaridan tashkil topgan tik yonli vodiylar orqali oʻtadigan viaduklarni loyihalashda uning kamarida seysmik qulashlarga qarshi choralarni koʻrish, shuningdek nurash xavfi bor tosh boʻlaklarini olib tashlash va qiyaliklarni beton yoki toʻrli qoplama bilan mustahkamlashni koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Koʻpriklarni sel xavfi mavjud daryo vodiysidan oʻtkazganda ularning tayanchlari muhandislik-geologik tadqiqotlar asosida aniqlangan oxirgi 100 yildagi maksimal sel oqimi darajasidan yuqorida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Seysmik hududlarda quyidagi turlardagi koʻpriklar qurilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻsinli uzlukli va uzluksiz oraliq qurilmalardan tashkil topgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrama (rom) tizimidagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qurilmalari tayanchlarga sharnirli tirkalgan arkali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishosma va vantli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShuningdek, hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda loyihalanayotgan uzunligi 18 metrdan katta boʻlgan toʻsinli uzlukli oraliq qurilmali koʻpriklarning tayanchlaridan oraliq qurilmalarni tushib ketishining oldini oluvchi antiseysmik qurilmalar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2210. Qoyatoshli zaminlar mavjud boʻlgan hududlarda arkali koʻpriklardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bunda gumbaz va arkalarning tovonlari massiv tayanchlarga tayanishi hamda mumkin boʻlgan eng past sathga joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2211. Koʻprik variantlarini taqqoslashda, oʻta uzun oraliqlarni yopishga xizmat qiladigan, zilzila paytida uzlukli oraliq qurilmalarga nisbatan tayanchlar ustidan ularni agʻanab tushmasdan ustuvorligini taʼminlaydigan uzluksiz konstruksiyaviy tizimni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2212. Baland estakadalarni loyihalashda egiluvchan, juftlashtirilgan, ustunli temirbeton tayanchlardan va boʻylamasiga harakatlanmaydigan tayanch qismlari mavjud tayanchlarga tirgaklangan uzluksiz oraliq qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2213. Mazkur SHNQ talablariga muvofiq loyihalangan barcha koʻprik tizimlarining oraliq qurilmalarini joylashish holati foydalanishda oʻzgarmasdan qolishi, bunda oraliq qurilmalarning siljish va agʻdarilishga qarshi ustuvorligi hamda mustahkamligi tayanchlar, seysmik tayanch qismlari va tayanch bilan bogʻlangan antiseysmik qurilmalar orqali taʼminlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2214. Monolit yadroli kontur bloklardan iborat yigʻma-monolit betonli tayanchlarning loyihalarida poydevorga va fermaosti plitasiga bogʻlangan yadrosini ishchi armatura bilan mustahkamlash koʻzda tutilishi, shuningdek armatura chiqishlari yordamida kontur bloklarni yadro bilan birlashtirishni yoki yigʻma elementlarni ishonchli bogʻlanishini belgilovchi usullar orqali taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2215. Koʻprik inshootlarining tayanchlarida sayoz joylashgan poydevorning taglarini yoki qoziqlar, ustunlar va qobiqlarning pastki uchlarini asosan qoyatosh yoki katta donali toshsimon gruntlarda, shagʻalli zich qumlarda, qattiq va yarim qattiq turkumli gilli gruntlarda oʻrnatib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2216. Hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda, qoyatoshsiz poydevorlardagi koʻpriklarning koʻndalang romli tayanchlari umumiy sayoz joylashgan poydevorga ega boʻlishi yoki barcha qoziqlar (ustunlar, qobiqlar) kallaklarini birlashtiruvchi plitaga tayanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2217. Sayoz joylashgan poydevorlarning pastki qismi gorizontal boʻlishi, pogʻonali poydevorlar konstruksiyalari faqat qoyatoshli asoslar uchun ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2218. Oʻrta va katta koʻpriklar uchun zamin ustida joylashgan poydevor plitasi (rostverk) boʻlgan qoziq tayanchlarini kesimlari 400x400 mm gacha yoki diametri 600 mm gacha boʻlgan qiya qoziqlar yordamida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi, bunda oʻrta va katta koʻpriklarning tayanchlari, shuningdek hisoblash yoʻli bilan aniqlangan va statik, dinamik sinovlar natijalariga koʻra, rostverk plitasi gruntga koʻmilgan holda, kvadrat yoki doira kesimli vertikal qoziqlar bilan loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2219. Seysmik hududlarda toʻsinli koʻprik tayanchlari asosan monolit, yigʻma va yigʻma-monolit temirbeton, shuningdek oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardan foydalanib loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, temirbeton elementlarida GOST 5781-82 va GOST 10922-2012lar boʻyicha uzilishdan keyin nisbiy uzayishi 2 foizdan va egilish burchaklari belgilangandan kam boʻlmagan poʻlatli armaturalarni ishlatilmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2220. Hisobiy seysmikligi 7 va 8 balli hududlarda, qoʻshimcha antiseysmik konstruktiv elementlari mavjud boʻlgan yigʻma, yigʻma-monolit va monolit beton tayanchlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmik yuklarni qabul qiluvchi koʻprik va quvurlarning armaturalanmagan betonli yuk koʻtaruvchi elementlarini ishlatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2221. Hisobiy seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda oraliq qurilmalar joylashuvining ustuvorligini seysmik koʻrsatkichlar boʻyicha taʼminlashning iloji boʻlmaganda, koʻprik konstruksiyalarini himoya qilish uchun antiseysmik qurilmalar yoki seysmik izolyatsiyalash qurilmalarini qoʻllagan holda loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2222. Antiseysmik qurilmalar oraliq qurilmalarning qulashini (yiqilishini) oldini olish, asosiy toʻsinlarni keyinchalik tiralish maydonchalariga qulab tushishi oqibatida shikastlanishini oldini olish, oraliq qurilmalarning tayanch usti qismlariga zarbalarini kamaytirish, tayanch qismlari va deformatsion choklarni normal ishlashini taʼminlash uchun tayanch va oraliq qurilma konstruksiyalariga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2223. Seysmik izolyatsiyalash qurilmalari zilzilalar paytida inshootga taʼsir etayotgan energiyani tarqatish va kamaytirish, koʻpriklarga seysmik taʼsirlarni sezilarli darajada kamaytirish uchun koʻprikning oraliq yoki chekka tayanchlari yuqori qismidagi oraliq qurilma osti maydoni yuzasiga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2224. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar koʻprikning boʻylama va koʻndalang oʻqi boʻyicha taʼsir qiluvchi hisobiy yuklarni oraliq qurilmalardan tayanchlarga oʻtkazilishi, shuningdek oraliq qurilmalarni tayanch tugunlaridan tushib ketishini himoyalashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2225. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar deformatsion choklar bilan ajratilgan koʻprikning qoʻshni uchastkalarini mustaqil tebranishlariga, shuningdek koʻprik tayanchlari kallaklarining tebranish amplitudalaridagi farqi tufayli oraliq qurilmalarni deformatsiyalanishi va buralishiga toʻsqinlik qilmasliklari zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2226. Deformatsion choklarning kengligini aniqlashda ushbu chok bilan ajratilgan oraliq qurilmalarning chekkalaridagi nisbiy siljishlarni zilzila paytida hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2227. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda iloji boricha temirbeton poydevorli va yopiq konturli jamlanmalardan tashkil topgan quvurlar qoʻllanilishi, bunda jamlanmalar uzunligi 2 m dan kam boʻlmagan holda loyihalanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2228. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda, yassi yopmali individual temirbeton toʻrtburchakli quvurlardan foydalanilganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlarning tik devorchalari poydevor bilan bikr holda birlashgan va konstruksiya esa armaturalangan boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrnatilayotgan orayopma plitalari temirbeton tirgakli tayanch devorchalarda qotirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyakka poydevorlar oralarida tirgaklar oʻrnatilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2229. Kichkina koʻprikni quvur bilan almashtirishda suv oʻtkazgich tomonidan hisobiy suv oqimini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2230. Seysmik hududlarda kichik koʻpriklar va koʻtarmalar ostidagi quvurlarni loyihalash ular orqali oʻtadigan suv oqimining hisobiy sarfini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2231. Koʻpriklar va quvurlarni zilzilabardoshlikka hisoblash hamda seysmik hududlarda loyihalash SHNQ 2.01.20-16 da keltirilgan talablarga muvofiq bajarilishi kerak.
(51-bob Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 23-yanvardagi 17-son buyrugʻiga asosan kiritilgan. Hisob raqami 233-son, 08.02.2024-y.)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-bob. Gabarit oʻlchamlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Loyihalanayotgan inshoot konstruksiyasining yaqinlashuv gabarit oʻlchamlari quyidagi hujjatlarning talablariga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻllarda — GOST 9238 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetropoliten yoʻllarida — GOST 23961 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishumumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida — mazkur SHNQ ning 2-ilovasiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda yoʻl tarmogʻini kelajakdagi rejasida yoki yoʻl texnik topshirigʻida, uni yuqori texnik toifaga oʻtkazish belgilangan boʻlsa, loyihalanayotgan inshootlar konstruksiyalarining gabaritlari va ularning yuk koʻtarish qobiliyatlari ham yuqori toifadagi yoʻllar uchun moʻljallangan inshootlarga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan toifada qabul etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Piyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining enini piyodalar harakatining kelajakdagi eng koʻp boʻladigan vaqtidagi hisobiy miqdorini eʼtiborga olgan holda aniqlash kerak va uni koʻpriklar uchun kamida 2,25 m, yer osti yoʻllari uchun esa kamida 3,0 m oʻlchamda qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar yer osti yoʻllarining sof balandligi kamida 2,30 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining 1 m enining 1 soatdagi oʻrtacha hisobiy oʻtkazish qobiliyatini 2000 ta, zinalari uchun 1500 ta odam deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholi punktlaridan tashqarida quriladigan piyodalar koʻpriklari va tonnellarining enini 1,5 m etib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDala yoʻllarini va podalarni (yovvoyi hayvonlar harakatlari) oʻtkazishga moʻljallangan inshootlarning gabaritlarini maxsus talablar yoʻq boʻlgan hollarda quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdala yoʻllari uchun: balandligi kamida 4,5 m, eni 6,0 m (ammo bu yoʻlda harakatlanish mumkin boʻlgan qishloq xoʻjaligi mashinalarining maksimal enidan 1,0 m ga kattalashtirilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpodani oʻtkazish uchun: balandligi kamida 3,0 m, eni 2+l/6 formulasi boʻyicha belgilangan oʻlchamda (bu yerda λ — poda toʻdasi uzunligi, ammo 4,0 m dan kam va 8,0 m dan koʻp boʻlmasligi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik tagidan yoki tuproq koʻtarmasi tagidagi quvur ichidan oʻtkaziladigan dala yoʻli yoki poda oʻtkazadigan yoʻl — uning butun eni boʻylab kuchaytirilgan boʻlishi kerak. Bunday kuchaytirilgan joy inshootning ikkita tomoniga eni 10,0 m dan kam boʻlmagan masofada bajarilishi kerak. Talab qilinadigan hollarda inshoot oldida yoʻnaltiruvchi toʻsiqlar ham oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Koʻprikning ayrim elementlarining suvlar sathidan qancha balandlikda joylashish kerakligi quyidagi 2-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
| 2-jadval | ||
Koʻprikning qismi yoki elementi | Qismlar yoki elementlarning yuqori joylashish masofasi, m, da | |||
(toʻlqin va suv koʻtarilishlarini hisobga olgan holda) suv toshqinlarining maksimal miqdori boʻlgan holdagi suv sathidan yuqorida | eng yuqori muz oqimining sathidan | |||
koʻpriklar uchun hisobiy qiymatlar | eng kattalarining | |||
umumiy tarmoqdagi temir yoʻllarda | temir yoʻllarni boshqa turlarida va barcha avtomobil yoʻllarida | |||
Oraliq qurilmaning pastki nuqtasi: | ||||
a) tiralgan suvning chuqurligi 1 m va undan kam | 0,50 | 0,50 | 0,25 | - |
b) yuqoridagi sharoitda lekin 1 m dan katta | 0,75 | 0,50 | 0,25 | 0,75 |
v) daryoda muzlar tiqilib qolish holi boʻlganida | 1,00 | 0,75 | 0,75 | 1,00 |
d) sel oqimi boʻlganida | - | 1,00 | 1,00 | |
Tayanchlar oʻrnatiladigan maydoncha usti | 0,25 | 0,25 | - | 0,50 |
Arka va gumbaz tavonlarining pasti | 0,25 | - | - | 0,25 |
Yogʻoch koʻpriklar konstruksiyalari chiqib turadigan elementlarining va boʻylama qistirmalarining pasti | 0,25 | 0,25 | - | 0,75 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkichkina koʻpriklarning oraliq pastki qismining suv ustidan kamida qancha masofada joylashish kerakligi shamol taʼsiridan toʻlqin koʻtarilish balandligini eʼtiborga olmasdan ham belgilash mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuvlar sathining baland koʻtarilishiga sababchi boʻladigan hodisalar (past tomondagi daryolardagi, koʻllar va suv omborlaridagi suvlarning koʻtarilishidan, muzlar va boshqa narsalar tiqilib suvga toʻsiq boʻlishi oqibatidan, muzlagan oʻzanning ustini toshqin suvlar bosib ketishidan va b.) yuz beradigan hollarda ushbu jadvalda koʻrsatilgan koʻtarilish masofasini ana shu satxdan boshlab oʻlchash kerak. Uning satxdan oshib ketish ehtimolligi mazkur SHNQ ning 3-jadvaliga asosan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayanchlar joylashadigan maydoncha yuzasining koʻtarilish balandligi suv qismining koʻprik tayanchiga urilishidan oʻzgaradigan sathini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv omborlarining kema suzmaydigan hamda yogʻochlar oqtirilmaydigan joylaridagi koʻpriklarining oraliq qurilmalari tagining suv omborining yuqori statik sathidan balandligi hisobiy 0,75 m shamol toʻlqini balandligini 0,25 m ga oshirgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Hisobiy toshqin oʻtganida va maksimal suv miqdori boʻlganida hamda bosimsiz rejimda ishlaydigan quvurning xohlagan kesimidagi suv sathi bilan uning eng baland joyi ichki yuzasining orasidagi sof masofa balandligi 3,0 m gacha boʻlgan dumaloq va gumbazli quvurlarda balandligining 1/4 qismidan, 3,0 m dan kattalarida 0,75 m dan kam boʻlmasliklari, shuningdek balandligi 3,0 m gacha boʻlgan toʻgʻri burchakli kesimli quvurlar uchun balandligining 1/6 qismidan, 3,0 m dan kattalarida esa 0,5 m dan kam boʻlmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSugʻoriladigan hududlardagi avtomobil yoʻllaridagi sunʼiy suv oqar quvurlarida koʻrsatilgan koʻtarilishlar quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbalandligi 1,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun 0,1 m dan kam boʻlmagan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbalandligi 1,0 dan 3,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun balandligining 1/10 qismidan kam boʻlmagan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQ ning 16-bandida nazarda tutilgan koʻrsatgichlarni hisobga olgan holda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-bob. Koʻpriklar va quvurlarni suv oqimining taʼsiriga hisoblashning umumiy koʻrsatmalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Koʻpriklar va quvurlarning suv tegadigan tuproq koʻtarmalarini suv oqimining taʼsiriga hisoblashni hisobiy toshqinlarni oʻlchaydigan grafik va gidrografga koʻra bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari, umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar va quvurlar va suv ushlab turadigan tuproq koʻtarmalar shartli ravishda eng katta deb nomlanadigan suv oʻlchovchi grafiklar hamda gidrograflarga koʻra hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu holda eng katta va hisobiy toshqinlarning oshish ehtimolligini mavjud toshqinlarning maksimal miqdorining oshish ehtimolliklari bilan quyidagi 3-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan barobar qilib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 3-jadval | |||||
Temir yoʻllar | Avtomobil yoʻllari, shahar koʻchalari va yoʻllari | |||||
Inshootlar | Yoʻl toifasi | Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da | Inshootlar | Yoʻllar toifasi | Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da | |
hisobiyniki | eng kattalariniki | |||||
Koʻpriklar va quvurlar | I va II (umumiy tarmoqning) | 1 | 0,33 | Katta va oʻrtacha koʻpriklar | I — III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari | 1*** |
Aynan oʻzi | III va IV (umumiy tarmoqning) | 2 | 1* | Aynan oʻzi | IV, V, I-s, II-s, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k | 2*** |
Aynan oʻzi | IV va V (kirib kelish yoʻllari) | 2** | - | Kichik koʻpriklar va quvurlar | I | 1**** |
Aynan oʻzi | Sanoat korxonalarining ichki yoʻllari | 2 | - | Aynan oʻzi | II, III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari | 2**** |
Aynan oʻzi | IV, V, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k | 3**** | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKapital turda boʻlmagan suv omborlarning yaqiniga joylashadigan suv oʻtkazuvchi inshootlarni loyihalayotganda plotinalarning buzilib ketishi mumkinligini hisobga olish kerak. Bunday plotinalarni kuchaytirish yoki inshoot tuynugini kattalashtirish masalasini, mumkin boʻladigan yechimlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlarini birgalikda taqqoslagan holda yechish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Hisoblashlarda oshish ehtimolligining berilgan qiymati inshoot ishiga eng noqulay sharoit tugʻdirishga sababchi boʻladigan toshqin turlarining maksimal suv sarfi miqdori qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv oʻlchovchi grafiklar va gidrograflarni qurish QMQ 2.01.14 talablariga asosan bajarilishi kerak. Hisobiy suv sarfini aniqlash uchun qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini, togʻli hududlarda esa suvning aralash eng katta sarfi miqdorini ham bilish kerak. Hisoblangan suvning maksimal sarfi miqdorlarini solishtirilishi orqali hisobiy suv sarfini eng katta qiymati aniqlanadi. Qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini hisoblash P-01-03, MKN 28 ga asosan bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Kichik koʻpriklar va quvurlar tuynuklarining oʻlchamlarini suv oqimlarining oʻrtacha tezligiga koʻra aniqlash mumkin (bunda mazkur SHNQ ning 25, 26 va 36-bandlarida keltirilgan talablarga rioya etish kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShuningdek, inshootning oldiga yigʻiladigan suvning miqdorini inobatga olgan holda belgilash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar tuynuk oʻlchami jala suvlariga asosan belgilangan boʻlsa, inshootdagi suv miqdorining singish oqibatini hisobga olingandagi kamayishi 3 barobardan oshmaydigan qilib, shuningdek yil davridagi oʻrtacha oqimlar uchun muzlash hamda tuynuk oʻlchamini kamaytiruvchi boshqa hodisalar yoʻq boʻlsa 2 barobar etib qabul etish mumkin boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunday hollarda yigʻilib keladigan hisobiy suv oqimlarining turlaridan qatʼiy nazar suv singish sharoitidagi ularning ishlash sharoitiga koʻra quvurlar uchun mazkur SHNQ ning 16 yoki 26-bandlaridagi koʻrsatmalar, kichik koʻpriklar uchun esa konstruksiyalarining joylashish holatiga boʻlgan mazkur SHNQ ning 25-bandidagi talablar bajarilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Katta va oʻrta koʻpriklarning sof tuynugining oʻlchamlarini suv yigʻilib kelishi, oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlar, tayanchlar hamda konuslar oldidagi umumiy va joylardagi yuvilishlarini hisobga olib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik sof tuynugining oʻlchami oʻzanning oʻzgarmas eni oʻlchamidan kam boʻlmasligi kerak. Shahar koʻpriklari tuynugining oʻlchamlari daryo qirgʻoqlarini toʻgʻrilashlar va obodonlashtirib tekislashlar talablariga javob beradigan etib belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilishni hisoblash mazkur SHNQ ning 27-bandida koʻrsatilgan suv toshqini paytlaridagi koʻprik kechuvi oldida oʻzan qismidagi yigʻindilarning balans tenglamasini yechish asosida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar hisobiy (eng katta) miqdordagidan kam miqdordagi suv toshqinlarining oʻtishi oʻzanning koʻprik tagidagi qismida qayta tiklanmaydigan oʻzgarishlarga sababchi boʻlsa oqimni 2 barobardan koʻproq siqishtirgan sharoitda mumkin boʻladigan umumiy yuvilishni bir nechta toshqinlar ahvollarini joyda kuzatgandagi hisobiy (eng katta) toshqinning oʻtish sharoitiga koʻra bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDastlabki hisoblashlar uchun suv oqarning sharoiti toʻgʻrisidagi kerakli maʼlumotlar boʻlmaganda umumiy yuvilishni suv oqimining tezligiga koʻra aniqlash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda hisoblab aniqlangan umumiy yuvilishning maksimal chuqurligini 15 foizga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Eng katta yuvilishlar chegarasini qurayotganda umumiy yuvilishdan tashqari tayanchlar oldida mahalliy yuvilishlarni, oqimni yoʻnaltirib turadigan inshootning va koʻprik kechuvi elementlarining taʼsirini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarni seysmik kuchlar taʼsiriga hisoblashlarini oʻzanning tayanch oldidagi mahalliy yuvilishlarini hisobga olmasdan bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilish koeffitsiyentining qiymatini texnik-iqtisodiy hisoblashlar bilan asoslash kerak. (Bunda, oʻzan gruntlarining turlarini, koʻprik tayanchining poydevorlari konstruksiyasini va ularning joylashish chuqurliklarini, koʻprikni oraliqlarga ajratilishini, tirgakning oʻlchamini, oʻzanning mumkin boʻladigan kengayishlarini, hisobga olish zarur, yuvilish koeffitsiyentining qiymatini 2 dan kam boʻlmagan qilib qabul qilish kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Koʻprik tuynugining oʻzan qismidagi gruntlarni qirqib olishni faqat tekislikdagi daryolarda bajarish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQirqib olinadigan joyning shakli va oʻlchamlari sayoz joylarning suv bilan toʻlish tezligiga bogʻlik holda uning surilib ketmasligiga qarab hamda yuqori balandlikdagi suvning sathidagi koʻprik kechuvi taʼsiridan suv oqimining siqilish darajasiga koʻra aniqlanishi kerak. Oʻzandagi kichkina shakldagi har hil gʻadir-budir chuqurchalarni kesish koʻprik tagidagi haqiqiy kesim yuzasini hisoblashda eʼtiborga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Koʻprik tagidagi gruntlarni qirqish natijasida kengaygan joylarni qulay holatda koʻprikdagi kesimiga kirib kelishlarini taʼminlash maqsadida, oʻzanning kengaytirilmagan qismlari bilan silliq etib birlashtirish kerak. Qirqib olinadigan joyning (kechuvning boʻylama oʻqidan yuqori va pastki tomonlaridagi) uzunligi uning koʻprik tagidagi enidan 4 — 6 barobar katta boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik atrofida oqimni yoʻnaltiruvchi inshootning qirqim shakli oʻzgarmasligiga eʼtibor berish kerak. Daryo oʻzanidagi gruntni kesishni loyihalayotganda allyuvial va bogʻlanmas gruntlarni oʻsha joylardan toʻliq olib tashlashni belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Katta va oʻrtacha koʻpriklarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasining suv toshqinlari paytida undan yuqori joylashish masofasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra (suvlarning tiralib koʻtarilish mumkinligi va toʻlqinlarning qiyalikka kelib urilishlarini hisobga olgan holda) tuproq koʻtarmalar, suvlarni ajratuvchi va toʻsiq boʻlib turadigan plotinalar hamda oʻzgaruvchan oʻzanli daryolardagi oqimlarni yoʻnaltiruvchi inshootlari uchun kamida 0,5 m, yoʻnaltiruvchi va koʻtarma bermalari uchun kamida 0,25 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKichik koʻpriklar va quvurlarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra toshqin paytlardagi suv sathlaridan balandligi (suv tiralishi va shimilishlarini ham hisobga olgan holda) kamida 0,5 m, bosimli va yarim bosimli rejimda ishlaydigan quvurlar uchun 1,0 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBulardan tashqari koʻrsatilgan inshootlarga avtomobil yoʻllarida tuproq koʻtarmalarining qoshlari SHNQ 2.05.02 koʻrsatmasiga asosan yoʻl konstruksiyasi tovonining grunt va yuza suvlar sathi talab qilingan darajada yuqori joylashish shartlariga rioya etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik kechuvlaridagi suv tiralishlari suyuqliklarning harakat tenglamasiga koʻra yoki ushbu hodisaning loyihalanuvchi va mavjud kechuvlarda yetarli darajada hisobga oluvchi shartlariga koʻra hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zaminlari va yuklamalarini koʻtaradigan konstruksiyalarini kuchlar taʼsiriga hisoblash boʻyicha umumiy koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Koʻprikli inshootlar va quvurlar ularning butun foydalanish davridagi ishlashiga boʻlgan haqiqiy sharoitlarini hisobga olgan holda loyihalanishi zarur (yuklar va taʼsirlar, gruntlar, materiallarning oʻzgaruvchanligi hamda konstruksiyaning geometrik xarakteristikalari va b.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlarning asoslari va yuk koʻtaradigan konstruksiyalarini doimiy taʼsir etuvchi yuklar va mazkur SHNQ ning 16-bobida koʻrsatilgan vaqtinchalik taʼsir etuvchi yuklarning noqulay vaziyat tugʻdiruvchi birikmalariga hisoblash zarur. Hisoblashlarni GOST 27751 ning talablarida koʻrsatilgan chegaraviy holatlarga koʻra bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Mazkur SHNQ da keltirilgan avtomobil va temir yoʻllarning (transport vositalarining) qoʻzgʻaluvchi (harakatlanuvchi) tarkibidan tushadigan vaqtinchilik yuklamalarning qiymatlariga hisoblashlarda oʻzlariga tegishli dinamik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInshootga ikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklar taʼsirini birgalikda hisobga olgan hollarda, u yuklarning hisobiy qiymatlarini bir barobar yoki undan kam boʻlgan qoʻshma koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Hisobiy sxemalar va hisoblashning asoslari koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini qurish va foydalanish davridagi haqiqiy ishlash sharoitini ifodalashlari kerak. Koʻprikli inshootlarni loyihalashda ekstremal tabiiy va texnogen taʼsirlari ehtimoli tufayli bitta yoki bir qancha elementlarni ketma-ket ishdan chiqishini oldini oluvchi konstruktiv chizmalar moʻljallanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar oraliq qurilmalarining konstruksiyalarini fazoviy tizim deb hisoblash kerak (ularni shartli ravishda tekis tizimlarga ajratgan hollarda amaliy loyihalashda ishlab chiqilgan va elementlarning oʻzaro va asos bilan birgalikda ishlashlarini hisobga oluvchi taxminiy uslublarda bajariladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarining hisobiy sxemalarini va hisoblash uslublarini tanlash sanoqli usullar va Shaxsiy elektron hisoblash mashinasidan foydalangan holda bajariladigan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Inshootlarni qurish va foydalanish davrlaridagi holatlariga hisoblayotganda konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari, ularni tayyorlash, tashish va yigʻish sharoitlaridagi aniqlanadigan kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari koʻprik va quvurlarning tegishli konstruksiyalarini loyihalash normalarida koʻrsatilgan hisobiy qarshilik (chegaraviy deformatsiyalar) qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Hisobiy minimal harorat deb DQN 2.04-01 (SNiP 23-01*) talablariga koʻra tashqaridagi eng sovuq besh kunlikdagi havoning haroratini qabul qilish kerak, shuningdek u holdagi taʼminlanganlik:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,92 — beton va temirbeton konstruksiyalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,98 — poʻlat konstruksiyalar va poʻlat temirbeton konstruksiyalarning poʻlatdan qilingan qismlari uchun deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Konstruksiyaning agʻdarilib ketmaslikka chidamliligini quyidagi formulaga koʻra hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda Mu — konstruksiyaning chekkadagi tayanch nuqtasi orqali oʻtadigan mumkin boʻlgan aylanish (agʻdarilish) oʻqiga nisbatan agʻdaruvchi kuchlarning momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMz — oʻsha oʻqqa nisbatan ushlab turuvchi kuchlar momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — ishlash sharoiti koeffitsiyenti, uning qiymatlarini quyidagilarga barobar deb qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAlohida tayanchlarga tayanib turgan konstruksiyalarini tekshirayotganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqurilayotgan davrda — 0,95;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy foydalanilayotgan davrda — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton konstruksiyalar va poydevorlarning qismlarini tekshirayotganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya toshli asoslarda — 0,9 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoya tosh boʻlmagan joylarda — 0,8 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγn — tayinlanishiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti doimiy foydalanish davriga hisoblashlarda 1,1, qurish bosqichi davriga hisoblashlarda esa 1,0 koeffitsiyenti deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgʻdaruvchi kuchlarni birdan katta qiymatdagi yukka nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshlab turuvchi kuchlarni doimiy yuklar uchun γƒ £ 1 qiymatda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻlda boʻsh ketayotgan tarkibdan, metropoliten va tramvaydan tushadigan vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi harakatlanuvchi yuklamalar uchun γƒ =1 koeffitsiyenti qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTegishli sharoitlarda mazkur SHNQ ning 645-bandining koʻrsatmasiga binoan tuproq tarkibidagi suv taʼsiri oqibatida konstruksiya ogʻirligining kamayishini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Konstruksiyaning siljishga (sirpanishga) qarshi chidamliligi quyidagi formula bilan hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Qr — siljituvchi kuch, u barcha siljituvchi kuchlarning mumkin boʻlgan siljishining yoʻnalishi proyeksiyalarning yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQz — ushlab turuvchi kuch, u barcha ushlab turuvchi kuchlarning mumkin boʻlgan surilishning yoʻnalishi proyeksiyalarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — ishlash sharoiti koeffitsiyenti 0,9 ga barobar deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγn — mazkur SHNQ ning 42-bandiga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuruvchi kuchlarning yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti qiymatini birdan katta qilib, shuningdek ushlab turuvchi kuchlarni yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyent qiymati esa mazkur SHNQ ning 42-bandida koʻrsatilgandek qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: grunt taʼsirida boʻladigan yotiq yoʻnalishidagi ushlab turuvchi kuch sifatida qiymati gruntning faol bosimidan oshmaydigan kuchga qabul etish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsosdagi ishqalanish kuchi mazkur SHNQ ning 653-bandida koʻrsatilgan ishqalanish koeffitsiyentlariga koʻra aniqlanadi. Bu yerda terilgan beton boʻylab ishqalanish koeffitsiyentini 0,55 ga teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-bob. Konstruksiyalarning koʻchishlari, deformatsiyalari, boʻylama profili
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Koʻpriklar uchun oraliq qurilmalarning harakatlanuvchi vaqtinchalik yuklar taʼsiridan hosil boʻladigan elastik egilishlarini cheklash yoʻli bilan uning ustidan transport vositalarining ravon harakatlarini va oʻtish qismi boʻylama qirqimining unga mos shaklini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yukning taʼsiridan (γƒ =1 va dinamik koeffitsiyent 1+µ=1 ni) hisoblab topilgandagi vertikal egilishlari (m da) quyidagi qiymatlardan oshmasliklari kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklari uchun ushbu formula bilan topilgan 
ammo 
dan koʻp emas;
ammo dan koʻp emas;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari, shahar koʻpriklari (xoʻjalik ichidagi va sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar uchun ham) va piyodalar koʻpriklari uchun 
dan bu yerda l — oraliqning hisobiy uzunligi (m).
dan bu yerda l — oraliqning hisobiy uzunligi (m).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun (piyodalar koʻpriklaridan tashqari) egilishlari quyidagi koʻrsatilgan miqdorlardan koʻpaytirib qabul qilish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta oraliqli va uzluksiz oraliq qurilmalar uchun — 20 foizga (temir yoʻl koʻpriklarining oraliq tayanchlarga tayanib turgan qurilmalarning chekkadagi oraliqdagilari bundan mustasno);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻochlilar uchun — 50 foizgacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yuklardan hosil boʻlgan vertikal elastik koʻchishlari hisobiy oraliqning 1/600 dan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Koʻpriklar oraliq qurilmalarining rels yoʻliga oʻtish qismining qoplamasiga zarur boʻladigan shaklni loyihalash jarayonida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qurilmaning qurilish balandligi, ballast qatlami va oʻtish qismining tekislovchi qatlami qalinliklarining oʻzgarishlari hamda koʻprik bruslarining ishchi balandliklari hisoblariga yaratish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin turkumidagi temir yoʻl koʻpriklarining hamda poʻlat, temirbeton va yogʻochdan qilinadigan avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarining qurilish balandligini silliq egri etib belgilash kerak. Bu egrilikning koʻtarilish oʻqi miqdori doimiy taʼsir koʻrsatuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani hisobga olgandan keyingi vaqtinchalik vertikal yukdan (γƒ =1 va 1+µ=1) hosil boʻladigan elastik egilishi miqdorining 40 foiziga barobar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalariga doimiy taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani bartaraf qiluvchi qurilish balandligini belgilash lozim. Bu holda yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: doimiy va harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuklardan boʻladigan egilish 1/1600 dan oshmaydigan oraliq qurilmalarda (koʻndalang temir yoʻl koʻpriklarda 1,5 sm dan koʻp boʻlmagan) va toʻsinli yogʻoch koʻpriklarda qurilish balandligini moʻljallamaslik mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Avtomobil va shahar koʻpriklarining temirbeton oraliq qurilmalari qoplamalarining profiliga beriladigan shakl va qurilish balandligini shunday belgilash kerakki, bunda betonning oqishi va choʻkishidan (lekin doimiy yuklar taʼsir etgan vaqt ikki yildan oshmagan boʻlishi kerak) hosil boʻlgan deformatsiyadan keyingi harakat yoʻlaklarining boʻylama oʻqi profili hamda oraliq qurilmalarning oʻzaro va yoʻl bilan birlashgan joylaridagi sinish burchagi miqdori quyidagilardan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuk boʻlmagan hollarda mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchilik vertikal yuklarni harakat yoʻlaklari oʻqlari boʻylab joylanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAK yuklarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK =11 boʻlganda 24‰; K=14 boʻlganda 22 ‰;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK va NG yuklarida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK-80 va NG-60 boʻlganda 13 ‰;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK-100 va NG-60 boʻlganda 11 ‰.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyiha hujjatlarida qatnov qismi qoplamasini qurib boʻlgan vaqtdagi (oʻtish qismining profili shaklini tekislovchi qatlam qalinligini oʻzgartirish hisobiga yaxshilash moʻljali bilan) betonning oqishi va choʻkishidan yuz bergan deformatsiyalardan keyingi oʻtish joyining boʻylama profili koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: uzoq muddatlarda boʻladigan deformatsiyalar sezilmagunga qadar hamda koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi yuklar yoʻq boʻlganida boʻylama profilning sinish burchagi mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi qiymatlardan katta boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVantli va osma oraliq qurilmalarga eshilgan poʻlat arqonlarni ishlatilgan hollarda qurilish koʻtarilishini va oʻtish joyi profilining shaklini belgilayotganda, arqonlarning ogʻishidan deformatsiya mumkin boʻlishligini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 4-jadval |
Yolgʻiz yengil avtomobillar harakatining yoʻlning koʻprikka kelib birlashadigan qismidagi hisobiy tezliklari (SHNQ 2.05.02, QMQ 2.05.11larning talablariga koʻra), km/soat | Sinish burchagi % da |
150 — 100 | 8 |
80 | 9 |
70 | 11 |
60 | 13 |
40 | 17 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:agar oraliq qurilmalarning boʻylama yoʻnalishda oʻzaro birlashadigan yoki yoʻl bilan ulanadigan joylarining orasidagi masofolar 50 m dan katta boʻlsa, sinish burchagining cheklash qiymatlari 1,2 barobarga koʻpaytirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish qismining plitalari orqali bogʻlangan, shuningdek harorat choklari boʻlmagan oraliq qurilmalari profilining sinish burchagini birlashtiruvchi plitaning taʼsirini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Tashqi statik noaniq tizimdagi oraliq qurilmalarni loyihalayotganda, hisoblashlarda tayanch yuqori qismining mumkin boʻlgan choʻkish va siljishlarini hisobga olish kerak. Tayanch yuqori qismining boʻylama va koʻndalang siljishlarini konstruksiyalarni hamda fermadagi plitalarning (tayanch kallaklarining, rigellarning) oʻlchamlarini belgilayotganda hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Qoʻshni tayanchlarning har xil miqdordagi choʻkishlari oqibatidagi boʻylama profildagi qoʻshimcha yuz beradigan sinish burchagining qiymatlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil va shahar koʻpriklari uchun 2 ‰ dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklari uchun 1 ‰ dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzlukli toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining tayanchlari tepasi yuzasining umumiy yuvilishni hisobga olgan holdagi boʻylama va koʻndalang kuchlarining chegaraviy qiymatlari, 
cm, qiymatdan oshmasligi kerak (bu yerda lo tayanchga birlashib turadigan oraliqlar kichkinasining uzunligi. Uzunlik 25 m dan kam boʻlmasligi kerak).
cm, qiymatdan oshmasligi kerak (bu yerda lo tayanchga birlashib turadigan oraliqlar kichkinasining uzunligi. Uzunlik 25 m dan kam boʻlmasligi kerak).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Temir yoʻl koʻpriklarining uzlukli metall va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining koʻndalang yotiq tebranishlarining hisobiy davriyligi (sekundda) 0,01l va 1,5 sekunddan oshmasligi kerak (l-oraliq qiymat, m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalaridagi tebranishlarining hisobiy davriyligi (yuklanmagan holatdagi) ikkita past shaklga koʻra (uzlukli toʻsiq turkumlarida bitta past shaklga koʻra) tik tekislik yoʻnalishida 0,45 dan 0,60 s gacha, yotiq tekislik yoʻnalishida 0,9 dan 1,2 s gacha etib belgilanadi. Piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini bu holda 0,49 kPa (50 kgk/m2) qiymatdagi yuk hosil qiladigan piyodalar bilan yuklash mumkinligini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalarni oʻrnatish yoki boʻylama siljitish uslubida joylayotganda, ularning tik va yotiq tekisliklarining uchlarida hosil boʻladigan koʻndalang tebranishlarning davriyligi 3,0 s dan, burovchi tebranishlarni davriyligi 2,0 s dan oshmasliklari kerak. Bu koʻrsatmalarni tegishli hisoblashlar yoki yigʻilayotgan konsolning fazoviy bikrligini va ustivorligini baholash boʻyicha maxsus aerodinamik tekshirishlar oʻtkazilganida oʻzgartirish mumkin. Bu holda mazkur SHNQ ning 26-bandida koʻrsatilgan konstruksiyani shamol taʼsiriga hisoblash talablarini bajarish shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOsma va vantli koʻpriklarni hamda oraliq qurilmasi balandligining uning uzunligiga nisbati 1/40 dan kam boʻlgan egiluvchan toʻsinli katta uzunlikdagi koʻpriklarni aerodinamik ustivorlikka va fazoviy burilishga tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilgan koʻpriklarning dinamik koʻrsatkichlaridan katta farq qiluvchi konstruksiyalar uchun analitik hisoblashlardan tashqari modellarda ularning ustidan tegishli tekshirishlar oʻtkazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Quvurlarning ustidagi tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida, grunt ogʻirligidan kutiladigan choʻkishni hisobga olib ularning qurilish balandligi belgilanadi. Quvurlarning choʻkishini hisoblayotganda poydevorlarining choʻkishini hisoblashdagi uslubdan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandligi 12 m va undan kam boʻlgan tuproq koʻtarmalarning tagidagi quvurlarni qurilish balandligi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1/80h — qumli, shagʻalli va tosh aralashgan gruntli zamindagi poydevorlari boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1/50h — loy, supes va qumloq gruntli zamindagi poydevorli boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1/40h — qumli-shagʻalli, qumli mayda toshli aralashmalardan qilingan gruntli toʻshamalarda yotqizilganda qurilish koʻtarilishi (lotokka nisbatan) miqdorini saqlagan holda joylashtirish kerak (bu yerda h — tuproq koʻtarma balandligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurning kirish kallagining (yoki kiradigan tomondagi zvenosining) lotogini joylashish balandligi, uning oʻrtadagi zvenosining choʻkish boʻlganga qadar va choʻkish toʻxtagandan keyingi joylashish balandligidan yuqori qilib belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv oʻtkazuvchi quvurning poydevorlari va boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi zvenolarining qiya tomonlari, tuproq koʻtarmalari hamda asoslarining mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. quvurlar qoyatoshli gruntlarda va qoziqoyoqli poydevorlarda qurilganda, unga qurilish koʻtarilishi tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-bob. Temir yoʻl koʻpriklaridagi ustqurilma izlarining tuzilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Temirbeton oraliq qurilmalardagi temir yoʻlni chaqiqtosh ballastlarda yotqizish kerak. Metall oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi ballastsiz temirbeton plitalarga yoki ballastlarga oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarda (R50 turdagidan va koʻprik qoʻshilgan joydagi relslardan yengil boʻlmagan) ogʻir turdagi relslarni yotqizish kerak. Katta koʻpriklarda hamda ochilib yopiladigan oraliqli koʻpriklarda va ushbu inshootlarga kelib ulanadagan joylarga ikkita tomoniga eng kamida 200 m gacha masofaga R65 turidan yengil boʻlmagan relslar yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmumiy uzunligi 66 m va undan kam boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastli va ballastsiz koʻpriklarda oʻrnatilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmumiy uzunligi 66 m dan katta boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastsiz koʻpriklarda asoslangan hollarda oʻrnatilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharakatlanuvchi tarkib gʻildiragi relslardan chiqib ketgan holda, uning xavfsiz yurib turish imkoniyatini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmexanizatsiya vositalaridan foydalangan holda yoʻlni joriy taʼmirlash va saqlash imkonini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Ballastli koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalari ballast joylashadigan prizmasining andozaviy koʻndalang kesim profilini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Koʻprik polotnosini (himoyalovchi uskunalarni, tenglashtiruvchi asboblarni yoki mavsumiy tenglashtiruvchi relslarni ham hisobga olgan holda) amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asosan loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Temirbeton plitadagi ballastsiz koʻprik konstruksiyasining eni 3,20 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Koʻprik bruslarining (koʻndalang yogʻoch toʻsinchalarning) koʻndalang kesim oʻlchamlari 20x24 sm va uzunligi 3,25 m boʻlib, GOST 8486 talablariga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Toʻla uzunligi 25 m dan katta, shuningdek joylashgan balandligi 3 m dan kam boʻlmagan barcha koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarda ikki tomonlama yursa boʻladigan piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShu bilan birga, balandligi 1,10 m dan kam boʻlmagan, gabaritlarning sirtida joylashadigan qoʻl tutgich panjaralari ham boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkita va koʻp yoʻlli koʻpriklarda va yoʻllarining oralarida ham qoʻl tutgich panjarasiz piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak. Piyodalar yoʻlaklarning qoplamalarini temir beton plitadan loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Koʻprikka ulanadigan joydagi yoʻllarni loyihalayotganda, u yerlardan koʻprikka yoʻlning siljib ketmasligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShahar hududlarida hamda ishlab chiqarish zonalarida koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar va estakadalarga olib boruvchi yoʻllar ovoz soʻndiruvchi konstruksiyali choksiz va ovoz yutuvchi ekranli qilib loyihalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Tayanchlari ustunli piyodalar koʻpriklari va yoʻl oʻtkazgichlari tagidan oʻtadigan, umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va inshoot tayanchi chekkasidan temir yoʻl oʻqining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlganida, yoʻl oʻtkazgich yoki piyodalar koʻprigining yon qirralaridan ikki tomoniga kamida 10 m chiqib turadigan kontrburchaksimon uskunalar yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi yoʻl oʻtkazgichlarning yoʻllari radiusi 500 m va undan kam egrilikda joylashganda gʻildirak izi enining oʻzgarishiga toʻsiq boʻluvchi maxsus uskunalar moʻljallanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-bob. Avtoyoʻl va shahar koʻpriklarining polotnosi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi va parametrlari berilgan yoʻl yoki koʻcha uchun SHNQ 2.05.02, SHNQ 2.07.01 va SHNK 2.05.11 larda belgilangan talablarga javob berishi va piyodalar hamda transport vositalari oʻtishida qulaylik hamda xavfsizlikni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik polotnosi konstruksiyasi mexanizmlar yordamida qoplama qurish hamda joriy saqlash ishlari uchun qulay sharoitni (mexanizatsiya bilan harakat polotnosini va piyodalar yoʻlaklarini iflosliklar, qor va h. k.dan tozalashni) taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Inshootda tramvay harakati boʻlgan hollarda tramvay yoʻllarini ajralmas tasma boʻyicha joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr tarmoqlari va yoritgichlarning tayanchlarini (piyodalar yoʻlaklarining eni 2,25 m va undan kam boʻlganida) qoʻl tutgich panjara qatorida joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTramvay izlari kallaklari avtomobil oʻtadigan joylardan ajratilmagan boʻlsa, relslarning tepa qismi yoʻl oʻtish qismining tepa sathida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar va shahar koʻpriklarida doimiy elektr yoritgichlari moʻljallanishi zarur. Boshqa koʻpriklarda bu turdagi yoritgichlarga zaruriyat SHNK 2.05.02 va SNiP 2.05.07 larda keltirilgan talablarga binoan avtomobil yoʻllarining xizmatiga koʻra belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Oʻtish qismi temirbeton plitadagi qatnov qismining qoplamasi qoplama, himoyalovchi qatlam, toʻsgich va tekislovchi qatlamlarni qamraydigan koʻp qatlamli qilib qabul qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoplamaning barcha qatlamlari oʻzaro birikuvchan, shuningdek yuqori qatlam qoplamasi esa gʻadir-budirlikka ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Temirbeton koʻpriklar qatnov qismining qoplamasi quyidagicha bajarilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻp qatlamli tarzda(tekislash qatlami (kerak boʻlganda), namtoʻsgich qatlami, himoya qatlami, asfaltbeton qoplami);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoplamani materiallari yetarli issiqlikka chidamli namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish yoʻli bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikki yoki bir qatlamli (asfaltbeton qoplama va suvga chidamliligi yuqori boʻlgan betondan (QMQ 2.03.11 ga koʻra suv oʻtkazmaslik markasi W8 boʻlgan) tekislovchi qatlam yoki faqat namtoʻsgich va qoplama funksiyasini bajaruvchi betondan tekislovchi qatlam yoʻli bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQatnov qismi qoplamasini yoʻl toifasiga qarab B, V va G — tipdagi II markadan kam boʻlmagan hamda GOST 9128 boʻyicha 70 mm dan kam boʻlmagan ikki qavatli mayda donali asfaltbeton qorishmasidan yoki qalinligi 80 mm dan kam boʻlmagan armaturalangan sementbetondan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoplama suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 dan kam boʻlmagan va GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshlilik markasi F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNamtoʻsgichning himoya qatlamining suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan, qalinligi 40 mm dan kam boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi esa GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, shuningdek namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 kam boʻlmagan markada hamda GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshliligi esa F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Himoya qatlami GOST 23279 boʻyicha yupqa payvandlangan toʻr bilan armaturalanadi. Bunda, armatura toʻrini namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻp qatlamli qoplama qurilmasining tekislovchi qatlamini 30 mm dan kam boʻlmagan sement-qumli qorishmadan yoki asfalt-betondan qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Himoyalovchi qatlamni qurishda GOST 31938 boʻyicha kompozit polimerli armaturadan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar harakati boʻlmagan turli darajadagi transport yechimlarida, shuningdek aholi punktlaridan tashqarida joylashgan uzunligi 50 m gacha boʻlgan koʻprik inshootlarida, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish uchun oʻtish joylari belgilanmaydi. Bunday holda, xavfsizlik chizigʻi kengligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoplamaning koʻp qatlamli konstruksiyasida tekislash qatlami kamida 30 mm qalinlikdagi sement-qum aralashmasidan B15 dan past boʻlmagan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Oʻtish qismining temirbeton plitasida oldindan zoʻriqtirilgan armatura ishlatilmaganda va tekislovchi qatlamning yuqori tolasidagi choʻzuvchi kuchlanish GOST 10180 ga koʻra aniqlangan, betonning egilgandagi choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligidan oshmagan holda oraliq qurilmalarga namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi maxsus va namlikni kam oʻtkazuvchi betondan qilingan bitta yoki ikkita qatlamli tekislovchi oʻtish polotnosining qoplamasini ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. I — V toifadagi yoʻllardagi oraliq qurilmalarining oʻtish polotnosining vaqtinchalik qoplamasi sifatida qalinligi 30 — 50 mm boʻlgan qum sement aralashmasidan qilingan tekislovchi qatlamga yigʻma temirbeton plitalar ishlatish mumkin. Bu holda asosiy ogʻirlikni koʻtarib turadigan oʻtish qismi plitasi konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan chekkalaridagi yuzalarini namlikdan asrash choralarini koʻrish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Namtoʻsgich va ilashuvchi-himoya qatlamlar uchun qurilish hududlarida koʻrsatilgan temperaturalar oraligʻida ishlash qobiliyatiga, kerakli mustahkamlikka, asosga yopishqoqlikka va issiqqa chidamlilikka ega boʻlgan mastikali, rulonli va polimer namtoʻsgich materiallar ishlatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNamtoʻsgich materiallar suv, ishqorli, tuzli qorishmalar va mikroorganizmlar taʼsiriga bardosh berishga ega boʻlishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Metall plitali oʻtish qismi polotnosining qoplama konstruksiyalarida qoplama bilan metall yuzalarining ishonchli jipslashishini va metall yuzalarining zanglamasligini taʼminlovchi ishlarni amalga oshirish moʻljallangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda poʻlat oraliq qurilmalari metall plitali oʻtish polotnosining qoplama konstruksiyasi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlat oraliq qurilmalarida payvandlangan ortotrop plitali toʻshama — namtoʻsgich, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlat oraliq qurilmalarida oʻta mustahkam boltlarda mahkamlangan ortotrop plitali toʻshama — quyma asfaltbetondan tekislovchi qatlam, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Xavfsizlik (himoyalovchi) va ajratuvchi yoʻlaklarini har xil koʻrinishdagi materiallardan qilingan qoplama bilan yoki ishqalanishga chidamli materiallardan qilingan chiziqli belgilar bilan ajratib qoʻyish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Koʻprikli inshootlarda har ikkala tomonlarida piyodalar yoki xizmat yoʻlaklari koʻzda tutilishi (vaziyatlar, sharoitga qarab) va ularning tashqi tomonlari 1,10 m balandlikdagi qoʻl tutgich panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishlari zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalari ikkita boʻlakka ajratilib qurilganida, piyodalar va xizmat yoʻlaklari (yoʻlning boʻylama oʻqiga nisbatan) har bitta oraliq qurilmaning faqat tashqari tomonlarida koʻzda tutiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar yoʻlaklari piyodalar harakati jadalligiga va vaziyatlar sharoitiga qarab koʻprik inshootining bir yoki ikki tomonida joylashishi mumkin. Piyodalar yoʻlaklari bir tomonda boʻlganida, zarur holatda koʻprik inshootining koʻtarmasi konsolini tagida joylashgan piyodalar tonnellari yoki piyodalar oʻtish yoʻlaklari orqali bir tomondan ikkinchi tomonga oʻtadigan xavfsiz yoʻlak oldindan belgilanishi shart. Shahar estakadalarida, yoʻl oʻtkazgichlarda va yuk tashiladigan yoʻllardagi koʻpriklarda piyodalar harakati ulardan ajratilgan holda joylashganida va yana piyodalar soni sutkasiga 200 ta odam yoki undan kam boʻlgan avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida faqat xizmat yoʻlakchalari koʻzda tutiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAholi punktlaridan tashqari joylarda koʻprik uzunligi 50 m gacha boʻlganida piyodalar harakati yoʻq hollarda xizmat yoʻlakchalarini qurmaslik tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXizmat yoʻlaklarining eni 0,75 m etib belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar yoʻlaklarining eni ular harakatining kelajakdagi “eng tigʻiz” soatlardagi hisobiy zichligiga bogʻliq holdagi hisoblash bilan belgilanadi. 0,75 m endagi piyodalar yoʻlagining oʻtkazish imkoniyatining hisobiy qiymatini 1500 ta odam/soat deb qabul qilish kerak. Koʻp qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini har bitta yoʻlakning har bitta qatori enini 0,75 m dan qilib belgilash kerak. Bitta qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini kamida 1,0 m qilib belgilash lozim. Shaharlarda, shaharchalarda va qishloq aholi punktlarida joylashgan koʻpriklarda, piyodalar yoʻlaklari enini kamida 1,50 m etib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruktiv sharoitga bogʻliq sabablarga koʻra piyodalar yoʻlaklari enini 0,75 m ga kasrsiz boʻlinmaydigan miqdorda tayinlash tegishli texnik-iqtisodiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar yoʻlagi va ishchilar yoʻlakchalarida qoida boʻyicha sementbeton (shahar koʻpriklarida shagʻalli asfaltbeton) 40 mm dan kam boʻlmagan tarzda koʻzda tutilishi kerak. Shahar hududi boʻlmagan, ovul va qishloqlar hududlarida koʻprik yurish qismi silliq boʻlgan piyodalar yoʻlagi bloklarida qoplama qoʻllash koʻzda tutilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Katta tezlikdagi yoʻllarda va magistral koʻchalarda piyodalar yoʻlaklari bir chekkaga ajratilgan tramvay yoʻli hamda oʻtish qismining transport vositalari oʻtadigan tomonidan quyidagi turlardagi toʻsuvchi qurilmalar bilan ajratilgan boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshaharlardagi va I — III toifali avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida balandligi 0,75 m temirbeton parapetlar bilan yoki metall toʻsiqlar bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — V toifadagi avtomobil yoʻllaridagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi koʻprik inshootlarida yuqoridagi koʻrsatilgan turlarda faqat balandligi 0,6 m toʻsiqlar bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch koʻpriklarda balandligi 0,25 m gʻildirakni qaytaruvchi bruslar bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsuvchi moslamalarining balandligi toʻsiqning ushlab turish qobiliyati darajasiga, yoʻlning toifasiga, harakatlanish boʻlaklarining soniga, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish oʻtish joylarining mavjudligi va kengligidan foydalanishning belgilangan qoidalariga, shuningdek yoʻl belgilari, svetoforlar, yoʻl toʻsiqlari va yoʻnaltiruvchi qurilmalarga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsuvchi qurilmaning balandligi deb qoplamaning ustki yuzasidan toʻsiqning tepa qirrasigacha boʻlgan masofani qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻprik inshootlari toʻsiqlarining balandligi hisobiy avtomobil gʻildiragi diametrining kamida 1/2 miqdorida, lekin 0,75 m dan kam boʻlmagan qilib belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprikli inshootlarda piyodalar va xizmat yoʻlaklari yoʻq boʻlgan hollarda toʻsiqlar oraliq qurilma plitasining chekkasidan 0,5 m masofada joylashtirilishi kerak va bunday hollarda barcha sharoitlarda qurilishi zarur boʻlgan perilalar bilan birlashtirilib qoʻyilishi mumkin. Belgilangan talabdan chetga chiqish transport inshootining qoʻllab-quvvatlovchi tuzilmalarining tegishli muhandislik hisob-kitoblari bilan asoslanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAjratuvchi yoʻlakda toʻsiq joylashtirish quyidagi hollarda amalga oshiriladi, agarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoʻlning kelib birlashadigan joylaridagi ajratuvchi yoʻlakda toʻsiq oʻrnatilgan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishajratuvchi yoʻlakda koʻprikning elementlari, elektr tarmogʻining va yoritgichlarning tayanchlari va h.k. joylashgan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishajratish yoʻlagining konstruksiyasi unga transport vositasining chiqishiga hisoblanmagan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik inshootlariga yoʻl birlashadigan joylarda har ikkala tomoniga inshootning boshidan va oxiridan kamida 18 m gacha masofaga uzunasiga toʻsiq joylashtirish kerak va dastlabki 6 m da koʻprik inshootidagi toʻsiq bilan bitta toʻgʻri chiziqda boʻlishi lozim. Koʻprik inshootidagi toʻsiqning yoʻl chekkasidagi toʻsiqqa nisbatan rejada burilishi 1:20 dan oshmagan tangensda boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Deformatsiya chokining konstruksiyasi transport vositalari harakatining rovonligini buzmasligi zarur va koʻprikning tayanch maydonchalariga hamda pastda joylashgan qismlariga chiqindilar va suvlarning tushmasligini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv oʻtkazmaydigan choklar qoʻllanilgan hollarda quyidagilar boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchok konstruksiyasini ustida turib koʻrish va taʼmirlash imkoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 ‰ dan kam boʻlmagan qiyalikdagi lotoklar yordamida kirgan suvni oqizib yuborishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlotoklarni koʻrishga va chiqindilarni tozalashga qulay boʻlishini taʼminlanganligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQovurgʻali metall plitalar bilan qoplangan choklarning konstruksiyasi gidroizolyatsiya plitalaridan yasalgan suv qochirish lotoklariga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha hollarda, sementbeton qoplamalarni deformatsiyaviy choklarining ustida uzish kerak. Asfaltbeton qoplamalarni I — V toifali yoʻllarda choklarning koʻchishi 5 mm gacha boʻlganda hamda past toifali yoʻllarda 10 mm gacha boʻlgan hollarda uzluksiz yaxlit butun qilib qurish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDeformatsiya choklarining konstruksiyalari oraliq qurilmalarga ishonchli qilib ankerlangan boʻlishi kerak. Deformatsiya choklari konstruksiyalarini yoʻl qatnov polotnosiga ankerlash man etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBerkituvchi elementlarni, siljuvchi listlar yoki plitalarni prujinalar yordamida yoki berkituvchi elementlarning zich joylanishini taʼminlaydigan birorta boshqa uslublar bilan pastidagi elementiga siqib turishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,5 sm gacha boʻlgan balkalarning harorat harakati bilan chok uchun tavsiya etilgan variant chaqiqtosh-mastikali hisoblanadi. 1,5 cm dan ortiq harakatlanayotganda maxsus rezina-metall deformatsiyalovchi birikmalardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-bob. Koʻpriklarni yoʻllar bilan birlashtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Tuproq polotnosi katta temir yoʻl koʻpriklarining oldida, uning qirgʻoq tayanchlarining orqa qirrasidan 10 m masofagacha har ikkala tomonidan ham 0,5 m gacha kengaytirilishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida esa, qoʻl tutgich panjaralarining orasidagi masofaga har tomoniga 0,5 m qoʻshgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak. Polotnoni kengaytirilgan enidan normal holiga uzunligini 15 — 25 m masofada ravon oʻtkazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Tuproq koʻtarmani temir yoʻl koʻpriklarining qirgʻoq tayanchlari birlashadigan joylarida ballast prizma gruntlarining oʻpirilib ketmaslikdan ushlab turish tadbirlarini belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining toʻproq koʻtarmalari bilan ulanadigan joyiga oʻtish plitasini yotqizishni temirbetondan rejalashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlitaning uzunligi uning yostiqchasining tagidagi gruntning kutiladigan darajadagi choʻkishiga bogʻliq holda qabul qilinib 8 m dan oshmaydigan etib tayinlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish plitalarini oʻrnatishning asosiy maqsadi koʻprik oraligʻiga silliq kirishni taʼminlash va devorlarga, ustunlarga va tayanchlarning qoziqlariga gorizontal bosimni kamaytirishdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish plitalari inshootning butun kengligiga quriladi. Piyodalar yoʻlagi kengligi chegaralarida uzunligi qisqargan plitalar oʻrnatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQirgʻoq tayanchlari bevosita tuproq koʻtarmaga tayanib turadigan (divan turidagi) koʻpriklarda oʻtish plitasining uzunligini, uning tayanch maydonchalarida har xil darajadagi choʻkishlar mumkin boʻlganida oʻtadigan joyning qabul qilingan profilini saqlash zarurligiga asoslangan holda belgilanishi kerak va 2 m dan kam boʻlmagan etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlitaning gruntga tayanadigan joyining shagʻal-qumli yostigʻi barcha pastki yuzasi bilan namlikni ushlab turmaydigan gruntga yoki tuproq koʻtarmaning muzlash chuqurligidan pastda joylashgan gruntga tayanishi kerak. Tuproq koʻtarmaning zamini nozik loy gruntlar boʻlganida, ularning mumkin boʻladigan choʻkishlari tuproq koʻtarma balandligining 0,5 — 0,7 foiz miqdorlarida deb hisoblagan holda yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish plitalari va yotiq tayanchlar sirtlari surkama namtoʻsgich qatlamli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Koʻpriklar konstruksiyasini yoʻlning kelib birlashadigan joyidagi tuproq koʻtarma bilan ulaganda, quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtuproq koʻtarmalar va konuslar choʻkkandan keyin qirgʻoq tayanchning yoki erkin konsolning (avtomobil yoʻllari koʻpriklarida) tuproq koʻtarmaga birlashib turgan qismi konusga, tuproq koʻtarma balandligi 6 m gacha boʻlganida kamida 0,75 m, 6 m dan katta boʻlganida esa kamida 1,0 m (polotnoning qoshi sathida konusning uchidan ulanadigan konstruksiya chekka qirrasigacha boʻlgan masofa) kirib turishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyaning qiya yuzasi ferma tagi maydonchasidan (shkaf devorcha tekisligida) yoki shkaf devorchani toʻsib turadigan yon devorchaning tepasidan temir yoʻl koʻpriklarida kamida 0,50 m, avtomobil va shahar koʻpriklarida kamida 0,40 m pastdan oʻtishi kerak. Qoʻshilib ketmaydigan qirgʻoq tayanchlarda konusning pasti ularning oldi tomondagi qirrasidan oraliq tomonga chiqib ketmasligi kerak. Koʻpriklarning koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlarida konusning qiya yuzasi bilan tayanchning oldingi qirrasining kesishadigan nuqtasi hisobiy suv toshqinining sathidan (suvning tiralishidan koʻtarilish va toʻlqin urilishi eʼtiborga olinmagan) balandda va kamida 0,50 m tepada joylashgan boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpriklarning koʻmilmaydigan qirgʻoq tayanchlari konusi yuzasining qiyaligi tuproq koʻtarmaning qoshidan, yuqoridan pastga qarab dastlabki 6 m balandlikda 1:1,25 dan, keyingi 6 m da 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Balandligi 12 m dan katta boʻlgan tuproq koʻtarmaning konuslari yuzasining qiyaligini ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash bir muncha yotiq qismigacha kamida 1:1,75 qiyalikda belgilash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻmiladigan qirgʻoq tayanchlari, romli va qoziq-estakadali koʻpriklar qirgʻoq tayanchlari hamda suv toshishining hisobiy balandligidagi choʻkish darajasida barcha koʻpriklar uchun konuslar yuzalarining qiyaligi 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganda ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻtarmalar va konuslar tugallanish qismi asoslari bilan birgalikda aylana silindrsimon yoki sirtini siljishi orqali (nishablik taʼminlashning geologik shartlari bilan) mustahkamlikka tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchki bor qiyaliklarda tayanchlar joylashganda koʻchki holatini bartaraf qiluvchi konstruktiv-texnologik tadbirlar qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSeysmik hududlar uchun konuslar yuzasining qiyaligini SHNK 2.01.20 ga binoan tayinlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Ustunlarga, qoʻllab-quvvatlovchi korpusning devorlariga gorizontal bosimni kamaytirish yoki yoʻq qilish uchun SHNK 2.03.14 va GOST 31938 ga muvofiq kompozit polimer armaturadan foydalangan holda koʻtarmani toʻldirishning odatiy tuprogʻini qatlamli mustahkamlangan tuproq bilan almashtirishga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Koʻprik oldida konusni va koʻprik tayanchining orqa tomonidagi tuproq koʻtarmani ustki tomonida uning balandligiga 2,0 m qoʻshgan qiymatdagi uzunlikkacha, pastki tomonida esa (tabiiy holatda yotgan gruntning yuzasi sathida) kamida 2,0 m uzunlikkacha, qumloq yoki oʻtkazgichlik koeffitsiyenti (zichlagandan keyin) kamida 2,0 m/sut boʻlgan, namlik ushlamaydigan birorta boshqa grunt bilan toʻldirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDrenlangan bostirmani zichlash koeffitsiyenti 0,98 dan kam boʻlmagan miqdorda zichlash zarur. Ogʻir sharoitlarda tegishli tartibda texnik-iqtisodiy hisoblar bilan asoslanganida, suv oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti 2,0 m/sut dan kam boʻlmagan qumlarni, konstruktiv va texnologik tadbirlar (mahkamlovchi va armaturalovchi geosintetik materiallar va toʻrlarni yoki geotoʻrlar) yordamida qirgʻoq tayanchlar, konuslar va ularning orqasidagi tuproq koʻtarmalarning talab darajasidagi ishonchliligini va uzoq muddatga xizmat qilishini taʼminlaganda ishlatish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlar konuslarining qiya yuzalari pastidan tepasigacha mahkamlangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlarga yoʻlning birlashadigan qismlaridagi tuproq koʻtarmasi qiyalari yuzasini va tovonini hamda oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlarning qiya yuzasini mahkamlashning turlari ularning qiyaligiga, suv toshgan paytlardagi maksimal suv miqdoriga mos keladigan tezliklardagi suvning oqimlari va toʻlqinlarning taʼsirlariga koʻra belgilanishi kerak. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar uchun u tezlikning eng katta qiymati, qolgan koʻpriklar uchun esa hisobiy qiymati qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahkamlangan yuzalar tepasining balandlik nuqtalari yuqorida koʻrsatilgan suv tiralib koʻtarilishi va toʻlqinlarning urilishlarini ham hisobga olgandagi suv sathidan quyidagi miqdorlarda yuqori boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkatta va oʻrtacha koʻpriklar oldida — kamida 0,50 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkichik koʻpriklar va quvurlar oldida — kamida 0,25 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-bob. Suvlarni chetlatish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Harakat polotnosi va konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan boshqa yuzalarini (uning ichida piyodalar yoʻlaklari tagidagi bloklarni ham) 20 ‰ dan katta boʻlmagan, temir yoʻl koʻpriklarining ballast koritosida 30 ‰ dan kam boʻlmagan koʻndalang qiyaliklarda loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllaridagi va shaharlardagi koʻpriklarning harakat polotnosining boʻylama qiyaligini kamida 5 ‰ etib qabul qilish kerak. Boʻylama yoʻnalishdagi qiyalik 10 ‰ dan katta, ikkita yoʻnalishdagi qiyaliklarning geometrik yigʻindisi 20 ‰ dan kam boʻlmagan holda, koʻndalang yoʻnalishdagi qiyalik miqdorini kamaytirish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklarida asbest ballast boʻlganida ustida yigʻiladigan suvlarni oqizib yuborish moʻljallangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Yoʻlak (trotuar) bloklarning konstruksiyalari oʻzgarishi sababli qatnov qismini plitali oraliq qurilmalardan qurishda vertikal suv ketkazish quvurchalari qoʻllanilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Balkali oraliq qurilmalarni qoʻllashda diametri 60 mm boʻlgan suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatishga ruxsat etiladi. Buning uchun drenaj tizimini qurish zarur. Qatnov qismining koʻndalang nishabidan tashqari yoʻlaklarning gʻildirak qaytargich devorlaridan 70 sm uzunlikda naychalarning oʻqiga qadar koʻndalang nishab ishlab chiqiladi, bunda koʻprikning butun uzunligi boʻyicha 150 — 200 mm kenglikda drenaj kanali koʻprik inshootning majburiy boʻylama nishabligi bilan quriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv ketkazish quvurchalarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror yoʻlaklarning kengligi va balkalar oʻqlari orasidagi masofaga qarab quvurchalar oʻqining geometrik holati bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlarning oʻqlari faqat toʻgʻri burchak kesimli balkalarning plitalari doirasida joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv ketkazish qurilmalaridagi suv ostki konstruksiyalarga, shuningdek temir yoʻllar, avtomobil yoʻllarining qatnov qismiga tushmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton va beton konstruksiyalarning (chetki balkalarning konsol plitalari, yoʻlak bloklari, tayanch “ogolovkalari” va sh.k.) ostki yuzalari vaqti-vaqti bilan namlanishining oldini olish uchun himoya “vistup”lari va “sleznik”larni qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoʻl toʻshamasidan gidroizolyatsiya sathiga oʻtgan suvni yigʻish va ketkazish uchun yoʻl toʻshamasi konstruksiyasida zarur boʻlsa drenaj tizimini qurish lozim. Drenaj tizimi va yetarli darajadagi nishablik boʻlganda suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatmasa ham boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Drenaj novlari katta yogʻingarchiliklarda asfaltbeton ichida yoki himoya qatlamida joylashtiriladi. Yoʻlaklar yoki qatnov qismi toʻsiqlari oldida joylashtirilgan drenaj tizimi koʻndalang qirqimli eni 150÷200 mm boʻlgan drenaj novlarini oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv ketkazish quvurchalarining ichki diametri kamida 150 mm boʻlishi kerak va ularni 1 m2 maydonga quvurchaning qirqimi kamida 5 sm2 boʻlishi hisobidan temir yoʻl koʻpriklarining ballast “korito”larida oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtoyoʻl va shahar koʻpriklarining qatnov toʻshamasidagi suv ketkazish quvurchalari orasidagi masofa 5 %gacha boʻylama nishablikda “prolet” boʻylab koʻpi bilan 6 m va 5 dan 10 % gacha nishablikda — 12 m ni tashkil qilishi kerak. Keskinroq nishabliklarda quvurchalar orasidagi masofa koʻpayishi mumkin. Uzunligi 9,0 dan ortiq bitta “prolet”dagi quvurchalar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv ketkazish quvurchalari konstruksiyalarni betonlashtirish vaqtida oʻrnatilishi kerak. Gidroizolyatsiya quvur “voronka”siga kiritilishi va suv qabul qiluvchi stakan bilan mahkamlanishi kerak. Quvurchalarning konstruksiyasi ularni tez va oson ajratish va tozalashga imkon berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYopiq qirqimlar ichida (qatnov toʻshamasi elementlari ostida va suv yigʻilishi mumkin boʻlgan boshqa joylarda, shuningdek atmosfera namligining kondensatsiyasi natijasida yigʻiladigan suv) past joylarda diametri kamida 60 mm suv ketkazish quvurchalari oʻrnatilishi koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoʻlak bloklari ostidagi boʻshliqdan suv, odatda, suv ketkazish quvurchalarini qoʻllamagan holda ketishi koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Borish yoʻllari tomonidan yuza suvlar oqib kelganda gruntlarning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun “ustoy” asosida suvni yoʻl poyidan tashqariga chiqarib yuborish uchun koʻprik borish yoʻllari bilan tutashgunga qadar suv qabul qiluvchi quduqlarni oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalaridan koʻtarma konusiga suvni ketkazish joylarida koʻprik boʻylab konusda suv ketkazish novlari oʻrnatilishi kerak. “Ustoylar”dan suvni ketkazish uchun ishonarli amaldagi drenaj tizimini qurish koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYondashuvlar tomondan yer usti suvlari kirib kelgan taqdirda, tayanchlar tagida tuproqning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun uni suv olish quduqlarini oʻrnatgan holda koʻprikni yondashuvlarga ulashdan oldin pastki qavatdan tashqariga yoʻnaltirish moslamalarini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-bob. Foydalanishdagi jihozlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Oraliq qurilmaning barcha qismlari, tayanchlar va quvurlarning koʻrinib turadigan sirtlari, ularning ahvolini tekshirishga hamda kerakli tadbirlarni bajarishga qulay boʻlishi kerak. Buning uchun yuradigan joylar, narvonlar, tuynuklar, (balandligi kamida 1,10 m boʻlgan) qoʻl tutgich toʻsiqlar, koʻprik osti qurilmalarini vaqtinchalik osishda foydalanadigan konstruksiyaga mahkamlangan qismlar, qarab koʻrishga zarur maxsus moslamalar tayyorlanadi. Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali, qoʻzgʻaluvchan tayanch qismli koʻpriklarda tayanchlar holatini oʻzgarishiga, ularni almashtirishga va taʼmirlashga bogʻliq ishlarni bajarish uchun kerakli sharoit boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Koʻprikli inshoootlar va quvurlarning har bir chekkalarida temir yoʻl inshootlari oldidagi tuproq koʻtarma balandligi 2,0 m dan katta, avtomobil yoʻllari inshootlari oldida 4,0 m dan katta boʻlganida inshootning oʻsha tomonlariga konusning qiya sirtlari ustiga eni 0,75 m boʻlgan tushib-chiqadigan doimiy joylashgan narvon oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Zarur sharoitlarda (masalan, tajribada tekshirish maqsadida koʻpriklar va quvurlar qurilsa, choʻkishlarga taʼsirchan tashqi statik turkumlar koʻpriklarda ishlatilsa, poʻlat konstruksiyalarda oldindan kuchlanish holatlari yaratilganda va h. k.) umumiy deformatsiyalarni, ularning ayrim elementlarining kuchlanish holatlarini nazorat qilib turishga kerak boʻladigan maxsus markalar yoki boshqa bir moslamalarni oʻrnatish masalalari loyiha hujjatlarida koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Tonnel turidagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda ularning uzunliklari 50 m dan katta boʻlganida ikki tomonidan har 50 m masofada shaxmat tartibida yoʻl oʻtish sathida odamlar himoyasi uchun maydonchalar loyihalanishi kerak. Koʻprik yoki yoʻl oʻtkazgichning uzunligi 100 m gacha boʻlsa, bu yopiq joyli maydonchani oʻtish joyining har tomoniga bittadan oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoyezd tezligi 120 km/soat dan katta qilib cheklangan yoʻllarda va eng sovuq besh kunlikning taʼminlanishi 0,98 tashqaridagi havoning oʻrtacha harorati minus 400S boʻlgan hududlardagi koʻpriklarda barcha himoya maydonchalarining orasidagi masofa 25 m dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Koʻprik inshootlari va quvurlarni qurish va rekonstruksiya qilishda SHNK 2.01.02, GOST 30244, GOST 30247.0 va GOST 30247.1 boʻyicha strukturaning zarur boʻlgan yongʻinga bardosh berish darajasini taʼminlash choralarini koʻrish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik osti boʻshligʻining funksional ishlatilishi (koʻprik gorizontal proyeksiyasi va koridori chegarasida yongʻin qutqaruv texnikasi) koʻprikni loyihalashda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik osti boʻshligʻiga joylashtiriladigan bino, inshoot va xonalar, shuningdek koʻtariluvchi koʻpriklarda mexanizmlarni joylashtirish va jihozlash amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asoslanib bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Koʻprik inshootlarining barcha metall konstruksiyalari, agar yoʻllar doimiy tokli elektr tarmoqlardan 5 m dan, oʻzgaruvchan tokli elektr tarmoqlardan 10 m dan kam masofalarda joylashgan boʻlsa, yerga sim bilan ulangan boʻlishlari zarur. Elektr tarmoqni ushlab turadigan temirbeton va beton konstruksiyalar ham yerga sim bilan birlashtirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Elektrlashtirilgan temir yoʻllarining ustiga yoʻl oʻtkazgichlar va piyodalar koʻpriklari loyihalanganda elektr tarmogʻining ustiga toʻsiq boʻladigan va himoya qiluvchi, balandligi 2,0 m keladigan tik shitlar (toʻrlar) loyihalanishi kerak. Koʻprikning har ikki tomonidan uzunligi 1,5 m dan kam boʻlmagan gorizontal shitlardan (toʻrlar) foydalanishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Suyuq choʻyan va issiq shlaklar quyilgan choʻmichlar tashiydigan yoʻldagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda qoʻl tutgich panjaralar oʻrniga balandliklari choʻmichlarning usti tomonidan 20 sm yuqori turadigan maxsus himoyalovchi toʻsiqlar oʻrnatilishi kerak. Bu holda har bir tomonidan 50 m masofada shaxmat tartibida joylashadigan himoya qiluvchi boshpana-maydonchalar moʻljallanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Barcha koʻpriklarda neft va neft mahsulotlarini tashishga moʻljallangan quvurlarni va yuqori kuchlanishli tok oʻtkazuvchi yoʻnalishlar (kuchlanish 1000 V dan katta boʻlgan)ni yotqizishga ruxsat etilmaydi. Bulardan tashqari, temir yoʻl koʻpriklarida gaz va chiqindi suyuqliklarini tashiydigan hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarni yotqizish mumkin emas. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida maxsus texnik-iqtisodiy tomondan asoslangan hollarda issiq suvlar tarmogʻini, suv bilan taʼminlash yoʻllarini, bosim ostida ishlaydigan chiqindi suyuqliklarni oqizuvchi poʻlat quvurlarni va ishchi bosimi 0,6 MPa (6 kgk/sm2) dan katta boʻlmagan gaz oʻtkazgichlarni yotqizish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha sharoitlarda koʻprikning butunligini saqlashga, quvur oʻtkazgichlar va kabellarning teshilgan va shikastlangan hollarida, koʻprik ustidan harakatning xavfsiz va toʻxtovsiz oʻtishini taʼminlashga qaratilgan tadbirlar moʻljallangan boʻlishi zarur. Buning uchun katta va oʻrtacha koʻpriklarda, elektr oʻtkazadigan va boshqa kommunikatsiya yoʻllaridagi temir yoʻl koʻpriklarida, albatta ushbu yoʻllarda koʻprikning ikki tomonidan berkitish va oʻchirishni taʼminlaydigan uskunalar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. asoslangan hollarda shahar koʻpriklarida va aholi punktlaridagi avtomobil yoʻllari koʻpriklarida, yuqori elektr yoʻnalishining kabelini koʻprikni joriy saqlashga bogʻliq ishlarida xavfsizlikni taʼminlagan sharoitda yotqizishga ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻ toʻldirilgan kabel yoʻnalishlarini va yuqori kuchlanishdagi havoda tortilgan kabellarni koʻprikdan oʻtkazishga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Koʻpriklarda ushbu yoʻlda moʻljallangan aloqa simlarini oʻtkazishga tegishli moslamalar va boshqa shu inshoot uchun ruxsat etilgan kommunikatsiyalarni temir yoʻllarda (shuningdek poyezdlari elektr kuchi bilan yurmaydigan yoʻnalishlarda ham), trolleybus va tramvay yuradigan shaharlarda esa tok tarmogʻini osib qoʻyishga moʻljallangan qurilmalar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvurlar va kabellarni yotqizish uchun koʻprikni joriy saqlash va taʼmirlash ishlarini bajarilishiga toʻsqinlik qilmaydigan maxsus konstruktiv elementlar (chiqarilgan konsollar, koʻndalang diafragmalar, tashqi osgichlar va h.k.) moʻljallanishi kerak. Piyodalar yoʻlaklari plitalarining tagida va ajratuvchi yoʻlaklarda kommunikatsiyalarni joylashtirish, ulardan foydalanish davrlarida kommunikatsiya va koʻprik konstruksiyalarini shikastlanishdan himoyalovchi sharoit boʻlganida ruxsat etiladi. Piyodalar plitalarining tagidagi bloklarning oʻralgan boʻshliklarida kommunikatsiyalar joylagan hollarda, u yerlarda namtoʻsgich qurilmasi va suv oqizuvchi teshiklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Ochiladigan oraliq qurilmali temir yoʻl va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida va oʻtish qismlari har xil harakatlarga moʻljallangan koʻpriklarda (relssiz va relsli transport vositalari navbat bilan harakatlanadigan) ularga ikki tomonidan kiradigan joylari kamida 50 m masofada joylashgan ogohlantiruvchi belgilar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOchiladigan oraliqli temir yoʻl koʻpriklari va ikkita yoʻlli uchastkadagi bitta yoʻlli koʻpriklar himoyalovchi (ushlovchi) uchi berk yoʻl yoki yoʻllarni toʻsuvchi joylar bilan himoyalangan boʻlishlari zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Qoʻriqlanuvchi koʻpriklarda, qorovullik qilish uchun xona va kerakli jihozlar boʻlishi kerak. Katta temir yoʻl koʻpriklari va uzunligi 200 m dan oshgan avtomobil va shahar koʻpriklarining yonlarida maydoni 16 — 25 m2, ularga xizmat qilishga moʻljallangan xona va undan tashqari asoslangan hollarda kompressor uchun xona boʻlishi shart. Katta temir yoʻl koʻpriklarida joriy va oʻrta taʼmir ishlarini mexanizatsiyalash uchun siqilgan havo va suv yetkazib beradigan, butun uzunasiga elektr toki bilan taʼminlovchi, toklarni ajratib beruvchi shaxobchalar bilan birgalikda kerakli asbob-uskunalar koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Koʻprikli inshootlar va quvurlarni loyihalayotganda quyidagilar boʻyicha (yoʻnalishlar) atrof-muhitni muhofazalash (AMM) chora-tadbirlari ishlab chiqilishi shart:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatmosfera havosini muhofazalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyer usti va osti suvlarini muhofazalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyerni muhofazalash va undan unumli foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofazalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmeʼmoriy yodgorliklar, tabiat va tarixiy-arxeologik obyektlarni muhofazalash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Koʻpriklar va quvurlar qurilish (rekonstruksiya) joyini va ularning konstruktiv yechimlarini tanlashda quyidagi sharoitlarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv oqarlarni (ariq, soy, kanal va h.k.) yuvilishi, loyqalanishi va botqoqlanishini hamda oʻsimlik qatlamini buzilishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻzandagi va yer osti suvlari oqishining gidrogeologik rejimini buzilishi va flora va faunaga minimal taʼsirini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻzanda boʻladigan jarayonlarni (suvlar yigʻilib atrofdagi joylarga taʼsirini, koʻprik tagidan suv oqib oʻtishi sharoitining oʻzgarishlari, suv oqimi yoʻnalishining oʻzgarishi va uning qirgʻoq deformatsiyalanishiga taʼsiri).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Suv oqarlarni kesadigan joydagi suv oʻtkazuvchi inshootning sonini va oʻlchamlarini belgilashni atrofdagi tabiiy muhitga koʻrsatadigan taʼsirini hisobga olgan holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Koʻpriklar va quvurlarni loyihalayotganda har xil oqindilarning yigʻilib qolishiga yoʻl qoʻymaydigan qurilmalar va tadbirlar koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Suv oqarlarda koʻpriklar va quvurlarni loyihalashda toshqin suvlar oʻtadigan boʻlganida, atrofdagi joylarga xavfli ekologik taʼsirlarni yoʻqotish uchun mazkur SHNQ ning 18 va 25-bandlariga rioya etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Koʻprikning qabul qilingan koʻrsatkichlaridan boʻladigan salbiy ekologik oqibatlarni oldini olish uchun mazkur SHNQ ning 27 va 36-bandlarini hisobga olgan holda muayyan joyning tabiiy sharoitlarini toʻla ravishda eʼtiborga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarni loyihalayotganda mazkur SHNQ ning 82 va 98-bandlarining talablarini hisobga olgan holda oʻtish qismining ustidan suvni chetlatish borasida muayyan tadbirlar moʻljallanishi zarur. Suvlarni qatnov qismdan koʻprikni chetiga chiqarish uchun qiyalikni taʼminlab berish kerak. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarning konuslari atrofida suvlarni qabul qiluvchi maxsus uskunalar, tozalovchi inshootlar yoki iflos suvlarni oqizadigan tarmoqlar yordamida suvlarni ketkazish ishlari tashkil etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoʻnaltiruvchi inshootlar suv oqarlar rejimini minimal (asoslangan) oʻzgarishlarni taʼminlab berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Yangi koʻprikli inshootlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilishda atrof-muhitga boʻlgan taʼsirni oldindan baholash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Qurilish maydonlarini joylashtirish va koʻprik oʻtish joyi, yoʻl oʻtkazgichlar, estakadalar, shuningdek quvurlarni qurish ishlarini bajarishda GOST 17.5.1.03 ga binoan qimmatli tabiat yerlarini saqlash hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-bob. Yuklamalar va taʼsirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Yuklamalarning birgalikdaligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Koʻprik va quvurlar konstruksiyalari quyidagi 5-jadvalga koʻra qabul qilingan yuklamalar va taʼsirlar bilan birgalikda hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-jadval | ||
Yuklamalar (taʼsirlar)ning raqami | Yuklamalar va taʼsirlar | Ushbu yuklama bilan (taʼsir bilan) birgalikda olinmaydigan yuklamaning (taʼsirning) raqami |
A. Doimiylari | ||
1. | Konstruksiyaning oʻz ogʻirligi | - |
2. | Oldindan kuchlantirishning taʼsiri (jumladan, zoʻriqishlarni maʼqul holatga oʻzgartirish) | - |
3. | Koʻtarma ogʻirligidan gruntning bosimi | - |
4. | Gidrostatik bosim | - |
5. | Betonning (kichrayishi) oʻtirishidan va oqishidan boʻladigan taʼsir | - |
6. | Grunt choʻkishining taʼsiri | - |
B. Vaqtinchaliklari Harakatlanayotgan tarkibdan va piyodalardan boʻladigani | ||
7. | Vertikal yuklamalar | 16, 17 |
8. | Harakatlanayotgan tarkib taʼsiridagi grunt bosimi | 16, 17 |
9. | Markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan gorizontal holatdagi koʻndalang yuklama | 10, 16, 17 |
10. | Harakatlanayotgan tarkibning gorizontal holatdagi koʻndalang zarbalari | 9, 11, 12, 16 — 18 |
11. | Tormozlanish yoki tortish kuchidan boʻladigan gorizontal holatdagi boʻylama yuklama | 10, 13, 14, 16, 17 |
Boshqalari | ||
12. | Shamoldan boʻladigan yuklama | 10, 14, 18 |
13. | Muzdan boʻladigan yuklama | 11, 14, 16, 18 |
14. | Kemalarning toʻlqinidan boʻladigan yuklama | 11 — 13, 15 — 18 |
15. | Iqlim haroratlarining taʼsirlari | 14, 18 |
16. | Gruntlarning sovuqdan shishishini taʼsiri | 7 — 11, 13, 14, 18 |
17. | Qurilish yuklamalari | 7 — 11, 14, 18 |
18. | Seysmik yuklamalar | 10, 12 — 17 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: zarur holatlarda hisoblashda boshqalari taʼsir turiga kiruvchi tayanch qismlardagi ishqalanish va qarshiliklarni inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChidamlilikka hisoblashlarni doimiy yuklamalar va taʼsirlar bilan № 7-9 raqamlardagi vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi taʼsiriga oʻtkaziladi. Bu holda piyodalar yoʻlaklaridagi vertikal yoʻnalishdagi yoʻlovchilardan tushadigan yuklama hamda harakatlanuvchi tarkibdan tushadigan vertikal yuklama bilan birgalikda hisobga olinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII-guruh chegaraviy holatlarga hisoblashlarni faqat № 1 — 9, 15 va 17 raqamli yuklamalar va taʼsirlarning birgalikdagi miqdorlariga oʻtkazish kerak. Ushbu holda temirbeton konstruksiyalarning yorilishga bardoshliligini hisoblashlarda № 11 raqamli yukni ham, tayanchlarning tepa qismini gorizontal koʻchishga hisoblashda № 10, 12 va 13 raqamli yuklarni ham eʼtiborga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Hisobiy yuklamalarning bir vaqtning oʻzida paydo boʻlish ehtimolining kamayishini hisobga oluvchi birgalikdagi koeffitsiyenti hning qiymatini barcha hisoblashlarda quyidagi miqdorlarni olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish№ 1 — 6 raqamli doimiy yuklamalarga, № 17 raqamli yukka va temir yoʻldagi yuksiz harakatlanuvchi tarkibning ogʻirligi uchun — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqtinchalik yuklamalarning faqat bittasining taʼsirini hisobga olganda yoki bittasi boshqasiga yaqindan bogʻliq boʻlgan № 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhi yuklamalarsiz taʼsir etganida — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklamalar taʼsirini hisobga olganda (№ 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhini shartli ravishda bitta yuklama deb sanaganda) — vaqtinchalik yuklamalarning bittasi uchun — 0,8, qolganlari uchun — 0,7 ga barobar deb qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. № 12 raqamli yuklamada № 7 raqamli yuklama bilan birgalikda deyiladigan barcha hollarda, yuklamani hosil etuvchi harakatlanuvchi tarkibning turiga koʻra η koeffitsiyentini quyidagicha qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyonidan taʼsir etuvchi shamoldan himoya qilinmagan metropoliten poyezdlari bilan va harakatlanuvchi temir yoʻl tarkibi bilan yuklanganida — 0,5 va oʻsha holda galereyalar bilan himoya qilinganida — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtotransport vositalari va tramvay vagoni bilan yuklanganida — 0,25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil va shahar koʻpriklari uchun orasida № 7 — raqamli yuklamasi boʻlmagan bir nechta vaqtinchalik yuklamalar taʼsir etganida № 12 — raqamli yukka η = 0,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yuklamalarni birgalikda taʼsir etadi deb olingan barcha hollarda № 7 — 9 raqamli yuklamalariga bir xil miqdorda, № 11 yukka № 7 raqamli yuknikidan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. № 18 — raqamli yuklamani № 7 — raqamli yuklama bilan birgalikda hisobga olganda, № 18 — raqamli yuklamaga η koeffitsiyentni 0,8 ga, qolgan vaqtinchalik yuklamalarga, temir yoʻl koʻpriklari uchun (faqat bitta yoʻldan) 0,7, shahar va avtomobil yoʻllari koʻprigi uchun — 0,3 miqdorda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarning birgalikda boʻlishining har xil holatlari uchun η koeffitsiyentining qiymatlari mazkur SHNQ ning 13-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Konstruksiyalarni barcha guruh chegaraviy holatlarida hisoblashlarda yuklamalar va taʼsirlarning qiymatlarini normativ yuklamalar va taʼsirlarning har bittasining oʻzlariga toʻgʻri keladigan, (mazkur SHNQ ning 117 va 137-bandlaridagi yuklamalarga koʻra) ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ bilan va (mazkur SHNQ ning 129-bandiga muvofiq) 1+µ yoki 1+2/3µ dinamik koeffitsiyentlar bilan birgalikda quyidagi 6-jadvalda koʻrsatilganlarga asosan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-jadval | |||
Chegaraviy holatlar guruhi | Hisoblash turi | Kiritiladigan koeffitsiyent | |
Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi yuklardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlarga | Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi (vertikal) yuklama* | ||
I | a) mazkur jadvalning “b” — “g” bandlarida koʻrsatilgan hisoblashlardan tashqari barcha hisoblashlarda | gf | gf ; 1 + m |
b) chidamlilikka hisoblashda | gf = 1 | gf = 1; 1 + 2/3 m | |
v) holatning ustivorligiga hisoblaganda | gf | gf*** | |
g) seysmik yuklamalarni birgalikda olgandagi hisoblashlarda | gf** | gf | |
II | temirbetondagi yorilishlarning paydo boʻlishlari va kengayishlarini hisoblashlarni ham ichiga qamrab oluvchi barcha hisoblashlarda | gf = 1 | gf = 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* vertikal yuklar alohida koʻrsatilib oʻtilmagan boʻlsa boshqa hollarda (mazkur SHNQ ning 130-bandiga koʻra yuklama koʻtaruvchi kranlardan tushadigan yuklardan tashqari) dinamik koeffitsiyent 1+µ ni birga teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Seysmik yuklamalarni qiymati birga teng boʻlgan yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*** Yuk ortilmagan temir yoʻl tarkibi va metropolitenlar uchun γƒ=1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Doimiy yuklamalar va taʼsirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Oʻz ogʻirligidan boʻladigan (konstruksiya) meʼyoriy vertikal yuklamalarning qismlari va elementlarining hajmlarini loyihalashda aloqa va elektr simlari tayanchlari, doimiy koʻrishga kerakli moslamalar, quvur oʻtkazgichlar va boshqa ogʻirliklari ham hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning oʻz ogʻirliklaridan boʻladigan yuklamalarni uzunligiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha miqdori bilan ular ogʻirligining farqi 10 foizgacha boʻlganida, u yuklamani butun uzunligiga teng tarqalgan deb qabul qilish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir temir yoʻl yoʻnalishining koʻprik polotnosi ogʻirligidan tushadigan yuklamani quyidagi miqdorlarga teng deb qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch koʻndalang toʻsinchalar boʻlganida va piyodalar yoʻlaklari yoʻq holda — 6,9 kN/m (0,70 tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetall konsolli ikkita yoʻlakchali va temirbeton plita koʻndalang toʻsinchali yoʻlga tushadigan yuklamani — 12,7 kN/m(1,30 tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpiyodalar yoʻlaklarisiz va temirbeton ballastsiz plita boʻlgan yoʻllarda — 16,7 kN/m(1,70 tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita piyodalar yoʻlaklari boʻlgan yoʻllarda — 22,6 kN/m (2,30 tk/m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandlash choklarining, gaykali va ikkita shaybali yuqori mustahkamlikdagi boltlar chiqib turadigan qismlarining ogʻirliklari metallning umumiy ogʻirligiga nisbati quyidagi 7-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-jadval | ||
Metall konstruksiya | Payvandlash choklari, % | Yuqori mustahkamlikdagi boltlarning chiqib turadigan qismlari, ikkita shayba gaykalar, % |
Boltli payvandlangan | 1,0 | 4,0 |
Payvandlangan | 2,0 | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Konstruksiyalarda oldingi kuchlanishning meʼyoriy taʼsiri (shu jumladan, kuchni tartibga solish) koʻrib chiqilayotgan ish bosqichiga mos keladigan yoʻqotishning meʼyoriy qiymatlarini hisobga olgan holda taʼminlangan (nazorat qilinadigan) kuchga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalarda, kuchlantirish va zoʻriqishlarni tartibga solish ishlarini bajarish texnologiyasi bilan bogʻliq yoʻqotishlardan tashqari, betonning torayishi va yemirilishidan boʻladigan yoʻqotishlarni ham hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Koʻpriklarning tayanchlari va quvurlarning boʻgʻinlariga tuproq koʻtarma ogʻirligidan tushadigan gruntning meʼyoriy bosimini quyidagi formulalar yordamida aniqlash kerak, kPa (tk/m2):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) vertikal bosimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻpriklarning tayanchlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquvurlar boʻgʻinlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) gorizontal (yon tomondan) bosimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda h, hx — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlari uchun mazkur SHNQ ning 4-ilovasiga, quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan koʻmish balandligi, m da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγn — gruntning meʼyoriy solishtirma ogʻirligi kN/m3 (tk/m3)da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCv — quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan vertikal bosim koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτn — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlarini koʻmuvchi gruntlarning yon tomondan meʼyoriy bosimining koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda φn — gruntning meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi, grad; γn va φn larning qiymatlarini hamda inshootni koʻmishga moʻljallangan gruntlar namunalarini laboratoriya tekshirishlari asosida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnik loyihalashlarda gruntning meʼyoriy bosimini aniqlashda, koʻmish gruntining solishtirma ogʻirligini γn =17,7 kN/m3 (1,80 tk/m3), meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi φn ni qirgʻoq tayanchlari uchun, qumloq (namlikni singdirib quritadigan) gruntlar bilan koʻmilganda 350 deb, tuproq koʻtarma ostidagi quvur boʻgʻinlari uchun 300 deb, quvurlar kallaklari uchun 25o deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar tayanchiga gruntning oʻz ogʻirligidan boʻladigan meʼyoriy gorizontal (yon tomonidan boʻladigan) teng taʼsir etuvchi bosimni aniqlash uslubi mazkur SHNQ ning 4-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Meʼyoriy gidrostatik bosimni (suv salmogʻi taʼsirini) yuqoridagi 7-jadval koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Betonning choʻkishi va ogʻishi taʼsirini nisbiy deformatsiyalar turida qabul qilinishi va konstruksiyalardagi zoʻriqishlar va koʻchishlarni aniqlashda hisobga olinishi kerak. Beton ogʻishi faqat doimiy yuklar taʼsiridan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIshning koʻrib chiqilayotgan bosqichi uchun standart choʻkish va oʻrmalanish deformatsiyalarining qiymatlari mazkur SHNQ ning 145-bandi va 10 va 12-ilovalari koʻrsatmalariga muvofiq betonning cheklovchi nisbiy qisqarish deformatsiyalari en va betonning oʻziga xos siljish deformatsiyalari cn qiymatlari bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Tashqi statik noaniq turkumdagi oraliq qurilma qoʻllanilganida koʻprik tayanchining zaminidagi gruntning choʻkishidan boʻladigan meʼyoriy taʼsir hisobga olinishi kerak va poydevorlar choʻkishlarini hisoblash natijalariga koʻra qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Mazkur SHNQ ning 111 — 116-bandlarida koʻrsatilgan doimiy yuklamalar va taʼsirlar uchun yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 8-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak. Har xil yuklangan tarmoqlar uchun γƒ mazkur SHNQ ning 42 va 43-bandlariga koʻra qabul qilinadigan, holatning ustivorligiga hisoblashdan boshqa barcha hollarda γƒ ning qiymatini bir xil olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 8-jadval |
Yuklamalar va taʼsirlar | Yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ |
Ushbu jadvaldagi pastda koʻrsatilganlardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlar | 1,1 (0,9) |
Metropoliten va tramvay yoʻllari, temir yoʻl tagidagi harakat ballastda oʻtadigan koʻprik toʻshamaning ogʻirligi | 1,3 (0,9) |
Beton va temirbeton taxtalardagi tramvay yoʻli tagidagi ballastli koʻprik toʻshamasining ogʻirligi | 1,2 (0,9) |
Avtomobil yoʻllari va shaharlar koʻpriklarining tekislovchi, namtoʻsgich va himoyalovchi qatlamlarining ogʻirligi | 1,3 (0,9) |
Avtomobil yoʻllari koʻpriklari piyodalar yoʻlaklari va yurish polotnosi qoplamalarining ogʻirligi | 1,5 (0,9) |
Shahar koʻpriklaridagi yuqorida koʻrsatilgan joylar qoplamalarining ogʻirligi | 2,0 (0,9) |
Koʻpriklardagi yogʻoch konstruksiyalarning ogʻirligi | 1,2 (0,9) |
Tuproq koʻtarma ogʻirligidan boʻladigan gruntning gorizontal yoʻnalishdagi: | |
koʻpriklar tayanchlariga boʻladigan bosimi; | 1,4 (0,7) |
quvurlar boʻgʻinlariga boʻladigan bosimi. | 1,3 (0,8) |
Betonning oqishi va oʻtirishdan boʻladigan taʼsiri | 1,1 (0,9) |
Gruntlarning choʻkishining taʼsiri | 1,5 (0,5) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: ichki xoʻjaliklar ichidagi avtomobil yoʻllaridagi koʻpriklar uchun γƒ ning qiymatlarini umumiy foydalanishdagi yoʻllardagi koʻpriklardagidek qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuklamalarning noqulay birgalikdaligidan, ularning konstruksiya elementlariga umumiy taʼsiri koʻpayib ketadigan boʻlganida γƒ ning koʻrsatilgan qavs ichidagi qiymati qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Harakatlanayotgan tarkib va piyodalardan tushadigan vaqtinchalik yuklamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Harakatlanayotgan temir yoʻl tarkibidan meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamani (SK) (temir yoʻldagi transport vositalarining kelajak rivojini hisobga olgan holda) ogʻirliklari 24,5K kN (2,50K ts) boʻlgan bir nuqtaga toʻplangan alohida yuklar guruhidan va intensivligi 9,81K kN/m (1K ts/m) boʻlgan teng tarqalgan yuklamadan olingan eng koʻp (maksimal) ekvivalent yuklamalar v, kN/m (ts/m) turida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK koʻrsatkich belgilangan yuklama sinfi quyidagiga teng boʻladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkapital inshootlar uchun — 14;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch koʻpriklar uchun — 10.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMeʼyoriy v yuklamani intensivligining jadvali va ushbu yuklama bilan yuklash taʼsir chiziqlarini qoidasi mazkur SHNQ ning 6-ilovasida keltirilgan. Bunda quyidagi belgilashlar qabul qilingan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ — taʼsir chizigʻi yuklangan qismining uzunligi (m da);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha=a/𝜆 — taʼsir chizigʻi choʻqqisining nisbatan holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — taʼsir chizigʻi choʻqqisidan chekasigacha kam masofada boʻlgan tomonining proyeksiyasi, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoʻlning 1 m ga tushadigan yuklamani v ning qiymatiga teng deb qabul qilish kerak. Bunda α = a/λ = 0,5, lekin u 19,62K kN/m (2K ts/m) dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻsh harakatlanuvchi tarkibdan vaqtinchalik vertikal yuk yoʻlning 13,7 kn/m (1,40 s/m) ga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaxsus harakatlanayotgan ogʻir temir yoʻl tarkibi yurishi moʻljallangan sanoat korxonalarining temir yoʻl yoʻnalishidagi koʻpriklar va quvurlarni hisoblash uchun meʼyoriy yuklamaning mavjud ogʻirligini eʼtiborga olib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyida koʻrsatilgan hollarda, SK yuklamani hisoblashlarga temir yoʻllarda faqat perspektiv lokomotivlar va vagonlar mavjudligini hamda ogʻir transportyorlar yoʻqligini hisobga oluvchi < 1 koeffitsiyent bilan kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε SK yuklamani quyidagi hisoblashlarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchidamlilikka;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemirbeton konstruksiyalarni seysmik yuklamalar boʻyicha yoriqning ochilishi hamda barcha yoʻllar yuklanganda oraliq qurilmalarning egilishlarini va tayanchlarning koʻchishlarini aniqlayotganda, ikkinchi va uchinchi yoʻllarni yuklaganda hamda hisoblashning barcha turlarini bajarganda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε koeffitsiyentining qiymatini quyidagi 9-jadvaldan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 9-jadval |
Yuklash uzunligi λ, m | Koeffitsiyent ε |
5 va undan kam 10 dan 25 gacha 50 va undan koʻp | 1,00 0,85 1,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: agar hisoblashlarda ε koeffitsiyentdan tashqari dinamik koeffitsiyent (1+µ yoki 1+2/3µ) eʼtiborga olinsa, ular koʻpaytmasining qiymati 1,0 dan kam olinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ ning oradagi qiymatlari uchun ε ni interpolyatsiya qilish bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlari koʻchalaridagi va yoʻllaridagi hamda (umumiy foydalanishdagi, xoʻjaliklar ichidagi va boshqa qishloq xoʻjalik korxonalarining, tashkilotlarining) avtomobil yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan quyidagi meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamalar (perspektivalarni hisobga olgan holda) qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) avtotransport vositalaridan — AK (avtomobil gʻildiraklari) yoʻlaklari turidagi (1-rasm) har bir oʻqiga teng 9,81K kN (1K tk) qiymatdagi, yuk tushadigan ikkita oʻqli aravadan va ν — intensivligi ikkita iziga 0,98K kN/m (0,10K tk/m) toʻgʻri keladi. S — gʻildirakning yoʻl qoplamasida sirgʻalish uzunligi (mda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAK yuklama bilan tramvay yoʻllari ham yuklanadi, agar ular uchun moʻljallanmagan toʻshamada boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV toifali yoʻllar va II-s, III-s toifali xoʻjalik yoʻllarda joylashgan yogʻoch koʻpriklar uchun 8 deb olinuvchi K barcha koʻpriklarda 14 ga barobar deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQayta quriladigan inshootlar uchun yuk sinfi A11 dan kam boʻlmagan holda loyihalanish topshirigʻi bilan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXuddi shu sinf alohida shahar tuzilmalari uchun ogʻir avtomashinalarning aholi punktlari koʻchalari orqali oʻtishini taqiqlash orqali ham qabul qilinishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) gʻildirakli va oʻrmalovchi (zanjirli) yakka ogʻir yuklamalardan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA14 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun — umumiy ogʻirligi 981 kN (100 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) gʻildirakli yuklama NK-100 tushadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA11 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 785 kN (80 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) NK-80 yuklama tushadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA8 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) boʻlgan oʻrmalovchi yuklama (bitta mashinadan) NG-60 tushadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA8 yukiga loyihalanadigan koʻprik qatnov qismi elementlarini 108 kN (11 tk) ga teng boʻlgan bitta oʻqli bosimga (1 rasm, b), A 11 yuki uchun esa — 137 kN (14 tk) teng bosimga tekshirish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) metropolitenning harakatlanayotgan tarkibining har qaysi yoʻliga — har bir vagonga umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) yuklama ortilgan toʻrtta oʻqli (1 rasm, g), vagonlardan tashkil topgan hisobiy uzunlikdagi poyezd tarkibi shaklida qabul qilinadi. Taʼsir chizigʻining bir xil belgili ikkita yoki uchta qismini toʻla yuklaganda, u qismlarni ajratib turuvchi boshqa belgili qismlarini har birining ogʻirligi 294 kN (30 tk) boʻlgan boʻsh vagonlar bilan yuklash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) yoʻldagi tramvaydan tushadigan yuk (tramvay yoʻllarining oʻzicha ajratilgan yoki alohida polotnoda joylashganida), har bittasining umumiy ogʻirligi 294 kN (30 tk) yuklangan, 147 kN (15 tk) yuklanmagan toʻrtta oʻqli vagondan (1 rasm, d) iborat poyezd turida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta poyezdga vagonlar soni toʻrttadan koʻp boʻlmagan, yonma-yon joylashgan poyezdlarning chekkalaridagi oʻqlarini orasidagi masofa kamida 8,5 m boʻlishi kerak degan cheklashlarga rioya qilgan holda poyezddagi vagonlarning soni va poyezdlar orasidagi masofalar eng noqulay yukka toʻgʻri kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan yuklamalar bilan yuklanganda, hisoblanayotgan elementlarda eng katta zoʻriqishlarni, konstruksiyaning normada koʻrsatilgan joylarida maksimal siljishlarni (deformatsiyalarni) hosil etadigan boʻlishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda barcha hollarda AK yuki uchun quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhar xil belgili, uchta yoki undan koʻp boʻlgan boʻlakli taʼsir chiziqlar bor boʻlganida, koʻrilayotgan belgi uchun zoʻriqishning (siljishning) eng katta qiymatini beradigan boʻlagi arava bilan, shu belgidagi zoʻriqishni (siljishni) hosil qiladigan barcha boʻlaklar (uzunasiga zaruriy uzilishlar bilan) yuklanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprikda joylashadigan yuk yoʻlagi soni belgilangan harakat yoʻlagi sonidan oshmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻshma yoʻlakli yuklanish oʻqlarining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhar qaysi tomonga koʻp yoʻlakli harakat boʻlganida va koʻprikda ajratuvchi tasma boʻlmaganida, har bitta yoʻnalishdagi yuklamaning chapdagi (ichki) chekka yoʻlagining oʻqi harakatlar yoʻnalishini ajratib turadigan chiziqqa yoki koʻprikning oʻq chizigʻiga 1,5 m dan yaqin masofada joylashmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik konstruksiyalarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlarda AK yuklamasi taʼsirining ikkita holati koʻrilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirinchisi — oʻtish qismida (bunga xavfsizlik yoʻlaklari kirmaydi) harakat yoʻlaklari sonidan oshmaydigan yuklama yoʻlaklari sonini noqulay holatda joylash koʻzda tutiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkinchisi — piyodalar yoʻlagi yuklanmagan holda, oʻtish polotnosining barcha kengligi boʻylab (xavfsizlik yoʻlaklari bilan birga) ikkita yoʻlakli yuklash (bitta yoʻlakli koʻpriklarda-bitta yoʻlakli yuklash) koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi holatda AK yuklamasining chekkadagi qatorining oʻqi oʻtish qismi chekkasidan, ikkinchi holatda oʻtish polotnosi toʻsigʻidan (bordyurdan) 1,5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyani chidamlilikka va ikkinchi guruh chegaraviy holatiga koʻra hisoblashlarda AK ning faqat birinchi holatdagi joylashgandagi taʼsiri koʻrilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrilayotgan kesimda, bir nechta kuch omillarining birgalikdagi taʼsirini aniqlayotganda, AK yuklamasini har bitta omil uchun eng noqulay holatga joylashtirish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMetropoliten yoʻli tagidagi (boshqa harakat bilan birlashtirilmagan) koʻpriklarni birinchi guruh chegaraviy hollariga hisoblashlarda, uning bitta yoʻlini dinamik taʼsir koʻrsatmaydigan, ammo uzunligi hisobiy poyezdnikidan katta (ikki barobargacha) poyezd bilan yuklashga tekshirilib koʻrilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu holda, ikkita yoʻlli koʻpriklarda ikkinchi yoʻl hisobiy uzunlikdagi poyezd bilan yuklanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOgʻir yakka joylanadigan yuklamalar NK-100, NK-80 va NG-60 ni, harakat yoʻnalishi boʻylab oʻtish qismining xohlagan uchastkasida (xavfsizlik yoʻlagi bunga kirmaydi) joylashtirish kerak; ular uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 7-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK yuklamaning oʻqi oʻtish qismining chekkasiga 1,75 m dan kam boʻlmagan holda joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari ikkilangan 12 m masofada joylashgan (birinchi yukning oxirgi oʻqi va ikkinchi yukning oldingi oʻqi) NK yuklamasi taʼsiriga 0,75 ga teng boʻlgan pasaytirish koeffitsiyentini inobatga olib tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Agar koʻprikda eni 3 m va undan katta boʻlgan, toʻsilmagan ajratish yoʻlagi koʻzda tutilgan boʻlsa, koʻprikni vaqtinchalik vertikal yuklamalar bilan yuklayotganda, kelajakda ajratuvchi yoʻlakni ham harakat oʻtkazishga foydalanish mumkin boʻlishligini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChidamlilikka va yorilmaslikka hisoblanayotganda NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalar hisobga olinmaydi hamda ular piyodalar yoʻlaklaridagi vaqtinchalik yuklamalar va seysmik kuchlar bilan birgalikda hisoblanmaydi. Ikkinchi chegaraviy holat hisoblashlarida NK yuklamasi 0,8 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTramvay yoʻllarini avtotransport vositalaridan (119, a, b.) tushadigan yuklama bilan yuklaganda AK yuklamasi yoʻlaklari oʻqlarini tramvay yoʻllari oʻqlari bilan ustma-ust boʻladigan etib joylash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish qismidagi qoplamaning qalinligi chegarasida bosimning tarqalishini 45li burchak ostida qabul etish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) |
|
b) |
|
v) |
|
g) |
|
d) |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-rasm. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarini hisoblash uchun, harakatlanayotgan tarkibdan tushayotgan yuklamalar (taʼsirlar) ning sxemalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — intensivligi boʻlgan, teng tarqalgan yuk yoʻlagi va oʻqiga R bosimli yakka joylashgan arava shakldagi AK avtomobil yuklamasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — A11 va A8 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklarning oʻtish qismini tekshirish uchun kerakli bitta oʻqqa tushayotgan yuklama;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — ogʻir NK-100, NK-80, NG-60 yuklamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — metropoliten poyezdlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — tramvay poyezdlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Muhim kattalikdagi yuklamalar koʻtaradigan avtomobillar yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan tushadigan va ularga umumiy foydalanishdagi avtotransport vositalarining ogʻirlik va gabarit parametrlarini cheklashlari taalluqli boʻlmaydigan meʼyoriy vertikal yuklamaning koʻrsatkichlari (parametrlari) quyidagi 10-jadvalda keltirilgan ikkita oʻqli AB avtomobillar kolonnasi turida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-jadval | |||
Koʻrsatkichlar | Yuklamalar | ||
AB-51 | AB-74 | AB-151 | |
Yuklamali avtomobilning oʻqiga tushadigan yuklama, kN (tk): | |||
orqadagi | 333 (34,0) | 490 (50,0) | 990 (101,0) |
oldingi | 167 (17,0) | 235 (24,0) | 490 (50,0) |
Avtomobil oʻqlari orasidagi masofa (baza), m | 3,5 | 4,2 | 4,5 |
Enining gabariti (orqa oʻq gʻildiraklariga koʻra), m | 3,5 | 3,8 | 5,4 |
Gʻildirak izlar eni, m gʻildiraklarning: | |||
orqadagi | 2,4 | 2,5 | 3,75 |
oldingi | 2,8 | 2,8 | 4,1 |
Oʻtish qismi bilan orqa gʻildiraklari tegib turadigan maydoncha enining oʻlchamlari, m da: | |||
uzunasiga | 0,40 | 0,45 | 0,80 |
eniga | 1,10 | 1,30 | 1,65 |
Gʻildiraklar diametri, m | 1,5 | 1,8 | 2,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihalashda quyidagi holatlarni inobatga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) har bitta qatordagi avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofani (AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 20 m dan, AB-151 yuklamasi uchun esa 26 m dan kam boʻlmasligi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) koʻprikka avtomobillar soni uchtadan koʻp boʻlmagan bitta kolonna (qator) bilan yuklanishini (yonma-yon joylashgan avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofa AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 8 m dan, AB-151 yuklamasi uchun 10 m dan kam boʻlmasliklari kerak. Boshqa tasmalarda joylashadigan avtomobillar soni bittadan koʻp boʻlmasligi lozim. Kolonna boʻlib va yakka turadigan avtomobillar quyidagi 11-jadvalda koʻrsatilgan masofalarga rioya qilgan holda, koʻprik eni boʻylab eng noqulay holatda joylashtiriladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-jadval | |||
Koʻprikning eni boʻylab masofalar | Eng kam oʻlchami, m da yuklamalar uchun | ||
AB-51 | AB-74 | AB-151 | |
Toʻsiqdan avtomobilning orqa gʻildiragi chekkasigacha: | |||
harakatdagilariniki | 1,0 | 1.2 | 1,6 |
joyida turganlariniki | Deyarli tegib turadi | ||
Yonma-yon turgan avtomobillarning orqa gʻildiraklarining chekka qirralari orasidagi: | |||
harakatdagilariniki | 1,9 | 2,0 | 2,5 |
joyida turganlariniki | 0,5 | 0,7 | 1,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB yuklamaning yakka turgan avtomobildan va joyida turgan hamda harakatlanuvchi ushbu avtomobillardan (avtomobillar orasidagi minimal masofalar belgilangan holda) uchburchak shakldagi taʼsir chiziqlari uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 8-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: hisobiy eni 2,5 dan katta, orqadagi tirkamasining bosimi 196 kN (20 tk) dan kam boʻlgan sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar va quvurlarni A-14 va NK-100 yuklamalariga loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Bir nechta yoʻl yoki harakat yoʻlaklaridan vaqtinchalik yuklamani qabul qiladigan koʻprik elementlari yoki ayrim konstruksiyalari uchun, barcha hisoblashlarda bitta yoʻldan yoki harakatlanuvchi tarkibdan (ushbu yuklama eng noqulay natijalarga olib keladigan) tushadigan yuklamani S1 = 1,0 koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQolgan yoʻl (tasma)lardagi yuklamalarni S1 koeffitsiyentining qiymatini quyidagicha qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε SK yuklamani (bir vaqtning oʻzida uchtadan koʻp boʻlmagan yoʻl yuklanadi) yuklanadigan joy uzunligi 15 m va undan kam boʻlganida 1,0 ga teng qilib, 25 m va undan koʻp boʻlganida 0,7 ga teng qilib, uzunliklar oraliqlaridagi qiymatlar uchun interpolyatsiya qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAK yuklamalari 0,6 qilib aravachaga va teng tarqalgan yuklamalarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB yuklamasi uchun 0,7 ga teng etib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetropoliten va tramvay poyezdlari uchun 1,0 ga teng etib.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Avtomobil harakatlari tasmalarini (piyodalar yoʻlaklari bilan birgalikda) va relsli yoʻllarni (temir yoʻllarining, metropoliten yoki tramvaylarning) bir va ikkita yuklaganda, kam taʼsir koʻrsatadigan vaqtinchalik vertikal yuklamani (gorizontal yuklamani ham) quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan S2 koeffitsiyentini hisoblashlarga kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs_2=1-0,010λ, ammo 0,75 dan kam emas; (7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetropoliten yoki tramvay yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs_2=1-0,002λ, ammo 0,75 dan kam emas; (8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, λ — oraliq qurilmaning kam miqdordagi taʼsir etuvchi yuklama bilan yuklanish uzunligi, m, da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Koʻpriklar qirgʻoq tayanchlariga (oraliq tayanchlariga ham agar ular konus ichida boʻlsa) harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan normativ gorizontal (yon tomonga) bosimini yuklamaning gruntda rels tavonida yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikalga arctg 1/2 burchak ostida tarqalishini hisobga olgan holda qabul qilinadi va mazkur SHNQ ning 9-ilovasiga asosan aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: oʻpirilish prizmasi ustida joylashgan harakatlanayotgan tarkibdan qirgʻoq tayanchiga boʻladigan gruntning gorizontal (yon tomonga) bosimi seysmik taʼsir bilan birgalikda hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Quvurlarning boʻgʻinlariga (seksiyalar), ularning tashqi yuzasining tegishli proyeksiyalariga, harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan gruntning normativ bosimi kPa (tk/m2), uning gruntdagi tarqalishini hisobga olib, quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) vertikal bosimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp_v=v/(2,7+h), (9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil va shahar yoʻllaridan (hisoblash oʻtkazilmaydigan AK yuklamasidan tashqari boshqa yuklamalardan) va AB avtomobillari yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi transport vositalaridan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp_v=Ψ/(a_0+h), (10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) gorizontal bosimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp_h=p_v τ_n, (11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, mazkur SHNQ ning 6-ilovasining 1-jadvalidan olinadigan, yuklash uzunligi 𝜆=d+h va taʼsir chizigʻi choʻqqisining holati a=0,5 boʻlgandagi temir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan vaqtinchalik vertikal yuklamaning intensivligi, lekin 19,6K kN/m (2K tk/m) dan koʻp boʻlmagan qiymat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — boʻgʻinning tashqi konturi diametri (eni), m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — rels tovonidan yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikal bosimni aniqlayotganda boʻgʻin ustigacha boʻlgan yoki gorizontal (yon tomonga) bosimni aniqlayotganda koʻrilayotgan oʻrtacha masofa, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτn — (6) formulaga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ — 12-jadvaldan olinadigan chiziqli yuklama, kN/m (tk/m)da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha0 — 12-jadvaldan olinadigan tarqalish uchastkasining uzunligi, m da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-jadval | ||||||||
Koʻrsatkich | Yuklamalar uchun | |||||||
NK-100 | NK-80 | AB-51 | AB-74 | AB-151 | ||||
koʻmadigan tuproq balaidligi*, m da | ||||||||
1 va undan koʻp | 1,5 va undan koʻp | 1,3 va undan koʻp | 1,3 dan kam | 1,9 va undan koʻp | 1,9 dan kam | 3 va undan koʻp | 3 dan kam | |
233 (24) | 186 (19) | 186 (19) | 42 (4,3) | 186 (19) | 66 (6,7) | 186 (19) | 93 (9,5) | |
a0 | 3 | 3 | 3 | -0,3 | 3 | -0,15 | 3 | 0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* NK-100 va NK-80 yuki taʼsir etganda koʻmadigan tuproq balandligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh 1 m dan kam yoki NG-60 yuki taʼsir etganida esa h 1,5 m dan kam boʻlganida, quvurning koʻrilayotgan qismidagi bosim miqdorini, uning gruntda vertikalga arctg 1/2 burchagi ostida tarqalishini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Boʻylama oʻqi egri boʻlgan koʻpriklar uchun markazdan qochuvchi kuchlardan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamalarni har bitta yoʻldan yoki harakat tasmasidan teng tarqagan intensiv vh yuk yoki yakka kuchni Fh turida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvh va qiymatlarini quyidagicha qabul qilish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) umumiy tarmoqdagi temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS14 yuklamasiga loyihalanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=180/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS10 yuklamasiga loyihalanganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=60/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, r — egrilik radiusi, m, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — mazkur SHNQ ning 118-bandiga binoan qabul qilinadigan harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan ogʻirlik kN/m (tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) korxonalarning temir yoʻllari koʻpriklaridagi harakatlanayotgan tarkibidan quyidagi formulaga koʻra:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=0.008 v_t/r v, (12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda vt — berilgan radiusdagi egrilikda poyezd harakati uchun belgilangan eng katta tezlik, km/soat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) metropoliten va tramvay poyezdlaridan, quyidagi formulaga koʻra:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=u (v_t^2)/r, (13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishu — metropoliten poyezdlari uchun 0,241 kN (soat/km2) [0,0246 tk (soat/km2)], tramvay poyezdlari uchun 0,143 kN (soat/km2) [ 0,0146 tk (soat/km2)] ga teng boʻlgan miqdor.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) barcha koʻpriklar uchun AK yukidan egrilik radiusi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250 m va undan kam boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=P/λ K, (14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishformulasi bilan, 250 m dan katta va 600 m gacha boʻlganida quyidagicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv_h=M/r_λ K, (15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlekin barcha holatlarda h qiymatlari 12,7/r KkN/m (1,3/r K tk/m) dan kam va 0,49K kN/m (0,050K tk/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 4,4 kN (0,45tk) ga barobar kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM — 1079 kN.m (110 tk/m) ga barobar moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishradiusi 600 m boʻlganda yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarini hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi. Barcha holatlar uchun vh qiymatlari 1,3/r K(kN/m) dan kam va 0,5K (kN/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) sanoat korxonalari yoʻllaridagi egrilik radiusi 400 m va undan kam boʻlganda (undan katta radiusdagi egrilikda, hisoblashlarda markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan yuk eʼtiborga olinmaydi) AB yuklamasidan quyidagi formulaga koʻra
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF_h=20G/r, (16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, G — 10-jadvaldan olinadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldingi va orqadagi oʻqlarga tushadigan yuk yigʻindisi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻp qatorli (koʻp tasmali) harakat boʻlganida v_h va F_h larning qiymatlarini mazkur SHNKning 121-bandida koʻrsatilgan s1 koeffitsiyenti bilan hisobga olish kerak. Bu holda AK avtomobil yuki bilan yuklanadigan barcha harakat yoʻlaklaridan bitta yoʻlak (qator) dan tashqari boʻladigan vh ni S1=0,6 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvh va Fh yuklamalarining qoʻyilish balandligini (relsning tepa qismidan yoki oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasidan) quyidagi miqdorlarda qabul etish kerak, m, da:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2,2-temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2,0-metropoliten va tramvay uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,5-AK yuklamali transport vositalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2,2; 2,5 va 3,1-AB-51, AB-74 va AB-151 yuklamalari uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarni hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Koʻpriklarda harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, yoʻllar yoki harakat yoʻlagi sonlaridan qatʼiy nazar quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) relsli yoʻllardagi harakatlanayotgan tarkibdan, uning ustki qismi tepasining sathiga qoʻyilgan teng tarqalgan yuk turida va ularning qiymatlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl poyezdlari uchun-0,59K kN/m (0,06K tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetropoliten poyezdlari uchun — 1,96 kN/m (0,2 tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtramvay poyezdlari uchun — 1,47 kN/m (0,15 tk/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishteng etib qabul qilinadi, bunda K-SK yuklamaning klassi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) AK avtomobil yuklamasidan — teng tarqalgan yuklama turida, 0,39K kN/m (0,04K tk/m) ga barobar yoki bir nuqtaga yoʻnaltirilgan 5,9K kN/m (0,6K tk/m) ga teng kuch turida oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga qoʻyilgan qismi, bunda K — AK yuklama sinfi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) AB yuklamasidan qiymati 0,2G ga teng, oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga yoki uning toʻsigʻiga qoʻyilgan jamlangan kuch taʼsiri turida, bu yerda mazkur SHNQ ning 7-ilovasi 10-jadvalidan aniqlanadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldiga va orqa oʻqlarga tushadigan yuklamalar yigʻindisi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻtish qismi toʻsiqlari elementlarini va ularning mahkamlanishlarini hisoblashda gorizontal yuklarni quyidagicha qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbikrligi katta tutash temirbeton parapet toʻsiqlar uchun — oʻtish sathidan toʻsiq balandligining 2/3 qismidagi masofada 1 m uzunlikka 11,8K kN (1,2K tk) ga barobar koʻndalang yuk turida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbordyurlar uchun-0,5 m uzunlikka tarqalgan va uning tepasi sathiga qoʻyilgan 5,9K kN (0,6K tk) qiymatli koʻndalang yuklama turida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetall panjarali, bikrligi nisbatan kamroq toʻsiqlarning konsol ustunlari uchun — (ularning orasidagi masofa 2,5 dan 3,0 m gacha boʻlganida) yoʻnaltiruvchi taxtachalar sathida bir vaqtda taʼsir etadigan jamlangan kuch turida va quyidagi qiymatlarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharakatda koʻndalang yoʻnalishda — 4,41K kN (0,45K tk) ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharakat yoʻnalishida — 2,45K kN (0,25K tk) ga,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda m K-AK yuklamasi sinfi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMetall panjarali toʻsiqlar uchun uzluksiz yoʻnaltiruvchi taxtachalar boʻlganida koʻprik yoʻnalishida taʼsir etuvchi yuklamani qator joylashgan toʻrtta ustunga tarqatib, qabul qilish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 26804 ga asosan tayyorlangan metall panjaralar turidagi toʻsiqlar elementlarini gorizontal yuklamalar taʼsiriga hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjarali toʻsiqlarning boltlarini torttirib qoʻygan tugunlarining mahkamlovchi qismlari quyidagi holatlarga tekshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqirqilishga javob beradigan mahkamlovchi toʻrtta boltlarining gorizontal zoʻriqishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita yonma-yon joylashgan boltlarning uzilishiga toʻgʻri keladigan zoʻriqishdan hosil boʻladigan teskari tomondagi qovurgʻaga nisbatan momentga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalarining zarbasidan boʻladigan koʻndalang yuklamalar hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanoat korxonalarining yoʻllaridagi koʻpriklarda (AB yuklamasidan) toʻsiqning (parapet yoki bordyur) ustki qismidagi, oʻlchamlari — balandligi va uzunligi yoʻnalishlarida quyidagi qiymatlardagi yuzaga teng tarqalgan bosim turida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB-51 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20x45
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB-74 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25x50
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB-151 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30x60
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻpriklar uchun harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, harakatning maksimal tezligi 40 km/soat gacha deb cheklanganda, 0,3K kN/m (0,03K tk/m) ga, harakat tezligi 80 km/soat va undan katta boʻlganida — umumiy tarmoqdagi temir yoʻllar uchun moʻljallangan miqdordagiga teng etib qabul qilinadi (“a” bandchani koʻring).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Harakatlanayotgan tarkibning toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan normativ gorizontal boʻylama yoʻnalishdagi yuklamani quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalarining elementlarini hisoblayotganda harakatlanayotgan yuklamaning normativ ogʻirligining foiz miqdorida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSK temir yoʻl yukidan, metropoliten va tramvaylardan — 10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAK yuklamasining teng tarqalgan shakldagi qismidan (aravacha ogʻirligi yuklar tarkibida hisobga olinmaydi) 50, ammo 7,8K kN (0,8K tk) dan kam emas va 24,5K kN (2,5K tk)dan koʻp emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB-51 va AB-74 yuklamalaridan (bitta avtomobil ogʻirligiga)-45 dan ( m boʻlganida) 60 gacha (λ ≥ 60 m boʻlganida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB-151 yuklamasidan (bitta avtomobil ogʻirligiga 30 dan (λ ≤25 m boʻlganida) 40 gacha (λ≥ 60 m boʻlganida); λ ning oraliqlardagi qiymatlari yuqoridagi raqamlar asosida hisoblab topiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) I-III, I-v, II-k, II-v, II-k, III-v, III-k, IV-v, IV-k toifali avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining deformatsiyaviy (koʻndalang) choklarini hisoblashda 6,86K kN (0,7K tk);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV va V toifali hamda xoʻjalik ichidagi yoʻllarda 4,9K kN (0,5K tk);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB yuklamasiga moʻljallangan sanoat korxonalari yoʻllaridagi hisobiy avtomobil ogʻirligining 50 foizi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“a” holdagi hisoblashlarda gorizontal boʻylama yuklamaning qoʻyilish balandligini mazkur SHNQ ning 125-bandiga muvofiq olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDeformatsiyaviy chokni hisoblashda gorizontal boʻylama yuklamani utish sathiga qoʻyish va biri ikkinchisidan, AK yuklamasi uchun 1,9 ga teng masofada, AB yuklamasi uchun mazkur SHNQ ning 10-jadvalida koʻrsatilgandek, ortki gʻildiraklarining izlari eniga barobar masofada joylashgan, oʻzaro teng boʻlgan ikkita kuchlar turida qabul qilmoq kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPastda koʻrsatilgan hollarda, boʻylama yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl yoʻnalishlari ikkita boʻlganida bittasidan, ikkita va undan koʻp boʻlganida ikkitasidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprikdagi avtomobil harakati tasmalari soni har qancha boʻlganida faqat bitta yoʻnalishdagi yoʻlaklardan, agarda kelajakda harakatni butun eniga bir tomonlama yuradigan qilish moʻljallanganda, u holda harakat yoʻlaklarining barchasidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha hollarda mazkur SHNQ ning 121-bandi talablariga binoan S1 koeffitsiyentini hisobga olmoq kerak. Transport tarkibidan hosil boʻluvchi qirgʻoq tayanchlarining grunt buzilish prizmasida joylashgan boʻylama yuklama hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsinli oraliq qurilma koʻpriklarda boʻylama yuklamani, quyidagi sathlarda qoʻyish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqirgʻoq tayanchlarni hisoblashda — oʻtish qismining ustki sathida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq tayanchlarni hisoblashda — yuklamani koʻchirishdan boʻladigan moment taʼsirini hisobga olmaslikni ruxsat etgan holda, tayanchlarning markazi sathida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻzgʻalmas tayanchga beriladigan, toʻxtatishdan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama kuchni, oraliq qurilmaga taʼsir etuvchi boʻylama kuchning toʻla qiymatidan 100 foiz miqdorida qabul qilinadi. Tayanchga, kichik oraliqli tomonida uzlukli turkumdagi oraliq qurilma ishlatilib, uning tagiga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻyilgan holdan tashqari, yuqorida koʻrsatilgandek sharoitda shu tayanch oʻrnatilgan qoʻshni oraliq qurilmaning qoʻzgʻaluvchan tayanchida yuz beradigan boʻylama kuchni hisobga olmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKichik oraliqli tomoniga qoʻzgʻalmas, katta oraliqli tomoniga esa qoʻzgʻaluvchan tayanch oʻrnatilganida va oraliq qurilmalari uzlukli boʻlsa, tayanchga beriladigan kuchni ikkala tomonidagi tayanchlari orqali beriladigan boʻylama kuchlar yigʻindisiga teng etib qabul etish kerak, lekin u qiymat, katta uzunlikdagi oraliq tomoniga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻygan holda yuz beradigan kuch miqdoridan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzluksiz va haroratga uzluksiz oraliq qurilmalarining qoʻzgʻalmas tayanchlaridan tayanchga beriladigan kuchni hisoblash bilan asoslangan hollarda, oraliq qurilmaning butun uzunasidan boʻladigan boʻylama kuchning toʻla qiymatidan ishqalanish koeffitsiyenti minimal qiymati, qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanish kuchini olib tashlagandagi miqdorini qabul qilish mumkin, ammo bu qiymat toʻla boʻylama kuchni tayanchlar orasida ularning bikrliklariga proporsional taqsimlagandagi bitta tayanchiga toʻgʻri keladigan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarida tayanchlari alohida ustunlardan tashkil topgan temirbeton, poʻlat tayanchlardagi harakat toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama gorizontal yuklamani aniqlashda vaqtinchalik qoʻzgʻaluvchan vertikal yuklamaning intensivligini 9,81K kN (K tk/m)ga barobar deb qabul etish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama yuklamalarni oʻziga qabul qiladigan qurilmalarni loyihalayotganda, tortish kuchining toʻla qiymatini yuk ogʻirligining quyidagi foiz miqdorini tashkil etadigan tarqalgan yuk turida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuklanadigan joy uzunligi 40 m va undan kam boʻlganida — 25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxuddi oʻzi 100 m va undan koʻp boʻlganida — 10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qiymatlarda — interpolyatsiya bidan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Piyodalar koʻpriklari va yoʻlaklari uchun normativ vaqtinchalik yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) vertikal teng tarqalgan yuklama turida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) piyodalar koʻpriklarida 3,92 kPa (0,4 tk/m2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklarida (boshqa taʼsir qilayotgan yuklamalar bilan birgalikda hisobga olgan holda) ushbu formulaga binoan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishð = 3,92 — 0,0196λ, êÏà
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(ð = 0,4 — 2λ, òê/ì^2) (17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,96 kPa (0,2 tk/m2) dan kam emas,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, yuklanadigan joyning (ikkita va undan koʻp yuklanadigan uchastkalar boʻlganida, ularning uzunliklarining yigʻindisi), mda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) boshqa yuklamalar yoʻq holda hisobga olinadigan teng tarqalgan yuklamani:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) vertikal holda — yoʻl ballastda joylashadigan temir yoʻl va metropoliten koʻpriklarining faqat piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda 9,81 kPa (1tk/m2), boshqa koʻpriklar piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda — 3,92 kPa (0,4 tk/m2) miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) vertikal va gorizontal holda — shahar koʻpriklarining qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda 0,98 kN/m (0,1 tk/m) miqdorida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) boshqa yuklamalar yoʻgʻida hisobga olinadigan nuqtaga qoʻyilgan bosimni:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) vertikal holda — shahar koʻpriklari piyodalari yoʻlagi elementlarini hisoblashda 9,8 kN (1tk) avtomobil gʻildiragidan tarqalish maydonchasi 0,015 m2 (0,15x 0,10 m), boshqa koʻpriklarda 3,4 kN (0,35 tk) miqdorlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) vertikal yoki gorizontal holda — koʻpriklarning qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda, 1,27 kN (0,13 tk) miqdorida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXoʻjalik yoʻllardagi koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklari hamda barcha toifadagi avtomobil yoʻllari koʻpriklaridagi xizmat vaqtida foydalaniladigan yoʻlaklarning elementlarini hisoblashda teng tarqalgan yuklama 1,96 kPa (0,2 tk /m2)ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarning asosiy konstruksiyalarini hisoblayotganda moʻljallangan yuklama yuqoridagi piyodalar yoʻlagida eʼtiborga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPiyodalar yoʻlagining elementlarini hisoblanayotganda koʻprik konstruksiyasini kundalik va davriy koʻriklarda foydalaniladigan moslama va asboblardan tushadigan yuklamalarni ham hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Avtomobil va shahar yoʻllarining va temir yoʻlning qoʻzgʻaluvchan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga dinamik koeffitsiyent (1+µ)ni quyidagilarga teng deb qabul etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) vertikal yuklamalar SK, ε SK va AK (yagona yuklamali bosimni ham kiritgan holda) hamda metropoliten va tramvay poyezdlaridan boʻladigan yuklamalarga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) poʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarning hamda poʻlat tayanch elementlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklari va barcha turkumdagi metropoliten va tramvay yoʻllariga alohida oʻrnatilib quriladigan koʻpriklarda (uzluksiz oraliq qurilmalari bosh fermalarining asosiy elementlari bundan mustasno) oʻtish qismining turidan qatʼiy nazar (ballastda yoki koʻndalang toʻsinchalarda) ammo 1,15 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+18/(30+λ), (18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuzluksiz oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining hamda avtomobil va temir yoʻl, metropoliten poyezdlarining yurgizgandagi yuklamalariga birlashtirilgan barcha turkumdagi koʻpriklar bosh fermalarining asosiy elementlariga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+14/(30+λ), (19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo temir yoʻl koʻpriklari uchun 1,15 dan, birlashgan (temir yoʻl va avtomobil) koʻpriklar uchun 1,10 dan kam boʻlmasliklari kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishosma va vantli koʻpriklarning bosh fermalari (toʻsinlari) va pilonlaridan boshqa barcha turkumdagi avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari elementlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+15/(37,5+λ), (20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishosma va vantli koʻpriklarning bosh ferma va pilonlari elementlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+50/(70+λ), (21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) temirbeton oraliq qurilmalar, romli konstruksiyalar (shular qatorida arka usti panjarali qurilmalar ham) hamda temirbeton panjarali, yupqa devorli va ustunli tayanchlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl va rels tagida turadigan koʻpriklarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+10/(20+λ), (22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,15 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirlashtirilgan koʻpriklar uchun ham formulaga koʻra, ammo 1,10 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+(45-λ)/135, (23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,0 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) temirbeton quvur halqalari va yer tagidagi piyodalar yoʻllari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻllari va metropoliten yoʻllarida koʻmilgan ballastning umumiy qalinligi (relsning tovonidan oʻlchaganda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,40 m va undan kamida formulaga binoan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,00 m va koʻp boʻlganida 1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraligʻdagi qiymatlarda shular negizida hisoblab topiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllarida 1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) tutashgan arka usti qurilmali temirbeton va beton arkalar uchun, beton tayanchlar va barcha poydevorlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) panjarali arka usti konstruksiyali arkali temirbeton oraliq qurilmalarning arka va svodlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+12/(100+λ) (1+0,4l/ƒ), (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, arkaning koʻtarilish oʻqi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharkaning oraliq uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ =1+(70-λ)/250, (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,00 dan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi sathida joylashgan deformatsiya (koʻndalang) choklari va ularning tortuvchi tiragich (mumkin boʻladigan vertikal va gorizontal kuchlarga) elementlari uchun 1+µ=2,00.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) vaqtinchalik vertikal AB yuklamasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) poʻlat va poʻlat-temir-beton oraliq qurilmalar hamda poʻlat tayanchlari elementlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+(81-λ)/115, (26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,00 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) temirbeton toʻsinli oraliq qurilmalarda, yupqa devorli va tik tayanchlar hamda quvur zvenolari uchun, yoʻl qoplamasi tagida tuproq boʻlmaganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1+(81-λ)/135, (27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,00 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) beton tayanchlar va quvur halqalari, grunt zaminlar va barcha poydevorlar uchun, koʻmish qalinligi (bunga yoʻl qoplamasi qalinligi ham kiradi) temirbeton quvur halqalari uchun 1,0 m dan kam boʻlmaganda, yuqoridagi “b” bandida koʻrsatilgan boshqa elementlar uchun 0,5 m dan kam boʻlganida 1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻmish qalinligi (yoʻl qoplamasi qalinligi ham kirganda) “v” bandida “koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlganida “b” bandida koʻrsatilgan dinamik koeffitsiyent qiymatlari, “b” va “v” bandlardagi qabul qilingan qiymatlar asosida hisoblab topiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAB yuklamaning avtomobillar qatori (kolonna) uchun mazkur SHNQ ning 120-bandining “b” bandidagi holga hisoblashlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari, yupqa devorli va ustun tayanchli uchun yakka joylanadigan transport birliklari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNK-100, NK-80 yuklamasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1,30 λ ≤1,0 m boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1,10 λ ≤5,0 m boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ ning oradagi qiymatlari, berilgan qiymatlar asosida hisoblab (interpolyatsiya) topiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNG-60 yuklamasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1+µ=1,10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) piyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari uchun vertikal qoʻzgʻaluvchan yuklamalarga 1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) tayanchlarga, avtomobil va temir yoʻl transport vositalaridan gruntlarga boʻladigan bosimga va vaqtinchalik gorizontal yuklamalarga 1+µ=1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6) koʻpriklarni chidamlilikka hisoblashda (mazkur SHNQ ning 6-jadvaliga qarang) (28) — (37) formulalar bilan olingan cheklashlarni ham kiritgandagi) dinamik qoʻshimcha 1+µ ni 2/3 ga koʻpaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFormulalardagi λ ning qiymatini (oraliq uzunligi yoki yuklanadigan uchastkalar uzunligi) quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) bosh fermaning (uzlukli balka, arka, rama) asosiy elementlari hamda boʻylama va koʻndalang toʻsinlar uchun bosh fermaning ishida ularning ishtirokini koʻrsatuvchi oraliqning uzunligiga yoki taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi oraliq uzunligidan katta boʻlganida oʻsha yuklash uzunligiga teng etib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) uzluksiz turkumdagi bosh fermalarning asosiy elementlari uchun taʼsir chizigʻining yuklanadigan uchastkalarining uzunliklari yigʻindisiga (ularni ajratuvchi uchastkalar bilan birga) teng etib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) mahalliy yuklamaga hisoblashda (taʼsir chizigʻining mahalliy yuklama taʼsirini hisobga oladigan qismini yuklaganda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻylama toʻsinlari ularning oraliq uzunligiga teng qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang toʻsin panelga ulanadigan boʻylama toʻsinlarning umumiy uzunligiga teng etib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfaqat mahalliy yuklamalarga ishlaydigan ustunlar va boshqa elementlar — birlashuvchi boʻylama qovurgʻalarining uzunliklarining yigʻindisiga barobar qilinib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishballast togʻorasi plitasini (yoʻlga koʻndalang) shartli ravishda nolga barobar qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻlning metall toʻsinlarga yotqiziladigan temirbeton plitalarini, ularni yoʻlga koʻndalang yoʻnalishda hisoblaganda — plitaning eniga barobar qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoʻlning boʻylama yoʻnalishida hisoblaganda boʻylama toʻsin paneli uzunligiga barobar qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmetall toʻsinlarga yotqizilgan avtomobil oʻtadigan temirbeton taxtalarni, ularni koʻprik koʻndalangiga hisoblaganda tayanib turadigan toʻsinlar orasidagi masofaga barobar etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) bir vaqtning oʻzida asosiy va mahalliy yuklamalarni hisobga oladigan taʼsir chizigʻini yuklaganda bu yuklamalarning har bittasi uchun alohida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) barcha turdagi tayanch elementlari uchun yuklanadigan uchastkalarning (ularni ajratib turadigan uchastkalari bilan birgalikda) uzunliklari yigʻindisi sifatida aniqlanuvchi, tayanch reaksiyasining taʼsir chizigʻining yuklanish uzunligiga barobar qilinib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) quvurlar va yer osti piyodalar yoʻllarining halqalari (boʻgʻinlari) uchun boʻgʻinlar eniga barobar qilinib.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻprik ustidagi harakatning belgilangan maksimal tezligi cheklangan (vt<80 km/soat) hollarda dinamik koeffitsiyentning tegishli hisobiy qiymatini vt/80 ga koʻpaytirib koeffitsiyentni birmuncha kamaytirishga ruxsat qilinadi, ammo 1,10 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ ni mazkur SHNQ ning 118 — 128-bandlarida keltirilgan vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar uchun quyidagilarga barobar deb qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) ε SK va SK temir yoʻl yuklamalar uchun quyidagi 13-jadvalga binoan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-jadval | ||||
Taʼsir turi | Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ | |||
Yuklash uzunligi λ* ga bogʻliq holda koʻpriklar konstruksiyasini hisoblashda, m | quvurlar halqalarini hisoblashda | |||
0 | 50 | 150 va undan koʻp | ||
Vertikal | 1,30 | 1,15 | 1,10 | 1,30 |
Gorizontal | 1,20 | 1,10 | 1,10 | 1,20 |
Oʻpirilish prizmasi ustida turgan qoʻzgʻaluvchan tarkibdan boʻladigan grunt bosimi | 1,20 yuklash uzunligi qandoq boʻlganidan qatʼiy nazar | - | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Bu yerda λ yuklamasiz tarkib bilan (γƒ =1 da) yuklangan uchastkaning uzunligini olib tashlagandan keyingi taʼsir chizigʻining yuklash uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ ning oradagi qiymatlari interpolyatsiya qilib berilganlardan foydalanib topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) AK avtotransport vositalaridan boʻladigan yuk uchun mazkur SHNQ ning 14-jadvaliga binoan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) gʻildirakli (NK-100, NK-80) va oʻrmalovchi zanjirli (NG-60) yuklamalari va ularning taʼsirlariga 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) metropoliten va tramvay harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga quyidagi formulaga binoan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγƒ=1,3(1-λ/〖10^3), (28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 1,10 dan kam emas, bu yerda λ yuklash uzunligi, mda, yuqoridagi 13-jadvaldan olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) taqsimlangan yuklamalar uchun quyidagi hisoblarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpiyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashlarda (ichki xoʻjalik yoʻllaridagi koʻpriklardagi piyodalar yoʻlaklari va xizmat yoʻlaklaridan boshqa) hamda shahar koʻpriklaridagi qoʻl tutgich panjaralari uchun — 1,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpiyodalar yoʻlaklari barcha boshqa yuklamalar bilan birga hisobga olinganda — 1,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxoʻjalik yoʻllari koʻpriklarining piyodalar yoʻlaklari va barcha toifadagi yoʻllardagi koʻpriklarning xizmat yoʻlaklari uchun — 1,10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) oʻtish qismining toʻsigʻiga qoʻyiladigan tarqalgan va nuqtaga toʻplangan gorizontal yuklamalarga hamda piyodalar yoʻlaklari va qoʻl tutgich panjaralariga bitta nuqtada toʻplangan bosimiga — 1,00;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) tashiladigan tuproq jinslarining solishtirma ogʻirligiga b bogʻliq holda quriladigan yoʻllarning AB avtomobil yuklamalariga va ularning taʼsirlariga quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγvb ≤ 17,7 kN /m3 (1,8 tk /m3) boʻlganida 1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγvb = 39,2 kN /m3 (4,0 tk /m3) boʻlganida 1,4 oraliq miqdorlarda interpolyatsiyadan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-jadval | ||
Yuk turi | Qoʻllanish hollari | Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti, γƒ |
AK uchun arava | Koʻpriklar oʻtish qismining elementlarini hisoblashlarda | 1,50 |
Koʻpriklarning barcha boshqa elementlarini hisoblashlarda | 1,50 l1) = 0 da 1,20 l ³ 30 m da | |
Seysmik taʼsirga hisoblashlarda ogʻirlikni aniqlashda | ||
AK uchun teng tarqalgan | Koʻprik konstruksiyalari va quvurlar boʻgʻinlarini vertikal va gorizontal taʼsirlarga hisoblashlarda | 1,20 |
NK uchun yakka joylashgan oʻq | A11 (A8) yuklamasiga loyihalanayotgan koʻpriklarning oʻtish qismi elementlarini tekshirishda | 1,10 (1,20) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda taʼsir chizigʻining bir xil ishorali uchastkasining uzunligining oradagi qiymatlari uchun γƒ ni berilgan qiymatlardan foydalanib interpolyatsiya qilib topish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγf=1.5-(1.5-1.2)/30•λ, (29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ miqdorini oʻrtacha va uzilib urib turadigan Wp tashkil etuvchilarining normativ qiymatlarining yigʻindisi turida aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWn = Wm + Wp, (30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz balandlikdagi suvning yoki yerning yuzasida shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisi Wm ning normativ qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWm = Wo kCw, (31)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, W0 Oʻzbekiston Respublikasining inshoot quriladigan hududiga bogʻliq holda QMQ 2.01.07dan olinadigan shamol bosimining normativ qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk atrofi ochiq joyda (A turi) z masofadagi balandlikdagi shamol bosimining oʻzgarishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU ham QMQ 2.01.07dan olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCw koʻprik konstruksiyalarining, temir yoʻl va metropoliten harakatlanuvchi tarkiblarining yuzalari qarshiligining aerodinamik koeffitsiyenti 11-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandlikdagi shamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan tashkil etuvchisining normativ qiymatini Wp ni QMQ 2.01.07-97 da keltirilgan koʻrsatmalarga koʻra aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWp = Wm LV, (32)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, dinamik koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — balandlikdagi shamol bosimining uzilib urish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — inshootning hisobiy yuzasiga uzilib urishini fazoviy tuzatish koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan (pulsatsion) tashkil etuvchisini koʻprik konstruksiyalariga muvofiq aniqlashda quyidagilarga amal qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) L va v koeffitsiyentlari koʻpaytmasini quyidagicha olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,55-0,15-/100, (2.30) (33)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo 0,30 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, λ — oraliq uzunligi yoki tayanch balandligi, m, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) uzlukli toʻsinli konstruksiyalar uchun dinamik koeffitsiyentni, koʻrilayotgan konstruksiya gorizontal tekislikda bitta erkinlik darajasiga ega (xususiy tebranishning past zichligi bilan ƒ1, Gs) dinamik turkum deb moʻljallab topish kerak va uning qiymatini QMQ 2.01.07 mazkur SHNQ ning 563-bandida keltirilgan grafikdan oʻsha yerda koʻrsatilgan parametri va temirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun δ=0,3, poʻlat konstruksiyalar uchun δ=0,15 boʻlgan soʻnishning logarifmik dekrementiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar toʻsinli oraliq qurilma uzluksiz boʻlsa va uzlukli toʻsinli oraliq qurilmada f𝑖 > fl boʻlsa boʻladigan sharoitda dinamik koeffitsiyent 1,2 ga teng deb qabul qilinadi. Bu yerda, ƒl, Gsni har xil shamol rayonlarida xususiy shakldagi tebranishlardan hosil boʻladigan inersiya kuchlarini hisobga olmaslik ruxsat etiladigan QMQ 2.01.07da keltirilgan xususiy tebranish zichligining chegaraviy qiymati hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllaridagi va shahardagi koʻpriklar konstruksiyalarini hisoblashda ushbu koʻpriklarda joylashgan tramvay va relssiz transport vositalariga shamolning taʼsiri hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalarning tipik konstruksiyalarini ularni V shamol mintaqasida (oraliq qurilmaning pastigacha boʻlgan hisobiy balandligi: harakat pastdan oʻtganida — 20 m, ustki qismidan oʻtganida 15 m) ishlatsa boʻladigan qilib loyihalanishi kerak va ularni VI va VII shamol mintaqalarida ishlatganda kuchaytirish imkoni boʻlishini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilma va tayanchlarning xususiy holdagi (andozaviy emas) konstruksiyasini loyihalayotganda gorizontal koʻndalang yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan toʻla yuklamaning normativ intensivligini konstruksiyani vaqtinchalik vertikal yuklama bilan yuklaganda kamida 0,59 kPa (60 kgk/m2), ushbu yuklama bilan yuklanmagan holda 0,98 kPa (100 kgk/m2) miqdorida qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprikning ayrim konstruksiyalariga hamda temir yoʻl koʻprigida (metro koʻprigida) turgan poyezd taʼsir etadigan gorizontal koʻndalang yuklamani koʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol tegadigan ishchi yuzasiga boʻladigan intensivligining koʻpaytmasiga teng etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol taʼsir etadigan ishchi yuzasini quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpanjarasimon oraliq qurilmalarning bosh fermalari va panjarasimon tayanchlar uchun shamol tegadigan tomondan fermaning barcha elementlarining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasi maydoniga (bu yerda ushbu maydonni, uchburchakli yoki rasnosli panjarali poʻlat fermalar uchun uning konturi bilan chegaralangan maydonning 20 foiz miqdorida qabul qilish mumkin);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpanjarasimon oraliq qurilmalarning oʻtish qismi uchun uning toʻsinlar katagining yon tomoni yuzasining bosh ferma belbogʻi bilan toʻsilmagan qismiga tutash toʻsinli oraliq qurilmalariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyogʻoch koʻpriklarning progonlari (toʻsinlari) uchun bosh toʻsin yoki qutining va progonning shamol tegadigan yon tomonlariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtutash tayanchlar uchun tayanch tanasining grunt yoki suv sathidan tepadagi qismining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasining maydoniga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻlning harakatlanayotgan tarkibi (jumladan metropoliten poyezdlari uchun ham) uchun balandligi 3,0 m boʻlgan bosim markazi rels boshidan 2,0 m balandlikda joylashadigan tutash yoʻlak maydoniga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShamoldan boʻladigan yukning oraliq qurilmaning uzunligi boʻylab tarqalishini bir xil deb qabul qilish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurish va montaj qilish bosqichi uchun hisobga olinadigan shamoldan boʻladigan yukning normativ intensivligini, ushbu rayondagi uning oʻrtacha tashkil etuvchisining moʻljallangan davrdagi mumkin boʻladigan qiymatiga asoslanib aniqlash kerak. Ishlarning ayrim bosqichlarini bajarish muddati va vaqtini tegishli cheklashni hisobga olgan maxsus asoslashlar boʻlganida qilinadigan ishning mohiyatiga (xarakteriga) qarab, shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisining normativ qiymati, kuchlanishni tekshirish uchun (ammo ustivorligini emas) bir muncha kamaytirilishi mumkin (0,226 kPa (23 kgk/m2 dan kam boʻlmasligi kerak). Tipik konstruksiyalarni qurish va montaj qilish bosqichida tekshirish uchun shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ intensivligining qiymatini III shamol mintaqasiga toʻgʻri keladigan normaga koʻra qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini, panjarali oraliq qurilma uchun shu yuklamaning oʻsha qurilmaga boʻladigan koʻndalang toʻla normativ qiymatining 60 foiz, tutash toʻsinli oraliq qurilma uchun esa shu qurilmaga boʻladigan oʻsha yuklamaning koʻndalang toʻla normativ qiymatining 20 foiz miqdorida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama yoʻnalishdagi shamoldan koʻpriklar tayanchining grunt sathi yoki suvni eng past sathidan tepadagi qismiga boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini koʻndalang yoʻnalishdagi xuddi oʻsha holdagi shamoldan boʻladigan yuk qiymatiga barobar etib qabul qilmoq kerak. Koʻprik ustida turgan transport vositasiga boʻylama yoʻnalishdagi shamol taʼsiri hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilma fermalarining orasidagi koʻndalang va boʻylama bogʻlovchi elementlaridagi shamol taʼsiridan boʻladigan zoʻriqish bevosita fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjarali oraliq qurilmalarda ikkita turkumdagi boʻylama bogʻlovchilar oʻrnatilgan hollarda, shamolning fermaga boʻladigan koʻndalang yoʻnalishdagi bosimini bogʻlagichlar turkumlarining har bittasiga alohida taqsimlash mumkin. Shamolning oʻtish qismiga va harakatlanayotgan tarkibga bosimning barchasini oʻtish qismi joylashgan tekislikdagi bogʻlagichlarga berish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama yoʻnalishdagi shamoldan oraliq qurilmaga taʼsir etadigan kuchni tayanchlarga berilishini inobatga olib, uni toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun tayanchlarning markazi sathida, ramli koʻpriklar uchun rigel oʻqi sathida taʼsir koʻrsatadi deb hisoblash kerak. Bu kuchlarning, tayanchlar orasida tarqalishini toʻxtashdan boʻladigan gorizontal kuchning taʼsirini mazkur SHNQ ning 127-bandiga binoan qanday hisoblangan boʻlsa, oʻsha tartibda aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVantli va osma koʻpriklarni aerodinamik mustahkamlikka, ustivorlikka va shamol oqimiga perpendikulyar yoʻnalishdagi tebranish rezonansiga tekshirib koʻrish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAerodinamik mustahkamlikka va ustivorlikka tekshirishda, inshoot bilan havo oqimlarining oʻzaro taʼsiri oqibatida flatterni (bikirlik toʻsinida xavfli egilma — burama tebranishning hosil boʻlishi) vujudga keltiradigan shamolning kritik tezligi aniqlanishi kerak. Modelni aerodinamik sinash yoʻli yoki hisoblash bilan aniqlangan flatterning paydo boʻlishiga javob beradigan kritik tezlik koʻprik joylanadigan rayondagi mumkin boʻladigan shamolning maksimal tezligidan kamida 1,5 barobar katta boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Koʻpriklarning tayanchiga muz bosimidan boʻladigan normativ yuklama aniqlanadigan kuch turida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI va VII klassdagi suv yoʻllariga quriladigan avtomobil yoʻllari koʻpriklarining bitta qatorli temirbeton qoziq oyoqli tayanchlari uchun koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi ushbu yuklamaning taʼsiri 50 foiz miqdorida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Barcha turkumdagi koʻpriklarda koʻchishlarni hisoblashlarda va tashqi statik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni aniqlashda hamda poʻlat temirbeton oraliq qurilmalar elementlarini hisoblashda iqlimiy harorat taʼsirining normativ miqdorini hisobga olish kerak. Elementlar yoki ular qismlarining kesimi boʻyicha oʻrtacha normativ haroratini quyidagilarga teng deb qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbeton va temirbeton elementlar uchun yilning sovuq vaqtlaridagi, metall konstruksiyalar uchun yilning xohlagan paytidagi tashqi havoning normativ haroratiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyilning iliq paytida beton va temirbeton elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMurakkab koʻndalang kesimli elementlarning haroratini alohida elementlarning (devorchalarining, polkalarining va hokazo) oʻlchangan oʻrtacha harorati kabi aniqlanadi. Yilning issiq paytlardagi haroratining tn,T va sovuq paytlardagi tn,X normativ qiymatlarini quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishandozaviy loyihalarni hamda mamlakat hududida takroran qoʻllaniladigan loyihalarni ishlab tayyorlashda konstruksiyalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtn, T=tVII +T, (34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, tVII — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ning izo yoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ning izoyoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNormativ harorat tn,X mazkur SHNQ ning 41-bandi koʻrsatmasiga binoan qurilish boʻladigan rayondagi havoning hisobiy minimal haroratiga teng qilib qabul etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyosh nuri radiatsiyasining element haroratiga taʼsirini 15 sm qalinlikdagi quyosh bilan yoritilgan qatlamning (oʻtish polotnosi qoplamasi bilan birga) 100S ga qoʻshimcha isitishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda konstruksiyaning charchash haroratlari loyihada izohlanmagan boʻlsa, quyidagiga teng deb qabul qilinadi °S:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht3,T = tn,T-15°C; t3,X = tn,X + 15°C, (35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCharchash paytidagi konstruksiya haroratini
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht3=0,4t1+0,6t2 t2, (36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, t1 — T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht2 — 0,25T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT0 — davr, soat da, u son jihatdan konstruksiya elementining berilgan qalinligiga teng, sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementning (yoʻl qoplamasini ham hisobga olingandagi) koʻndalang kesim yuzasining ikki barobarga koʻpaytirilgan qiymatini ushbu elementning tashqi havo bilan chegaralangan perimetriga boʻlish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat temirbeton oraliq qurilmalarni hisoblashda havo harorati va quyosh radiatsiyasining oʻzgarishidan boʻladigan element kesimidagi haroratining teng tarqalmasligining taʼsirini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻchishlarni hisoblashda, poʻlat va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun chiziqli kengayish koeffitsiyentini 1,2·10-5 va temirbeton konstruksiyalar uchun esa 1,0×10-5 ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan normativ qarshilikni gorizontal boʻylama reaktiv kuch Sf turida qabul qilinadi va quyidagi formkla bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSƒ=µnFv, (37)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, µn — tayanchlar siljishidagi ishqalanish koeffitsiyentining normativ qiymati. U mumkin boʻladigan ekstremal qiymatlarning oʻrtacha miqdoriga teng deb hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (38)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFv — yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ=1 dagi koʻrilayotgan yuklama taʼsirining vertikal tashkil etuvchisi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMumkin boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlarini tegishli ravishda quyidagilarga tenglashtiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgʻaltaksimon, chigʻiriqsimon yoki sektorli tayanchlarda — 0,040 va 0,010;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchayqaluvchan ustunlarda yoki koʻpriklarda — 0,020 va 0 (shartli ravishda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtangensial va yassi metall tayanchlarda — 0,40 va 0,10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzanglamaydigan poʻlatdan qilingan yaltiratilgan tunuka bilan ftorplastdan birgalikda tayyorlangan qistirmalardan iborat qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda quyidagi 16-jadvaldagilarga teng ravishda yoki tekshiruv sertifikati asosida qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-jadval | ||||
Tayanchlarda ftorplastga oʻrtacha bosim, MPa | DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ga koʻra, 0,92 taʼminlanganlikdagi va sovuq besh kunlikdagi haroratda ishqalanish koeffitsiyenti | |||
minus 10 °S va yuqori | minus 40 °S | |||
(kgk/cm2)da | µmax | µmin | µmax | µmin |
9,81(100) | 0,085 | 0,030 | 0,096 | 0,036 |
19,6(200) | 0,050 | 0,015 | 0,060 | 0,024 |
29,4(300) | 0,035 | 0,010 | 0,048 | 0,016 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: manfiy harorat va oʻrtacha bosimning oraliqdagi qiymatlarida ishqalanish koeffitsiyentini interpolyatsiya qilib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFtoroplast qistirmalari bilan birga sayqallangan zanglamaydigan poʻlat plitalar (yoki sayqallangan qattiq xrom yuzasi bilan) boʻlgan harakatlanuvchi shisha podshipnik qismlari uchun standart doimiy yuk va taʼsirlardan tayanch qismiga oʻrtacha bosim kamida 10 MRa boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning qoʻzgʻaluvchan tayanchlaridagi ishqalanish kuchidan boʻladigan hisobiy zoʻriqishning hisoblarini turiga va xarakteriga bogʻliq holda quyidagi oʻlchamlarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni oshiradigan boʻlsa, Sƒ,max = μmaxFv ga barobar deb, koʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni kamaytiradigan boʻlsa, Sƒ,min = μmin Fv ga barobar deb qabul qilish kerak. Smax va Smin zoʻriqishlarga va yuklamalarga koʻra koeffitsiyentlar γ f kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalarning koʻndalang yoʻnalishida joylashtiriladigan gʻaltaksimon va sektorli yoki chigʻiriqsimon qoʻzgʻaluvchan tayanchlar soni ikkitadan ortiq boʻlganida ularda hosil boʻladigan ishqalanish kuchining oraliq qurilmaga taʼsirini 1,1 ga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarning tayanchlari (poydevorni ham kiritib) va oraliq qurilmalari doimiy yuklamalar taʼsirida harorat deformatsiyasidan boʻladigan hisobiy ishqalanish kuchiga tekshirilishi kerak. Tayanchlar va ularni mahkamlovchi elementlar hamda ularga birlashtiriladigan oraliq qurilma va tayanchlarning qismlari doimiy va vaqtinchalik yuklardan boʻladigan (dinamikani eʼtiborga olmasdan) hisobiy ishqalanish kuchlariga tekshirilishi zarur. Tayanchda oraliq qurilmalarning ikki qator qoʻzgʻaluvchan tayanchi joylanganida hamda uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalarning qoʻzgʻalmas tayanchlari oraliqdagi tayanchga oʻrnatilganida, boʻylama kuchni tayanchlardagi boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentli ishqalanish kuchlar farqidan koʻp boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlari uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalardagi bitta ishorali boʻylama kuchni (μmax,z va μmin,z larga tegishli ravishda) qabul qiluvchi tayanchlar guruhi uchun quyidagi formulaga koʻra aniqlash ruxsat qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, μmax,z, μmin,z — oʻrnatiladigan tayanch turlari uchun ishqalanish koeffitsiyentlarining maksimal va minimal qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz — guruhdagi tayanchlar soni. (47) formulaning oʻng tomonidagi qismi µmax,z — ni aniqlayotganda “musbat” ishora bilan, µmin,z — ni aniqlayotganda “manfiy” ishora bilan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRezinali tayanchlardagi, ularning siljishga qarshiligidan boʻladigan reaktiv boʻylama kuchi Sh ning, kN (tk)dagi qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (39)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, δ — tayanchlardagi koʻchish, cm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — rezina qatlamlarining umumiy qalinligi, cm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — rezina tayanchining yoki toʻsinning bitta uchining tagida qatorasiga bir nechtasi joylashganida ular barchasining maydoni, m2 (cm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishG — boʻylama kuchning hisobiy qiymatini aniqlashdagi miqdori, atrof-muhitdagi havoning normativ haroratiga bogʻliq boʻladigan siljish moduli va qoʻllaniladigan rezina markalari uchun quyidagi 17-jadvaldan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-jadval | ||||
Rezina markasi | Atrofdagi havoning normativ harorati quyidagicha boʻlganida, °S da rezinaning siljish moduli, MPa (kgk / cm2da), | |||
+20 | -20 | -30 | -40 | |
NO-69-1 | 0,88 (9,0) | 0,96 (9,8) | 1,12 (11,4) | 1,43 (14,6) |
IRP-1347 | 0,55 (5,6) | 0,58 (5,9) | 0,59 (6,0) | 0,63 (6,4) |
RSM-3L | 0,90 | 1,20 | 1,4 | 1,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: siljish modulining oraliq qiymatlari interpolyatsiya boʻyicha topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiluvchan tayanchlarga oʻrnatilgan qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan maksimal qarshilik kuchlari taʼsiri oʻzining elastik deformatsiyasi oqibatida yengilmaydigan boʻlgan hollarda, tayanchda qoʻzgʻaluvchan tayanchlar oʻrniga qoʻzgʻalmaydiganlari oʻrnatiladi. Koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishida oraliq qurilmalarning toʻsin yoki plitalarining tayanch tugunlari tagida faqat bitta rezina tayanchini joylash, koʻprikning koʻndalang oʻqi yoʻnalishida bitta markadagi rezinadan tayyorlangan bir nechta bir xil tayanchlar joylash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Qurilish montaj ishlaridagi hamda elementlarni tayyorlash va joyiga tashib olib borishdagi konstruksiyaga taʼsir qiladigan qurilish yuklarini (xususiy ogʻirligi, koʻprik tagiga joylanadigan qurilmalarning, kranlarning, ishlayotgan odamlarning, asboblarning, mayda jihozlarning ogʻirliklari, bir tomonlama raspor va h. k.) loyiha hujjatlarida berilganlarga koʻra KMK 3.01.02 talablari va ishni bajarishga belgilangan sharoitlarni hisobga olib qabul qilinadi. Krandan boʻladigan yuklamani aniqlayotganda koʻtarilayotgan yuklamaning va qoʻzgʻaluvchan strelkasining ogʻirligi vazni 196kN (20tk) gacha boʻlganida 1,20 (0,85) ga va undan koʻp boʻlganida esa 1,10 (0,95) ga teng dinamik koeffitsiyent bilan qabul qilish kerak. Bu holda, agarda kranda yuklamaning boʻlmasligi hisoblanayotgan konstruksiyaning ishiga noqulay taʼsir koʻrsatadigan boʻlsa, kran hisoblashlarda koʻtariladigan yuklamasiz hisobga olinadi. Temirbeton konstruksiya elementlarini tashib borishda boʻladigan zoʻriqish taʼsiriga hisoblashda elementning oʻz ogʻirligidan boʻladigan yukni dinamik koeffitsiyentlari bilan birgalikda olish kerak. Ularning qiymati avtomobil transporti bilan tashilganda 1,6 ga, temir yoʻl bilan tashilganda esa 1,3 ga teng boʻlishi kerak. Tashib borishdagi dinamik koeffitsiyentlar kichik qiymatlarda qabul qilinishi mumkin (agarda ular tajriba asosida tasdiqlangan boʻlsa, ammo avtotransport orqali 1,3 dan kam emas va temir yoʻl transporti orqali 1,15 dan kam boʻlmasligi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Seysmik yuklamalar SHNK 2.01.20ga muvofiq qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Mazkur SHNQning 131 — 137-bandlarida keltirilgan boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarga, yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlari γƒ ni quyidagi 18-jadvalga binoan qabul qilish kerak. Tayanchlar tanasini, ularni muvozanatli holda osib qoʻyish uslubida oraliq qurilmalarni yigʻayotganda ishlatgan hollarda mustahkamlikka tekshirganda va shu hollarda oraliq qurilmani tayanchga mahkamlovchi ankerlar (tortib qistirgichlar)ni mustahkamlikka tekshirayotganda, oraliq qurilmaning yigʻilayotgan konsol qismlarining (uchlarining), tayanchlarda har xil ishorali eguvchi holatlar hosil etadigan oʻz ogʻirliklariga, yigʻiladigan qismlar (bloklar)ni tayyorlash va montaj qilishning muayyan sharoitini hisobga oladigan, yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlarini kiritish kerak. Oraliq qurilmaning temirbeton bloklarini zavod texnologiyasida tayyorlaganda va tayanch tanasi hamda mahkamlovchi ankerlarni mustahkamlikka tekshirayotganda oʻz ogʻirligi uchun yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini quyidagi formulalarga binoan aniqlashga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta konsoli uchun 
(40)
(40)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkinchi konsoli uchun 
(41)
(41)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, z — har qaysi tomondan oʻrnatiladigan bloklar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-jadval | |
Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar | Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ |
Shamoldan boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar: | |
koʻprikdan foydalanishda | 1,4 |
koʻprikni qurish va montaj qilishda | 1,0 |
Muz zarbasidan boʻladigan yuklama | 1,2 |
Iqlim harorati deformatsiyasi va taʼsiri | 1,2 |
Gruntning sovuqdan shishganidan taʼsiri | 1,3 |
Qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda ishqalanishga qarshilik kuchining taʼsiri | 135-bandiga asosan |
Qurilish yuklamalari: | |
yordamchi uskunalarning oʻz ogʻirligi; | 1,1 (0,9) |
yigʻib qoʻyiladigan qurilish materiallarining ogʻirligi va yordamchi inshootlardagi sunʼiy ravishda toʻgʻrilashlarning taʼsiri; | 1,3 (0,8) |
ishlaydigan odamlarning, asboblarning, mayda va jihozlarning ogʻirligi; | |
kranlarning, qoziq oyoqni qoqadigan uskunalarning va transport vositalarining ogʻirliklari; | 1,3 (0,7) |
gidravlik domkratlardan va qimirlatishda va koʻtarishda elektrik lebedkalardagi boʻladigan kuchlar. | 1,1 (1,0) |
Oraliq qurilma va boshqa yuklamalarni siljitgandagi ishqalanish kuchlari: | |
salazka va ftorplastda siljitganda | 1,3 (1,0) |
gʻaltakda siljitganda | 1,1 (1,0) |
aravachada siljitganda | 1,2 (1,0) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh:Yuklamalarning noqulay birgalikdagi taʼsiridan konstruksiya elementlarida ularning umumiy taʼsirining miqdori koʻpayadigan boʻlganda γƒ ning qavs ichidagi qiymatlari olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYopiq turdagi piyodalar koʻprigi uchun qor yukiga ɣf qiymati KMK2.01.07ga muvofiq olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalarni hisoblashdagi asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton konstruksiyalarini loyihalashda GOST 27751da koʻzda tutilgan ikkita guruh chegaraviy holatlarining yuz berishidan talab etiladigan ishonchliligini taʼminlash toʻgʻrisidagi koʻrsatmalariga rioya etish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBuning uchun tegishli materiallarni belgilashlar va koʻzda tutilgan konstruktiv talablarni bajarish bilan birga ushbu SHNQ da koʻrsatilgan hisoblashlarni oʻtkazish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyani butunlay va uning alohida elementlarini hisoblashlarda mazkur SHNQ ning 35 — 41-bandlarida keltirilgan ishlarning mumkin boʻladigan har xil bosqichlarida yuklamalar va taʼsirlarning eng noqulay birgalikda boʻlish hollarini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQ ning 37-bandida koʻrsatilgan umumiy talablar va koʻrilayotgan hisobiy sxemalar qabul etilgan konstruktiv texnologik yechimlarga munosib boʻlishi hamda inshootni tayyorlash, quradigan joyga tashib borish va qurish sharoitlariga, ularni doimiy va vaqtinchalik yuklamalar bilan yuklash xususiyatlariga, konstruksiyada zoʻriqishlarni tartibga solish va oldindan zoʻriqtirish tartibiga loyiq keladigan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyasining elementlarini birinchi guruh chegaraviy holatiga tushishga yoʻl qoʻymaslik uchun ushbu qism koʻrsatmalariga muvofiq mustahkamlikka, ustivorlikka (shakllari va holatlari) va chidamlilikka hisoblanishi zarur. Bu holda, chidamlilikka hisoblashlarda inshootni normal ekspluatatsiya qilish bosqichida hosil boʻlishi mumkin boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi guruh chegaraviy holati boʻlmasligi uchun quyidagi 19-jadvalda koʻrsatilgan hisoblashlar oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-jadval | ||
Hisoblash | Ishchi armatura | Konstruksiyaning ishlash bosqichlari |
Boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga | Zoʻriqtirilmagan Zoʻriqtirilgan | Foydalanishda barcha bosqichlarda (normal foydalanishda, inshootni qurish, oldindan zoʻriqtirish, saqlash va tashib borish) |
Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar paydo boʻlishiga | Zoʻriqtirilgan | Barcha bosqichlarida |
Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar ochilishiga | Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan (2a yorilishga pishiqlik talab darajasiga binoan loyihalanadigan, zoʻriqtirilgan armaturali elementlardan tashqari) | Barcha bosqichlarda |
Elementning boʻylama oʻqiga normal yoriqlarning yopilishiga (qisilishga) | Zoʻriqtirilgan | Foydalanishda |
Urinma kuchlanishlarni cheklashga | Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan | Barcha bosqichlarda |
Xizmatiga koʻra barcha turdagi koʻpriklardagi oraliq qurilmalarni deformatsiyaga (egilishga), avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklaridagi oʻtish profilining sinish burchagiga | Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan | Foydalanishda |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Yorilishga va mustahkamlikka hisoblashlarda konstruktiv va boshqa talablar (suv chetlatish va konstruksiyalarni gidroizolyatsilash) bilan birgalikda temirbeton koʻpriklar va quvurlarning zanglashga pishiqligini taʼminlashi zarur hamda kuch omillari va noqulay tashqi muhitning birgalikdagi taʼsiridan buzilishlar boʻlishiga toʻsqinlik qilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton konstruksiyalarning elementlari bajaradigan xizmatiga, ishlash sharoitiga va qoʻllaniladigan armaturasiga bogʻliq holda yoriq hosil boʻlishining har xil ehtimolligini va ularning ochilish enining chegaraviy hisobiy qiymatlarini koʻzda tutuvchi yorilishga pishiqlik boʻyicha tegishli darajalar talabini qanoatlantirishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Statik noaniq konstruksiyalar elementlarining kesimlaridagi yuklamalar va taʼsirlardan yuz beradigan zoʻriqishlarni, birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashlarda betonning va armaturaning noelastik deformatsiyalarini va yoriqlar mavjudligini hisobga olib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning noelastik xossalarini hisobga oladigan hisoblash usullari ishlab chiqilmagan konstruksiyalarda hamda betonning noelastik xossalari hisobga olingan hisoblashning oraliq bosqichlari uchun elementlar kesimlaridagi zoʻriqishlarni ularning chiziqli elastikligini faraz qilib aniqlash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Konstruksiyani tayyorlash yoki montaj qilish jarayonida uning hisobiy sxemasi yoki kesimning geometrik tavsifi oʻzgaradigan boʻlganida, konstruksiyadagi zoʻriqishlarni, kuchlanishlarni va deformatsiyalarni avvalgi oʻtgan barcha bosqichlar uchun yigʻib aniqlash kerak. Bunda zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni relaksatsiyasi tufayli vaqt oʻtishi bilan betonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalardagi beton va armaturadagi kuchlanishlarni, betonning choʻzilayotgan qismining ishlashini hisobga olmasdan elastik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardagi elementning boʻylama oʻqiga nisbatan normal kesimlarida beton va armaturadagi kuchlanishlar kesimni tutash deb qarab elastiklik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlanishi kerak. Ochiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturaning quyma betoni asosiy konstruksiya betoni bilan birikmaydigan boʻlganida kanalda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani konstruksiya betoni bilan birikmagan deb inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar elementlaridagi (bular ichida aralash armaturalanganlar ham bor) yoriqlarning ochilish enini aniqlashda, armaturadagi kuchlanishni betonning choʻziladigan qismining ishini inobatga olmasdan aniqlash lozim. Beton choʻziladigan qismining zoʻriqishining toʻlasiga armaturaga berish ruxsat etiladi. Keltirilgan kesim tavsifini barcha holatlarda mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan kesimdagi mavjud boʻlgan taranglashtirilgan va oddiy armaturalarni inobatga olgan holda aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar konstruksiya elementlari har xil sinflardagi betonlardan tashkil topgan boʻlsa, u holda kesimining umumiy maydonini ularga tegishli boʻlgan elastik modullarini hisobga olib aniqlash kerak. Armaturasi betonning oʻziga tirab tortiladigan konstruksiyalarda va uning qisilish bosqichida ochiq va yopiq kanallarning maydonlari betonning ishchi maydoniga kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu turdagi konstruksiyalarni foydalanish davridagi bosqichga hisoblashda, betonning ishchi maydoni tarkibiga yopiq kanallarni toʻldiruvchi qorishmalar kesimi maydonini kiritish ruxsat etiladi. Ochiq kanallarda quyilgan betonni mazkur SHNQ ning 240-bandiga muvofiq boʻladigan maxsus texnologik tadbirlar mazkur SHNQning 306-bandi talablariga binoan bajariladigan holda va quyilgan beton ichiga zoʻriqtirilmagan armatura joylashtirilgan holda hisobga olish mumkin. Bu holda, quyilgan betondagi yoriqning ochilish eni 3v darajali yorilishga mustahkamlik talabiga binoan loyihalanadigan elementlar uchun qabul qilinadigan oʻlchamlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Har xil tarkiblardan biriktiriladigan (uzunasiga va balandligiga) konstruksiyalarda mustahkamlikka va yorilishga tekshirishlarni, biriktiriladigan joylarga toʻgʻri keladigan yoki biriktiriladigan joylar zonasini kesib oʻtadigan kesimlarda oʻtkazmoq kerak. Biriktirilgan (birlashtirilgan) joylar, quyilgan betonda va ulanadigan elementlar (bloklar) uchlarida shikastlanishlar boʻlmaydigan darajada qilib, hisobiy zoʻriqishlar berilishini taʼminlashi zarur. Ulangan joydagi yelimlar, ularning toʻla berkitilishiga va siquvchi kuchlarning bir xil miqdorda tarqatilib berilishiga moʻljallangan boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarining koʻndalang kesimi tavr shaklidagi toʻsinlarining devorchalarini, koʻprikda yoʻlning koʻndalang yoʻnalishida mumkin boʻladigan, kamida 10 sm gacha boʻladigan siljishini inobatga olgan holda hisoblash zarur. Koʻpriklar oraliq qurilmalari toʻsinlarining devorchalarini yoriq hosil boʻlishiga hisoblashni, ularning egilishi (oʻz tekisligidan) va buralishini hisobga olib bajarish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Armaturani oldindan zoʻriqtirish, tortish uskunalari orqali tortiladigan armatura uchiga beriladigan boshlangʻich (nazoratlanadigan) zoʻriqish mazkur SHNQ ning 221-bandini hisobga olib nazoratlanuvchi zoʻriqishdan, koʻrilayotgan vaqtgacha yuz bergan barcha kuchlanishlarni chiqazib tashlagandagi normal holatiga tushgan zoʻriqishlar qiymatlarini tavsiflaydi. Bu holda, nazoratlanuvchi zoʻriqishga munosib keladigan armaturadagi zoʻriqish, mazkur SHNQ ning 34-jadvalida va 216-bandida koʻrsatilgan koʻrsatkichlarga muvofiq boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olgan boʻlishi va hisobiy qarshiliklardan oshmasligi krak. Loyiha hujjatlarida zoʻriqtiriladigan armatura elementlari uchun nazoratlanuvchi zoʻriqishlar va ularga munosib mazkur SHNQ ning 12-ilovaning 1-jadvalidagi 4 holatni inobatga olgandagi armaturaning uzayish (choʻzilish) qiymatlari koʻrsatilgan boʻlishi zarur. Umumiy holda armaturaning uzayish qiymati Δp, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σp — azoratlanuvchi zoʻriqishga javob beradigan va mazkur SHNQ ning 151-bandi talabiga muvofiq belgilanadigan kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEp — taranglashtiriladigan (zoʻriqtirilgan) armaturaning elastiklik moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — armatura elementining hisobiy uzunligi (tortish ankeridan armatura elementining uzunasi boʻylab koʻchishi nolga teng nuqtasigacha boʻlgan masofa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 1 va 2-jadvallarida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblangan choʻzilishning qiymatini taranglashtirilgan armatura tortilishining uning elastiklik modulini haqiqiy qiymatini hisobga olgandagi ishlashini nazorat qilish orqali va oʻlchangan ishqalanish koeffitsiyenti hamda tortuvchi uskunaning konstruktiv xususiyatini inobatga olib aniqlashtirish mumkin boʻladi. Taranglashtiruvchi uskuna kuchi bilan yuz beradigan hisobiy taʼsirni aniqlashda yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini gf quyidagiga teng deb qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) armatura bilan beton ishqalanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuzunasiga butun elementlar uchun — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuzunasiga boʻlaklardan tarkib topgan elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 221-bandiga koʻra;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) armatura bilan beton jipslashmagan holda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Oldidan taranglashtirilgan elementlarni hisoblashda taranglashadigan armaturadan jamlangan kuchlarning betonga beriladigan joyini quyidagicha qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi (chekkasida joylashadigan) va ichkaridagi (sterjenli-karkasli) ankerli konstruksiyalarda anker tiraladigan yoki mahkamlanadigan joyga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishankerlari boʻlmaydigan armaturali konstruksiyalarda (armatura bilan beton bevosita jipslashishi oqibatida ankerlanadigan siquvchi kuch beriladigan) kuchlanish beriladigan zona uzunligining 2/3 qismicha masofada.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaranglashadigan notekis sirtli sterjenli armaturadan boʻladigan kuchning betonga berilish zonasining uzunligini quyidagicha qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuch silliq berilganida — 20 d (d — sterjen diametri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsterjenni kesish oqibatida birdaniga berilganida (sterjen diametri 18 mm dan katta boʻlmagan holda ruxsat etiladi) — 25d.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun kuchning betonga berilish zonasi uzunligini 5d ga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchning K-7 klassdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini, ankerlar boʻlmagan holda, quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan oʻlchamlarda qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun K-7 sinfdagi armatura arqonlari (arqon shaklidagi armaturalar) boʻlganida zona uzunligini quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan quyidagi miqdorlardan katta qilib qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharqon diametri 9 mm boʻlganida — 27 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharqon diametri 12 mm boʻlganida — 30 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharqon diametri 15 mm boʻlganida — 38 sm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchning K-7 sinfdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini 1,4 koeffitsiyent bilan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Betonga jamlangan kuchlarning uzatish zonasini, jumladan zoʻriqtiriladigan armatura elementlaridan ham armaturalash, ushbu zonaning kuchlanish-deformatsiyalanish holatlarini hisobga olgan holda elastiklik nazariyasi uslubi yoki mahalliy kuchlanishga hisoblashning boshqa asoslangan uslublari bilan aniqlab bajarilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-jadval | ||||||||
K-7 sinfdagi arqon armaturaning diametri, mm | Siqilishdagi mustahkamlik sinfiga javob beradigan betonning berilish mustahkamliklari quyidagicha boʻlganidagi kuchning betonga berlish zonasining uzunligi lrp, cm da | |||||||
V22,5 | V25 | V27,5 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 va undan katta | |
9 12 15 | 88 98 125 | 85 95 110 | 83 93 105 | 80 90 100 | 75 87 95 | 70 85 90 | 65 75 85 | 60 70 80 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Siqish kuchi betonga birdaniga berilganida (arqonlarni kesish orqali), kuchning berilish zonasining boshlanishini element uchidan 0,25 lrp ga teng boʻlgan masofada deb qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Betonning oʻtirishi va oqishi taʼsirini quyidagilarni aniqlashda inobatga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan zoʻriqtirishda armaturadagi kuchlanishlar yoʻqolishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda beton qisilishining kamayishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsunʼiy ravishda tartiblashtiriladigan konstruksiyalarda zoʻriqishning oʻzgarishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdoimiy yuklamalar va taʼsirlardan konstruksiyaning koʻchishlarini (deformatsiyalarini);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishstatik noaniq konstruksiyalardagi kuchlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyigʻma-quyma konstruksiyalardagi kuchlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVaqtinchalik yuklardan boʻladigan konstruksiyaning deformatsiyasini betonning choʻkishi va oqishini inobatga olmasdan aniqlash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkita oʻqli va uchta oʻqli — siqiluvchan elementlarni hisoblashda betonning oʻtirishi, oqishi oqibatida zoʻriqtiriladigan armaturada boʻladigan kuchlanish yoʻqolishini va beton qisilishining kamayishini, kuch taʼsirining har bir yoʻnalishida alohida aniqlash ruxsat etiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarni, quyidagilarni chiqarib tashlagandan keyingi nazoratlanuvchi zoʻriqish boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonni siqish bosqichida — birinchi yoʻqolishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanish bosqichida — birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlarning deformatsiyalanishi oqibatidagi, eguvchi moslamalarga armaturaning ishqalanishi oqibatidagi, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), haroratlar farqidan, tez yuz beradigan beton oqishidan hamda shakl deformatsiyasidan (armaturani qolipda tortganda) boʻladigan yoʻqolishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlar deformatsiyasi oqibatida, armaturani yopiq va ochiq kanallar devorlariga ishqalanishidan va armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — betonning oʻtirishi va oqishidan, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda betonning oʻtirishi va oqishi oqibatida, armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), spiral yoki halqasimon armaturaning betonga oʻraladigan buramlari tagidagi ezilishdan va uzunasiga boʻlaklardan iborat konstruksiyalarda bloklar orasidagi ulovchi choklarning deformatsiyasidan tushadigan yoʻqolishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanab oʻtilgan yoʻqolishlarning ayrimlarini qiymatlarini mazkur SHNQ ning 152-bandini inobatga olib mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan aniqlash kerak. Armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) boʻladigan ikkinchi yoʻqolishlarni bir xil miqdorda yuz beradi va betonning siqilishidan keyingi bir oy mobaynida toʻla tugallanadi deb qabul etish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi va ikkinchi yoʻqolishlar qiymatining yigʻindisi 98 MPa (1000 kgk /cm2) dan kam boʻlmagan deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Betonning oʻtirishi va oqishidan hamda zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchlanishning yoʻqolishini aniqlashda quyidagi koʻrsatmalarga rioya qilish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning oʻtirishi va oqishidan yoʻqolishining vaqt davomida oʻzgarishi Δσp (t) ni kuyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Δσp (t → ∞) mazkur SHNQ ning 13 yoki 15-ilovalariga binoan aniqlanadigan betonning oʻtirishi va oqishidan hosil boʻladigan armaturadagi yoʻqolishlarning oxirgi (chegaraviy) qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — oqishdan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonning siqiladigan kunidan va oʻtirishidan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonlash tugagan kunidan hisoblanadigan vaqt, sutkada;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe= 2,718 — natural logarifm asosi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishatrof muhit havosining namligi 40 foizdan past boʻladigan sharoitlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiyalar uchun betonning oʻtirishi va oqishidan yuz beradigan yoʻqolishlarni 25 foizga koʻpaytirish kerak (DQN 2.04-01-98 (SNiP 23-01-99*) ga binoan, IVA iqlim mintaqasida foydalanishga moʻljallangan va quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalar bundan mustasno, ular uchun koʻrsatilgan yoʻqolishlar 50 foiz ga koʻpaytiriladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning katta taqsimlanishi va yoʻqolishlarni aniqlash uchun, betonning oʻtirish va oqish deformatsiyalarining chegaraviy nisbiy qiymatlarini, armatura taʼsirini, betonning uzatish mustahkamligi va yoshini, yuklamaning bosqichma-bosqich qoʻyilishi va uning har bitta bosqichda taʼsir etish muddatini, deformatsiyaning vaqt mobaynida rivojlanish tezligini, koʻndalang kesimlarning keltirilgan oʻlchamlarini, muhitning nisbiy namligi va boshqa omillarni inobatga oluvchi aniq uslublardan foydalanishga ruxsat etiladi. Bu uslublar oʻrnatilgan tartibda (texnologik reglamentlarda) asoslangan boʻlishi zarur (bu yerda betonning oʻtirishdagi normativ εp va oqishdagi normativ sp deformatsiyalarini mazkur SHNQning 163-bandi boʻyicha olish kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Temirbeton panjarali fermalarning siqiladigan elementlarining hisobiy uzunligi l0 ni poʻlat panjarali fermalarning siqiladigan elementlarini aniqlashga tegishli boʻlgan koʻrsatmalarga binoan qabul qilish kerak. Ustunlari rigel bilan yaxlit qilib birlashtirilgan romlarning alohida turgan ustunlarining hisobiy uzunligini, rigelning bikrligi B1=EbI1 ni, ustunlarning bikrligi B2=EbI2 ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 21-jadvaldan qabul qilish mumkin. Qoziq oyoqlarning (quvurkesimli qoziqoyoqlarning, ustun qoziqoyoqlarning) hisobiy uzunligini, shular jumlasidan estakada turidagi tayanchlar elementlaridagini ham hisobiy uzunligini, gruntning deformatsiyalanishini, poydevorning va tayanchning tepa qismining koʻchishga qarshiligini inobatga olgan holda qabul qilish kerak. Tayanch elementlarini yoki qisimlarini hisoblashda, qurilish-mexanikasining siqilgan sterjenlarning hisobiy (erkin) uzunligini aniqlashga taalluqli uslublaridan foydalanib hisoblayotganda, koʻrilayotgan elementlar uchlarining, gruntning deformatsiyalanishi va qoʻzgʻaluvchan tayanchiqlardan ishqalanish kuchlarining mavjudligi oqibatidagi elastik ravishda qistirilganligini (elastik koʻnikuvchanlik holati) inobatga olish kerak. Bunday hisoblashlar qilinmagan hollarda, gʻaltakli va sektor tipidagi hamda ftorplast qatlamlaridagi qoʻzgʻaluvchan tayanchlar qoʻllanilganida, tayanch tepasining oʻzaro bogʻliqligini inobatga olmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan temirbeton elementlarda boʻylama armaturaning koʻndalang kesimi minimal maydonining betonning hisobiy kesimi toʻla maydoniga % miqdori, quyidagilardan kam boʻlmasliklari kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbukiluvchanligi 
boʻlgan elementlarda — 0,20 dan;
boʻlgan elementlarda — 0,20 dan;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbukiluvchanligi 
boʻlgan elementlarda — 0,60 dan;
boʻlgan elementlarda — 0,60 dan;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-jadval | |||
Rigel uzunligi L ning ustun balandligi H ga nisbati | Bikrliklar nisbati | ||
0,5 | 1 | 5 | |
0,2 | 1,1 |
|
|
1 | 1,3 | 1,15 |
|
3 | 1,5 | 1,4 | 1,1 |
lar quyidagicha boʻlganidagi ustunning hisobiy uzunligi 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. L/H va 
nisbatlarning oraliq qiymatlarida l0 ni interpolyatsiya qilib aniqlash ruxsat etiladi.
nisbatlarning oraliq qiymatlarida l0 ni interpolyatsiya qilib aniqlash ruxsat etiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbukiluvchanlikning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya boʻyicha; bu yerda, l0 — elementning hisobiy uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
element koʻndalang kesimining inersiya radiusi; Ib — beton kesimining inersiya momenti; Ab — beton kesimining maydoni.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMinimal armaturalash miqdorlari talablari bajarilmasa, u holda, konstruksiya elementlarini betonlar sifatida hisoblash kerak. Siqilgan temirbeton elementlarining xohlagan yoʻnalishdagi bukiluvchanligi, inshootni foydalanish bosqichidagi qiymati — 120 dan, montajlash bosqichidagisi esa 150 dan oshmasligi kerak. Qisman (qiya) armaturalangan elementlarning bukiluvchanligi 
toʻrlar bilan armaturalanganda — 55 dan, burama armaturalar bilan armaturalanganda — 35 dan oshmasligi zarur.
toʻrlar bilan armaturalanganda — 55 dan, burama armaturalar bilan armaturalanganda — 35 dan oshmasligi zarur.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda iof — beton qismi (metall burama yoki toʻrning yakuniy sterjenlari oʻqlari bilan chegaralangan) kesimining inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar toʻdalarini yopiq konturli romga oʻxshatib hisoblash va qoʻshimcha qilib, ular devorlarini qattiq qistirilgan ustunlar sxemasida tekshirish kerak. Yumaloq temirbeton quvurlarning toʻdalarini, mazkur SHNQning 13-ilovasiga binoan aniqlanadigan eguvchi omentlarga (boʻylama va koʻndalang kuchlarni inobatga olmasdan) hisoblash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalar uchun materiallar. Beton. Umumiy tavsiflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarida GOST 26633ga muvofiq keladigan oʻrtacha zichligi 2200 dan 25001) kg/m3 gacha boʻlgan konstruksion ogʻir betonlarni qoʻllash koʻzda tutilishi kerak. Boshqa belgilardagi va zichlikdagi betonni qoʻllash oʻrnatilgan tartibda tajriba oʻtkaziladigan konstruksiyalarda amalga oshirilishi mumkin. Konstruksiyalar betoni siqilishga mustahkamligi, loyihaviy sinfi, uzatuvchi va chiqarishdagi mustahkamligi bilan tavsiflanadi. Betonning siqilishdagi mustahkamlik sinfi “V” — 150x150x150 mm kublarning belgilangan muddatlarda tekshirgandagi va taʼminlanganligi 0,95 boʻlgan siqilish mustahkamligining kafolatlangan qiymati bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning loyihaviy “V” sinfi — bu konstruksiya betonining loyihada belgilangan mustahkamligidir. Betonning uzatish mustahkamligi Rbp deb tayyorlash va montaj qilish jarayonida unga zoʻriqishni berish paytidagi betonning (sinfiga munosib keladigan) mustahkamligiga aytiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: Ushbu bobdagi bayon etilgan normalar va talablar koʻrsatilgan zichlikdagi, kelgusidagi “ogʻir beton” nomi bilan (zichligini koʻrsatmasdan) yuritiladigan betonlarga tegishli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun siqilishga mustahkamligi V20, V22,5, V25, V27,5, V30, V35, V40, V45, V50, V55 va V60 (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) sinflardagi ogʻir betonlar ishlatilishi kerak. V22.5 va V27.5 sinflardagi beton sementni tejash imkonini beradigan va konstruksiyaning boshqa texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini kamaytirmaydigan hollarda koʻzda tutilishi kerak. Konstruksiya turiga, ularni armaturalash va ishlash sharoitiga bogʻliq holda qoʻllaniladigan beton quyidagi 22-jadvalda keltirilgan talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-jadval | |
Konstruksiya turi, armaturalash va ishlash sharoiti | Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi |
1. Betondan qilingan | V20 |
2. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbetondan qilinganda kuyidagi holatlarda joylashganida1): | |
a) suv sathi oʻzgaruvchan zonada | V25 |
b) inshootning yer tagidagi qismlarida | V22,5 |
v) inshootning yer tagidagi qisimlarida hamda yigʻma-quyma tayanchlarning ichki boʻshliklarida | V20 |
3. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbetondan qilingan: | |
a) ankersiz: | |
quyidagi sinflardagi sterjenli armaturalarda: | |
A600 (A-IV), At600 (At-IV), | V25 |
A800 (A-V), At800 (At-V), | V30 |
A1000 (At-VI) | V35 |
simli armaturalarda: | |
Vr sinflardagi yakka simlardan | V35 |
K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan | V35 |
b) ankerlar bilan: | |
simli armatura boʻlganida: | |
V sinfdagi (tashqi va ichki ankerli) | V25 |
K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan | V25 |
K-7 sinfdagi oʻram arqonlardan | V35 |
poʻlat arqonlardan (burab eshilgan, ikkita va yopiq) | V35 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOchiq kanallarda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturalarni qoʻyish uchun siqilishga mustahkamlik sinfi V35 dan kam boʻlmagan beton koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan taranglashtirilgan konstruksiyalardagi armatura kanallarini yuqori bosim ostida toʻldirishga 28 kundagi mustahkamligi 29,4 MPa (300 kgk /sm2) dan kam boʻlmagan qorishma ishlatilishi kerak. Yigʻma konstruksiyalarning birlashadigan joylarini monolitlashga oʻsha elementlarning siqilishga boʻlgan mustahkamligidan kam boʻlmagan sinfdagi beton qoʻllanilishi kerak. Mustahkamligi sinfi V60 dan baland betonni (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) maxsus texnik shartlar bilan ishlatish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Beton va qorishmaning muzlashga pishiqlik markasi F ni qurilish zonasining iqlim sharoitiga, konstruksiyaning joylashishi va turiga bogʻliq holda quyidagi 23-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Suv omborlari va gidrostansiya toʻgʻonlariga yaqin joylashgan koʻpriklar uchun sirtini qoplovchi bloklarning va tayanchlar tanalari betonining sovuqqa pishiqlik markalari, daryo gidrotexnik inshootlarining betoniga ushbu hollarda qoʻyiladigan talablarga va muayyan foydalanish sharoitlarining tahliliga asoslanib, har bir holat uchun alohida belgilanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Elektrik va kimyoviy yemirilishga uchramaydigan suv tagidagi va yer ustidagi inshootlarda, QMQ 2.03.11ga muvofiq suv shimdirmaslik markasi W4 boʻlgan beton qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyaning qolgan elementlari va qismlari, shu jumladan temirbeton koʻpriklar va quvurlarning betonlab ulanadigan joylari, yurish polotnosining himoya qiluvchi qatlami ham suv shimdirmaslik markasi W6 dan kam boʻlmagan betondan loyihalanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati (minus 40 °S) boʻlgan hududlardagi temirbeton tayanchlardagi, suvning oʻzgaruvchan sathidagi zonasida tayanchni qoplovchi bloklarda, namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi chirish polotnosining bitta va ikkita qatlamli barcha hollardagi tekislovchi qatlamida, suv shimdirmaslik markasi W8 dan kam boʻlmagan beton qoʻllanilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Agressiv muhitda foydalanishga belgilangan konstruksiya elementlarida QMQ 2.03.11 va GOST 10060.0 talablariga muvofiq boʻladigan, shunday taʼsirlarga chidamli (pishiqlikka ega) boʻlgan beton va himoyalovchi qoplamalar qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-jadval | ||||||
DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ga binoan eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati bilan tavsiflanuvchi iqlim sharoiti °S da | Konstruksiya va ular qis | |||||
Suv yuzasidan tepada, yer tagida va suv bosmaydigan zonalar* ustida | Suv sathi oʻzgarib turadigan zonada**, *** | |||||
Konstruksiya turi | ||||||
Temir betondan va yupqadevorli betondan (qalinligi 0,5 dan kichik) | Katta oʻlchamli beton | Temir betondan va yupqa oʻlchamli betondan | Katta oʻlchamli betondan | Sirtini qoplovchi bloklari | ||
Tayanch tanasini terish (tashqi zona betoni) | Sirtini qoplovchi bloklarni toʻldiruvchi termalar (ichki zona betoni) | |||||
Yumshoq: | ||||||
minus 10 va yuqori | F200 | F100 | F200 | F100 | F100 | - |
Sovuq: | ||||||
minus 10 dan minus 20 (ham kiradi) gacha | F200 | F100 | F300 | F200 | F100 | F300 |
Juda ham sovuq: | ||||||
minus 20 dan past | F300 | F200 | F300**** | F300 | F200 | F4005) |
Muzlashga qarshi tuzlardan foydalanish | F300 | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Tayanchlarda yer ustidagi suv bilan bostirib yuborilmaydigan zonalarga, grunt ustidan 1 m tepada joylashgan qisimlarini kiritmoq kerak. Tayanchning pastda joylashgan va grunt muzlash chuqurligining yarmigacha boʻlgan uchastkalarning betoni uchun suv sathi oʻzgaradigan zonadagi konstruksiyalar uchun koʻrsatilgan talablar koʻzda tutilmogʻi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Suv sathining oʻzgaruvchan zonasining ustki chegarasi deb muz qatlamining eng pastki yuzasidan 0,5 m ga pastda boʻlgan sathni qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*** Konstruksiya uchun sovuqbardoshliq boʻyicha beton markasi suv koʻpayish davrida jadvalda keltirilgan marka asosida 100 siklga koʻtariladi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish**** Oʻta sovuq iqlim sharoitli hududlardagi doimiy suv oqadigan joylarda joylashgan temir yoʻl va aralash harakatli koʻpriklarda beton markasi sovuqqa chidamlilik boʻyicha F400 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Konstruksiyalarning suv tagidagi (eng pastdagi muz qatlamining pastki yuzasidan 0,5 m gacha chuqurda), yer tagidagi (yaxlash chuqurligining yarmisidan pastdagi), qismlarning betoniga sovuqqa pishiqlik talablari normalanmaydi. Koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlariga, konstruksiyaning yer tagidagi qismlariga konus gruntining yaxlash chuqurligining yarmisidan pastda joylashgan qirgʻoq tayanch qismlari kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Suv oʻtkazuvchi quvurlari barcha elementlarining, konuslar va daryo oʻzanlarini mahkamlovchi, yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlarning, hamda koʻprik polotnosi barcha elementlarining, buning ichida avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismi plitasining ham, nam toʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi yurish polotnosining tekislovchi qatlamining, temir yoʻl koʻpriklarining ballastsiz oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi plitasining betoni, sovuqqa pishiqlik talabiga koʻra, suv sathi oʻzgaruvchan zonada joylashgan betonga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Burab kiritiladigan qoziqoyoqlarning suvsathi oʻzgaruvchan zonasidagi uchastkalarining sovuqqa pishiqlik talablarini belgilayotganda, ushbu zonaning eng pastki sathi deb shu oʻzan pastki yuzasidan 0,5 m chuqurdagi nuqta qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armaturali kanallarni toʻldirish uchun suv-sement qorishmasi (maxsus reglament orqali qoʻshimchalar bilan), loyihalarda koʻrsatiluvchi quyidagi fizik-mexanik xossalarga ega boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayyorlangandan keyin oquvchanlik 45 s dan koʻp emas, 1 soatdan keyin tayyorlangandan soʻng oquvchanlik 85 s dan koʻp emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻtirishi hajmdan 2 foizdan koʻp emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlik:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7 sutkada kamida 20 MPa (203,87 kgk /cm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28 sutkada kamida 30 MPa (305,81 kgk /sm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-bob. Hisobiy qarshiliklar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Betonning asosiy normativ mustahkamlik tavsiflari boʻlib 0,95 taʼminlanish bilan aniqlanuvchi, uning oʻqli siqilishga qarshiligi (prizmatik mustahkamlik) — Rbn va oʻqli choʻzilishga — Rbtn, qarshiligi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning asosiy hisobiy mustahkamlik tavsiflari boʻlgan oʻqli siqilishga qarshiligi — Rb va oʻqli choʻzilishga — Rbt, qarshiligi, uning normativ qarshiliklarini materialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlib γm va oʻrnatilgan ishlash sharoiti koeffitsiyentiga mn koʻpaytirib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashda har xil sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi quyidagi 24-jadvalga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaterialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga γm birinchi chegaraviy holatlar 1,3ga teng oʻqli siqilish uchun va oʻqli choʻzilish uchun 1,5 ga teng qilib olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi chegaraviy holatlar uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga γm 1,0 teng qilib olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIsh sharoiti koeffitsiyenti tayinlashiga qarab quyidagilarga teng qilib olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,9 — birinchi chegaraviy holatlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,0 — ikkinchi chegaraviy holatlar uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQ ning 161-bandidagi va quyidagi 24-jadvaldagi keltirilgan betonning hisobiy qarshiliklarini, tegishli hollarda Mazkur SHNQ ning 25-jadvaliga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan birgalikda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24-jadval | ||||||||||||
Qarshilik turi | Shartli belgilar | Quyidagi siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi, Mpa(kgk / cm2)da | ||||||||||
V20 | V22,5 | V25 | V27,5 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 | ||
Birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda | ||||||||||||
Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik) | Rb | 10,5 (105) | 11,75 (120) | 13,0 (135) | 14,3 (145) | 15,5 (160) | 17,5 (180) | 20,0 (205) | 22,0 (225) | 25,0 (255) | 27,5 (280) | 30,0 (305) |
Oʻq boʻylab choʻzishga | Rbt | 0,85 (8,5) | 0,90 (9,0) | 0,95 (10,0) | 1,05 (10,5) | 1,10 (11,0) | 1,15 (12,0) | 1,25 (13,0) | 1,30 (13,5) | 1,40 (14,0) | 1,45 (14,5) | 1,50 (15,5) |
Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda | ||||||||||||
Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik) | Rb,ser | 15,0 (155) | 16,8 (170) | 18,5 (190) | 20,5 (210) | 22,0 (225) | 25,5 (260) | 29,0 (295) | 32,0 (325) | 36,0 (365) | 39,5 (405) | 43,0 (440) |
Oʻq boʻylab choʻzishga | Rbt,ser | 1,40 (14,5) | 1,50 (15,5) | 1,60 (16,5) | 1,70 (17,5) | 1,80 (18,5) | 1,95 (20,0) | 2,10 (21,5) | 2,20 (22,5) | 2,30 (23,5) | 2,40 (24,5) | 2,50 (25,5) |
Egilishda konstruksiyalarda boʻylama yoriqlar boʻlmasligini hisoblashlar uchun | Rb,sh | 1,95 (20,0) | 2,30 (23,5) | 2,50 (25,5) | 2,75 (28,0) | 2,90 (29,5) | 3,25 (33,0) | 3,60 (37,0) | 3,80 (39,0) | 4,15 (42,5) | 4,45 (45,5) | 4,75 (48,5) |
Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik): | ||||||||||||
oldindan zoʻriqtirishda va montaj qilishda | Rb, mc1 | - | - | 13,7 (140) | 15,2 (155) | 16,7 (170) | 19,6 (200) | 23,0 (235) | 26,0 (265) | 29,9 (305) | 32,8 (335) | 36,2 (370) |
foydalanish bosqichida | Rb, mc2 | 8,8 (90) | 10,3 (105) | 11,8 (120) | 13,2 (135) | 14,6 (150) | 16,7 (170) | 19,6 (200) | 22,0 (225) | 25,0 (255) | 27,5 (280) | 30,0 (305) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Rb,ser va Rbt,ser qiymatlari tegishli ravishda betonning normativ qarshiliklari Rbn va Rbtn larga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyani birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning bevosita qirqishga hisobiy qarshiliklari Rb,cut quyidagicha qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyma armaturalangan betonda joylashgan kesim uchun armatura ishi inobatga olinmaganda — Rb,cut= 0,1 Rb
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu kesim uchun armatura ishi qirqishga hisobga olinganda — mazkur SHNQ ning 213-bandi koʻrsatmasiga binoan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyigʻma elementlar betoni bilan quyma betonlar birikadigan joylarda mazkur SHNQ ning 306-bandiga rioya qilinganida — Rb,cut = 0.05 Rb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbeton konstruksiyalar uchun siqishga hisobiy qarshiliklar Rb va Rb, mc2 larni yuqoridagi 24-jadvaldagi koʻrsatilgan qiymatlardan 10 foizga kam etib bevosita qirqish uchun Rb,cut = 0.05 Rb deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTayanchlar yumaloq qobigʻining ichki boʻshligʻidagi (yadrosidagi) V20 sinfdagi quyma betonning hisobiy qarshiligini 25 foizga oshirib hisoblashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-jadval | |||
Ishlash sharoiti koeffitsiyentini kiritishga sababchi boʻladigan omillar | Ishlash sharoiti koeffitsiyenti | Ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladigan betonning hisobiy qarshiligi | Ishlash sharoiti koeffitsiyenti qiymati |
1. Koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklama | mb1 | Rb | Mazkur SHNQ ning 162-bandiga binoan |
2. Koʻndalang kesim maydoni 0,3 m2 va undan kam boʻlgan siqiluvchi elementlarni vertikal (tik) holatda betonlash | mb4 | Rb | 0,85 |
3. Betonni koʻndalang qisishdagi ikki oʻqli kuchlanish holatini taʼsiri | mb6 | Rb, Rb,sh | Mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan |
4. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻr-tacha harorati (minus 40°S) boʻlgan hududlarda, betonda suvga toʻyinish boʻlmagan holda konstruksiyaning ishlashi | mb7 | Rb | 0,9 |
5. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S) va undan yuqori boʻlgan hududlarda foydalaniladigan konstruksiyalardagi suvga toʻyingan betonning galma-galdan yaxlashi va erishi | mb8 | Rb | 0,9 |
6. DQN 2.04-01-98 (SNiP 23-01-99*)ga binoan IVA iqlim mintaqasida quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalarining ishlashi | mb9 | Rb, Rb,sh | 0,85 |
7.Bir nechtadan tarkib topgan konstruksiyalarda quyidagi hollar boʻlganida: | Mazkur SHNQ ning 164-bandiga, 28-jadvalga, 165-bandiga, 166-bandiga binoan | ||
oʻzaro betonlanadigan birikmalarda | mb10 | Rb | |
yelimlab biriktirilganda | mb10 | Rb | |
terilgandagi choklar armaturalanmagan qorishmalarda | mb10 | Rb | |
8. Elementlarni foydalanish bosqichida ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashda | |||
a) qiya egriligi va qiya nomarkaziy siqishga | mb13 | Rb, mc2 | 1,1 |
b) buralishga | mb14 | Rb,sh | 1,15 |
v) konstruksiya betoni bilan quyma beton birikadigan tekislik boʻylab ajralishga | mb15 | Rb,sh | 0,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Chidamlilikka hisoblanishi kerak boʻlgan elementlarga koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklamalar taʼsir etganida chidamlilikka hisoblashdagi betonning siqilishdagi hisobiy qarshiligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,f = mb1 Rb = 0,6βbεb Rb, (44)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, mb1 — ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb — birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi (mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga qarang);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβb — betonning vaqt oʻtishi bilan mustahkamligining ortishini inobatga oluvchi, mazkur SHNQ ning 26-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishεb — takrorlanuvchi kuchlanish siklining assimetriyasiga ρb =
bogʻliq va mazkur SHNQ ning 27-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent.
bogʻliq va mazkur SHNQ ning 27-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26-jadval | ||||||||
Siqilishga mustahkamligi boʻyicha beton sinfi | V27,5 va undan kichik | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 |
βb | 1,34 | 1,31 | 1,28 | 1,26 | 1,24 | 1,22 | 1,21 | 1,20 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27-jadval | ||||||
Takrorlanuvchi kuchlanish sikli koeffitsiyenti ρb | 0,1 va kam | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 va undan koʻp |
εb | 1,00 | 1,05 | 1,10 | 1,15 | 1,20 | 1,24 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. ρb ning oraliqdagi qiymatlarida εb koeffitsiyent interpolyatsiya qilib topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni koʻndalangiga σby kuchlanish bilan qisishdagi hisoblashlarda, betonning boʻylama siqishga, egilishdagi ajralishga Rb,sh va bevosita kesilishga Rb,cut hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) Rb uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,1Rb ≤σby≤0,2 Rb boʻlganida; mb6 = 1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσby 0,6 Rb ga teng kuchlanishda — mb6 = 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbular, hisoblashlarda inobatga olinadigan eng katta qiymatni koʻrsatadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) Rb,sh va Rb,cut lar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσby≤ 0,98 MPa (10 kgk / cm2) boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσby = 2,94 MPa (30 kgk / cm2) boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσby ning oraliqdagi qiymatlarida betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari interpolyatsiya qilib topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Uzunasiga boʻlaklardan tarkib topadigan konstruksiyalarni hisoblashda konstruksiya betoni va ulovchi chokni toʻldiruvchi material mustahkamliklari oralaridagi farqni, chok ishining har xil bosqichida, inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ning qiymatini, chok (oraliq) ning qalinligi b ga va chokdagi beton (qorishma)) mustahkamligi Rb,j ning, konstruksiya bloki betonining mustahkamligi Rb,con ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 28-jadvaldan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBlok qismining qalinligi 120 mm dan kam boʻlganida va blok tanasida zoʻriqtiriladigan armaturani oʻtkazish uchun teshik mavjud boʻlsa, 20 dan 40 mm gacha qalinlikdagi chokdagi ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini, 70 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek, 70 mm qalinlikdagi chok uchun ham 200 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28-jadval | |||||||||
Chokning qalinligi, mm da |
| ||||||||
0,2 va undan kam | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | |
20 dan 40 gacha | 0,70 | 0,76 | 0,82 | 0,88 | 0,94 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
70 | 0,50 | 0,58 | 0,65 | 0,72 | 0,80 | 0,85 | 0,90 | 0,95 | 1,0 |
200 va undan koʻp | 0.20 | 0,30 | 0.40 | 0,50 | 0,60 | 0,70 | 0,80 | 0,90 | 1,0 |
nisbati quyidagicha boʻlganidagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Uzunasiga boʻlaklardan tuzilgan choklari yelimlanib birlashtiriladigan konstruksiyalarni, yelim toʻla qotmagan sharoitdan montaj qilish paytidagi yuklamalari koʻtarish qobiliyati boʻladigan etib loyihalash kerak. Uzunasiga boʻlaklardan yelimlab tuziladigan konstruksiyalarni hisoblashlarda, bloklar betonning hisobiy qarshiligiga kiritiladigan va yelim qotganga qadar konstruksiya mustahkamligi kamayishini inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyentini, bloklar uchlaridagi betonning sirt yuzasining turiga bogʻliq holda qabul qilish va yuza notekis boʻlganida 0,90 ga, silliq boʻlganida 0,85 ga teng deb olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliqlari kesimning katta oʻlchamidan kichik boʻlgan yelimlangan choklar uchun hamda yonidan birlashtiriladigan diafragmalar ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini 0,05 ga kamaytirish kerak. Yelimlab ulangan joylardagi yelimi toʻla qotgan holat uchun mb10= 1 deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Armaturalanmagan qorishmalarda terilgan beton bloklarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 161-bandiga muvofiq beton konstruksiyalar uchun qabul qilinadigan betonning hisobiy qarshiligiga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ni kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishblok betonining sinfi V20 va V22,5 boʻlganida — 0,85;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishblok betonining sinfi V25 va V35 boʻlganida — 0,75;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishblok betonining sinfi V40 va yuqori boʻlganida — 0,70.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu holda, choklarning qalinligi 1,5 sm dan katta boʻlmasligi kerak va choklarning 28 kunlik mustahkamligi 19,6 MPa (200 kgk/sm2)dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Oldindan taranglashtirilgan konstruksiyalarni tayyorlashda betonni qisish, uning loyihadagi sinfi uchun shart qilib qoʻyilgan mustahkamligidan kam boʻlmagan holda ruxsat etiladi. Betonning uzatish mustahkamligini belgilash uchun hisobiy qarshiligini mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan betonning yaqin sinflariga tegishli qiymatlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning toʻla miqdorini betonga berish vaqtidagi va montaj qilishdagi, uning mustahkamligini V25 sinfiga muvofiq keladigan mustahkamlikdan kam boʻlmaydigan qilib belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-bob. Deformatsiyalanish xususiyatlarining tavsiflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Betonning asosiy deformatsiyalanish xususiyatlariga quyidagi normativ qiymatlar kiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning chegaraviy deformatsiyalari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻqli siqilishda ebo;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishegilishdagi siqilishida ebu;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻqli choʻzilishda ebto va choʻzilishdagi ebtu;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsiqilish va choʻzilishdagi edastiklik moduli Eb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeformatsii moduli E;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning siljish moduli Gb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti n;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning chegaraviy oqish deformatsiyasi sn;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton konstruksiyasi tabiiy sharoitda qotganida, betonning siqishdagi va choʻzishdagi elastik modullari toʻgʻrisida tajribadan olingan maʼlumotlar boʻlmagan holda ularning qiymatlari quyidagi 29-jadvaldan olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29-jadval | |||||||||||
Siqishga mustahkamlikka koʻra beton sinfi | V20 | V22,5 | V25 | V27,5 | V30 | V35 | V40 | V45 | V50 | V55 | V60 |
Eb× 10 3, MPa (kgk/ cm2) | 27,0 (275) | 28,5 (290) | 30,0 (306) | 31,5 (321) | 32,5 (332) | 34,5 (352) | 36,0 (367) | 37,5 (382) | 39,0 (398) | 39,5 (403) | 40,0 (408) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagi jadvalda keltirilgan elastik modullarining qiymatlari Eb ni quyidagi koʻrsatilgan hollarda va miqdorlarda kamaytirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishissiqlik namlik bilan ishlangan va yaxlab ham eriydigan sharoitda ishlaydigan betonlar uchun 10 %;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDQN 2.04 (SNiP 23-01-99) talablariga muvofiq IVA iqlimiy mintaqada quyosh radiatsiyasidan himoya qilinmagan konstruksiyali beton uchun 15 %.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton bloklardan terilgan hollarda quyidagi sinflardagi betonlar uchun elastiklik modullarining Eb qiymatlarini quyidagicha qabul etish, kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV20‑V35 boʻlganda — 0,5Eb deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV40 va undan katta boʻlganida — 0,6 Eb deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYigʻma-quyma turda qilinadigan tayanch betonning, butunasiga keltirilgan umumiy elastiklik moduli, teriladigan bloklar va kesim yadrosidagi betonlarning elastik modullari qiymatlaridan ularning har bittasining kesimi maydonlarining tayanch kesimining umumiy maydoniga nisbatan qancha miqdorini tashkil etishiga asoslanib, oʻrtachasi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn va oqish deformatsiyasini sn mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 3-jadvalidan qabul qilsa boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning siljish moduli Gb ni Eb ga teng deb, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyentini (Puasson koeffitsiyentini) — ν = 0,2 deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarning ulanadigan joylaridagi foydalaniladigan yelimlarning elastiklik modulining minimal qiymati 1500 MPa (150 000 kgk/sm2) dan kam, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti ν ni 0,25 dan koʻp boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCheklovchi oʻziga xos siljish va siqilish shtammlari standart qiymatlarni mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 4-jadvalidan olingan tuzatish omillariga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-bob. Armatura
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Poʻlat buyumlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Koʻprik inshootlari va quvurlarini temirbeton konstruksiyalarga qoʻyilgan talablar asosida hisoblashda armatura turi va uning normallashtirilgan va nazorat qilinuvchi koʻrsatkichlari oʻrnatilgan boʻlishi kerak. Armaturaning asosiy mustahkamlik koʻrsatkichlariga armaturaning choʻzilishga mustahkamlik sinfi kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari, har bir armatura sinfiga (oquvchanlik chegaralari tasniflaridan tashqari) oʻzining uzilishga mustahkamligi va uzilishdan keyingi nisbiy tekis choʻzilish qiymatlari mos keladi. Bu tasniflarning qiymatini armaturaning amaldagi davlat standartlari yoki texnik shartlari orqali olinadi va sertifikatsiyalash sinovlari bilan tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning turini konstruksiyaning tayinlanishiga, konstruktiv yechimga, yuklama va tashqi muhit taʼsiri xarakteriga qarab belgilanadi. Armaturaga qoʻshimcha sifat koʻrsatkichlariga mos keluvchi standartlar orqali aniqlanuvchi quyidagi talablar qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpayvandlash bogʻlanishlarini mustahkamligini uning payvand va bogʻlovchi turiga qarab sinash orqali baholanadigan payvandlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsinishga qadar egilishga (sterjenlar) yoki bukilishga (arqonlar) sinash orqali baholanadigan plastikligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaʼlum bir vaqt ichida kuchlanish taʼsiri sarfining qiymatini sinash orqali baholanadigan relaksatsiyaga mustahkamligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuklash sikli soniga qarab chidamlilik chegarasining sinash orqali baholanadigan charchashga mustahkamligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpast manfiy temperatura taʼsirida (minus 40 0S) namunalarni hamda payvandli bogʻlanishlarni mustahkamlikka va zarb yopishqoqligiga sinash orqali baholanadigan sovuqqa chidamliligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuzilishga qadar maʼlum bir vaqt ichida agressiv muhitda kuchlanganlik holatida boʻlgan armaturani sinash orqali baholanadigan korroziyaga chidamliligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton koʻpriklar va quvurlarning armaturalari uchun hisoblash bilan belgilanadigan poʻlatning markasini konstruksiya elementlarining ishlash sharoitiga va qurilish boʻladigan joyning eng sovuq besh kunligidagi tashqi havoning haroratiga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 41, 226 va 269-bandlarini inobatga olgan holda, quyidagi 30-jadvaldan orqali qabul qilish kerak. Bu yerda “musbat” ishorasi koʻrsatilgan markadagi poʻlatni ushbu sharoitda qoʻllanish mumkinligini koʻrsatadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar xil sinfdagi choʻziladigan ishchi armaturalar ishlatilganda mustahkamlikka hisoblashlarda quyidagilarga rioya etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmaydigan armaturalar uchun ularning eng kam mustahkamlikdagi armatura poʻlatiga tegishli hisobiy qarshiligini qabul qilish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armaturalar uchun faqat bitta markadagi armaturani inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA300 (A-II) sinfli St5ps markali armaturani, koʻpriklarning oraliq qurilmalari (shu jumladan xomutlar uchun ham) va tayanchlarida uning sterjenlarining diametrlari quyidagilardan katta boʻlmagan holda ishlatish ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchidamlilikka hisoblanmaydigan armaturali elementlari uchun 20 mm:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlari uchun 18 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDiametri 22 mm va undan kattaroq koʻrsatilgan poʻlat armaturalarni faqat muzlash qatlamining yarimidan pastda joylashgan poydevor va tayanch qismlarida ishlatish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTermik mustahkamlangan ikkilamchi va yopiq poʻlat armaturalarni, yuqori mustahkamli armatura simlarni, K-7 sinfli armatura kanatlari va spiralsimon yoʻgʻirilgan poʻlat kanatlarni payvandlab biriktirish mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton konstruksiyasi tanasida boʻlgan zoʻriqtirilgan sterjenli armaturalarin har qanday detal yoki armaturalarga eritib ulash mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYangi hamda import armaturalaridan ishchi armatura (hisobiy) sifatida foydalanish belgilangan tartibda olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30-jadval | |||||||||
Poʻlat armatura turi | Poʻlat armatura sinfi | Armatura poʻlati sifatini belgilovchi hujjat | Oquvchanlik chegarasi σt, shartli oquvchanlik chegarasi σ0,2, mustahkamlik chegarasi σv, boʻyicha cheklanishlar, MPa | Poʻlat markasi | Diametr, mm | Chidamlikka hisoblanmaydigan armaturali elementlar | Chidamlikka hisoblanadigan armaturali elementlar | ||
eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havo harorati °S , quyidagicha boʻlgan rayonlarda ishlatilganda | |||||||||
–30 va yuqori | –30 dan –40 gacha | –30 va yuqori | –30 dan –40 gacha | ||||||
Issiq quyilgan silliq sterjenli | A240 (A-I) | GOST 5781 –82* GOST 380 -05 | 235 < σt < 310 380 < σv < 500 | St3sp | 6 — 10 | + | + | + | + |
St3sp | 12 — 40 | + | + | + | + | ||||
St3ps | 6 — 10 | + | + | + | +1) | ||||
St3ps | 12 — 16 | + | +1) | + | +1) | ||||
St3ps | 18 — 40 | + | +1) | +1) | – | ||||
St3kp | 6 — 10 | + | – | – | – | ||||
Sirti notekis issiq quyilgan sterjenli | A300 (A-II) | GOST 5781 –82* GOST 380 -05 | 295 < σt < 370 500 < σv < 570 | St5sp | 10 — 40 | + | + | + | + |
St5ps | 10 — 16 | + | +1) | + | +1) | ||||
St5ps2 | 18 — 40 | + | - | +1) | - | ||||
Ac300 (As-II) | 10GT | 10 — 32 | + | + | + | + | |||
A400 (A-III) | 300 < σt < 470 600 < σv < 700 | 25G2S | 6 — 40 | + | + | + | +1) | ||
35GS | 6 — 40 | + | +2) | - | - | ||||
A600 (A-IV) | Haqiqiy qiymatlar σt, σ0,2, σv normallashtiril gan qiymatdan 100 dan koʻp oshishi mumkin emas | 20XG2S | 10 — 22 | + | + | + | + | ||
A-800 (A-V) | 23X2G2T | 10 — 32 | + | + | + | + | |||
Sirti notekis termik mustahkamlangan sterjenli | At6004) (At-IV) | GOST 10884 -94 | 28S | 10 — 28 | +3) | +3) | - | - | |
10GS2 | 10 — 18 | +5) | +3) | - | - | ||||
25S2R | 10 — 18 | +3) | +3) | - | - | ||||
At8004) (At-V) | 25S2R | 10 — 28 | +3) | +3) | - | - | |||
At10004) (At-VI) | 25S2R | 10 — 16 | +3) | +3) | - | - | |||
Yuqori mustahkamlikdagi sirti silliq sim | V1500- B1000 (V-II) | GOST 7348 -81* | Haqiqiy qiymatlar σ0,2 i σv σv normallashtiril gan qiymatdan 300 dan koʻp oshishi mumkin emas | - | 3 — 8 | + | + | + | + |
Sirti notekis yuqori mustahkamlikdagi sim | Vr1500- Br1100 (Vr-II) | - | 3 — 8 | + | + | + | + | ||
Armatura arqonlar | K7-1500- K7-1410 (K-7) | GOST 13840 -68* | - | 9 — 15 | + | + | + | + | |
Poʻlat arqonlar | Buramali | - | - | - | GOST boʻyicha sim diametrlari 3 mm va katta | + | + | +5) | +5)) |
qoʻshaloq eshilgan | GOST 3067 -88* | + | + | +5) | +5) | ||||
Yopiq | GOST 3090 -73* GOST 7675 -73* GOST 7676 -73* | GOST boʻyicha | + | + | +5) | +5) | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Toʻqilgan karkas va toʻrlarda ishlatishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Dinamik koeffitsiyent 1,1 dan katta boʻlgan holda faqat toʻqilgan karkaslar va toʻrlarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Faqat oʻlchov uzunligining butun sterjeni shaklida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) Faqat S (payvandlanadigan) va K (zanglagandagi chaqnab yorilishga chidamli) markalardagi termik mustahkamlangan poʻlat armaturalar qoʻllashga ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) Faqat aralash har xil harakatlar oʻtkaziladigan koʻpriklarning oraliq qurilmalarida ishlatishga ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Montaj (koʻtariluvchi) qilishdagi kerakli ilmoq uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armatura ishlatishni koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLoyihada, konstruksiyani tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati 40°S dan past boʻlmagan holda montaj qilish nazarda tutilganida, montaj qilish ilmoqlari uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armaturani ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Barcha sharoitlarda konstruktiv armaturalar sifati mazkur SHNQ ning 30-jadvalida koʻrsatilgan A240 (A-I) va A300 (A-II) sinflardagi poʻlat armaturalarni hamda Vr sinfdagi tashqi yuzasi notekis armatura simlarni ishlatish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Deformatsiya choklari va boshqa hisoblanadigan elementlarning birlashtirishga qoʻyiladigan buyumlari uchun prokat poʻlatlarni va boshqa jihozlarni mazkur SHNQ ning 27-bobidagi talablar boʻyicha qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19282 va GOST 19292 (17GS va 17G1S markalardan tashqari)larda koʻrsatilgan poʻlatlar markalardan qilingan prokatlarni ham, shuningdek qoʻshimcha issiqlik bilan ishlanmagan va taqdim etishni oltinchi darajasidan past boʻlmaganda ham qoʻllash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQurilish boʻladigan hududda eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 30°S dan past emas va dinamik koeffitsiyenti 1,1 dan koʻp boʻlmaganida GOST 535-05 boʻyicha St3ps markadagi 4 — 24 mm qalinlikdagi poʻlat prokatni qoʻllash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchlar taʼsiriga hisoblanmaydigan birlashtirishga qoʻyiladigan jihozlar uchun GOST 535-05 da koʻzda tutilgan qalinligi 4-30 mm boʻlgan St3kp markadagi poʻlat prokatlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Armaturaning hisobiy tavsiflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Armaturaning asosiy mustahkamlik tavsiflari mavjud poʻlat armaturalar standartlaridan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSterjenli armaturalar uchun choʻzilishda (siqilishda) normativ qarshilik Rs,n sifatida qoldiq choʻzilishning 0,2 foiziga toʻgʻri keluvchi fizik yoki shartli oquvchanlik chegarasiga teng kuchlanish olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTekis simli armatura sinfi V GOST 7348-818 boʻyicha va armatura arqonlari K-7 GOST 13840-68 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,95 ga teng kuchlanishi olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNotekis profilli Vr GOST 7348-81 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,9 ga teng kuchlanishi olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQayd etilgan tavsiflar poʻlat armaturalarning amaldagi davlat standartlari orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmatura qarshiligining hisobiy qiymatlari armatura qarshiligining meʼyoriy qiymatlarini mustahkamlash uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi. Ishonchlilik koeffitsiyentining qiymatlari mustahkamlash sinfiga va koʻrib chiqilgan chegara holatiga qarab olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning meʼyoriy qiymatlari kamida 0,95 xavfsizlik bilan kafolatlanadi, deformatsiya xususiyatlarining meʼyoriy qiymatlari ularning oʻrtacha qiymatlariga teng ravishda olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻzilishda (siqilishda) novda armaturaning asosiy mustahkamlik xususiyati 0,2 foizga teng qoldiq choʻzilishga mos keladigan shartli fizik oqim kuchi mlm qiymatiga teng qarshilikning standart qiymati hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 7348 boʻyicha V sinfidagi silliq simni mustahkamlash va GOST 13840 boʻyicha K7 armatura arqonlari uchun standart qarshilik qiymati sifatida shartli oqish kuchining 0,95 ga mos keladigan kuchlanishlari olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu xususiyatlar poʻlatlarni mustahkamlash uchun amaldagi davlat standartlarga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchlanishdagi armaturaning hisobiy mustahkamlik xususiyatlari (hisobiy qarshiliklari) standart qiymatlarni material uchun tegishli ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish (mustahkamlash turi va sinfiga, chegara holatlar guruhiga qarab belgilanadi) va mazkur SHNQ ning 31-jadvali (12-ilovasi)ga muvofiq olingan maqsadli ish sharoitlari koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 31-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelgilangan maqsadlar uchun mehnat sharoitlari koeffitsiyentlari quyidagicha teng qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklari uchun — 0,90;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil koʻpriklar uchun — 0,95.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material uchun ishonchlilik koeffitsiyentlari va ish sharoitlari koeffitsiyentlari 1,0 ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning elastiklik moduli E hisobiy qiymatini uning normativ qiymatiga tenglab olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning umumlashgan mexanik xususiyatining tavsifi sifatida kuchlanish va nisbiy deformatsiya orasidagi bogʻlanishni, uning qisqa vaqt ichida bir marotabalik yuklanishdagi (standart sinovga muvofiq) oʻrnatilgan tartibdagi normativ qiymatlarini olish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarida ishlatishga ruxsat etiladigan poʻlat armaturalarning choʻzilishga hisobiy va normativ qarshiliklarini quyidagi 31-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31-jadval | |||||
Poʻlat armatura sinfi | Diametri, mm | Choʻzilishga normativ qarshiliklari Rsn va Rpn MPa (kgk /sm2) | I-guruh chegaraviy holatlariga hisoblagandagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklar MPa (kgk /sm2), quyidagi koʻpriklar va quvurlar uchun | ||
temir yoʻllardagi | avtomobil yoʻli va shaharlardagi | ||||
Zoʻriqtirilmaydigan (Taranglashtirilmaydigan) armatura | |||||
1. Sterjenli: | |||||
a) sirti silliq A240 (A-I) | 6 — 40 | 235 (2400) | 200 (2050) | 210 (2150) | |
b)sirti notekis (davriy profilda): | |||||
A300 (A-II), Ac300 (Ac-II) A400 (A-III) | 10 — 40 6 va 8 10 — 40 | 295 (3000) 390 (4000) 390 (4000) | 250 (2550) 320 (3250) 330 (3350) | 265 (2700) 340 (3450) 350 (3550) | |
Zoʻriqtirilgan ( Taranglashtirilgan) armatura | |||||
2. Sterjenli: a) issiq quyilgan | |||||
A6001) (A-IV) A800 (A-V) | 10 — 32 10 — 32 | 590 (6000) 785 (8000) | 435 (4500) 565 (5750) | 465 (4750) 600 (6100) | |
b)termik mustahkamlangan: | |||||
At600(At-IV) At800 (At-V) At1000 (At-VI) | 10 — 28 10 — 14 16 — 28 10 — 14 16 | 590 (6000) 785 (8000) 785 (8000) 980 (10 000) 980 (10 000) | - - - - - | 465 (4750) 645 (6600) 600 (6100) 775 (7900) 745 (7600) | |
3. Yuqori mustahkamlikdagi sim: a) sirti silliq V-II | |||||
V1500 V1400 V1400 V1300 V1200 | 3 4 5 6 7 | 1490 (15 200) 1410 (14 400) 1335 (13 600) 1255 (12 800) 1175 (12 000) | 1120 (11 400) 1060 (10 800) 1000 (10 200) 940 (9600) 885 (9000) | 1180 (12 050) 1120 (11 400) 1055 (10 750) 995 (10 150) 930 (9500) | |
b) sirti notekis Vr-II (davriy profilda): | |||||
V1500 V1400 V1400 V1200 | 3 4 5 6 | 1460 (14 900) 1375 (14 000) 1255 (12 800) 1175 (12 000) | 1100 (11 200) 1030 (10 500) 940 (9600) 885 (9000) | 1155 (11 800) 1090 (11 100) 995 (10 150) 930 (9500) | |
4. Arqon armatura | |||||
K-7-1500 K-7-1500 K-7-1400 | 9 12 15 | 1375 (14 000) 1335 (13 600) 1295 (13 200) | 1030 (10 500) 1000 (10 200) 970 (9900) | 1090 (11 100) 1055 (10 750) 1025 (10 450) | |
5. Spiral (burama) yoki qoʻshaloq oʻralgan va yopiq poʻlat arqonlar | Tegishli standartlar boʻyicha | 0,75 Rrpn (bu yerda Rrpn arqonning butuniga uzilishga normativ qarshiligi) | 0,54 Rrpn | 0,57 Rrpn | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAralash armaturalashda A600 (A-IV) sinfidagi sterjenli issiq quyilgan armaturani zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. GOST 7348 ga muvofiq 3 — 8 mm li arqon mustahkamlik sinfi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsilliq uchun 1500 dan 1100 gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdavriy profilli uchun 1500 dan 1000 gacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 13840 ga muvofiq 9 — 15 mmli armaturali K-7 kanatlarning mustahkamlik sinfi 1500 dan 1400 gacha boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi zoʻriqtirilmaydigan poʻlat armaturalarning siqilishga hisobiy qarshiliklari Rsc ni, ushbu armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rs ga barobar deb qabul qilish kerak. Element kesimining siqilgan qismida joylashgan va beton bilan jipslashgan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi konstruksiyalarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda foydalanadigan eng katta hisobiy siquvchi kuchlanish — Rps, 500 MPa (5100 kgk /sm2) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Hisoblashlarda bevosita koʻrinmaydigan yuklama xarakteri, muhit taʼsiri, texnologik faktorlar va ishlash sharoitlarini, armaturaning mustahkamlik va deformatsion tavsiflarini hisoblashda bevosita uning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari orqali inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturani chidamlilikka hisoblashda (temir yoʻl va metropoliten uchun alohida ajratib quriladigan koʻpriklarda), poʻlat armaturaning zoʻriqtirilmaydigani uchun Rsf va zoʻriqtiriladigani uchun Rpf boʻlgan choʻzilishdagi hisobiy qarshiliklarini kuyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRsf = mas1 Rs=εps βpw Rs, (47)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRrpn = mas1 Rs=εpp βpw Rp, (48)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, mas1 , map1 — koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRs, Rp — poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishεps, εpp — quyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armaturadagi kuchlanish oʻzgarishining sikl assimetriyasi 
ga bogʻliq koeffitsiyentlar;
ga bogʻliq koeffitsiyentlar;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβpw — quyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armatura elementlarining ishlash sharoitiga, ularga payvandlab biriktirilgan boshqa elementlar yoki payvandlab ulangan joylar mavjudligini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32-jadval | |||||||||
Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi (turlari yoki xususiyatlari) | ρ dagi εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari | ||||||||
-1 | -0,5 | -0,2 | -0,1 | 0 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,35 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
εrs koeffitsiyenti | |||||||||
A240 (A-I) | 0,48 | 0,61 | 0,72 | 0,77 | 0,81 | 0,85 | 0,89 | 0,97 | 1 |
A300 (A-II) | 0,40 | 0,50 | 0,60 | 0,63 | 0,67 | 0,70 | 0,74 | 0,81 | 0,83 |
As300 (As-II) | - | - | 0,67 | 0,71 | 0,75 | 0,78 | 0,82 | 0,86 | 0,88 |
A400 (A-III) | 0,32 | 0,40 | 0,48 | 0,51 | 0,54 | 0,57 | 0,59 | 0,65 | 0,67 |
εrp koeffitsiyenti | |||||||||
A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kontaktli payvandlab ulangan) | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
V yoki undan qilingan oʻramli | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Vr yoki undan qilingan oʻramli | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
K-7 | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32-jadval yakuni | |||||||||
Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi (turlari yoki xususiyatlari) | ρ dagi εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari | ||||||||
0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,75 | 0,8 | 0,85 | 0,9 | 1 | |
1 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
εpskoeffitsiyenti | |||||||||
A240 (A-I) | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
A300 (A-II) | 0,87 | 0,94 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
As300 (As-II) | 0,90 | 0,92 | 0,94 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
A400 (A-III) | 0,70 | 0,75 | 0,81 | 0,90 | 0,95 | 1 | 1 | 1 | 1 |
εpp koeffitsiyenti | |||||||||
A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kon-taktli pay-vandlab ulangan) | 0,38 | 0,49 | 0,70 | 0,78 | 0,85 | 0,91 | 0,94 | 0,96 | 1 |
V yoki undan qilingan oʻramli | - | - | - | - | 0,85 | 0,97 | 1 | 1 | 1 |
Vr yoki undan qilingan oʻramli | - | - | - | - | 0,78 | 0,82 | 0,87 | 0,91 | 1 |
K-7 | - | - | - | - | 0,78 | 0,84 | 0,95 | 1 | 1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Burama yoki qoʻshaloq eshilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun ρ≥85 boʻlganida εpp koeffitsiyentini birga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρ<85
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρ ning oraliqlardagi qiymatlari uchun εps va εpp koeffitsiyentlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33-jadval | |||||
Payvandlangan birikma turi | Sikl assimetriyasi koeffitsiyenti sikla r | Quyidagi sinflardagi poʻlat armaturalar boʻlganida diametri 32 mm va undan kichik sterjenlar uchun βpw koeffitsiyenti | |||
A240 (A-I) | A300 (A-II), As300 (Ac-II) | A400 (A-III) | A600 (A-IV) | ||
Kontaktli payvandlangan (tozalamasdan) | 0 0,2 0,4 0,7 0,8 0,9 | 0,75 0,85 1 1 1 1 | 0,65 0,70 0,80 0,90 1 1 | 0,60 0,65 0,75 0,75 0,75 0,85 | - - 0,75 0,75 0,80 0,90 |
Uzaytirilgan qatlamlar podkladka qoʻyilib vanna usilida payvandlangan | 0 0,2 0,4 0,7 0,8 0,9 | 0,75 0,80 0,90 0,90 1 1 | 0,65 0,70 0,80 0,90 1 1 | 0,60 0,65 0,75 0,75 0,75 0,85 | - - - - - - |
Oʻzaro kesishadigan nuqtada kontaktlab payvandlash va boshqa sterjenlarni yoniga payvandlash, juft aralash yopishmalarda payvandlash | 0 0,2 0,4 0,7 0,8 0,9 | 0,65 0,70 0,75 0,90 1 1 | 0,65 0,70 0,75 0,90 1 1 | 0,60 0,65 0,65 0,70 0,75 0,85 | - - - - - - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Choʻzilayotgan armatura sterjeni diametri 32 mm dan katta boʻlganida βρw qiymatlarini 5 % ga kamaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. r< 0 boʻlganida, βρw qiymatini r< 0 boʻlgandagi qiymatdagidek qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Sterjenlardagi payvandlab ulangan joylari kontakt usulida bajarilib, keyin boʻylamasiga tozalangan A600 (A-IV)sinfdagi choʻzilayotgan poʻlat armaturalar uchun βpw=1 deb qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. ρ ning oraliqlardagi qiymatlarida βρw ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Qiya kesimlardagi choʻzilgan koʻndalang armaturani (xomutlar va bukilgan sterjenlarni) koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblashda poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlari kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsterjen armaturalar uchun — ma4 =0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori mustahkamlikdagi simdan qilingan armatura, K-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali, qoʻshaloq va yopilgan poʻlat arqonlar uchun ma4 =0,7 qiymatdagi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA400 (A-III) sinfiga poʻlat armaturadan qilinadigan payvandlangan karkaslardagi xomutlarning diametri boʻylama sterjenlarning diametrining 1/3 dan kam boʻlganida koʻndalang kuchga hisoblashdagi xomutlardagi inobatga olinadigan kuchlanishlar quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, Mpa (kgk /sm2):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxomutlar diametri 6 m va 8 mm boʻlganida 245 (2500) dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxomutlar diametri 10 mm va undan katta boʻlganida 255 (2600) dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Boʻylamasiga mexanik tozalamasdan konstruksiyali payvandlash bilan bajariladigan ulangan joylarni va siljitilgan juft qatlamlar qoʻyib ulangan joylarni qoʻllaganda, A600 (A-IV) va A800 (A-V) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ma5=0,9 boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladi. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun kontakt payvandlash bilan uzaytirilgan xalta tagliklar, siljitilgan juft yopishmalar qoʻyib, vanna usulida bajarilgan ulangan joylar boʻlganida, choʻzilishga hisobiy qarshiliklarni, ulangan joylari yoʻq boʻlgan poʻlat armaturalarnikidek bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiladigan konstruksiyalardagi choʻzilgan armaturani mustahkamlikka hisoblashda, egiluvchi elementning choʻzilayotgan qirrasidan kesimning choʻzilgan zonasi balandligining 1/5 qismidan katta masofada joylashgan armatura elementlari uchun (alohida sterjenlar, oʻramlar, arqonlar) poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentini quyidagi qiymatda kiritmoq kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(49)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, h-x — kesimning choʻzilgan zonasi (qismining) balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesimning choʻzilgan qismining chekkadagi qirrasidan choʻzilgan armatura elementi oʻqigacha boʻlgan masofa.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Konstruksiyani oldindan zoʻriqtirish va uni montaj qilish bosqichlaridagi hisoblashlarda poʻlat armaturaning hisobiy qarshiliklarini quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsterjenli poʻlat armatura va yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilingan armatura elementlari uchun — 1,10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali va qoʻshaloq oʻrilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun — 1,05.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Burama yoki qoʻshaloq eshilgan poʻlat arqonlarni diametri D, 24d dan kichik boʻlgan (d — arqon diametri) yarimaylana hisoblashlarda arqonlarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga, D/d nisbat 8 dan 24 gacha boʻlganda quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladigan arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma10 kiritilishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (50)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDiametri D, 8d dan kichik boʻlgan blok atrofida bukilganda, arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyentini tajribada tekshirishlar natijasiga binoan belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Diametri 5 mm, yuqori mustahkamlikdagi ruxlangan V-II sinfdagi silliq simni mustahkamlikka hisoblashlarda simning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma11 ni kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrtacha tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan qilib S guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,94;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjiddiy tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan etib J guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,88.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Poʻlat buyumlar uchun hisobiy tavsiflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Temirbeton koʻpriklar va quvurlarning alohida konstruktiv qismidan iborat boʻladigan poʻlat buyumlar (tayanchlar, deformatsiya choklari va sharnirlar elementlari, tirash uskunalari va h. k.) uchun yupqa listli va fasonli prokatlardan tayyorlanib qoʻyiladigan poʻlat buyumlar uchun hisobiy qarshiliklarni koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari elementlaridagidek qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning ichida ankerlanadigan sterjenli armaturalar uchun hisobiy qarshiliklarni armaturalarga tegishli koʻrsatmalarga binoan qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Armaturaning deformativ xususiyatlarining tavsiflari va elastik modullarining nisbati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Armaturaning asosiy deformatsion tavsiflari quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuchlanishning normativ qiymatlariga erishilganda armaturaning nisbiy choʻzilish deformatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturaning elastiklik moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfizik chegaraviy oquvchanlikka ega boʻlgan armatura uchun nisbiy choʻzilish deformatsiyasining normativ qiymatini uning normativ qarshiligi va elastiklik moduli qiymati uchun toʻgʻri kelgan elastiklik deformatsiyasi orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShartli oqish chegarasiga ega boʻlgan armatura uchun armatura choʻzilishining normativ nisbiy deformatsiyasi shartli oqish chegarasi kuchlanishidagi 0,2 foizga teng boʻlgan uning qoldiq choʻzilishi va elastiklik nisbiy choʻzilishlarining yigʻindisiga teng qilib olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning normativ elastiklik moduli choʻzilishda va siqilishda bir xil qilib olinadi va uning turi va sinfiga qarab oʻrnatiladi. Armatura elastiklik modulining qiymatlarini quyidagi 34-jadvaldan olish kerak. Zarur boʻlgan hollarda elastiklik modulining qiymati nazorat sinovi natijalari orqali belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34-jadval | ||
Poʻlat armatura sinfi (turi) | Armaturaning elastiklik moduli, MPa (kgk /sm2)da, | |
Es zoʻriqtirilmaydigan | Ep zoʻriqtirilgan | |
A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) | 2,06×105(2,1×106) | - |
A400 (A-III) | 1,96×105(2,0×106) | - |
A600 (A-IV), At600 (At-IV), A800 (A-V) | - | 1,86×105(1,9×106) |
At1000 (At-V), At1000 (At-VI) | - | 1,86×105(1,9×106) |
B, BpI sinflardagi parallel simlar | - | 1,96×105(2,0×106) |
V-II va Bp-II sinflardagi parallel simlardan qilingan oʻramlar. | - | 1,77×105(1,8×106) |
arqon armaturalar sinfi K-7 | 1,77×105(1,8×106) | |
K-7 arqon armaturalardan qilingan oʻramlar | - | 1,67×105(1,7×106) |
Poʻlat arqonlar: | - | |
Burama va qoʻshaloq eshilgan | - | 1,67×105(1,7×106) |
yopiq | - | 1,57×105(1,6×106) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Zoʻriqtirilmagan armaturali koʻpriklarni chidamlilik va yorilishga pishiqlikka hisoblashlardan tashqari, koʻpriklar elementlarini elastik jismlar hisobi formulalariga binoan bajariladigan qolgan barcha hisoblashlarda, armaturalar uchun yuqoridagi 34-jadvalda va betonlar uchun mazkur SHNQ ning 29-jadvalida keltirilgan elastiklik modullarining qiymatlariga binoan aniqlanadigan modullar nisbatlari 
dan foydalanish kerak.
dan foydalanish kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtirilmagan armaturali koʻprik elementlarini chidamlilikka va yorilishga pishiqlikka hisoblashlarda kuchlanishlarni, keltirilgan kesimning geometrik tavsiflarini aniqlashda armatura kesimi maydoni, betonning titrashda oqishini inobatga oluvchi elastiklik modullar nisbatlari koeffitsiyenti n' bilan hisobga olinadi. n' ni, betonning sinflariga koʻra quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV20..........................…22,5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV22,5 va V25..................20
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV27,5..............................17
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV30 va V35.....................15
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV40 va undan yuqori......10
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-bob. Koʻpriklar va quvurlarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hamda mustahkamlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Element boʻylama oʻqiga normal kesimlarni mustahkamlikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton elementlarini hisoblashni chegaraviy qiymatlari bilan taqqoslagan holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarda egiladigan, markaziy va nomarkaziy choʻziladigan beton elementlarini qoʻllash mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Statik noaniq konstruksiyalardagi hisobiy zoʻriqishlari, betonning oʻtirishi va oqishini sunʼiy ravishda tartiblashtirish, yoriq hosil boʻlishi va oldindan zoʻriqtirishlar oqibatida zoʻriqishning katta taqsimlanishlarini hisobga olish zarur. Ushbu sanalgan yuklamalar va taʼsirlarning normativ qiymatlaridan topilgan zoʻriqishlarning umumiy qiymatiga 1,1 (yoki 0,9) ga teng boʻlgan ishonchlilik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Konstruksiya elementlaridagi zoʻriqishlarning chegaraviy qiymatlarini element boʻylama oʻqiga normal va qiya kesimlarida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Beton va temirbeton elementlarni siquvchi boʻylama kuch N taʼsiriga hisoblashda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlardagi olingan qiymatlarning kam miqdordagisini zoʻriqishning hisobiy qiymati tariqasida qabul qilish kerak. Mustahkamlikka hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet ec,cn = 
lo ni inobatga olish kerak (lo — elementning geometrik uzunligi yoki uning mahkamlangan nuqtalarining orasidagi qismi mazkur SHNQ ning 153-bandi boʻyicha).
lo ni inobatga olish kerak (lo — elementning geometrik uzunligi yoki uning mahkamlangan nuqtalarining orasidagi qismi mazkur SHNQ ning 153-bandi boʻyicha).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishStatik aniq konstruksiyalarning elementlarida ekssentrisitet ec (keltirilgan kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan) konstruksiyani statik hisoblashdan aniqlanadigan ekssentrisitet bilan tasodifiy ekssentrisitet ec,cn larining yigʻindisi sifatida topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishStatik noaniq konstruksiya elementlari uchun boʻylama kuchning keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatining ekssentrisitet ec qiymati, statik hisoblashda olingan ekssentrisitetga barobar, ammo ec,cn — dan kam boʻlmagan holda qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Toʻgʻri burchakli, tavr va qoʻshtavr shaklidagi, qutisimon kesimli, siqilgan, nomarkaziy siqilgan beton va temirbeton elementlarni mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash, ec = 
ekssentrisitet qiymatiga bogʻliq holda quyidagi 35-jadvalga muvofiq bajariladi.
ekssentrisitet qiymatiga bogʻliq holda quyidagi 35-jadvalga muvofiq bajariladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35-jadval | ||||
Hisoblash turi | Konstruksiyalar | |||
Beton | Temirbeton | |||
Kuyidagicha ekssentrisitetlarda, hisoblashlarni bajarishda rioya qilinishi zarur boʻlgan bandlarning qator tartibdagi raqamlari | ||||
ec≤r | ec>r | ec≤r | ec>r | |
Mustahkamlikka | 3.68 3.54 | 3.68 3.54 | 3.69,b - | 3.70 3.54 |
Ustivorlikka | 3.66 3.55 | - - | 3.69,a 3.55 | - - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. r — yadro masofasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoshlangʻich hisobiy ekssentrisiteti ec>r boʻlgan siqilgan elementlarni nomarkaziy siqilishga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgilishning nomarkaziy siqilgan elementning hisobiy zoʻriqishining koʻpayishiga taʼsirini deformatsiyalanmaslik sxemasiga hisoblashda ekssentrisitet ec ni mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan η koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstivorlikka hisoblashda, ec≤r boʻylama egilish koeffitsiyenti (φ) ni mazkur SHNQ ning 190-bandiga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Mustahkamlikka egilishdagi koʻchishining (egilishlikka) taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent η quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Ncr quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan shartli kritik kuch:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbeton elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNcr
(52)
(52)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemirbeton elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNcr
(53)
(53)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lb — betondagi yoriqlarni hisobga olmasdan aniqlanadigan beton kesimi maydonining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIs — oʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalar kesimlari maydonlarining inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInersiya momentlari keltirilgan kesimlarning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqlariga nisbatan aniqlanadi. (52) va (53) formulalardagi φl va φp lar bilan egilishlikka, tegishli yuklamaning uzoq muddatli taʼsir koʻrsatishining, armaturani oldindan zoʻriqtirishning va ekssentrisitetning nisbiy qiymatining taʼsirlari hisobga olinadi. φl koeffitsiyentining qiymatini quyidagiga teng deb qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Ml doimiy yuklamalardan boʻladigan moment; M — doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan normativ kuch N ni, N kuchining joylashgan nuqtasidan eng koʻp choʻzilgan sterjengacha (beton elementlar uchun kesimning eng koʻp choʻzilgan qirrasigacha) yoki eng kam siqilgan sterjen yoki qirragacha (toʻliq siqilgan kesim boʻlganida) boʻlgan masofaga koʻpaytirib topilgan qiymatga teng moment. δ koeffitsiyentining qiymatini ec/h ga barobar deb qabul qilish kerak, lekin u, quyidagi formula bilan aniqlanadigan miqdordan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (54)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rb — betonning hisobiy qarshiligi, MPa da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlo — elementning hisobiy uzunligi, m, da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻla yuklamadan va doimiy yuklamadan hosil boʻladigan momentlar (ekssentrisitetlar) har xil va bir-biridan farq qiladigan ishorali boʻlganlarida toʻla yuklama ekssentrisitetining qiymati ec≥0,1h da φl=1,0; ec< 0,1h da esa φl=1,05 deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturani oldindan zoʻriqtirishning element bikrligiga taʼsirini hisobga oluvchi φp koeffitsiyentining qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(55)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σbp boʻylama armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi mazkur SHNQ ning 8-ilovasiga binoan barcha yoʻqolishlarni hisobga olgandagi, oldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan betondagi kuchlanish. Halqasimon va yumaloq kesimlar uchun h=D boʻladi. (15) formuladagi hisobiy qarshilik Rb, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olmasdan qabul qilinadi (ec/h qiymati esa 1,5 dan oshmasligi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan temirbeton elementlar, quyidagi shartni taʼminlay oladigan sharoitdagi tavsiflarga ega boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (56)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementlarni, nomarkaziy qoʻyilgan yuklama taʼsiridan egilish tekisligiga perpendikulyar yoʻnalishda nomarkaziy siqilishga hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet qiymatini inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSurilmaydigan tayanchga yoki majburan deformatsiyalanishdan bir xil koʻchadigan (masalan, harorat taʼsiridan uzayishlarda) tayanchlarga ega boʻlgan temirbeton elementlar uchun η koeffitsiyenti qiymatlarini quyidagicha qabul etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelement uzunligining oʻrtadagi uchdan bir qismidagi kesimlari uchun (10) formula bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelement uzunligining chekkadagi uchdan bir qismidagi kesimlar uchun tayanchdagi kesimlar uchun birga teng boʻlgan qiymat bilan oʻrtadagi uchdan bir qism uchun hisoblagan qiymatlarning oraligʻida interpolyatsiya qilish yoʻli bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Siqilgan (ec=0) va ekssentrisitet 
nomarkaziy siqiladigan elementlarni hisoblashlarda boʻylama egilish koeffitsiyentini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
nomarkaziy siqiladigan elementlarni hisoblashlarda boʻylama egilish koeffitsiyentini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (57)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, φm — vaqtinchalik yuklama taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφl — doimiy yuklamalar taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNl — doimiy yuklamalarda boʻladigan, zoʻriqtiriladigan, beton bilan jipslashmagan armaturadagi zoʻriqishni ham hisobga olgandagi hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNm — vaqtinchalik yuklamadan boʻladigan hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN= Nl+Nm toʻla hisobiy boʻylama zoʻriqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisitetlar qiymatlarini hisoblashlarda inobatga olingan φm va φl koeffitsiyentlarining qiymatini temirbeton elementlar uchun quyidagi 36-jadvaldan, beton elementlar uchun esa quyidagi 37-jadvaldan olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36-jadval | |||||||
Element bukiluvchanligining tavsiflari | Boʻylama egilish koeffitsiyentlari | ||||||
Nisbiy ekssentrisitetlar ec/r kuyidagicha boʻlgandagi | j l | ||||||
l0 / b | l0 / d | l0 / i | 0 | 0,25 | 0,50 | 1,00 | |
4 | 3,5 | 14 | 1 1 | 0,90 0,90 | 0,81 0,81 | 0,69 0,69 | 1 |
10 | 3,6 | 35 | 1 1 | 0,86 0,86 | 0,77 0,77 | 0,65 0,65 | 0,84 |
12 | 10,4 | 40 | 0,95 0,95 | 0,83 0,83 | 0,74 0,74 | 0,62 0,62 | 0,79 |
14 | 12,1 | 48,5 | 0,90 0,85 | 0,79 0,74 | 0,70 0,65 | 0,58 0,53 | 0,70 |
16 | 13,8 | 55 | 0,86 0,78 | 0,75 0,67 | 0,66 0,58 | 0,55 0,47 | 0,65 |
18 | 15,6 | 62,5 | 0,82 0,75 | 0,71 0,64 | 0,62 0,55 | 0,51 0,44 | 0,56 |
20 | 17,3 | 70 | 0,78 0,70 | 0,67 0,59 | 0,57 0,47 | 0,48 0,40 | 0,47 |
22 | 19,1 | 75 | 0,72 0,64 | 0,60 0,52 | 0,52 0,44 | 0,43 0,35 | 0,41 |
24 | 20,8 | 83 | 0,67 0,59 | 0,55 0,47 | 0,47 0,39 | 0,38 0,30 | 0,32 |
26 | 22,5 | 90 | 0,62 0,53 | 0,51 0,42 | 0,44 0,35 | 0,35 0,26 | 0,25 |
28 | 24,3 | 97 | 0,58 0,50 | 0,49 0,41 | 0,43 0,35 | 0,34 0,26 | 0,20 |
30 | 26 | 105 | 0,53 0,46 | 0,45 0,38 | 0,39 0,32 | 0,32 0,25 | 0,16 |
32 | 27,7 | 110 | 0,48 0,42 | 0,41 0,35 | 0,36 0,30 | 0,31 0,25 | 0,14 |
34 | 29 | 120 | 0,43 0,39 | 0,36 0,32 | 0,31 0,27 | 0,25 0,21 | 0,10 |
38 | 33 | 130 | 0,38 0,33 | 0,32 0,28 | 0,28 0,24 | 0,24 0,20 | 0,08 |
40 | 34,6 | 140 | 0,35 0,32 | 0,29 0,26 | 0,25 0,22 | 0,21 0,18 | 0,07 |
43 | 37,5 | 150 | 0,33 0,30 | 0,28 0,25 | 0,24 0,21 | 0,21 0,18 | 0,06 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Kasr chizigʻi ustida zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar va ushbu ishlash bosqichida zoʻriqtirilgan armatura bilan beton orasida jipslashish boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar, kasr chizigʻi ostida esa zoʻriqtiriladigan armatura bilan beton jipslashgan holdagi oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37-jadval | ||||||
Element buki luvchanligi tavsifi | Boʻylama egilish koeffitsiyentlari | |||||
ekssentrisitet ec/r lar quyidagicha boʻlgandagi φm | φi | |||||
l0 /b | l0 /i | 0 | 0,25 | 0,50 | 1,0 | |
4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 | 14 21 28 35 42 49 56 63 70 77 84 91 | 1 0,98 0,95 0,92 0,88 0,85 0,79 0,74 0,67 0,63 0,58 0,49 | 0,86 0,84 0,81 0,78 0,76 0,74 0,68 0,63 0,56 0,51 0,46 0,38 | 0,77 0,75 0,72 0,69 0,67 0,65 0,59 0,54 0,46 0,43 0,38 0,31 | 0,65 0,63 0,6 0,57 0,55 0,58 0,48 0,43 0,37 0,34 0,29 0,22 | 1 0,94 0,88 0,8 0,72 0,62 0,58 0,43 0,32 0,26 0,20 0,16 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqoridagi 36 va 37-jadvallardagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — element koʻchishi yoʻnalishiga normal toʻgʻri burchakli kesimning tomoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — yumaloq kesimli element diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl0 / i — element bukiluvchanligi (i — koʻndalang kesimning eng kichik inersiya radiusi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishec/r — N kuchining nisbiy ekssentrisiteti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishec — N kuchining keltirilgan kesimda markaziy ogʻirlikka nisbatan ekssentrisiteti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr =
yadroviy masofa (Wred va Ared keltirilgan kesimning qarshilik momenti va maydoni).
yadroviy masofa (Wred va Ared keltirilgan kesimning qarshilik momenti va maydoni).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Kesimlardagi chegaraviy zoʻriqishlarni mazkur SHNQ ning 197 — 206 va 210-bandlariga muvofiq quyidagi asoslardan kelib chiqqan holda aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning choʻzilishga qarshiligi nolga teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonning siqilishga qarshiligi Rb ga barobar boʻlgan va uning shartli siqiladigan zonasi chegarasida teng taqsimlangan kuchlanishlar bilan cheklanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturadagi choʻzuvchi kuchlanish, zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklari tegishli Rs va Rp lar bilan cheklanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmagan armaturadagi siquvchi kuchlanish, siqilishga hisobiy qarshilik Rso bilan, zoʻriqtiriladigandagi esa mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan eng katta siquvchi kuchlanishlar σps bilan cheklanadilar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkesimni QMQ 2.03.01ga binoan umumiy holga hisoblaganda, armaturadagi deformatsiya (kuchlanish), oldindan zoʻriqtirilgandagi deformatsiyani (kuchlanish) inobatga olib, betonning siqiladigan qismining balandligiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTegishli tartibda asoslanganda, yuqorida koʻrsatilgan hisoblashlarni, beton va armaturaning deformatsiyasi diagrammasidan foydalanib bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Beton va armaturadagi hisobiy qarshiliklar va kuchlanishlar formulalarga MPa da kiritilishi kerak boʻlganida, matnda maxsus koʻrsatmalar beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Hisobiy kesimning siqiladigan qismida har xil sinflardagi betonlar boʻlganida, ularning maydonlari hisobiy qarshiliklariga proporsional ravishda bitta hisobiy qarshilikdagi betonga keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Siqiladigan qismida taxtasi joylashadigan toʻsinlarni hisoblashda, taxtaning qovurgʻa (devor) ichidan chiqib (osilib) turadigan hisobga kiritiladigan boʻlagining chiqib turgan joyining boshlanishidan oʻlchagandagi uzunligi, uning qalinligi h′f ning olti marta koʻpaytirilgan qiymatidan oshmasligi va toʻsinlar qovurgʻalari orasidagi sof masofaning yarmisidan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaxtaning chiqib turgan boʻlagining boshlanishi toʻsin qirrasidan yoki qiyaligi 1:3 va undan katta vut (qalinlashtirilgan qismi) boʻlganida, vutning oxiridan qabul qilinadi. Oʻzgaruvchi qalinlikdagi taxtalarda hamda vutlar qiyaligi 1:3 dan kichik boʻlgan hollarda, taxtaning chiqib (osilib) turadigan qismi uzunligi, taxta va vutlar maydonlarini hisobga olib topiladigan, taxtaning keltirilgan qalinligiga binoan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻshtavr kesimlarning choʻziladigan belbogʻlarining chiqib turadigan qismlari maydoni hisoblashda inobatga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Choʻzilgan armaturaning soni, konstruktiv maqsadda yoki yorilishga pishiqlikka hisoblashga binoan, mustahkamlikka hisoblashdagi talab etilgan armatura sonidan ortiqcha boʻlganida, hisoblashda barcha armaturani emas, faqat mustahkamlikka talab etilganini inobatga olish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Beton bilan jipslashib ketgan, ciqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani hisoblashga quyidagi kuchlanish bilan kiritish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (58)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rpc — mazkur SHNQ ning 175-bandiga binoan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisoblash bilan inobatga olinadigan eng katta siquvchi kuchlanish; σpc1 — zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisobiy kuchlanish (barcha yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi), agar yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti γg=1,1 boʻlsa; σpc1≤Rpc boʻlganida, σpc=0 deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan armaturaning koʻndalang kesimi maydoni A′s ni betonning siqilgan qismi hisobiy balandligi x va ushbu armaturadan kesimning siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa α′s lar nisbatlariga bogʻliq holda hisoblashga kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiladigan elementlarni hisoblashda x2≥2a′s boʻlganida, maydon A′s toʻliq inobatga olinadi, bu yerda, x2 — siqilgan armatura A′s ni hisobga olib aniqlanadigan siqilgan qismning balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan armaturani inobatga olmaganda kesimning siqilgan qism balandligi x2≥2a′s uni inobatga olganda esa x2<2as shartiga mos kelganida, mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan faydalanib bajarish, ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM≤(RpAp+RsAs)(ha-a′s) (59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganida, A′s hisobga olinmaydi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(60)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Element boʻylama oʻqiga normal kesimni hisoblash, tashqi kuch kesim simmetriya oʻqi tekisligida taʼsir etganida va armatura elementining koʻrsatilgan tekislikka perpendikulyar qirrasi oldida jamlangan boʻlganida, tegishli muvozanat shartidan aniqlanadigan siqilgan qism nisbiy balandligi ξ=
qiymatiga bogʻlik holda bajarilishi kerak. Konstruksiyani hisoblashda ξ ning qiymati tuzilgan armaturadan, uning uchun tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini hisobga olgandagi hisobiy qarshilik Rs va Rp ga teng boʻlgan kuchlanish boʻlmaganga qadar betonning siqilgan qismida chegaraviy holat yuz bermaydigan holdagi, oʻsha qismining nisbiy balandligi ξy dan oshmasligi kerak. ξy qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi:
qiymatiga bogʻlik holda bajarilishi kerak. Konstruksiyani hisoblashda ξ ning qiymati tuzilgan armaturadan, uning uchun tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini hisobga olgandagi hisobiy qarshilik Rs va Rp ga teng boʻlgan kuchlanish boʻlmaganga qadar betonning siqilgan qismida chegaraviy holat yuz bermaydigan holdagi, oʻsha qismining nisbiy balandligi ξy dan oshmasligi kerak. ξy qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(61)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ω=0,85-0,008 Rb — odatdagi (zoʻriqtirilmagan) armaturali elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishω=0,85-0,008 Rb+δ≤0,9 — bevosita armaturali elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda betonning hisobiy qarshiligi Rb ni MPa da, δ ning qiymatini esa 10 μ ga teng deb olish kerak, ammo 0,15 dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmaturadagi kuchlanish σ1 ni, MPa da, quyidagiga teng qilib olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Rs;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armatura uchun Rp+500–σp;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi Rp ni, uning tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olib, armaturadagi oldindan zoʻriqtiriladigan kuchlanish σp; qiymatini esa, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni hisobga olib qabul qilish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan holda σ1 kuchlanishni zoʻriqtirilgan armaturaga koʻra qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ1 kuchlanish siqilgan qismdagi armaturadagi chegaraviy kuchlanish hisoblanadi va u 500 MPa ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlikka hisoblashda, ξy ning katta chegaraviy miqdoriga koʻra hisoblash orqali olingan 
qiymatini saqlash asosli va zarur boʻlgan holda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya qilish tavsiya etiladi.
qiymatini saqlash asosli va zarur boʻlgan holda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya qilish tavsiya etiladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagi hollardagi hisoblashlarda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya etish tavsiya etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemirbeton elementlarni qiya nomarkaziy siqilish va egilishlarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkesimi boʻylab armaturalar teng taqsimlangan elementlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqisqa konsollarni, konstruksiyalarni botirib teshish va tortib ajratib olishga, qoʻyilgan buyumlar, koʻtargich ilmoqlar va buralish bilan egilishga, buralish bilan nomarkaziy siqilishga ishlaydigan elementlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUchburchakli, romb shakldagi va toʻgʻri burchakli boʻlmagan armaturasi jamlangan va teng taqsimlanib joylangan kesimlarni hisoblash uchun boshqa uslublarni qoʻllash, tegishli (oʻrnatilgan) tartibda ular asoslanganida ruxsat etiladi. Yumaloq kesimli temirbeton elementlarni nomarkaziy siqilishga mustahkamlikka hisoblash tavsiya etilgan mazkur SHNQ ning 9-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha sanab oʻtilgan hisoblashlarda beton va armatura uchun meʼyorlarda belgilangan hisobiy qarshiliklarni olish kerak. Normal kuchlanishlarni oldindan zoʻriqtirilgan egri toʻsin kesimlarida yoriqbardoshlikni mazkur SHNQ ning 14-ilovasi boʻyicha hisoblash tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Egiladigan temirbeton elementlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Toʻgʻri burchakli kesimlarni 
boʻlganidagi hisoblashni quyidagi shartga koʻra bajarish kerak:
boʻlganidagi hisoblashni quyidagi shartga koʻra bajarish kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) +Rs cAʼs(h01 – aʼs) + σpcAʼp (h0 – aʼp), (62)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, siqilgan qism balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRpAp + RsAs – RscAs – σpcAʼp = Rbbx (63)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda va bosh formulalardagi balandlik h0 ni Ap va A5 armaturadagi zoʻriqish teng taʼsir etuvchisidan olish kerak. Zoʻriqtiriladigan armatura boʻlmaganida, h0=h01
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda ∞ mazkur SHNQ ning 4, 6, 7-ilovalari boʻyicha aniqlanadi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-rasm. Egiladigan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari qovurgʻali oraliq qurilmalari oʻtish qismi plitasining boʻylama yoʻnalishdagi ulangan joylarini mustahkamlikka hisoblash (62) va (63) formulalarning oʻng tomonidagi formulalarga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritib bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdiafragmalilari uchun — 0,8 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdiafragmali oraliq qurilmalar uchun — 0,9 ga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Tavrli, qoʻshtavrli va qutisimon, plitasi siqilgan qismda joylashgan kesimlarni 
boʻlganida hisoblashni siqilgan qism chegarasi holatiga bogʻlik holda bajarish kerak:
boʻlganida hisoblashni siqilgan qism chegarasi holatiga bogʻlik holda bajarish kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) siqilgan qism chegarali plitada oʻtganida (3 rasm, a) yoki quyidagi shart bajarilganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur SHNQ ning 197-bandiga muvofiq b'f endagi toʻgʻri burchakli kesim hisoblangandek hisoblanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) siqilgan qism chegarali qovurgʻadan oʻtganida (3 rasm, b) yoki (64) shart bajarilmaydi, unda hisoblash quyidagi shartga binoan bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM≤Rb bx(h0 – 0,5x)+Rb(b′f – b)h′f(h0 – 0,5h′f)+RsoA′s+ σpcA′s (h01 – a's) apcA′p (h0 – a'p) (65)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, betonning siqilgan qismi balandligini x quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-rasm. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan temirbeton elementlarning kesimlaridagi siqilgan qismlarning shakli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) siqilgan qism chegarali plitada joylashganda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) siqilgan qism chegarali qovurgʻada joylashganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Halqa kesimli, ichki va tashqi radiuslarining nisbati 
boʻlgan, armaturasi aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama yoʻnalishdagi sterjenlar soni 6 tadan kam boʻlmagan), egiluvchi elementlar hisobi, mazkur SHNQ ning 202-bandiga muvofiq, nomarkaziy siqiladigan elementlar hisobini bajargandek, Nec qiymat oʻrniga eguvchi moment M qiymatini boʻylama kuch qiymati N = 0 deb qabul qilinib bajariladi.
boʻlgan, armaturasi aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama yoʻnalishdagi sterjenlar soni 6 tadan kam boʻlmagan), egiluvchi elementlar hisobi, mazkur SHNQ ning 202-bandiga muvofiq, nomarkaziy siqiladigan elementlar hisobini bajargandek, Nec qiymat oʻrniga eguvchi moment M qiymatini boʻylama kuch qiymati N = 0 deb qabul qilinib bajariladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining egiladigan temirbeton elementlaridagi zoʻriqtiriladigan ishchi armatura beton bilan jipslashmagan holda, kesimini mustahkamlikka mazkur SHNQ ning 193 va 194-bandlariga muvofiq tegishli formulalarda zoʻriqtiriladigan armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rp oʻrniga oʻsha armaturadagi oldindan zoʻriqtirilganda belgilangan (barcha yoʻqolishlar chiqarib tashlangandan keyingi) kuchlanish qiymati σp1 ni kiritib hisoblash kerak. Bundan tashqari, uzunasiga alohida tayyorlangan bloklardan yigʻiladigan konstruksiyalarda, elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan hisobiy yuklamalarga (yuklamalarga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan) oldindan zoʻriqtirish kuchini ham kiritib, qoʻshimcha hisoblash oʻtkazish kerak. Ishlashning barcha bosqichlarida, bloklar bir-biriga ulangan joylarda zoʻriqtirilmaydigan armatura qoʻyilmagan holda, tashqi kuchlardan choʻzuvchi kuchlanish hosil boʻladigan qismlarda, ushbu kuchlanish mavjud boʻlishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Boshlangʻich ekssentrisiteti ec ≤ r boʻlgan nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni quyidagi shartni bajargan holda ustivorlikka hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN ≤ φRbAb (67)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, φ — 186. boʻyicha olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb — elementning siqilgan kesim maydoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni ec > r (r — 186-bandiga binoan yadro masofasi) boʻlgan holda, mustahkamlikka hisoblash neytral oʻq holatiga va quyidagi formuladan topiladigan a-ning qiymatiga bogʻliq holda bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha = ac – ecƞ (68)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, a — boʻylama kuch N qoʻyilgan nuqtadan kesimning koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan, mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan ƞ koeffitsiyentni inobatga olgandagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishac — toʻla kesimning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqdan koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishec — boʻylama kuch N ning, toʻla kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda, tashqi kuchlar teng taʼsir etuvchisi quyidagi shartga rioya qilgan holda, element koʻndalang kesimi chegarasida boʻlishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEcƞ ≤ 0,8ac (69)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Tavr, qoʻshtavr va qutisimon plitasi siqilgan qismda joylashgan (3.3 rasm), nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblashda kesimning mustahkamligi quyidagi shart bajarilganda taʼminlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN ≤ Rbbx + Rb (bʼʄ – b) hʼʄ (70)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbunda siqilgan qism balandligi quyidagicha aniqlanadi: a>0,5h'f
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha>0,5hʼf boʻlganida (neytral oʻq qovurgʻa chegarasidan oʻtadi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(71)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha≤0,5h'f boʻlganida (neytral oʻq siqilgan plita chegarasidan oʻtadi), hisoblash uchun b ni b′f ga almashtirib, (70) va (71) formulalardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-rasm. Nomarkaziy siqilgan beton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻgʻri burchakli kesimli nomarkaziy siqilgan elementlarni hisoblashda quyidagi shart bajarilganda mustaqkamlik taʼminlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN≤Rbbx, (72)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda siqilgan qism balandligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx=h-2ecη (73)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEguvchi moment taʼsir koʻrsatadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari element u tekislikka tik yoʻnalishda egilish bilan ustivorlikka hisoblanib tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Hisoblash ekssentrisiteti es≤r boʻlgan nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) ustivorlikka hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmatura beton bilan jipslashgan holda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(74)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(75)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) mustahkamlikka hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharmatura beton bilan jipslashgan boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(76)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(77)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(33)-(34) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — hisobiy yuklamalardan boʻladigan boʻylama yoʻnalishdagi siquvchi kuch (oldindan zoʻriqtirish kuchi hisobga olinmagan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — mazkur SHNQ ning 190-bandiga binoan qabul qilinadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb — betonning mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan olinadigan mustahkamlikka hisoblashdagi siqilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb — element kesimining toʻla maydoni (armatura kesimining maydoni 3 foiz dan oshadigan boʻlganida, Ab ni Ab – A′s – A′p bilan almashtiriladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRsc, Rpc — armaturaning mazkur SHNQ ning 173-bandiga binoan olinadigan siqilishga hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσpc — siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi mazkur SHNQ ning 195-bandiga muvofiq hisoblashda inobatga olinadigan kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσpc1 — zoʻriqtiriladigan armatura A′p dagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan barcha yoʻqolishlar oʻtib boʻlgandan keyingi, oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA's, A'p — tegishli, barcha zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturalar kesimlarining maydoni; n1 — 183-bandiga asosan olinadigan elastiklik modullari nisbati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan, koʻndalang kesimi qoʻshtavr, tavr va qutisimon nomarkaziy siqilgan, ekssentrisiteti ec>r temirbeton elementlarni, x>hʼʄ va ζ≤ζy (3 va 4-rasmlar) boʻlganida, mustaqkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan foydalanib bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNe0 ≤ Rbbx (h0 – 0,5x) + Rb (b ʄ – b)h ʄ (h0 – 0,5h ʄ )+RscAs(h01 – as) + σ pcAp(h0 – ap), (79)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe0 ning qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe0 = e + ec (ƞ — 1) (80)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, N boʻylama kuch; ƞ — mazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent; e — N kuchning qoʻyilgan nuqtasidan choʻzilgan armaturadagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisigacha boʻlgan masofa; ec — boʻylama kuch N ning barcha kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti (mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisiteti hisobga olingandagi); σpc — tashqi yuklamalar taʼsiridan siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga asosan siquvchi kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻgʻri burchakli kesimlar uchun (37) formulada bʼʄ = b deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning siqilgan qismi balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN + RpAp + R5A5 – RscAʼs – σpc Aʼp = Rbbx + Rb(bʼʄ – b)hʼʄ (81)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-rasm. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustaqkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqishlar sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(3.37) formuladagi zoʻriqishlar ishoralari N kuchning kesimdan tashqarida joylashgan holatiga toʻgʻri keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlitasi choʻziladigan tomonda joylashgan qoʻshtavr kesimlarni hisoblashda plitaning tomonlarga chiqib turgan qismlari inobatga olinmaydi. Eguvchi moment taʼsir etadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari, u tekislikka tik yoʻnalishda ham egilish bilan ustivorlikka hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan zoʻriqtirilgan armatura ishini mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ammo u armaturani inobatga olmaganda x>2a′s inobatga olganda esa x<2a′s, boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni, quyidagi shartdan foydalangan holda bajarishga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(82)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNomarkaziy siqilgan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning oldindan kuchlantirishdagi mustahkamlikka hisobi, betonning uzatuv mustahkamligi sinfiga loyiq boʻladigan Rbmc1 qiymatlari bilan normativ yuklamalardan betondagi siquvchi kuchlanishlarni cheklagan holda, normativ yuklamalardan boʻylama yoriqlar hosil boʻlishiga hisoblash bilan almashtiriladi. Temirbeton elementlari kesimini hisoblashda burovchi momentni mazkur SHNQ ning 14-ilovasida keltirilgan usulni ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Nomarkaziy siqilgan, halqa kesimli, ichki (r1) va (r2) tashqi (radiuslarning nisbati 
boʻlgan, aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama sterjenlar soni 6 ta dan kam emas) zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar hisobi, betonning siqilgan qismining quyidagiga teng boʻlgan nisbiy maydoniga bogʻliq holda bajariladi:
boʻlgan, aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama sterjenlar soni 6 ta dan kam emas) zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar hisobi, betonning siqilgan qismining quyidagiga teng boʻlgan nisbiy maydoniga bogʻliq holda bajariladi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashlarda, ξstr qiymatlariga bogʻliq holda, quyidagi shartlardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) 0,15<ξ<0,60 boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
) — shartidan; (84)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) ξotr =0.15 boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shartidan; (85)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 
(86)
(86)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) ξstr≥0,60 boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shartidan (87)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 
(88)
(88)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(83) — (88) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb — halqa kesimli beton maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs,tot — barcha boʻylama armaturaning kesim maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(89)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrs — koʻrilayotgan armatura sterjenlari ogʻirlik markazlari orqali oʻtadigan aylana radiusi. Boʻylama kuch ekssentrisiteti e0 mazkur SHNQ ning 187-bandi boʻyicha tasodifiy ekssentrisit, mazkur SHNQ ning 187 va 201-bandlariga binoan element koʻchishini hisobga olgan holda aniqlanadi. Halqa kesimli elementlarni, nomarkaziy siqilish va egilishning birgalikdagi taʼsiriga, zoʻriqtirilmagan armatura ishlatilganda, nomarkaziy siqilgan halqa kesimlar hisobi uchun tavsiya etilgan (83 — 88) formulalardan foydalanish ruxsat etiladi, ammo element egilishiga sababchi boʻladigan kuchning joylashishini hisobga olgan holda, momentlarning xulosaviy epyurasiga binoan olingan, yigʻindi eguvchi moment M ning qoʻshimcha taʼsiridan boʻlgan ekssentrisitet e0 ning oʻzgargan qiymati hisobga olingan boʻlishi kerak. Bunda (84), (85) va (87) formulalardagi ekssentrisitet e0 ning yigʻindi qiymati muayyan kesimlar uchun, ushbu kesimlardagi eguvchi momentlar va normativ kuchlar qiymatlarining yigʻindisini hisobga olib aniqlanadi. (52) formuladagi kritik kuch Ncr ning qiymatini aniqlashda, kesimning mustahkamligiga egilishning taʼsirini hisobga oluvchi ƞ koeffitsiyentini topishda, (3.11) formulaga binoan φi koeffitsiyentining qiymatini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Tutash kesimli, bevosita armaturalangan va zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali elementlarni hisoblashni mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari talablariga muvofiq bajarish kerak. Hisoblashga, beton kesimining koʻndalang armatura turlarining chekka sterjenlari yoki spiral (uning oʻqi boʻylab olgandagi) bilan cheklangan qismini kiritib hisoblash formulalariga Rb ning oʻrniga keltirilgan prizmatik mustahkamlik Rb,red ni qoʻyish kerak. Bevosita armaturalangan elementlarning egiluvchanligi 
toʻrlar bilan armaturalanganda 55 dan, spiral bilan armaturalanganda esa 35 dan oshmasligi kerak (bu yerdagi ief — kesimning hisobga kiritilgan qismining inersiya radiusi). Rb,red qiymatlarini quyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
toʻrlar bilan armaturalanganda 55 dan, spiral bilan armaturalanganda esa 35 dan oshmasligi kerak (bu yerdagi ief — kesimning hisobga kiritilgan qismining inersiya radiusi). Rb,red qiymatlarini quyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) payvandlangan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,red = Rb + φμs,xyRs, (90)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rs — toʻr armaturalarining choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(91)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(90) va (91) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnx,Asx,lx — tegishli, toʻrning bir yoʻnalishdagi sterjenlarining (chekkadagi sterjenlar oʻqidan sanagandagi) soni, koʻndalang kesim maydoni va uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishny,Asy,ly — xuddi shuning oʻzi, lekin boshqa yoʻnalishdagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAef — toʻrlar konturi ichiga (chekkadagi sterjenlar oʻqlari boʻyicha) qamrab olingan beton kesimi maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — toʻrlar orasidagi masofa (sterjenlar oʻqidan hisoblagandagi), agar bitta setka oʻrnatilsa “s” qiymati 7 cm boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — quyidagi formula bilan aniqlanadigan bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbunda, 
(93)
(93)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(93) formuladagi Rs va Rb lar MPa da olinadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμ = μs,xy
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻrning har bir yoʻnalishidagi uzunlik birligidagi sterjenlarining koʻndalang kesimi maydonlarining birining ikkinchisidan farqi 1,5 barobardan koʻp boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) spiral yoki halqa armatura bilan armaturalanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, R5 — spiral armaturaning hisobiy qarshiligi; ec — boʻylama kuchning qoʻyilish (egilishlik taʼsiri hisobga olinmagandagi) ekssentrisiteti; μ — armaturalash koeffitsiyenti, quyidagiga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(95)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs,cir — spiral armatura koʻndalang kesimi maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeʄ — spiral ichidagi kesim qismining diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — spiral qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBevosita armaturalangan elementlarning koʻtarish qobiliyatiga egilishlikning taʼsirini eʼtiborga olayotganda, toʻrlarning chekkalaridagi sterjenlari bilan chegaralangan yoki spiral ichiga qamralgan kesim qismi uchun inersiya momentini aniqlagan holda, mazkur SHNQ ning 189-bandi koʻrsatmalaridan foydalanish kerak. (11) formula bilan topilgan Ncr ning qiymati φ = 0,25 + 0,05 
≤ 1 koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi zarur (bu yerdagi ceʄ beton kesimining hisobga olinadigan qismining balandligi yoki diametriga teng), δ ni aniqlashda (13) formulaning oʻng tomonidagi qismining ikkinchi aʼzosi 0,01 
φ2 ga almashtiriladi (bunda). φ2 = 0,1 
–1≤1 Elementning Aeʄ va Rb,red larni inobatga olib topgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, toʻla kesim Ab boʻyicha Rb,red larni inobatga olib (ammo bevosita armaturani inobatga olmasdan) aniqlangandagi koʻtaruvchanlik qobiliyatidan katta boʻlganida, hisoblashda bevosita armaturalash inobatga olinadi. Bundan tashqari bevosita armaturalash mazkur SHNQ ning 289-bandiga binoan konstruktiv talablarga ham javob berishi zarur.
≤ 1 koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi zarur (bu yerdagi ceʄ beton kesimining hisobga olinadigan qismining balandligi yoki diametriga teng), δ ni aniqlashda (13) formulaning oʻng tomonidagi qismining ikkinchi aʼzosi 0,01 φ2 ga almashtiriladi (bunda). φ2 = 0,1 –1≤1 Elementning Aeʄ va Rb,red larni inobatga olib topgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, toʻla kesim Ab boʻyicha Rb,red larni inobatga olib (ammo bevosita armaturani inobatga olmasdan) aniqlangandagi koʻtaruvchanlik qobiliyatidan katta boʻlganida, hisoblashda bevosita armaturalash inobatga olinadi. Bundan tashqari bevosita armaturalash mazkur SHNQ ning 289-bandiga binoan konstruktiv talablarga ham javob berishi zarur.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Bevosita armaturalangan elementlarni mustahkamlikka hisoblash bilan birga, betonning himoya qatlamining yorilishga pishiqligini taʼminlovchi hisoblarni ham bajarish kerak. Bu hisoblashni, foydalanish davridagi barcha yuklamalardan (ɣʄ = 1 deb olib), mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq, beton kesimining barcha maydonini inobatga olib, Rb va Rs lar oʻrniga hisobiy qarshiliklarning ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun belgilangan qiymatlari Rbn va Rsn larni qabul qilib, hamda armaturaning siqilishga qarshiligini 400 MPa dan oshirmagan holda Rsc,ser ga teng deb olib bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Markaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Markaziy choʻzilgan temirbeton elementlarining kesimlarini hisoblashda barcha hisobiy kuchlanishlarni armatura butunlay oʻziga qabul qilishi zarur, bunda quyidagi shart bajarilishi talab etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN ≤ Rs Rs + Rp Ap, (96)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, N — markaziy qoʻyilgan boʻylama choʻzuvchi kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementlar kesimining hisobini boʻylama kuch N ning holatiga bogʻliq ravishda, quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) boʻylama kuch N tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilarining orasiga qoʻyilganida (5 rasm, a) va bu yerda barcha kesim choʻzilgan holatda boʻlganida, barcha hisobiy kuch toʻlaligicha armatura bilan qabul qilinishi kerak va hisoblashni quyidagi shartlardan foydalanib bajarish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNe ≤ RsAʼs(h01 – aʼs) + RpAʼp(h0 – aʼp); (97)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNeʼ ≤ RsAs(h – as – aʼs) + RpAp(h – ap –aʼp); (98)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) boʻylama kuch N, tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilari bilan qovurgʻa atrofida joylashgan neytral oʻq orasidagi masofa chegarasidan tashqarida qoʻyilgan boʻlganida (5 rasm, b), kesimning mustahkamligini quyidagi shart bilan belgilash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNe ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ(h0 – 0,5hʼf) + RscAʼs(h01 – aʼs) + σpcAʼp(h0 – aʼp). (99)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetonning siqilgan qismi balandligi x quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRpAp + RsAs – RscAʼs – σpcAʼp – N = Rbbx + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(100) formula bilan hisoblab topilgan x>ζyh0 boʻlganida, (57) formulaga x = ζy h0 kiritiladi, bu yerdagi ξy ζy 192-bandi koʻrsatmasiga binoan aniqlanadi. Siqilgan armaturaning ishini mazkur SHNQ ning 191-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ushbu armaturani inobatga olmagan holda x>2aʼs, olganda esa x>2aʼs boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartga asosan bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNe ≤ (RpAp + RsAs — N)(h0 — aʼs) (101)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-rasm. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — boʻylama kuch N armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasida joylashganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — oʻsha kuch armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasidagi masofadan tashqarida boʻlganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. Qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash quyidagi hollarda bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang kuchlar qiya yoriqlar oraligʻiga va qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheguvchi moment koʻndalang armaturali elementlardagi qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Koʻndalang armaturali temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlar orasida, siqilgan betonning mustahkamligini taʼminlaydigan quyidagi shart bajarilishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪ ≤ 0,3φw1φb1Rbbh0 (102)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(60) formuladagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪ — tayanch oʻqidan h0 qiymatidan kam boʻlmagan masofadagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφw1=1+ƞn1μw, xomutlar boʻylama oʻqqa normal joylashganida φw1≤1,3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda element boʻylama oʻqiga normal xomutlar boʻlganida — ƞ=10; n1 — mazkur SHNQ ning 179-bandiga binoan aniqlanadigan armatura va beton elastiklik modullarining nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(103)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsw — bitta tekislikda joylashgan xomutlar shaxobi kesimi maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSw — xomutlarga oʻtkazilgan normal boʻyicha oʻlchagandagi ular orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — devor (qovurgʻa) qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh0 — kesimning ishchi balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφb1 koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφb1 = 1-0,01Rb, (104)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerdagi hisobiy qarshilik RbMPa da olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. Koʻndalang armaturali elementlarning qiya kesimlarini koʻndalang kuchlar taʼsiriga (6 rasm) quyidagi shartga binoan bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(105)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(106)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni koʻndalang kuchlar taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — zoʻriqtirilgan armaturali.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(105) va (106) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪ — koʻrilayotgan qiya kesimning bitta tomonida joylashgan, tashqi yuklamalardan boʻladigan koʻndalang kuchning eng katta qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣRswAsisinα — kesim proyeksiyasi uzunligi s boʻlgan barcha kesishadigan zoʻriqtirilmagan armaturalar kuchlanish proyeksiyalarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣRswAsw — 2h0dan va s0 qiymatidan katta boʻlmagan tegishli sharoitdagi, koʻndalang armatura qabul qilayotgan koʻndalang kuch, beton qabul qilayotgan koʻndalang kuchga teng boʻlgan holatda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣRpwApisinα — bu ham yuqoridagidek, faqat oʻriqtiriladigan beton bilan jipslashgan armaturalarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣRpwApw — (agar zoʻriqtirilgan armatura beton bilan jipslashmaydigan holatda, hisobiy qarshilik Rpw ni, u armaturadagi oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchlanishi σpw1ga teng deb qabul etish kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRswAsw — zoʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning mazkur SHNQ ning 176-bandiga binoan aniqlanadigan ma4 yoki mp4 koeffitsiyentlarni inobatga olgandagi hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — sterjenlarning (oʻramlarning) qiya kesimlarni kesgan joydagi element boʻylama oʻqiga qiyalik burchagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪb — hisoblashda siqilgan qism betoniga qiya kesimning tepa uchi ustida beriladigan va quyidagi formula aniqlanadigan koʻndalang kuch qiymati:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(107)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, h0 — devor (qovurgʻa) qalinligi yoki tutash plita eni va qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtadigan kesimning hisobiy balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc — qiymati mazkur SHNQ ning 214-bandi talablariga binoan qiyoslab hisoblashlar bilan topiladigan, eng noqulay qiya kesimning element boʻylama oʻqiga proyeksiyasining uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — qiymati quyidagiga teng boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(108)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlekin, u 1,3 dan kam va 2,5 dan koʻp boʻlmasligi kerak,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rb,sk — egilishdagi oʻrilib ajralishga hisobiy qarshilik (24-jadval); τq — normativ yuklamalardan boʻladigan eng katta yoruvchi kuch; τq≤0,25 Rb,sk — boʻlganida qiya kesimni mustahkamlikka tekshirmaslik ruxsat etiladi, τq> Rb,sk — boʻlganida esa kesim qaytadan loyihalanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪʼw — gorizontal armatura bilan qabul qilinadigan zoʻriqish, kgk da,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪʼw=1000 · Aʼwk, (109)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Aʼw — qiya kesim β, grad., burchagi ostida kesib oʻtadigan, gorizontal, zoʻriqtiriladigan va zoʻriqtirilmaydigan armaturaning maydoni, sm2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — koeffitsiyentining qiymati quyidagi shartdan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(110)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXomutlar oraligʻida joylashgan kesimlarda β=90°boʻlganida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪʼw = 1000Aʼw (111)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3.68)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbunda 
(112)
(112)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — 3.64 formula boʻyicha; F — armatura maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — qirqimda armatura soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuq — xomutlar qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Eng noqulay qiya kesim va element boʻylama oʻqiga uning proyeksiyasini beton va armatura qabul qiladigan koʻndalang kuch qiymatining eng kam boʻlishi kerakligi shartiga asosan, qiyoslab hisoblashlar orqali aniqlash kerak. Bunda, tayanchdagi kesimdan 2h0 uzunlikdagi uchastkalarda, zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalar uchun qiya kesimni tekshirishni tayanchdagi (vertikal) kesimga 45° va zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalar uchun 60° burchak ostidagi qiyalikda bajarish kerak. Tayanch atrofi yaqinida yuk nuqtada jamlanib taʼsir etganida, eng koʻp xavfli qiya kesim, yuk qoʻyilgan joydan tayanchga qarab yoʻnalgan boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Zoʻriqtirilgan xomutlar bor boʻlgan holda, qiya kesim boʻyicha qoʻshimcha tekshirilganda, element boʻylama oʻqiga boʻlgan burchakni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(113)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σm — bosh choʻzuvchi kuchlanish qiymati; τb — urinma kuchlanish qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. Koʻndalang armaturasiz temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlarning rivojini cheklovchi shart bajarilishi zarur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪ ≤ Ǫb + Ǫʼw (114)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Siqilgan kesim boʻlmagan, choʻzilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda toʻla koʻndalang kuch Ǫ koʻndalang armatura bilan qabul qilinishi kerak. Siqilgan qismi mavjud boʻlgan nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda (194) formula bilan hisoblangan Ǫb qiymatini quyidagiga teng boʻlgan kt koeffitsiyentiga koʻpaytirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(115)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishammo, 0,2 dan kam emas (N — choʻzuvchi boʻylama kuch).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Element boʻylama oʻqiga qiya kesimni eguvchi moment taʼsiriga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Qiya kesimlarni eguvchi momentlarga hisoblashni (3.7 rasm) quyidagi shartlardan foydalanib bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(116)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun, zoʻriqtirilmagan xomutlar bor boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(117)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M — qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtgan oʻqqa nisbatan, kesimning siqilgan chekkasining bitta tomoni boʻylab joylashgan hisobiy yuklamalar momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzsw, zs, zsi, zpw, zp, zpi zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan betonning siqilgan qismidagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisi qoʻyiladigan moment aniqlanadigan kesimdagi, nuqtagacha boʻlgan masofa; qolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 213-bandida keltirilgan. Devorlardagi boʻylama armaturalar hisoblashda inobatga olinmaydi. Qiya kesimning noqulay holatini armaturalar uziladigan yoki bukiladigan va kesimning keskin oʻzgaradigan joylarida qiyoslash hisoblashlarini oʻtkazish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni mustahkamlikka eguvchi moment taʼsiriga hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — zoʻriqtiriladigan armaturali elementlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. Elementning choʻzilgan qirrasini kesib oʻtadigan qiya kesimlar uchun normativ yuklamalardan hosil boʻlgan yoriqlar normativdan oshmasligi taʼminlangan uchastkalarda (σbt˂Rbt boʻlganida) moment taʼsiriga hisoblamaslik ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Moment taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashda beton bilan jipslashmagan zoʻriqtiriladigan koʻndalang armaturani mazkur SHNQ ning 213-bandiga binoan koʻndalang kuchga hisoblashdagidek inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Ulangan joylarni surilishga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Egiladigan, uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan konstruksiyalarda yelimlanib yoki betonlanib ulangan joylarni (tekis yuzali yoki pogʻonali yuza boʻylab ulangan) surilishga mustahkamlikka quyidagi formula bilan hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishǪ ≤ 0,45mshNα (118)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 0,45 — betonning betonga ishqalanish koeffitsiyenti qiymati; Ǫ — birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashlarga taalluqli ishonchlilik koeffitsiyenti bilan olingan tashqi yuklamalardan va qiya armaturadagi oldindan zoʻriqtirish kuchlanishidan boʻladigan maksimal suruvchi kuch (zoʻriqish); msh — har xil turdagi ulashlar uchun mazkur SHNQ ning 222-bandiga binoan aniqlanadigan ulovchi chokning surilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti; Nα — ulangan joy ishchi kesimining maydoni qabul qiladigan, normativ kuchlanishlar epyurasining siqilgan qismiga toʻgʻri keladigan zoʻriqish. Bu holda, zoʻriqtiriladigan armaturada yuz beradigan zoʻriqishlarga ishonchlilik koeffitsiyentlari (mazkur SHNQ ning 8-jadvalida va 112-bandida koʻrsatilganlar oʻrniga) quyidagilarga teng deb olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtiriladigan sterjenlar soni n≤10 boʻlganida, ɣʄ=1±0,1 deb
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn˃10 boʻlganida, deb. 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUlangan joyning ishchi kesimiga devorcha (qovurgʻa) kesimi va uning yuqori hamda pastki plitalaridagi davomlari kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevorcha chegarasida ulanadigan joyni, toʻldirilgan yopiq kanallarda joylashgan oʻramlar kesib oʻtgan holda, u joyning ishchi kesimiga, har bitta tomonidan plitaning yoki devorchaning (uning qalinligi plitanikidan yupqa boʻlganida) ikki karra qalinligidan koʻp boʻlmagan miqdordagi uzunlikdagi plita (vutsiz) devorchaga birlashtirilgan uchastkalari kiritilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYelimlangan ulama va koʻndalang kuchlarni qabul etuvchi, mahkam elementlarning (pogʻonalar, ponalar va xakazo) surilishga birgalikda ishlashini hisobga olgan holda, ushbu mahkam elementlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 0,7 ga teng boʻlgan birgalikdalik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak. Bunda, mahkam element bilan qabul qilinayotgan zoʻriqish, ulangan joyga taʼsir etadigan koʻndalang kuch miqdorining yarmisidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. (208) formuladagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti msh ni quyidagiga teng deb olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqotiriladigan yelim bilan yelimlangan zich, yupqa ulangan joy uchun — 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchiqib turgan armaturasi boʻlmagan, betonlab ulangan joylar uchun — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbloklar uchlarining silliq sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbloklar uchlarining notekis qilingan sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,45.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan oraliq qurilmalarning ulangan joylarida birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olinadigan hisobiy doimiy yuklamalardan choʻzuvchi kuchlanish boʻlishi ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Mahalliy siqilishga (egilishga) hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Bevosita armaturalanmagan elementlarni mahalliy siqilishning (egilishga) hisoblaganda quyidagi shart bajarilishi zarur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN ≤ ᵠ loc R b,loc Aloc, (119)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, N — mahalliy yuklamadan boʻladigan boʻylama siquvchi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφloc — quyidagilarga teng deb olinadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahalliy yuklamalardan ezilish maydoniga teng taqsimlanganida — 1,00 ga; teng taqsimlanmaganida esa — 0,75 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA loc — ezilish maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR b,loc — betonning quyidagi formula bilan aniqlanadigan ezilishga hisobiy qarshiligi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,loc = 13,5ᵠ loc1 Rb1; (120)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(121)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(120) va (121) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAloc — beton konstruksiyalar uchun betonning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAd — 3.8 rasmda keltirilgan sxemalarga muvofiq boʻladigan ezilish maydoniga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Payvandlangan koʻndalang toʻrlar turida bevosita armaturalangan elementlarni mahalliy siqilish (ezilish)ga hisoblashda quyidagi shart bajarilishi zarur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN≤Rb,redAloc (122)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Aloc — ezilish maydoni; Rb,red — quyidagi formula bilan aniqlanadigan betonning oʻq boʻylab siqilishga keltirilgan mustahkamligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,red = Rbᵠlocb + ᵠℳR5ᵠloc,s (123)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(123) formuladagi: — MPa da; Rb,R5 — MPa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(124)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ, ℳ — tegishli, bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti va kesimni 203-bandiga binoan toʻr oʻqi spiral armaturalash koeffitsiyenti [(81), (82) va (105) formulalar];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(125)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAeϝ — bevosita armaturalashdagi chekkadagi sterjenlari boʻyicha oʻlchanadigan toʻrlar konturining ichiga qamrab olingan beton maydoni, bunda Aloc< Aeϝ Asharti bajarilishi kerak; Ad — ezilgan maydoni Aloc ga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon va u 9-rasmda koʻrsatilganidan katta boʻlmaydigan etib qabul qilinadi. Qolgan belgilashlarni mazkur SHNQ ning 222-bandi talablariga muvofiq olish kerak. Konstruksiya betoni, nuqtaga qoʻyiladigan kuch oʻnga qoʻyiladigan zonada (8-rasm) mahalliy siqilishga (ezilishga) hamda mazkur SHNQ ning 247-bandi koʻrsatmalariga binoan mahalliy choʻzuvchi kuchlanishlarni eʼtiborga olgan holda yorilishga pishiqlikka hisoblanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-rasm. Ezilish maydoni Aloc holatiga bogʻliq boʻladigan hisobiy maydon Ad ning joylashish sxemasi. Chidamlilikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Temir yoʻl koʻpriklarining, metropoliten yoʻllari tagidagi koʻpriklar, aralash harakatli koʻprik elementlari, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi plitalari, koʻmadigan grunt qalinligi 1,0 m dan kam boʻlganda — toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlarning ramalari rigellari va ustki yopmalari, ularni ichiga qamrab olgan devorchalariga biriktirgan joylari chidamlilikka hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChidamlilikka quyidagilar hisoblanmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbeton tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha turdagi poydevorlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyumaloq quvurlar boʻgʻinlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻgʻri burchakli quvurlar va ularning ustki yopmalari, koʻmadigan tuproq 1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm va undan katta qalinlikda boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qurilmalar toʻsinlarining devorlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻziladigan qism betoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfaqat siqilishga ishlaydigan armaturalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuchlanish sikli assimetriya koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonda 0,6 dan, armaturada 0,7 dan oshiq boʻladigan temirbeton tayanchlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton tayanch va quvurlarning ustki yopmalarini chidamlilikka hisoblashda armaturadagi kuchlanish belgilangan hisobiy qarshiliklarning (mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olgandagi) 75 % dan oshmaganida, tashqi havoning koʻproq sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S) boʻlganidagi chidamlilikka hisoblangan armatura uchun mazkur SHNQ ning 168-bandida koʻrsatilgan armatura sinfiga va poʻlat markasiga qoʻshimcha cheklashlar bajarilmasligi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton konstruksiyalarning yorilishga pishiqlikning 2a yoki 2b talab darajasiga yotqizilgan elementlarini (yoki ularning qismlarini) boʻylama oʻqqa normal kesimlar boʻyicha chidamlilikka hisoblashni, quyidagi keltirilgan formulalarga kuchlanishlarning absolyut qiymatlarini qoʻyib va element kesimlarini yoriqsiz qabul etib bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) choʻzilgan qism armaturasini hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ p,max = (σ p1 — σ el,c) + σ pg + σ pv ≤ Map1Rp; (126)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ p,min = (σ p1 — σ el,c) + σ pg (127)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) egiladigan, nomarkaziy siqiladigan va nomarkaziy choʻziladigan elementlarning siqiladigan qismining betonini hisoblashda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbc,max = σbc1 + σbcg + σbcv ≤ mb1Rb; (128)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbc,min = σbc1 + σbcg (129)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(statik noaniq konstruksiyalarni hisoblashda kuchlanish ishorasi teskarisiga oʻzgartirilishi mumkin). (114) — (117) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσp,max, σp,min — zoʻriqtiriladigan armaturalardagi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσp1 — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtirilgan armaturadagi oʻrnatilgan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσel,c — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishning betonning elastiklik siqilishidan boʻladigan, mazkur SHNQ ning 228-bandiga binoan, kamayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσpg = n1σbtg — armaturada doimiy yuklamalardan boʻladigan kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσpv = n1σbtv — armaturada vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan kuchlanish; bu yerda, n1 — mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmapl — koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 174-bandiga asosan hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb — mazkur SHNQ ning 172-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbc,max, σbc,min — betondagi siquvchi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar; σbc1 — siqilgan qism betonidagi belgilangan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbtg, σbcg — betondagi doimiy yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlaridagi kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbtv,σbcv — betondagi vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlardagi kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmb1 — koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 157-bandiga binoan inobatga oluvchi, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb — betonning mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan, siqilishga hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Chidamlilikka va pishiqlikka mustahkamlikka hisoblashlarda, tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishlarni topish formulalaridagi ishtirok etadigan keltirilgan kesimlarni hisobga olgan betondagi kuchlanishni aniqlashda, ularning qiymati, betonning elastik qisilishida mumkin boʻlgan kuchlanish pasayishini hisobga olmagan holda, kamaytirilmasdan qabul qilinadi (bu hol, hisoblashda beton bilan jipslashgan barcha armaturani kesimning keltirilgan tavsifiga kiritilganda mavjud boʻladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni, tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan barcha armaturadagi, betonning hammasi bir vaqtda siqqanda quyidagi formula bilan aniqlanadigan σel,c ning betonning elastik qisilishidan boʻladigan kamayishini inobatga olib hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσel,c = n1σbp (130)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturani betonga tirab bir nechta bosqichda tortganda, avvalo tortilgan armaturadagi oldindan zoʻriqishning kamayishini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσel,c = n1Δσbm1. (131)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(130) va (131) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — 179-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati; σbp — zoʻriqtiriladigan armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi, barcha armatura bilan kesimni qisgandagi dastlabki kuchlanish; Δσb — armaturaning ogʻirlik markazi darajasidagi, koʻrilayotgan ishlash bosqichiga muvofiq boʻladigan yoʻqolishlarni inobatga olgan holdagi, bitta oʻram yoki sterjenni tortganda hosil boʻladigan betondagi kuchlanishi; m1 — kuchlanishning yoʻqolishi aniqlanadigan oʻramdan keyin tortilgan bir xil turdagi qolgan oʻramlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton konstruksiyalarning elementlarini chidamlilikka hisoblash, materiallar qarshiligi formulalari bilan, betonning choʻzilgan qismidagi ishlashini inobatga olmagan holda bajariladi. Bu hisoblashni quyidagi 38-jadvalda keltirilgan formulalar bilan bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38-jadval | |
Elementning ishlash tavsifi | Hisoblash formulalari |
Bosh tekisliklarning bittasida egilish: | |
betonni tekshirish | |
armaturani tekshirish | nʼ |
Betondagi oʻq boʻylab siqish | |
Nomarkaziy siqish: | |
betonni tekshirish | |
armaturani tekshirish | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38-jadval formulalarining chap tomondagi qismlarini, 27, 35 va 36-jadvallarda keltirilgan o koeffitsiyentini hisoblashdagi kerakli σmin va σmax larni aniqlashda foydalanish mumkin. (132) formulasi bilan hisoblashda mazkur SHNQ ning 226-bandidagi siqilgan armaturani oʻzgaruvchan ishoradagi kuchlanish taʼsiriga chidamlikka hisoblash haqidagi koʻrsatmani inobatga olish kerak. Xuddi shunday markazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMarkazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblashda choʻziluvchi kuchlarning hammasi armaturaga uzatiladi. Chidamlikka hisoblashdan tashqari kesimlar mustahkamlikka ham hisoblanishlari zarur. (217) — (221) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM, N — moment va normativ kuch; Ired — neytral oʻqqa nisbatan, betonning choʻzilgan qismi inobatga olinmasdan, mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan barcha armatura maydoniga n' nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan kesimning inersiya momenti; x' — betonning siqilgan qismining elastik jism formulalari bilan, uning choʻzilgan qismini inobatga olmasdan aniqlanadigan balandligi; mbs1, mas1 beton va armaturaning hisobiy qarshiliklari; tegishli Rb va Rs larga mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan kiritiladigan armaturadagi (payvandlab ulangan joylarni inobatga olgandagi) kuchlanishlar sikli assimetriyasini hisobga oluvchi koeffitsiyentlar; au, a'u tegishli, choʻzilgan va siqilgan (yoki kam choʻzilgan) tashqi qirralaridan yaqin joylashgan qatordagi armatura oʻqigacha boʻlgan masofa; Ared elementning, barcha armaturaning koʻndalang kesim maydoniga mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan koʻndalang kesim maydoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblash. Yorilishga pishiqlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. Koʻpriklar va quvurlarning temirbeton konstruksiyalari, ularning turlari va bajaradigan xizmatlariga, qoʻllaniladigan armaturasi va ishlash sharoitiga bogʻliq holda yorilishga pishiqlikning quyidagi 39-jadvalda keltirilgan talablar darajalarini qoniqtirishi zarur. Yorilishga bardoshlilik betondagi choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarning qiymatlari va yoriqning ochilgan hisobiy eni bilan tavsiflanadi. Agar konstruksiyani yoki uning qismini yoriqbardoshlik darajasi talablariga mos ravishda loyihalash mumkin boʻlmasa, u holda uni yoriqbardoshlikning yuqori darajasi talablari orqali loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoriqbardoshlik darajasi talablari foydalanish, tayyorlash, transportirovka qilish va montajlash kabi barcha bosqichlar uchun bir xil boʻlishi kerak. Bu holda, agar konstruksiyaning kuchlanish-deformatsiyalanish holati 28 kundan koʻp boʻlmagan vaqtda saqlansa, u qisqa vaqt ichidagi deb hisoblanishi mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklar taʼsiriga tegishli talablar darajasi saqlanib qolishi kerak. Betondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlarning paydo boʻlishi va ularning ochilgandagi enini aniqlashga taalluqli hisoblashlar, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan armaturadagi oldindan kuchlanishning barcha yoʻqolishlarini hisobga olgan holda bajarilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzunlik boʻylab kompozitsion boʻlgan koʻpriklarning oraliq konstruksiyalarida yaratilgan meʼyoriy doimiy yuk taʼsirida betondagi minimal bosim kuchlanishlari 2b yorilishga chidamliligiga qoʻyiladigan talablar toifasiga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmatura betonga ilashmaydigan temirbeton konstruksiyani ishlatishning barcha bosqichlarida u birinchi guruhning chegaraviy holatlariga, shu jumladan chidamlilik tahliliga qoʻyiladigan talablarga va 8-bobga muvofiq ikkinchi guruhga qoʻyiladigan talablarga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyada oldingi kuchlanishni yaratish bosqichida, shuningdek, armaturani beton bilan birlashtirishdan oldin oʻrnatish bosqichida (oldindan kuchlanish armaturasini monolitlash) yeksenel kuchlanish uchun oldingi kuchlanish elementlarining mustahkamligini hisoblashda, poʻlat armaturaning koeffitsiyentlari bilan hisoblangan kuchlanish kuchi ish sharoitlariga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShu bilan birga, agar loyihada choʻzilish jarayonini mexanik usulda (manometr boʻyicha) va vityajka boʻyicha nazorat qilish nazarda tutilgan boʻlsa, yuklanish boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,0 ga teng boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1.10 — poʻlat sterjenli armatura, shuningdek, yuqori mustahkam simdan yasalgan mustahkamlovchi elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1.05 — K7 sinfidagi arqonlarni, shuningdek, spiral va ikki qavatli va yopiq poʻlat arqonlarni mustahkamlash uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtirilgan armaturaning ayrim turlari va tegishli texnik-iqtisodiy asosga ega va tartibga solingan tegishli sinovlarga ega boʻlgan maxsus ishlab chiqaruvchilar uchun yuqorida koʻrsatilganidan kattaroq boshqa koeffitsiyentlarni qoʻllashga ruxsat beriladi, ammo bu bosqichlarda hisob qarshiligi vaqtinchalik kuchlanishdan 80 % oshmaydi, lekin choʻzilishga meʼyoriy qarshilikdan yuqori emas. Shu bilan birga, zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchayishni aniqlashda yuklanish ishonchlilik koeffitsiyenti 1,10 ga teng deb qabul qilinadi va agar loyihada ikki marta nazorat qilish va kuchlanish va vityajkani loyihanikidan haqiqiy qiymatlarning ruxsat etilgan ogʻishi har bir kuchlanish elementi yoki guruh kuchlanishidagi elementlar guruhi uchun koʻpi bilan 5% nazarda tutilgan boʻlsa, 1,05 qiymatigacha kamaytirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39-jadval | ||||
Konstruksiya turi va bajaradigan xizmati, armaturalash xususiyatlari | Yorilishga | Chegaraviy qiymatlari | ||
pishiqlikka talablar darajalari | betondagi choʻzuvchi kuchlanishlarniki | yoriq ochilishining hisobiy eniniki Δcr | vaqtinchalik yuklama taʼsiri boʻlmagandagi minimal siquvchi kuchlanishniki | |
Temir yoʻl koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan barcha turdagi sim armaturalar bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilmalar toʻsinlari devorchalaridan tashqari). Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan diametri 3 mm li yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 9 mm li K-7 sinfdagi arqon armaturalar bilan hamda zoʻriqtiriladigan poʻlat arqonlar bilan (burama va qoʻshaloq oʻramli hamda yopilgan) armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa). | 2a | 0,4 | - | - |
Temir yoʻl koʻpriklarning zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa). Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan, diametri 4 mm li va undan katta boʻlgan yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 12 va 15 mm li zoʻriqtiriladigan K-7 sinfdagi arqon armatura bilan armaturalanadigan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa). Koʻpriklarning har xil xizmatlarni bajaradigan zoʻriqtiriladigan sterjen amatura va diametri 4 mm va undan katta yuqori mustahkamlikdagi zoʻriqtiriladigan simlar bilan hamda K-7 sinfdagi zoʻriqtiriladigan arqon armaturalar bilan armaturalanadigan qoziqoyoqlari. | 2b | 1,4 | 0,0152) | betonlar sinfi V30 va undan past boʻlganida 0,1Rb dan kam boʻlmagan, beton sinfi V35 va undan yuqori boʻlganida 1,6 MPa (16,3 kgk/sm2) dan kam boʻlmagan. |
Koʻpriklarning oldindan zoʻriqtiriladigan oraliq qurilmalarining toʻsinlarini (qo-vurgʻalarini) bosh kuchlanishlarga hisoblaganda. | 3a | 37-jadvalga asosan | 0,015 | - |
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalanadigan elementlari. Elementlarning zoʻriqtiriladigan sim armatura joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari (barcha turdagi koʻpriklarda) | 3b | - | 0,020 | - |
Har xil xizmatlarga moʻljallangan barcha koʻpriklar va quvurlarning zoʻriqtirilmaydigan armaturali elementlari. Har xil vazifali barcha koʻpriklarning element tanasidan tashqarida joylanadigan zoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlari. Elementlarning (barcha vazifadagi koʻpriklarda) zoʻriqtiriladigan sterjen armaturalari joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari | 3v | - | 0,0303 | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Aralash turda armaturalanganda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni mazkur SHNQ ning 231-bandi koʻrsatmasiga binoan oshirish ruxsat etiladi. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sim armaturali konstruksiyalarida, ularni oʻtish qismi plitalarida joylashtirganda, betondagi, uni qisish yoʻnalishidagi choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati 0,8 Rtτ,ser dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Ruxlangan simlarda Δcr=0,02 sm deb qabul etish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Yoriqlarning ochilish eni quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, cm:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,020 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalari elementlarida, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining ustki plitalarida, ularda nam toʻsgich qatlam qilinganda, barcha tayanchlarning suv sathi oʻzgaradigan zonasida joylashgan qoziqoyoqlari va ustunlarida hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarning qismlari va elementlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,015 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq tayanchlarining suvning oʻzgaruvchi sathidan yuqoridagi va pastdagi zonalarida joylashgan elementlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,010 — avtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari oʻtish qismlari ustki plitalarining boʻylama choklarining tepadagi qirrasi sathida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlar, vaqti bilan (GOST 10060ga binoan rejimda) yaxlab va eriydigan zonadagi gidrostansiya va suv omborlari toʻgʻonlari yaqinida joylashganida, yil davomida yaxlab va erish sikli soniga bogʻliq holda yoriqning ochilish eni quyidagidan katta boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,015 — sikllar soni 50 dan kam boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,010 — sikllar soni 50 dan koʻp boʻlganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-§. Poʻlat mahsulotlari uchun hisob xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Ortiqcha qoʻllab-quvvatlanadigan siqilmagan betonli boʻgʻinlarga ega boʻlingan, oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardan tashkil topgan, zoʻriqishsiz armatura bilan mustahkamlangan uzluksiz oraliqlarda, meʼyoriy yuk ostida betondagi yoriqlar kengligi mazkur SHNQ ning 5-bob talablari toifasiga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan talablardan tashqari, temirbeton elementlarni kesimlarini armaturalash koeffitsiyenti μ bilan belgilanuvchi minimal armaturalash talablari orqali ham bajarish kerak. Armaturalari beton bilan jipslashgan konstruksiyalarda, shuningdek zoʻriqtirilgan armaturalarni kanallarni betonlash (ineksiyalash) tufayli uning qiymati μ=0.002 dir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMinimal armaturalash talablarini taʼminlovchi armaturalarni ishchi armaturalar deb qarash kerak va ularni joylashishi, tutashishi va himoyalanishi uchun barcha konstruktiv talablarini qondirish kerak. Bu armaturani barcha koʻtarishlik qobiliyatini tekshirish ishlarida hisobga olish kerak. U beton bilan kafolatlangan ishqalanishga ega boʻlishi va tashqi kuchlar taʼsiridagi choʻzilish zonasining tashqi konturida, hamda shu zonaga kiruvchi xomutlar tekisligi uzunligida oʻrnatilishi kerak. Armatura yuzasini talab qilinuvchi minimal armaturalash koeffitsiyentini choʻzilish zonasining yuzasiga koʻpaytirib olinadi. Oraliq qurilmalarning egiluvchi konstruksiyalari choʻzilish zonasining chegarasi uchun ikki qiymatdan kattasini olish kerak: kesim balandligining yarmi choʻzilayotgan armaturadan kesim ogʻirlik markazigacha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar konstruksiyani yoki uning qismini u tegishli boʻlgan yorilishga bardoshlilik toifasi talablariga muvofiq loyihalash mumkin boʻlmasa, u yuqori yorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablarni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablar foydalanish bosqichida ham, ishlab chiqarish, tashish va oʻrnatish bosqichida ham bir xil boʻlishi kerak. Shu bilan birga, agar konstruksiyaning zoʻriqish holati 28 kundan ortiq davom etmasa, u holda uni qisqa muddatli deb hisoblash mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklarning taʼsiri ostida boʻlgani kabi bir xil talablar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlar hosil boʻlishi va ularni ochish kengligini aniqlash uchun hisob-kitoblar mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq armaturadagi oldingi kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMinimal armaturalash talablariga binoan oʻrnatiluvchi armaturalarni kerakli darajada choʻzilishini tekshirishda armaturani beton bilan ishqalanishini tavsiflovchi mazkur SHNQ ning 140-bandi boʻyicha A400 armaturaning mustahkamligiga keltirilgan choʻziluvchi zonadagi butun armaturalar yuzasi bilan tenglashtiriladi. Bu holatda, agar armaturaning hisobiy qarshiligi 400 MPa dan katta boʻlsa shu qiymatning oʻzi qabul qilinadi. Yopiq yoki ochiq kanallarda joylashgan zoʻriqtirilgan armatura minimal armaturalash bilan normalashtirish orqali zoʻriqtirilmagan armaturalar bilan biriktirilishi (betonlanishi) tavsiya etilmaydi. Quyma va yigʻma-quyma konstruksiyalarning tutashish joylarida minimal armaturalash protsenti shu joyning hamma yuzasida taʼminlanishi shart. Minimal armaturalash protsenti xomutlarni oʻrnatish shartli boʻlgan holatlarida ularning minimal yuzalarini tayinlanayotganda taʼminlab berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKesim balandligidan qovurgʻani eni katta boʻlsa, xomutlar tekisligining qadamlarini kesim balandligidan katta qilmay joylashtirish kerak. Plitali yoki toʻsinli (qovurgʻali) oraliq qurilmalarda, agar qovurgʻani eni uning balandligidan katta boʻlsa, u holda koʻndalang gorizontal armaturani ham minimal armaturalash protsentini taʼminlashdan kelib chiqqan holda oʻrnatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida aralash armaturalash qoʻllanganda, choʻzuvchi kuchlanishning qiymati 1,4 Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan kesim maydoni qismidagi, choʻzuvchi kuchlanishlar epyurasi qismidan boʻladigan zoʻriqishlarni faqat zoʻriqtirilmagan armatura qabul qilgan sharoitda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni 2 Rbt,ser gacha oshirish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari koʻndalang yoriqlar enini hisoblashda mazkur SHNQ ning 245 va 246-bandlari koʻrsatmalariga rioya etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. 2a yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan loyihalangan konstruksiyaning qisilgan betonida, koʻprikning montaj qilinadigan qismida, montaj qiluvchi kran yuklamasi bilan oʻtish imkonini tekshirganda quyidagilarni qabul qilish ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 1,15 Rbt,ser ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoriq ochilishining hisobiy enining chegaraviy qiymatini 0,01 sm deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashda, zoʻriqtiriladigan armaturadagi dastlabki kuchlanishning bir yil davomidagi yoʻqolishlarga muvofiq boʻladigan kamayishlarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. 2a, 2b va 3b yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan konstruksiya elementlarida konstruksiyani doimiy va vaqtinchalik yuklamalarga foydalanish bosqichida betonning siqilgan zonasida, ishlashning boshqa bosqichlarida 0,8 Rbt,ser qiymatdan koʻp boʻladigan choʻzuvchi kuchlanishlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-§. Yoriq paydo boʻlishiga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Koʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqligi, elementlarda paydo boʻladigan choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarni, beton konstruksiyalarda — siquvchi kuchlanishlarni cheklash bilan taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan kuchlanishlarning kerak boʻlgan chegaraviy qiymatlari quyidagi shartlarni taʼminlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) konstruksiya elementlarida yoriqlarning paydo boʻlmasligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) eni boʻyicha cheklangan miqdordagi yoriqlarning paydo boʻlishiga, ehtimoli bor (mumkin).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Barcha konstruksiyalarda va ular ishining barcha bosqichlarida normal siquvchi kuchlanishlardan boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNormativ yuklamalar va taʼsirlardan, elementlar kesimlarida hosil boʻladigan normativ siquvchi kuchlanishlar sbx quyidagilardan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton va beton konstruksiyalarda — hisobiy qarshilik Rb,mc2 dan (mazkur SHNQ ning 183 va 232-bandlarini inobatga olib);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar betonining qisiladigan qismida hisobiy qarshilik Rb,mc1 dan (tayyorlash va montaj qilish bosqichida) va Rb,mc2 dan (doimiy foydalanish bosqichida).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan balkalar devorlarida sodir boʻluvchi bosh siquvchi kuch hech qaday holatda betonning Rb,mc2. hisobiy qarshilikdan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. 2a darajali talablar asosida loyihalanadigan koʻpriklarning konstruksiyalarining boʻylama oʻqlari boʻylab (normativ choʻzuvchi kuchlanishlar taʼsiri yoʻnalishiga perpendikulyar) yoriqlarning paydo boʻlishi mumkin emas (koʻprikdan montaj qiladigan kranni oʻtkazishga tekshirilgan holdan tashqari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu shartlarni bajarish uchun qisilgan betondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlar mazkur SHNQ ning 39-jadvalida va 232-bandida koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. 2b, 3a, 3b va 3v darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda, 2b va 3a darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkinligi, mazkur SHNQ ning 39-jadvalida koʻrsatilgan ikkita koʻrsatkichlar — chegaraviy ruxsat etilgan choʻzuvchi kuchlanishlar va koʻndalang yoriqning mumkin boʻladigan ochilish kattaligi bilan cheklanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari, 2b darajadagi yorilishga pishiqlik talabiga loyihalanadigan oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda, koʻndalang yoriqlarning “qisilishini” taʼminlash kerak yoki koʻprikda vaqtinchalik yuklama boʻlmaganida qisiladigan betondagi minimal siquvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati mazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlar devorlaridagi bosh choʻzuvchi kuchlanishlar, kesimni tutash deb qaragandagi bosh siquvchi kuchlanish sts ning beton siqilishga hisobiy qarshiligi Rb,mc2 ga nisbatini hisobga olib cheklanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBosh choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati koʻrsatilgan miqdorlar nisbatiga bogʻliq holda, quyidagi 40-jadvalda keltirilganlardan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40-jadval | ||
| Koʻpriklarda qabul qilinadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlari, max σmt | |
Temir yoʻllardagi | Avtomobil yoʻllaridagi va shaharlardagi | |
£ 0,52 | Rbt,ser, ammo 1,75 MPa (18 kgk /sm2) dan koʻp emas | Rbt,ser, ammo 2,15 MPa (22 kgk /sm2) dan koʻp emas |
³ 0,80 | Rbt,ser | Rbt,ser |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. 1. 
nisbatning oraliqdagi qiymatlari uchun chegaraviy qiymatlar max σmt ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
nisbatning oraliqdagi qiymatlari uchun chegaraviy qiymatlar max σmt ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Oraliq qurilmalarning boʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarining yelimlab ulangan joylariga birlashadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 10 % ga kamaytirish kerak. Koʻrsatilgan zona uzunligi, ulangan joyning har tomoniga, oʻsha joyning balandligi miqdoriga barobar etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Bosh siquvchi va choʻzuvchi mazkur SHNQning 239 va 246-bandlarida koʻrsatilgan kuchlanishlarni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(132)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σbx — betondagi, boʻylama oʻq yoʻnalishida tashqi yuklamalar va yoʻqolishlarni hisobga olgandagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan boʻladigan normativ kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσby — betondagi, element boʻylama oʻqiga normativ yoʻnalishda zoʻriqtiriladigan xomutlardan, qiya bukilgan armaturalardan va tayanch reaksiyasidan yuz beradigan kuchlanishdan boʻladigan normativ kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda tayanch reaksiyasidan boʻladigan siquvchi zoʻriqish 45° burchak ostida tarqaladi deb qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτb — quyidagi formula bilan aniqlanadigan devorcha (qovurgʻa) betonidagi urinma kuchlanish:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτb = τq + τt ≤ mb6Rb,sh (133)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(133) formuladagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτq — koʻndalang kuchdan boʻladigan urinma kuchlanish (tashqi yuklamalar va oldindan zoʻriqtirishdan aniqlanadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτt — xuddi shunday burama kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmb6 — mazkur SHNQning164-bandiga binoan betonning koʻndalang qisilishi taʼsirini inobatga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,sh — betonning egilishdagi hisobiy qarshiligi, (24-jadvaldan olinadigan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzunasiga boʻlaklardan ulanib, yigʻiladigan toʻsinlarning devorchalarini (qovurgʻalarini) (135) formula bilan bosh kuchlanishga hisoblashda bloklar va ulanadigan koʻndalang qisiladigan oʻzaro tegib turadigan yuzasidagi, (136) formula tarkibiga kiradigan urinma kuchlanishlarni oʻng tomonidagi mb6 koeffitsiyent yoniga mb15 koeffitsiyentini ham kiritilgan qiymatlar bilan cheklash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBloklar birgalikda qisilmaydigan ulanishlar boʻlganida mb6 koeffitsiyenti oʻrniga mb5 koeffitsiyentini kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblash bilan asoslanganda, bloklar, ulanadigan yuzalari orqali suruvchi zoʻriqish berilishi, konstruktiv jihatdan taʼminlanganda va tegib turadigan beton yuzasidagi ajratuvchi kuchlanish mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga binoan 0,5 Rb,sh dan oshmaydigan holda ulaydigan quyma beton yuzasini ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAtrofi berk kanallarga kiritilgan qorishma kesimni hisoblashda toʻla inobatga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalandligi, va oʻzgaruvchan uzunlikdagi oraliq qurilmalar elementlaridagi normal va urinma kuchlanishlarni aniqlashda kesimning oʻzgaruvchanligini hisobga olib bajarish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-§. Yoriqni ochilishiga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. 2b, 3a, 3b va 3v darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga binoan loyihalangan temirbeton elementlaridagi boʻylama oʻqqa normal va qiya yoʻnalishlardagi yoriqlarning ochilish eni acr ni cm, da, quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(134)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σ — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun eng chekkadagi koʻproq choʻzilgan sterjendagi kuchlanish σs ga, zoʻriqtiriladigan armatura uchun beton qisilishi tugagandan keyingi kuchlanish orttirmasi Δσp ga barobar boʻlgan choʻzuvchi kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — tegishli, zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Es va zoʻriqtiriladigani uchun Ep boʻlgan, mazkur SHNQ ning 34-jadvalidan olinadigan elastiklik moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΨ — armaturalash radiusiga (u betonning choʻzilgan qismining, armatura deformatsiyasining, profilining hamda element ishlash sharoitini hisobga oladi) bogʻliq ravishda aniqlanadigan va mazkur SHNQning 246-bandiga binoan qabul qilinadigan, yoriqlarning ochilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔcr — yoriqlarning ochilgan hisobiy enining, mazkur SHNQ ning 39-jadvalidan olinadigan chegaraviy qiymati, oʻlchami cm da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. Aralash armaturalashda (3.93) formula bilan yoriqning enini aniqlashda σ/E qiymati, zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi choʻzuvchi kuchlanishni (σs), zoʻriqtiriladigan armaturali betondagi oldindan qisishni nolgacha tushirilgan kuchlanish ortttirmasini (Δσp) inobatga olib, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(135)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda ψ1 — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun mazkur SHNKning 246-bandiga binoan olinadigan, yoriqning ochilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ2 — zoʻriqtiriladigan armatura uchun xuddi shunday koeffitsiyent. Aralash armaturalangan holda yoriqning ochilishi koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(136)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda As, Ap — zoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan armatura yuzasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Toʻsin devorchasining (qovurgʻasidagi) koʻndalang va boʻylama armaturadagi choʻzuvchi kuchlanish σs ni quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(137)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σbt — zoʻriqtiriladigan xomutlari boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardagi kesimning ogʻirlik markazi sathidagi bosh choʻzuvchi kuchlanish σmt ga teng deb qabul qilinadigan, zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlardagi xuddi shu sathdagi urinma kuchlanish τ ga barobar boʻlgan kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμ — qiya kesimni kesib oʻtadigan sterjenlar bilan (belbogʻlarning vutlar orasida devorchani, ushbu sterjenlar kesimlari maydonlarining qiya kesimga normativ proyeksiyasi) qiya kesim betonining maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδ — qiya yoriqlar paydo boʻladigan zonadagi kuchlanishning qayta taqsimlanishini hisobga oluvchi va quyidagi formula bilan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(138)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, li — belbogʻlar vutlari orasidagi uchastkadagi taxmin qilingan qiya yoriqning uzunligi, sm da (9 rasm boʻyicha tavr toʻsinlarda qiya kesimning boshlanishini, choʻzilgan armaturaning neytral oʻq tomondagi chekkadagi qatoridan qabul etiladi); yoriqning qiyaligini mazkur SHNQ ning 214-bandiga binoan qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-rasm. Qiya kesimga normativga koʻndalang armaturadagi zoʻriqishning proyeksiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — normal; 2 — xomut; 3 — qiya kesim; 4 — boʻylama armatura; 5 — oʻramga urinma; 6 — vut
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning choʻzilgan zonasidagi normativ yoriqlarning enini aniqlashda choʻziladigan barcha armaturani hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan qoziqoyoqlardagi yoriqlarning enini aniqlashda choʻzilgan zonadagi barcha armaturani hisobga olish ruxsat etiladi. Mazkur SHNQning 242-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, vaqtinchalik yuklama taʼsiridan boʻladigan betondagi oldindan siquvchi kuchlanishning nolgacha kamayganidan keyingi, paydo boʻladigan choʻzuvchi kuchlanish orttirmasi Δσp ni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(139)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσbt — betonning choʻzilgan zonasi maydoni ogʻirlik markazi sathidagi betondagi choʻzuvchi kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμp — hisoblashda inobatga olinadigan boʻylama armatura koʻndalang kesimi maydonining, betonning barcha choʻzilgan zonasi maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti (μp ni hisoblashda, beton bilan jipslashmagan armatura inobatga olinmaydi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAralash armaturalashda betondagi kuchlanish σbt, betonning choʻzilgan zonasi maydonining choʻzuvchi kuchlanish qiymati 1,4 Rbt,ser dan oshmagan boʻlagining ogʻirlik markazi sathida aniqlanadi. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi kuchlanishni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(140)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σbts — betonning choʻzilgan zonasining, kuchlanish qiymati 1,4Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan qismi, maydoni Abts ning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(141)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Yoriqlarning ochilish koeffitsiyentlari y ni, armaturalash radiusi Rr(cm) bogʻliq ravishda quyidagilarga teng deb olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,35 Rr — sirti silliq sterjen armaturalar, silliq sim oʻramlaridan qilingan armaturalar va yopiq poʻlat arqonlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— sirti notekis profildagi sterjen armatura, periodik profildagi simlar, ushbu simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqonlar va ulardan qilingan oʻramlar, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, hamda devorchalardagi ixtiyoriy turdagi armaturalar uchun.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Normativ yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusi ushbu formula bilan aniqlanishi zarur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(142)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Ar — normativ kesim uchun, kesimning tashqi konturi va oʻzaro taʼsir radiusi r = 6d bilan chegaralangan deb qabul qilinadigan oʻzaro taʼsir maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβ — armatura elementlarining beton bilan jipslashish darajasini 41-jadvalga binoan hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — bir xil nominal diametr d li armatura elementlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — bitta sterjenning diametri (sterjenlarning guruhlarda joylashganlari ham hisobga kiradi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturasi konturi boʻylab teng taqsimlangan toʻgʻri burchakli boʻlmagan kesimlar uchun oʻzaro taʼsir radiusi r = 3d deb qabul qilinadi. Oʻramlar va arqonlar uchun d armatura elementning tashqi konturiga munosib keladi, r = 5d boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41-jadval | |
Konstruksiyani armaturalash turi | β koeffitsiyenti |
1. Yakka sterjenlar (silliq va periodik profilda) periodik profildagi yakka simlar yoki K-7 sinfdagi armatura arqonlar | 1,0 |
2. Ikkita sterjendan qilingan tik qatorlar (oralarida ochiq joy qoldirilmagan), juftlangan sterjenlardan qilingan guruhlar bilan (sterjenlar guruhlari orasida boʻshliq qoldirilgan) | 0,85 |
3. Uchta sterjenlardan, yuqoridagidek, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, K-7 sinfdagi armatura arqonlardan oʻramlar | 0,75 |
4. Simlar soni 24 tadan kam boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar | 0,65 |
5. Simlar soni 24 ta va undan koʻp boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar | 0,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzaro taʼsir etish radiusi r ni neytral oʻqqa yaqin joylashgan chekkadagi qatordagi sterjen oʻqidan tortib oʻlchash kerak. Chekka qatordagi sterjenlarning koʻndalang kesim maydoni, qolgan har qaysi qatordagi sterjenlar kesim maydonining yarmisidan kam boʻlganida, r ni chekkadagi qatordan keyingi sterjenlari soni toʻla boʻlgan qatordan oʻlchamoq kerak; yumaloq kesimlarda r ni neytral oʻq tomonda eng koʻproq kuchlangan sterjen oʻqidan, sterjenlardan qilingan oʻramlar boʻlganida esa, eng koʻproq kuchlangan oʻramning ichkari tomondagi sterjeni oʻqidan oʻlchash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzaro taʼsir koʻrsatish zonasi neytral oʻq orqasiga (m tashqarisiga) chiqqan boʻlmasligi va uning balandligi kesim balandligidan oshmasligi kerak, markaziy choʻziladigan elementlarda esa kesimning toʻla maydoniga teng etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQiya yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(143)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Ar — qiya kesim uchun oʻzaro taʼsir zonasi maydoni, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAr = lib ; (144)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishli — mazkur SHNQning 238-bandiga binoan devorcha qiya kesimining uzunligi; b — devorcha qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishni, nw, nl — qiya kesim chegarasidagi qiya sterjenlar, xomutlar shaxobchasining va boʻylama sterjenlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdi, dw, d1 — tegishli, devorcha chegarasida qiya kesimni kesib oʻtadigan qiya sterjenlar (yoki oʻramlar) xomutlar va boʻylama sterjenlarning diametrlari; αi, αw, α1 — 27-rasmga binoan, qiya kesimga normativ bilan qiya sterjenlar (oʻramlar), xomutlar va boʻylama sterjenlar orasidagi burchaklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. Bitta joyga jamlab qoʻyilgan oldindan zoʻriqtirish kuchidan paydo boʻladigan mahalliy kuchlanishlarga elementlarning yorilishga pishiqligini va mahalliy yuklamalardan toʻsinlar devorchalarining egilishini, koʻrilayotgan uchastkada yoriqlar paydo boʻlishini nazarda tutgan, mahalliy taʼsirdan betondagi boʻladigan barcha choʻzuvchi zoʻriqishni oʻziga qabul etadigan qoʻshimcha armatura qoʻyish bilan taʼminlash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda yoriqning hisoblab topilgan eni 3b yoki 3v darajadagi (mazkur SHNQ ning 39-jadvali) yorilishga pishiqlik talablari uchun meʼyorlangan miqdoridan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan kuchlanishlar qiymati 0,4Rbt,ser dan oshmaydigan uchastkalar uchun armaturalashni, konstruktiv ravishda bajarishga ruxsat etiladi. Betonni anker tagida mahalliy siqilishga hisoblashda, armaturani betonga tirab zoʻriqtirganda armaturadagi zoʻriqishning 100 foiz, ichki ankerli oʻramni tirgakka tirab zoʻriqtirganda esa xuddi shunday zoʻriqishning 30 foiz miqdoriga teng deb qabul etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-§. Egilishlarni va burilish burchaklarini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Egilishlar, burilish burchaklari va boʻylama koʻchishlar elementlar egriligi 1/ρ ga hamda toʻla (elastik va noelastik) deformatsiyalar uchun tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda aniqlanadigan nisbiy boʻylama koʻchishlarga bogʻliq ravishda qurilish mexanikasi formulalari bilan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElement egilishining deformatsiyasi sabab boʻladigan silliqlik ʄ yoki buralish burchagi α ni ushbu formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(145)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M(x) — egilish f ni aniqlashda — ʄ egilish aniqlanayotgan yoʻnalishdagi qoʻyilgan birlik kuchdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi (buralish burchagi α ni aniqlashda — izlanayotgan buralish burchagining yoʻnalishida qoʻyilgan birlik momentdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— yuklama qoʻyilgan va oʻsha kesim uchun egilish yoki buralish burchagi aniqlanayotgan element joyining egriligi (ishorasi koʻrilayotgan kesimdagi eguvchi moment ishorasi bilan bir xil olinadi).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(3.103) formuladagi jamlashlar, M(x) va 
miqdorining qonunlari bilan farqlanadigan barcha uchastkalari (oraliq uzunligi boʻylab) boʻyicha bajariladi.
miqdorining qonunlari bilan farqlanadigan barcha uchastkalari (oraliq uzunligi boʻylab) boʻyicha bajariladi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgilishlarni (buralish burchaklarini) hisoblashni quyidagi formuladan foydalanib sonli hisoblashlar uslubi bilan bajarish ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(146)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M(x) va 
— koʻrsatilgan parametrlarning oʻzgarishi silliq oʻtadigan uzunligi Δx boʻlgan ayrim uchastkalarning egriligi va momentning oʻrtacha qiymati.
— koʻrsatilgan parametrlarning oʻzgarishi silliq oʻtadigan uzunligi Δx boʻlgan ayrim uchastkalarning egriligi va momentning oʻrtacha qiymati.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Belbogʻlari 2a, 2b va 3b darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga tegishli boʻladigan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning egriligini tutash kesimlar uchun aniqlagandek quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(147)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Mp, Mg, Mv — koʻrilayotgan kesimdagi, tegishli, zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan, doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan momentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBp*, Bg* — kesimning, tegishli zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishning va doimiy yuklamaning uzoq muddatli taʼsiridagi bikrligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB — tutash kesimning qisqa muddatli yuk taʼsir etganidagi bikrligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSanab oʻtilgan bikrliklarning qiymatlarini mazkur SHNKning 14-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat etiladi. (236) formulaning oʻng tomonini asoslanib belgilangan tartibda aniqlash ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan momentlarni, konstruksiya ishining tegishli bosqichiga toʻgʻri keladigan, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblash kerak, xususan qisish bosqichida birlamchi yoʻqolishlarni chiqazib tashlab, keyingi bosqichlarida, shu jumladan foydalanish bosqichida ham ushbu yoʻqolishlar bilan birga, mazkur SHNQning 12-ilovasiga koʻra aniqlanadigan, ikkilamchi yoʻqolishlarni ham chiqazib tashlagandan keyingi, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEguvchi momentlar Mgning qiymatlarini, konstruksiyani ustidan tortib turib montaj qilinganida montaj qilinadigan bloklar va boshqa mumkin boʻlgan qurilish yuklamalarini inobatga olib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBikrliklar Bp* va Bg* larni aniqlayotganda, oldindan zoʻriqtirishdagi zoʻriqish va yuk bosib turishi muddatining uzoqligi taʼsiri inobatga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Belbogʻlari, yorilishga pishiqlik talabining 3v darajasiga kiritilgan, zoʻriqtirilmagan armaturali elementlarning egriligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(148)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Bg — yoriq paydo boʻlishini va beton oqishini inobatga olgan doimiy yuk taʼsir etgandagi kesimning bikrligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB — yoriq paydo boʻlishi inobatga olingan, vaqtinchalik yuk qisqa muddatga taʼsir etgandagi tutash kesimning bikrligi. Element egriligini hisoblashda, doimiy yuk bitta yoshdagi, ushbu yuklamaning eng koʻp qismini koʻtarishga javob beradigan betonga taʼsir qilayapti deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlarning choʻzilgan zonasida yoriqlari bor (eni 0,015 sm dan ortiq) uchastkalarida egrilikni aniqlashni QMQ 2.03.01-97 koʻrsatmalariga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlarning egilishlarini elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan (betondagi yoriqlar eni 0,015 sm dan oshmaganida) hisoblaganda, hamda tayanchlar, ustunlar, qobiqchali-qoziq oyoqlar (shular jumlasidan ichi beton bilan toʻlgʻazilganlari ham) koʻchishlarini hisoblash uchun kesimdagi aniqlanadigan yoriq enidan qatʼiy nazar, bikrlikni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB = 0,8EbIb (149)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Ib — beton kesimining inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKatta oʻlchamli beton va temirbeton elementlarning vaqtinchalik va doimiy yuklamalardan koʻchishini hisoblashlarni, elementning toʻla kesimi boʻyicha aniqlangan bikirliklarni inobatga olib bajarish ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAjratilgan oraliqning oʻz ogʻirligidan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU=5*384*ql4EI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq t/m2 — oraliq (toʻsin, plitalar)da 1 p. m.ga. taqsimlangan yuk
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — toʻsinlarning tayanish nuqtalari orasidagi hisobiy oraliq uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — Beton egiluvchanligining elektron moduli (29-jadval);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — oraliq kesimining inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-§. Konstruktiv talablar. Element kesimlarining eng kichik oʻlchamlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Beton va temirbeton konstruksiyalarni loyihalashda, ularni tayyorlash sharoitlarini, talab qilingan darajada uzoq muddatga xizmat qilishini va armatura ham beton bilan birgalikda ishlashligini taʼminlash uchun, ushbu boʻlimda yozilgan konstruktiv talablarni bajarishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Temirbeton elementlardagi devorchalar, plitalar, diafragma va qovurgʻalarning qalinligi 42-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42-jadval | ||
Elementlar va ularning qismlari | Quyidagi koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun eng kam qalinligi, sm da | |
Temir yoʻllardagi | avtomobil yoʻllarida | |
1. Toʻsinlarning tik yoki qiya devorchalari: | ||
a) qovurgʻali: | ||
devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida | 12* | 10* |
devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida | 15 | 18 |
b) qutisimon: | ||
devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida | 15 | 12 |
devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida | 18 | 15 |
2. Plitalar: | ||
a) ballast togʻoralar: | ||
devorchalar (qovurgʻalar) orasida | 15 | - |
konsol uchlarida | 10 | - |
b) qatnov qismida: | ||
devorchalar (qovurgʻalar) orasida | - | - |
plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida | - | 12 |
plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida | - | 15 |
konsol uchlarida | - | 8 |
v) Qutisimon toʻsinlarni pastki qismidagi: | ||
plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida | 15 | 12 |
plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida | 18 | 15 |
g) piyodalar yoʻlagining: | ||
quyma (koʻtarib olinmaydigan) | 8 | 8 |
yigʻma (koʻtarib olinadigan) | 6 | 6 |
3. Plita oraliq qurilmalarning ichi gʻovak bloklari: | ||
a) sterjenli, K-7 sinfdagi yakka arqonli va yuqori mustahkamlikdagi parallel sim oʻramli armaturali: | ||
devorchalar va ustki plitalari | 10 | 8 |
pastki plitalari | 12 | 10 |
b) strunobetonli: | ||
devorchalar va ustki plitalari | - | 6 |
pastki plitalari | - | 7 |
4. Oraliq qurilma diafragmalari va bikrlik qovurgʻalari | 10 | 10 |
5. Tuproq koʻtarma tagidagi quvur boʻgʻinlarining devorchalari | 10 | 10** |
6. Ichi gʻovak yigʻma quyma qutisimon va yumaloq kesimli tayanchlar bloklarining devorchalari: | ||
suv sathi oʻzgarib turadigan zonada | 30 | 25 |
suv sathi oʻzgarib turadigan zonadan tashqarida | 15 | 15 |
7. Ichi gʻovak temirbeton qoziqoyoqlar va quvursimon qoziqoyoqlarning devorchalari tashqi diametri quyidagicha boʻlganida, m da: | ||
0,4 | 8 | 8 |
0,6 dan 0,8 gacha | 10 | 10 |
1,0 dan 3,0 gacha | 12 | 12 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Ikkita tur armatura qoʻllanilganida, devorchaning eng kichkina qalinligi 15 sm ga teng etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Diametri 0,5 va 0,75 m boʻlgan quvurlar uchun devorcha qalinligini 8 sm ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlarini quyidagi 43-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43-jadval | |
Armatura turi | Armaturaning eng kichik diametri, mm |
1. Koʻpriklar (pastda koʻrsatilgan elementlardan tashqari) va toʻgʻri burchakli quvurlar elementlarining hisobiy boʻylama armaturasi | 12 |
2. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismining (piyodalar yoʻlagini ham kiritgandagi) hisobiy armaturasi | 10 |
3. Yumaloq quvurlar zvenolarining hisobiy va konstruktiv armaturalari; koʻprik elementlaridagi boʻylama va koʻndalang konstruktiv armaturalar (plitalardagidan tashqari); toʻsinlar devorlarining va belbogʻlarining kengaytirilgan qismlarining barcha uzuasi boʻylab xomutlari | 8 |
4. Qiyaliklarni mahkamlovchi plitalar va qoziqoyoqlarning diametri 5 mm boʻlgan armatura xomutlari uchun Vr sinfdagi sim armatura | 10 |
5. Plitalarning konstruktiv (taqsimlovchi) armaturasi; qoziqoyoq va quvur shaklidagi qoziqoyoqlarning xomutlari; ichi gʻovak plitalarning xomutlari | 6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlitalarning taqsimlovchi armaturalari va boʻylama armaturasi diametri 28 mm va undan katta boʻlgan quvursimon qoziqlarning xomutlari, boʻylama sterjenlar diametri qiymatining choragidan kam boʻlmagan diametrda boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYaxlit va yigʻma-yaxlit uzluksiz toʻsinlar va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalar ishchi armaturalarini, uzmasdan joylashtiriladi. Bunda, ustki va pastki ishchi armaturaning qismlari butun konstruksiyaning ustki va pastki uzunligi boʻyicha mos yoki armaturaning uzilishini yoʻqotuvchi bogʻlanishlarga ega boʻlishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstki va pastki uzluksiz armatura elementlarining soni quyidagicha olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalarda — ustki 15 % va pastki 20 % ishchi armaturadan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda — ustki 5 % va pastki 10 % ishchi armaturadan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda, ustki va pastki uzluksiz armatura elementlarini zoʻriqtirilgan, zoʻriqtirilmagan va ular kombinatsiyalaridan tashkil topgan armaturalar bilan toʻldirish ruxsat etiladi, lekin oxirgi holatda ishchi armaturaning umumiy yuzasini armatura elementlarining hisobiy qarshiliklari yuzalari yigʻindisi orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgri temirbeton plitalar va korobkali oraliq qurilmalarni armaturalash konstruksiyaning tashqi va ichki qirralari yoki tashqi va ichki devorlari, kuchlanish-deformatsiyalanish holati ayirmasi orqali olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgri korobkali oraliq qurilmalarda zoʻriqtirilgan armaturani qayirish uning ichki devori orqali boʻlishiga ruxsat etiladi. Bunda hosil boʻlayotgan burovchi momentni oraliq qurilmani burashga hisoblashda ishlatish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-bob. Betonning himoya qatlami
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Betonning himoya qatlami uning tashqi sirtidan armatura elementi yoki kanali sirtigacha qalinligi quyidagi 44-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44-jadval | |
Armatura va uning joylashishi | Beton himoya qatlamining eng kichik qalinligi, sm |
1. Zoʻriqtirilmaydigan ishchi armatura: avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari qatnov qismi plitasidagi ustki armatura qovurgʻa va plitali oraliq qurilmalardagi hamda balandligi 30 cm va undan katta boʻlgan plitalardagi balandligi 30 sm dan kichik plitalardagi quvurlar zvenolaridagi, ichi boʻsh quvur shakldagi qoziqoyoqlardagi tayanchlarning tashqi bloklaridagi tayanchlarning tashqi bloklaridagi quyma tayanchlarning tashqi sirtlaridagi: a) tayanchning muz uriladigan qismidagi b) tayanchning qolgan qismlarida qoziqoyoqlardagi, quduqlardagi va poydevorlarning yigʻma bloklaridagi quyma temirbetondan qilinadigan poydevorlarning tayanch plitalaridagi: a) beton toʻshak boʻlganida b) beton toʻshak boʻlmaganida 2. Zoʻriqtirilmagan xomutlarda: toʻsinlarning devorchalaridagi (qovurgʻalaridagi) tayanchlarning ustunlarida: a) suv sathining oʻzgarmaydigan zonasida b) suv sathi oʻzgaradigan zonada 3. Toʻsinlar devorchasidagi (qovurgʻasidagi) va plitalardagi boʻylama konstruktiv (hisobiy boʻlmagan) armatura 4. Zoʻriqtirilgan armatura quyma betoniga oʻrnatiladigan zoʻriqtirilmaydigan armatura | 5 3 2 2* 4 7 5 3 4 7 2 2 3 1,5 |
5. Kesimning choʻzilgan zonasidagi zoʻriqtiriladigan armatura: | |
a) yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilinadigan oʻram shaklidagi va K-7 sinfdagi arqonlardan qilinadigan oʻramlarniki | 3 |
b) quyidagi sinflardagi armaturalar: | 4** |
A600 (A-IV), At600 (At-IV) | 4 |
A800 (A-V), At800 (At-V), At1000 (At-VI) | 5 |
v) poʻlat arqonlardan qilingan spiral, qoʻshaloq oʻralgan va yopiq, diametri d > 40 mm, ankerlari chekkalaridagi uchlarida joylashgan | d |
6. Nam toʻsgich qatlam bilan biriktirilgan qatnov qismi plitasidagi barcha turdagi zoʻriqtirilgan armaturalar | 3 |
7. Devorchalardagi (qovurgʻalardagi) zoʻriqtiriladigan xomutlar | 3 |
8. Strunobeton konstruksiyalardagi zoʻriqtiriladigan armaturalar quyidagi koʻrsatilgan tomonlarida joylashtirilganida: | |
choʻzilgan qirralari | 3*** |
yonidagi qirralari | 2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Diametri 3 m va undan katta quvurlar uchun ichkari tomonidan himoya qiluvchi qatlam qalinligi 3 sm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Yopiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturalar uchun himoya qiluvchi qatlam kanal sirtiga nisbatan olinadi. Diametri 11 sm boʻlgan kanallar uchun himoya qatlamini 5 sm ga teng etib belgilash kerak. Kanalning diametri 11 sm dan katta boʻlganida, himoya etuvchi qatlam qalinligini, kuch va toʻldiruvchi qorishma bosimi taʼsiriga hisoblash bilan tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*** Qalinligi 20 sm dan kichik boʻlgan elementlar uchun himoya qatlamni 2 sm gacha kamaytirishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. 1. Mavjud TBK korxonalarining qolipli formalarida tayyorlanayotgan yigʻma temir beton konstruksiyalarning minimal himoya qatlami qalinligi oʻlchamlarini oʻrniga qoʻyib asoslangan holatda mavjud jadvalda keltirilgan qiymatdan kam qilib olinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Xorijiy davlatlar (MDH davlatlari ham) poʻlat armaturalarining ishchi armaturalari import qiluvchi davlatlarning TSH va GOST lari yoki normativ hujjatlari bilan birgalikda ishlatishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning chekkalarida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (mazkur SHNQning 148-bandiga binoan) betonning himoya qatlami qalinligi armatura diametri qiymatining ikki barobaridan kam boʻlmasligi kerak. Zoʻriqtiriladigan A800 (A-V), At800 (At-V) va At1000 (At-VI) sinfdagi poʻlat sterjen armaturalar qoʻllanilganida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (148-bandi.) qoʻshimcha ravishda toʻrlar, sterjen diametridan 4 sm ga ortiq boʻlgan diametrdagi spirallar yoki qadami 5 sm dan katta boʻlmagan xomutlar qoʻyilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24-bob. Armatura elementlari orasidagi eng kam masofa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani ankerlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Alohida armatura elementlari, hamda kanallar devorchalari orasidagi sof masofa, konstruksiyaning barcha hajmini beton aralashmasi bilan talab qilingan darajada toʻldirishni taʼminlay oladigan boʻlishi kerak. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda ushbu masofa qoʻshimcha ravishda zoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning betonga berilish xususiyatini, ankerlarning joylashish holatlarini, tortishga qoʻllaniladigan jihozning oʻlchamlarini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning ayrim boʻylama ishchi sterjenlari va tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan armatura oʻramlari orasidagi sof masofa quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) betonlashda sterjen gorizontal yoki qiya holatda va quyidagi qatorlarda joylashganida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta qatorda — 4 sm dan ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita qatorda — 5 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchta va undan koʻp qatorda — 6 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) betonlashda sterjenlar tik holatda joylashganida — 5 sm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturalarni joylashtirish uchun noqulay sharoitlarda zoʻriqtirilmaydigan sterjenlarni guruhlarda (sterjenlar orasida boʻshliq qoldirilmasdan), ikkita yoki uchta sterjenlar birgalikda joylashtirilishi ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGuruhlar orasidagi sof masofani quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishguruhda ikkita sterjen boʻlganida — 5 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishguruhda uchta sterjen boʻlganida — 6 sm dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) Alohida boʻylama sterjenlar yoki ularning guruhlari, orasidagi maksimal masofalar hisoblash orqali belgilanishi kerak, ammo quyidagilardan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 15 sm li plitalarni armaturalashda — 15 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 30 cm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 17,5 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 50 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 20 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 100 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 25 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 150 sm li va yuqori temirbeton elementlarini armaturalashda — 30 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armatura elementlari orasidagi sof masofani belgilashda quyidagi 45-jadvalda koʻrsatilgan talablarga rioya etish lozim. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmagan armatura sterjenlari bilan armatura oʻrami yoki yopiq kanal devori orasidagi minimal masofani 3 sm dan kam etmay qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelgilanadigan sof masofa | Masofaning eng kichik oʻlchami | |
absolyut qiymati boʻyicha, sm | armatura elementining diametriga yoki kanalning diametriga bogʻliq holda | |
Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda | ||
1. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilinadigan armatura oʻramlari orasidagi 2. Armatura oʻramlari va ularning ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi 3. Armatura oʻramlari ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi 4. K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalar quyidagicha joylashganida: bitta qatorda ikkita va undan koʻp qatorda 5. Ichki anker chekkasidagi uchidan beton uchidagi qirrasigacha masofa | 6 4 3 4 5 5 | d - - - - - |
Armaturani betonga tirab tortib zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda | ||
6. Quyidagi diametrlardagi yumaloq yopiq kanallar devorlari orasidagi, cm: 9 va undan kam boʻlgan 9 dan 11 gacha | 6 8 | dc-1 - |
11 dan yuqori boʻlsa | Hisoblab topiladi | |
7. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqon armaturalardan qilingan oʻramlar hamda poʻlat arqonlar (spiral, qoʻshaloq eshilgan va yopiq) oralaridagi, ularning ochiq kanallarda quyidagicha joylashganlarida: bitta qatorda ikkita qatorda 8. Elektrotermik usulda zoʻriqtiriladigan bitta sterjenli kanallar devorlari orasidagi masofa, ular turi quyidagicha boʻlganlarida: yopiq ochiq | 3 4 10 13 | - - - - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Sirti notekis profildagi armatura sterjenlarini va sirti silliq profildagi sterjenlarni payvandlangan toʻrlar va karkaslarda uchlarini ilmoqsiz qoʻllashga ruxsat etiladi. Sirti silliq profildagi armaturaning choʻzilgan ishchi sterjenlarining va toʻqilgan toʻrlar, karkaslardagi silliq ishchi sterjenlar uchlarida ichki diametri sterjen diametrining 2,5 barobaridan kam boʻlmagan yarim aylanali va bukilgandan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi sterjen diametrining uch barobar qiymatidan kam boʻlmagan ilmoq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Egiladigan uzlukli toʻsinlarda va qalinligi 30 sm dan katta boʻlgan plita konstruksiyalarda choʻzilgan sterjenlarning uchini momentlar epyurasiga koʻra uzganda yorilishga pishiqlikka hisoblashdagi aniqlangan betonning siqilgan qismida ankerlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQayrilgan sterjenlarning uchlarida, betonning siqilgan zonasida, armatura diametri qiymatining kamida 10 barobaridek uzunlikdagi boʻylama armaturaga parallel boʻlgan toʻgʻri uchastkasi boʻlishi kerak. Qayirish tufayli siqilgan qismga kiritilgan sirti silliq sterjenlarning uchlarini, egishdan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi kamida armaturaning uchta diametridek toʻgʻri ilmoqli etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari uchun, payvandlangan birikmalarda, sirti notekis profildagi armaturalarni, egilgan va nomarkaziy siqilgan elementlar betonining choʻzilgan zonasida, sterjenlarning nazariy tomondan uzilishi kerak boʻlgan joydan kamida ularning 30 diametridek uzunlikda betonga kiritib qoʻyishga ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda, bundan tashqari ankerlanadigan sterjenlar uchlari yonidagi sterjenlarga, qalinligi 4 mm dan uzunligi 4d dan kam boʻlmagan chok bilan payvandlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Egilgan elementlardagi sirti notekis profildagi choʻzilgan boʻylama armatura sterjenlarining qayrilgan joyining yoki nomarkaziy siqilgan elementlardagi shunday sterjenlarning uziladigan joyining boshlanishini, sterjenlarning toʻla hisobiy qarshiliklari hisobga olinadigan kesimdan oʻtkazib joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻsha kesimga sterjenni kiritish uzunligi (mahkamlash uzunligi — Ɩs) A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22d — beton sinfi V30 va undan yuqori boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida (d — sterjen diametri).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA-III sinfdagi poʻlat armaturalar uchun betonga kiritib mahkamlash uzunligi Ɩs ni, tegishli ravishda 5d ga koʻpaytirish kerak. Sterjenlar oʻrami boʻlganida d ni maydoni, oʻramni tashkil qiluvchi sterjenlar maydonlari yigʻindisiga teng boʻlgan shartli sterjen diametridek aniqlanadi. Siqish uzunligini kamaytirish maqsadida armatura sterjenidan kuchning betonga uzatuvchi ankerlar ishlatishga ruxsat etiladi. Bu yerda, konstruksiya zonasida ankerga birlashuvchi betonning mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Uzlukli toʻsinlarda va uzluksiz toʻsinlarning chekkalaridagi uchastkalarida boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarining, tayanch oʻqi orasida kamida sterjenning 8 diametridek uzunlikdagi toʻgʻri uchastkasi joylashishi kerak. Bundan tashqari toʻsinning yon sirtlariga yaqin joylashgan chekkadagi sterjenlari, toʻsin uchi oldida 90° burchak ostida qayrilishi va uning balandligining yarmisigacha davom etgan boʻlishi kerak. Toʻsin uchidan tayanch oʻqigacha kamida 30 sm va tayanch plitasi chekkasigacha kamida 15 sm masofa taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. Boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarini, element sirtining burilib oʻzgarganida hosil boʻlgan kirish burchagi shakli boʻyicha bukish ruxsat etilmaydi. Bukilish burchagini tuzuvchi tekisliklar boʻylab joylashgan armaturaning boʻylama sterjenlari, ularning kesishgan nuqtalaridan kamida armaturaning 20 diametri uzunligida oʻz yoʻnalishlarida davom etgan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Zoʻriqtiriladigan armaturani ankerlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Konstruksiyalarda, diametri 36 mm gacha boʻlgan sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan, tirgakka tirab tortiladigan, armatura qoʻllanilganda sterjenlarda ankerlar oʻrnatish talab qilinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlarda barcha armatura (yuqorida koʻrsatilganidan tashqari) ichki yoki tashqi (chekkalarda) ankerlarga ega boʻlishi kerak. Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan, armaturasi chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda, K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalarni va alohida yuqori mustahkamlikdagi sirti notekis profildagi simlarni ankerlar (ichki va tashqi) oʻrnatmasdan qoʻllash ruxsat etiladi. Betonga tirab tortiladigan konstruksiyalardagi qoʻllaniladigan ankerlashlar mustahkamligi, ular bilan mahkamlanadigan armatura elementlari mustahkamligidan kam boʻlmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. Egiladigan elementlarda armatura ankerlarini, bosh choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlar, ular uchun belgilangan chegaraviy qiymatlarning 90 foiz dan ortiq boʻlgan beton zonalarida joylashtirmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Toʻsinlarning uchi tomonida sirtidagi (chekkadagi) tashqi ankerlarni imkoni boricha bir tekis joylashtirish kerak. Bunda toʻsin uchida ankerlar joylashadigan zonada betonni berkitib turadigan tutash poʻlat listlar qoʻyish koʻzda tutilishi zarur. Listlarning chekka uchastkalarini betonga ankerlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin chekkasidagi ushbu listlarning qalinligini zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini tortish kuchiga bogʻliq holda hisoblash bilan belgilanishi va quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtortish kuchi 590 kN (60) tk boʻlganida — 10 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtortish kuchi 180 kN (120) tk boʻlganida — 20 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtortish kuchi 2750 kN (280) tk boʻlganida — 40 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan miqdorlardan farq qiladigan kuchlar bilan tortilganda, listlar qalinligini yaqin boʻlgan katta qiymatdagi kuchga toʻgʻri keladigan qalinlikda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Armaturani betonga tirab tortadigan elementlarda tashqi armaturani betonlaydigan zonani diametri 10 mm dan, kataklari 10x10 sm dan katta boʻlmagan, sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalash kerak. Asosiy konstruksiya betoni va yaxlitlash betonlarini oʻzaro birikshi uchun choralar koʻrish zarur. Toʻrlar orasidagi masofa 10 sm dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Elementlarni boʻylama armaturalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Payvandlangan armatura karkaslarida, armatura, sterjenlari har bittasida uchtadan koʻp boʻlmagan guruhlar boʻlib joylashadi. Guruhlardagi sterjenlar oʻzaro, bir tomonidan bogʻlovchi payvandlash choklari bilan birlashadi. Sterjenlar orasidagi bogʻlovchi choklarning uzunligi 4 diametr qiymatidan kam, qalinligi esa 4 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak. Sterjenlar guruhi orasiga diametri 25 mm dan kam boʻlmagan, boʻylama yoʻnalishda qoʻyiladigan metall pona yordamida ochiqlik hosil qilinadi. Ushbu ponalar qayrilishdan oldinda va 2,5 m dan katta boʻlmagan masofada bir-biriga nisbatan ustma-ust boʻlmaydigan etib oʻrnatiladi. Ular ishchi armaturaga bir tomondan, qalinligi 4 mm dan koʻp va uzunligi ishchi armaturaning 2 diametridan kam boʻlmagan bogʻlovchi choklar bilan payvandlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGuruhdagi sterjenlar orasidagi bogʻlovchi payvandlash choklari, ponalarga va qoʻshni bogʻlovchi choklarga nisbatan, qoʻshni choklar umumiy boʻylama sterjenlarga qoʻyilganida ular orasidagi sof masofa 40 sm dan kam boʻlmagan holda, bogʻlovchi choklar karkasning har xil boʻylama sterjenlariga qoʻyilganida, 10 sm masofada har xil joylarga joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari sterjenlar guruhining xohlagan joydagi kesimi toʻgʻri keladigan etib joylanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTegishli darajada asoslanganda, devorchalardagi payvandlangan toʻrlarning tik sterjenlarini armaturaga va guruh sterjenlari orasidagi parallel joylashgan ponalarga kontaktli nuqtada payvandlashga ruxsat etiladi. Xomutlarni asosiy armaturaga doʻgʻasimon elektrpayvand bilan payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKarkaslarning asosiy ishchi armaturasi uchun GOST 380-05 boʻyicha armaturani qoʻllash tavsiya etiladi. Ishchi armaturaga mahkamlovchi choklar toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar mazkur SHNKning 296-bandida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Uzlukli toʻsinlarda va plitalarda ishchi armatura oraligʻining oʻrtadagi kesimi uchun belgilangan miqdorining kamida uchdan bir qismini tayanchgacha yetkazish kerak. Bunda, toʻsinlarda kamida ikkita, plitalarda esa, uning 1 m enida, kamida uchta sterjen tayanchgacha yotqizilishi kerak. Plitaning taqsimlovchi armaturasini 25 sm dan oshmagan qadamda oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturaning sterjenlarini juftlab oʻrnatishga ruxsat etiladi, bu yerda ushbu armaturaning himoya qiluvchi qatlami qalinligi mazkur SHNQning 256-bandiga, sterjenlari va oʻramlari orasidagi masofalar mazkur SHNQning 259 va 263-bandlariga loyiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Uzluksiz toʻsinlarda va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalarning rigellarida ustki va pastki ishchi armaturalarning bir qismi butun uzunasiga davom etib ketgan yoki armatura uzilgan joyini berkitib ulangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzunasiga tutashib ketgan armatura elementlarining soni quyidagilarni tashkil etishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) zoʻriqtirilmaydigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 20 foiz pastki va 15 foiz ustki ishchi armaturalar sonini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 10 foiz pastki va 5 foiz ustki ishchi armaturalar sonini, ammo ikkita ustki, ikkita pastki armatura elementlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Plita ishchi armaturasining qadami (oʻqlari orasidagi masofa) oraliq oʻrtasida va uning tayanchlarining ustida quyidagidan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) temir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining plitalarida — 15 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari koʻpriklarining qatnov qismi plitalarida — 20 sm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) alohida boʻylama sterjenlar yoki guruhlar oʻqi orasidagi maksimal masofa quyidagi qiymatlardan oshmasligi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15 sm, agar qalinligi 15 sm li plitani armaturalashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17,5 sm, agar qalinligi 50 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 sm, agar qalinligi 100 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 sm, agar qalinligi 150 sm va undan katta temirbeton elementni armaturalashda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq oʻlchamlarida element balandligi — ekstrapolyatsiyalash orqali olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Elementlarni koʻndalang armaturalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlarning devorlari koʻndalang kuchlarni qabul etishga armaturalashni, qayrilgan va tik qoʻyilgan sterjenlar (xomutlar) yordamida amalga oshirish kerak va xomutlarni esa devorning boʻylama armaturalari bilan karkaslarga va toʻrlarga birlashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlardagi hisoblash bilan qoʻyiladigan qayrilgan sterjenlarni egiladigan elementlari boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak. Sterjenlar, element boʻylama oʻqiga nisbatan 45°ga yaqin (60°dan koʻp va 30°dan kam boʻlmagan) burchak ostida boʻlishi kerak. Bunda, toʻsinning hisob boʻyicha qayirilgan sterjen oʻrnatilishi talab etiladigan qismida, uning boʻylama oʻqiga perpendikulyar oʻtkazilgan xohlagan kesim kamida bitta qayirilgan armatura sterjenini kesib oʻtishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. Toʻsin hisobiga koʻra qoʻshimcha qoʻyiladigan qiya sterjenlar asosiy boʻylama ishchi armaturaga mahkamlangan boʻlishi zarur. Armatura sterjenlari A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatlardan tayyorlanganida, qoʻshimcha qiya sterjenlarni mahkamlashni payvandlash choki yordamida bajarish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Toʻsinlarda armaturaning qiya sterjenlarini radiusi armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan doʻgʻa boʻylab qayirish kerak. Boʻylama armaturaning, toʻsinning uchi tomonidagi (tayanch oʻqi orqasidagi) qayirilishini, uning uchta diametridan kam boʻlmagan radiusdagi doʻgʻa boʻyicha amalga oshirish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning devorlaridagi boʻylama armaturalarni quyidagicha oʻrnatish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻsinning choʻzilgan qirrasidan oʻlchaganda, devor balandligining uchdan bir qismi chegarasida qoʻllaniladigan armaturaning 12 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdevor balandligining qolgan qismidagi chegarasida armaturaning 20 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Yoʻnalishi, toʻsinning boʻylama oʻqi yoʻnalishi bilan mos kelmaydigan qismlari boʻlgan zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini, toʻsinning boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Toʻsinlardagi xomutlar hisoblashlar bilan oʻrnatiladi. Bunda xomutlar orasidagi kesim hisobi ham inobatga olinadi. Qalinligi 50 sm gacha boʻlgan devorlarda, uzunligi oraliqning 1/4, tayanch oʻqidan oʻlchagandagi masofadagi tayanch atrofida xomutlar qadami 15 sm dan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq uzunligining 1/2 teng boʻlgan toʻsinning oʻrtadagi qismida xomutlar qadami 20 sm dan katta boʻlmaydigan etib qabul etiladi. Devor qalinligi 50 sm dan katta boʻlganida, oraliqning oʻrta qismida xomutlarning qadamini 5 sm ga kattalashtirish ruxsat etiladi. Bitta sinfdagi va diametrdagi armaturadan qilingan juftlangan xomutlar qoʻllanilishi ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Uzlukli plita oraliq qurilmalarida xomutlarni quyidagi qiymatlardan oshmaydigan qadamlar bilan oʻrnatish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15 sm — uzunligi 1/4 boʻlgan tayanch oldi uchastkalarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 sm — uzunligi 1/2 boʻlgan, oraliqning oʻrtasidagi qismida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining, avtomobil yoʻllari koʻpriklari qatnov qismining qalinligi 30 sm va undan koʻp boʻlgan tutash plitalarida siqilgan hisobiy armatura yoʻq boʻlganida, xomutlarni oʻrnatmaslik ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida qalinligi 40 sm gacha boʻlgan plitalarga betondagi urinma kuchlanish 0,25 Rb,sh dan oshmagan holda koʻndalang armatura qoʻymaslik ruxsat etiladi (Rb,sh — 3.6-jadvalga binoan betonning ajralishga hisobiy qarshiligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning belbogʻlaridagi xomutlar uning 50 sm dan koʻp boʻlmagan enini qamrab olishi va chekkadagi qatorlarda gorizontal joylashgan boʻylama armaturaning beshtadan koʻp boʻlmagan choʻzilgan va uchtadan koʻp boʻlmagan siqilgan sterjenlarini birlashtirishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Toʻsinlar belbogʻlarining kengaygan joylari sirti notekis profildagi armatura sterjenlaridan qilingan yopiq xomutlar bilan armaturalangan boʻlishi kerak; xomutlar shoxi belbogʻning barcha tashqi konturini qamrab olishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Yopiq xomutlarning yoki koʻndalang sterjenlarning zoʻriqtiriladigan toʻsinlarning belbogʻlarini qisib turadigan payvandlangan toʻrlardagi eng katta qadamlarini temir yoʻl koʻpriklarida 15 sm dan va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida 20 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul etish kerak. Qisiladigan belbogʻlardagi xomutlar qadami toʻsinlar devorlaridagi xomutlar qadamlaridan katta boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Buralishga hamda egilish, siqilish yoki choʻzilish bilan birgalikda buralishga hisoblanadigan elementlardagi xomutlar yopiq uchlari quyidagi miqdorda chiqazilgan boʻlishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsirti silliq poʻlat armaturadan qilingan xomutlar boʻlganida — 30 diametrga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsirti notekis profildagi armaturadan qilingan xomutlarda — 20 diametrga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Zoʻriqtiriladigan armatura elementlari tayanch plitalari tagida (mazkur SHNQning 268-bandiga qarang) joylashgan zonasida mahalliy kuchlanishga hisoblash bilan qoʻshimcha koʻndalang (qisman) armatura oʻrnatish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻrlarda — 10 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishspirallarda — 6 sm dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Konstruksiyaning siqilgan elementidagi boʻylama ishchi armatura va xomutlarni karkaslarga birlashtirish kerak. Xomutlar qadamini boʻylama armatura sterjenlar diametri d ga bogʻliq holda quyidagilardan koʻp oshirmagan holda qabul qilinishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15 d — payvandlangan karkaslarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12 d — toʻqilgan karkaslarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha hollarda ham xomutlar qadamini quyidagidan kam etib belgilash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkesimni boʻylama armatura bilan 3 % dan kam etib joylashtirganda — 40 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻsha holda, 3 % va undan koʻp boʻlganida — 30 sm dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKesimni boʻylama armatura bilan anchagina toʻldirganda, alohida xomutlar oʻrniga element koʻndalang kesimi shaklini takrorlovchi uzluksiz koʻndalang armatura oʻramini qabul qilish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. Kvadrat yoki toʻgʻri burchakli shakldagi koʻndalang kesimli siqilgan elementlar xomutlarining konstruksiyasi quyidagicha boʻlishi yoki boʻylama sterjenlarga xomutlarning egilgan joylari toʻgʻri kelishi, element qirrasi boʻylab oʻrnatilgan xomutlar shoxi toʻrttadan koʻp boʻlmagan boʻylama sterjenni ushlab turishi va 40 sm dan katta boʻlmagan uzunlikka ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqorida keltirilgan koʻrsatmalar qirralarining oʻlchamlari 80 sm dan katta boʻlmagan tayanchlarga tegishlidir. Tayanchlar qirralari katta oʻlchamlarda boʻlganida, teskari tomonda joylashgan tayanchning ishchi boʻylama sterjenlarini tayanchni koʻndalangiga kesib oʻtadigan xomutlar bilan oʻzaro birlashtirmaslik, ularni beton kesimining ichkari yoʻnalishidagi xomutning asosiy boʻylama shoxiga perpendikulyar joylashgan, uzunligi 20 cm dan kam boʻlmagan yoniga ankerlanuvchi shoxlari boʻlgan, har bittasining uzunligi 40 sm gacha P shakldagi konstruktiv xomutlar zanjirchalari bilan almashtirish ruxsat etiladi. Yarim aylana ilmoqlar bilan tugaydigan kalta shoxlarning uchlari, tayanchning barcha balandligiga oʻrnashtiriladigan tik montaj sterjenlarga mahkamlanadi. Xomutlar oʻzaro bukiladigan joylarida ustma-ust kesishadi. Tayanchni perimetri boʻylab qamrovchi xomutlar zanjirchalari balandlik boʻylab har biri 40 sm dan joylashadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXomutlar va tik qoʻyilgan montajlash sterjenlari uchun diametri 10 mm dan kam boʻlmagan armaturani qoʻllash kerak. Tayanchlarning siqilgan ishchi sterjenlarining ustivorligini oshirish uchun, xomutlar zanjirchalaridan tashqari, tayanchning koʻndalang qirralaridagi boʻylama tik sterjenlarni birlashtiruvchi montajlovchi bogʻlamalar qoʻyish nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBogʻlamalar, diametri 16 mm dan kam boʻlmagan uchta sterjendan boʻlishi shart va ular planda hamda balandligi boʻylab oralari 1,6 m dan yaqin boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKesimda toʻsiq boʻluvchi sterjenlar borligi tufayli betonlashdagi yuz beradigan qiyinchiliklarni boʻldirmaslik uchun bogʻlamalarni, bosqichma-bosqich, bevosita betonning navbatdagi qatlamini yotqizish oldidan oʻrnatish va mahkamlashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Siqilgan elementlarning yuklamasini, uchlari orqali boʻylama armatura sterjenlarining chiqib turadigan qismisiz uzatadigan chekkadagi qismlarida soni 4 tadan kam boʻlmagan (qoziqoyoqlarda beshta) payvandlangan koʻndalang toʻrlar oʻrnatilishi kerak. Toʻr bilan armaturalanadigan chekkadagi qismlarning uzunligini, boʻylama armatura sterjenlarining 20 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish, toʻrlar orasidagi masofani esa 10 cm dan oshirmay belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Siqilgan elementlarni zoʻriqtirilmaydigan armaturalar bilan bir darajada armaturalashda (mazkur SHNQning 207-bandi) qoʻllaniladigan payvandlangan koʻndalang toʻrlar va spirallar A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) i A400 (A-III) (diametri 14 mm dan katta boʻlmagan) sinflardagi poʻlat armaturalardan qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoziq tepasiga oʻrnatiladigan koʻndalang toʻr sterjenlari va spiralning tolalari elementning ishchi boʻylama armaturasining barchasini qamrab olishi shart. Koʻndalang toʻrlar koʻzlari oʻlchamini 5,5 sm dan kam boʻlmagan, element kesimining kichik tomonining 1/4 qismidan yoki 10 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul qilish kerak. Koʻndalang toʻrlarning element uzunligi boʻylab qadamini kamida 6 sm va element kesimi kichik tomonining 1/3 qismidan yoki 10 sm dan kichik etib belgilash kerak. Siqilgan elementning koʻndalang kesimini oʻlchamlari ikki tekislik simmetriyasida (fermalar tagidagi maydonchalar va toʻsinlar va ustunlar tagidagi kursichalar) 80 sm dan baland boʻlsa, armaturalashni mazkur SHNQning 224 va 225-bandlari tomonidan asosga (rigel, fundament, grunt) oʻtkazuvchi kuchlar, hamda mazkur SHNQning 197 — 200-bandlari boʻyicha elementning 100 sm dan katta balandligida armaturalash bajariladi. Spirallarning toʻldirma diametri 20 sm dam kam boʻlmasligi kerak. Spiral tolasining buralish qadamini kamida 4 sm va kesim diametrining 1/5 qismidan yoki 10 sm dan kam etib belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Yumaloq quvurlarning va silindrik qoplamalarning boʻgʻinlarida, ularni qoʻshaloq toʻrlar bilan armaturalaganda, ishchi armatura sterjenlari radial yoʻnalishda birlashtiruvchi sterjen-fiksatorlar bilan bogʻlangan yoki karkaslarga birlashtirilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Armaturaning payvandli birikmalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Armaturaning payvandli birikmalari RST Uz 865-98 va GOST 10922-2012 talablariga javob beradigan boʻlishi kerak. Loyihalashda, qoʻllanilgan ulamalarning javobgarlik darajasi va ularga tegishli payvandli birikma sifati nazoratiga talablar darajasi koʻrsatilgan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻtarish qobiliyati birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda aniqlanadigan payvandli birikmalar I toifaliga, ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblangandagilari esa II toifaliga yotqiziladi, qolgan hollardagi birikmalar III toifali sifatli ulamalarga va albatta III toifali sifatli tutashmalarga kiritiladi. Har bitta toifadagi javobgarlik uchun nazorat hajmi QMQ 3.03.02-98 koʻrsatmalariga binoan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. 30-jadvalda koʻrsatilgan sinflar va markalardagi issiq tayyorlangan poʻlat sterjen armaturalar, kontaktli ulab payvandlash yordamida biriktirilishi shart. Diametri 10 mm va undan kichik boʻlgan sterjenlar uchun, bu turdagi payvandlashni qoʻllash, faqat zavod sharoitida, maxsus jihozlar bor boʻlganida ruxsat etiladi. Kontaktli payvandlash bilan armaturani ulash, biriktiriladigan sterjenlar maydonlari nisbati 1,15 dan koʻp boʻlmaganida ruxsat etiladi. Chidamlilikka hisoblanadigan armatura elementlarida, payvandlash oqibatida ulanadigan zonada yuz beradigan kuchlanishlar jamlagichlari payvandlash oldidan va undan soʻng, tegishli boʻylama tozalashlar yoʻli bilan bartaraf etilishi zarur. Payvandlash ulamalarining boshqa turdagi samarali konstruktiv yechimlari, ushbu ulamalarning cheklangan chidamlilik chegarasi, payvandlanadigan armatura sterjenlarining chidamlilikka normativ chegarasidan kam boʻlmaydigan sharoitda ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Payvandlangan toʻrlarni, shu jumladan RST Uz 866-98 boʻyicha ham, hamda karkaslarni, sterjenlar kesishmasida kontaktli-nuqtali payvandlashni qoʻllab loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalardan toʻrlar va karkaslarni tayyorlashda, 30-jadval koʻrsatmalariga binoan toʻqima variantda bajarish oʻrniga, asosiy armatura uchun armatura sterjenlaridagi kuchlanishlar, belgilangan hisobiy qarshiliklarning 50 % dan oshmaydigan joylarida payvandli brikmalarni qoʻllash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Elementning bitta hisobiy kesimidagi (uzunligi ulanadigan sterjenlarning 15 diametriga teng boʻlgan uchastka chegarasida) ulanmalar soni, kesimning choʻzilgan zonasidagi ishchi armaturaning umumiy sonining armaturasi chidamlilikka hisoblanadigan elementlarda 25 % idan, chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda 40 % idan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYigʻma elementlarning montajlash ulanmalarida (armaturaning hisobiy qarshiligini pasaytirmasdan), hamda konstruksiyaning armatura 50 % dan kam foydalaniladigan qismlarida payvandli ulanmalarni sochiltirmasdan joylashtirish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatdan qilingan issiq tayyorlangan sterjen armaturaning ulanmalari uchun, konstruksiyani montaj qilishda zoʻriqtirilgan poʻlat armaturalar qoʻyib, uzunligi sterjenning 5 diametridan kam boʻlmagan vannali payvandlashni qoʻllash, hamda bir-biriga nisbatan surilgan, juftlashgan, bir tomonlama yoki ikki tomonlama umumiy uzunligi ulanadigan sterjenlarning 10 diametridan kam boʻlmagan choklar bilan payvandlangan orttirmali ulanmalar qoʻllash ruxsat etiladi. Vannali payvandlashni sterjenlar diametri 20 mm dan kam boʻlmaganida qoʻllaniladi. Siqilgan sterjenlarning chidamlilikka hisoblanmaydigan ulanmalari uchun RST Uz 865 ga binoan kalta poʻlat orttirmalar qoʻyib vannali payvandlashni qoʻllash ruxsat etiladi. Armaturaning qiya sterjenlarini mahkamlovchi bir tomonlama payvandlash chokining uzunligi, uning qalinligi 0,25d dan va 4 mm dan kam boʻlmaganida, kamida 12d boʻlishi zarur; ikki tomonlama chokning uzunligini undan ikki marta kalta etib olish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Armaturaning montajlashga chiqib turadigan qismi, montaj qilishda uzaytirilgan orttirmalarda vannali-chokli payvandlashni, boʻylama payvandlangan choklarni ulanadigan sterjenlarga silliq chiqarib, sifatli bajarish uchun, ulanmalarda kerakli sharoitni taʼminlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari konstruksiyalarining toʻqilgan armatura karkaslarida, montaj qilishda, tashib borishda va betonlashda armaturani loyihadagi koʻrsatilgan holatda mahkamlab turish uchun ishchi armatura sterjenlarining konstruktiv armatura sterjenlari bilan kesishmalarida, quyidagi shartlarga rioya qilinganida, qoʻshimcha payvandli birikma qilish ruxsat etiladi: ishchi armaturaning mustahkamligi 50 % dan kam foydalaniladigan, hamda armatura faqat siqilishga ishlaydigan joylarda payvandlash bajarilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani uzunasiga ustma-ust qoʻyib (payvandlamasdan) ulashlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Nomarkaziy siqilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarda, sirti notekis profildagi diametri 36 mm gacha boʻlgan va silliq sirtli yarim aylana ilmoqli poʻlat armatura sterjenlarning uchlarini bir-biriga oʻtkazib ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etiladi. Egiladigan va markaziy choʻziladigan elementlarda choʻzilgan armatura elementlarni uzunasiga ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Ustma-ust qoʻyib ulashlarda A300 (A-II) va AS300 (Ac-II) sinflardagi poʻlatdan qilingan armatura sterjenlari uchlarining bir-biriga ustma-ust qoʻyish uzunligi ni quyidagi miqdorlardan kam qilmay qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 d — beton sinfi V30 va yuqori boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda d — ulanadigan sterjenlar diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun uchlarining ustma-ust qoʻyilgan uzunligi ls ni tegishli 4 d ga koʻpaytirish kerak. A240 (A-I) sinfdagi poʻlatdan tayyorlangan armatura uchun oʻsha uzunlik Ɩ5ni (yarim aylana ilmoqlarning ichki sirtlari orasidagi) A400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun olingan miqdordek qabul qilinadi. Kesimning siqilgan qismida joylashgan ulashlar uchun, Ɩ5 uzunlikni yuqorida belgilangan qiymatlardan 5 ga kam etib olish ruxsat qilinadi. Alohida payvandlangan va toʻqilgan toʻrlarni ularning boʻylama sterjenlarining 30 diametridan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikda ustma-ust qoʻyib ulash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Kesimning siqilgan qismidagi ishchi armatura sterjenlari ulanadigan joy boʻlganida, u sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan koʻp boʻlganida, ulanish zonasiga spiral armatura qoʻyish talab qilinadi. Spiral armatura qoʻyish talab qilinmaganda (sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan kam), ishchi choʻzilgan armaturani ustma-ust qoʻyib ulanadigan joyidagi xomutlar orasidagi masofani 6 sm dan oshirmay, burab-bosib kiritiladigan ustunlarga esa 12 sm etib belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturaning ustma-ust etib ulanishini, sochilgan holatda joylashtirish kerak. Bu yerda talabga koʻra ustma-ust qoʻyiladigan uzunlik boʻyicha ulanadigan ishchi sterjenlarning kesim maydoni sirti notekis profildagi sterjen boʻlganida, choʻzilgan armatura kesimining umumiy maydonining 50 % dan, silliq sterjenlar boʻlganida 25 % dan oshmasligi zarur. Sochilmasdan ulash montaj ulanishlarida hamda konstruksiyaning armaturasi 50 % dan kam miqdorda foydalaniladigan qismlarida ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUstunlar oʻqlari ustidagi ustunli tayanchlarining rigellarida oʻrnatish (payvandlash yoki boshqa usullar) ruxsat etilmaydi va u ustunlar oʻqlaridan kamida 100 cm masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Yigʻma konstruksiya elementlarining ulanishlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Yigʻma konstruksiyalarda, quyidagicha ulanishlar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonlanadigan, keng (qisilmaydigan), biriktiriladigan elementlar uchlari orasidagi masofa 10 sm va undan koʻp, ishchi armaturalarning elementlardan chiqib turadigan qismlari yoki poʻlatdan quyilgan qismlari bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbetonlanadigan, tor (qisiladigan) eni 3 sm dan kichik, elementlardan armaturalar chiqib turadigan qismi yoʻq, ulanadigan joydagi yoriq sement yoki polimer-sement qorishma bilan toʻldiriladigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyelimlangan zich (qisiladigan) eboksid smola yoki boshqa koʻpga chidaydigan (tajribada tekshirilgan) polimer qoʻshimchalari asosidagi, qalinligi 0,3 sm dan katta boʻlmagan yelim qatlamchasi bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari koʻpriklarining oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalarida asoslangan hollarda, betonlanadigan, keng armaturaning chiqib turgan qismlari yoʻq, choklari 10 sm gacha, ammo birlashtiriladigan boʻlaklar har bittasining qalinliklari yarmisidan koʻp boʻlmagan, siqiladigan ulashni qoʻllash ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda quruq ulashlarni (bloklar orasidagi choklarni yelim bilan, sement yoki polimer qorishma bilan toʻldirmasdan) ishlatish ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Uzunasiga boʻlaklardan tashkil topadigan oraliq qurilma bloklarining uchlari, armaturaning chiqib turadigan qismlarisiz ulanganda diametri 6 mm dan kam boʻlmagan sterjenlardan qilinadigan koʻndalang toʻrlar bilan qoʻshimcha armaturalanishi kerak. Tishli yoki pogʻonali ulanishlar boʻlganida, tishning va pogʻonaning ishchi armaturasining diametri 10 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Uzunasiga (balandligiga) boʻlaklardan yigʻiladigan yelimli zich ulanishli konstruksiyalarda ulanadigan bloklar yuzalarining aniq toʻgʻri kelishini taʼminlash uchun, fiksatorlar oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari hamda aralash harakatli koʻpriklar toʻsinlarining ustki, harakatlanuvchi temir yoʻl yuklamasi toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatmaydigan plitalarda, sirti notekis profildagi, plitaning barcha qalinligidek toʻgʻri ilmogʻi bor, plitadan chiqib turadigan armatura qismi mavjud va u armaturalar ikki tomonidan plitalardan sterjenning 15 diametridan kam boʻlmagan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikdagi bir-biriga ustma-ust qoʻyilib, betonlanib ulanadigan hamda koʻrsatilgan uzunlikdagi ustma-ust qoʻyilgan yarim aylanali ilmoqni qoʻllab betonlanadigan choklar ham ruxsat etiladi. Bundan tashqari, plita betonidan, koʻrsatilgan uzunlikda chiqib turadigan yarim aylanali ilmoqlarni qoʻllash ruxsat etiladi, ammo ilmoqlar orasiga uzunligi ilmoq diametridan kam boʻlmagan toʻgʻri armatura qoʻyilishi kerak. Yarim aylana ilmoq diametrini armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUlanadigan joydagi chok plitalar betonining sinfidan kam boʻlmagan sinfdagi beton bilan betonlanishi (toʻldirilishi) shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-bob. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton elementlarning konstruksiyalarini tuzish boʻyicha qoʻshimcha koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Yangi va (oraliq qurilmasini almashtirish orqali) rekonstruksiya qilinayotgan koʻpriklarda zoʻriqtirilgan armaturani ochiq kanallarda joylashtirish taqiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar uchun bir, toʻrt, yetti, oʻn ikki va oʻn toʻqqiztalik bogʻlamli diametri 15.2 va 15.7 mm boʻlgan K-7 armaturalardan foydalanish kerak. Asoslangan hollarda katta sonli toʻplam bogʻlamalardan foydalanish mumkin. Bu holda armaturaning hisobiy qarshiligiga 0.95 ga teng boʻlgan ishlash koeffitsiyentini kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldidan zoʻriqtirish elementlar sistemasini: chekka va ichki ankerlar, biriktiruvchi qurilmalar, oʻrnatma detallar, zoʻriqishni ankerdan betonga oʻtkazuvchi tugunlar, mahalliy armaturalash armaturalarni, himoyalovchi qoplamalar, kanalyoʻgʻruvchilar va boshqalarni ishlatishni konstruksiyalarni har tomonlama koʻrikdan oʻtkazish texnik shartlari va seritifikatli sinashlar asosida qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar (betonga taranglangan) faqat boʻylama qirqimdagi betonli qism chegarasida joylashgan yopiq kanallarda joylashtiriladi, kanallarni armaturalari tortilgandan soʻng armaturani korroziyadan saqlashini taʼminlaydigan va uni asosiy konstruksiya bilan tirkalanadigan sement-suvli qorishma bilan berkitiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmaturani tortgandan soʻng, kanallar armaturani korroziyadan va uning asosiy tuzilishga yopishishidan himoya qiladigan sement-suv eritmasi bilan inyeksiya qilinishi kerak Kanalyoʻrgʻichlar oʻlchamlarini quyidagi
46-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar asosida qabul qilish kerak. Chiqarib boʻlmaydigan kanalyoʻrgʻichlarda kanal barpo qilishda ruxlanmagan yumshoq poʻlat yengchalar va notekis quvurlachardan foydalanish taklif etiladi. Bunda kanalni toʻlgʻizuvchi material muzlashdagi hajm ortishini yoʻqotishi kerak, himoya qatlami kengligi esa 1 sm boʻlishi kerak, kattalari mazkur SHNQ ning 44-jadvalida koʻrsatilgan.
46-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar asosida qabul qilish kerak. Chiqarib boʻlmaydigan kanalyoʻrgʻichlarda kanal barpo qilishda ruxlanmagan yumshoq poʻlat yengchalar va notekis quvurlachardan foydalanish taklif etiladi. Bunda kanalni toʻlgʻizuvchi material muzlashdagi hajm ortishini yoʻqotishi kerak, himoya qatlami kengligi esa 1 sm boʻlishi kerak, kattalari mazkur SHNQ ning 44-jadvalida koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSilliq poʻlat quvurlardan olinmaydigan kanal tuzilmalarini faqat qisqa boʻlaklarda, uzunligi boʻylab kompozitsion konstruksiyalarning yigʻma bloklari orasidagi boʻgʻinlarda va kichik radiusli yoki katta egilish burchaklarining egilish joylarida va oldindan zoʻriqtirilgan armaturani ankerlashda foydalanishga ruxsat beriladi. Olinmaydigan kanal shakllantiruvchilarning muftalari polimer materiallardan tayyorlanishiga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 13840-68* boʻycha bogʻlamdagi kanatlar soni | Bogʻlamdagi maksimal nazorat kuchlanish, kN | Egilishga boʻlgan minimal radius1, 3, 4, m | Ankerdan egilish boshigacha boʻlgan minimal masofa1, m | Kanal yoʻrgʻichning ichki diamteri2, mm |
1 | 151 | 2,5 | 0,80 | 25 — 30 |
4 | 603 | 2.5 | 0,80 | 50 — 60 |
7 | 1 055 | 3,0 | 0,80 | 60 — 70 |
12 | 1 808 | 4,0 | 1,00 | 80 — 90 |
19 | 2 863 | 5,5 | 1,20 | 95 — 110 |
1 qolgan nazorat kuchlarida interpolyatsiya usulida olish kerak. 2 qolgan bogʻlam yuzalarida interpolyatsiya usulida qabul qilish kerak. 3 bir egri chegarasida egilish burchaklarining 90° dan koʻpida 3 barobar oshirish kerak, 180° dan koʻp boʻlganda 6 barobar oshirish kerak, oraliqdagi qiymatlarni interpolyatsiya usulida topiladi. 4 metall quvurlar yoki boshqa egiluvchan poʻlatdan qilingan kanalyoʻrgʻichlarda 2 barobar kamaytirish mumkin (3 ni hisobga olgan holda). | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Ochiq kanallardagi quyma betonning oldindan zoʻriqtiriladigan element betoni bilan jipslashishini taʼminlash maqsadida quyidagilarni koʻzda tutish tavsiya etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan zoʻriqtiriladigan elementlarda beton tanasidan qadami 10 sm dan koʻp boʻlmagan armaturali sterjen yoki xomutlar chekkalarini chiqarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyma betonga va zoʻriqtiriladigan armaturaga birlashadigan betonning tozalangan sirti sement kolloidli yoki polimer sementli yelim bilan qoplanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv-sement nisbati 0,4 dan katta boʻlmagan betonni quyish uchun ishlatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyma betonning tashqi sirti oʻtirishga qarshi bugʻtoʻsuvchi tarkib bilan qoplanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26-bob. Qoʻyiladigan buyumlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Tayanchlar konstruksiyasini tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Alohida listlardan yoki fason profillardan, ularga tik va ustma-ust qilib, A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi diametri 25 mm dan katta boʻlmagan poʻlat anker armatura sterjenlari payvandlanib qoʻyilgan buyumlar GOST 19292 talablariga binoan loyihalanishi zarur. Payvandlangan birikmalar RST Uz 865 va GOST 10922 talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Qoʻyiladigan buyumlar betonni kesmaydigan boʻlishi kerak. Betonga kiritilib mahkamlanadigan ankerlanadigan choʻzilgan sterjenlarning uzunligini, ankerlanadigan sterjenga perpendikulyar yoʻnalishdagi betonning kuchlanish holatiga bogʻliq holda qabul etish kerak. Doimiy taʼsir etadigan yuklamalardan (yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng boʻlganida) anker sterjenlar zonasida maksimal qiymati quyidagi shartga javob beradigan siquvchi kuchlanish σbc mavjud boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(151)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsterjenlarni betonga mahkamlab kiritish chuqurligi quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsirti notekis profildagi armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida-12d dan (d-sterjen diametri); silliq armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida — 20 d dan va 25 sm dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBetondagi kuchlanish σbc armaturani mahkamlash zonasida yuqorida keltirilgan shartga javob bermaganida yoki kuchlanish taʼrifi aniqlanmaganda, choʻzilgan armaturaning betonga kiritilish uzunligi quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armatura boʻlganida — 25 d dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 30d dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻzilgan anker sterjenlarning kiritilish uzunligi, sterjenlar uchiga tekis metall elementlarni payvandlash yoki sterjenlar uchida issiq uslubda kattalashtirilgan kallak yaratish bilan kamaytirilishi mumkin. Bu yerdagi kallak diametri quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinfdagi poʻlat armaturada — 2d dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 3d dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu hollarda ankerlanadigan sterjenning kiritilish chuqurligi betonni ezilishga va sugʻurib olishga hisoblash bilan aniqlanadi va 10d dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Qoʻyiladigan buyumning tekis poʻlat elementining qalinligi δ ning ushbu buyum anker sterjeni diametri d nisbati (
) ni quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
) ni quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) tavrga flyus ostida avtomatik ravishda payvandlanganda, quyidagilardan kam qilmasdan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,55 ÷ 0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armatura uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,65 ÷ 0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armatura uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) tavrga flyus tagida qoʻlda payvandlanganda, barcha sinflardagi armaturalar uchun — 0,75 dan kam boʻlmaydigan etib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) razzenkovalangan tuynukka qoʻlda payvandlanganda quyidagilardan kam emas:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armaturalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armaturalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) flang choklarda ustma-ust qoʻyib duga bilan payvandlaganda, barcha sinfdagi armaturalar uchun — 0,3 dan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. Temir yoʻl koʻpriklari tayanchlarining, suvning (grunt tarkibidagi yoki tabiiy holatdagi) yaxlashi mumkin boʻlgan zonasidagi turgan qismi tutash kesimli boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida koʻrsatilgan joylarda, qovuqlar devorchasida yaxlayotgan suvning kuchi va qovuqning ichki boʻshligidagi sirtida muzning taʼsirlaridan yoriqlar paydo boʻlishiga qarshi choralar (masalan, drenaj teshiklar) koʻrilgan sharoitda ichkarisi boʻsh qovuq-qoziqoyoq turidagi temirbeton elementlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Tayanch qirralarining birlashadigan joylarini, radiusi 0,75 m boʻlgan silindrik sirtlar boʻyicha bajarish kerak. Tegishli asoslar boʻlganida, ushbu radius 0,3 m gacha kamaytirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Eng sovuq oydagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 20°S va yuqori boʻlganida, koʻprikning oraliqdagi temirbetondan qilingan hamda kiritilgandagi tayanchlari sirtini maxsus himoyasiz betonning oʻzidan qilish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDaryo choʻkindilarining intensiv harakati boʻlgan daryolarda koʻpriklarning kanal tayanchlarini loyihalashda (toʻxtatilgan choʻkindilarning miqdori 1 m3 oqim uchun 1 kgk dan ortiq va oqim tezligi 2,5 m / s dan ortiq), qobiqli qoziqlardan yasalgan ustunlar bilan tayanchlar yoki qoziq ustunlari choʻkindi harakati zonalarida maxsus himoya bilan qoʻllanilishi kerak (metall qobiq-bandajlar va yedirilishga bardoshli betondan yasalgan temirbeton va boshqalar). Massiv tayanchlar ularning sirtlarini qoʻshimcha himoya qilmasdan ishlatilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEng sovuq boʻlgan oydagi tashqi havoning oʻrtacha oylik harorati minus 20°S dan past boʻlgan hududlarda joylashgan koʻpriklarning temirbeton va betondan qilingan oraliq tayanchlar sirtlari hamda tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati sovuq boʻlganida, muzlari buziladigan daryolardagi tayanchlar muz oqimining sathi oʻzgaradigan zonasida qoplangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu qoplovchi bloklarning qalinligi va balandligi 40 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Bloklarni tashish sharoitlari taqozo qilganida va muz taʼsiridan ajralib ketishga qarshi ankerlash kerak boʻlgan hollarda, armaturalangan qoplagich bloklar ishlatilishi kerak boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQorishma bilan toʻldirilgan vertikal choklarning eni 2,5 ± 0,5 sm, gorizontallarniki esa — 1 ± 0,5 sm miqdorida boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Tegishli sifatli beton qoplama bloklari boʻlmasa, texnik-iqtisodiy asoslash jarayonida kamida 59 MPa (600 kgf/sm2) bosim kuchiga ega boʻlgan tayanchlar uchun kuchli muz siljishida — kamida 98 MPa (1000 kgf/sm2) tabiiy sovuqqa chidamli toshdan yasalgan qoplamadan foydalanishga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTabiiy toshdan yasalgan qoplamaning konstruksiyasi uni industrial usullari bilan ishlab chiqarish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Tayanchlar yigʻma temirbeton ustunlari va elementlarini sarrov bilan (oʻtirma) bilan birlashtirishni, teshiklar yoki maxsus moʻljallab qoldirilgan joylardagi chiqib turadigan armatura qismlari bilan birgalikda betonlash orqali amalga oshirish ruxsat etiladi. Bunday hollarda stakan tipidagi yigʻuvchilarning devorchalari koʻndalang va boʻylama kuchlar taʼsiriga hisoblab armaturalangan boʻlishi zarur. Xuddi shunday, ustunlarni poydevorga sokoli orqali ulashda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGʻov yoki teshikka kiritiladigan armatura uchlarining uzunligi sterjenning 20 diametri miqdoridan kam boʻlmasligi, ustun yoki qoziqoyoqning betoni esa rostverk yoki rigel teshiklari ichiga 5 sm dan ortiq kirmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Katta oʻlchamli tayanchlarni loyihalaganda qalinligi 0,4 m dan kam boʻlmagan temirbetondan qilingan kallak oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo), ularga oraliq qurilmalardan bosim tushadigan qismlari mahalliy siqilish (ezilish) (mazkur SHNQning 289-bandi) hisobi talabiga binoan qoʻshimcha ravishda armaturalangan boʻlishi zarur. Ushbu qismlarda hamda oraliq qurilmalarning quyma beton bilan ulangan joylari tagida va tayanchlar kallaklarida tushadigan suvlar yigʻilishi mumkin boʻladigan joylar boʻlmasligi kerak. Tayanchlarda koʻndalang choklar joylashadigan yerlarida, betonning ustki qatlamida suvning oqib ketishini taʼminlaydigan nishablik (1:10 dan kam boʻlmagan) berilishi kerak. Tayanch kallaklari va sarrovlarining ustki qismi qiyaligi bir vaqtda ularni betonlash bilan olib borilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Katta oʻlchamli tayanchlarning ustki yuzasida nishablik boʻlganida, temir yoʻl koʻpriklari uchun barcha hollarda, oraliq qurilmalarning tayanchlaridan tushadigan yuklamani temirbetondan qilingan ferma tagi maydonchalariga berilishi kerak. Ushbu maydonchalar balandligi ularning ustki qirrasining tayanch ustidan 15 sm dan kam boʻlmagan masofada yuqorida boʻlishligini taʼminlash zarur. Tayanchlarning pastki plitasidan ferma tagi maydonchalarning yon qirralarigacha yoki temirbeton elementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo) yon qirralarigacha boʻlgan masofa 15 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Ferma tagi maydonchasining qirrasidan kallak qirrasigacha boʻlgan masofani, oraliq qurilma chekkasini koʻtarish uchun domkrat oʻrnatish imkonini hisobga olgan holda belgilash kerak va u quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) koʻprik boʻylab:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq 15 dan 30 m gacha boʻlganida — 15 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq 30 dan 100 m gacha boʻlsa — 25 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq 100 dan katta boʻlganida — 35 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) koʻprik eniga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkallak aylana shaklida boʻlganida, ferma ferma tagi maydoncha burchagidan kallakning eng yaqin qirrasigacha boʻlgan masofa “a” bandida koʻrsatilganlardan kam boʻlmasliklari kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkallak toʻgʻri burchakli boʻlganida, quyidagidan kam boʻlmasligi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishplitali oraliq qurilmalar uchun — 20 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishplitadan tashqari barcha oraliq qurilmalar uchun, quyidagi turlardagi tayanchlar boʻlganida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrezinapoʻlatli — 20 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtekis va tangensial — 30 sm dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkatokli va sektorli — 50 sm dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Tayanchlarda temirbeton konstruksiyalarni, quruq (suvsiz) yerlarda joylashgan koʻpriklar uchun, yoʻl oʻtkazgichlar, jarkoʻprik (viaduk) va estakadalar uchun, suv oqadigan joylarda — sterjen armatura bilan armaturalanganda va sirtlarini mumkin boʻlgan shikastlanishlardan himoyalangan hollarda qoʻllanish ruxsat etiladi. Suv oqadigan joylardagi tayanchlarda zoʻriqtiriladigan sim armaturani qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Konstruksiyani namlikdan himoyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Temir yoʻl koʻpriklarning oraliq qurilmalarining va qirgʻoq tayanchlarining ballast togʻoralarining barcha ichki sirtlari, avtomobil yoʻllari koʻpriklarida oraliq qurilmaning barcha eni (piyodalar yoʻlagini ham hisoblaganda), yoʻldan koʻprikka oʻtadigan joy plitasi hamda qirgʻoq tayanchlarning, suv oʻtkazuvchi quvurlarning (lotoklar) grunt bilan koʻmiladigan sirtlari, betonning himoya sirtlariga suvning oʻtishiga toʻsiq boʻladigan ajratgich bilan himoya qilingan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Namlikni toʻsib ajratgich yoki namtoʻsgich barcha ajratiladigan sirt boʻylab suv shimib kirmaydigan, suvga, biologik taʼsirlarga, issiqlikka, sovuqlikka va kimyoviy taʼsirlarga chidamli, loyihalash meʼyorlarida ruxsat etilgan betonning ajratilgan sirtidagi mumkin boʻladigan ochilish oqibatida hosil boʻladigan yoriqlardan shikastlanmaydigan va tutash, doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning uzoq muddatli taʼsiriga va betonning deformatsiyasiga, quvurlar uchun esa — tuproq koʻtarma bosimi va suvning gidrostatik bosimi mavjud boʻlganida mustahkam, arqon solib koʻtaradigan teshiklari bor joylari va ballast togʻoralar chekka tuzilmalar bilan ulanadigan joylar, shuningdek toʻsuvchi va suvlarni oqizib yuboruvchi uskunalarning mahkamlangan joylari, deformatsiya choklarning, piyodalar bloklarining karnizlarning, qoʻl tutgich panjaralar, chiroqlar ustunlari konstruksiyalari namlik yigʻilmaydigan va u shimib ivitmaydigan etib yopilgan boʻlishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Namtoʻsgichning konstruksiyasini va uni joylashga qoʻllaniladigan materiallarni, inshoot quriladigan rayondagi tashqi havo haroratining qiymatidan oʻrtacha qiymatigacha boʻlgan DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha namlikdan himoyaning, foydalanish davridagi ishonchliligini taʼminlash talabidan kelib chiqib qabul etish kerak. Ballast togʻoralarning va koʻpriklar oraliq qurilmalar oʻtish qismining, qirgʻoq tayanchlar, suv oʻtkazuvchi quvurlarning nam toʻsgichlarini belgilayotganda qurilish bajarilayotgan rayondagi iqlim sharoitining boshqa xususiyatlari ham eʼtiborga olingan boʻlishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Tekislovchi va himoyalovchi qatlamlarni mayda toʻldirgichli betondan qilmoq kerak. Koʻpriklar uchun betonning siqilishga mustahkamlikka sinfini V25 dan, quvurlar uchun esa V20 dan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak. Agar yoʻl qatnov qismining toʻshamasida himoyalovchi betonli qatlamni qurish koʻzda tutilsa, u holda uni armaturalash zarur. Oʻtish qismidagi himoyalovchi qatlamni armaturalash uchun toʻqilgan toʻr ishlatish ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Koʻpriklarning oraliq qurilmalarining, qirgʻoq tayanchlarining va suv oʻtkazuvchi quvurlarning namtoʻsgichlari, mazkur SHNQning 319 va 320-bandlari talablariga javob beradigan boshqa turlarini qoʻllash belgilangan tartibda ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27-bob. Poʻlat konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Eng sovuq besh kunlik tashqi havo oʻrtacha haroratining manfiy 40°S gacha (DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha taʼminlanganlik 0,98) boʻlgan hududlardagi oraliq qurilmalar, tayanchlar va quvurlarning bajarilish turini odatdagicha deb belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini loyihalashda quyidagilarga amal qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoraliq qurilmalar va tayanchlarning iqtisodiy-texnik jihatdan optimal shakllari, tizimlari va konstruksiyalarini, elementlar, poʻlat markasi va prokat profillari (kesimlari) ning ratsional va samarali kesimlarini tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida tayyorlanuvchi konstruksiyalarni texnologik nuqtai nazardan ahamiyatliligini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyigʻishda minimal chiqitlar va minimal nomenklaturaga ega boʻlgan detallar, tugunlar, bogʻlanishlar, prokat profillarining unifikatsiyalanishini hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida minimal mehnat sarfini hisobga olgan holda maksimal yigʻish imkonini taʼminlovchi mujassamlangan konstruksiyalarni ishlatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyalarni montaj qilishda doimiy va mehnatni kam sarf qiluvchi yigʻish usullaridan kelib chiqqan holda joʻnatiluvchi jihozlarni chiziqli oʻlchamlari va geometrik shakllari uchun joizlikni ishlatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishzavodda tayyorlangan va montaj qilishga oʻta iqtisodli va kam mehnat sarf qiluvchi ishonchli birikmalarni — payvandlangan, friksionli, boltli, sharnirli va kombinatsiya qilingan (friksion — boltli va boltli — payvandli) ishlatilishini koʻzda tutish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyalarning silindrik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltli bogʻlanishlar elementlari birikmalarini va chok qoplagʻichlari kontakt yuzalarini taʼmirlash, boʻyash, tozalash va koʻrikdan oʻtqazishni taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementlarda, tugunlarda va bogʻlanishlarda suv yigʻilishi va boshqa chiqindilarni koʻpayishi mumkin boʻlgan zonalarni yoʻqotish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv yigʻilishi mumkin boʻlgan joylarda drenaj teshikchalarini, butun yopiq profillarni, elementlarni va bloklarni ichki zonalarini shamollatish va germetiklashni koʻzda tutish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandlangan bogʻlanishlarning holatlarini metallprokatning ratsional va iqtisodiy shartlari orqali ochilishini, ushbu normadagi talablarni bajarilishini hisobga olib yaratish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Poʻlat koʻpriklar konstruksiyalari elementlari (konstruksiya elementlari kesimlarini mustahkamlikka, ustuvorlikka, chidamlikka va deformatsiyalanishga hisoblash shartlaridan kelib chiqib optimal qilish) prokatlarning amaldagi navlanishini hisobga olgan holda, ushbu norma talablarini qondiradigan minimal kesimlarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarni hisoblashda oʻta kuchlanishlikka yoʻl qoʻyilmaydi. Panjara fermalar elementlarining toʻplama kesimlarini mustahkamlik va ustuvorlik boʻyicha hisoblanganda, ularning chala zoʻriqishi 5 % dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Koʻprik va quvurlarning odatdagidek bajarilgan poʻlat konstruksiyalarida quyidagilarni qoʻllash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) quyidagi 47-jadvalga binoan olingan poʻlat — prokat metalldan qilingan elementlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBajarilish turi | Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari | |||
Prokat qalinligi, mm | Poʻlat markasi | Davlat standarti | ||
Nomer | Qoʻshimcha talablar | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Oddiy | 8 — 50 | 15XSND-2 | GOST 6713 | 3 izoh boʻyicha 11)jadvalga; 2.2.7, 2.2.9-bandlari |
8 — 40 | 10XSND-2 | GOST 6713 | Xuddi oʻzi | |
4 — 50 | 390-14G2AFD-14 | GOST 19281 | 1.41) bandlari boʻyicha | |
4 — 32 | 390-15G2AFDps-14 | GOST 19281 | Xuddi oʻzi | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47-jadvalning yakuni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBajarilish turi | Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari | ||||
Prokat qalinligi, mm | Poʻlat markasi | Davlat standarti | Prokat markasi | ||
Nomer | Qalinligi, mm | ||||
1 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Oddiy | Har qanday | 16D | GOST 6713 | - | 20 gacha |
Listli | 15XSND | GOST 6713 | 3 izoh boʻyicha 11) jadvalga; 2.2.7, 2.2.9-bandlari | 8 — 15 | |
15XSND-2 | GOST 6713 | Xuddi oʻzi | 16 — 50 | ||
10XSND | GOST 6713 | Xuddi oʻzi | 8 — 15 | ||
10XSND-2 | GOST 6713 | Xuddi oʻzi | 16 — 40 | ||
390-14G2AFD-14 | GOST 19281 | 1.41)-bandlari boʻyicha | 4 — 50 | ||
390-15G2AFDps-14 | GOST 19281 | Xuddi oʻzi | 4 — 32 | ||
Fasonli | 15XSND | GOST 6713 | 3 izoh boʻyicha 11) jadvalga; 2.2.7, 2.2.9-bandlari | 8 — 32 | |
10XSND | GOST 6713 | Xuddi oʻzi | 8 — 15 | ||
09G2S-12 | GOST 19281 | GOST 19281 | 8 — 25 | ||
09G2SD-12 | GOST 19281 | 8 — 25 | |||
Listli | 15XSND-12 | GOST 19281 | GOST 22727 boʻyicha | 32 gacha | |
Fasonli | 15XSND-12 | GOST 19281 | 10 gacha | ||
Listli | 10XSND-12 | GOST 19281 | 40 gacha | ||
Fasonli | 10XSND-12 | GOST 19281 | 15 gacha | ||
14XGNDS-2 2, 3) | TU 14-1-5355-98 | №№ 1, 2 ga oʻzgartirish | 8 dan 50 gacha | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) marok 14G2AFD va 15G2AFDps poʻlat markalari GOST 19281 boʻyicha faqat avtoyoʻl, shahar va piyoda koʻpriklari uchun ishlatish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi plitasining yuqori mustahkamlik boltlaridan iborat montajli birikmalarining oddiy bajarilishida qalinligi 12 mm dan kam boʻlmagan zanglashga chidamli ikki qatlamdan iborat boʻlgan asosi past legirlangan poʻlat va GOST 10885 boʻyicha yassilangan zanglashga chidamli poʻlatdan iborat boʻlgan listli prokatni ishlatishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) 16D va 14XGND poʻlat markalaridan iborat boʻlgan zavoddagi va montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda vertikal holatda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) 14XGNDS poʻlat markalaridan iborat boʻlgan montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) osma va vantli, shprengelli koʻpriklarning choʻziluvchan (oldindan zoʻriqtirilgan) yuqori mustahkam elementlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsimli arqonning butunicha davlat mezonlari yoki texnik shartlarida belgilab qoʻyilgan uzilish zoʻriqishining yarimiga teng boʻlgan (agar u normalarda berilmagan boʻlsa — eshilgan simli arqonning agregat mustahkamligining yarimiga) zoʻriqish orqali oldindan tortilgan metall oʻzakli eshilgan poʻlat simli arqonlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTU 14-4-13-83-86 boʻyicha ruhlangan simdan parallel joylashtirilgan bogʻlamlar va simli arqonlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMustahkamlik sinfi 390 dan 590 gacha boʻlgan payvandlanuvchi poʻlatlardan tashkil topgan listli, keng tasmali universal va tasmali prokatlar — zanjirli osma va vantli koʻpriklar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 21437 boʻyicha SAM 9-1,5L rusumli qotishma — ankerlarda poʻlat simli arqonlar uchlariga quyish uchun ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 19281 boʻyicha 09G2S-14 rusumli poʻlat, hamda normalashtirilgan holatda GOST 1050 boʻyicha 20-b-T va 45-b-T rusumli poʻlatlardan — poʻlat simli arqonlar ankerlarining detallari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 21631 boʻyicha listlar yoki GOST 13726 boʻyicha qalinligi 1 mm dan kam boʻlmagan GOST 4784 boʻyicha AD va AD1 rusumli aluminiy tasmalar — poʻlat simli arqonlar oraligʻidagi, hamda simli arqonlar va ankerlar detallari, ogʻdiruvchi qurilmalari va boshqa elementlar qistirmalari uchun. Yuqorida keltirilgan qurilmalar poʻlat kanatlari va poʻlat detallarini aluminiy bilan biriktirilganda hosil boʻluvchi elektroximik korroziyasini yoʻqotish uchun, ularning yuzalari qalinligi 20 mkm dan kam boʻlmagan sink yoki kadmiy bilan ishlanishi zarur;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) gofrirovka qilingan metall quvurlar uchun TU 14-2-207-76 boʻyicha 15sp rusumli poʻlatdan qilingan toʻlqinsimon profilli listlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) quyma qismlari uchun — GOST 977 boʻyicha 25L, 30L, 35L, 20GL, 20FL, 35GL rusumlardagi va TU 24-1-12-181-75 boʻyicha 35XN2ML rusumli poʻlatdan qilingan III-guruh quymalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) sharnirlar, katoklar, bolt-sharnirlar va katok ostiga qoʻyiladigan qistirma listlar — pokovkalar uchun GOST 5632 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatga qoʻyiladigan talablarni qoniqtiradigan GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha St-5sp2-III rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP275 GOST 8479 guruhli; GOST 1050 boʻyicha 35-a-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP315 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 30G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli GOST 4543 boʻyicha 35G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 40XN 2MA-2-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP 785 GOST 8479 guruhli; GOST 5632-2014 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP1200 guruhli; GOST 19281-2014 (boʻyicha 265-III-09G2S rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP245 GOST 8479 guruhli eritma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) GOST 22353 boʻyicha yuqori mustahkam boltlar, GOST 22354 boʻyicha yuqori mustahkam gaykalar, GOST 22355 boʻyicha yuqori mustahkam boltlarga shaybalar, GOST 22356 boʻyicha qoʻyilgan umumiy texnik talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) konstruksiyalarni payvandlash uchun — “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlaganda mexanizatsiyalashtirilgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnoma” da koʻzda tutilgan payvandlash materiallari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz) koʻprik polotnosi, panjaralar va kuzatish moslamalari elementlarini biriktirish uchun — poʻlat boltlarni GOST 7798-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4.6 ni GOST 1759.4-87 boʻyicha (558 va 560-bandlari boʻyicha qoʻllash bilan) va gaykalarni GOST 5915-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4 va 5 ni GOST 1759.5-87 boʻyicha (bolt va gaykalar — tinchlangan poʻlatdan), hamda GOST 535-05 — boʻyicha St3sp4 rusumli poʻlatdan qilingan bolt va gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi) tayanchlarni oraliq qurilmalarga va poʻlat tayanchlarga mahkamlash uchun — GOST 7798-70 boʻyicha poʻlat boltlar va GOST 5915-70 boʻyicha, TU 14-1-287-72 boʻyicha 09G2 rusumli GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09 G2-4 va 295-III 09G2S-4 rusumli, GOST 4543-2016 boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk) tayanchlarni beton tayanchlar va poydevorlarga mahkamlash uchun — GOST 24379.0-80 va GOST 24379.1-2012 boʻyicha poydevor (ankerlash) boltlari, GOST 1050-2013 boʻyicha 20-g-T rusumli va GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, hamda GOST 4543-2016* boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan maxsus texnik shartlar boʻyicha; boltlar diametri 48 mm dan kam boʻlganda GOST 5915-70* boʻyicha va boltlar diametri 48 mm dan katta boʻlganda GOST 10605-94 boʻyicha; GOST 1759.5-87 boʻyicha (faqat tinchlangan poʻlatlardan) mustahkamlik sinfi 4 va 5 boʻlgan boltlar uchun 20-g-T rusumli, poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 6 boʻlgani — boltlar uchun 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 10 va 12 boʻlgani — boltlar uchun 40X rusumli poʻlatlardan qilingan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Piyodalar yoʻlaklari va koʻzdan kechirish moslamalarining payvandlangan yuk koʻtaruvchi elementlari (piyodalar yoʻlagining konsollari va toʻsinlari, panjara toʻsiqlarining ustuncha va tutkichlari, zinapoya toʻsinlari, oʻtish maydonchalari, koʻzdan kechirish aravachalari va koʻtarish kajavalari) hamda koʻprik polotnalari uchun GOST 535-05 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp5 rusumli poʻlatlarni, yuqorida koʻrsatilgan elementlarning payvandsiz birikmalari uchun esa GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp4 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda yumaloq kesimli quvurlarni qoʻllash cheklovlarsiz, toʻgʻri burchakli payvandlanganlari esa QMQ 3.03.02 dagi dinamik yuklamalarni qabul qiluvchi konstruksiyalarning bukilish radiusiga qoʻyiladigan talablarga amal qilish bilan qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuvur metallining mexanik xossalari loyihada koʻrsatilishi va konstruksiyalarni tayyorlovchi zavod tomonidan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjara toʻsiqlari va kuzatish moslamalarida, tokchasining kengligi 70 mm va undan kichik boʻlgan GOST 535-05 boʻyicha St3ps2 rusumi poʻlatlardan qilingan burchaklarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTayanchlarning gʻiloflari uchun GOST 14637 boʻyicha St0 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjara toʻsiqlari ishchi boʻlmagan qistirmalari va toʻldiruvchi elementlari uchun GOST 14637 va GOST 535 boʻyicha St3kp2 rusumli poʻlatlarni, koʻzdan kechirish yoʻlaklari va moslamalarining toʻshamalari uchun GOST 14637 boʻyicha St3ps2 rusumli poʻlatni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVertikal holatda bajariluvchi payvandli birikmali choklar uchun listli prokatning qalinligini 12 — 32 mm oraligʻida olinadi. Bunda 2-kategoriyadan kam boʻlmagan listli prokatni qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGOST 22353, GOST 22356 boʻyicha yuqori mustahkamli boltlardan zavodda tayyorlangan koʻprik konstruksiyalari uchun yoki korroziyaga qarshi qatlam bilan ishlangan (kadiylangan, sinklangan, mislangan va h.k.) yuqori mustahkamli boltlar ishlatilganda buralish koeffitsiyentini har bir holat uchun alohida GOST 22356 koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZavodlarda GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha ishlab chiqarilgan koʻprik konstruksiyalari uchun yuqori quvvatli murvatlardan foydalanganda yoki korroziyaga qarshi qoplamali (kadmiy qoplamasi, rux qoplamasi, mis qoplamasi va boshqalar) yuqori quvvatli murvatlardan foydalanilganda, GOST 22356 koʻrsatmalariga muvofiq har bir aniq holatda burilish omili aniqlanishi kerak. Bunday holda, uning qiymatlari GOST 22356 ning 1.9-bandi talablariga muvofiq 0,14 — 0,2 oraligʻida boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Materiallar va birikmalarning hisobiy tavsiflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning hisobiy qarshiligi quyidagi 48-jadvalda keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning mazkur SHNQ ning 47-jadvalida keltirilgan hisobiy va normativ qarshiligi mazkur SHNQ ning 50-jadvalida koʻrsatilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Prokatning materiali boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentining γm qiymatlarini mazkur SHNQ ning 49-jadvali boʻyicha qabul qilish kerak. GOST 535 va GOST 14637 lar boʻyicha prokatning hisobiy qarshiligini shu standartlarda keltirilgan oquvchanlik chegarasini materialning ishonchlilik koeffitsiyenti γm nisbati qiymatiga teng qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Uglerodli va legirlangan poʻlatdan qilingan quymalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 51-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Mazkur SHNQ ning 50-jadvalida keltirilgan bogʻlanuvchi poʻlatlar hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 52-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Turlicha koʻrinishdagi birikmalar va zoʻriqish holatlari uchun payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 53-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlash kerak. Hisobiy qarshiliklari har xil boʻlgan poʻlatlardan qilingan elementlar tutashish birikmalarining hisobiy qarshiliklari, hisobiy qarshiliklari kichik boʻlgan poʻlatdan qilingan tutashish birikmalari uchun qabul qilingani kabi olinishi kerak. Burchakli chok bilan payvandlangan birikmalar choklari metallining hisobiy qarshiliklari QMQ 2.03.05 boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 54-jadvalida keltirilgan formula boʻyicha aniqlanishi kerak. Boltlarning choʻzilishga va qirqilishga hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 55-jadvali boʻyicha olish lozim. Boltlar bilan biriktiriladigan elementlarning ezilishga hisobiy qarshiligini QMQ 2.03.05 boʻyicha aniqlash kerak .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Poydevor (ankerlash) boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rba ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash (va 56-jadvaldan foydalanish) kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRba = 0,4Run, (152)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. SAM 9-1,5L qotishma uchun qirqilishga hisobiy qarshiligi 50 MPa (500 kgk / cm2) ga teng qilib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. GOST 22353 va GOST 22356 boʻyicha olingan yuqori mustahkam boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rbh quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRbh = 0,7Rbun, (152)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rbun — yuqori mustahkam boltlarning GOST 22356 boʻyicha eng kichik vaqtinchalik qarshilik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Friksiyaviy birikmalarda detallarning tutashgan yuzalari boʻyicha ishqalanish koeffitsiyenti µ ning qiymatlari mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinishi kerak. Friksiyaviy birikmalardagi tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli MK chizmalarida koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Parallel joylashtirilgan simlardan qilingan bogʻlamlarda va sim arqonlarda qoʻllaniladigan yuqori mustahkam poʻlat simning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rdh ni, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRdh = 0,63Run Rdh; (4.3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Run — davlat mezonlari va texnik shartlar boʻyicha simning uzilishga eng kichik vaqtinchalik qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holatlari | Prokatning hisobiy qarshiliklari |
Choʻzilish, siqilish va egilish: oquvchanlik chegarasi boʻyicha vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha |
Ru = Run/γm |
Siljish (qirqilish) | Rs = 0,58 Ryn/γm |
Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganida) | Rp = Run/γm |
Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda | Rtp = 0,5 Run/γm |
Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda): Run ≤ 600 MPa (5886 kgk/ cm2) boʻlganda Run > 600 MPa (5886 kgk / cm2) boʻlganda |
Rcd = [0,042 · 10-6(Run – 600)2 + 0,025] Run/γm |
Prokat t yoʻnalishidagi choʻzilish t ning qalinligi 60 mm gacha boʻlgandagi | Rth = 0,5 Run/γm |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDavlat mezoni (poʻlatning rusumi yoki oquvchanlik chegarasining qiymati) | Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γm |
GOST 535-05 i GOST 14637-89* (St3sp, St3ps, St3kp) GOST 19281-89* ( 380 MPa (39 kgk /mm2 gacha) | 1,05 |
GOST 19281-89* (380 MPa (39 kgk /mm2 dan ortiq) | 1,10 |
GOST 6713-91(16D) | 1,09 |
GOST 6713-91 (15XSND) GOST 19281-89* (09G2S; 09G2SD) TU 14-1-5355-98* (14XGNDS) | 1,165 |
GOST 6713-91 (10XSND) | 1,125 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat mustahkamlik cinfi | Kesimlar boʻyicha prokat oʻlchamlari, mm | Poʻlat markasi | Mexanik xossalari kam emas | |
Oquvchanlik chegarasi σ. (Ryn),kg/mm2 | Vaqtinchalik qarshilik σ. Run kg/mm2 | |||
S235 | GOST 19281-14 boʻyicha haqiqiy qoʻllashda | GOSTlar boʻyicha 27772-15; 19281-14; 6713-91; 535-05 | GOSTlar boʻyicha 27772-15; 19281-14; 6713-91; 535-05 | GOSTlar boʻyicha 27772-15; 19281-14; 6713-91; 535-05 |
S265 | ||||
S295 | ||||
S315 | ||||
S325 | ||||
S345 | ||||
S355 | ||||
S375 | ||||
S390 | ||||
S440 | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Fasonli prokat qalinligi tokchasining qalinligida olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Normativ qalinligi, kgk/mm2 GOST 6713, GOST 19281 va TU 14-1-5355 da keltirilgan oquvchanlik chegarasining va vaqtinchalik qarshiligining minimal qiymatlari olingan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Bu yerda choʻzilishga, siqilishga va egilishga hisobiy qarshiliklari Ry va Ru koʻrsatilgan. Qolgan hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQ ning 48-jadvalidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Hisobiy qarshiliklar qiymati normativ qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 49-jadvalidagi material ishonchlilik koeffitsiyentiga nisbati orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | Quymalarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) | |||||||
belgilanishi | rusumdagi poʻlatlardan | |||||||
25L | 30L | 35L | 20GL | 20FL | 35XN2ML | 35GL | ||
Choʻzilish, siqilish va egilish | Ry | 175 (1800) | 190 (1950) | 205 (2100) | 205 (2100) | 220 (2250) | 400 (4100) | 220 (2250) |
Surilish | Rs | 105 (1100) | 115 (1200) | 125 (1300) | 125 (1300) | 130 (1350) | 240 (2450) | 130 (1350) |
Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilashi boʻlganda) | Rp | 265 (2700) | 300 (3050) | 315 (3200) | 345 (3500) | 315 (3200) | 440 (4500) | 345 (3500) |
Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda | Rip | 125 (1300) | 145 (1500) | 155 (1600) | 170 (1750) | 155 (1600) | 220 (2250) | 170 (1750) |
Kataklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda) | Rcd | 7 (70) | 7,5 (75) | 8 (80) | 9 (90) | 8 (80) | 1 (110) | 9 (90) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) | ||||
Belgilanishi | mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi) | ||||
KP275 (St5sp2) | KP245 (20-a-T) | KP315 (35-a-T) | KP345 (45-a-T) | ||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
Choʻzilish, siqilish va egilish | Ry | 215 (2200) | 205 )2100) | 260 (2650) | 290(2950) |
Surilish | Rs | 120 (1250) | 115 (1200) | 145 (1500) | 165 (1700) |
Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda) | Rp | 325 (3300) | 310 (3150) | 395 (4000) | 435 (4400) |
Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda | Rtp | 160 (1650) | 150 (1550) | 195 (2000) | 215 (2200) |
Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda) | Rcd | 8 (80) | 7,5 (75) | 11 (110) | 10 (100) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52-jadvalning yakuni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) | ||||
Belgilanishi | mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi) | ||||
KP315 (30G-2-T) | KP345 (35G-2-T) | KP785 (40XN2M A-2-2-T) | KP1200 (40X13) | ||
1 | 2 | 7 | 8 | 9 | 10 |
Choʻzilish, siqilish va egilish | Ry | 260 (2650) | 280 (2850) | 605 (6150) | 1050 (10700) |
Surilish | Rs | 145 (1500) | 160 (1650) | 350 (3550) | 610 (6200) |
Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda) | Rp | 395 (4000) | 420 (4250) | 905 (9200) | 1365 (13900) |
Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda | Rtp | 195 (2000) | 205 (2100) | 450 (4600) | 685 (6950) |
Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda) | Rcd | 10 (100) | 10 (100) | 23 (230) | 85 (860) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandli birikmalar | Zoʻriqish holati | Payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklari |
Tutashmali | Siqilish, | Rwy = Ry |
Choklar sifatini fizik nazorat qilish bilan avtomat, yarim avtomat yoki qoʻlda payvandlangandagi choʻzilish va egilish: | ||
oquvchanlik chegarasi boʻyicha vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha | Rwu= Ru | |
Siljish | Rws = Rs | |
Burchak choklari bilan | Qirqilishi(shartli): | |
chok metalli boʻyicha | Rwf = 0,55 | |
qotishma chegarasidagi metall boʻyicha | Rwz= 0,45 Run |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Qoʻl kuchi bilan olib boriluvchi payvandlash ishlarida Rwun ning qiymatini GOST 9467 da koʻrsatilgan metall chokning vaqtinchalik uzilishi qarshiligining qiymatiga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomatlashtirilgan yoki yarimavtomatlashtirilgan payvandlash usulidagi choklar uchun Rwun ning qiymatini QMQ 2.03.05 ning 18-bobidan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChok materialining ishonchlilik koeffitsiyenti gwm 1,25 ga teng qilib olinadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari | ||
boltlarning qirqilish yoki choʻzilishga mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi | normativ oquvchanlik chegarasi 440 MPa (4500 kgk/ cm2) gacha boʻlgan | ||
4.6; St3sp4; 09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6; 325-09G2S-4; 325-09G2S-6 | 40X | poʻlatdan biriktiriladigan elementlarni ezilishga | |
Qirqilish | Rbs= 0,38Rbun | Rbs=0,4Rbun Rbt= 0,5Rbun - - | - |
Choʻzilish | Rbt= 0,42Rbun | - | |
Ezilish : | |||
a) A — aniqlik sinfidagi boltlar | - | - | Rbp= (0,6+410 |
b) V va S — aniqlik sinfidagi boltlar | - | - | Rbp= (0,6+340 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54-jadval davomi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | Boltlar mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi, hisobiy qarshiligi MPa (kgk/sm2), | |||||
belgilanishi | 4.6 | St3sp4 | 09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6 | 325-09G2S-4; 325-09G2S-6 | 40X | |
Qirqilish | Rbs | 145 (1500) | 140 (1450) | 165 (1700) | 175 (1800) | 395 (4000) |
Choʻzilish | Rbt | 160 (1650) | 155 (1600) | 185 (1900) | 195 (2000) | 495 (5000) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoltlarning diametri d, mm | Poʻlatning rusumlaridagi poydevor (ankerlash) boltlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) | |||
20 | 09G2; 295-09G2-6 | 325-09G2S-6 | 40X | |
12 — 20 16 — 27 21 — 32 30 36 33 — 60 42 48 61 — 80 81 — 100 101 — 160 161 — 250 | 160 (1650) - 160 (1650) - - 160 (1650) - - 160 (1650) 160 (1650) 160 (1650) 160 (1650) | 175 (1800) - 175 (1800) - - - - - - - - - | 185 (1900) - 180 (1850) - - 180 (1850) - - 175 (1800) 170 (1750) 170 (1750) - | - 430 (4400) - 370 (3800) 295 (3000) - 255 (2600) 235 (2400) - - - - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFriksiyaviy birikmalarda tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli | Ishqalanish koeffitsiyenti μ |
1. Parcha oqimli yoki qum oqimli ikki yuzaning kvarsli qum yoki parchaning konservatsiyalanmasdan ishlash asosida | 0,58 |
2. Kvarsli qum yoki parcha bilan bitta yuzaning konservatsiyalangan polimer klei ap karborundli poroshkni sochib ishlash asosida va ikkinchi yuzani konservatsiyalanmasdan poʻlat choʻtka bilan ishlash asosida | 0,50 |
3. Ikki yuzani gazolovli konservatsiyalanmasdan ishlash asosida | 0,42 |
4 Ikki yuzani poʻlat choʻtka bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida | 0,35 |
5. Drobemyotda ikki yuza uchun parcha bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida | 0,38 |
6. Ikkala yuzani drobemyotda parcha bilan keyinchalik teshiklari yaqinidagi aylana zonasida shayba yuzasidan kichik boʻlmagan maydonda (zavoddagi sharoitlar uchun) ularni gazlangada (250 — 300°S haroratgacha) qizdirish asosida (zavoddagi sharoitlar uchun) | 0,61 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Friksiyaviy birikmalar deb, bogʻlanuvchi elementlar yuzalarida yuqori mustahkamlangan boltlarni choʻzilishi taʼsirida faqat ishqalanish kuchlari hosil boʻluvchi birikmalarga aytiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Metall oʻzakli eshilgan poʻlat sim arqonning hisobiy qarshiligini aniqlashda davlat mezonlari yoki texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan qiymatlari (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining qiymati) va ishonchlilik koeffitsiyenti γm=1,6 hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Prokat poʻlatning, poʻlat quymalar, bogʻlamalar va parallel joylashtirilgan simdan qilingan sim arqonlarning elastiklik modullarini 57-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDavlat mezonlari va texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining yarmiga) uzilish zoʻriqishining oldindan tortilishga duchor qilingan metall oʻzakli poʻlat, ruhlangan eshilgan sim arqonlarning elastiklik modullarini mazkur SHNQ ning 58-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYarim fabrikatlar | Elastiklik moduli E yoki surilish moduli G, MPa (kgk/sm2) |
1. Poʻlat prokat va poʻlat quyma | E = 2,06 × 105 (2,1 × 106) |
2. Aynan | G = 0,78 × 105 (0,81 × 106) |
3. GOST 3617-71 boʻyicha sinkli arqonlardan parallel joylashtirilgan toʻplamlar va sim arqonlar | E = 2,01 × 106 (2,5 × 106) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSim arqonlar | Oʻramning karraligi | Elastiklik moduli |
GOST 3064-80 boʻyicha bir oʻramli va yopiq koʻtarmalar yuk koʻtaruvchi GOST 18899-73 boʻyicha TU 14-4-1216-82 boʻyicha | 6 8 10 11 12 14 16 | 1,18 · 105 (1,20 · 106) 1,45 · 105 (1,47 · 106) 1,61 · 105 (1,63 · 106) 1,65 · 105 (1,67 · 106) 1,70 · 105 (1,73 · 106) 1,75 · 105 (1,78 · 106) 1,77 · 105 (1,80 · 106) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ish sharoitlarini hisobga olish va konstruksiyalarni belgilash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari va birikmalarini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelgilanishi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γn ni, γn =1,0 ga teng qilib olinishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRu — hisobiy qarshiliklarini qoʻllash bilan mustahkamlash boʻyicha hisoblanadigan konstruksiya elementlari uchun, ishonchlilik koeffitsiyentini γu =1,3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishish sharoiti koeffitsiyentlari m ni, 59 va 80-jadvallar va mazkur normaning boʻlimchalari boʻyicha, ogʻdirish uskunalarning bukilish zonasida sim arqonlari, xomutlar, tortqichlar, qisqichlar va ankerlar uchun esa — mazkur SHNQ ning 15-ilovasi boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻllash joylari | Ish sharoiti koeffitsiyenti |
1. Temir yoʻl va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini, ekspluatatsiyaviy yuklamalarga hisoblaganda | 0,9 |
2. Xuddi shunday, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalarga hisoblaganda | 1,0 |
3. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini ekspluatatsiyaviy yuklamalarga, hamda tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklarga hisoblaganda | 1,0 |
4. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlarning sim arqonlari | 0,8 |
5. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar zoʻriqtirilgan elementlarining sim arqonlari | 0,9 |
6. Bitta tokchasi (yoki devori) bilan mahkamlangan, yakka profillardan choʻzilish va siqilish elementlari: | 0,7 |
kichik tokchasi bilan mahkamlangan tokchasi har hil boʻlgan burchak | 0,8 |
xuddi shunday katta tokchasi bilan mahkamlangan teng tokchali burchak | 0,75 |
prokat yoki yigʻilgan devori bilan mahkamlangan shveller yoki tokchasi bilan mahkamlangan tavr | 0,9 |
7. 1 — 6 vaziyatlarda koʻrsatilmagan holatlar uchun | 1,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Agarda hisoblashlarda majburiyati boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,1 dan kam boʻlmasa, unda 1 chi holatdagi ishlash sharoiti koeffitsiyentini 1,0 ga teng qilib olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1, 2 va 3 vaziyat boʻyicha olingan ish sharoiti koeffitsiyentlari muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi. 7 vaziyatdagi ish sharoiti koeffitsiyenti muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Hisoblashlar. Umumiy hollar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Konstruksiyalarning hisobiy shakllarini, ularning loyihaviy geometrik shakllariga muvofiq qabul qilinishi kerak, bunda, qurilish koʻtarilishi va yuk ostidagi deformatsiyalari odatda hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementlardagi zoʻriqishlar va poʻlat koʻpriklar konstruksiyalarining siljishlari ularni brutto kesimi bilan ishlash shartidan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiya elementlarining siljishidan paydo boʻladigan geometrik nochiziqligini, agarda uni hisobga olish zoʻriqish va siljishlarni 5 % dan katta oʻzgarishiga sabab boʻlsa, tizimlarni hisoblashda eʼtiborga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGeometrik nochiziqliklarni olish bilan hisoblashlar bajarilganda tizimning umumiy deformatsiyalariga bogʻliq boʻlgan (taʼqib qilish effekti) kuch yoʻnalishda oʻzgarishlarini aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalar elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda, payvandli va yuqori mustahkam boltli friksiyaviy birikmalarga qattiq birikmalar kabi qaralishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuk koʻtaruvchi, egiluvchan metall oʻzakli, yakka oʻramli, eshilgan sim arqonlardan va yuk koʻtaruvchi yopiq — mazkur SHNQ ning 326-bandiga binoan oldindan tortilishga duchor qilingan vantli va osma koʻpriklarni hisoblashda — ularning mazkur SHNQ ning 356 va 357-bandlariga binoan boʻylama va koʻndalang oquvchanligini hisobga olinish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. Panjara fermalar tugunlarida elementlarning bikr birikmalarini hisoblashda sharnirli qilib olishga ruxsat etiladi, agar shunday ruxsat etishda konstruksiya oʻzining oʻzgarmasligini saqlasa, bunda bosh fermalar uchun elementlar kesimi balandligining uzunligiga nisbati 1:15 dan oshmasligi kerak. Fermaning belbogʻlaridagi osqichlar deformatsiyasida boʻladigan belbogʻ elementi kesimi balandligining uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjara fermalar tugunlarining bikrligini hisobga olishni yaqinlashgan usullar bilan amalga oshirishga ruxsat etiladi, bunda oʻq boʻylab boʻladigan zoʻriqishlarni aniqlashni sharnirli hisobiy shakli boʻyicha bajarishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Oraliq qurilmalar elementini oʻqi deb, uning kesimlarining ogʻirlik markazlarini birlashtiruvchi chiziq qabul qilinadi. Kesimlarning ogʻirlik markazlarini aniqlashda boltli birikmalar teshiklari bilan uning pasayishini hisobga olinmaydi, teshish orqali pasayishi elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib hisoblanadi va qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjara fermalar elementi oʻqining tugunlar markazlarini biriktiruvchi chiziqqa nisbatan siljigan, boʻlsa hisoblashda ekssentrisitetni hisobga olinadi, agarda u quyidagidan ortib ketkan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishP-simon, qutisimon, qoʻshshvellerli va qoʻshtavrli elementlar uchun kesim balandligining — 1,5 % dan; tavrli va N-simon elementlar uchun kesim balandligining 0,7 % dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementlar oʻqlarining siljiganligidan boʻladigan eguvchi momentlar barcha tugunidagi mos keluvchi elementlararo bikrligiga proporsional ravishda va uzunligiga noproporsional ravishda taqsimlanadi. Bunda har bir eguvchi momentni, eksentrisitetning asosiy hisobiy shaklda berilgan elementdagi zoʻriqishining maksimal qiymatiga koʻpaytmasiga teng qilib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishObushkalarga yaqin boʻlgan joylarda tavakkalligi markazlashtirilgan, bolt birikmali burchaklardan qilingan bogʻlovchilar elementlarida, shuning natijasida hosil boʻladigan ekssentrisitetni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Bikr koʻndalang bogʻlovchilar bilan birlashtirilgan, yaxlit bosh toʻsinli, koʻp toʻsinli oraliq qurilmalar elementlarida vaqtinchalik yuklamalarni taqsimlash, oraliq uzunligining kengligiga nisbati 4 dan katta boʻlsa, koʻndalang kesim konturining deformatsiyalanmasligi toʻgʻrisidagi gipotezani qabul qilib, yupqa devorli sterjenlar nazariyasi boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi. Qolgan hollarda koʻndalang kesim konturi deformatsiyalarini hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Loyihalashda oraliq qurilmalar va tayanchlarning butunicha, bloklarning, alohida elementlarning, ularning qismlarini, detallari va birikmalarini, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalar taʼsiridan fazoviy oʻzgarmasligini, ekspluatatsiyaviy yuklamalar taʼsiridan hosil boʻladigan yuklamalarga — chidamliligini ham taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOddiy boltlar uchun qilingan teshiklar bilan pasaygan elementlarni hisoblaganda, mustahkamlikka va chidamlilikka — netto kesimini, turgʻunlikka va bikrlikka — brutto kesimini qabul qilish kerak. Yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy birikmalarni elementlarini chidamlilikka, turgʻunlikka va bikrlikka hisoblashda brutto kesimini, mustahkamlikka hisoblashda — shu boltda toʻgʻri keladigan zoʻriqishining yarimi koʻrilayotgan kesimda ishqalanish kuchlari orqali uzatilib boʻlganini hisobga olgan holda netto kesimini qabul qilish kerak. Konstruksiya elementlari netto kesimlarining geometrik tavsiflarini eng noqulay pasayishini aniqlab topilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar. Markaziy — choʻzilgan va markaziy siqilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. N kuch markaziy choʻzilishga va siqilishga uchraydigan elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(153)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda va mazkur SHNQ ning 348 — 354-bandlarida m — ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, 59-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Egiluvchi elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Bosh tekisliklardan birortasida egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(154)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, æ — kesimdagi plastik deformatsiyalarni cheklangan rivojlanishini hisobga oluvchi va mazkur SHNQ ning 354-bandidagi shartlar bajarilganda (155) va (156) formulalar orqali aniqlanadigan koeffitsiyent; Wn bu yerda va bundan keyingi mustahkamlik boʻyicha hisoblashlarda — belbogʻning samarali kengligi bef ni hisobga olgan holda aniqlanadigan netto kesimning minimal qarshilik momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKesimda bir vaqtning oʻzida moment — M va koʻndalang kuch — Q taʼsir etganida ae — koeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτm ≤0,25Rs boʻlganda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ = æ1 (155)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,25Rs <τm boʻlganda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ = æ1
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgandaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0 ≤ æ ≤ æ1 (156)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, æ1 — qoʻshtavr, qutisimon va tavr qismlar uchun — quyidagi 61-jadval boʻyicha, halqasimon kesimlar uchun 1,15 ga teng qilib, yaxlit toʻgʻri burchakli va N simonlar uchun — 1,25 ga teng qilib olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— toʻsinning muhim joyidagi urinma kuchlanish;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; 
— qutisimon kesim uchun;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— qoʻshtavr kesim uchun;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Qu — chegaraviy koʻndalang kuch boʻlib, quyidagicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(157)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshunisi borki æ2 (176) formula boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAf, min Aw | æ1 — koeffitsiyentning qiymatlari, yuzalar nisbati (Af,min +Aw)/A boʻlganida, quyidagiga teng boʻladi | ||||||||||
0,01 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | |
0 | 1,243 | 1,248 | 1,253 | 1,258 | 1,264 | 1,269 | 1,274 | 1.279 | 1,283 | 1,267 | 1,243 |
0,1 | 1,187 | 1,191 | 1,195 | 1,199 | 1,202 | 1,206 | 1,209 | 1,212 | 1,214 | 1,160 | - |
0,2 | 1,152 | 1,155 | 1,158 | 1,162 | 1,165 | 1,168 | 1,170 | 1,172 | 1,150 | - | - |
0,3 | 1,128 | 1,131 | 1,133 | 1,136 | 1,139 | 1,142 | 1,144 | 1,145 | 1,097 | - | - |
0,4 | 1,110 | 1,113 | 1,115 | 1,118 | 1,120 | 1,123 | 1,125 | 1,126 | 1,069 | - | - |
0,5 | 1,097 | 1,099 | 1,102 | 1,104 | 1,106 | 1,109 | 1,110 | 1,106 | 1,061 | - | - |
0,6 | 1,087 | 1,089 | 1,091 | 1,093 | 1,095 | 1,097 | 1,099 | 1,079 | - | - | - |
0,7 | 1,078 | 1,080 | 1,082 | 1,084 | 1,086 | 1,088 | 1,090 | 1,055 | - | - | - |
0,8 | 1,071 | 1,073 | 1,075 | 1,077 | 1,079 | 1,081 | 1,082 | 1,044 | - | ~ | - |
0,9 | 1,065 | 1,067 | 1,069 | 1,071 | 1,073 | 1,074 | 1,076 | 1,036 | - | - | - |
1,0 | 1,060 | 1,062 | 1,064 | 1,066 | 1,067 | 1,069 | 1,071 | 1,031 | - | - | - |
2,0 | 1,035 | 1,036 | 1,037 | 1,038 | 1,039 | 1,040 | 1,019 | - | - | - | - |
3,0 | 1,024 | 1,025 | 1,026 | 1,027 | 1,028 | 1,029 | 1,017 | - | - | - | - |
4,0 | 1,019 | 1,019 | 1,020 | 1,021 | 1,021 | 1,022 | 1,015 | - | - | - | - |
5,0 | 1,015 | 1,015 | 1,016 | 1,017 | 1,018 | 1,018 | - | - | - | - | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Qutisimon kesimlar uchun Aw yuzani devorlarining yuzalari yigʻindisiga teng qilib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTavr kesim uchun yuza Af,min = 0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWn — ni hisoblaganda belbogʻning samarali kengligi bef — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(158)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, v — belbogʻ qismlarining kengligida belbogʻ qismlarining kengligida bi notekis taqsimlangan kuchlanishlarni, belbogʻning hamma samarali kengligi bef boʻyicha shartli tekis tarqalgan kuchlanishga keltirish koeffitsiyenti boʻlib, quyidagi 62-jadval boʻyicha qabul qilinadi; bi — koʻrilayotgan kesimda kuchlanishlar 205 maksimal boʻlgan ikki nuqta orasini, σmax (bunda bi=b) yoki shunday nuqta bilan belbogʻ chekkasini (bi = bk) oʻz ichiga olgan belbogʻ qismining kengligi, bunda b≥0,04l va bk≥0,02l shartlar bajarilishi kerak (aks holda v=1 boʻladi); l — oʻzlik toʻsin oraligʻining uzunligi yoki uzluksiz toʻsinlarda momentlar nol boʻlgan nuqtalar orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσmin /σmax | Koeffitsiyent n | σmin /σmax | Koeffitsiyent n |
1,0 | 1 | 0,25 | 0,65 |
0,7 | 1 | 0,20 | 0,60 |
0,5 | 0,85 | 0,10 | 0,52 |
0,33 | 0,72 | 0 | 0,43 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσmax, σmin — belbogʻning bi kenglikda berilgan qismidagi maksimal va minimal kuchlanish boʻlib, fazoviy konstruksiyaning elastiklik bosqichidagi hisoblash orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: Pilonlar tanasini oʻtkazish uchun ortotrop plitalarda kesiklari boʻlganda, koʻp seksiyali qutisimon kesimlarning otkeklarida uzilishlari boʻlganda, konstruksiya muntazamligining boshqa buzilishlarida, hamda, kesimning toʻplangan kuchlar qoʻyilgan joylarida, v — koeffitsiyentning qiymatlarini boshqa maxsus uslublar orqali aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli va qutisimon kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(159)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa turdagi kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(160)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæx, æu — x va y oʻqlarga nisbatan egilish hollari uchun mustaqil qiymat (155) va (156) formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΨx,Ψy — quyidagicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(161; 162)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qutisimon kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (163; 164)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(165; 166)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Egilish bilan oʻq kuchlari taʼsiriga uchraydigan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Markazdan tashqari siqiluvchi, siqilib-egiluvchi, markazdan tashqari choʻziluvchi va choʻzilib-egiluvchi elementlarni bosh tekisliklardan birortasida egilganda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(167)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M — keltirilgan eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ — (167) va (168) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKeltirilgan eguvchi moment M, sharnirli-tayangan sterjen uzunligining ikkita oʻrtacha choragi chegarasida va ular boʻylab qistirilgan sterjenning bor uzunligida joylashgan kesimlari uchun elementlarning egiluvchanligi λ>60 boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(168)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M1 — tekshirilayotgan kesimda taʼsir qilayotgan moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — tekshirilgan kesimda oʻzining belgisi bilan, (choʻzilishda — “musbat”) taʼsir qilayotgan boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNe — sterjenning mos mahkamlanishi uchun aniqlangan, momentning taʼsir tekisligidagi kritik eyler kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝜆 £ 60 boʻlganda, M=M1 qilib olishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoeffitsiyent ψ ni quyidagicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun mazkur SHNQ ning 63-jadvali boʻyicha — agar zoʻriqish bir xil belgilardagi moment va boʻylama kuchdan kichik belbogʻda (Af,min yuza bilan) boʻlgan holda va mazkur SHNQ ning 64-jadvali boʻyicha — agar har-xil belgili moment va boʻylama kuchlardan zoʻriqish kichik belbogʻda boʻlgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻgʻriburchakli va N simon yaxlit kesimlardagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(169)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhalqasimon kesimdagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(170)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoshqa kesimlar hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(171)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(169)-(170) formulalardagi belgilashlar xuddi (167) formuladagidek hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi markazdan tashqari — siqilgan, siqilib — egiluvchi, markazdan tashqari — choʻziluvchi va choʻzilib — egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun, hamda toʻgʻri burchakli va halqasimon yaxlit kesimli elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(172)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 
(173)
(173)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQ ning 350-bandi boʻyicha keltirilgan eguvchi momentlar;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishy, æx, æu — mazkur SHNQ ning 350 va 348-bandlari boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar, shunisi borki
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoshqa kesimlar, hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(174)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoshqa qolgan hollarda, qachonki yuqorida keltirilgan maʼlumotlar æx va æu larni aniqlash uchun yetarli boʻlmasa æx = æu = 1 deb qabul qilib mustahkamlikka hisoblashni (mazkur SHNQ ning 174) formula boʻyicha olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Egiluvchi elementlar devorlarining kesimidagi τ urinma kuchlanishlarning qiymatlari M=Mx=My=0 boʻlganda, quyidagi shartni bajarishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(175)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda æ2 = 1,25 — 0,25 tmin,ef / tmax,ef
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devor kesimidagi elastik ishi ehtimolida hisoblangan urinma kuchlanishlarning minimal va maksimal qiymatlari.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevorni boltli birikmalar teshiklari bilan pasayishi boʻlganda (mazkur SHNQ ning 175) formuladagi “t” oʻrniga quyidagi qiymatni qoʻyish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(176)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, a — boltlar qadami; d — teshik diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. Balka devorlari uchun, mazkur SHNQ ning 175 — 177-bandlaridagi hisoblashlar bajarilayotganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(177)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σx — balkaning parallel oʻqidagi devor tekisligi oʻrtasida joylashgan, tekshirilayotgan (x, y) nuqtalardagi normativ (siqilishdagi “musbat”) kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσy — R ilovasi boʻyicha, balkaning perpendikulyar oʻqlarida aniqlanadigan xuddi shunday kuchlanishlar; γ' σy=0 da 1,15 ga va σy≠0 da 1,10 ga teng boʻlgan koeffitsiyent; τxy — balka devorining tekshirilayotgan nuqtasidagi urinma kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Turli belgili zoʻriqishlarni qabul qiladigan elementlar, cheklangan plastik deformatsiyalarning rivojlanish ehtimollarini hisobga olgan holda mustahkamligini tekshirilgandan soʻng (æ > 1) quyidagi formula boʻyicha ham tekshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(178)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σmax, σmin tekshirilayotgan nuqtadagi materialning elastiklik ishi ehtimolida hisoblangan mos holdagi hisobiy maksimal va minimal (oʻz belgilari bilan) normativ zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ1, τ2 — σmax va σmin lar kabi mos yuklamalardan hisoblangan, tekshirilayotgan nuqtadagi (ularning belgilarini hisobga olgan holda) urinma kuchlanishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan shart bajarilmagan taqdirda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni elastiklik bosqichidagi ishi uchun eng katta zoʻriqishga bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAf,min | w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati | ||||||||
0,05 | 0,2 | 0,4 | |||||||
Af,max | pri Af,max/Aw | ||||||||
0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
0,5 | 0,53 | 0,55 | 0,57 | 0,63 | 0,68 | 0,78 | 0,77 | 0,85 | 0,92 |
1 | 0,067 | 0,09 | 0,14 | 0,26 | 0,36 | 0,56 | 0,53 | 0,70 | 0,83 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62-jadval oxiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAf,min | w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati | ||||||||
0,6 | 0,8 | 0,95 | |||||||
Af,max | pri Af,max/Aw | ||||||||
0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | |
1 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
0,5 | 0,89 | 0,93 | 0,96 | 0,96 | 0,98 | 0,99 | 0,99 | 0,99 | 0,997 |
1 | 0,78 | 0,87 | 0,93 | 0,92 | 0,95 | 0,97 | 0,98 | 0,99 | 0,994 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62-jadvalda: 
deb belgilangan.
deb belgilangan.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. ψ ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. N kuchni “musbat” ishora bilan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAf,min | w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati | ||||||||
-0,05 | -0,2 | -0,4 | |||||||
Af,max | pri Af,max/Aw | ||||||||
0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
0 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,2 | 0,2 | 0,2 |
0,5 | 0,42 | 0,40 | 0,38 | 0,17 | 0,12 | 0,02 | -0,17 | -0,25 | -0,32 |
1 | -0,07 | -0,09 | -0,14 | -0,27 | -0,36 | -0,56 | -0,53 | -0,70 | -0,83 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63-jadval oxiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishw quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati | |||||||||
Af,min | -0,6 | -0,8 | -0,95 | ||||||
Af,max | pri Af,max/Aw | ||||||||
0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | 0,5 | 1 | 2 | |
1 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
0 | -0,2 | -0,2 | -0,2 | -0,6 | -0,6 | -0,6 | -0,9 | -0,9 | -0,9 |
0,5 | -0,49 | -0,53 | -0,56 | -0,76 | -0,78 | -0,79 | -0,94 | -0,94 | -0,95 |
1 | -0,78 | -0,87 | -0,93 | -0,92 | -0,95 | -0,97 | -0,98 | -0,99 | -0,99 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Belgilash 62-jadval kabi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. y ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. N kuchni “manfiy” ishora bilan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Poʻlat simli arqonlarni mustahkamlikka va oquvchanlikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlardagi, hamda oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlaridagi poʻlat simli arqonlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(179)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rdh — arqonlarning hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — 4.15-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitining koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan ish sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisobiy qarshilik Rdh paralell joylashtirilgan yuqori mustahkam simlardan qilingan arqonlar va bogʻlamlar uchun (179) formula boʻyicha, bittalik oʻralgan va yopiq yuk koʻtaruvchi arqonlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoki 
(180)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, [ΣPun] — davlat mezonlari yoki texnik shartlarida koʻrsatilgan, arqon uzish zoʻriqishining toʻla qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγm=1,6 — mazkur SHNQ ning 339-bandiga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣPun — arqondagi hamma simlar uzish zoʻriqishlarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — eshilgan arqonning quyidagi 64-jadval boʻyicha hisoblanadigan agregat mustahkamligi koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArqon | Oʻramning karralikdagi k koeffitsiyenti | |||||
6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | |
Bittalik oʻramda | 0,89 | 0,93 | 0,96 | 0,97 | 0,98 | 0,99 |
Yopiq yuk koʻtaruvchi | 0,87 | 0,91 | 0,94 | 0,95 | 0,96 | 0,97 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Oldindan tortilishga uchratilgan bitta oʻramlik va yopiq yuk koʻtaruvchi — metall oʻzagi boʻlgan, ruhlagan, eshilgan poʻlat arqonlarning boʻylama oquvchanligi εpl,x — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (181)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σ — normativ doimiy yuklamalar va 1/3 normativ vaqtinchalik yuklamalar taʼsiridan hisoblangan zoʻriqishlardan arqondagi kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— arqonning normativ qarshiligi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — natural logarifmlarning asosi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. 4.34-bandida koʻrsatilgan arqonlarning koʻndalang yoyiluvchanligi εpl,y ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(182)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Barqarorligi boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Eng katta egiluvchanlik tekisligida markaziy siqilishga, egilish bilan siqilishga va egilishdagi markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan berk va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlar barqarorligining yassi shakldagi yoʻqotishni hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(183)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, φ — boʻylama egilish koeffitsiyenti boʻlib, elementning egiluvchanligi (λ) ga va keltirilgan nisbiy ekssentrisiteti (efe) ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — bu yerda va mazkur SHNQ ning 360 va 363-bandlarida ham, 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementning egiluvchanligi (λ) ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(184)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lef — hisobiy uzunlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi — eng katta egiluvchanlik tekisligiga (egilish tekisligi) perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan kesimning inersiya radiusi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKeltirilgan nisbiy ekssentrisitet (efe) ni quyidagi formula boʻyichaaniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (185)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 𝜂 — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan kesimining shakli taʼsir qiladigan koeffitsiyent; 
— egilish tekisligidagi nisbiy ekssentrisitet boʻlib, markaziy siqilishda nolga teng qilib qabul qilinadi.
— egilish tekisligidagi nisbiy ekssentrisitet boʻlib, markaziy siqilishda nolga teng qilib qabul qilinadi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda e — markazdan tashqari siqilishdagi N kuchning haqiqiy ekssentrisiteti va egilish bilan siqilgandagi hisobiy ekssentrisiteti, p — yadroviy masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgilish bilan siqilgandagi egilish tekisligida hisobiy ekssetrisitetni e quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(186)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda N, M — boʻylama kuchning va eguvchi momentning hisobiy qiymatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEkssentrisitetning yoʻnalishi boʻyicha yadroviy masofa ρ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(187)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Wc — eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan, brutto kesimning qarshilik momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementdagi boʻylama kuch N ning va eguvchi moment M ning hisobiy qiymatlarini bitta va poʻlatning elastik deformatsiyasini faraz qilib, tizimning deformatsiyalanmagan shakli boʻyicha hisobidan shu yuklamalarning birgalikda kelishi uchun qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda M ning qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrom tizimlarning oʻzgarmas qismli elementlari uchun — element uzunligi chegarasida eng katta momentlarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbir tomoni qistirilgan, ikkinchisi uchi erkin boʻlgan elementlar uchun — qistirishi joyidagi momentga, lekin, qistirish joyidagi uzunlikning toʻrtdan uch qismidagi kesim momentidan kam boʻlmaganiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtugunidan tashqaridagi yuklamalarni qabul qilib oluvchi fermalarning siqilish belbogʻlari uchun — bel-bogʻning hisoblashidan egiluvchan uzluksiz toʻsin kabi aniqlanadigan belbogʻ panelining oʻrtacha uch qismi uzunligi chegarasidagi eng katta momentiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchlari sharnirli tayangan va egilish tekisligi bilan mos tushadigan bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlar uchun — quyidagi 65-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanadigan momentiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUchlari sharnirli tayangan va ikkita simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlari uchun, keltirilgan nisbiy ekssentrisitetlar eef ning hisobiy qiymatlarini QMQ 2.03.05 boʻyicha 212 aniqlash kerak va bunda mef ni eef ga va mef1 ni esa quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan eef1 ga teng qilib olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(188)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M1 — koʻrsatilgan turdagi siqilgan sterjenning sharnirli tayangan uchlariga qoʻyilgan eguvchi momentlardan kattasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMmax ga mos keluvchi nisbiy ekssentrisitet | Shartli bukiluvchanligi quyidagicha boʻlganida M ning hisobiy qiymatlari | |
λ<4 | λ≥4 | |
3< | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMmax — sterjen uzunligi chegarasida eng katta eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM1 — 0,5 Mmax dan kam boʻlmagan, sterjen uzunligining uchdan bir qismidagi eng katta eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(189)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan shartli bukiluvchanligi:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
,Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, aR — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 4-jadvali boʻyicha olinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Barcha hollarda ham M ³ 0,5 Mmax qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Markaziy siqilishda, egilish bilan siqilishda va markazdan tashqari siqilishdagi, tarmoqlari plankalar bilan yoki teshikli listlar bilan biriktirilgan yopiq kesimli toʻppa toʻgʻrioy elementlarning turgʻunligini yoʻqotishining yassi shaklida hisoblashni bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishplankalar yoki teshikli listlar tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikda taʼsir etuvchi eguvchi moment yoki moʻljallanayotgan (markaziy siqilishda) egilishda bir butun elementni — keltirilgan bukiluvchanligi λef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallar boʻyicha boʻylama egilish koeffitsiyenti φ ni aniqlash bilan formula boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalohida tarmoqlarini — tarmogʻining bukiluvchnligi λα ga bogʻliq holda (184) formula boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTarmogʻining bukiluvchanligi λani hisobiy uzunligi lef payvandlangan plankalar orasidagi masofaga (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalar chetki boltlari markazlari orasidagi yoki teshikli listdagi teshikning 0,8 uzunligidagi masofa deb va tarmoq kesimining shaxsiy oʻqiga nisbatan inersiya radiusi i ni plankalarning yoki teshikli listlarning 213 perpendikulyar tekisliklari deb qabul qilib, (mazkur SHNQ ning 184) formula boʻyicha aniqlash kerak. Toʻppatoʻgʻri elementning biriktiruvchi plankalar va teshikli listlar tekisligida keltirilgan bukiluvchanligi λef ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(190)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 𝜆 — (4.36) formula boʻyicha aniqlanadigan biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida elementning bukiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλa —tarmoqning bukiluvchanligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKesimning yuzasini hisoblashda, elementning inersiya momenti va inersiya radiusini ekvivalent qalinligi tef ni uni quyidagicha aniqlash orqali qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKengligi — b, uzunligi — l va qalinligi — t boʻlgan teshikli listlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(191)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, A=bl — listning teshiklar hosil qilinguncha maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣA2 — list yuzasidagi barcha teshiklar yuzasining yigʻindisi; qalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(192)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Σl1 — elementning barcha plankalari uzunligining yigʻindisi (element boʻylamasiga); l — elementning uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir biri bilan jips qilib yoki qistirma orqali biriktirilgan detallardan qilingan toʻppatoʻgʻri elementlarni yaxlit singari hisoblash kerak, agar boltlar, payvandlangan plankalar orasidagi (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalarning chetki boltlari markazlari orasidagi masofalar quyidagidan oshmasa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsiqilgan elementlar uchun — 40i;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻzilgan elementlar uchun — 80i.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda burchak yoki shvellerning inersiya radiusi i ni, yigʻib tuzilgan tavr yoki qoʻshtavr kesimlar uchun, qistirmalar joylashgan tekislikka parallel joylashgan oʻqiga nisbatan, xochsimon kesimlar uchun minimal qilib olinishi kerak. Bunda siqilgan elementning uzunligi chegarasida kamida ikkita qistirma boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. N kuch bilan markaziy siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan ochiq kesimli, yaxlit devorli elementlar barqarorligi yoʻqotilishining egilib buralish shaklidagi hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(193)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, φc — mazkur SHNQ ning 16-majburiy ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(194)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Simmetriya tekisligi va y oʻqi bilan mos keladigan eng kam bukiluvchanlik tekisligida egilish bilan siqilishga va markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan, yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarni egilib-buralish barqarorligiga hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(195)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, e — N kuchining markazdan tashqari siqilgandagi haqiqiy ekssentrisitet va egilish bilan siqilgandagi e=M/N boʻlgan hisobiy ekssentrisitet;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan brutto kesimning qarshilik momenti;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti vaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(196)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Egilish bilan siqilishga va ikkita tekislikda markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarning barqarorligini yoʻqotishini egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(197)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ex, ey — y va x oʻqlari yoʻnalishi boʻylab markazdan tashqari siqilishdagi haqiqiy ekssentrisitetlar va egilish bilan siqilishdagi hisobiy ekssentrisitetlar; yc, xc va N larning birgalikdagi taʼsiridan kesimning eng koʻp siqilgan nuqtasining koordinatalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti vaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(198)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBundan tashqari ekssentrisiteti ey boʻlgan (ex=0) y oʻqi tekisligida va ekssentrisiteti ex boʻlgan (ey= 0) x oʻqi tekisligida barqarorligini yoʻqotishining yassi shakli ehtimolida hisoblash formula boʻyicha bajarilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Bitta tekislikda egiluvchi yaxlit devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(199)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M — lef toʻsin siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi chegarasida eng katta hisobiy eguvchi momenti; Wc — siqilgan belbogʻning chekkadagi tolasi uchun toʻsin kesimining qarshilik momenti; ε — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε=1+(æ–1)(λ–λy/85) boʻlganda λy<85; (200)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε = 1,0 boʻlganda λy≥85; (201)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, æ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφb — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha eef= 0 boʻlganda aniqlanadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti va devor tekisligidan bukiluvchanligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(202)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Ikkita tekislikda egiluvchi yaxlbt devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni (4.50) formula boʻyicha bajarish kerak, bunda φb koeffitsiyentni eef =ηerel boʻlganda, mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olish kerak. Bu yerda, η — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent; erel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(203)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, sfh — toʻsinning qistirilmagan uzunligining oʻrtacha uchdan bir qismi chegarasida joylashgan kesimidagi gorizontal tekislikda eguvchi momentdan siqilgan belbogʻning yon qirrasi nuqtasidagi eng katta kuchlanish; sfn — shu kesimdagi vertikal yuklamadan toʻsinning siqilgan belbogʻidagi kuchlanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Agar siqilgan belbogʻ temirbeton yoki poʻlat plita bilan birlashtirilgan boʻlsa, uzlukli toʻsinning va uzluksiz toʻsin belbogʻi siqilgan zonasining umumiy barqarorligini tekshirish bajarilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan koʻndalang kesimi doimiy boʻlgan, markaziy va markazdan tashqari siqilgan, hamda siqilib-egiluvchi va egiluvchi prokat va payvandlab yigʻilgan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashni (10-rasm), prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-rasm. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar hisobiy kesimlarining shakllari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish367. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligini, 0,2 σx dan oshmaydigan oʻrtacha urinma kuchlanishlarida, devorining balandligi (h, hw) ni yoki tokchasining kengligi (bf, bh) ni qalinligi (t, tw, tf, th)ga nisbatini, 
dan katta boʻlmagan qilib belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi (bu yerda, a — koeffitsiyent, σxcr,ef — keltirilgan kritik kuchlanish).
dan katta boʻlmagan qilib belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi (bu yerda, a — koeffitsiyent, σxcr,ef — keltirilgan kritik kuchlanish).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — koeffitsiyentni aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkengligi bh, h boʻlgan bir tomonlama tayangan (10 rasm, b-e) plastinkalar uchun quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(204)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkengligi hwbf boʻlgan ikki tomonlama tayangan (10 rasm, a, b, g) plastinkalar uchun, quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(204) va (205) — formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — quyidagi 66-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan plastinkani qistirish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝜉 — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan (brutto kesim uchun) koeffitsiyent
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(206)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σx, σx — plastinkalarni barqarorligi uchun noqulay boʻlgan yuklanishi uchun (153) — (174) formulalar boʻyicha aniqlanadigan, siqilishda musbat boʻladigan, plastinkaning boʻylama chegaralari boʻyicha maksimal va minimal boʻylama normal kuchlanishlar, bunda æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu — koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlastinkalarni qistirish koeffitsiyentlari | ||||
Element kesimlarining turi | Devorining | tokchasining bh/h boʻlganda, burchakli kesim uchun | ||
1 | 0,667 | 0,5 | ||
qutisimon (4.1 rasm, a) | ||||
qoʻshtavrli (4.1 rasm, b) | ||||
Tavrsimon (4.1 rasm, v) | ||||
Shvellerli (4.1 rasm, g) | ||||
Burchakli — balandligi h boʻlgan tokcha uchun (4.1 rasm, d) | - |
|
| |
Xochsimon (4.1 rasm, e) | ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(207)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Mazkur SHNQning 67-jadvalidagi formulalarda maxrajining qiymati manfiy boʻlganda, hamda u nolga teng boʻlganida, ϑ=ω etib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67-jadvalda koʻrsatilmagan, nisbati bh/h boʻlgan burchakli kesim uchun, ϑ ning qiymatini interpolyatsiya orqali aniqlanadi, biroq bunda 
uchun ϑ9 ning qiymatini 100 ga teng qilib olish kerak.
uchun ϑ9 ning qiymatini 100 ga teng qilib olish kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPlastinka uchun keltirilgan kritik kuchlanish kuchlanish σx,cr,ef ni taʼsir σx/m etayotgan kuchlanishga teng qilib olingan kritik kuchlanish σx,cr ga bogʻliq holda 67-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak (bu yerda m ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, mazkur SHNQ ning 59-jadvali boʻyicha olinadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlatning mustahkamlik sinfi |
|
|
176 (1800) gacha | 1,111 | |
S235 | 176 (1800) dan yuqori 205 (2100 ) gacha | (1,868·10-3 – 2,242·10-3 |
205 (2100 ) dan yuqori | 385 (3923) | |
186 (1900) gacha | 1,111 | |
S325 — S345 | 186 (1900) dan yuqori 284 (2900) gacha | (2,544·10-3 – 2,620·10-3 |
284 (2900) dan yuqori | 524 (5342) | |
S390 | 206 (2100)gacha | 1,111 |
206 (2100) dan yuqori 343 (3499)gacha | (2,868·10-3 – 2,778·10-3 | |
343 (3499) dan yuqori | 591 (6023) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish368. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblashni, koʻndalang diafragmalar bilan mahkamlangan prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan elementlarning plastinkalari, tokchalari va devorlarni barqarorligi boʻyicha hisoblashni mazkur SHNQ ning 17-ilovasiga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish369. Ortotrop plitalar plastinkalarining barqarorligini ularning qalinliklarini kengliklariga nisbatini mazkur SHNQ ning 367-bandiga muvofiq belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtasmali boʻylama qovurgʻalar uchun koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ5 va tavr tokchasining osimi bhni (11-rasm, a) ξ2th≥hw boʻlganda, 0,5hw ga yoki ξ2th≥hw boʻlganda, ξ1thga teng boʻlsa, (204) formula boʻyicha aniqlash lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishortotrop plita listining qoʻshni polosali boʻylama qovurgʻalari orasidagi qismi uchun, koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ7 va devorining qalinligi hw, boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofaga teng va tokchasining osilishi bh, boʻylama qovurgʻa balandligiga teng (11 rasm, b), lekin ξ2th dan katta boʻlmaganida formula boʻyicha aniqlash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda ξ2 va ξ1 mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-rasm. Ortotrop plitalar plastinkalari hisobiy kesimlarining shakllari hisobiy kesimlarining shakllari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Hisobiy uzunliklar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish370. Bosh fermalar elementlarining hisobiy uzunliklari lef ni, chorrahali panjaralar elementlaridan tashqari quyidagi 68-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama egilishning yoʻnalishi | Hisobiy uzunlik lef | ||
belbogʻlarni | tayanch tirgaklarini va tayanch ustunlarini1) | panjaraning boshqa elementlarini | |
1. Ferma tekisligida | l | l | 0,8l |
2. Ferma perpendikulyar tekisligidagi yoʻnalishda (ferma tekisligidan) | ll | ll | ll |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — ferma tekisligida elementning geometrik uzunligi (tugunlar markazlari orasidagi masofa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl1— ferma tekisligida siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Uzluksiz oraliq qurilmalarning oraliq tayanchlari oldidagi tayanch tirgaklari va tayanch ustunlarining hisobiy uzunligini, panjaraning boshqa elementlari kabi qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish371. Ferma (shprengelli, uchburchak panjarali yoki yarim tirgakli va h.k.) tekisligidan uzunligi boʻyicha turli siquvchi N1 va N2 (biroq N1>N2) zoʻriqishlar taʼsir etayotgan elementning hisobiy uzunligi lef quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(208)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, l1 ferma tekisligidan siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa. Bu holatda barqarorligi boʻyicha hisoblashni N1 zoʻriqishiga bajarish kerak. (208) formulani N2 choʻzuvchi kuchda qoʻllashda ruxsat etiladi, bu holda N2 ning qiymatini “manfiy” ishora bilan, lef ni esa lef ≥0,5l1 qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish372. Bosh fermaning kesishgan panjarali elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagi hollarda qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligida — 0,8l ga teng qilib, bu yerda l — ferma tugunining markazidan, ularning kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsiqilgan elementlardan — quyidagi 70-jadval boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻzilgan elementlar uchun — elementning toʻla geometrik uzunligiga teng qilib, (lef=l1 , bu yerda l1 — quyidagi 69-jadvalga qaralsin).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjara elementlari kesishish tugunining konstruksiyasi | Ushlab turuvchi elementdagi ferma tekisligidan hisobiy uzunlik lef | ||
choʻzilgan | ishlamaydigan | siqilgan | |
Ikkala element ham uzilmaydi Ushlab turuvchi element uziladi va fasonka bilan yopiladi: koʻrilayotgan element uzilmaydi koʻrilayotgan element uzilmaydi va fasonka bilan yopiladi | l 0,7 l1 0,7 l1 | 07l1 l1 – | l1 1,4 l1 – |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish373. Toʻsinning umumiy barqarorligini tekshirishda, siqilgan belbogʻning hisobiy uzunligini quyidagilarga teng qilib olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻylama bogʻlovchilar fermasi tugunlari orasidagi masofaga — ustki va pastki belbogʻlar zonasida boʻylama bogʻlovchilari, tayanch kesimlarida koʻndalang bogʻlovchilari boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang bogʻlovchilar fermalari orasidagi masofaga — boʻylama bogʻlovchilarni faqat choʻzilgan belbogʻlar zonasida boʻlganida, bunda koʻndalang bogʻlovchilarning fermalari, boʻylama bogʻlovchilar tugunlari bilan markazlashtirilgan boʻlishi kerak, koʻrsatilgan fermalar belbogʻlarining bukiluvchanligi esa 100 dan oshmagan boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻsinning oraligʻiga — oraliqda boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilari boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonsol oxiridan, konsolning tayanch orti kesimidagi eng yaqin koʻndalang bogʻlovchilari tekisligigacha boʻlgan masofaga — oraliq qurilmani osma yoki boʻylama surish orqali montaj qilinganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish374. Shu belbogʻida boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlmagan, “ochiq” oraliq qurilma bosh toʻsini yoki fermasi siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi lef ni uzunligi boʻylab oʻzgaruvchan boʻylama kuch bilan siqilgan, elastik
tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlanadi.
tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan hisobiy uzunlikni quyidagi formula boʻyicha hisoblashga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(209)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, l — belbogʻning uzunligi boʻlib, parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalar uchun hisobiy oraligʻiga, ustki belbogʻi egri chiziqli boʻlgan toʻsinlar va ustki poligonal belbogʻli fermalar uchun toʻla uzunligiga teng. μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti. Parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishParallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning belbogʻlari, hamda ustki belbogʻi poligonal fermalar yoki egri chiziqli toʻsinlar uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyenti µ ni quyidagi 70-jadval boʻyicha olish kerak, bunda eng katta siljish δ ni, oraliq oʻrtasida joylashgan rom uchun olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝜉 | µ koeffitsiyenti | 𝜉 | µ koeffitsiyenti | |
0 5 10 15 30 60 100 | 0,696 0,524 0.443 0,396 0,353 0,321 0,290 | 150 200 300 500 1000 1000 dan yuqori | 0,268 0,246 0,225 0,204 0,174 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, d — belbogʻni koʻndalang gorizontal siljishlardan mahkamlaydigan romlar orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδ — F=1 kuchdan rom tugunining eng katta siljishi (tayanch romlarini hisobga olmaganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIm — toʻsin (ferma) siqilgan belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momentining oʻrtacha (oraliq uzunligi boʻyicha) qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: Agar 70-jadval maʼlumotlari boʻyicha olingan hisobiy uzunlik lef<1,3d boʻlsa, u holda uni elastik tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝜉 ning oraliq qiymatlari uchun µ koeffitsiyentni chiziqli interpolyatsiya boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish375. Arkali oraliqlar quyidagi turlarga boʻlinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprik tayanchlariga qattiq mahkamlangan sharnirli arkalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayanchlarga sharnirli mahkamlangan qoʻsh sharnirli arkalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayanchlarda va arka oraligʻining oʻrtasida sharnirli uch sharnirli arkalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQattiq siqish bilan moslashuvchan arkalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUch va ikki sharnirli arkalar kesimlarida hisoblangan kuchlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM=MB – Hy
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN=Qδϲοsφ+Ηϲοsφ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ= Qδϲοsφ-Ηϲοsφ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda Μ va Qδ — egilish momenti va sharnirli balkaning (arka) tegishli kesim qismidagi kesuvchi kuch mos keladigan kesimida kesish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — arka oʻqi boʻylab zoʻriqishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishH — vertikal kuchlardan sharnir ustiga surish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU — arkning koʻrib chiqilgan qismidagi balandlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — arkaning kamar tenglamasining tegishli boʻlimidagi kamarning moyillik burchagi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU=
bunda
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝑓 — tayanch ustidagi ilgak oʻqidan kamarning yuqori qismigacha boʻlgan kamar balandligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝑙 — ilgak oʻqlari orasidagi kamarning taxminiy uzunligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx — koʻrib chiqilayotgan qismning qoʻllab-quvvatlash menteşesi oʻqidan pozitsiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF=
, bunda
, bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — vertikal koʻndalang oʻqi boʻylab koʻndalang kesim maydoni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— arkaning kesim yuzasi maydoni normalHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJ — qiya kesimning inersiya momenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— arka kesimidagi normal inersiya momentiHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, bu yerda:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHt — harorat farqi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMt =Ht • U — harorat taʼsiridan arka kesimidagi eguvchi moment
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSharnirsiz arkada hisoblangan kuchlanishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNa=N0+Hcosφ+Q·si·φ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ0=Q0-Hsinφ+Qcosφ, bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM0, N0, Q0 — tayanchga biriktirilgan markazdagi zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM, H i Q — sharnirli arkalarda shunga oʻxshash zoʻriqishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVertikal tirgaklar bilan birlashtirilgan arkadagi zoʻriqishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBalka kesimi qalinligi — choʻzilishi 
dan olinishiga, ferma bomining balandligi 
dan olinishiga tavsiya etiladi;
dan olinishiga, ferma bomining balandligi dan olinishiga tavsiya etiladi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBikrli toʻsinlarda tirgakdagi zoʻriqishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan ferma uzunligi boʻylab chiziqli yuklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBikrli toʻsin betonnidagi zoʻriqish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — poʻlatning elastiklik moduli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFδ — toʻsin kesimining maydoni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliqning oʻrtasida eguvchi moment
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan chiziqli yuklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishƵ — ferma kesimining ogʻirlik markazlari va bikrlik toʻsini orasidagi masofa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFerma kesimidagi zoʻriqish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJnp — Arka bikrli toʻsinning — birga ishlashidan keltirilgan inersiya momenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Z2 bunda JH, JF — bikrli toʻsin va fermadagi inersiya momentlari;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFd, Ff — bikrli toʻsin va ferma kesimlari maydoni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzluksiz arkalar umumiy bikrligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi asosida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS2 va S3 jadvallari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — mazkur SHNQ ning 424-bandi, 60-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — 16-ilovasi asosida RI jadval.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFδp — arka va bikrli toʻsin kesimlari maydoni yigʻindisi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFermaning oraliq oʻrtasida egilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJnp — keltirilgan inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArkalarni hisoblash, arkalar va qatnov qismi elementlari hamda ularni ushlab turuvchi elementlarning birgalikda ishlashini hisobga olgan holda SHEXM da bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYaxlit oʻzgarmas kesimli arkani umumiy barqarorlikka tekshirishda uning tekisligidagi hisobiy uzunligi lef ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, l — arka oraligʻining uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha = f/l — koeffitsiyent (bu yerda f — arkaning koʻtarilish mili);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishζ — 72-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzgaruvchan kesimli ikki sharnirli arka uchun ζ ning qiymatini, uning inersiya momenti uni oraliq uzunligi boʻyicha oʻrtacha qiymatining ± 10 % chegarasida oʻzgarganda, quyidagi 71-jadvalning 4 vaziyati boʻyicha aniqlanadi, bunda Elbog ni oraliqning choragida olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHamma hollarda arkaning uzunligi lef uning tekisligida, ustunlar yoki osgichlar mahkamlangan tugunlar orasidagi masofadan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArkaning turi | ζ koeffitsiyenti |
1. Arka bilan osgichlar orqali biriktirilgan buki-luvchan tortqichli1), harakat pastidan boʻladigan ikki sharnirli 2. Sharnirsiz 3. Uchsharnirli 4. Arka bilan ustunlar orqali biriktirilgan bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli |
|
va 
dan kichigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71-jadvalda belgilanganlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishζ1, ζ2 — quyidagi 72-jadval boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — (209) formulaga qarang; 
bu yerda, Ibal va Ibog — bikrlik toʻsiniga va arkaga muvofiq keluvchi kesimning inersiya momentlari.
bu yerda, Ibal va Ibog — bikrlik toʻsiniga va arkaga muvofiq keluvchi kesimning inersiya momentlari.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Tortqichning va arkaning bikrliklari nisbati 0,8 dan katta boʻlganda, arkaning hisobiy uzunligi, arka bilan ustun orqali biriktirilgan, bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli arkaniki kabi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΑ | Koeffitsiyentlar | α | Koeffitsiyentlar | ||
ζ1 | ζ2 | ζ1 | ζ2 | ||
0,1 | 28,5 | 22,5 | 0,5 | 36,8 | 44,0 |
0,2 | 45,4 | 39,6 | 0,6 | 30,5 | — |
0,3 | 46,5 | 47,3 | 0,8 | 20,0 | — |
0,4 | 43,9 | 49,2 | 1,0 | 14,1 | — |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: α ning oraliq qiymatlari uchun ζ1 va ζ2 koeffitsiyentlar chiziqli interpolyatsiya orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish376. Xochsimonidan tashqari xohlagan panjarali boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagilarga teng qilib olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlash markazlari orasidagi masofa I2 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbogʻlovchilar tekisligidan — bogʻlovchilar elementlari oʻqlarini, bogʻlovchilar fasonkalarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlovchi boltlarning chetki qatorlari oʻqlari bilan tutashgan nuqtalar orasidagi masofa I3 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBogʻlovchilarning oʻzaro kesishuvchi elementlarining hisobiy uzunligi — lef quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsiniga mahkamlanish markazidan bogʻlovchilar oʻqlari kesishgan nuqtagacha boʻlgan masofaga teng qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbogʻlovchilar tekisligidan: choʻziluvchi elementlar uchun — I3ga teng; siqiluvchi elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 69-jadvali boʻyicha, bunda bogʻlovchilar elementlari oʻqini bogʻlovchilar fasonkalarini mahkamlovchi boltlarning chetki qatori oʻqi bilan kesishish nuqtasidan bogʻlovchilar elementlari oʻqlarining kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofani l deb, I1 ni I2masofa deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYakka burchaklardan qilingan, xochsimonidan tashqari, bogʻlovchilarning xohlagan panjarali elementlari uchun, hisobiy uzunlik lef ni, ularning uchlarini mahkamlovchi chetki boltlar orasidagi l ga teng qilib olinadi.
Bogʻlovchilarning xochsimon panjaralarida lef =0,6 l boʻladi. Kesimning inersiya radiusini minimal qilib (i=imin) qabul qilish kerak.
Bogʻlovchilarning xochsimon panjaralarida lef =0,6 l boʻladi. Kesimning inersiya radiusini minimal qilib (i=imin) qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish377. Yaxlit devorli toʻsinlarda, bitta yoki bir nechta tayanch bikrlik qovurgʻalaridan tashkil topgan tayanch ustunlarining hisobiy uzunligi lef ni va ularga tutashuvchi devorning qismlarini quyidagi formula bilan aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlef = μlc (212)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti; lc — toʻsinning tayanch ustuni uzunligi boʻlib, koʻtaruvchi ustunning yuqorisidan ustki belbogʻigacha yoki koʻndalang bogʻlovchilarning eng yaqin joylashgan tugunigacha boʻlgan masofaga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTayanch ustunining hisobiy uzunlik koeffitsiyenti μ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (213)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, 
bunda Ic devorning tekisligi bilan mos tushadigan oʻqqa nisbatan tayanch ustuni kesimining inersiyasi;
bunda Ic devorning tekisligi bilan mos tushadigan oʻqqa nisbatan tayanch ustuni kesimining inersiyasi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIT, lT — koʻndalang bogʻlovchilar tirgaklarining mos holdagi kesimining inersiya momenti va uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“ochiq” oraliq qurilmalarda (213) — formuladagi n=0 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBitta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda uning kesimi tarkibiga, bikrlik qovurgʻasidan tashqari, unga tutash boʻlgan devorining b1=ζ1t kenglikdagi qismini kiritish kerak (bunda t — kesimning qalinligi, ζ1 — 73-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73-jadval | 74-jadval | |||
Poʻlatning mustahkamlik sinfi | | Poʻlatning mustahkamlik sinfi | | |
S235 | 14 | S235 | 44 | |
S325 — S345 | 12 | S325 — S345 | 38 | |
S390f | 11,5 | S390 | 36 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir nechta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining, ular orasidagi masofalar b2=ζ2t (bunda ζ2 — 74-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent) boʻlganda, yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda, uning kesimi tarkibiga, koʻrsatilgan barcha bikrlik qovurgʻalari, ular orasidagi devorlari hamda chetki qovurgʻalarga tashqi tomondan tutash boʻlgan devorining b1=ζ1t kenglikdagi qismini kiritish kerak, bu yerda ζ1 — 73-jadvaldan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-§. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish378. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi quyidagi 75-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarning elementlari | Koʻpriklarning sterjenli elementlarining chegaraviy bukiluvchanligi | |
Temir yoʻl va piyodalar yoʻlidagi | avtomobil yoʻllari va shahardagi | |
Bosh fermalarning siqilgan va siqilib-choʻziladigan elementlari; tayanch ustunlari; | ||
bosh fermalar belbogʻlarining choʻzilgan elementlari. | 100 | 120 |
Bosh fermalarning belbogʻlardan tashqari choʻzilgan elementlari; lef — hisobiy uzunlikni kamaytirish uchun xizmat qiladigan elementlar. | 150 | 150 |
Bosh fermalar va boʻylama toʻsinlar boʻylama bogʻlovchilarining siqilgan elementlari, hamda tormozlash bogʻlovchilari | 130 | 150 |
Xuddi shunday, choʻzilgan | 130 | 180 |
Koʻndalang bogʻlovchilarning elementlari: | ||
Tayanchda | 130 | 150 |
Oraliqda | 150 | 150 |
Sathida boʻylama bogʻlovchilari boʻlmagan koʻndalang bogʻlovchilar fermalarining belbogʻlari yoki birgalikda ishlashi uchun bosh toʻsin belbogʻlari bilan biriktirilgan plita | 100 | 100 |
Siqilgan yoki siqilib-choʻziladigan toʻplanma elementning tarmoqlari | 40 | 40 |
Xuddi shunday, choʻzilgan | 50 | 50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementning egiluvchanligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bundaHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — platina sterjeni uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJo — koʻndalang kesim inersiyasi radiusi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-§. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini chidamlilikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish379. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini (poʻlat arqonlardan tashqari) quyidagi formulalar boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (214)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (215)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σmax,ef — mutloq eng katta normal kuchlanish (choʻzuvchi-musbat); τmax,ef — burchak choklarini qirqilishga hisoblashda eng katta mutloq kuchlanish (uning yoʻnalishi musbat qilib olinadi); γw koeffitsiyent; m — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti. σmax,ef va τmax,ef kuchlanishlarni quyidagi 76-jadvalda keltirilgan formulalarning toʻgʻri keladigani orqali va mazkur SHNQ ning 106 va 109-bandlaridagi kuchlanishlarning (234) — (245) formulalari bilan aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγ — koeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (216)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ζ — temir yoʻl va piyodalar oʻtish koʻpriklari uchun 1,0 ga, avtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklari uchun 0,7 ga teng boʻlgan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishυ — σmax ni aniqlashda, taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi λ ga bogʻliq boʻlgan, koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishαβ — poʻlat rusumini va yuklanish tartibini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβ — 19-ilovasining 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti; ρ — oʻzgaruvchan kuchlanishlar siklining assimetriya koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoeffitsiyent ρ ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(217)
(218)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σmin, σmax, τmin, τmax — shu kesimda, aniqlangan formulalar bilan eng kichik va eng katta haqiqiy miqdori boʻyicha, oʻzining belgilari bilan aniqlanadigan kuchlanishlar qiymati, xuddi shu σmax,ef va τmax,ef kabi; bunda æ3 =1,0 deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZoʻriqish holati | smax,ef ni aniqlash uchun formula |
Choʻzilish yoki siqilishda |
|
Asosiy tekisliklar birortasining egilishida |
|
Asosiy tekisliklar birortasining egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda |
|
Ikkita asosiy tekisliklarning egilishida |
|
Ikkita asosiy tekisliklarning egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM, Mx, My — 73-bandiga asosan aniqlanadigan, qaralayotgan kesimdagi keltirilgan egilish momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ3 — 1,05 ga teng deb qabul qilingan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: Yuqori mustahkam boltlar bilan friksiyaviy ulangan elementlarni hisoblashda 76-jadvaldagi formulalarga brutto kesim tavsifi qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(214) formulada qavs ichidagi ustki belgilarini (212) formula boʻyicha hisoblaganda, agar σmax>0 boʻlsa va har doim (213) formula boʻyicha hisoblaganda olinishi kerak. α va β — koeffitsiyentlari quyidagi 77-jadval boʻyicha olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlatning mustahkamlik sinfi | Koeffitsiyentlarning qiymatlari | |
|
| |
S235 S325 — S345 S390 | 0,64 0,72 0,81 | 0,20 0,24 0,20 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγm — koeffitsiyentlarni payvandli choklar uchun hisoblashda, α va β koeffitsiyentlarni element metalli uchun olingan qiymatlari qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishυ — koeffitsiyentni quyidagiga teng qilib olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, υ va ξ qiymatlarini quyidagi 78-jadval boʻyicha olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyentitsiyenti β | Poʻlatning mustahkamlik sinfi uchun υ va ξ koeffitsiyentlarning qiymatlari | |||
S235 | S325 — S390 | |||
| υ | ξ | υ | ξ | |
1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 2,0 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 3,1 3,2 3,4 3,5 3,7 4,4 | 1,45 1,48 1,51 1,54 1,57 1,60 1,63 1,66 1,69 1,71 1,74 1,80 1,83 1,86 1,89 1,92 1,95 2,07 2,10 2,15 - - - | 0,0205 0,0218 0,0232 0,0245 0,0258 0,0271 0,0285 0,0298 0,0311 0,0325 0,0338 0,0364 0,0377 0,0390 0,0404 0,0417 0,0430 0,0483 0,0496 0,0523 - - - | 1,65 1,69 1,74 1,79 1,83 1,87 1,91 1,96 2,00 2,04 2,09 2,18 2,23 2,27 2,31 2,36 2,40 2,57 2,62 2,71 2,75 2,84 3,15 | 0,0295 0,0315 0,0335 0,0355 0,0375 0,0395 0,0415 0,0436 0,0455 0,0475 0,0495 0,0536 0,0556 0,0576 0,0596 0,0616 0,0636 0,0716 0,0737 0,0777 0,0797 0,0837 0,0977 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish380. Arqonlarni chidamlilikka quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(220)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, m1 — arqonni chidamlilikka hisoblashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti, teng boʻladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisharqonlardagi zoʻriqishlarni individual tartibga solinmaydigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun — 0,83;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlari va arqonlardagi zoʻriqishlari individual tartibga solinadigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun, jumladan, arqonlarni montaj qilishda egilish milining miqdori boʻyicha — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRdh — arqonlarning mazkur SHNQ ning 355-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγws — kuchlanishning oʻzgaruvchanligini hisobga oluvchi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(221)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ζϑρ — mazkur SHNQ ning 379-bandiga binoan qabul qilinadigan koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβs — qiymati mazkur SHNQ ning 18-ilovasining 2-jadvali boʻyicha olinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-§. Yuk koʻtaruvchi elementlar va birikmalarni hisoblashning alohida xususiyatlari. Bosh fermalar elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish381. Panjarali bosh fermalar elementlari va birikmalarining kesimlari balandligini element uzunligiga nisbati 1/15 dan katta boʻlganidagi mustahkamligi boʻyicha hisoblashda, tugunlarining bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olinishi kerak. Bu talab yuqori mustahkam boltlardagi tugun birikmali panjarali bosh fermalar elementlarini chidamlilikka hisoblashga ham taalluqlidir; payvand tugunli birikmalarda chidamlilikka hisoblashni, elementlar kesimlari balandligini uzunligiga nisbatining qiymatidan qatʼiy nazar tugunlar bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak. Qatnov sathida belbogʻga ega boʻlgan, yuklamani tugundan tashqari qoʻyilishidan oʻq zoʻriqishlari va egilishning birgalikdagi taʼsiriga ishlovchi panjarali bosh fermani mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, kesim balandligini panel uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar, koʻrsatilgan belbogʻ tugunlarining birligini hisobga olgan holda bajarilishi kerak. Qolgan tugunlarning bikrligini hisobga olishni yuqorida koʻrsatilgani kabi bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan barcha hollarda mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar va tugunlarning bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni 20 % kamaytirish kerak. Bogʻlovchilarni yoki gorizontal diafragmalarni ekssentrisitet bilan tutashishidan va fermalar elementlarini toʻla markazlashtirilmaganligidan (mazkur SHNQ ning 344-bandini hisobga olgan holda) boʻladigan eguvchi momentlarni toʻliq hisobga olish kerak. Bu talab panjarali bosh fermalar va bogʻlovchilarning gorizontal va qiya elementlarida, ularning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olishga ham tegishlidir. Bunda bu eguvchi momentlarini, element uzunligining oʻrtasida va uning chetlarida erkin tayangan element uchun olingan momentning 0,6 siga teng boʻlgan parabola boʻyicha tarqalgan ordinatalar bilan qabul qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish382. Panjarali bosh fermalar elementlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashlarda, tugunlarining bikrligi, bogʻlovchilar va koʻndalang toʻsinlar taʼsiridan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTomonlarining oʻlchamlari nisbati ikkidan katta boʻlmagan, yopiq qutisimon kesimga ega boʻlgan panjarali fermalar elementlarini, kesimining gorizontal va vertikal oʻqlariga nisbatan yassi egilishi shakli boʻyicha barqarorlikka hisoblashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish383. Siqilgan elementlarning erkin uzunligini kamaytirish uchun ishlatiladigan oraliq qurilmalarning ustunlari, tirgaklari, tortqichlari, bogʻlovchilari va boshqa elementlarini, siqilgan elementdagi boʻylama zoʻriqishning 3 % ga teng boʻlgan kuch bilan siqilishga va choʻzilishga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish384. Qiya itarish kuchini tayanchlarga uzatuvchi arkali koʻpriklarda, arkalar orasidagi boʻylama bogʻlovchilari, uchlari boʻyicha qistirilgan toʻsinli fermaning elementlari kabi hisoblanadi. Uzlukli toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh ferma belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilardan hosil qilingan shamol fermasini, oʻzining tekisligida portallarga yoki tayanchiqlarga harakatlanuvchi-tayangan uzlukli toʻsinli qilib qabul qilinadi. Arkalarda va ferma belbogʻlarining poligonal shakllarida, shamol fermasining belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni, olingan natijalarni berilgan elementning gorizontalga qiyalik burchagi kosinusiga boʻlish bilan yassi ferma uchun hisoblangani kabi hisoblashga ruxsat etiladi. Harakat pastidan tashkil qilingan uzluksiz toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh fermalar belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilar bilan hosil qilingan shamol fermasini, ustki egiluvchan tayanchga harakatlanuvchi-tayanganlarini — oxirgi tayanchlardagi portallar va bosh fermalarning har bir oraliq tayanchlarida deb, pastkisini esa — bikr tayanchlarga tayangan tayanchiqlar deb hisoblab, uzluksiz toʻsinlar kabi hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish385. Bosh fermalar va bogʻlovchilarning elementlarini, shamol taʼsiridan egilishga hisoblamaslikka ruxsat etiladi. Tayanch portallarini mos keladigan shamol fermalarini reaksiya bilan taʼsir etishiga hisoblanishi kerak, bunda toʻsinli oraliq qurilmalarning pastki belbogʻlarida, boʻylama zoʻriqishlarning gorizontal hosil qiluvchilarning oyoqlarida hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish386. Tayanch tuguniga tutashuvchi bosh fermalar belbogʻlari va panjara elementlarini, oʻq boʻylab taʼsir etuvchi kuchga va tormozlashning yoki tortqichning boʻylama kuchini harakatlanmaydigan tayanchiqqa ekssentrisitet bilan uzatishidan boʻladigan eguvchi momentga, hamda bir katokli tayanchiqning, tayanch tuguni markaziga nisbatan reaksiyasining ekssentrisitetidan boʻladigan eguvchi momentga hisoblanishi kerak. Eguvchi momentlarni tayanch tuguni elementlari aro tarqalishini mazkur SHNQ ning 344-bandiga binoan olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish387. Panjarali yoki yaxlitdevorli diafragmalar hamda ortotron plitalarning koʻndalang qovurgʻalari va listlari va toʻsin devorlari bilan, qutisimon va P simon kesimli oraliq qurilmalarda hosil qilinadigan koʻndalang mustahkamlagichlar. Oraliq qurilmalarni fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadigan zoʻriqishlarga mustahkamlikka, barqarorlikka va chidamlilikka tekshirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonfiguratsiyasi oraliq qurilmaning koʻndalang koʻrinishiga mos keladigan, kesim tarkibiga esa panjarali yoki yaxlitdevorli koʻndalang qovurgʻalar yoki diafragmalardan tashqari umumiy kengligi bosh toʻsinlarning qoʻshni devorlari orasidagi masofaning 0,2 qismiga teng, lekin koʻndalang mustahkamlagichlar orasidagi masofadan katta boʻlmagan list ham kiradigan, koʻndalang mustahkamlagichlarni rom yoki toʻsin kabi hisoblashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻndalang mustahkamlagichlarning tayanch kesimlarida, tayanchiqlar joylashadigan joyida bikr tayanchlari boʻladi. Bu mustahkamlagichlarni tayanch reaksiyalariga, mahalliy vertikal yuklarga va devorlari va ortotrop plitalar listlarida, koʻndalang kesimli konturi boʻyicha tarqalgan, shu tayanchga tutashuvchi oraliqlarni egilishi va buralishidan boʻladigan urinma kuchlanishlarga hisoblash kerak. Oraliqda, jumladan toʻplangan kuchlar qoʻyilgan (masalan, vantlardan boʻladigan zoʻriqishlar) joylarda joylashgan koʻndalang mustahkamlagichlarni, barcha tashqi kuchlar va devorlari va ortotrop plitalar listlarida egilish va buralishdan boʻladigan urinma kuchlanishlarni hisobga olgan holda hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish388. Izlarning radiusi 1000 m dan kam boʻlgan egri chiziqli qismida joylashgan toʻgʻri chiziqli temir yoʻl oraliq qurilmalarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashlarda, oraliq qurilmani fazoviy konstruksiyalar singari buralishida hosil boʻladigan zoʻriqishlarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish389. Konstruksiyalarni koʻp bosqichli qilib qurilganda, montajning oraliq bosqichlarida kesimlarning mustahkamligini, (153) — (174) formulalar boʻyicha, bunda æ, æx, æu, y, yx, yu koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olib tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish390. Vantli tizimlar oraliq qurilmalari vantlarining boʻylama deformatsiyalarini, quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan keltirilgan elastiklik modulini qabul qilib aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(222)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, E — arqonning mazkur SHNQ ning 58 va 59-jadvallari boʻyicha olinadigan elastiklik moduli; ρ — arqon materialining zichligi; g — ogʻirlik kuchining tezlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — vantlarning gorizontal proyeksiyasi; A — arqon koʻndalang kesimining yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS1, S2 — hisoblash bajarilayotgan vantdagi, yuklamani qoʻyilgunicha va qoʻyilgandan keyingi mos keladigan zoʻriqishlarining boshlangʻich va oxirgi qiymati. Vantlardagi zoʻrigʻishlarni ketma-ket yaqinlashish orqali aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish391. Vantli va osma koʻpriklarning pilonlarini, deformatsiyaviy hisoblashlar asosida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha tekshirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmumiy barqarorligini tekshirishda pilonning egiluvchanligini, oʻzgaruvchan bikrligini, uni poydevorlarga va rigellar, kabellar va vantlar tutashtirilgan tugunlarda mahkamlash va yuklash shartlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVant-toʻsinli koʻpriklarning bir ustunli pilonlari uchun, vantlardagi zoʻriqishlardan boʻladigan taʼqib qiluvchi samarani hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392. Oldindan zoʻriqtiriladigan yoki tartibga solinadigan konstruksiyalar, oldindan zoʻriqtirish yoki tartibga solishni bajarishning barcha bosqichlarida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha hisoblash bilan tekshirilishi kerak, bunda, ish sharoiti koeffitsiyentlarini mazkur SHNQ ning 341-bandi boʻyicha, yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarini (1,0 dan katta yoki kichik) — mazkur SHNQ ning 16-bob koʻrsatmalariga binoan qabul qilinishi va har bir bosqich uchun hisoblangan zoʻriqishlar yigʻilishi kerak. Hisoblashlarda kuchlanishlarni zoʻriqtirilgan elementlar ankerlarining relaksatsiyasi ishqalanishni va qayishqoqligidan yoʻqotishlarini mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-§. Qatnov qismi elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish393. Boʻylama toʻsinlarida uzilishlari boʻlmagan (ularning biri ikkinchisiga uchlari bilan tutashadigan boʻylama siljuvchi tayanish bilan maxsus tugunalari) oraliq qurilmalar qatnov qismining boʻylama toʻsinlarini, ishining elastik bosqichi boʻyicha ularni bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan qoʻshimcha zoʻriqishlarini hisobga olgan holda hisoblanishi kerak, bunda bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat qatnov qismini ular bilan maxsus gorizontal diafragmalar orqali birgalikda ishlashga kiritilgandagina hisobga olishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish394. Koʻndalang yuk koʻtaruvchi konstruksiyalardagi (plitali, koʻndalang toʻsinlar, drafragmalar, sterjenli bogʻlanishlarda) kuchlarni bu elementlarni oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlarini fazoviy birga ishlash (umumiy hisoblash) va mahalliy kuchlar taʼsiri (mahalliy hisoblash) ni inobatga olib aniqlash kerak. Diafragmalarni ustki belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlar pastki belbogʻlari bilan qoʻshilishiga tavsiya etiladi. Koʻndalang bogʻlanishlarni asosiy toʻsinlar koʻndalang tutgichlari tekisligida joylashtirish kerak. Qatnov qismini panjarali bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilganda, ularni montaj qilish tartibidan qatʼiy nazar barcha boltpayvandli oraliq qurilmalarni belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalarga nisbatangina hisobga olish kerak. Qatnov qismida zoʻriqishlarni aniqlashda, belbogʻlardagi deformatsiyalarni hisobga olishni bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha yuklamalardan — qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashini ularni montaji bilan bir vaqtda kiritilganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfaqat vaqtinchalik vertikal yuklamadan — qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashni, doimiy yuklamalarni bosh fermalarga uzatilgandan keyin kiritilganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish395. Qatnov qismi elementlaridagi bosh fermalar bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan zoʻriqishlarni, gorizontal tekislikda quyidagi mahkamlashlar bor deb faraz qilib aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻylama toʻsinlar koʻndalanglariga sharnirli mahkamlangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbogʻlovchilar sathida joylashgan koʻndalang toʻsinning belbogʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbosh ferma belbogʻlariga bikr mahkamlangan, uning boshqa belbogʻi esa — sharnirli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻndalang toʻsinlar kesimlarini, qatnov qismi elementlarini bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan, gorizontal tekislikda hosil boʻladigan eguvchi momentlar My ni hisobga olgan holda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMy 20 % ga kamaytirib olib, (159) — (168) formulalar boʻyicha bajarish kerak. Ballastkiz polotnoli plitali qatnov qismli elementlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashlarda, plitalarni boʻylama toʻsinlar bilan birgalikda ishga kiritilishidan boʻladigan ulardagi zoʻriqishlarga hisobga olinmogʻi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish396. Koʻndalang toʻsinlar bilan ustki yoki ikkala belbogʻi boʻyicha qoplagich (“baliqcha”) bilan tutashtirilgan boʻylama toʻsinlardagi zoʻriqishlarni, toʻsinlarning uzluksizligi va tayanchlarni egiluvchan qayishqoqligini hisobga olgan holda aniqlash lozim. Boʻylama toʻsinlarning belbogʻlari mahkamlagichlari va devori orasida oʻq boʻylab zoʻriqishlar va eguvchi momentlarni tarqatishi, ularning qayishqoqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish397. Bosh ferma bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan panjarali oraliq qurilmalarning boʻylama toʻsinlarini, ularning belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlarga tutashishida, qanday konstruktiv shaklda mahkamlanishidan qatʼiy nazar, mustahkamligi boʻyicha uzlukli kabi hisoblashga ruxsat etiladi, bunda toʻsinlarning belbogʻlari va devorini koʻndalangiga mahkamlash detallarini, uzlukli toʻsin oraligʻi oʻrtasidagi 0,6 momentiga, uni mazkur SHNQ ning 396-bandiga binoan taqsimlash bilan hisoblanishi kerak. Koʻrsatilgan boʻylama toʻsinlarni chidamlilikka hisoblashda, eguvchi momentlarni, eguvchan-qayishqoq tayanchlardagi uzluksiz toʻsinlarning taʼsir chiziqlari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish398. Panjarali oraliq qurilmalarning koʻndalang toʻsinlari, koʻndalang toʻsin va tugun fasonkalariga tutashuvchi bosh ferma elementlari bilan hosil qilingan romning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻndalang toʻsinlar, osqichlar va ustunlarning tayanch kesimlarini (osqich yoki ustunlari boʻlmaganda bosh ferma tirgaklarini ham), vertikal yuklamalar taʼsiri ostida koʻndalang toʻsinlarni egilishi natijasida koʻrsatilgan elementlar bilan tashkil qilingan rom elementlarida hosil boʻladigan eguvchi momentga tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarining bir izli oraliq qurilmalari uchun yopiq koʻndalang rom elementlarida eguvchi momentlarni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang toʻsindagi tayanch eguvchi momentlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (223)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishosqich yoki ustundagi eguvchi moment: koʻndalang toʻsinni mahkamlangan cheti yonida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (224)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻndalang toʻsinga yaqin joylangan koʻndalang bogʻlovchilar tuguni markazining sathida, ular boʻlmagan taqdirda esa bosh fermaning qarama-qarshi joylashgan belbogʻining markazida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(225)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(221) va (222) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — koʻndalang toʻsinning tayanch reaksiyasi; α — bosh ferma belbogʻi kesimining oʻqi va boʻylama toʻsin kesimining oʻqi orasidagi masofa; B — bosh ferma belbogʻlarining oʻqlari orasidagi masofa; lm— bosh ferma panelining uzunligi (koʻndalang toʻsinlar orasidagi masofa); H — ferma tekisligidan osqich yoki ustunning hisobiy uzunligi; Ibal — koʻndalang toʻsinning, uni uzunligining oʻrtasidagi brutto kesimining inersiya momenti; Ic — bosh ferma tekisligiga parallel boʻlgan oʻqqa nisbatan osqich yoki ustunni brutto kesimining inersiya momenti; It — koʻndalang toʻsinga tutashadigan bosh ferma belbogʻining toza buralishining inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish399. Harakat pastidan tashkil qilingan ochiq oraliq qurilmalarda koʻndalang romlarni, belbogʻ kesimining ogʻirlik markazi sathiga qoʻyilgan va toʻsin yoki fermaning siqilgan belbogʻidagi boʻylama zoʻriqishning 2 % ga teng boʻlgan shartli gorizontal kuchlarga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400. Poʻlat ortotrop plitali avtomobil yoʻl, shahar, aralash va piyodalar oʻtadigan koʻpriklarning qatnov qismi elementlaridagi zoʻriqishlarni, koʻndalang qovurgʻalarini diskret joylashgan qovurgʻalarini diskret joylashgan fazoviy hisobiy shakllarini qoʻllab va plitalarni bosh fermalar (toʻsinlar) bilan birgalikda ishlashini hisobga olib aniqlash kerak. Ortotrop plitalar elementlarini mustahkamligi va barqarorligini hisoblashni mazkur SHNQ ning 19-ilovasi boʻyicha bajariladi, chidamlilikka — mazkur SHNQ ning 19-ilovasida keltirilgan maxsus uslub boʻyicha bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-§. Bogʻlovchilarning elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish401. Xochsimon, romb va uchburchak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi, bosh fermalar yoki toʻsinlar belbogʻlari deformatsiyasidan boʻladigan zoʻriqishlarni, ularni ishga kiritilgandan keyin taʼsir etadigan vertikal yuklamalardan aniqlash kerak. Boʻylama toʻsinlar bilan biriktirilmagan yoki ularda uzilish boʻlganda biriktirilgan (mazkur SHNQ ning 393-bandi) boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi zoʻriqishlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqachonki, koʻndalang egiluvchi toʻsin, bogʻlovchilar tirgagi boʻlganda, xochsimon panjaraning qiya tirgagida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(226)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxochsimon panjaralarning bosh qiya tirgaklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (227)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishromb panjaralar qiya tirgagida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (228)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchburchak panjaralar qiya tirgagida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (229)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhar qanday panjarali bogʻlovchilar tirgaklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(230)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(224) — (228) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos holdagi bogʻlovchilar qiya tirgagi va tirgagidagi zoʻriqishlar;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos holdagi tirgakdan chap va oʻng tomonlari qiya tirgakdagi zoʻriqishlar;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bosh ferma belbogʻidagi normativ kuchlanish;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻndalang toʻsinning pastki belbogʻidagi oʻrtacha eguvchi momentlarni (toʻsin uzunligi boʻyicha notekis tarqalishini eʼtiborga olgan holda hisoblangan) kuchlanish;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos holda qiya tirgak va tirgakning kesim yuzasi; koʻndalang egiluvchi toʻsin tirgak boʻlgan holda (204) — (207) — formulalarda Ac = ∞ deb olinishi kerak;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — bosh ferma belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — belbogʻlar qiya tirgagi va bosh ferma belbogʻi orasidagi burchak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYaxlit devorli toʻsinlar bogʻlovchilari elementlaridagi zoʻriqishlarni hisoblashda (204) — (207) formulalarda σf ni oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida joylashgan brutto yuzasi boʻyicha hisoblangan bosh toʻsin devoridagi kuchlanish σw ni qabul qilish kerak; (204) formuladagi σmf oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida koʻndalang toʻsin devoridagi oʻrtacha σmf qanday hisoblangan boʻlsa, shunday hisoblangan zoʻriqish σmw ni qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYarim qiya tirgak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi vertikal yuklamadan boʻladigan zoʻriqishni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish402. Bir butun payvandlangan oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni birgalikda ishlashga kiritilishi hisobiga bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamayishini, boʻylama bogʻlovchilarni oʻrnatilgandan va mahkamlangandan keyin taʼsir qiluvchi hamma yuklamalardan, boltli-payvandli oraliq qurilmalarda esa faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalardan hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish403. Bogʻlovchilari romb va uchburchak panjarali, hamda turli bikrlikdagi xochsimon tirgakli bosh fermalar belbogʻlarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashni, bogʻlovchilar elementlaridagi deformatsiyalardan va bogʻlovchilarning turidan qatʼiy nazar, qatnov qismi koʻndalang toʻsinlari deformatsiyalaridan belbogʻlarda hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelbogʻdagi, uchburchak va romb panjarali bogʻlovchilar tekisligida taʼsir etayotgan eguvchi momentlarni, quyidagi formula bilan aniqlash zarur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(231)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Nc — bogʻlovchilar tirgagidagi zoʻriqish; lm — elementlarni belbogʻlarga mahkamlangan tugunlar markazlari orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-§. Birikmalarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish404. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalarni, konstruksiya elementida ishtirok etadigan barcha zoʻriqishlarni uzatishga hisoblash kerak, bunda element kesimining har bir qismi unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishga muvofiq mahkamlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu shartlar bajarilmagan holda, alohida zonalar va mahkamlash detallarini ortiqcha yuklashni mazkur SHNQ ning 60 va 80-jadvallarida koʻrsatilgan ish sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish bilan hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementni tugunga bittalik fasonka bilan mahkamlashni hisoblashda, fasonka tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikdagi eguvchi momentlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmaning ogʻirlik markazi boʻylab oʻtuvchi boʻylama zoʻriqishni taqsimlashni, mahkamlashning boltlari yoki payvand choklari orasida tekis tarqalgan qilib olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishParchinlangan oraliq qurilmalar rekonstruksiyasi loyihasida parchinlangan birikmalarni hisoblarida birikuvchi elementlarning koʻtara olish qobiliyatini hisoblash kerak. Zaklyopka (boltlar) va payvand choklari bilan birgalikda biriktirishga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNuqsonli zaklyopkalarni GOST 22356 asosan 177kN (18tk) gacha boʻlgan yuqori mustahkamlangan boltlarga almashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZaklyopka boʻgʻinlarini hisoblashda, berilgan zaklyopkaning diametri (burgʻulangan teshikning diametri) hisoblangan deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish405. Siqilgan elementning frezalangan uchlari orqali toʻliq quvvatni oʻtkazishda, parchinlangan tutashma boʻgʻinlarini hisoblash 50% ga qisqartirilgan birlashtirilgan elementning maydoniga qarab shartli ravishda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishParchinli boʻgʻinlarni hisoblashda quyidagi ish sharoitlari koeffitsiyentlari kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) biriktirilgan elementning burchak tekisligiga va tarmoqlariga nisbatan biriktiradigan parchinlar uchun ekssentrik boʻlgan, agar bu tarmoqlar biriktirma ichidagi taxtalar bilan oʻzaro bogʻlanmagan boʻlsa, shuningdek elementlarning va ularning tarmoqlarining bir tomonlama qoplamalarida — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) burchak qisqartmasi chiqadigan gardishdagi parchinlar uchun — 0,7;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) kesimning alohida qismlarini toʻgʻridan-toʻgʻri emas, balki biriktirilgan qismning boshqa elementlari orqali mahkamlaydigan parchinlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta list orqali biriktirilganda — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita list orqali biriktirilganda — 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishparchin birikmasidan tashqariga chiqadigan va maydonning ¼ dan kamroq qismiga biriktirilgan qistirmalari orqali biriktirganda — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) ular bir-birining ustiga chiqadigan barcha qismlar bilan bevosita aloqada boʻlmagan qoplamali ikki tomonlama qoplaydigan birlashmadagi parchinlar uchun — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama balka koʻndalangga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar, ular boʻylama balkaning butun qoʻllab-quvvatlash reaksiyasini idrok etishi bilan hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) boʻylama balkaga biriktirilgan burchaklarning gardishlaridagi parchinlar uchun, shuningdek, koʻndalang balkaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlgan tuzilishga ega) — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) koʻndalang balkagga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan tuzilishga ega) — 0,7.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: Egiluvchi momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan konstruksiyaga faqat qatnov qismi va asosiy balkalarning kamarlarining qoʻshma ishi hisobga olinmasa, ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻndalang balkaning asosiy fermaga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar koʻndalang balkaning butun tayanch reaksiyasini oʻzlashtirganligi sababli hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta olmaydigan konstruksiyada) — 0,85;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta oladigan konstruksiyalarda) — 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc) koʻndalang nurga biriktirilgan burchaklarning javonlaridagi perchinlar uchun — 0,9.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish406. Payvand choklari kesimining hisobiy balandligini quyidagicha qabul qilish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtutash choklar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻla eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tmin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tw2min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBurchak choklari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha — t1=β1k1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasining metalli boʻyicha — t2=β2k1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, tmin — payvandlanayotgan detallar qalinligining eng kichigi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtw,min — detallarni toʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlangandagi tutashgan chok kesimining eng kichik qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkf — burchakli chok katetlaridan eng kichigi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβf, βz — quyidagi 79-jadval boʻyicha olinadigan burchakli choklar hisobiy kesimining koeffitsiyentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandlash simining diametri d , mm boʻlgandagi payvandlashning turi | Chokning holati | Burchak choklarining hisobdagi kesim koeffitsiyenti | ||||
Belgilanishi | Chok katetlari yonida kf, mm | |||||
3 — 8 | 9 — 12 | 14 — 16 | 18 va undan koʻp | |||
Avtomatli boʻlganida d = 3 — 5 | Qayiqchasiga | βf | 1,1 | 0,7 | ||
βz | 1,15 | 1,0 | ||||
Pastki | βf | 1,1 | 0,9 | 0,7 | ||
βz | 1,15 | 1,05 | 1,0 | |||
Avtomatli va yarimvtomatli boʻlganida d = 1,4 — 2 | Qayiqchasiga | βf | 0,9 | 0,8 | 0,7 | |
βz | 1,05 | 1,0 | ||||
Pastki, gorizontal, vertikal | βf | 0,9 | 0,8 | 0,7 | ||
βz | 1,05 | 1,0 | ||||
Qoʻlda, yarimavtomatli oʻzini himoya qiluvchi poroshokli sim bilan d < 1,4 | Qayiqchasiga, pastki, gorizontal, vertikal, shipli | βf
βz | 0,7 1,0 | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Koeffitsiyentlar qiymatlari “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlanganida mexanizatsiyalashgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnomalar”da koʻzda tutilgan payvandlash va tartiblariga mos keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish407. Payvandli tutashgan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni bajarish quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlik darajasi har xil poʻlatlardan boʻlgan detallarni payvandlashda, hamda, materiallari uchun Rwyy boʻlgan payvandlashda (bu hollarda Rwy loyihada koʻrsatilgan boʻlishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqachonki, chokning zonasida buralish yoki kuchsizlanish boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlw < b, (232) yoki
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtw,min < t; (233)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAw,n < A; (234)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lw — tutashgan chokning toʻla uzunligi; b, t — tutashtiriladigan detallarning kengligi va qalinligi; Aw,n— tutashgan chokning kuchsizlangan (masalan, teshiklar bilan) kesimining netto yuzasi; A — tutashtiriladigan detallarning tutashish zonasidagi kesimining brutto (yoki netto) yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandli tutashgan birikmalarni markaziy choʻzilish yoki siqilish hollarida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula bilan bajarish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (235)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandli tutashgan birikmalarni, bitta yoki ikkita bosh tekisliklarda egilgan holida, hamda oʻq boʻylab kuchning egilishi bilan taʼsirida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, (154) — (174) formulalar boʻyicha bajarish kerak, bularda geometrik parametrlari va koeffitsiyentlari æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu larni, mazkur SHNQ ning 406-bandiga binoan qabul qilinadigan tutashgan birikmalar kesimlari uchun hisoblanishi, oʻng qismida esa Rym va Rsm lar oʻrniga mos holda Rwym va Rwsm qiymatlari qoʻyilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish408. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarning mustahkamligini, boʻylama yoki koʻndalang kuchlar taʼsir qilganida, ikkita kesimi boʻyicha qirqilishga (shartli) tekshirilishi kerak (12 rasm):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha (0-1 kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (236)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasi metalli boʻyicha (0 — 2 kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (237)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lw — chokning toʻla uzunligi; lf, lz — chok kesimining hisobiy balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-rasm. Burchakli chok bilan payvandlangan hisobiy kesimlarni qirqilishga hisoblashdagi shakllari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — chok metali, 2 — erish chegarasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish409. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni, mustahkamligi boʻyicha choklar (13 rasm, a) joylashgan tekislikka perpendikulyar tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(238) va (239) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWf — chokning metalli boʻyicha hisobiy kesimning qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWz — xuddi shunday, erish chegarasi metalli boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish410. Burchakli choklar (13 rasm, b) bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha, shu choklar joylashgan tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lfx, lfy — chokning metalli boʻyicha uning bosh oʻqiga nisbatan hisobiy kesimning inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzx, Izy — bu ham erish chegarasi metalli boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx, y — choklarning hisobiy kesimlari ogʻirlik markazidan, shu kesim bosh oʻqlariga nisbatan chokning eng uzoqlashgan nuktasining koordinatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-rasm. Tekislik boʻyicha moment taʼsirining burchak choklari boʻyicha payvandlash choklari joylashuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — perpendikulyar; b — chokning parallel tekislikda joylashishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish411. Payvandli tutashgan birikmalarni, normativ va urinma kuchlanishlarni, bir kesimning oʻzida bir vaqtda taʼsiridagi mustahkamligini (178) formula boʻyicha tekshirilishi kerak, bunda, ikkita oʻzaro perpendikulyar yoʻnalish boʻyicha payvandli birikmadagi normativ zoʻriqishlar σx=σwx va σy=σwy; payvandli birikmadagi urinma zoʻriqish τxy=τwxy; Ry=Rwy etib olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish412. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha boʻylama va koʻndalang kuchlarni hamda momentni bir vaqtdagi taʼsiriga hisoblashda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, τf, τz — boʻylama va koʻndalang kuchlar hamda momentdan hosil boʻladigan kuchlanishlarning geometrik yigʻindisiga teng boʻlgan mos holdagi chokning metalli boʻyicha va erish chegarasi metalli boʻyicha hisobiy kesimdagi kuchlanishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish413. Belbogʻ listlarini oʻzaro va egiluvchi toʻsinlarning devorlariga burchakli choklar bilan mahkamlangan payvandli birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulalar orqali bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahalliy bosimlar boʻlmaganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, n — burchakli choklar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelbogʻga mahalliy bosimlar taʼsir etganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchokning metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, q — mazkur SHNQ ning 118 — 120-bandlari va 6-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan harakatlanuvchi vertikal yuklamadan boʻladigan bosim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish414. Toʻplanma yaxlit devorli siqilgan elementlar kesimlarining alohida listli detallarini biriktiruvchi payvandli choklarini, elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olinadigan shartli koʻndalang kuchga hisoblash va quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, W — brutto element kesimining tekshirilayotgan tekislikdagi inersiya momenti (listli detallarning teshiklar bilan kuchsizlanishini hisoblamaslikka ruxsat etiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — toʻplanma elementning uzunligi; φ — elementni barqarorligi boʻyicha hisoblaganda, tekshirilayotgan tekislikdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilib-egilgan toʻplanma elementlardagi payvand choklarni ham, (248) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc va haqiqiy koʻndalang kuchlar yigʻindisiga teng boʻlgan Q1 koʻndalang kuchga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar toʻplanma element koʻndalang kesimida, ikkita parallel joylashgan listli detal va undan koʻp boʻlsa, unda ularning har birining mahkamlangan joyini, quyidagi formula bilan aniqlanadigan koʻndalang kuch Q1 ga hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ti — mahkamlanadigan listli detalning qalinligi; n — parallel joylashgan listli detallar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish415. Kesimlarining alohida qismlari tugun fasonkalariga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlanmaydigan yaxlit devorli toʻplanma elementlarini bosh toʻsinlar tugunlariga mahkamlashda, kesimning mahkamlanmaydigan qismini mahkamlanadiganiga biriktiruvchi payvand choklarni, unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishni uzatishga, bunda ish sharoitlari koeffitsiyentlari m ni quyidagiga teng qilib olib hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm = 0,8 — kesimning mahkamlanadigan qismi yuzasi Av ni, element kesimining barcha yuzasi A ga nisbati 0,6 gacha boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm = 0,9 — AvA nisbat 0,6 dan 0,8 gacha boʻlganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm = 1,0 — AvA nisbat 0,8 dan katta boʻlganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda payvand chokining hisobiy uzunligini elementni fermaning tugun fasonkasi bilan yopiladigan uzunligiga teng etib olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish416. Bitta bolt bilan qabul qilib olinishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Nb ni, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqirqilishga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishezilishga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻzilishga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rbs, Rbp, Rbt — boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — bolt sterjenining diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bolt sterjenining kesim yuzasi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAbn — netto bolt kesimining yuzasi; metrik rezbali boltlar uchun Abn ning qiymatini GOST 22356 boʻyicha olish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bitta yoʻnalishda eziladigan elementlar eng kam qalinliklarining yigʻindisi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishns — bitta boltning hisobiy qirqilishlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmbl — quyidagi 80-jadval boʻyicha olinishi kerak boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmalarning tavsifnomasi | Birikmalarning ish sharoiti koeffitsiyenti |
Koʻp boltli, qirqilish va ezilishga hisoblangandagi boltlarda: yuqori aniqlikda normativ va qoʻpol aniqlikda | 1,0 0,9 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish417. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama kuch N taʼsir qilgandagi birikmadagi boltlar soni ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Nb,min — (4.99) va (4.100) formulalar boʻyicha hisoblab chiqarilgan bitta bolt uchun hisobiy qiymatlaridan eng kichigi; m, mb — mos holdagi quyidagi 81 va mazkur SHNQ ning 59-jadvallari boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTutashma yoki mahkamlangan joylarning tavsifnomasi | Boltlarning ish sharoiti koeffitsiyenti |
Kesimning hamma qismlari bir tomonlama qoplagichlar bilan yopilgan element tutashmasi yoki uning tarmoqlari | 0,9 |
Kesimning toʻgʻridan-toʻgʻri yopilmagan qismi boʻlgan ikki tomonlama qoplagichli element tutashmasi yoki uning tarmoqlari | 0,9 |
Elementning tugunda bitta fasonka bilan mahkamlangan joyi | 0,9 |
Kesim qismining quyidagilar bilan mahkamlangan joyi: | |
Bitta list | 0,9 |
Ikkita va undan koʻp list | 0,8 |
Kesim bilan toʻla zoʻriqishning 1/4 dan kam boʻlmagan qabul qilishi mumkin boʻlgan, birikmadan tashqarida qistirgich orqali mahkamlangan joy | 0,9 |
Shveller, burchak tokchasidan yoki qutisimon kesimdagi gorizontal listdan burchakli koro-tish bilan chiqib turuvchi mustahkamlash joyi | 0,7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish418. Birikma tekisligida eguvchi moment taʼsir etganda, zoʻriqishlarni boltlarga tarqatishni, birikmaning ogʻirlik markazidan koʻrilayotgan boltgacha boʻlgan masofaga proporsional qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish419. Boʻylama kuch va momentning bir vaqtdagi taʼsiridan qirqilishga ishlovchi boltlarni, alohida boʻylama kuch va momentdan teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar kabi aniqlanadigan zoʻriqishga tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish420. Bir vaqtda qirqilishga va choʻzilishga ishlaydigan boltlarni alohida qirqilishga va choʻzilishga tekshirishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish421. Toʻplangan toʻsinlar devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahalliy bosimlar boʻlmaganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, a — belbogʻ boltlarning qadami; Nb,min — bitta bolt uchun mazkur SHNQ ning 416-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy zoʻriqishlardan eng kichigi; S — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto belbogʻining statik momenti; I — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto kesimining inersiya momenti; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish422. Bitta yuqori mustahkam bolt bilan tortilgan (bitta bolt kontaktli) biriktirilgan elementlarning har bir ishqalanish yuzasi bilan qabul qila olishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Qbh ni, quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, P — yuqori mustahkam boltni tortish zoʻriqishi; μ — mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinadigan ishqalanish koeffitsiyenti; γbh — mazkur SHNQ ning 83-jadvali boʻyicha olinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqori mustahkamlikli boltni tortish zoʻriqishi P ni quyidagicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rbh (151) formula boʻyicha aniqlanadigan yuqori mustahkam boltni choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi; mbh yuqori mustahkam boltlarni, ularni 0,95 ga teng boʻlgan buralish momenti bilan tortishdagi ish sharoiti koeffitsiyenti. Flansli birikmalar uchun silindrik yoki konik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan oldindan zoʻriqtirilgan kuchlardagidek boltlar ishlatilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, R — yuqori mustahkam boltni hisobiy tortish zoʻriqish kuchi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish423. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama N kuch taʼsir etganda birikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni n ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Qbh — (259) formula orqali aniqlanadigan bitta bolt kontaktdagi hisobiy zoʻriqish; ns — birikmadagi kontaktlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish424. Koʻrilayotgan yuqori mustahkam boltga toʻgʻri keladigan, birikma tekisligida eguvchi moment yoki eguvchi moment bilan boʻylama kuchning taʼsiridan zoʻriqishni, mazkur SHNQ ning 418 va 419-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni | Kontakt yuzalarga ishlov berishdagi, ishonchlilik koeffitsiyenti γbh ning qiymati1), quyidagi usullardagi | |||||
qumoqimli yoki pitra oqimli | friksiyaviy tuproq yoki yelimli friksiyaviy qoplama surtish bilan pitra oqimli | Gazplazmali | poʻlat choʻtka bilan | pitraotgichli | teshik zonasida metall yuzasini 250 — 350 °S gacha gazalangali qizdirish bilan pitra otgichli | |
2 — 4 5 — 19 20 | 1,568 1,362 1,184 | 1,250 1,157 1,068 | 1,956 1,576 1,291 | 2,514 1,848 1,411 | 1,441 1,321 1,208 | 1,396 1,290 1,189 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Ishlov beriladigan kontakt yuzalar (bittasi yoki ikkalovi) soni — mazkur SHNQ ning 57-jadvaliga muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda bolt kallagiga qoʻyiluvchi burovchi moment qiymatini N·m (tk·m), quyidagi formuladan aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkr = KPd
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda, K — buralish koeffitsiyenti, R — relaksatsidan hosil boʻluvchi yoʻqolishni hisobga olmagandagi boltni taranglashtiruvchi nazorat kuchi, kN (tk). d — bolt rezbasining nominal diametri, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Koʻprik konstruksiyalarini uchun GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha zavodlarda tayyorlangan yuqori mustahkamlikkka ega boʻlgan boltlarni ishlatilishida, yoki yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltlar bilan korroziyaga qarshi qoplamalardan foydalanilganda, har bir konkret holat uchun buralish koeffitsiyentini GOST 22356 koʻrsatmalaridan aniqlash kerak. Bunda, uning qiymati 0,14 — 0,2 oraligʻida GOST 22356 ning talabiga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish425. Toʻplanma toʻsinlarning devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi yuqori mustahkam boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahalliy bosim boʻlmaganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbelbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ns — birikmadagi kontaktlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQbh — bitta bolt kontakt bilan qabul qilib olinadigan va (262) formula bilan aniqlanadigan hisobiy zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqolgan belgilashlar xuddi mazkur SHNQ ning 421-bandidagi kabi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish426. Agar qatnov qismi bilan bosh ferma belbogʻlarining birgalikda ishlashi maxsus gorizontal diafragmalar bilan taʼminlanadigan boʻlsa, boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlashni hisoblashni, koʻndalang kuchga va momentga mazkur SHNQ ning 396-bandi talablarini hisobga olgan holda bajarilishi kerak; bunda vertikal burchaklarni koʻndalang toʻsin devoriga mahkamlovchi boltlardagi zoʻriqishlarni, flanetsli birikmalar kabi aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPanjarali bosh fermali oraliq qurilmalar qatnov qismi toʻsinlarini mahkamlagichlarining boltli va friksiyaviy birikmalarini hisoblashni, faqat koʻndalang kuchlarga, quyidagi 83-jadvalga muvofiq qoʻshimcha ish sharoitlari koeffitsiyentlari mb ni kiritib bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish427. Fermalar va yaxlit toʻsinlar belbogʻlaridagi choʻziluvchi elementlarning tutashma qoplagichlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, qoplagichlar uchun m = 0.9 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish428. Tugun fasonkalari listlarini choʻzilgan va siqilgan elementlarning mahkamlanishi mustahkamligiga, koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi chetki boltlar teshiklari markazlarini biriktiruvchi kontur boʻyicha quyidagi formula orqali tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — elementdagi boʻylama zoʻriqish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — tugun fasonkasining qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — 59-jadvaldan olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishli — tugun fasonkasi tekshirilayotgan konturining i chi qismining uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα1 — tekshirilayotgan konturning i chi qismi yoʻnalishi bilan elementning oʻqi orasidagi burchak, 
rad.
rad.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahkamlashlar tavsifi va boltlar joylashish joyi | Tugun konstruksiyasining alohida xususiyatlari | Ish sharoitlari koeffitsiyenti |
Hamma oraliq qurilmalarda: | ||
Panjarali bosh fermalar tuguniga koʻndalang toʻsin mahkamlagichlarining vertikal burchaklari: fermaga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar | Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi Konstruksiyadan qatʼiy nazar | 0,85 0,9 0,9 |
Qatnov qismini va bosh fermalar belbogʻlarining birgalikda ishlashi taʼminlanmaydi: | ||
Boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlagichlarning vertikal burchaklari: koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar boʻylama toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar | Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi Konstruksiyadan qatʼiy nazar | 0,7 0,9 0,9 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish429. Tugundagi bolt-sharnirlar mustahkamligini, bolt bilan tutashadigan paketlar oʻqi boʻyicha boltning egilishga ishini toʻplangan yuklamalar bilan yuklangan erkin yotuvchi toʻsin singari faraz qilib, hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 47-jadvali boʻyicha olgan holda tekshirishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-§. Biriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish430. Tuynukli siqilgan elementlarning biriktiruvchi plankalari yoki teshikli listlarini, sterjenning butun uzunligi boʻyicha ning butun uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olingan shartli koʻndalang Qficga hisoblanishi va quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, N — elementdagi boʻylama siqilish zoʻriqishi; φ — keltirilgan nisbiy ekssentrisitetga eef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 1-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olinadigan, elementni biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida barqarorligini tekshirishdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti; α — qiymati α=0,024-0,00007λ ga teng qilib olinadigan, ammo 0,017 dan koʻp boʻlmagan koeffitsiyent. bu yerda λ — elementning biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligidagi bukiluvchanligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilgan-egilgan tuynukli elementlarning biriktiruvchi plankalari va teshikli listlarini, egilishdagi haqiqiy koʻndalang kuch va (268) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc ning yigʻindisiga teng boʻlgan koʻndalang kuchga hisoblash kerak. Biriktiruvchi elementlarni barqarorligini tekshirish bajarilayotgan oʻqiga nisbatan perpendikulyar boʻlgan bir necha parallel tekisliklarda joylashganida, koʻndalang kuch Q ni quyidagicha taqsimlash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbiriktiruvchi plankalar yoki teshik listlarda, hamda ularni uygʻunlashganida — hamma plankalar yoki teshikli listlar tekisligi boʻyicha teng qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyaxlit listda (paketda) va biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlarda — yaxlit list (paket)da Qbl ga teng boʻlgan va quyidagicha aniqlanadigan koʻndalang kuchning bir qismi olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Aef — uynukli elementning Σbtef ga teng boʻlgan brutto kesimining yuzasi, bu yerda b va ttf mazkur SHNQ ning 354-bandi boʻyicha aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAbl,ef — yaxlit element bilan birga ishlovchi va Abl+2tvζ1 ga teng boʻlgan element yuzasining bir qismi (bu yerda Abl — yaxlit listning kesim yuzasi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtv — vertikal listning yoki paketning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishζ1 — 372-bandi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBiriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni perforatsiya teshiklari orasidagi oraliqlarda, ularga toʻgʻri keladigan koʻndalang kuch Q ning bir qismiga, qiya tirgaksiz fermalarning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-§. Tayanch qismlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish431. Tayanch qism elementlari (katoklar, plitalar, balansirlari) elastik zamindagi konstruksiyalar kabi hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHamma tayanchlarning ustki balansirlarida, harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlarida zoʻriqishni, yuklamani tayanish yuzasiga tekis taqsimlangan deb faraz qilib aniqlash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish432. Tayanchlarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 126 va 134-bandlarining koʻrsatmalari hisobga olingan boʻlishi kerak, harakatlanuvchi tayanchlar uchun esa, yana normativ yuklamalardan va taʼsirlardan katoklar, sektorlar va balansirlarning boʻylama siljishlariga teng boʻlgan bosimlarni uzatish ekssentrisitetlarini hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHarakatlanuvchi tayanchlarning boʻylama siljishlarini doimiy yuklamalardan, dinamik koeffitsiyenti bilan vaqtinchalik vertikal yuklamalardan, tayanchlar va ular zaminlarining hamda mazkur SHNQ ning 133-bandida koʻrsatilgan haroratlarning deformatsiyalaridan aniqlanishi kerak. Bunda fermalar orasidagi masofalarning oraliqqa nisbati 1:15 dan katta boʻlgan oraliq qurilmalar uchun, harakatlanmaydigan tayanchlarga, bosh fermalar belbogʻlaridagi haroratlarining har xillik oʻlchami 15°S boʻlgandagi yuklamalar taʼsirini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish433. Anker boltni kiritilishini, QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga muvofiq holda, bunda m=0,7 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish434. Balansirli tayanchlarning silindrik sharnirlari (sapfalari)ni ezilishga hisoblashni (yuzalar tutashishlarining markaziy burchagi 90° ga teng yoki undan katta boʻlganida) quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKatoklarni diametral siqilishga hisoblashni quyidagi formula asosida bajarish lozim
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(4.113) va (4.114) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — tayanchga taʼsir etayotgan bosim; F1 — eng koʻp yuklangan bitta katokka tushadigan bosim; r — katok yoki sharnir yuzasining egrilik radiusi; l — katok yoki sharnir uzunligi; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Rlp, Rcd — zich tutashgandagi va mazkur SHNQ ning talablariga binoan qabul qilinadigan erkin tutashgandagi katoklarning diametrial siqilishidagi mahalliy ezilishiga muvofiq keladigan hisobiy qarshiliklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-§. Konstruksiyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish435. Poʻlat konstruksiyalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlat konstruksiyalarni tayyorlovchi zavodlarning texnologik va kran jihozlari hamda qurilish tashkilotlarining koʻtarish, tashish va montaj qilish jihozlari imkoniyatlarini hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtransport vositalarining yuk koʻtarish qobiliyati va oʻlchamlarini hisobga olish, tayyorlovchi zavodlarda ishlarni maksimal hajmda bajarish shartiga koʻra konstruksiyalarni joʻnatish qismlariga ajratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashish, montaj qilish va foydalanishda, butun konstruksiyani, uning qismlari va elementlarini barqarorligini va fazoviy oʻzgarmasligini taʼminlovchi bogʻlovchilarni koʻzda tutish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmontaj bloklari va elementlarini hamda tugunlar va boltlar teshiklarini joylashishini unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementlarning montaj mahkamlagichlarini qulayligini, montaj tolchalarini qurishni va hokazolarni koʻzda tutib yigʻish va montaj birikmalarini bajarishning qulayligini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻllanilayotgan prokatni profillari va uzunligi boʻyicha, metallni minimal chiqindilar va yoʻqotishlar bilan qoʻllanish talablarini hisobga olgan holda unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishprokatning ruxsat etishlari va zavodda tayyorlanishning ruxsat etishlarini hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishloyihaning MK bosqichida konstruksiyaning atrof muhit-iqlimiy hisobga olingan korroziyadan ishonchlik saqlashni va koʻprik ekspluatatsiyasi hududidagi atrof muhitni ishlab chiqish korxonalaridan chiquvchi iflosliklardan saqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishflyus ostida avtomat payvandlashni va yuqori mustahkam boltlardagi friksiyaviy biriktirishlarni qoʻllashni koʻzda tutish. Payvandlash materiallarini ishlatiluvchi poʻlatning mustahkamlik sinfi va markasiga, payvandlash usuli, payvandlash birikmasi va konstruksiyaning bajarilishiga qarab tanlash kerak. Boshqa payvandlash materiallarini, xorijiylarini ham, ularni faqat sertifikat sifati va payvandlash birikmalarini koʻpriklar konstruksiyalarining payvandlash texnologiyalari bilan shugʻullanuvchi maxsus laboratoriyada kompleks nazorat sinovlarini oʻtqazish orqali ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish436. Payvandli konstruksiyalarni loyihalashda, payvandlanadigan detallarning zich joylashishini, elementlar kesimining keskin oʻzgarishini, fasonkalar va mustahkamlik qovurgʻalarida uzilish koʻrinishidagi konstruktiv kesiklarni yoki ularda kesimlarning (toʻsinlarning belbogʻlari va devorlari, toʻplangan elementlar listlari va h.k.) zoʻriqqan qismlari yuzasiga burchak ostida tutashadigan qirqimlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarning chidamliligi va sovuqqa bardoshliligini oshirish va payvandlashdan boʻladigan deformatsiyalar va kuchlanishlarning salbiy taʼsirini pasaytirish uchun, konstruktiv va texnologik xususiyatlarga ega boʻlgan tadbirlarni (elementlarni yigʻish va payvandlashning eng muvofiq tartiblari, choklarni chiqarish, oldindan bukilishi va mahalliy qizdirish, alohida zonalarni payvandlashdan keyingi qizdirish, kesimning qolgan qismi yuzasiga urinma boʻyicha toʻgʻri keluvchi uziladigan detallarning uchlaridan toʻla eritilishi va burama kuchlanishlar yigʻiladigan zonalarga mexanik ishlov berish va boshqalar) koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTropik iqlim sharoitlarida foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiyalarni korroziyadan himoyalash GOST 9.401 ga muvofiq koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish437. Temir yoʻl koʻpriklaridagi alohida toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismining boʻylama toʻsinlari, ustki va pastki belbogʻlari boʻyicha boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama bogʻlovchilarni toʻsinlar devorlariga mahkamlashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarida “ochiq” oraliq qurilmalar (mazkur SHNQ ning 374-bandi) va “ochiq” qatnov qismlariga, faqat texnik-iqtisodiy asoslari boʻlganda va koʻndalang toʻsinlar tekisligida erkin belbogʻlarini bikr romlar bilan, qatnov qismida esa — koʻndalang bogʻlovchilar bilan mahkamlangan shartlardagina ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsin va fermalar belbogʻlarini bikr bogʻlovchi elementlar boʻlganida (masalan, temirbeton yoki poʻlat plitalar), mos keladigan tekisliklarda, agar ular montaj sharti boʻyicha talab etilmasa, boʻylama bogʻlovchilarni qoʻymaslikka ruxsat etiladi. Arkali oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni, arkaning biror-bir belbogʻi tekisligida va agar uning plitasi boʻlmasa, qatnov qismi tekisligida qurilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish438. Boʻylama bogʻlovchilarni tarxda bosh fermalar belbogʻlari bilan markazlashtirilishi kerak, bunda mahkamlashlardagi bogʻlovchilar tekisligidan ekssentrisitetlar minimal boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish439. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻndalang toʻsinchalari boʻlgan polotnolarda boʻylama toʻsinlar orasidagi masofani 1.70 — 1,90 m etib, bosh toʻsinlar (fermalar) oʻqlarining orasi esa toʻsinlar katagi boʻlmaganda — 2,00 m etib belgilanishi kerak. Bosh toʻsinlar (fermalar) orasidagi masofalar katta boʻlganida, temirbeton yoki poʻlat plitalar koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish440. Temir yoʻl koʻpriklarida, ajratilgan qoʻshtavr toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismi boʻylama toʻsinlari, toʻsinlarning ikki balandligidan oshmagan masofalarda joylashtiriladigan koʻndalang bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish441. Bosh fermalar belbogʻlarining deformatsiyasidan qatnov qismining koʻndalang bogʻlovchilaridagi kuchlanishlarni kamaytirish uchun qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikdagi ishiga kiritilishi kerak. Bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan oraliq qurilmalarda tormozlash bogʻlovchilari koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish442. Qatnov qismi toʻsinlarini, toʻsinlarning devoriga va belbogʻlariga qirra listlari yordamida mahkamlanishiga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalarida koʻndalang va boʻylama toʻsinlar devorlarini mahkamlashni vertikal burchaklar va friksiyaviy birikmalar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida butun uzunligi davomida, qatnov qismida uzilishlari boʻlganida esa, ular orasidagi qismida uzluksizligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish443. Osma va vantli koʻpriklar oraliq qurilmalarining aerodinamik barqarorligini oshirish uchun, alohida bosh toʻsinlar boʻyicha boʻylama bogʻlovchilar yoki berk qutisimon kesimli bikrlik toʻsinlarini qoʻllash va unga shamol taʼsirini silliq oʻtkazuvchi konstruksiya hisobiga ularning buralish bikrligini oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-§. Elementlarning kesimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish444. Oraliq qurilmalar va tayanchlar elementlari detallarining eng kichik qalinligini, mustahkamlikka, barqarorlikka, chidamlilikka, bikrlikka va tebranishga hisoblash orqali, lekin quyidagi 84-jadvalda koʻrsatilganidan kam boʻlmagan holda olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishProkatning quyidagi eng katta qalinligiga ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishodatdagi boltlar bilan tortiladigan paketlar detallarida — 20 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuglerodli va past legirlangan poʻlatlardan qilingan payvandli elementlarda — 60 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtutashma qoplagichlarida va friksiyaviy birikmalar qoʻllanilgandagi tugunlar fasonka listlarida — 16 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonussimon yuqori mustahkamlikka ega boltlarni birikmalarda — 20 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiya detallari | Konstruksiya detallarining eng kichik qalinligi yoki kesimi, mm | |
temir yoʻl tagidagi quvurlar va temir yoʻl koʻpriklarida | avtomobil yoʻllari tagidagi quvurlar va avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida | |
1. Oddiy qoʻllaniladigan, gof-rirlangan metall quvur uchun notekis yuzali listlar | 2 | 1,5 |
2. Listli detallar (4 — 10 vaziyatlarda koʻrsatilganlardan tashqari) | 10 | 10 |
3. Bosh fermalarning tugun fa-sonkalarida | 12 | 10 |
4 Payvandlangan egiluvchan bosh toʻsinning vertikal devorlarida | 12 | 10 |
5. Tugun fasonkalarining tutashmalarida | 10 | 8 |
7. Prokladkalarda | 8 | 8 |
6. Ortotrop plita va planka qovurgʻalarining tutashmalaridagi ustama quymalarda | 4 | 4 |
8. Gorizontal tayanch listlari | 20 | 20 |
9. Ortotrop plitalarni nastil listlari | 14 | 12 |
10. Ortotrop va qovurgʻali plitalar qovurgʻalari | 12 | 12 |
11. Qatnov qismi va bosh fermalardagi asosiy elementlardagi burchaklarda | 100 x 100 x 10 | 100 x 100 x 10 |
12. Boʻylama va koʻndalang toʻsin-larni flanetsli mahkamlashdagi burchaklarda | 100 x 100 x 12 | 100 x 100 x 10 |
13. Element tutashmalaridagi burchaklarda | 80x80x8 | 80x80x7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish445. Biriktiruvchi payvandli choklar sonini kamaytirish uchun panjarali fermalarning toʻplanma elementlari kesimlarini detallarning minimal sonida loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish446. Panjarali bosh fermalarda, qutisimon va N simon kesimli elementlarning materiali ferma tekisligida joylashgan listlarda yigʻilgan boʻlishi kerak. Fermalar va tayanchlarning belbogʻlari va siqilgan elementlarini qutisimon kesimda loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish447. Panjara fermalarning toʻplanma elementlarida, hisobiy uzunligi b ning listlarning qalinligi t ga nisbati ζ, quyidagi qiymatlardan oshib ketmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqutisimon elementlarning vertikal va gorizontal listlarida — 60;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN simon elementlarning gorizontal listlarida — 45;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherkin (hoshiyalanmagan) osilmali metallarda — 20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishburchaklar yoki qovurgʻalar bilan hoshiyalangan osilmali listlarda — 30.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishListning hisobiy kengligi b ni quyidagicha olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) ikkalasi ham mahkamlangan boʻylama qirralarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboltli biriktirilgan elementlar uchun — shu listni unga perpendikulyar boʻlgan listlarni yoki birikma bogʻlovchilarini biriktiruvchi bolt riskalari orasidagi eng yaqin masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpayvandli va prokat elementlar uchun — koʻrsatilgan listlar oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) bitta boʻylama qirrasi mahkamlanganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboltli biriktirilgan elementlar uchun — listning erkin qirrasidan eng yaqin boltlar riskalarigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpayvandli va prokat elementlar uchun — listning erkin qirrasidan, shunga perpendikulyar joylashgan eng yaqin listning oʻqigacha boʻlgan masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish448. N simon kesimli siqilgan elementlarda gorizontal listning qalinligi, biriktiriladigan listlar qalinliklari tf ning quyidagidan kam boʻlmaganini tashkil qilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,4tf — boltli biriktirilgan elementlarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,6tf – tf≤24 mm va tf> 24 mm da 0,5 boʻlganida, payvandli va prokat elementlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish449. Fermalar tugunlarini konstruksiyalashda, tugun fasonkalarining siqilish zonasini mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha, zarur boʻlgan hollarda erkin qirralarini hoshiyalovchi burchaklar yoki qovurgʻalar bilan mahkamlab, mahalliy barqarorligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish450. Payvandli qoʻshtavr toʻsinlarni bitta vertikal va ikkita gorizontal listlardan, qutisimonlarini esa ikkita vertikal va ular bilan bevosita belbogʻ choklari orqali biriktirilgan ikkita gorizontal listlardan loyihalanishi kerak. Agar payvandli toʻsin belbogʻining zaruriy qalinligi 60, 50 va 40 mm dan ortiq boʻlsa, belbogʻlarda ikkita listdan qilingan paketlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelbogʻ kesimini oʻzgartirishni uning tutashmalari joylashgan zonada kengligi boʻyicha yoki qalinligi boʻyicha qiyaligini, zarur boʻlgan holda esa shu bilan bir vaqtda choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun 1:4 nishablikni koʻzda tutgan holda amalga oshirish kerak. Ikkita listdan qilingan belbogʻlarda bir-biridan kengligi boʻyicha 100 mm dan kam boʻlmagan oʻlchamga farq qiluvchi listlar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklaridagi toʻsinlar belbogʻida tutashuvchi qirralari boʻyicha qoʻyilgan, keyingisini hisob boʻyicha zaruriy chuqurlikka yetkazish orqali payvand choklari bilan tutashtirilgan bir xil kenglikdagi listlardan qilingan paketlar qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish451. Mazkur SHNQning 436-bandi koʻrsatmalarini hisobga olgan holda, oraliqda uziladigan toʻsin belbogʻi paketining tashqi listini, uni nazariy uzilish joyidan ortiga list kesimi yuzasining 50 % ni mahkamlanishini taʼminlovchi uzunlikka davom ettirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda ushbuni koʻzda tutish kerak: shu listning uchidagi qalinligi — 10 mm; kengligi boʻyicha (nolga yetkazish bilan) simmetrik qiya qirqimi — 1:4 nishablik bilan; qalinligi boʻyicha qiya qirqimi — choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun — 1:4 nishablik bilan. Qiya choklar uchun list oxirida katetlarning 1:2 nisbatini (kichik katet — vertikal boʻyicha) va belbogʻni uzilmaydigan listining asosiy metalliga tekis (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishini olish uchun mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish452. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻprik polotnosi yogʻoch poperechinali boʻlganida, poperechinalar bosimlarining bosh yoki boʻylama toʻsinlar devorlariga markazlashtirib uzatilishi taʼminlanishi kerak, bunda yuklama ostida poperechinalarni boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlariga tegishi mustasno boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-§. Egiluvchi yaxlit toʻsinlarning bikrlik qovurgʻalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish453. Tayanch kesimlarida toʻplangan kuchlar uzatiladigan (koʻprik poperechinalari tayanadigan joylardan tashqari), yaxlit egiluvchi toʻsinlardagi koʻndalang bogʻlovchilarning joylashish joylarida tasmalar, burchaklar yoki tavrlardan koʻndalang bikrlik qovurgʻalari koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq koʻndalang hamda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini tayyorlash, tashish, montaj qilish va foydalanish bosqichlari uchun, devorlarini mahalliy barqarorligini hisoblashga muvofiq koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahalliy bosimlar boʻlmagan holda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini siqilgan belbogʻdan quyidagi masofalarda joylashtirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta qovurgʻa boʻlganda — (0,20 — 0,25) hw;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikki yoki uch qovurgʻali boʻlganda: birinchi qovurgʻa — (0,15 — 0,20) hw ikkinchi qovurgʻa — (0,40 — 0,50) hw, uchinchi qovurgʻani, devorning choʻzilgan zonasida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevorning hisobiy balandligi hw ni 18-ilovasiga muvofiq olinishi kerak. Devori faqat koʻndalang qovurgʻalar bilan mahkamlangan toʻsinlarda, ularning chiqib turgan qismi kengligi bh, simmetrik boʻlgan juft qovurgʻalar uchun 
+40 mm dan kam boʻlmagan, bittalik qovurgʻalar uchun 
+50 mm dan kam boʻlmagan boʻlishi kerak; qovurgʻalarning qalinligi ts 
dan kam boʻlmasligi kerak.
+40 mm dan kam boʻlmagan, bittalik qovurgʻalar uchun +50 mm dan kam boʻlmagan boʻlishi kerak; qovurgʻalarning qalinligi ts dan kam boʻlmasligi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevorlarni koʻndalang va boʻylama bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanganda, ular kesimlarining inersiya momentlari koʻndalang qovurgʻalar uchun 85-jadvaldagi, boʻylamasi (bitta boʻylama qovurgʻa boʻlganida) uchun — 86-jadvaldagi normalarni qoniqtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBarcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida devorning bir tomonida qovurgʻalarning joylashishi, hamda bir tomonlama koʻndalang va boʻylama qovurgʻalarning devorning boshqa tomonida joylashishi ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir tomonlama qovurgʻalar bikirligi inersiya momenti tutash kesimning neytral oʻqiga nisbatan hisoblanadi, bunda uning ichiga qovurgʻaning oʻzi (tekis, burchakli va tavrli) va mazkur SHNQning 377-bandi boʻyicha aniqlanuvchi devorning b1 = z1t, li uchastkalari ham kiradi. Boʻylama bikirli qovurgʻalarning chiqib turuvchi qismining minimal oʻlchamlari yuqorida keltirilgan koʻndalang bikirli qovurgʻalarga berilgan talablar asosida amalga oshiriladi. Zarur boʻlganda katta inersiya momentiga ega boʻlgan qovurgʻalarni burchakli yoki tavr koʻrinishidagi koʻndalang bikrli qovurgʻalar oʻrniga qoʻyilishi mumkin. Tavr kesimli boʻylama qovurgʻalarni devorlarni korobkali oraliq qurilma ichida joylashganida ularni baquvvat qilish uchun ishlatishga ruxsat etiladi. Burchakdan iborat boʻylama qovurgʻalarda vertikal polka pastka qaratilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish454. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini devorga, toʻsin belbogʻlariga va payvandlash choklarini oʻtqazuvchi oʻymasiz butun boʻylama bikrlik qovurgʻalariga payvandlash zarur; qovurgʻalarni bogʻlovchi payvandlash choklari tagidan oʻtqaziluvchi qovurgʻalar ustiga yotqiziladi. Toʻsin belbogʻlarida qovurgʻa erkin chekkasini tutashgan qismning payvandlash chokigacha kamida 30 mm masofada qoldirib bogʻlashni toʻliqligicha bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari koʻpriklarida toʻsin devoriga payvandlangan bogʻlovchilar fasonkalariga ham tutashish joylarida radiusi 50 mm dan kam boʻlmagan aylana shaklidagi toʻgaraklangan qirqimlar koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish455. Payvandli toʻsinlar oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining chetlari, toʻsinlarning belbogʻ listlariga zich tutashgan boʻlishi kerak. Buni taʼminlash uchun, barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlarida maxsus oʻtish detallarini oʻrnatishga, temir yoʻl koʻpriklarida — friksiyaviy birikmalar yordamida devorga mahkamlangan burchakli bikrlik qovurgʻasini qoʻllashga, avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa — qovurgʻalarni belbogʻlarga payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda avtomobil yoʻl qatnov qismidagi ortotrop plitaning koʻndalang bikrlik qovurgʻalari mahkamlanadigan, koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining uchlari, konstruksiyaning qanday turda bajarilishidan va belbogʻdagi kuchlanishning belgisidan qatʼiy nazar va mazkur SHNQning 490-bandi talablarini hisobga olgan holda toʻsin belbogʻlariga payvandlangan boʻlishi kerak. Oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarida, belbogʻlar yaqinidagi devorlarda, mazkur SHNQning 487-bandi talablariga muvofiq qovurgʻaning uzilish zonasini rasmiylashtirish bilan uzilishlar qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish | |
0,75 0,62 0,50 0,40 0,33 | \ 0,80 1,44 2,8 4,6 6,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85-jadvalda belgilanganlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻndalang qovurgʻaning inersiya momenti;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devorning hisobiy balandligi 18-ilovasidan olinsin.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— toʻsin devorining qalinligi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining oʻqlari orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh1/hw | Boʻylama qovurgʻa kesimining zaruriy inersiya momenti | | |
minimal | hisoblashda eʼtiborga olinadigan maksimali | ||
0,20 | | | |
0,25 | | | |
0,30 | | - | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86-jadvalda belgilanganlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh1 — boʻylama bikrlik qovurgʻasi oʻqidan payvandli toʻsinlarda eng yaqin belbogʻ oʻqigacha yoki boltli biriktirilgan toʻsinlarda belbogʻ burchaklarining chetki riskalarigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha, hw — 85-jadvaldagi belgilashga qaralsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — boʻylama qovurgʻalar kesimlarining inersiya momenti;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — toʻsin devorining qalinligi.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh. Isl ning oraliqdagi qiymatlari h1/hw ni hisoblashda chiziqli interpolyatsiyadan foydalanish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish456. Payvandli toʻsinlarda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini, mahalliy barqarorligini birgina koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini oʻrnatish va devor qalinligini oʻzgartirish hisobiga taʼminlash maqsadga muvofiq boʻlmagan hollardagina qoʻllash kerak. Temir yoʻl koʻpriklari mustahkamlovchi boʻylama qoburgʻalar payvand toʻsinlarini har doim koʻndalangiga birikishini taʼminlash kerak, bunda ularni joylashuvida qoburgʻalarni choʻzilish qismini siqilish qismiga simetrik tarzda, devor listida erkin tekislikni kamaytirgan holda joylashtirish kerak. Qovurgʻaning bunday joylashuvi devorning temir yoʻl yuklamalariga ahamiyatli boʻlgan vibratsiya taʼsirida ishonchlilik va doimiyligin taʼminlaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish457. Zavoddagi yoki montaj qilingandagi payvandli devor yoki tokchasining tutashish choklariga parallel qilib toʻsinning devoriga yoki tokchasiga payvandlanadigan bikrlik qovurgʻalari, ulardan odatdagidek bajarilgan konstruksiyalarda 10 tw dan kam boʻlmagan masofaga uzoqlashtirilgan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻasi sifatida foydalaniladigan va devoriga boltlar bilan mahkamlanadigan juftlikni yoki burchak obushkasini payvandlangan tutashish chokida uzoqlashtirilishi 5 tw dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish458. Bikrlik qovurgʻalari ikkiyoqlama uzluksiz choklar bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻalarini va ularni devorga mahkamlovchi choklarni, devorning tutashish choklari bilan kesishish joylarida uzilishlariga ruxsat etilmaydi. Belgilanishi va bajarilishi boʻyicha barcha turdagi oraliq qurilmalarda bikrlik qovurgʻalari kesishgan joylarida, boʻylama qovurgʻalarni va ularning choklarini uzluksiz oʻtkazilishi, koʻndalang qovurgʻalarni esa (tayanchdagidan tashqari) uzilish va ularga burchakli choklar bilan mahkamlanishi kerak; bu choklar devorning choʻzilgan zonasida katetlari nisbati 1:2 boʻlishi va asosiy metallga tekis oʻtgan boʻlishi kerak. Boʻylama bikrlik qovurgʻasini boltli koʻndalang tutashma yonida uzilganida, qovurgʻaning uzilish zonasi devorini jihozlash mazkur SHNQning 487-bandi talablariga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24-§. Oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish459. Balandligi oʻzgarmas boʻlgan uzluksiz toʻsinlarda tortqichlarni maksimal musbat va manfiy momentlar zonasida joylashtirish kerak. Yaxlit devorli oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarning kesimlarini, siqilgan belbogʻlari koʻproq rivojlantirilgan nosimmetrik qilib loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish460. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarni loyihalashda, tortqichlarni toʻsinning uzunligi boʻyicha belbogʻlarga kamida toʻrtta nuqtasida biriktirishni shunday koʻzda tutish kerakki, yuk ostida ishlaganda ularni yon tomon yoʻnalishidagi birgalikdagi va mustaqil holda boʻylama yoʻnalishdagi siljishi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish461. Tortqichlarni ushlab turuvchi bikrlik qovurgʻalari yoki kronshteynlarni mahkamlagichlar, tortqichlarni tortilganda vujudga keladigan ishqalanish kuchini hisobga olgan holda loyihalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish462. Tortqichlarning uchlari maxsus chiqarib oʻrnatilgan bikr elementlar — tirgaklarga mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsinlarning tirgaklar mahkamlanadigan joylardagi elementlarini toʻplangan yuklar taʼsiriga moʻljallab kuchaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish463. Fermalarning siqiluvchi elementlari barqarorligini taʼminlash uchun tortqichlar sterjenlar bilan diafragmalar yordamida biriktiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahkamlash nuqtalari orasidagi masofalarni, shu qismlar uzunliklariga mos keluvchi sterjenning erkin uzunligining barqarorligi shartidan kelib chiqib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-§. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish464. Qachonki, bir butun payvandlanadigan konstruksiyalarda elementlarni bir devorli kesimlarida ekssentrisitetsiz mahkamlashning iloji boʻlmagan hollarda, ularni birikmaning butun konturi boʻyicha mahkamlashni amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish465. Payvandli konstruksiyalarning MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha choklarning turlari, oʻlchamlari, montajda va zavodda bajarilgan choklarning belgilanishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbarcha payvandli choklarning bajarilish usullarining (avtomatik, flyus ostida yarimavtomatik payvandlash, qoʻlda payvandlash va b.) quyidagi 87-jadvalda keltirilgan koʻprik konstruksiyalarida qoʻllanishiga qarab.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik konstruksiyalarini payvandlash usullari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomatik flyus tagida (AF) GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha | Pastki holatdagi payvandlanuvchi chok bogʻlanishlarida: Ikki tomonlama metall qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini qiyalamasdan biryoqli oʻtuvchi payvandlash bilan; Ikki tomonlama metall qalinligi 20 — 50 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini X shaklida simmetrik qiyalab koʻpyoqli oʻtuvchi payvandlash bilan |
Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar: “qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan; “burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan; “qayiqchaga” mos metall ximik oʻtirish kuchi boʻylab joylashgan burchakli choklarni bir tomonlama payvandlash bilan | |
Yarim avtomatik flyus tagida (YAF) GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha Himoyalovchi gaz aralashmasida yarimavtomatik: 1) 80 %Ar+20 %SO2; 2) (95 — 97) % Ar+(3-5) % O2 3)85 % Ar+(10-12) % SO2 +(3-5) % O2; 4) CO2 — koʻprik konstruksiyalarini payvandlash texnologiyasini ishlab chiquvchi maxsuslashtirilgan korxona bilan kelishilgan holda cheklash; 5) GOST 14771 va GOST 23518 boʻyicha oʻz-oʻzini saqlovchi sim orqali | Pastki holatda qalinligi 10 — 20 mm boʻlgan listning chetlarini qiyalab bir tomonlama yoki ikki tomonlama asosiy konstruksiyaga (masalan, fasonka tutashmalarining toʻsinlar belbogʻlariga) ulanuvchi detallar uchun ikki tomonlama payvandlangan shok birikishlari: Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar; “qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan; “burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan; Pastki holatda ikki tomondan payvandlanuvchi chok birikishlari: qalinligi 6 — 8 mm boʻlgan list uchun chetlarini qiyalamasdan; V shakldagi chetlarini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun; bir tomonining ikki simetrik (K shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun; ikki tomonining ikki simetrik (X shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun; Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning pastki, gorizontal, vertikal holatda “qayiqchaga” yoki “burchakka” mos payvandlanishi |
Qoʻlda elektrdoʻgʻali (Q) GOST 3264 va GOST 11534 boʻyicha | Barcha fazoviy joylashishlarda chetlarini boʻlib va boʻlmasdan metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning qisqa choklari ( uzunligi 1000 mm dan kam). Avtomatik va yarimavtomatik payvandlanishdan keyin nuqsonlarni toʻgʻirlash |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikuvchi choklar uchun taglik (podkladka) turi, zarur boʻlganda — choklarni ketma-ket oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdetal qalinligini toʻla eritish bilan bajarilgan payvandli choklarning qismlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruksiyalarning “Koʻpriklar poʻlat konstruksiyalarida payvandli birikmalarga mexanik ishlov berish boʻyicha yoʻriqnomalar”ga muvofiq ishlov berilishi kerak boʻlgan barcha joylari, mos keladigan bandlarini koʻrsatilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirinchi marta qoʻllanilayotgan tugun va konstruksiyalar uchun, MK chizmalarida, payvandli choklari mexanik ishlov berishga taalluqli boʻlgan detallar shakllarini oʻlchamlari bilan va kuchlanishlar toʻplanadigan zonalarni va uni bajarish usullari boʻyicha tavsiyanomalar koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprik konstruksiyalarining payvandlangan montajli birikmalari poʻlat koʻpriklari uchun montajli payvandlash texnologiyasi boʻyicha maxsus ishlab chiqilgan koʻrsatmalar (yoki standartlar) asosida bajarilishi kerak. MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: payvandlangan montajli choklarning turi va oʻlchamlari, payvandlash usuli, payvandlash choklari uchastkalaridagi butun payvandlangan detallar qalinligi, montajli birikmalarning mexanik ishlangan joylari va usullari, hamda konstruksiyalarda choʻzilish zonalarining joylashish sxemalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish466. Murakkab prokat profillarni (shvellerlar, tavrlar va qoʻshtavrlar, jumladan tokchalari qirrasi parallel boʻlgan) qoʻllashda payvandlash yordamida tugunlarga koʻndalang tutashmalar va mahkamlagichlar oʻrnatish ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOdatdagi ishlarga moʻljallab bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining konstruksiyalarida bir-butun (uzunligi boʻyicha tutashmalari boʻlmagan) tavrlar va qoʻshtavrlarni (jumladan turli tartib raqamli) oʻzaro va butun uzunligi boʻyicha tutash yoki profil devoriga tavr qilib yoki profil tokchalari qirralariga ikkita burchakli chok bilan mahkamlanadigan list bilan boʻylama uzluksiz chokli payvandlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan koʻpriklar konstruksiyalarida, tugun va bogʻlovchilar fasonkalarini profillar devorlariga, mazkur SHNQning 487 va 488-bandlariga muvofiq, fasonkalar chetlari yaqinida kuchlanishni pasaytirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish bilan payvandlashni hamda bikrlik qovurgʻasini — faqat qoʻshtavr va tavrlar devorlariga payvandlashni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSertifikat maʼlumotlari boʻyicha oqish chegarasi 400 MPa ga ega birikmali, tavrli, burchakli bogʻlanishlarni hosil qiluvchi payvandlash qalinligi 20 mm boʻlgan pastnikellangan koʻprik uchun ishlatiluvchi poʻlatlarni 40 mm enli chetlarini 100 — 120 °S temperaturada payvandlashdan oldin yoki payvandlash davri oldida qizitish kerak. Qalinligi 20 mm dan kam boʻlgan tavrli, burchakli qaysi bir birikmalar elementlarini qizitishga ruxsat etilmaydi. Qizitish uchun gazkislorodli va gazhavoli gorelkalar tavsiya etiladi. Koʻpyoʻlakli payvandlashning dam oldirish davrida metall temperaturasi 80 °S pastga sovib ketsa oldindan qizitish qaytariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish467. Elektrparchinlar temir yoʻl koʻpriklarida qoʻllanilmaydi, avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida, faqat ishchi boʻlmagan bogʻlovchilarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish468. Burchakli choklarni, ularning yuzalarini botiq chiziqli koʻrinishda va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRoʻpara choklarini, katta kateti zoʻriqish boʻylab yoʻnaltirilgan tomonlari teng boʻlmasligini taʼminlab loyihalash kerak, bunda katta katetning kichigiga nisbatini 2 ga teng qilib olish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish469. Burchakli payvand choklarining oʻlchamlarini mustahkamligi va chidamlilikka hisoblashlardan kelib chiqqan holda, quyidagi texnologik talablarni hisobga olib iloji boricha kichik belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQutisimon, tavrli va N simon elementlarning boʻylama biriktiruvchi burchakli choklari, mazkur SHNQ ning 47-jadvalida koʻrsatilgan poʻlatlar va prokat qalinliklari uchun, 4 mm dan kam boʻlmagan hisobiy kesimi balandligiga ega boʻlishi kerak, bikrlik qovurgʻalarini toʻsin devoriga, hamda ortotrop plitaning boʻylama qovurgʻalarini yopuvchi listga mahkamlovchi choklar esa — 3 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Roʻpara yoki yondagi burchak choklarning uzunligi 60 mm dan hamda chok oʻlchamining olti barobaridan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish470. Tutashma choklarining konstruksiyasi, tutashtirilayotgan detallar hisobiy qalinligining toʻla erish imkoniyatini va asosiy metallga tekis oʻtishini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish471. Tutashmani elementdagi zoʻriqishga koʻndalang joylashganida tutashish chokining qalinligi payvandlanadigan listning qalinligidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish472. Payvandli toʻsinlarda va toʻplanma elementlarda, biriktiruvchi choklar yordamida hosil boʻladigan kesimlar, agar payvandlanadigan detallar bitta kesimda uzilsa, tavrli va burchakli birikmalarni toʻla eritish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzilishdan 100 mm uzunlikda bitta kesimda boʻlmagan uzilishlar boʻlganida, payvandlanadigan detallarning tavrli va burchakli birikmalarining toʻla eritilishi koʻzda tutilishi zarur. Uzilishga ishlaydigan birikmalarda toʻla eritilish taʼminlanishi shart. Ustma-ust qilib burchakli payvand choklari yordamida hosil qilingan paket detallarida uzilishga ishlaydigan tugunlarni qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBiryoqlama burchakli choklar bilan hosil qilingan toʻplangan yopiq germetik elementlarning burchakli birikmalarida, eritilish chuqurligi, koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm gacha boʻlganda 4 mm dan va koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm dan katta boʻlganida 5 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Konstruksiyalarning alohida detallarini biriktirish va elementlarini mahkamlash uchun, uzlukli choklarni qoʻllashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish473. Friksiyaviy birikmali konstruksiyalarda yuqori mustahkamlikdagi boltlarni erkin oʻrnatish, paketni boltlar bilan zich tortish va gaykalarni dinamometrik kalitlar va gayka buragichlar bilan buray olish imkoniyatlari taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish474. Prokat profillarni yuzalari parallel boʻlmagan tokchalari bilan biriktirishda ponasimon shaybalar qoʻllash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish475. Boltli va friksiyaviy birikmalardan iborat boʻlgan koʻprik konstruksiyalarida teshiklarni parmalab hosil qilinadi. Friksiyaviy birikmalardagi yuqori mustahkam boltlar ostidagi teshiklarning nominal diametrlari quyidagi 88-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmalar guruhi | Friksiyaviy birikmalarda boltlarning diametri nominal boʻlgandagi teshiklarning nominal diametri, mm 0 | |||
18 | 22 | 24 | 27 | |
Konstruksiyaning loyihaviy holatini belgilovchi asosiy yuk koʻtaruvchi elementlar va bogʻlovchilarning tutashmalari va mahkamlagichlari | 21 | 23 — 25 | 25 — 28 | 28 — 30 |
Mahkamlagichlar: konstruksiyalarning loyihaviy holatini belgilamaydigan bogʻlovchilar; boʻylama toʻsinlar belbogʻlarining chok qoplagichlari (riboklari), qatnov qismining tormozlash bogʻlovchilari va gorizontal diafragmalari. | 23 | 23 — 27 | 25 — 30 | 28 — 32 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish476. Birikmalarni quyidagi 89-jadvalda berilgan normalar boʻyicha yuqori mustahkam va odatdagi boltlarning imkoni boricha zichroq joylashtirib loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish477. Koʻprik konstruksiyalari uchun loyihada koʻrsatilgan va mazkur SHNQning 326-bandiga mos keluvchi boltlar, gaykalar va shaybalar ishlatilishi kerak. Boltlarni, komplektda konstruksiya bilan birgalikda joʻnatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoltlar (1000 kg gacha), gayka va shaybalarni (500 kg gacha) har bir partiyasini zavod-bajaruvchi sertifikati bilan taʼminlanib, quyidagilar koʻrsatilishi kerak: buyumning shartli belgilari, payvand va partiyaning nomeri, zavodda mexanik xususiyatlari va buralish koeffitsiyentini aniqlash boʻyicha oʻtqazilgan tajriba natijalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqori mustahkam boltlarning soni quyidagilarda ikkitadan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbosh fermalar va qatnov qismlari bogʻlovchilarini mahkamlashda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmahkamlagichning yoki tutashma tagligining (tutashma oʻqidan hisoblab) har bir boʻylama qatorida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSterjenlarni odatdagi boltlarda mahkamlanganda boʻylama qatorlardagi boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbir qatorli boʻlganda — 3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikki va undan ortiq qatorli boʻlganda — 2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishburchakli korotishning chiqib turadigan tokchasida — 5.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChoʻzilgan va siqilgan-choʻzilgan elementlarning tutashmalari va mahkamlagichlarida, birinchi ikki koʻndalang qatorlarida (toʻla zoʻriqishli element yoki qoplagichning kesimidan hisoblab) bir hilda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoltlar soni keyingi qatorlarda sekin-asta ortib borishi lozim. Boltlari ikki qator joylashgan tutashmalarda va burchaklarni mahkamlagichlarida birinchi bolt obushka yonida joylashgan boʻlishi kerak. Zoʻriqish boʻylamasi boʻyicha boltlar qatorining soni (mazkur SHNQning 428-bandi talablarini bajarganida) minimal boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻsinlar devorlarining boʻylama va koʻndalang tutashmalarida, boltlarni tutashmaning har ikki tomonidan bir qator joylashtirishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMasofalarning tavsifi | Norma |
1. Boltlar markazlari orasidagi masofa: a) istalgan yoʻnalishlarda minimal b) choʻzilganda va siqilganda chetki qatorlarda istalgan yoʻnalishda maksimal: | 2,5 d* |
Listlarda | 7 d yoki 16 t |
Burchaklarda** | 160 mm |
v) oʻrta qatorlarda maksimal: choʻzilganda va siqilganda zoʻriqishga koʻndalang |
|
choʻzilganda zoʻriqishga boʻylama siqilganda zoʻriqishga boʻylama | 24 t 16 t |
2. Bolt markazidan element chetigacha boʻlgan masofalar: a) zoʻriqish boʻylamasiga va diagonal boʻyicha minimal b) xuddi shunday, zoʻriqishga koʻndalang: mexanik ishlov berilgandan keyingi qirralarda prokat yoki “yuvish-jarayon” usuli va kislorod toʻsiq bilan gazli kesilgandagi qirralarda | 1,5 d 1,5 d 1,3 |
v) maksimali | 8 t yoki 120 mm |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88-jadvalda belgilanganlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — boltning nominal diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — paketning tashqarisida joylashgan eng yupqa detalning qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Odatdagi boltlar uchun 3,0 d deb belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Ikki qator joylashganida norma per yaqinidagi qatorga tegishli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish478. Asosiy elementlarning burchaklarida qoʻyilgan boltlarning diametri, burchak tokchasining 1/4 kengligidan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBogʻlovchilar elementlarida, bikrlik qovurgʻalarida, diafragmalar va h.k. da burchak tokchasi kengligi 80 mm boʻlganida, diametri 22 mm li boltlarni, tokchasining kengligi 90 mm boʻlganida diametri 24 mm li boltlarni qoʻyishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqori mustahkam boltlar soni koʻp boʻlgan friksiyaviy birikmalarda, ularning diametrini kattaroq etib belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish479. Yuqori mustahkam boltlarning toʻla uzunligini shunday shartdan belgilanishi kerakki, gaykaning tepasi tortilgandan keyin bolt faskasidan pastda joylashsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish480. Boltli birikmalardagi toʻsinning vertikal devori tutashmalari qoplagichlar bilan butun balandligi boʻyicha yopilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish481. Tugunlar va tutashmalarda tuynukli bosh fermalar elementlarining bevosita mahkamlash yuzalari, elementning ishchi yuzalarining 50 % dan koʻpini tashkil etishi kerak. Kesim yuzasini toʻgʻri boʻlmagan berkitishda, qoplagichni mahkamlashda ekssentrisitetni kamaytirish va uning uzunligini koʻpaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26-§. Konstruksiyalarning detallari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish482. Konstruksiyalarda tegib turadigan biriktirilmagan qismlari (bikrlik qovurgʻasini toʻsin belbogʻlariga tutashish joylaridan tashqari), hamda tirqishlar, ochiqliklar, boʻshliqlar va oʻyiqlar boʻlmasligi kerak. Nam yigʻilish ehtimoli boʻlgan joylarda, diametri 50 mm dan kam boʻlmagan drenaj teshigi teshib qoldirilishi shart. Poʻlat arqonlar va yuqori mustahkam simlar bogʻlamlari, ularning ankerlari, birikish va tutashish joylari korroziyadan ishonchli qilib himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish483. Simmetrik kesimli, ularni tugunlardagi bolt-sharnirlar bilan biriktirish uchun teshiklar bilan taʼminlangan choʻzilgan elementlarda, bolt teshiklari orqali oʻtadigan netto qirqim yuzasi element hisobiy kesimining 140 % dan kam boʻlmagan, elementning chetidan bolt teshiklarigacha boʻlgan qirqimda esa 100 % dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish484. Boltli birikmali toʻplangan sterjenlarning siqilgan tarmoqlari hamda siqilgan-egilgan payvandli elementlar toʻplangan kuchlar taʼsir etadigan joylarda koʻndalang diafragmalar bilan mustahkamlangan boʻlishi kerak. Fermalarning payvandli qutisimon va N simon elementlarida diafragmalarni, faqat vertikal listlarga, diafragma va gorizontal listlar orasidagi oraliqni 50 mm dan koʻp etib, payvandlash yoki boltlarda mahkamlash tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish485. Yordamchi detallarni (kronshteynlar, piyodalar yoʻlagi va panjara toʻsiqlar elementlari, navigatsion belgilar va signallar va h.k.) bosh toʻsin va qatnov qismi toʻsiniga hamda panjara bosh fermalari elementlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Ushbu detallarni faqat koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga payvandlashga ruxsat etiladi; shimolga moʻljallangan temir yoʻl oraliq qurilmalarida koʻrsatilgan detallarni boltlarda mahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻylama bogʻlovchilarning tirgaklari va diagonallarini, koʻndalang bogʻlovchilarning tirgaklarini barcha xildagi oraliq qurilmalar toʻsinlarining belbogʻlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl oraliq qurilmalarida xuddi shunday, boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarini bikrlik qovurgʻalariga va bogʻlovchilar fasonkalariga, qistirmalarni — asosiy elementlarga, shimolga moʻljallangan konstruksiyalarda esa — siljishga qarshi burchaklarni toʻsinlar belbogʻlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish486. Foydalanish bosqichida choʻziladigan va siqib-choʻziladigan detallarning koʻndalang tutashmalarida va temir yoʻl oraliq qurilmalarining elementlarida chok metallidan asosiy metallga tekis (15 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishlarni taʼminlash uchun, mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak; bu talab toʻsinlar devorlarini koʻndalang tutashmali choklarining, choʻzilgan zona balandligining 40 % balandligi davomida, lekin choʻzilgan belbogʻdan hisoblab, 200 mm dan kam boʻlmagan chetki qismlariga ham taalluqlidir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish487. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida gorizontal fasonkalarni boʻylama tutashmalarga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlashda, uzluksiz toʻsin belbogʻlarida fasonkaning butun qalinligini eritishni va uning buzilmasligini nazorat qilishni koʻzda tutish lozim. Bundan tashqari fasonka uchlariga buralishlar va mexanik ishlov berish yoʻli bilan choklarga silliq ulanib (60 mm dan kam boʻlmagan radiusda) belbogʻga oʻtishini taʼminlash ham koʻzda tutilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish488. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalari uchun, belbogʻlarga nisbatan aralash sathda joylashtirilgan, boʻylama bogʻlovchilarning hochsimon va yarim qiya tirgakli tizimlarida, devorga tavr qilib payvandlanadigan fasonkalar uchun kuchlanishlarni yigʻilishini pasaytirish boʻyicha mazkur SHNQning 487-bandida koʻrsatilgan tadbirlar koʻzda tutilishi kerak. Bunda barqarorligini taʼminlash va belbogʻni devoriga nisbatan tebranishini yoʻqotish uchun, har bir bogʻlovchilar tuguni tekisligida toʻsin devorida koʻndalang bikrlik qovurgʻasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar koʻrsatilgan fasonkalar koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan kesishadigan hollarda, fasonkalar va ularning choklarini uzluksiz qilib qurish kerak; koʻndalang bikrlik qovurgʻasi elementlarini fasonkaga payvandlashni burchakli choklar bilan katetlar nisbatini 1:2 (katta katet fasonkada) etib va fasonkaning asosiy metalliga tekis oʻtish bilan amalga oshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish489. Bir butun payvandlangan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, fasonkalarga ustma-ust qilib biriktiriladigan bogʻlovchilar elementlarini, mazkur SHNQning 464-bandiga binoan ikkita yon va ikkita roʻpara choklari bilan mahkamlash zarur; fasonkaga nisbatan simmetrik joylashtirilgan burchaklar juftidan qilingan bogʻlovchilar elementlarini, ikkita yon va bitta roʻpara (chetki) choklar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBogʻlovchilar elementlarini mahkamlovchi choklar bilan, fasonkalarni toʻsin devoriga, hamda koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga mahkamlovchi choklar orasidagi masofalar 60 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish490. Toʻplangan yuklamalar uzatiladigan joylarda toʻsinlar kamar listlariga bikrlovchilarning uchlarini oʻrnatishni taʼminlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPayvandli toʻsinlarning koʻndalang oraliq bikr qovurgʻalari uchlari bilan toʻsinlar kamar listlariga mahkam tutashgan boʻlishi kerak Buni taʼminlash uchun barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlariga maxsus oʻtish qismlarini oʻrnatishga ruxsat beriladi, temir yoʻl koʻpriklarida devorga ishqalanish boʻgʻinlari bilan biriktirilgan burchak qotirgichlaridan, yoʻl, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa qovurgʻalarni kamarlarga payvandlashdan foydalanishga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShu bilan birga, yoʻlning ortotrop plastinkasining koʻndalang qovurgʻalari biriktirilgan koʻndalang qattiqlashtirgichlarning uchlari, qurilish turidan va belbogʻdagi zoʻriqish belgisidan qatʼi nazar va mazkur SHNQning 485-bandi talablarini hisobga olgan holda, kamarlariga olib kelinishi kerak. Mazkur SHNQning 482-bandi talablariga muvofiq koʻndalang bikrli qovurgʻani kamar yaqinidagi devorlarda, uzilish hududini tashkil qilib uzilishiga ruxsat beriladi. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang qovurgʻalarni kamarga payvandlash mazkur SHNQning 449-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVertikal diafragmalar, bikrlik qovurgʻalari va fasonkalarni choʻzilgan belbogʻga payvandlangan hollarda, oraliqda koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi koʻndalang choklarni katetlar nisbati 1:2 (katta katet belbogʻda) va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish491. Odatdagi sharoit uchun bajarilgan konstruksiyalarda siljishga qarshi burchaklarni payvandli toʻsinlarning ustki belbogʻiga boʻylama va koʻndalang burchakli choklar bilan payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda koʻndalang choklar uchun mazkur SHNQning 490-bandida koʻrsatilgan kuchlanishlarni yigʻilib qolishini pasaytirish, hamda asosiy metallga tekis oʻtishi (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) uchun mexanik ishlov berish boʻyicha tadbirlarini koʻzda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish492. Konstruksiya elementlari uchun arqonlar asosan choʻzilish kuchlarini qabul qilish uchun ishlatiladilar. Bu holda, kesimlarni ustivorlik shartlari boʻyicha rivojlantirishga muhtoj qolmaydi va poʻlat materialining butunlay yuk koʻtarish qobiliyatiga, metallning kam sarf qilishini, uning ogʻirligini kamayishiga va shu sababli uning samaradorligini oshishiga imkoniyat yaratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShu bilan birga arqon diametrining kichikligini tufayli uning zanglashdan himoyalashga alohida eʼtibor bermoq kerak. Poʻlat arqonlarni (chetga chiqaruvchi qurilmalar, pilonlar kallaklari va boshqalar) yoki arqondagi simlarni (anker qurilmalari) yoʻnalishini oʻzgartiruvchi hamda arqonlarni qisuvchi (qisgichlar, xomutlar, osgichlar va h.k.) detallar konstruksiyalarida koʻndalang kesimi egri chiziqli chekkasiga yaqin yumaloqlangan (arqonning chiqish joyida) va kaltalashtirilgan (asosi bilan solishtirilganda), aluminiydan (mazkur SHNQning 326-bandiga muvofiq) yoki boshqa yumshoq materialdan qisib turuvchi qoplagichli jelob qoʻllanilishi kerak. Bunda elektrkimyoviy korroziyani istisno qilish uchun, poʻlat arqonlarni va yuqorida koʻrsatilgan jihozlarning poʻlat detallarini aluminiy bilan tutashuvchi joylarini 20 mkm dan kam boʻlmagan qalinlikda kadmiy yoki qoʻrgʻoshindan qilingan qoplama bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27-§. Plankalarning va teshikli listlarning konstruksiyalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish493. Temir yoʻl koʻpriklari bosh fermalarining payvandlangan qutisimon va N simon elementlarida faqat yaxlit yoki teshikli gorizontal listlarni qoʻllashga ruxsat etiladi. Biriktiruvchi plankalar faqat temir yoʻl koʻpriklari bogʻlovchilarining elementlarida va avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining, biriktiruvchi plankalar kesimining asosiy qismlari bilan kuchlanishlarni yigʻilishini kamaytirish boʻyicha maxsus tadbirlarsiz amalga oshirilishi mumkin boʻlgan elementlari uchun ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish494. Oraliq plankalarning uzunligi ls , 0,75 a dan kam boʻlmasligi kerak, bu yerda a — plankalarni mahkamlovchi boltlar qatorlari (yoki payvandli choklar) orasidagi masofa. Siqiluvchi va siqiluvchi-choʻzuvchi elementlardagi chetki plankalarni, oraliqlardagidan 1,7-marta, choʻziluvchilarda esa 1,3-marta uzunroq qilib boʻlish kerak. Chetki plankalar iloji boricha tugunga yaqinroq oʻrnatilishi kerak. Payvandli qutisimon va N simon elementlarda teshiklarni element chetiga chiqishiga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish495. Plankalarning bir tomonini mahkamlash uchun boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqtinchalik yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 4 tadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfaqat doimiy yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 3 tadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishchi boʻlmagan elementlar uchun — 2 tadan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28-§. Bolt-payvandli oraliq qurilmalar konstruksiyalarining alohida xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish496. Anʼanaviy bolt-payvandli oraliq qurilmalarda bolt teshiklari orqali elementlarning kesimini zaiflashtirish uchun kompensatorlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻshatuvchi tutashma kompensatorlarining uchlarida (tutashma yonida) mazkur SHNQning 450 va 486-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq kesim va mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻshatuvchi qoplagich kompensatorlarda kengligi boʻyicha nishabligi 1:1 boʻlgan qirqimlar koʻzda tutilishi lozim. Qiya choklar uchun katetlar nisbatini 1:2 qilib olish kerak. Chokdan asosiy metallga tekis oʻtishni (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) taʼminlash uchun, qiya choklarni kompensatorlar chetida ishlov berish koʻzda tutilishi zarur. Qiya va boʻylama choklarning teshiklarni birinchi qatorigacha boʻlgan qismlari, kompensator maydonining toʻla mahkamlanishini taʼminlashi kerak. St3, 15XSND i 10XSND rusumli poʻlatlardan qilingan kompensatorlarning kengligi mos holda uni qalinligining 44, 38 va 36 sidan katta boʻlmasligi kerak. Undan katta kenglikdagi talab qilinganda, ikkita alohida kompensator qoʻllash kerak, ularning choklari orasidagi masofa 60 mm dan kam boʻlmasligi lozim. Boltning markazidan kompensator chetigacha boʻlgan masofa, bolt osti teshik diametrining ikki baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish497. Odatdagidek bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarining panjarali bolt-payvandli fermalari uchun, belbogʻlar bilan payvand yordamida biriktiriladigan tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalarini qoʻllashga ruxsat etiladi. Tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalari, belbogʻga tekis oʻtishga (250 mm dan kam boʻlmagan radiusda) ega boʻlishi kerak. Belbogʻ tutashmasi va oʻrnatgich fasonkalardan undagi aylanma boshlanishigacha boʻlgan masofa 70 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Choʻziluvchi va siqiluvchi-choʻziluvchi belbogʻlar oʻrnatma-fasonkalarining tutashma choklari uchun, mazkur SHNQning 486-bandi talablariga javob beradigan mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak. Oʻrnatgich fasonkalar yonida butun qalinligini toʻla erishini va uni buzmasdan nazorat qilish imkoni hamda fasonkalar chetiga mexanik ishlov berish koʻzda tutilgan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish498. Boʻylama va koʻndalang toʻsinlarning belbogʻ listlari, vertikal qirrasi uziladigan belbogʻ listning qirrasi bilan mos tushadigan, devor burchaklarida toʻgʻri burchakli aylanma (15 mm li radius bilan) qirqimlar qilingan shartlarda, devor uzunligidan kam uzunlikka ega boʻlishi mumkin. Bunday qirqimlar ham, bosh fermalarga mahkamlash zonasida uning devorining balandligini oshirish uchun koʻndalang toʻsinning ustki belbogʻiga payvandlanadigan fasonkalarga ega boʻlishi kerak. Fasonka chetini koʻndalang toʻsin belbogʻi bilan tutashish konstruksiyasi mazkur SHNQning 487 va 488-bandlari talablariga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDevorida yuqorida koʻrsatilgan qirqimni hosil qilmasdan qoʻshtavr toʻsinlar belbogʻlarida uzilish hosil qilish zarur boʻlganda, quyidagilarni koʻzda tutish kerak: belbogʻ uzilish joyi tomonga, qalinligi boʻyicha 6 mm gacha 1:8 nishablik bilan va kengligi boʻyicha 32 mm gacha 1:4 nishablik bilan qirqilgan boʻlishi kerak, belbogʻning qirqilgan qismi davomida toʻsin devoriga mahkamlanishi toʻla erishga ega boʻlishi kerak. Belbogʻ uchini devorga (ikkala tekislikda) tekis oʻtishini hosil qilish uchun (60 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) mexanik ishlov berishni ham koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29-§. Qatnov qismi ortotrop plitasining konstruksiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish499. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ortotrop plitaning konstruksiyasini, vertikal devorlari toʻshama listiga ikki tomonlama burchakli chok bilan payvandlangan boʻylama va koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlangan toʻshama listidan iborat boʻlgan holda bir qavatli etib loyihalash kerak. Ortotrop plitalarning montaj bloklari, uzun tomoni bilan koʻprik oʻqi boʻylab yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida toʻsham listining qalinligi tmin ni, 14 mm dan kam boʻlmagan va quyidagi formula boʻyicha olingan qiymatlardan katta qilib olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(268)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, a — boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofa; P — polotno konstruksiyasi tomonidan uni taqsimlanishini hisobga olgan holda aniqlanadigan, toʻplama kuchlardan listga tushadigan maksimal bosim; x = 7,8 yoki 15,6 — mos holdagi polosali va fasonli profilga ega boʻlgan boʻylama qovurgʻali ortotrop plitalar konstruksiyalari uchun qabul qilinadigan koeffitsiyent qiymatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish501. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ustki ortotrop plitalar toʻshamasi listining montaj tutashmalarini payvandli qilib loyihalash kerak. Pastki ortotrop plitalarda hisoblashlar orqali asoslangan taqdirda, gorizontal listni, boʻlaklarini toʻla boʻlmagan toʻldirish bilan boʻylama payvandli montaj tutashmalarini qoʻllashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarida natktil listlarning montaj choklari yuqori yoki pastki ortotrop plitalarda chigʻriqli bogʻlanmalar gorizantal listlarda boʻylama payvandli choklar qoʻllaniladi. Qatnov qismi ortotrop plitasining toʻshama listlarini, bosh toʻsinlar yoki fermalar belbogʻlariga ustma-ust qoʻyib payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish502. Ortotrop plitalarda boʻylama qovurgʻalarda koʻproq ochiq kesimli polosalarni, prokat tavrlarni, tomonlar teng boʻlmagan burchaklarni va payvandli tavrlardan, ayniqsa temir yoʻl koʻpriklarida payvandli tavrlardan qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish503. Ustki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmalarini, oraliqning uchinchi qismida koʻndalang qovurgʻalar orasida joylashtirilishi va teshiklari zavod sharoitida bajarilgan friksiyaviy qilib koʻzda tutilishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmasini payvandli qilib loyihalash kerak. Toʻshama listiga boʻylama qovurgʻa oʻrnatmalar bilan payvandlanmagan va oraliq qurilma bloklarining montaj tutashmalari zonasida qovurgʻalari uzilgan ortotrop plita montaj tutashmalarini qoʻllash ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl koʻpriklarda pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalar montaj choklari chigʻriqli qilib bajarish koʻzda tutilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish504. Devorlarning va tavr kesimli koʻndalang qovurgʻalar belbogʻlarining montaj tutashmalarini, teshiklarini toʻla diametriga zavod sharoitida bajariladigan yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib loyihalash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOrtotrop plitali qatnov qism konstruksiyalarining toʻsiq qurilmalari ustunchalarini ankerlash koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish505. Boʻylama qovurgʻalar koʻndalang toʻsinlar devorlari bilan kesishish joylarida uzilmagan boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida boʻylama qovurgʻalarni, koʻndalang toʻsinlar devorlaridagi qirqimlar orqali oʻtkazish va qirqimning devordagi vertikal qirrasiga yoki tayanch plastinkasiga zavodda burchakli choklar bilan payvandlanishi kerak (18-ilovasi, 1-jadval, 17 a,b, larga qaralsin). Boʻylama qovurgʻalar chetlarini, koʻndalang qovurgʻalar devorlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish506. Ustki ortotrop plitaning koʻndalang qovurgʻalarini bikrlik qovurgʻalariga yoki bosh toʻsinlarning maxsus fasonkalariga mahkamlashni, yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib amalga oshirilishi kerak. Oʻtish qismi orttrop plitali boʻlgan konstruksiyalarda toʻsiq qurilmalarining ustunlarini koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish507. Loyihada toʻshama listining korroziyaga qarshi qoplamasining turi va poʻlat ortotrop plita boʻylab qatnov qismi polotnosi toʻshamasining turi koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish508. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarida, boʻylama qovurgʻalarini koʻndalang toʻsinlarning ustki tokchasiga yuqori mustahkam friksiyaviy boltlarda mahkamlash bilan ikki qavatli ortotrop plitalarni qoʻllash kerak. Agar toʻshama listi toʻsinlar devorlari bilan bevosita biriktirilgan hollarda boʻylama qovurgʻalarni koʻndalang toʻsinlar tokchalariga klemm turidagi tortqich moslamalar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30-§. Tayanch qismlarning konstruksiyalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish509. Oraligʻi 25 m dan katta boʻlgan toʻsinli oraliq qurilmalarning tayanch qismlarini oraliq qurilmani fazoda harakatsiz ushlab bitta turuvchidan tashqari gorizontal tekislikda harakatlanuvchi qilish kerak, bunga asosan oraliq qurilma tik yuk taʼsirida tayanchlarga tik bosim beradi va deformatsiyada oʻzining oʻlchamlarini erkin oʻzgartirishi mumkin boʻladi. Polimer materiallar qoʻllangan tayanchlarni ishlatishga ruxsat etiladi (seysmik mintaqalarda tavsiya etiladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish510. Bitta tayanchda joylashgan tayanchlar markazlari orasidagi masofa 15 m dan katta boʻlganda, tayanchlardan birortasini, ikkiyoqlama harakatlanuvchi tayanchlar oʻrnatish yoki boshqa usullar orqali koʻndalang harakatlanuvchanligini taʼminlash kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlari va harakatlanuvchi tayanchlarning plitalari, tayanchlarda anker boltlari bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Mazkur SHNQning 42-bandi talablari bajarilmaganida oraliq qurilmalarning uchlari tayanchlarga hisoblashlar boʻyicha mahkamlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish511. Tayanchlarning konstruksiyasi, oraliq qurilmaning tayanish tuguni va tayanchga tayanishning butun maydoni boʻyicha yuklamalarning taqsimlanishi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish512. Odatda, quyma erkin teguvchi sharnirli tayanch qismlarni ishlatish kerak. Yuqori mustahkam poʻlatlardan, hamda katok va plitalar yuzasiga yuqori qattiqlikka ega boʻlgan materiallar qoʻyilgan bir katokli harakatlanuvchi tayanchlarni oʻziga muvofiq ravishda asoslanganda qoʻllashga ruxsat etiladi. Harakatlanuvchi tayanchlarda toʻrttadan ortiq katoklar boʻlishi mumkin emas. Katoklarning oʻzaro birgalikda siljishini taʼminlovchi, yumalashga va tozalashga toʻsqinlik qilmasligiga kafolat beruvchi yon tortqichlar bilan biriktirilgan boʻlishi va yonga siljishlar hamda boʻylama qochishlardan saqlovchi jihozlar bilan jihozlangan, shuningdek gʻilof bilan himoyalangan boʻlishi kerak. Ikki yonidan yassi qirrasi boʻlgan silindrik katoklar qoʻllanilganda, ularni agʻdarilish va ponalanib qolish imkoniyati istisno boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28-bob. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish513. Ushbu boʻlimning normalariga temirbeton plita poʻlatdan qilinadigan bosh toʻsinlar fermalar bilan, yoki oʻtish qismining toʻsinlari bilan, ularning birgalikda ishlashini taʼminlash maqsadida birlashtirilgan oraliq qurilmalarni loyihalashda rioya qilinmogʻi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Hisoblashlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish514. Hisoblashlarni, poʻlat va temirbeton qismlarning birlashtirish choklarining boʻysinuvchanligini hisobga olmasdan, tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda, bajarmoq kerak. Birlashish choklarining boʻysinuvchanligini, oraliq uzunligi 8 m dan kam boʻlgan toʻsinlar va paneli uzunligi 8 m dan kam panjarali fermalar uchun hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish515. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblashlarda keltirish koeffitsiyentini nb = Est/Eb, qoʻllash kerak , bu yerda Est = 2,06×105 MPa (2,1×106 kgk/sm2) — poʻlat qismining konstruksion metalining elastiklik moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEb — 18-bobidan aniqlanadigan betonning siqilishdagi va choʻzilishdagi elastiklik moduli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish516. Hisoblashlar tarkibini va unda hisobga olinadigan noelastik deformatsiyalar turlarini quyidagi 90-jadvalga binoan qabul qilinadi. Statik noaniq turkumlarning elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda ham noelastik deformatsiyalar hisobga olinishi kerak. Betonning noelastik deformatsiyasini mazkur SHNQning 20 va 21-ilovalaridagi shartli elastik modulidan foydalanib, taxminiy hisobga olish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblashlarda eʼtiborga olinadigan noelastik deformatsiyalar | |||||||
Yuklamalar va taʼsirlar | mustahkamlikka va ustivorlikka | chidamlilikka | Yorilishga chidamlilikka | Vertikal va gorizontal bikrligining | Qurilish koʻtarilishining ordinatalari (yigʻma plitali konstruksiyalar uchun | ||
temir yoʻl koʻpriklarining statik aniq oraliq qurilmalarini | avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini | hosil boʻlgan yorilishida | yoriqni ochilishida | ||||
Doimiy | kr, us | vkr, us | kr, us | kr, us | Kr, us | - | kr, us |
Vaqtinchalik vertikal | cr, rl | vkr, us | cr | Wud | cr | wud | wud |
Haroratiy va choʻkishga | cr, rl | - | - | Wud | cr | - | - |
Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal | rl | - | - | - | - | wud | - |
Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal tashiganda, montaj qilganda, oldindan kuchaytirganda va zoʻriqishni tartibga solganda | wud | - | - | Wud | cr | - | wud |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90-jadvaldagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkr — betonning oquvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishus — yigʻma temirbeton plitaning koʻndalang choklarining qisilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvkr — betonning titrama oquvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcr — temirbetondagi koʻndalang yoriqlar (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrl — poʻlat va betonning plastik deformatsiyasi (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan va faqat kesimni tekshirganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishwud — noelastik deformatsiyalarni hisoblamaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtire — hisoblanmasligini bildiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish517. Betondagi doimiy yuklar va taʼsirlardan boʻladigan eng katta kuchlanishlar 0,2 Rb dan oshgan holda, u yuklamalardan boʻladigan eguvchi moment va zoʻriqishlarni aniqlayotganda betonning oquvchanligini hisobga olish lozim, bu yerda Rb — mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat-temir-beton konstruksiyaga beton oquvchanligining taʼsirini aniqlayotganda, temirbeton konstruksiyaning egilishga bikrligi ni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda EbIb £0,2 EstIs; boʻlganda, betonning oquvchanligini 20-ilovasiga binoan taxminan hisobga olish ruxsat etiladi; bu yerda EstIs — konstruksiya poʻlat qismining egilish mustahkamligi. Kuchlantirilgan armaturadagi betonning oquvchanligidan boʻladigan tortishning yoʻqolishini hamda yigʻma temirbeton plitalarning koʻndalang choklaridagi qisilishdan boʻladigan qoʻshimcha deformatsiyani 20-ilovasiga binoan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish518. Vaqtinchalik yuklama, temir yoʻl koʻpriklarining betonda siquvchi kuchlanishlarni koʻpaytiradigan zonalarini chidamlilikka hisoblashni 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olib bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish519. Betonning qisqarishini harorat taʼsiriga hisoblashlarda eʼtiborga olmoq kerak. Bunda betonning qisqarishidan yengillashtiruvchi taʼsiri hisobga olinmaydi. Beton qisqarishining cheklangan nisbiy deformatsiyasi ni quyma plitalar uchun 2×10-4 ga va yigʻma plitalar uchun 1×10-4 ga barobar deb qabul qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan koʻndalang kesim chegarasidagi tenglashtirilgan kuchlanishni 21-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan kuchlanishidan oquvchanligini hisoblashlarda, betonning shartli elastiklik moduli Eef,shr = 0,5Eb ni qoʻllash yoʻli bilan hisobga olish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish520. Harorat taʼsiriga hisoblashlarda kesimlarning temirbeton va poʻlat qismlaridagi haroratlarning farqini hisobga olmoq kerak. Ularni, issiqlik fizikasi hisoblashlari asosida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHaroratning taʼsiriga hisoblashlarni, poʻlat-temir-beton oraliq qurilmaning butun uzunasiga koʻndalang kesimlaridagi haroratning tarqalishini oʻzgarmas deb qabul qilib va temirbeton plita hamda poʻlat konstruksiyalar haroratlari farqining quyidagi meʼyoriy eng katta qiymatlari tn,max dan kelib chiqqan holda bajarish ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) harakat ustki qismidan oʻtadigan, tutash devorli poʻlat toʻsinli oraliq qurilmalar uchun (14-rasm, a):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori va toʻsin ufqqa nisbatan 30 °S va undan ham katta qiyalikda tushadigan quyosh nurlari taʼsiridan isiydigan holda, u qiymat 30 °S ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori, ammo toʻsin quyosh nurlari taʼsiridan isimaydigan holda, u qiymat 15°S ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlatning harorati temirbetonnikidan past boʻlgan holda, u qiymat manfiy (minus) 15 °S ga barobar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) harakat ustki qismidan oʻtadigan, bosh fermalari panjarali boʻlgan oraliq qurilmalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonga nisbatan yuqori, quyosh bilan yoritilish sharoitiga bogʻliq boʻlmagan holda, u qiymat 15 °S ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlgan holda, u qiymat minus 10 °S ga barobar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) bosh toʻsinlari tutash devorli yoki bosh fermalari panjarali fermali va ular orasida joylashgan temirbeton plitali harakat balandligiga nisbatan oʻrta yoki pastki qismidan oʻtadigan oraliq qurilmalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan yuqori boʻlgan holda, u qiymat 20 °S ga barobar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlganda, u qiymat minus 15 °S ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) oʻtish qismida ballastsiz plitali temir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalari uchun va harakat ustki qismidan oʻtadigan avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, oʻtish qismining temirbeton plitasida, oʻtish polotnosi toʻshamasi yotqizilmasdan oldin, temirbeton harorati poʻlatnikiga nisbatan yuqori boʻlganda, u qiymat 20 °S ga barobar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHarorat taʼsiridan zoʻriqish va kuchlanishni aniqlash quyidagicha bajariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“a” bandi boʻyicha — haroratlar farqi egri chiziqli epyurasi bilan nuqtadagi ordinatasi kesimning poʻlat qismi balandligi boʻylab olinganda (14-rasm, b)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Zb1,i, hw — 14a-rasm boʻyicha, sm da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“b” va “v” bandi boʻyicha — kesimning poʻlat qismining butun balandligi boʻylab haroratlar farqining toʻgʻri burchak shaklidagi epyurasini qabul qilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“g” bandi boʻyicha — nuqtadagi ordinata 14-rasm, v da koʻrsatilgandek haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi bilan olinganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda Zbf,i — 14v-rasmdagidek, cm da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHarakat ustki qisimida boʻladigan oraliq qurilmalarda qutisimon kesimning poʻlat qismini shartli ravishda qoʻshtavr kesimli toʻsiqlarga ajratish ruxsat qilinadi va u holda haroratlar farqini 14-rasm, b dagidek qabul qilinadi. Harorat oʻzgarishidan koʻndalang kesim chegarasida muvozanatlashgan kuchlanish 21-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-rasm. Poʻlat-temir-beton konstruksiyaning koʻndalang kesimi va haroratlar farqining hisobiy epyuralari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — koʻndalang kesim sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — poʻlat qismi kesimi balandligi boʻyicha haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — toʻsin kesimining ustki qismi uchun haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish521. Siqilgan temirbeton plitali avtomobil yoʻllari koʻpriklarida mustahkamlikka, yorilishga chidamlilikka, temir yoʻl koʻpriklarida esa, hisoblash shular bilan birga chidamlilikka ham hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton va poʻlatdagi cheklangan plastik deformatsiyaning koʻpayishining statik noaniq konstruksiyalardagi zoʻriqishining tarqalishga taʼsirini hisobga olmaslik ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish522. Choʻzilgan temirbeton plitalarni mustahkamlikka va yorilishga chidamlilikka hisoblash kerak. Yorilishga chidamlilik talab darajasi 3.boʻlimga binoan qabul qilinadi. Temirbeton plitaning choʻzilishdagi bikrligini paydo boʻlgan yoriqlarni hisobga olgan holda, ushbu formula bilan 
aniqlanadi, bu yerda Er, Ar — plitaning boʻylama armaturasining elastiklik moduli va maydoni, ψcr — quyidagi 91-jadvaldan olinadigan, yoriqlar orasidagi beton choʻzilishiga ishlashga qisman jalb qilinishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
aniqlanadi, bu yerda Er, Ar — plitaning boʻylama armaturasining elastiklik moduli va maydoni, ψcr — quyidagi 91-jadvaldan olinadigan, yoriqlar orasidagi beton choʻzilishiga ishlashga qisman jalb qilinishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArmatura | Ushbu hollar uchun koeffitsiyentining qiymati | ||
temir yoʻl koʻpriklarini hisoblashda | avtomobil va shahar koʻpriklarini mustahkamlikka va yorilishga chidamlilikka hisoblashda | ||
mustahkamlikka | yorilishga chidamlilikka | ||
Tashqi yuzasi silliq; yuqori mustahkamlikdagi simlardan oʻramlar, poʻlat arqonlar | 1,00 | 1,00 | 0,70 |
Tashqi yuzasi notekis profilli | 1,00 | 0,75 | 0,50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishStatik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni, temirbeton plitadagi koʻndalang yoriqlarining mavjudligini hisobga olib, aniqlanadi. Boʻylama armaturasi ulanmaydigan yigʻma siqilmaydigan temirbeton plitalar uchun choʻzilishdagi bikrlikni noʻlga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish523. Oʻtish qismi plitasini mahalliy egilishga va uning bosh toʻsinlar bilan birgalikdagi ishlashiga hisoblashlarini birini ikkinchisidan begʻaraz holda bajarishga ruxsat etiladi. Ushbu ikkita turdagi hisoblashda aniqlangan zoʻriqishlar va deformatsiyalar qiymatlarini, taxtaning faqat boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlagan holida birgalikda qoʻshish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish524. Koʻndalang kesimni hisoblashni bosqichma-bosqich bajarish kerak. Ularning soni kesimdagi ketma-ket ishga kirishadigan, qismlarning soniga koʻra aniqlanadi. Kesimning har bitta qismi uchun kuchlanish taʼsirini ularni ishlash bosqichlariga koʻra yigʻib, aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish525. Temirbeton plitaning kesim tarkibiga qoʻshiladigan hisobiy eni ni, poʻlat konstruksiya oʻqidan ikkita tomonga osilgan qismlarining hisobiy uzunliklarining yigʻindisi miqdorida deb aniqlash kerak (15 rasm). Plitaning osilgan qismi uzunligining hisobiy qiymatini fazoviy hisoblash bilan aniqlash kerak; uning qiymatlarini quyidagi 92-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-rasm. Kesim tarkibiga kiritiladigan temirbeton plitaning hisobiy enini aniqlash uchun sxema
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat qismiga nisbatan plitaning osilgan tomonlarining holati, uning belgilanishi | Plitaning parametri | Plitaning osilgan tomoni uzunligining hisobiy qiymati |
Qoʻshni poʻlat element b tomondagi osilgan boʻlagi, | 4V dan koʻp 4V dan kam | V/2 a + 6tsl , ammo V / 2 dan koʻp emas va l/8 dan kam emas |
Konsol tomonga bc osilgan boʻlagi | 12 S dan koʻp 12 S dan kam | C a + 6tsl,c, ammo S dan koʻp emas va l/12 dan kam emas |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92-jadvaldagi belgilashlar izohi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — temirbeton qovurgʻa yoki vut enining yarmisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishular yoʻq boʻlsa — temirbeton plita bilan poʻlat belbogʻning tegib turadigan joyining enining yarmisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtsl, tsl,c — oraliq va konsol tomonlardagi temirbeton plitaning (qovurgʻa yoki vutlarini chiqazib tashlagandagi) oʻrtacha qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — plitaning uzunligi, u quyidagilarga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbosh toʻsin yoki fermalar uchun — oraliq uzunligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻtish qismining boʻylama toʻsinlari uchun — panel uzunligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻtish qismining koʻndalang toʻsinlari uchun — bosh fermalar orasidagi masofaga yoki bosh fermalar orasidagi masofadan kam boʻlganida temirbeton plitali koʻprikning koʻndalang yoʻnalishidagi eniga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB — bikrliklariga koʻra bir xil boʻlgan poʻlat konstruksiyalar yuklamalari orasidagi masofa (15-rasm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — plitaning konstruktiv qabul qilingan konsol qismining poʻlat konstruksiya oʻqidan oʻlchagandagi uzunligi (15-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish526. Temirbeton plitaning maydoni Ab ni, buralishga hisoblashlarda — uning qalinligi tsl ni ham va qovurgʻa yoki vutning enini mazkur SHNQning 515-bandiga binoan keltirish koeffitsiyenti nb ga boʻlingan deb qabul qilish kerak. Elastik boʻlmagan deformatsiyalarni hisobga olganda, betonning 20 va 21-ilovalariga koʻra aniqlanadigan shartli elastiklik moduli boʻyicha topilgan keltirish koeffitsiyentidan foydalanish ruxsat etiladi. Beton bilan jipslashgan boʻlama armatura yuzasi maydonini keltirish koeffitsiyenti nr = Est / Er ga boʻlingan deb qabul qilinadi, bu yerda Er — kuchlantirilmagan Ers yoki oldindan kuchlantirilgan Erp armaturalarning elastiklik moduli va u 34-jadvaldan olinadi. Hisobiy koʻndalang kesim tarkibiga quymani, oʻtish qism qatlamlarini va temir yoʻl yoʻlining ustki qurilmasini kiritish kerak emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish527. Poʻlat qismi va keltirilgan kesimlarning birlik markazlarini barcha kesimga nisbatan aniqlash kerak. Kesimning, boltlar joylanadigan teshiklar borligi tufayli zaiflanishi mazkur SHNQning 341-bandiga binoan hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish528. Poʻlat toʻsinlarning montaj qilayotgandagi mustahkamligi va ustivorligi mazkur SHNQning 363, 364 va 373-bandlariga binoan tekshiriladi. Konstruksiyalar va ular elementlarining oldindan kuchlantirishdagi, tashishdagi va montaj qilish bosqichlaridagi mustahkamligi va yorilishga chidamliligini, poʻlat va betonni elastiklik darajasida ishlaydi deb hisoblab tekshiriladi. Ushbu tekshirishlarni, betonning qisqarishini, oquvchanligini va koʻndalang choklarning qisilishini hisobga olmagan holda, ammo oldindan zoʻriqishlarining taʼsiri yoʻqolishini 18-bobga binoan eʼtiborga olib bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Konstruksiyalarni hisoblash. Mustahkamlikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish529. Poʻlat-temir-beton konstruksiyada paydo boʻluvchi siquvchi kuchlanishlar temirbeton qism orqali, normal kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, urinma kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, temirbeton qismning koʻndalang armaturasi, hamda beton orqali qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblash oʻziga yarasha kesimdagi temirbeton va poʻlat qismlarning xususiyatlari bilan ifodalanadi. Poʻlat-temir-beton toʻsinni musbat ishorali eguvchi moment taʼsiriga (92-rasm) hisoblashni koʻrsatilgan A, B yoki V hisobiy holatlarning birortasi boʻyicha temirbeton plitaning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish qiymati sb ga va ushbu kuchlanish sr dan boʻladigan betondagi deformatsiyaga javob beradigan boʻylama armaturadagi sr kuchlanishga quyidagi 93-jadvaldagi formulalar bilan bogʻliq holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93-jadval
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTekshirishlar va kriteriylar turlari | Hisobiy holatlarda mustahkamlikka tekshirish va kriteriylar uchun formulalar | ||||
A | B | V | |||
Kriteriylar: mustahkamlik nisbatlari | - | - | |||
betondagi kuchlanish (+ siqilishdagi, – choʻzilishdagi) | |||||
hisobiy boʻylama armaturadagi kuchlanish (+ siqilishdagi, – choʻzilishdagi) | |||||
Tekshirishlar: temirbetonni (+ ciqilishdagi, – choʻzilishdagi) | - | - | |||
poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini (+ ciqilishdagi, – choʻzilishdagi) | |||||
poʻlat toʻsinning pastki belbogʻini (+ ciqilishdagi, – choʻzilishdagi) |
| ||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93-jadvaldagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM=M1 + M 2 — eguvchi momentning toʻla qiymati (M1 va M2 larnikidek tegishli ishoralar bilan olinadi );
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM1 — birinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment (yuklamani faqat poʻlat toʻsin qabul qiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM2 — ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment (yuklamalarni temirbeton konstruksiya qabul qiladi), statik noaniq turkumlar uchun betonning oquvchanligi, koʻndalang choklarning qisilishi, temirbeton plitaning choʻziladigan tomonida koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi hamda betonning qisqarishi) va haroratning oʻzgarishlari hisoblanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsbi, sri — poʻlat temirbetonning koʻndalang kesimidagi beton qismining koʻndalang kesimi ogʻirlik markazi sathidagi, uning oquvchanligi, yigʻma plita koʻndalang choklarining qisilish, betonning oʻtirishi va harorat oʻzgarishidan (mazkur SHNQning 520-bandiga binoan temirbeton plita harorati poʻlatnikidan koʻp boʻlgan va 93 — 95-jadvallardagi formulalarda hisoblanadigan hol bundan mustasno) betondagi va boʻylama armaturadagi tenglashtirilgan kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs = As1 + Aw + As2 — poʻlat toʻsinning koʻndalang kesimi yuzasining toza maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs1, As2, Aw, Ab, Ar = Ars — elementlarning koʻndalang kesimlarining oʻz tartibida poʻlat toʻsinning pastki, ustki belbogʻlarining, devorining, plitaning beton qismining va uning kuchaytirilmagan boʻylama armaturasi yuzalarining maydonlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarshilik momentlari;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— beton kesimining ogʻirlik markazi sathidagi shartli qarshilik mementi;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIstb, Is — poʻlat-temir-beton toʻsinning poʻlatnikiga keltirilgan koʻndalang kesimining va poʻlat toʻsin koʻndalang kesimlarining teshiklarni chiqazib tashlagan qismlarining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZb,stb, Zbs, Zs1,s, Zs2,s — 16-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 526-bandida koʻrsatilganga binoan qabul qilinadigan keltirish koeffitsiyenti;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnb — mazkur SHNQning 512-bandiga binoan qabul qilinadigan, keltirish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheb,lim = 0,0016 — poʻlat-temir-beton konstruksiya uchun beton koʻndalang kesimining ogʻirlik markazi sathida boʻladigan, uning chegaraviy nisbiy deformatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRy, Rb, Rr = Rrs — mazkur SHNQ ning 328 va 329-bandlariga koʻra poʻlat konstruksiyaning, mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga mazkur SHNQning 168-bandiga koʻra olinadigan kuchlantirilmagan boʻylama armaturalarning hisobiy qarshiliklaridir;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ3 = 1 + h(æ — 1) — poʻlat toʻsinni eguvchi moment bilan boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ4 = æ3 / m1 — poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini tekshirishdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent, u 1,0 dan kam boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ — mazkur SHNQning 348-bandiga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — quyidagi 94-jadvalga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — poʻlat konstruksiya uchun mazkur SHNQning 336-bandiga koʻra qabul qilinadigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmb — 18-bobga koʻra qabul qilinadigan betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmr — 18-bobga koʻra olinadigan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— yetarli kuchlantirilmagan beton plitadan tushadigan yuklamani hisobga oluvchi poʻlat toʻsinning ustki belbogʻining ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 dan koʻp boʻlmasligi kerak;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — plastik deformatsiya kuchayishidan betondagi nisbiy deformatsiyaning koʻpayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda K =1 boʻlganida, 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishagar 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻlganida K=1,0 va 
qiymatlarini interpolyatsiya qilib topiladi
qiymatlarini interpolyatsiya qilib topiladiHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-rasm. Musbat ishorali eguvchi momentni qabul qiladigan poʻlat-temir-betonning koʻndalang kesimidagi zoʻriqishlar, kuchlanishlar va deformatsiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94-jadval | ||||||||
As2 | Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng | |||||||
As1 | 0 | 0,05 | 0,10 | 0,15 | 0,20 | 0,25 | 0,30 | 0,35 |
0 | 1,0 1,0 | 1,0 0,98 | 1,0 0,94 | 1,0 0,90 | 1,0 0,87 | 1,0 0,81 | 0,99 0,75 | 0,98 0,67 |
0,2 | 1,0 1,0 | 1,0 0,97 | 1,0 0,92 | 1,02 0,87 | 1,03 0,80 | 1,04 0,70 | 1,05 0,57 | 1,06 0,38 |
0,4 | 1,0 1,0 | 1,04 0,90 | 1,08 0,80 | 1,12 0,67 | 1,14 0,52 | 1,16 0,34 | 1,19 0,53 | 1,20 0,68 |
0,6 | 1,0 1,0 | 1,10 0,84 | 1,19 0,64 | 1,28 0,40 | 1,35 0,56 | 1,40 0,75 | 1,44 0,95 | 1,46 1,13 |
0,8 | 1,0 1,0 | 1,20 0,61 | 1,39 0,51 | 1,55 0,84 | 1,70 1,12 | 1,83 1,36 | 1,93 1,60 | 1,98 1,86 |
1,0 | 1,0 1,0 | 1,29 1,29 | 1,63 1,63 | 2,04 2,04 | 2,47 2,47 | 2,86 2,86 | 3,20 3,20 | 3,38 3,38 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94-jadval davomi | |||||||
As2 | Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng | ||||||
As1 | 0,40 | 0,45 | 0,50 | 0,55 | 0,60 | 0,65 | 0,70 |
0 | 0,96 0,58 | 0,95 0,45 | 0,92 0,28 | 0,88 0,52 | 0,83 0,68 | 0,75 0,76 | 0,63 0,82 |
0,2 | 1,07 0,49 | 1,06 0,61 | 1,05 0,72 | 1,02 0,82 | 0,99 0,91 | 0,90 0,99 | 0,75 1,05 |
0,4 | 1,21 0,84 | 1,20 0,98 | 1,18 1,12 | 1,16 1,22 | 1,13 1,30 | 1,09 1,38 | 1,04 1,42 |
0,6 | 1,47 1,30 | 1,46 1,45 | 1,45 1,58 | 1,42 1,69 | 1,39 1,76 | 1,35 1,84 | 1,30 1,90 |
0,8 | 2,00 2,08 | 2,02 2,29 | 2,01 2,47 | 1,99 2,52 | 1,97 2,50 | 1,91 2,46 | 1,84 2,38 |
1,0 | 3,49 3,49 | 3,56 3,56 | 3,57 3,57 | 3,53 3,53 | 3,43 3,43 | 3,29 3,29 | 3,05 3,05 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95-jadval | ||
Kriteriylar va tekshirishlar turlari | Quyidagi hisobiy hollardagi mustahkamlikni tekshirishlar va kriteriylar uchun formulalar | |
G | D | |
Kriteriylar: mustahkamliklar nisbatiga |
| - |
betondagi kuchlanishlarga (siquvchi +, choʻzuvchi -) |
|
|
Tekshirishlar: temirbetonning boʻylama armaturasidagi kuchlanishni (siquvchi +, choʻzuvchi -) | - |
|
ustki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -) |
|
|
pastki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -) |
|
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95-jadvaldagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM; M1; M2; σbi; σri; As2; Aw;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb; Ar; As; Wb,stb; Ws2,s; Ws1,s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnr; nb; Ry; Rb; Rr; ?3; h; m; mr; mb — cm, 93-jadvaldagi belgilashlarni qarang;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIsψ — maydonli (poʻlat konstruksiya materiali keltirilgan) boʻylama armatura bilan birgalikda ishlaydigan toʻsindagi sof ogʻirlikdagi (netto) poʻlat konstruksiyasi koʻndalang kesimiga toʻgʻri keluvchi maydon, qarshilik va inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZbs; Zb,sy; Zrs; Zr,sy — 17-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishæ5 = æ3/m2 — 1,0 dan kam boʻlmagan, toʻgʻrilovchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ustki poʻlat belbogʻning ishlash sharoiti koeffitsiyenti, 1,2 dan ortmasligi kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93 — 95-jadvallardagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = Nbr = Absb + Arsr — A va G hollarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = Nbr,R = AbRb + Arsr — B hollarda pastki belbogʻni tekshirayotganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = Nbr,R = AbRb + ArRr — B va V hollarda ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = NrR = ArRr — D hollarda, ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN = Nr = Arsr , ammo dan koʻp emas ArRr — D holda, pastki belbogʻni tekshirayotganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: 1. A, B, V hollarni mazkur SHNQning 529-bandi (17-rasm), G va D holni mazkur SHNQni 5.21-bandiga koʻra (17-rasm), qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Bu yerda As2 — poʻlat toʻsini yuzasining maydoni kichik belbogʻ maydoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Suratda poʻlat toʻsin yuzasining kichik belbogʻida moment va boʻylama kuchdan boʻladigan kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari, maxrajida poʻlat toʻsinning katta maydondagi yuzali belbogʻdagi oʻsha kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Temirbeton plitada siquvchi kuchlanishlar boʻlganida normal kuch N ni poʻlat toʻsinni choʻzuvchi deb, temirbeton va armaturada choʻzuvchi kuchlanishlar boʻlganida u kuch poʻlat toʻsinni siquvchi deb qabul qilmoq kerak (ikkala holdagi formulalarda N kuchiga musbat ishora qoʻymoq kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish530. Kesimning neytral oʻqi temirbeton taxtaning balandligi chegarasida toʻplanganida va taxtaning chiziladigan qismda mazkur SHNQning 155 va 156-bandlarida mbRbt dan katta qiymatdagi kuchlanishlar boʻlganida kesim tarkibiga betonning faqat siqilayotgan qismini kiritmoq kerak. Kesimning mustahkamligini temirbeton plitasining balandligida kuchlanishlarni notekis tarqalganini hisobga olib bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish531. Poʻlat temirbeton toʻsinni manfiy ishorali eguvchi moment taʼsiriga hisoblashni, 17-rasmda koʻrsatilgan G yoki D hisobiy hollarning birortasiga, temirbeton plitasining ogʻirlik markazi sathida betondagi kuchlanish ning qiymatiga bogʻliq, ravishda, 19-jadvalning formulalari bilan bajarmoq kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-rasm. Manfiy ishorali eguvchi momentga ishlaydigan poʻlat-temir-beton kesimdagi zoʻriqish va kuchlanishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoʻlat temirbeton egiluvchi toʻsinni koʻndalang kesimidagi poʻlat qismi dekoridagi urinma kuchlanish t qiymati M = Mx = Mu = 0 boʻlganda quyidagi shartni qanoatlantirishi shart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Q1 — birinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning poʻlat qismi qabul qiladi); Q2 — ikkinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning temirbeton qismi qabul qiladi) temirbeton plitani choʻzilish zonalarida, statik noaniq sistema uchun betonning oquvchanligi va koʻndalang choklarning siqilishini, koʻndalang yoriqlarni paydo boʻlishi, hamda betonning oʻtirishi va haroratning oʻzgarishi orqali aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIs va Istb – poʻlat kesimning va poʻlat poʻlatga keltirilgan temirbeton kesimning inersiya momenti; t — devor qalinligi; Si,s va Si,stb — “I” balandlikda kesilgan poʻlat qismning va poʻlatga keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning mos ravishda poʻlatning umumiy va umumiy keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan statik momentlari; æ2 — (175) formula va mazkur SHNQning 352-bandi boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish532. Ancha murakkab kesimlarni (masalan, eguvchi moment bilan tashqi boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsirida) mazkur SHNQning 529 — 531-bandlarining koʻrsatmalariga rioya etgan holda, ularning konstruktiv xususiyatlarini va kuchlanish holatlarini hisobga olib bajarmoq kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYuqori mustahkamlikdagi armaturali kesim uchun oldindan taranglashtiruvchi kuchni, armaturani tortish bosqichida tashqi yuklama deb hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKeyingi bosqichlardagi ishlashida N — ning yengillashtiruvchi (boʻshashtiruvchi) kuchini, beton va taranglashtirilmagan armaturalar bilan birgalikda hisobga olmoq kerak bu yerda yuqori mustahkamlikdagi armaturaning mustahkamligini qoʻshimcha ravishda tekshirmoq kerak. D holda yuqori mustahkamlikdagi armaturani, poʻlat konstruksiyada plastik deformatsiya rivoji cheklangan holatdagi armaturada zoʻriqishning kuchayishini hisobga olib tekshirish kerak. Kesimga eguvchi moment M bilan birga tashqi boʻylama kuch Ne taʼsir etganda, kesimning koʻrilayotgan qismining ogʻirlik markazi holatining oʻzgarishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha eguvchi momentni ham hisobga olmoq kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish533. Boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitali kesimni hisoblashni A, B, V, G va D hisobiy hollariga bajarish kerak. Bu yerda B, V va D hollarda plitani mazkur SHNQning 204, 205, 206, 207, 209 va 523-bandlariga binoan nomarkaziy siqilayotgan yoki nomarkaziy choʻzilayotgan temirbeton sterjen deb qabul qilib, chegaraviy muvozanatga hisoblash kerak, butun yaxlit kesimni hisoblashda esa, uning plita kesim qabul qilayotgan choʻzuvchi yoki siquvchi boʻylama kuchlarning teng taʼsir etuvchisining poʻlat qismi ahvolini birmuncha yengillashtirayotganini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Chidamlilikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish534. Chidamlilikka hisoblashni, temir yoʻl koʻpriklarida konstruksiyaning poʻlat va temirbeton qismlari, hamda poʻlat bilan temirbetonni birlashtiruvchi konstruksiyalar uchun, piyodalar, shahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida faqat konstruksiyaning poʻlat qismi va ularni temirbeton bilan birlashtirib mahkamlovchi elementlari uchun bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu holda beton bilan jipslashib ketgan yuqori mustahkamlikdagi armaturani temirbeton qismiga, jipslashmagan armaturani esa poʻlat qismiga kiritish kerak. Chidamlilikka hisoblashda betonning noelastik deformatsiyalarini mazkur SHNQning 516-518-bandlariga va 20-ilovasiga binoan hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChidamlilikka hisoblashda gorizontal yuklarni, harorat taʼsirini va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. 
ni aniqlayotganda kesimning tarkibiga koʻrilayotgan yuklanish holatida betonning choʻzilish boʻlmaydigan qismini kiritish kerak. Chidamlilikka tekshirishlarni mazkur SHNQning 226 — 229 va 379-bandlarida koʻrsatilgan talablarni hisobga olib bajarish kerak.
ni aniqlayotganda kesimning tarkibiga koʻrilayotgan yuklanish holatida betonning choʻzilish boʻlmaydigan qismini kiritish kerak. Chidamlilikka tekshirishlarni mazkur SHNQning 226 — 229 va 379-bandlarida koʻrsatilgan talablarni hisobga olib bajarish kerak.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish535. Temir yoʻl koʻpriklari kesimining temirbeton qismida kuchaytirilmagan armaturali poʻlat temirbetonli toʻsinlarini chidamlilikka hisoblashni quyidagi formulalarga asosan bajarish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M1w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan ishlashning birinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM2w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan, statik noaniq turkumlarda betonning titrama oquvchanligidan boʻladigan eguvchi momentni ham kiritgandagi ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW'i,stb — sof poʻlat-temir-beton kesimning i (bf, s1, s2) tolasidagi sathga nisbatan betonning poʻlatga keltirilgan koeffitsiyenti 
boʻlgandagi aniqlangan qarshilik momenti; Evk r — 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olgandagi shartli elastiklik moduli;
boʻlgandagi aniqlangan qarshilik momenti; Evk r — 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olgandagi shartli elastiklik moduli;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmb1 — mazkur SHNQning 162-bandiga binoan olinadigan koʻp marta takrorlanuvchi yuklama taʼsiridagi betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti; qolgan belgilashlar mazkur SHNQning 229, 379, 529-bandlaridagi va 16-rasmdagi qabul qilingan belgilarga mos keladi. Toʻsinning devorida, kuchlanishni birorta joyga toʻplagichlar boʻlganida, kesimning u joydagi nuqtalarining chidamliligini (94) va (95) formulalarga qarashlik momentlarning va gw koeffitsiyentining tegishli qiymatlarini qoʻyib, hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Yorilishga chidamlilikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish536. Temirbeton plitalarning poʻlat konstruksiyalar bilan birga ishlagandagi yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 230 — 248 va 522-bandlarining talablariga binoan bajarish kerak. Bu yerda yoriqning hosil boʻlishiga hisoblashda, betonga choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini, mazkur SHNQning 516-bandiga binoan olingan foydalanish bosqichida noelastik deformatsiyani eʼtiborga olib, ekspluatatsiyaviy yuklamalardan hisoblangan, elastik ishlaydigan poʻlat-temir-betonning betonning chekka tolasidagi kuchlanish bilan solishtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoriqning ochilishiga hisoblashlarda, chekka qatordagi boʻylama armaturadagi kuchlanishni, mazkur SHNQning 5.22-bandiga koʻra uning maydonining kattalashishini va noelastik deformatsiya taʼsiridan kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olib aniqlash kerak. Kuchaytirilmagan boʻylama armatura boʻlganida va kesim ikkita bosqichda ishlaganida choʻzuvchi kuchlanish ushbu formula orqali aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M2 — foydalanishdagi yuklamalardan ikkinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment, (statik noaniq turkumlarda betonning oquvchanligini, koʻndalang choklarning qisilishini, temirbeton plitaning choʻzilayotgan qismida koʻndalang yoriqlar hosil boʻlishini hamda betonning choʻkishini (qisqarishini) va harorat oʻzgarishini hisobga olib topiladi); boshqa belgilashlar mazkur SHNQning 522, 529, 531-bandlarida va 17-rasmda koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish537. Choʻziladigan yigʻma temirbeton plitada koʻndalang choklarda kuchaytirilmagan armatura ulanmagan boʻlganida yoriqning ochilishi (ikkita bosqichda ishlaganda) ushbu formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, s2,s2 — ustki poʻlat belbogʻda ikkinchi bosqichda ishlashdagi yuklamalar va taʼsirlardan, choʻzilayotgan tomonda temirbeton plita yoʻq deb hisoblagandagi, choʻzuvchi kuchlanish; la — koʻndalang choklar oldidagi birlashtiruvchi konstruksiyalar orasida masofa yoʻq boʻlganda plita bloklarining uzunligi; Zbf,s , Zs2,s — masofa, 17-rasmda koʻrsatilganga binoan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDcr,d = 0,03 sm — koʻndalang kuchni qabul qilishga moʻljallangan armatura boʻlgan koʻndalang chokdagi yoriq ochilishining cheklangan eni; chokda armatura yoʻq boʻlganida Dcr,d ni koʻndalang kuch chok orqali berilmaydi deb hisoblash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklarida temirbeton plitalarga yelimlangan choklar qilinganda, ularning yorilishga chidamliligini 2a darajali talabga binoan tekshirish kerak; avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining temirbeton plitalarini yorilishga chidamliligini tekshirishda choʻzuvchi kuchlanishlarning qiymati (24-jadvaldagi) 0,5 Rbt,ser dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKuchaytirilgan temirbeton plitada yelimlangan choklar qilinganida uning yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 536-bandiga binoan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Temirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya birlashishini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish538. Birlashtiruvchi konstruksiyani, birlashtiradigan chokdagi kesuvchi kuchdan boʻladigan suruvchi kuchlar SQ ga va harorat taʼsiridan, betonning qisqarishi, yuqori mustahkam armaturani ankerlashdan, vantlar yoki raskoslar va h.k.lar taʼsiridan boʻladigan boʻylama suruvchi kuch SN ga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton plitalarning chekka qismlarida joylashgan birlashtiruvchi konstruksiyalarni uzuvchi kuchlarga, jumladan harorat taʼsiridan va beton qisqarishidan boʻladigan kuchlarga ham hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish539. Temirbeton plitani va poʻlat konstruksiyani birlashtiruvchi choklar boʻylab suruvchi kuchni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, σb1, σb2 — uzunlikdagi plitaning hisoblanadigan qismining oʻng va chap tomonlaridagi kesimlarida betonning koʻndalang kesimlarining ogʻirlik markazlaridagi kuchlanishlar; σr1, σr2 — oʻsha kesimlarga tegishli, boʻylama armaturadagi kuchlanishlar; Ab, Ar — mazkur SHNQning 529 va 522-bandlariga muvofiq koʻrsatkichlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton plitadagi choʻzuvchi kuchlanish 0,4Rbt,ser dan ortiq boʻlganida, suruvchi kuchni plitada yoriqlar bor deb hisoblab aniqlash va armaturadagi kuchlanishni plitaning boʻylama bikrligini mazkur SHNQning 529-bandiga koʻra σr ni eʼtiborga olib hisoblash kerak. Chekkadagi toʻla suruvchi kuch Se ni, chekkada deb qabul qilib va chekkadagi hisoblanayotgan qism uzunligini:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdeb belgilab aniqlash kerak, bu yerda, N — poʻlat-temir-beton element koʻndalang kesimining hisobiy balandligi; bsl — mazkur SHNQning 525-bandiga binoan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya orasida, taʼsir etishning murakkab hollarida, suruvchi kuchlarning taqsimlanishini 23-ilovasiga binoan qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish540. Chekka qismdagi temirbeton plitani poʻlat konstruksiyadan uzib ajratuvchi kuch Sab ni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Zb,s2 — betonning koʻndalang kesimi ogʻirlik markazidan poʻlat konstruksiyaning ustki tolasigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSe, H, bsl — mazkur SHNQning 539-bandiga binoan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzib ajratuvchi kuch Sab ni plitaning uchidan 0,024 (N + bsl) masofada qoʻyilgan deb qabul qilish kerak (23-ilovasi rasmiga qarang).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish541. Poʻlat qismni temirbeton bilan birlashtiruvchi konstruksiyalarini hisoblashlarda quyidagilarni:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) mustahkam tirgaklar boʻlganida — tirgakning ezilayotgan hisobiy yuzasidan berilayotgan siquvchi kuchlanishning epyurasini toʻgʻri burchakli deb hisoblagan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) egiluvchan vertikal tirgaklar boʻlganida — tirgakning egilishga, 24-ilovasiga binoan ezish bilan ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) qiya joylashgan ankerlar boʻlganida — 21-ilovasi bilan ankerning, choʻzilish va betonni ezish bilan egilishlarining birgalikdagi ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) poʻlat belbogʻlar bilan plitaning yuqori mustahkamlikdagi bolt bilan birlashganida bogʻlovchi qismlar boʻlganida — 27-bobga koʻra yuqori mustahkamli boltlarni friksion birlashtirish hisobidan chiqqan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) yuqori mustahkam boltlar bilan temirbetonni siquvchan birlashtiruvchi choklar boʻlganida — 22-ilovasiga binoan birlashtirish chokining tegishib turadigan yuzalari boʻylab ishqalanishga ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) boltli yelimlangan birlashtiruvchi choklar boʻlganida yelimlagandagi yopishish kuchlarini hisobga olgandagi “g” va “d” bandlariga binoan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) taroqli tirgaklarga oraliq qurilma uzunligida tekis tarqalishini hisobga olingandagi suriluvchi va ajraluvchi hisobiy kuchlar taʼsiriga binoan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish542. Mustahkam tirgakli birlashtiruvchi konstruksiyalarni quyidagi formulalarga binoan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻl koʻpriklarida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkamlik boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchidamlilikka
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishavtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida — mustahkamlikka
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbajarish kerak, bu yerda, Sh, Sw — tegishli mustahkamlikka yoki chidamlilikka hisoblayotganda bitta tirgakka toʻgʻri keladigan suruvchi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb,dr — betonning tirgak bilan ezilish yuzasining maydoni; (silindrsimon va doʻgʻasimon shakldagi tirgaklarda — ularning diametrial kesimining maydoni);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmbl — mazkur SHNQning 535-bandiga binoan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYigʻma temirbeton plitalarda va tirgaklar teshiklarida joylashganida, hisobiy qarishlik Rb ni bloklar betonining klassiga koʻra qabul qilish kerak, lekin quymaning qalinligini ezilish maydoniga kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTirgaklar plitaning boʻylama choklarida joylashganida butun ezilish yuzasini hisobga olish kerak, va hisobiy qarshilikni chokni toʻldiruvchi quyma betonning klassiga koʻra qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda mustahkam tirgaklar temirbeton qovurgʻa yoki vutlarda joylashgan boʻlsa, Sh va Sw larning qiymatini keltirilgan formulalarning oʻng tomonini, 
boʻlganda 0,9 ga koʻpaytirib, 
boʻlganda 0,7 ga koʻpaytirib topish kerak, bu yerda, — bdr qovurgʻa yoki vut betonining tirgak bilan hisobiy ezilish maydonining ogʻirlik markazi sathidagi eni.
boʻlganda 0,9 ga koʻpaytirib, boʻlganda 0,7 ga koʻpaytirib topish kerak, bu yerda, — bdr qovurgʻa yoki vut betonining tirgak bilan hisobiy ezilish maydonining ogʻirlik markazi sathidagi eni.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish543. Poʻlat qismiga birlashtiruvchi konstruksiyalarni mahkamlashlarni mazkur SHNQning 399 — 425-bandlariga koʻra hisoblash kerak. Mustahkam tirgakni konstruksiyaning poʻlat qismiga mahkamlashni hisoblashlarni suruvchi kuchdan boʻladigan momentlarni hisobga olib bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish544. Birlashtiruvchi konstruksiyada mustahkam tirgak va qiya ankerlarni bir vaqtning oʻzida foydalanganda, ularning birgalikdagi ishlashini, birlashtiruvchi chokning toʻla qarshiligini tirgaklar va ankerlarning qarshiliklarining yigʻindisiga teng deb hisoblash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Bikrlikni tekshirish, qurilish koʻtarilishini aniqlash va gorizontal yuklamalarga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish545. Taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan vertikal egilishlarni va tebranish davrini aniqlashdagi koʻchishlarni, betonda yuz beruvchi kuchlanishlarning ishoralaridan qatʼiy nazar, uni elastik holda ishlaydi deb hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir oraliqli toʻsinning bir xil taqsimlangan yukdan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda ℓ — tayanish nuqtalari orasidagi taxminiy oraliq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEδ — siqilish va taranglikda betonning elastiklik moduli (29-jadval)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJnp — metallga olib keladigan poʻlat temirbeton qirqimining inersiya momenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(283)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda Jst — oraliq qirqimida poʻlat toʻsinining inersiya momenti (17-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJB — beton plitaning inersiya momenti (29-jadval);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFcτ — metall toʻsinning kesim maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFδ — temirbeton plitaning kesimi maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZ — birlashtirilgan kesimning ogʻirlik markazining holati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(284)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda So — 0-0 oʻqiga nisbatan statik momenti (93-rasm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(285)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — temirbeton plita va metall toʻsinning ogʻirlik markazlari orasidagi masofa 
— keltirish koeffitsiyenti (286)
— keltirish koeffitsiyenti (286)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda Fδ — 58-jadval boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishErkin gorizontal tebranishning davrlarini aniqlashda temirbeton plitaning gorizontal tekislikdagi salqiligini kesim tarkibidagi himoyalovchi qatlamni, ballast togʻora yon tomonlarining nam toʻsgich qatlamlarining va temirbeton piyodalar yoʻlaklari bloklarining taglaridagi tayyorlovchi qatlamchalarni kiritish bilan aniqlash ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYigʻma plitali oraliq qurilmaning qurilish balandligini hisoblashda betonning qisqarishini hisobga olinmaydi. Monolit plitali qatnov qismi oraliq qurilmasining qurilish balandligini hisoblashda, plitaning ketma-ket betonlanishini, betonning oʻtirishi va oquvchanligini, inshootning poʻlat va temirbeton qismlaridagi haroratni sakrashini, hamda betonni qattiqlashishidagi oʻz-oʻzini isitishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish546. Bitta yoʻlli temir yoʻl va oraliq qurilmalarda temirbeton plita gorizontal tekislikda, gorizontal yuklamalardan boʻladigan eguvchi momentlar va temirbeton elementi bilan poʻlat konstruksiyaning birgalikdagi ishlashidan — egiluvchi (yoki choʻzilib-egiluvchi) element deb mustahkamlikka tekshirilishi kerak. Bu holda harorat taʼsiri va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. Vertikal yuklama va taranglash kuchi taʼsiridan plitaning betoni plastik holatda boʻlganida va gorizontal eguvchi momentni qabul qila olmaganida, u konstruksiyaning poʻlat qismi tomonidan qabul qilinadi. Bu holda betondagi toʻla nisbat deformatsiya eb,lim gorizontal eguvchi momentni hisobga olganda 0,0016 dan ortmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Konstruksiyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish547. Temirbeton plitani poʻlat bosh toʻsinlar va fermalar bilan, ularning butun uzunasi boʻylab birlashtirish kerak. Yorilishga chidamlilikning talab qilinadigan darajasi boʻylama yoʻnalishda armaturalash yoki taranglashtirish bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarni talab qilingan mustahkamligini uning kesimlar balandligini kamaytirish, metall sarfini qisqartirilgan holda oldindan zoʻriqtirish orqali olib boriladi. Egiluvchi elementni oldindan siqish uning butun uzunligiga emas, balki maksimal eguvchi momentlar taʼsir qiluvchi zonalarida boʻladi. U yuksak mustahkamlikka ega boʻlgan payvandlanuvchi armatura tashqi sterjenlari orqali olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish548. Oʻtish qismining temirbeton plitasining qalinligi 3-boʻlimda koʻrsatilgandan kam boʻlmasligi kerak. Temirbeton plitaning ishchi kesimi tarkibiga kiradigan piyodalar yoʻlagi tagidagi konsolining qalinligi yigʻma konstruksiyalar uchun 8 sm dan kam, monolitlilar uchun esa — 12 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish549. Yigʻma temirbeton plitani poʻlat konstruksiya bilan birlashtirishni friksion, boltelimli yoki kavsharlovchi birikmalarni ishlatib amalga oshirish zarur. Qatnov qismi plitasi ustini i = 0,02 ga teng boʻlgan qiyalik bilan oqishni taʼminlovchi uchburchak qurilmasisiz bajarish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYigʻma temirbeton plitalarni teshiklarga va choklarda joylashadigan va quyma beton bilan toʻlgʻaziladigan tirgaklar va ankerlar bilan birlashtirish ruxsat etiladi. Tirgaklar bilan konstruksiyaning plita bloklarining orasidagi yoriqning eni, oraliq qurilma uzunasi yoʻnalishida 5 sm dan, koʻndalang yoʻnalishida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Tirgaklar va ankerlarni, tepasi berk boʻshliq va yoriqlarga hamda qiyin toʻlgʻaziladigan joylarga joylashtirish ruxsat qilinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUzlukli birlashtiruvchi choklar qilinganida tayanch uchastkalari orasida mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitaning mustahkamligi taʼminlangan boʻlishi kerak, bu holda plita bilan belbogʻ orasidagi boʻshliqning balandligi, belbogʻni boʻyashga yetarli boʻlishi kerak. Qatnov qismining monolitli temirbeton plitasini oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlari bilan qoʻshilishi doimiy va vaqtinchalik yuklar taʼsirida oʻzaro birga ishlashini taʼminlash uchun metallkonstruksiyalarni zavodda tayyorlash davrida poʻlat tasmalardan iborat uzluksiz taroqsimon tirgaklarni asosiy toʻsinlarni ustki belbogʻlariga payvandlash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaroqsimon qurilmalar shahar, avtomobil va temir yoʻl koʻpriklari, kesilgan va uzluksiz yoʻl oʻtkazgich va estakadalarning har qanday gabaritli va oraliqli poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarida, gorizontal va vertikal egriliklarda, hamda qiyshiq chorrahalarda ishlatiladi. Monolitli plita armaturasi taranglashtirilmagan yoki oldindan zoʻriqtirilgan, hamda plita va metallkonstruksiyalarni oʻzaro birga ishlashida kuchlarni boshqaradigan boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTaroqsimon tirgaklar, metall toʻsin elementlari boʻlib, qatnov qismi plitasi beton ankeridir va umumlashgan poʻlat temirbeton konstruksiyasida surilish va ajrovchi kuchlarni qabul qiladi. Metall toʻsindan betonga kuch va undan orqaga taroqning teshiklari va boʻshliqlarida joylashgan kalta va uzun koʻndalang armatura sterjenlari orqali uzatiladi. Bunda beton siqilish va parchalanishga ishlaydi. Taroqlarni metall ikki tavrli va qutisimon toʻsinlar ustki belbogʻlariga uzluksiz payvandlab mahkamlanishi metallkonstruksiyalar va plitalar betonida boʻluvchi kuchlanishlar konsentratsiyasini oldini olishga xizmat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmalar uzunligida taroqsimon tirgaklarni uzluksizligi elementlarni birikuvchi yarimavtomatik payvandlashning (tayyorlanmalar) yaxlit payvandliligini taʼminlash orqali olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish550. Birlashtiruvchi konstruksiyaning joylanishi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkam tirgak bilan ankerlar orasidagi toza masofa plitaning oʻrtacha qalinligidan sakkiz marta koʻp qiymatidan oshmasligi kerak. Oʻrtacha qalinligi, plitaning ishlaydigan maydonini, uning hisobiy eniga boʻlib topiladi. Bu yerda plitaning maydoni qovurgʻa yoki vutlar maydonlarini hisobga olib, qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkam tirgaklar orasidagi toza masofa tirgak bilan betonning hisobiy ezilish maydoni balandligining 3,5 barobar qiymatidan kam boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishankerlar orasidagi toza masofa 3 dan dan kam boʻlmasligi kerak, dan — anker sterjenining diametri. Temirbeton plitani qisuvchi yuqori mustahkam boltlarning orasidagi minimal masofalar 96-jadvaldan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96-jadval | ||
Normalangan oʻlcham | Kuyidagi diametrli (mm, da), boltlarning orasidagi ruxsat qilingan minimal masofa, mm, da | |
22 | 24 | |
Teshikning markazidan temirbeton elementining chekkasigacha | 100 | 120 |
Barcha yoʻnalishlarda teshiklar — markazlari orasidagi | 140 | 160 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish551. Mustahkam tirgaklarning konstruksiyasi, ezilish maydoni boʻylab beton deformatsiyasi bir xil boʻlishini taʼminlashi va betonni sinib tushishga olib kelmasligi kerak, masalan, burchaklar mavjudligidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTirgakdan betonga bosim oʻtkazadigan sirtining tagi doʻmboq boʻlganida (silindrik tirgaklar va h.k.) betonning tirgak bilan mahalliy siqiladigan qismini armaturalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish552. Ankerlarni suruvchi kuch yoʻnalishiga 45° burchak ostida joylashgan ilmoqlar turida oʻrnatish kerak. Yakka armaturali ankerlarni qoʻllash ruxsat etiladi. Qistiriladigan qismlarda ilmoqli armaturali ankerlarni mustahkam tirgaklar bilan birgalikda ishlatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish553. Yigʻma temirbeton plitalarni poʻlat belbogʻlar bilan yuqori mustahkam boltlar ishlatib birlashtirish uchun quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuqori mustahkam boltlar joylanadigan teshiklarni tayyorlash va montaj qilish normalari bilan koʻrsatilgan, ruxsat etilgan oʻrnatilishini taʼminlaydigan kattaroq diametrini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻysinuvchan taglik qismlarni yoki boshqa choralarni qoʻllab, tortishdagi poʻlat listning deformatsiyasi hisobiga zichlanmaslikni yoʻqotish imkonini taʼminlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish554. Temirbeton plita uning poʻlat qismdan uzilib ajralib ketmasligini taʼminlash uchun ankerlangan boʻlmogʻi kerak. Temirbeton plitaning ankerlanishini taʼminlay olmaydigan mustahkam tirgaklarda uning ajralishiga qarshi qoʻshimcha choralar koʻrilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda qiya ankerli birlashmalarda suruvchi kuch taʼsir yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin boʻlganida, yangi yoʻnalishga qiya boʻlgan ankerlar qoʻyiladi yoki qiya ankerlarni tik ankerlar bilan birgalikda joylash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish555. Yigʻma temirbeton bloklarning koʻndalangiga ulanadigan joylarini quyidagilarni ishlatib qurish tavsiya etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishulanadigan joylar uchlarining sirtlarini yelimlab, uchlariga kamida 0,5 MPa (5 kgk/sm2) bosim beradigan kuch bilan qisishni; chiqib turgan armaturalarni svarkalashni va keyin chokni beton bilan quyishni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish556. Yigʻma temirbeton plitalarga, blokning butun uzunasiga birlashganida ustki poʻlat belbogʻ va temirbeton blok orasiga, ustki belbogʻni zanglashdan saqlovchi beton yoki qorishma qatlami loyihalanishi kerak. Qorishma yoki beton qatlamning qalinligi 5 sm va undan ortiq boʻlganida armaturalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29-bob. Yogʻoch konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish557. Yogʻoch koʻpriklarda zavodda tayyorlangan elementlar qoʻllanilishi kerak, temir koʻpriklarning elementlari va barcha koʻpriklar yopishqoq birikmalarining elementlari faqat zavodda tayyorlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch temir yoʻl koʻpriklar oraliq qurilmalari progonlar yoki oddiy (birlashmagan) paketlardan iborat boʻlgan toʻsinli estakada turida ishlatilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish558. Yogʻoch koʻpriklar uchun, yogʻochni chirishdan himoya qiladigan, zarur hollarda esa yongʻinga bardosh berish darajasini oshirish uchun maxsus choralar koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish559. Yogʻoch koʻpriklarning konstruksiyasi hamma joylarini koʻrishga, tozalashga, bolt va tyajlarni tortib mahkamlashlar oqibatida yuz berishi mumkin boʻladigan boʻshashishlarni toʻgʻrilashga, hamda ayrim elementlarida oddiy taʼmirlash ishlarini oʻtkazishga, temir yoʻl koʻpriklarida kapital turdagi koʻpriklar yoki quvurlar bilan almashtirishga qulay va moslashgan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKonstruksiyalarda qoʻllanilayotgan tugunlar, ulanishlar va birikmalar, inshootning qismlari va alohida elementlari orasida zoʻriqishning bir meʼyorda tarqalishini taʼminlashi kerak. Loyihalashda, konstruksiyaning ayrim qismlarini shamollatish uchun sharoit yaratishga alohida eʼtibor qilinishi kerak. Yogʻoch koʻpriklarni yogʻli va suvda eriydigan 60 — 80°S haroratgacha isitilgan antiseptiklar bilan chyotka yoki sachratuvchi gidropulta yordamida 2 — 4 soat oraligʻida 2-marta ishlov berish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish560. Toʻsinli estakada koʻpriklarida bitta qatorli tayanchlar boʻlganida gorizontal kuchlarni qabul qilishga, har beshinchi tayanchni ikkita yoki koʻp qatorli etib qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish561. Yogʻoch tayanchlar muzlar va har xil suzib yurgan narsalar taʼsiridan qoplamalar, oʻramalar va muzkesarlar yordamida ishonchli darajada himoya qilingan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Materiallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish562. Yogʻoch koʻpriklar uchun GOST 9463 va GOST 8486 talablariga javob beradigan qaragʻay, archa, listvennitsa, pixta daraxtlari ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmaning egilishga va choʻzilishga ishlaydigan hamda koʻprik bruslari 1-chi nav yogʻoch materialdan qilingan boʻlishi zarur. Koʻprik konstruksiyalarining qolgan elementlari 2-chi nav yogʻoch materiallardan tayyorlanishi mumkin. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimli yelimlangan toʻsinlarning chekka tomonlarida (qirrasidan umumiy balandligining 1/6 qismigacha, ammo ikkita doskadan kam boʻlmagan) 1-nav taxtalar ishlatilishi zarur, qolgan qismlarida esa 2-nav taxtalar ishlatilishi ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirlashtiruvchi mayda boʻlaklarni (detallarni) (yostiqlar, ponalar va hokazolar) tayyorlash uchun, tanlab olingan, qattiq bargli jinsli daraxtlarni (eman, shumtol, buk va grablarni) ishlatish zarur, ular yumaloq holda ishlatilganida GOST 9462, tilingan taxtalar holida ishlatilganida esa GOST 2695talablariga javob berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarning tayanchlaridagi oʻtirma va tayanch bruslari uchun GOST 9462 va GOST 2695 larga toʻgʻri keladigan qattiq bargli jinsli — eman, shumtol, buk va grab daraxtlaridan qilingan yumaloq yogʻoch va bruslarni ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish563. Yogʻoch koʻpriklarning elementlarini tayyorlashda ishlatiladigan yogʻochlarning mustahkamlik xususiyatlari (meʼyoriy va vaqtinchalik qarshiligi) QMQ 2.03.08 dagi tanlangan navdagi yogʻoch materiallar uchun belgilangan talablarga javob berishi kerak. Yogʻoch fermali koʻprik qurishda va yogʻochning past mustahkamlikda ekanligi koʻringan barcha hollarda, ishlatiladigan yogʻoch namunalarini laboratoriyada mustahkamlikka sinab, tekshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSinashda koʻringan mustahkamligi meʼyoriy qarshilikdan kam boʻlmaganida, yogʻoch ishlatishga yaroqli deb hisoblanadi. Yumaloq yogʻoch va bruslarning mustahkamligini ushbu meʼyorning mazkur SHNQ ning 559-bandida koʻrsatilgan davlat standartlarida keltirilgan tegishli talablarga binoan baholash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish564. Ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namliklari % da — yumaloq holatdagi yogʻochlarniki 25 dan, tilingan yogʻochlarniki 20 dan, yelimlangan konstruksiyalar uchun ishlatiladiganlariniki 12 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIchki xoʻjalik avtomobil yoʻllari, qishloq xoʻjaligi korxonalari va tashkilotlari, kichik avtoyoʻl va shahar koʻpriklarida ustki toʻshama, koʻndalang toʻsinchalar va gabarit chegarasiga qoʻyiladigan bruslar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuvning eng past sathidan pastda joylashadigan elementlar va qoziq oyoqlar uchun ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namligi cheklanmaydi. Yogʻoch materiallari qurilish maydonchasi sharoitida tayyorlanganda, ularni chirishdan himoya etish taʼminlanganda, yuk koʻtarib turadigan elementlar uchun 25 % gacha, yordamchi elementlar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish565. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblarning talablarini qanoatlantiradigan poʻlatdan tayyorlangan armaturalar, yupqa taxta, boʻlak shakldagi va fasonli prokatlar qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMixlarni GOST 4028 ga, poʻlat dyubellarni esa TU 14-4-1231ga binoan qoʻllash kerak. Asoslangan hollarda TU 10-69-369ga binoan vintli poʻlat mixlarni ishlatish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish566. Konstruksiya elementlarini yelimlashda, talab qilinadigan mustahkamlikka, suvga chidamlilikka, biologik taʼsirlarga chidamlilikka ega boʻlgan va uzoq muddatga yaroqli: foydalanish sharoitiga bogʻliq holda QMQ 2.03.08 talablariga toʻgʻri keladigan fenolli, rezorsinli va fenolli-rezonsinli yelimlarni qoʻllash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch materialni metall bilan yelimlash uchun epoksid yelim ishlatish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Material va birikmalarning hisobiy xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish567. 1-nav qaragʻay yogʻochining, uning namligiga bogʻliq ravishdagi hisobiy qarshiliklarini quyidagi 97-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97-jadval | |||
Kuchlanish hollari va elementlarning xususiyatlari | Quyidagi % lardagi hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) da | ||
belgilanishi | 25 va undan kam | 25 dan koʻp | |
1. Egilish: |
| ||
a) chekkalari tabiiy holatdagi yumaloq yogʻochdan qilingan elementlarniki | Rdb | 17,7 (180) | 15,2 (155) |
b) bruslardan va chekkalari qirrali kesilgan yogʻochdan qilingan elementlarniki | 15,7 (160) | 13,7 (140) | |
v) toʻshaladigan taxtalarniki va boshqalarniki | 13,7 (140) | 11,8 (120) | |
2. Tolalari boʻylab choʻzilish | Rdt | 11,8 (120) | 9,8 (100) |
3. Tolalari boʻylab siqilish va ezilish | Rdc, Rdqs | 14,7 (150) | 11,8 (120) |
4. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi | Rdq | 1,77 (18,0) | 1,47 (15,0) |
5. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda mahalliy ezilish: |
| ||
a) yuzma-yuz oʻymalarda (ezilish maydonining uzunligi 15 sm gacha boʻlganda) | Rdqp | 3,1 (32,0) | 2,5 (26,0) |
b) shaybalarning tagidagi ezilish burchagi 90° dan 60° gacha boʻlganida | 3,9 (40,0) | 3,3 (34,0) | |
6. Egilishda tola boʻylab qirqilishi (eng katta qiymati) | Rdab | 2,35 (24,0) | 2,15 (22,0) |
7. Elementning ikkita brutto qalinligini va 10 oʻyma chuqurligiga teng uzunlikni hisobga olgan holda, oʻymalar ulangan joydagi (maydon boʻyicha oʻrtacha) qirqilish: | |||
a) tola yoʻnalishida | Rdam | 1,57 (16,0) | 1,47 (15,0) |
b) tolaga koʻndalang yoʻnalishda | Rdsm | 0,78 (8,0) | 0,69 (7,0) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Yogʻochning ezilishga va tola yoʻnalishiga a burchak ostida qirqilishiga hisobiy qarshiligini ushbu formula bilan aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rd1, Rd2 lar — a1=0° va a2=90° boʻlganidagi ezilishga yoki siqilishga hisobiy qarshiliklar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Elementning yuklanmagan qismining uzunligi ezilish maydonidan va element qalinligidan kam boʻlmaganida, uning uzunligi qismidagi tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilishga (ushbu jadvalning 5 vaziyatida koʻrsatilgan holatlardan tashqari) hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ls — yogʻochning tolasi boʻylab ezilish maydonining uzunligi, cm, da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Elementning hisobiy kesimlarida, kesish yoki teshish oqibatida, boʻshashish holati boʻlganda, tegishli hisobiy qarshiliklarni qiymati quyidagiga teng boʻlgan elementlarning ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻziladiganlari uchun — 0,80 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishegiladigan bruslar uchun — 0,85 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishegiladigan yumaloq yogʻochlar uchun — 0,90 ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-nav qaragʻay yogʻochining hisobiy qarshiliklari 1-nav uchun belgilanganlaridan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtolalari boʻylab choʻzilgandagisi 30 % ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqolgan barcha kuchlanish holatlardagisi 10 % ga kam miqdorda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish568. Yelimlanadigan taxtalarning qalinligi 33 mm va element balandligi 50 sm va undan kam boʻlgan yelimlangan qaragʻay yogʻochlarning hisobiy qarshiliklarini quyidagi 98-jadvaldan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98-jadval | |||
Kuchlanish holati | Hisobiy qarshiliklar | ||
Belgilanishi | MPa | kgk/sm2 | |
1. Brusning egilishi | Rdb | 17,7 | 180 |
2. Tola boʻylab choʻzilish | Rdt | 12,7 | 130 |
3. Tola boʻylab siqilish | Rds | 15,7 | 160 |
4. Tola boʻylab ezilish | Rdqs | 14,7 | 150 |
5.Tolaning koʻndalangiga barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi | Rdcq, Rdq | 1,96 | 20,0 |
6. Tolaning koʻndalangiga mahalliy ezilishi: |
| ||
a) konstruksiyaning tayanadigan joyidagi tekislikda | Rdq | 2,50 | 26,0 |
b) shaybalarning tagida ezilish burchagi 90° dan 60°gacha boʻlganda | Rdap | 4,31 | 44,0 |
7. Egilishda yelimlangan choklarda tolalar boʻylab katta qirqilish | Rdaf | 1,47 | 15,0 |
8. Yelimlangan choklarda tolalarni koʻndalang parchalash | Rdsf | 0,78 | 8,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQalinligi 33 mm dan farq qiladigan taxtalarni (qatlamlarni) qoʻllashda egilishga, siqilishga va tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiliklarini quyidagilarga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 19 mm va undan kam boʻlganida — 1,10 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 26 mm boʻlganda — 1,05 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqalinligi 43 mm boʻlganda — 0,95 ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYelimlangan elementlarning balandligi 50 sm dan katta boʻlganida egilishga va tola boʻylab siqilishga hisobiy qarshiliklarni quyidagi 99-jadvalda keltirilgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99-jadval | |
Kesim balandligi, sm,da | Ish sharoiti koeffitsiyenti |
50 va undan kam | 1,00 |
60 | 0,96 |
70 | 0,93 |
80 | 0,90 |
100 | 0,85 |
120 va undan koʻp | 0,80 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish569. Yelimlangan poʻlat armatura sterjenli-yelimli shtirli birlashtirishlarda, tortib olishga yoki teshib oʻtishga (18 rasm) ishlaydigan qaragʻay yogʻochning tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiligi Rdaf ni shtirning kirish chuqurligi l ga bogʻliq holda 100-jadvaldan qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-rasm. Yelimlashtirishli ulangan joy.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-ulanuvchi bloklar, 2-bloklarning ulanadigan joyi, 3-shtirlar uchun teshiklar, 4-teshiklarga yelimlangan shtirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100-jadval | ||
Shtirni kiritish chuqurligi l, sm, da | Qirqilishga hisobiy qarshiligi, Rdat | |
MPa | kgk/sm2 | |
15 | 2,94 | 30,0 |
20 | 2,75 | 28,0 |
25 | 2,55 | 26,0 |
30 | 2,45 | 25,0 |
35 | 2,26 | 23,0 |
40 | 2,16 | 22,0 |
45 | 2,01 | 20,5 |
50 | 1,91 | 19,5 |
55 | 1,77 | 18,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: 1. Sterjenni tola yoʻnalishida a burchagi ostida kiritib yelimlaganda qirqilishga hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Yelimshtirli birikmalarni tayyorlash faqat kerakli texnologik qurilmasi bor zavodlarga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish570. Boshqa turdagi yogʻochlar uchun mazkur SHNQ ning 97, 98 va 100-jadvallaridagi berilgan hisobiy qarshilik qiymatlarini quyidagi 101-jadvaldagi oʻtkazish koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101-jadval | |||
Yogʻochlarning jinslari | Hisobiy qarshiliklar uchun oʻtkazish koeffitsiyenti | ||
choʻzilishga, egilishga, siqilishga va tola boʻylab ezilishga | tola koʻndalangiga siqilishga va ezilishga | qirqilishga | |
Archa | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
Listvennitsa | 1,2 | 1,2 | 1,01) |
Pixta | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
Eman | 1,3 | 2,0 | 1,3 |
Shumtol; grab | 1,3 | 2,0 | 1,6 |
Buk | 1,1 | 1,6 | 1,3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Yelimlangan konstruksiyalar uchun — 0,9.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish571. Barcha turdagi yogʻoch materiallari uchun tolasi boʻylab siqilish va choʻzilishdagi hamda egilishdagi elastiklik modulini quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishodatdagi yogʻochlar uchun doimiy yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 8340 MPa (85000 kgk/sm2) ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyelimlangan yogʻochlar uchun xohlagan yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 9810 MPa (100000 kgk/sm2) ga teng deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch tolasining koʻndalangiga siqilishdagi elastiklik modulini 392 MPa (4000 kgk/sm2)ga teng deb qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish572. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun elastiklik moduli va hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblariga binoan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish573. Qaragʻaylardan boʻladigan birikmalardagi ichlariga kiritilib joylashtiriladigan poʻlatdan qilinadigan pona (nagel), dyubel yoki mixlarning ponadan beriladigan zoʻriqishi tola boʻylab, dyubel va mixdan beriladigani esa maʼlum burchak ostida taʼsir koʻrsatganlaridagi zoʻriqishlarni oʻziga qabul qilish (yoki ogʻirlikni koʻtarish) qobiliyatining hisobiy qiymatlari quyidagi 102-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102-jadval | |||
Birikmalar turi | Kuchlanish holati | Pona (nagel), dyubel yoki mixning bitta kesimga kuchni qabul qilish qobiliyatining qiymati | |
kN | kgk | ||
Simmetrik | Oʻrtadagi elementlarning ezilishi | 0,441 dt1 | 45 dt1 |
Chekkadagi elementlarning ezilishi | 0,685 dt2 | 70 dt2 | |
Nosimmetrik | Bir xil qalinlikdagi barcha elementlarning hamda bitta kesimdagi birik-malarning ancha katta qalinlikdagi elementlarining ezilishi | 0,294 dt1 | 30 dt1 |
Chekkadagi ancha yupqa elementlarning ezilishi | 0,685 dt2 | 70 dt2 | |
Simmetrik va nosimmetrik | Pona (nagel) ning egilishi | 1,618d2 Q 0.019t32; lekin, 2,256d2 dan koʻp emas | 165d2 Q 2t32 ; lekin 230d2 dan koʻp emas |
Mixning egilishi (GOST 4028-63*) | 2,256d2 Q 0.010t32; lekin, 3,628d2 dan koʻp emas | 230d2 Q t32 ; lekin 370d2 dan koʻp emas | |
Dyubelning egilishi (TU 14-4-1231-83) | 3,384d2 Q 0.015t32; lekin, 5,442d2 dan koʻp emas | 234,5d2 Q 1,5t32; lekin 555d2 dan koʻp emas | |
Burama mixning egilishi |
|
| |
(TU 10-69-369-87) | 4,14 d2 | 420 d2 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100-jadvalda belgilanganlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — pona (nagel) yoki mixning diametri, sm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht1 — oʻrtadagi va teng, koʻproq qalinliklardagi bitta qirqiladigan birikmadagi elementlarning qalinligi, sm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht2 — chekkadagi elementlarning va bitta qirqiladigan birikmalarning ancha yupqa elementlarining qalinligi, sm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht3 — bitta qirqiladigan birikmalarning chekkadagi elementiga mixni yoki dyubelni kirgizish chuqurligi, sm, da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Pona (nagel)ning, koʻrilayotgan chokdagi, zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining hisobiy miqdorini jadvaldagi formulalarga asosan topilgan qiymatlarning eng kichigiga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Pona (nagel)ning diametri d ni, uning egilishdagi zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining toʻla foydalanilishidan sal koʻproq sharoitdan kelib chiqqan holda belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu meʼyorlarning talablariga muvofiq ponalar (nagellar)ni joylash sharoiti bajarilgan boʻlganida, pona (nagel)li birikmalarda yogʻochni yorilib ajralishga hisoblamaslik mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Silindrik pona, mixlar va dyubellar yogʻochning ichiga yetarli darajada kiritilib joylashtirilib, ustiga qoʻyilgan narsa zich berkitib turadigan hollarda, bolt tagiga poʻlatdan qilingan yopishtirma qoʻyiladigan birikmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Poʻlatdan qilingan yopishtirmali birikmalardagi dyubel va mixlarning hisobiy zoʻriqishni qabul qilish qobiliyati quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirib aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuch bilan kiritilgan dyubellar uchun — 1,0 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholdindan burgʻilangan teshiklarga kiritilganda — 0,8 ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoshqa turdagi yogʻochdan qilingan birikmalarda poʻlat pona (nagel) ning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatining hisobiy qiymati, pona joylashgan teshikda yogʻochni ezishga hisoblaganda mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi tegishli koeffitsiyentlarni mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi miqdorlarga koʻpaytirib va u teshikning ichida egilishga ishlaganda, shu koeffitsiyentlardan kvadrat ildiz olgandagi qiymatlarni jadvaldagi miqdorlarga koʻpaytirib aniqlanadi. Kuch pona (nagel) dan yogʻoch tolalariga a burchagi ostida berilganida, uning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatini QMQ 2.03.08ning koʻrsatmalarga koʻra ka koeffitsiyentini hisoblab aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish574. Choʻziladigan va siqiladigan yelimshtirli (poʻlat sterjen yogʻochlardagi teshiklarga yelimlangan) birikmalarda yelimlangan shtir (poʻlat sterjen)ning sugʻirilib olishga yoki teshib oʻtishga hisobiy mustahkamlik qobiliyati Ndd kN, (kgk) ni ushbu formula bilan aniqlash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, m — teshik diametrlari 2,4 cm va undan kam boʻlganida — 1,0 ga; 2,6 va 2,8 sm da — 0,95 ga; 3,0 sm va undan katta boʻlganida — 0,90 ga teng deb qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishde — shtir (sterjen) kiritiladigan teshik diametri, m (sm) da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishle — shtir (sterjen) kiradigan qismining uzunligi, m (sm) da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRdaf — mazkur SHNQ ning 100-jadvalidan olinadigan yelimshtirli birikmalardagi yogʻochning yorilib ajrashiga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish575. Boʻylama yoʻnalishda joylashgan prizmatik ponalarning (kolodka, shponka) hisobiy, zoʻriqish qabul qilish qobiliyatini ezilishga va yorilib ajralishga aniqlash kerak. Bu yerda, yorilib ajralishga hisobiy qarshiligini ish sharoiti koeffitsiyenti ma=0.8 bilan qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Hisoblashlar. Zoʻriqishlar va momentlarni aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish576. Koʻpriklarning konstruksiyalarini hisoblashda quyidagilarga ijozat beriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementlar va birikmalardagi zoʻriqishlarni materialni elastik ishlaydi deb faraz qilib aniqlashga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfazoviy konstruksiyani alohida tekis turkumlarga ajratishga va ularni elementlarning koʻnuvchanligini nazarga olmasdan mustahkamlikka hisoblashga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpanjarali konstruksiyalar elementlarining tugunlarida birlashishlarini hisoblashlarda sharnirli deb qabul qilishga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta qatorli va fazoviy tayanchlarning ustunlariga oʻtirmalardan beriladigan vertikal kuchlarni qabul qilishda qiyatirgaklar, diagonal bogʻlanishlar va raskoslar qatnashmaydi deb hisoblashga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishharoratning oʻzgarishidan hamda yogʻochning qurishidan va shishganidan boʻladigan deformatsiya va kuchlanishlarni hisobga olmaslikni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishqalanish kuchi taʼsirini, konstruksiya yoki birikmaning ishlash sharoitini yomonlashtirgan holdagina hisobga olish kerakligiga (bunday hollarda yogʻochning yogʻochga ishqalanish koeffitsiyentini 0,6 ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish577. Toʻsinli koʻpriklarning progonlarini, toʻshamasining pastki qatlami elementlarini (taxtalari, nakatniklari va h.k.) koʻndalang toʻsinchalarini, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining boʻylama va koʻndalang toʻsinlarini uzlukli deb hisoblash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻndalang progonlarga tayanuvchi yogʻochli taxtalarni eni b ga teng boʻlgan, ikkita tayanchda yotgan toʻsin deb hisoblash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) yelimlangan yogʻochli taxta uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) mixlangan yogʻochli taxta uchun mixlarning orasidagi masofa 25 sm va undan kam boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻsha masofa 25 cm dan katta boʻlganida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(5.6)-(5.7) formulalarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — gʻildirakning yoki oʻrmalovchi zanjirning koʻprikka tegib turadigan joyining yogʻoch taxtalarning koʻndalang yoʻnalishdagi oʻlchami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — qoplama qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — bitta yogʻoch taxtaning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — yogʻoch qoplamali plitaning hisobiy oraligʻi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishProgonlarga uzluksiz koʻndalang toʻsinchalar orqali tushadigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning ularga elastik ravishda tarqalishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToʻshamadagi yogʻoch taxtalarning ulangan joylari bitta qatorga toʻgʻri kelmagan holatda (bitta kesimda barcha ulangan joylarning 30 % dan kami toʻgʻri kelganida) koʻndalang toʻsinchaga boʻladigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning tarqalishini hisobga olishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish578. Progonlardagi zoʻriqishlarni aniqlashda oʻtirmalarning ustida podbalkalar qoʻyilganida oraliqning uzunligini kamaytirib olish ruxsat etiladi, lekin u kamaytirilgan miqdor, umumiy uzunligining 10 % dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish579. Fermalarning metall tortmalaridagi zoʻriqishlarni aniqlayotganda, ularning oʻzlarining ogʻirliklari ustki va pastki tugunlarga teppa-teng tarqaladi deb qabul etish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOraliq qurilmaning oʻtish qismi sathida joylashgan tomonga qarshi bogʻlanishlarini, fermaning belbogʻi, oʻtish qismi va qoʻl tutgich panjarasiga toʻgʻri keladigan shamoldan boʻladigan yuklamaga va vaqtinchalik yuklamadan gorizontal koʻndalang taʼsirga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Siqiluvchi elementlarning hisobiy uzunligi va elementlarning egiluvchanligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish580. Boʻylama kuchlar taʼsir etadigan toʻgʻri chiziqli elementlarni ustivorlikka hisoblashda, ularning hisobiy uzunligini QMQ 2.03.08 koʻrsatmalariga muvofiq uchlarining mahkamlanish turiga bogʻliq ravishda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish581. Ustivorlikka hisoblashda oraliq qurilma va tayanchlar elementlarining hisobiy uzunligini quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) fermalarning siqilayotgan belbogʻlari uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligida boʻlganida — tugunlar orasidagi masofaga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligidan boʻlganida — gorizontal bogʻlanishlarning tugunlari orasidagi masofani;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) Gau-Juravskiy fermasidagi raskoslar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligida boʻlganida — raskosning toʻla uzunligining yarmiga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishferma tekisligidan boʻlganida — raskosning toʻla uzunligiga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) yogʻoch taxtali tutash devorli fermalarning siqilayotgan taxtalari uchun ular enining olti barobar kattalashtirilgan qiymatiga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) fazoviy tayanchlarning ustunlari uchun — bogʻlanishlar tugunlari orasidagi masofaga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) qoʻshimcha bogʻlanishlar yoʻq boʻlganida qoziq oyoqlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) qiya qoziq oyoqlarini qoqish yoʻli bilan gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoqni gruntga toʻla kiritganda — 0,7l deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoq gruntga toʻla kiritilmaganda (sharnirli holatda, qoziq oyoqning bir qismi gruntdan tepada turganida) — l ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlamaganda va qoziq oyoqlar gruntga toʻla kiritilganida — 2l ga teng deb, qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBu yerda, l — qoziq oyoqning boshidan (rostverk yoki oʻtirmaning pastidan) suv yuvilishini ham hisobga olgandagi gruntga kiritilgan joydagi kesimgacha boʻlgan nazariy uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish582. Hisobiy egiluvchanlikni quyidagilarga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) butun kesimli elementlar uchun (ikkita tekislikdagi) va tarkibi bir nechta boʻlgan sterjenlar (shaxobchalar orasini biriktiruvchi bogʻlanishlar tekisligiga meʼyoriy tekislikda) element hisobiy uzunligining toʻla yuzasining tegishli inersiya radiusiga nisbatiga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) bir nechtadan tarkib topgan elementlar (shaxobchalari orasini birlashtiruvchi bogʻlanishlar tekisligida) uchun keltirilgan egiluvchanlik lz ni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishga teng deb, qabul qilish zarur;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, l, la — tegishli bir elementlarning va uning ayrim shaxobchalarining egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmz — keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, lc — elementning hisobiy uzunligi, m da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — elementning koʻndalang kesimining egilish tekisligidagi oʻlchami, cm da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnf — elementning shaxobchalari orasidagi choklar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnq — bitta chokdagi bogʻlanishlar qirqimlarining elementning 1 m. ga toʻgʻri keladigan soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — quyidagi 103-jadvalga binoan aniqlanadigan birlashmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — element kesimining toʻla eni, sm, da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. l va la egiluvchanliklar elementning hisobiy uzunligi lc va butun elementlar uchundek bogʻlanishlar orasidagi masofalarga koʻra aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Shaxobchaning hisobiy uzunligi la, uning yetti karra enidan oshmaydigan boʻlganida la = 0 deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103-jadval | ||
Bogʻlovchilar turi | Quyidagicha siqilgandagi birikmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti d ning qiymati | |
markaziy | Egilish bilan birgalikda | |
Poʻlat pona (nagel)lar: | ||
D ≤ 1/7 l | 1/5d2 | 1/2,5d2 |
D > 1/7 l | 1.5/dt | 3/dt |
Mixlar va dyubellar | 1/10d2 | 1/5d2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6.7-jadvaldagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — birlashtirilayotgan elementlarning eng yupqasining qalinligi, sm da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — mix, dyubel yoki pona (nagel)ning diametri, sm, da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish583. Bir nechtadan tashkil topgan elementlarning keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyentlarini aniqlayotganda quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) qistirib mahkamlangan uchlari 4 d dan kam boʻlgan mixlar va dyubellar hisobga olinmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) shaxobchalarni pona (shponka)lar yoki kolodkalar yordamida birlashtirganda mz = 1,2 deb qabul qilish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) choklarda ikki xil diametrdagi (d1 va d2) pona (nagel) lar qoʻllanilganida, bogʻlovchilarning chokdagi qirqiladiganlarining soni n quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, n1, d1 — d1 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn2, d2 — d2 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish584. Markaziy siqiluvchan elementlarning qabul qiluvchanlik (koʻtaruvchanlik) qobiliyatining kamayish koeffitsiyenti j ni ularning egiluvchanligiga bogʻliq ravishda quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ≤70 boʻlganida, φ = 1 — 0.8 (λ/100)2; (297)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ>70 boʻlganida, φ = 3000/λ2; (298)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Konstruksiya elementlarini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish585. Koʻpriklarning yogʻoch konstruksiyalarining elementlarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashni quyidagi 104-jadvaldagi formulalarga binoan bajarish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104-jadval | |
Elementning ishlashi | Hisoblash uchun formula |
Normal kuchlanishlarni koʻra mustahkamlikka | |
Tolasi boʻylab choʻzilish | Nd/Ant ≤ Rdt (6.13) |
Tolasi boʻylab siqilish | Nd/Ant ≤ Rds (6.14) |
Bosh tekisliklarning birortasida egilish | Md/Wnt ≤ Rdb (6.15) |
Qiya egilish | Mdx/Ix ×y + Mdy/Iy ×x ≤ Rdb (6.16) |
Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan choʻzilish | Nd/Ant+ Md/Wnt × Rdt/Rdb ≤ Rdt (6.17) |
Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan siqilish | Nd/Ant+ Md/ξWnt × Rdt/Rdb ≤ Rdc (6.18) |
Tola koʻndalangiga siqilish (ezilish) | Nd/Ad ≤ Rdq (6.19) |
Urinma kuchlanishlarga koʻra mustahkamlikka | |
Egilish | QdSbr/Ibrb ≤ Rdab (6.20) |
Ustivorlikka | |
Markaziy siqilish | Nd/Ad ≤ φRds (6.21) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104-jadvaldagi belgilashlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNd, Md, Qd — tegishli boʻylama kuch, eguvchi moment, kesuvchi kuchlarning hisobiy qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRdb, Rdq — hisobiy qarshiligi (indekslar kuchlanish Rdb, Rdq holatlariga mos keladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnt, Abr — tegishli koʻndalang kesimning sof va toʻla maydonlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSbr — toʻla kesim qismining neytral oʻqqa nisbatan statik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWnt — bir nechtadan tarkib topgan sterjenlar uchun, 6.33-bandiga binoan ish sharoiti koeffitsiyenti hisobga olingan holda qabul qilingan boʻshashgan kesimning qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIx, Iy — x va u oʻqlariga nisbatan sof kesimning inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIbr — toʻla kesimning inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx, u — bosh oʻqlar x va u lardan kesimning eng uzoqda joylashgan nuqtalarigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — kesimning eni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj — mazkur SHNQ ning 562-bandiga binoan markaziy siqiluvchi elementlarni ustivorlikka tekshirgandagi koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAq — ezilish maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAd — ustivorlikka tekshirgandagi koʻndalang kesimning hisobiy maydoni. U quyidagicha qabul qilinadi: kesim 25 % va undan kam boʻshashganda — Abr ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 % dan koʻp boʻshashganda — 4/3 Ant ga teng deb.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx — element deformatsiyalangandagi normal kuch Nd dan boʻladigan qoʻshimcha momentning taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent. U quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishξ q 1 – λ2/3000 × Nd/RdsAbr (299)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Markaziy siqiluvchi elementlarni, chet tomoniga chiqadigan nosimmetrik boʻshashganida, nomarkaziy siqiluvchi deb hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Nomarkaziy siqiluvchi elementni, egilish tekisligiga perpendikulyar tekislikda hamda Nd/Abr kuchlanishning 10 % dan oshmaydigan egilish tekisligida Md/Wbr kuchlanish boʻlganida, ustivorlikka hisoblashni (6.14) formulaga binoan, eguvchi momentni hisobga olmasdan bajarish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Yelimlangan sterejenli (shtirli) ulangan joyi bor siqiluvchi elementlarni siqilishga hisoblaganda, kesim toʻla siqiluvchan boʻlgan holda shtirlar joyidagi teshiklar taʼsiridan boʻshashish hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Choʻziladigan elementlarning yelimlangan shtirli ulangan joylaridagi kesimlarini mustahkamlikka tekshirganda uning maydoni Ant ni 0,9 ga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan, kesimda kuchlanish jamlanishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish586. Oralariga qatlam qoʻyilgan, bir nechtadan tashkil topgan nomarkaziy siqiluvchi elementlarning koʻproq kuchlanuvchi tarmogʻini ustivorlikka hisoblash, uning hisobiy uzunligi, qalinligining yetti karra oshirilgan qiymatidan katta boʻlganida, quyidagi shartdan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNd/Abr + Md/ξWbr · Rds/Rab ≤ φRds (300)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, j — alohida tarmoq koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAbr, Wbr — tarmoqning brutto maydoni va qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishx — 6.30-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish587. Yumaloq yogʻochlardan qilinadigan elementlarni diametri 1 m uzunligida 1,0 sm ga kichrayib borishini eʼtiborga olgan holda hisoblash kerak. Kesim maydoni Ant ni, 20 sm uzunlikda joylashgan uni boʻshashtiruvchi sharoitlarning barchasini, shartli ravishda koʻrilayotgan kesimda joylashgan deb faraz qilib, aniqlash kerak. Bu holda, toʻla kesim maydonining (brutto) nisbiy boʻshashishi nosimmetrik boʻshashishda 0,4 miqdordan, simmetrik boʻshashishda 0,5 miqdordan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSiqilayotgan elementlarda pona (nagel)lar tufayli boʻlayotgan boʻshashishlarni ularga yaqin joylashgan boshqa boʻshashishlarni eʼtiborga olmasdan hisoblash ruxsat etiladi. Qoqilib kiritilgan mixlar tufayli siqilayotgan elementlardagi boʻshashishlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPogʻanali ravishda ajralib turishi moʻljallangan (qoʻshni boʻshashgan joylar orasidagi yorilish maydonchalarini hisobga olgandagi) aniqlangan ishchi maydon noqulay xulosa bersa, uni Ant maydoni sifatida qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish588. Egiladigan, bir nechtadan tashkil topgan prizmatik boʻylama ponali (shponkali, kolodkali) toʻsinlarni (tarkibiy toʻsinlarni) quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan tutashish koeffitsiyentlarini inobatga olib hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikki qavatli toʻsinlar uchun — 0,85;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuch qavatli toʻsinlar uchun — 0,80.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrsatilgan toʻsinlar uchun birikmaning koʻnikuvchanligini hisobga olmasdan topilgan egilishlar 30 % ga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashkil qiluvchi progon va shponkalarda kesimlarning qarshilik ishchi (zaiflashtirilgan) momentlari quyidagi formulalar boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) Kolodkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2-rasm a)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (301)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) Kolodkalarda uch sathli progonlar uchun (6.26-rasm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (302)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) Koʻndalang shponkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2 v-rasm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (303)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) Koʻndalang shponkalarda uch sathli progonlar uchun (6.2 g-rasm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (304)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashkil qiluvchi prgonlarda sathlar orasidagi bogʻlanishlar ham hisob-kitobga bogʻliq boʻlib, yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, bu juda muhim rol oʻynaydi. Ushbu ulanishlar kolodkalar, shponkalar, plastinali nagellar) odatda progon oraligʻining butun uzunligi l boʻylab teng ravishda joylashtiriladi va bu holda har bir chok uchun zarur boʻlgan ulanishlar soni nsv oraliqning yarmida (tayanchdan oraliq oʻrtasigacha) qoʻyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(305)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda M — progonga taʼsir qiluvchi eng katta hisobiy egiluvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— progonning neytral oʻqiga nisbatan koʻrib chiqilayotgan chok boʻylab harakatlanishga moyil boʻlgan elementning yalpi kesimining statik momenti;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIσp — butun progonning yalpi kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Tsv ] — koʻrib chiqilgan chokda joylashgan bitta ulanishda (kolodka, shponka, plastik nagel) ruxsat etilgan kuch.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6.2-rasm. Tarkibli progonlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish589. Yelimlangan konstruksiyalarning koʻp qatlamli elementlarini mustahkamlik va ustivorlikka, ponalarning koʻnikuvchanligini inobatga olmasdan hisoblashga ruxsat etiladi. Yelimlangan toʻsinlarning salqiligiga choklarning koʻnikuvchanlik taʼsirini 20 % ga oshirib hisobga olishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish590. Panjarali fermalarning uchlari joyga toʻgʻrilab tayyorlangan belbogʻlaridagi ulangan joylarida, oralariga qatlam, ustiga yopishtirmalar qoʻyilgan boʻlib, mahalliy egilish yoʻq boʻlsa, ulangan joy ferma tugunida joylashganida, belbogʻning uchi orqali hisobiy kuchning toʻla miqdori, tugundan chetroqda joylashganida esa uning yarmi berilishiga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish591. Yogʻoch fermalarni, eguvchi momentlari belbogʻlari bilan, koʻndalang kuchlar panjara yoki devorchaning barcha kesishadigan raskoslariga bir xil tarqalib qabul qilinadigan tutash toʻsinga oʻxshatib hisoblashga ruxsat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelbogʻning sof kesim (netto) maydoniga devorchaga yaqin joylashgan taxta uchun — 1,0 ga, keyingisi uchun — 0,8 ga, uchinchisi uchun — 0,6 ga teng boʻlgan koeffitsiyentlar kiritish zarur. Parallel belbogʻli yogʻoch taxtali fermalar birikmalarining koʻnikuvchanliklarini hisobga olmay hisoblangan egilishlarini 30 % oshirib olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFermaning tayanch ustunchalari, panjaraning ularga kelib birlashuvchi elementlaridan tushadigan toʻla bosimga hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish592. Ryaj (ichi toshga toʻldirilgan qutisimon)larni hisoblaganda, uning tovoni maydonining 2/3 qismi tayanib turadi deb qabul qilish kerak. Grunt bilan ishqalanish koeffitsiyentini mazkur SHNQning 634-bandi talablariga muvofiq qabul qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish593. Tayanch holatining agʻdarilishga ustivorligiga hisoblash, yon tomonida qoʻshimcha qoʻyilgan tirgaklar yoki qiya qoqilgan qoziq oyoqlar yoʻq boʻlganida, chekkasida joylashgan, gruntdan tepaga chiqib turgan qoziq oyoqqa nisbatan, agarda yuqoridagi koʻrsatilgan elementlar bor boʻlganida yonidagi qiya tirgakning yoki qiya qoziq oyoqning, pastki tayanch nuqtasiga (pastki gorizontal bogʻlamalar sathida) nisbatan bajarish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Birikmalarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish594. Elementlarning boʻylama kuchlarga ishlaydigan birikmalarini egilishga va yorilishga hisoblashni poʻlatdan qilingan mahkamlovchilarning ishlarini inobatga olmasdan quyidagi formulalar bilan bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishezilishga: Nd/Aq ≤ mqRdqp (306);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyorilishga: Nd/Aa ≤ maRdam (307);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Aq, Aa — ezilish va yorilish maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmq — suv sathidan yuqorida joylashgan konstruksiya elementlarini yotiq va oʻtirmalarni qoziq oyoqlar yoki ustunlar bilan birlashtirgandagi birikmalar uchun, yogʻoch tolasining koʻndalangiga ezilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 ga teng deb, huddi yuqoridagi hollarda, ammo konstruksiya gruntga tegib turganda yoki uning tagida joylashganida 0,85 ga teng deb, shu hollardagi konstruksiyalar doimo namlanib turganida yoki suvda joylashganida 0,75 ga teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishma — yorilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti, u quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchma-uch biri ikkinchisiga kiritiladigan hollarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta tishli kiritmalar — 1,0 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita tishli kiritmalarda, uchidan birinchi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtishga — 0,8 ga va huddi shu holda ikkinchi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtishga — 1,15 ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboʻylama pona (shponka)li birlashgan elementlarda — 0,7 ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmalardagi ishqalanish kuchlari, ular mabodo qoʻshimcha kuchlanishlar hosil qilmasa, ezilishga va yorilishga hisoblashlarda inobatga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchasining (uchma-uch mixlar, pona (nagel)lar bilan va biri ikkinchisiga kiritilib biriktirilgan hollardan tashqari) hisobiy koʻtaruvchanligi, yogʻochning ezilishga birga ishlaydigan metall mahkamlagichlar (mixlar, dyubellar, shuruplar, burama mixlar) bilan ularni kuchaytirish hisobiga oshirish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMahalliy ezilish maydonchasida botirishga ishlaydigan metall biriktirgichlarni 106-jadval talablariga muvofiq joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBiriktirishlar bilan kuchaytirilgan tola koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchali birikma quyidagi formulaga asosan hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, ns — mahalliy ezilish maydonchasidagi biriktirishlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNdds — bitta biriktirishning (mix, burama mix, dyubel) yogʻoch tolasiga koʻndalang kiritgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, kN (kgk) da va quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, Rdds — yogʻoch bilan biriktirgichning hisobiy tegib turadigan yuzasining bir-biriga botirilishiga hisobiy qarshiligi, mixlar va dyubellar uchun yogʻoch namligiga bogʻliq boʻlmagan holda 0,3 MPa (3 kgk/ cm2)ga teng, buraladigan mixlar (TU 10-69-369-87) uchun quruq yogʻochlar boʻlganida 0,6 MPa (6 kgk/cm2)ga teng, shuruf gluxarlar uchun yogʻochning tegishli namligiga muvofiq 6.1-jadvalga binoan Rdsm ga barobar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishds — biriktirgich sterjenining diametri, m (sm) da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishls — yogʻoch bilan biriktirgichning tegib turadigan joyining hisobiy uzunligi, m (cm) da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNdqp — 97-jadvalga muvofiq aniqlanadigan tola koʻndalangiga mahalliy ezilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDs — biriktirgich qalpoqchasining diametri, m (sm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(6.26) formulaning oʻng tomoni 2mqRdqp dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish595. Uchma-uch bir-biriga kiritilgan ikkita tishli birikmalarni yorilishga hisoblashni quyidagicha: uchidan birinchi tish uchun yorilish tekisligi boʻyicha — uning ezilish maydoniga toʻgʻri keladigan kuchga, ikkinchi tish uchun esa — barcha kuchga bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish596. Qiya kolodka bilan biriktirilgan elementlardagi yorilishning hisobiy uzunligi ld quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTortib turuvchi boltlarga tushadigan kuchlarni aniqlashga kerakli bitta kolodkadagi ajratuvchi kuch S ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(310) va (311) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — birikmaning koʻnikuvchanligini eʼtiborga olmagandagi bitta kolodkaga toʻgʻri keladigan hisobiy suruvchi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — kolodkalar orasidagi sof masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishZ — kolodkani yoruvchi kuchlar yelkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishla — kolodkaning uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish597. Qoʻsh tavr yogʻoch taxtali-mixli toʻsinlar belbogʻlarining, kesishma holatdagi tutash devorlarga mahkamlagichlardagi bogʻlanishlarini belbogʻ va devor orasida yuz beradigan suruvchi kuchga hisoblash kerak. Bu holda, mahkamlagichlardagi mixlarning qabul qiluvchanlik qobiliyatini, devorcha taxtalarining umumiy qalinligi uning hisobiy qalinligiga teng boʻlganida, 0,8 ga barobar ishlash sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMixni yogʻochga qayirib qistirishning hisobiy uzunligini quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, d — mixning diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRy — poʻlat mixning oquvchanlik chegarasidagi choʻzilishga va egilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da va mazkur SHNQ ning 27-bobiga binoan qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRdqs — yogʻochning tolasi boʻylab ezilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMixning qistirib mahkamlaydigan tomonining hisobiy uzunligini aniqlashda oʻtkirlashtirilgan qismining uzunligi 1,5d ni hisobga olmaslik kerak. Bundan tashqari, birlashtiriluvchi elementlar orasidagi har bitta chokka 2 mm dan mixning uzunligidan kamaytirish kerak. Bir nechta qatlam yogʻoch taxtadan mix erkin chiqib turadigan boʻlganida, uning uzunligini 1,5d ga kamaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish598. Siqiluvchi elementlarda va egiluvchi elementlarning siqiluvchi tomonida joylashgan yelim shtirli birikmalarni, zoʻriqishlarning 70 % i ulanuvchi elementlarni uchlari yuzasi bilan, qolganlari esa shtirlar bilan qabul qilinadi deb hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiluvchi elementlar va choʻziluvchi elementlarning choʻzilish zonalarida joylashuvchi yelimshtirli birikmalarni hisoblashda birikuvchi elementlarning alohidagi yuzalariga toʻgʻri keluvchi kuchlar butunlay shtirlar orqali qabul qilinadi deb hisoblanadi. Ulanayotgan elementlar uchlari orasidagi yelimli choklar choʻzilishda hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiluvchi elementlarning yelimshtirli birikma bilan ulangan qismini koʻndalang kuch taʼsiriga butun kesim deb qabul qilib hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Konstruksiyani tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish599. Bogʻlamlarda eng kam sonli oddiy kesib kiritiladigan birikmalarni qoʻllash lozim va ularda suv toʻplanmasligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTarkibiy (bir nechta boʻlaklardan tarkib topgan) elementlarda bruslar orasida 4 sm dan, yumaloq yogʻochlar orasida 2 sm dan kam boʻlmagan shamollatib turuvchi boʻsh joy qoldirish nazarda tutilishi kerak. Boʻsh joy qoldirish ruxsat etilmaydigan konstruksiyalarda, atmosfera yogʻinlaridan bevosita namlanishga qarshi choralar koʻrilishi zarur. Yogʻoch konstruksiyalarning suv sathidan tepada joylashgan qismlarida yopiq (barcha tomoni yopishmalar bilan qoplangan) birikmalar qilish ruxsat etilmaydi. Yelimlangan oraliq qurilmalarda, ularga quyosh nurlarining toʻgʻri tushishiga toʻsiq boʻladigan tadbirlarni koʻzda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYogʻoch konstruksiyalarning yogʻochli elementlarini ketma-ketlikda moʻrt sinishlarini yoki uzilishini kamaytirish uchun ular birikmalarini yopishqoq ishlashini taʼminlash orqali tabiiy moʻrtlikni kamaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmalarda yogʻochni ezilishga ishlashini taʼminlab berish kerak. Birikmalarga yopishqoqlikni berish uchun boʻlish va zichlik prinsiplari ishlatilsa kuchlar elementdan elementga iloji boricha koʻpaytirilgan bogʻlanishlar soni orqali uzatiladi. Bu holda parallel ishlovchi bogʻlanishlar oʻrtasida kuchlar toʻlaroq tekis taqsimlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish600. Tilingan materiallarni uzunasi boʻylab, GOST 16483.10 ga binoan, tishli birikmalar yordamida ulash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish601. Bakteriyalari yoʻqotilgan elementlarni, mahkamlovchi buyumlar uchun teshiklar tayyorlashdan boshqa qayta ishlov berish ishlariga ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlarda, mahkamlovchi buyumlar oʻrnatilishidan avval, tayyorlangan teshiklar GOST 2770 ga muvofiq toshkoʻmir yogʻi bilan qalin surkalishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish602. Yelimlangan va taxta-mixli bosh toʻsinli oraliq qurilmaning koʻndalang bikrligini taʼminlash uchun tayanch kesimlarida va oraligʻida har 4 — 6 m da koʻndalang bogʻlanishlar, taxta-mixli toʻsinlarda ularning ustki belbogʻi tekisligida boʻylama bogʻlanishlar ham oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish603. 15 m va undan uzun oraliq qurilmalarning bosh toʻsinlarini, rezina tayanchlarga oʻrnatish kerak. Toʻsinlarning tagiga tayanchlar oʻrniga, bakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlardan qilingan, ruberoid qatlamlari ustiga yotqiziladigan mauerlat bruslarni oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish604. Oʻtish qismining, yogʻoch temirbeton plitasi bosh toʻsinlarga gorizontal kuchlarning berilishini taʼminlaydigan mahkamlagichlar bilan ularga bogʻlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish605. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining yelimlangan oraliq qurilmalarining oʻtish qismini tuzayotganda, suvlarning tezda uning ustidan oqib ketishini taʼminlaydigan boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda nishablik boʻlishini koʻzda tutish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻprikning uzunligi 50 m gacha va boʻylama yoʻnalishida bir tomonga nishabligi kamida 1 ‰, uzunligi 100 m va oʻrtasidan har ikkala tomonga nishabliklari kamida 1 ‰ dan boʻlganida, uzunasi boʻylab oqizib, koʻprik ustiga yigʻiladigan suvlarni ketkazishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish606. Yelimlangan oraliq qurilmalarning oʻtish qismi, pastda yotgan konstruksiyalarni yogʻingarchilik suvlari tegishidan va quyosh nurlarining bevosita taʼsiridan himoya qilish zarur. Oʻtish qismining plitasini uzluksiz ravishda qurish kerak. Toʻsinlarning temirbeton plita tagidagi ustki belbogʻiga suv oʻtkazmaydigan qatlamlar yotqizilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish607. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida shamollatish sharoitini yaxshilash uchun bosh toʻsinlar uchlarining orasida kamida 10 sm boʻlgan boʻshliq qoldirish va tayanchlarning balandliklarini kamida 5 sm etib belgilash kerak. Bosh toʻsinlar va oʻtish qismilar orasida balandligi 5-6 sm boʻlgan boʻshliqlar qoldirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish608. Yogʻoch plitali yelimlangan koʻpriklarning qoplamasi sifatida yuzasiga uch karra ishlov berilgan qatlam yoki bir qatlamli asfaltbeton yotqizishni belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish609. Harakat ustki qismida boʻladigan oraliq qurilmalarda ferma bilan mahkamlangan yuqori bikrlikdagi oʻtish qismini ustki bogʻlanishlar sifatida foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish610. Egiluvchi elementlarda eng katta qiymatdagi eguvchi moment hosil boʻladigan kesimlarda choʻzilayotgan tolalarini har xil kesiklar bilan boʻshashtirmaslik kerak. Elementlarning tayanchlardagi kesimlarida yogʻoch tolalarining koʻndalangiga ajralishga mustahkamligi taʼminlangan holda elementning 1/3 balandligigacha kesish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Elementlarning eng kichkina oʻlchamlari va ularning ruxsat etiladigan egiluvchanligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish611. Yogʻoch qismlari va metall buyumlar koʻndalang kesimlarda quyidagi 105-jadvalda keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmagan oʻlchamlarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105-jadval | ||
Yogʻoch qismlar va metall buyumlar | Koʻndalang kesimning meʼyorlangan oʻlchami | Quyidagi koʻpriklar uchun meʼyorlangan oʻlchamlarning eng kichik qiymati |
avtomobil yoʻllari va shaharlardagi 16 8 4* 18** 22 14 9 19 16 12 22 12 4 8 6 3,2 | ||
1.Bruslar va tilingan taxtalar: asosiy elementlar uchun | Katta tomoni, sm, da | |
bogʻlanishlar, biriktiruvchi yopishmalar, qoʻl tutgich panjaralar va boshqa qoʻshimcha elementlar uchun | Huddi oʻzi | |
2.Yogʻoch taxtalar | Qalinligi, cm, da | |
3.Yumaloq yogʻochning ingichka uchida: asosiy elementlar uchun | Diametr, sm, da | |
qoziq oyoqlar uchun | ||
nakatniklar uchun | ||
4.Plastinalar | Aylana radiusi, sm, da | |
5.Boltlar: ishchi va tortib turuvchilari | Diametr, mm da | |
konstruktivlari | ||
6. Yelimoʻtirli ulangan joydagi shtirlar | Diametr, mm, da | |
7. Poʻlat tyajlar | Huddi oʻzi | |
8. Poʻlat pona (nagel)lar | Huddi oʻzi | |
9. Mixlar va dyubellar | Huddi oʻzi | |
10. Poʻlat yopishmalar | Qalinligi, mm, da | |
11. Shaybalar | Huddi oʻzi | |
12. Tishli tikan (ship)lar | Uzunligi, cm, da |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Bosh toʻsinlar uchun yelimlangan konstruksiyalarda yogʻoch taxtalarning ishlov berilgandan keyingi qalinligi 3,3 sm dan, qolgan boshqa elementlar uchun 4,3 sm dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Ingichka tomning diametri 18 sm dan kam boʻlgan yumaloq yogʻochlar faqat oʻtish qismining toʻshamasi va javobgarligi kam joydagi elementlar (ikkinchi darajali bogʻlanishlar,qistirgichlar va hokazolar) uchungina qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish612. Konstruksiyalarda yogʻoch elementlarning egiluvchanligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) belbogʻlar, raskoslar, tayanchlarning ustunlari va qoziq oyoqlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsiqilayotganlariniki — 100 dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻzilayotganlarniki — 150 dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) bogʻlanishlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsiqilayotganlariniki — 150 dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishchoʻzilayotganlarniki — 200 dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Tutashmalar va bogʻlamlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish613. Fermalarda siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarning ulanadigan joylarini, tugundan tashqarida (panelda) joylash kerak, bunda siqilayotgan elementlarni biriktirishlarni (ulashlarni) ferma tekisligidan chiqadigan joylarda mahkamlangan tugunlarning yonida joylash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYelimlangan uzluksiz toʻsinlarda ulashlarni, momentlar qiymati kam boʻladigan qismlarida joylash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish614. Birlashtiriladigan elementlar boltlar bilan zarur boʻlsa — xomutlar bilan tortib qoʻyilishi kerak. Boltlarning ikkala tomonidagi uchlarida poʻlat shaybalari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish615. Fermalarning choʻzilayotgan va choʻzilib-egilayotgan elementlarining ulanishlarini silindrik poʻlat pona (nagel) lar teshib oʻtkazilgan yogʻoch yopishtirma (nakladka) lar bilan berkitish yoki yelimshtirli qilib bajarish tavsiya etiladi. Pogʻonali yopishtirmali birikmalarni ishlatmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelbogʻlarning siqilayotgan elementlari uchlarining yuzalari bir-biriga toʻla tegib turadigan qilib ulangan joylar ustilariga yopishmalar qoʻyilishi, zarur boʻlganida uchlariga yelimlab kiritilgan poʻlat shtirlar (yelimshtirli tutashma) bilan kuchaytirilishi zarur. Tilingan taxtali-mixli fermalar belbogʻlarining ulanadigan joylarini tashqarisidan qoʻyiladigan poʻlat pona (nagel) li yopishmalar bilan berkitish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish616. Boltlar, pona (nagel) lar, mixlar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va shtirlar qatorasiga joylashganda ular orasidagi eng kam masofa miqdorini quyidagi 106-jadvalga binoan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106-jadval | |||||
Meʼyorlanuvchi masofalar | Quyidagilar uchun, ularning hisobiy diametrlarida ifodalangan eng kam masofalar qiymatlari: | ||||
Boltlar va teshib oʻtkaziladigan nagellar | Ichida qoldiriladigan (chiqib turmaydigan) nagellar | shtirlar | Mixlar va dyubellar | Shruflar va gluxarlar | |
1. Mahkamlagichlar oʻqlarining orasi: | |||||
tola boʻylab | 6 | 7 | - | 15* yoki 25** | 10 |
tola koʻndalangiga | 3 | 3,5 | 3 | 4 | 5 |
2. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan tola boʻylab element uchining chekkasigacha | 6 | 7 | - | 15* yoki 25** | 10 |
3. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan element chekkasigacha tolaga koʻndalang yoʻnalishda | 2,5 | 3 | 2 | 4 | 35 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 10 d dan kam boʻlmaganida (bu yerda d — mix yoki dyubel diametri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 4d boʻlganida. Mixlar yoki dyubellar bilan toʻlasiga teshib oʻtkazilmaydigan elementlar uchun ularning qalinliklaridan qatʼiy nazar tola boʻylab mixlar yoki dyubellar oʻqlari orasidagi masofa 15d dan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzohlar: 1. Yelimshtirli birikmalardagi shtirlar oʻqlari orasidagi masofalar, ularning tola boʻylab joylashgandagi holati uchun berilgan. Shtirlarni tolaga koʻndalang yoki unga burchak ostida joylaganda, shtirlar orasidagi masofa tugunli birikmaning ishlash sharoitiga koʻra belgilanishi kerak, ammo jadvalda keltirilganidan kam boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Elementlarning qalinliklari yuqorida koʻrsatilgan qiymatlarning oraliqlarida boʻlganida, mixlar yoki dyubellar orasidagi masofaning eng kam miqdorini interpolyatsiya qilib aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Nagellar (shtirlar) orasidagi eng kam masofa, ular uchun tayyorlangan teshiklarning uzunligi 10d dan katta boʻlganida, oʻsha qiymatni 5 % oshirgandagi miqdorga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish617. Listvennitsa va boshqa qattiq jismlardan tashkil topgan yogʻoch elementlarini mixlar va dyubellar bilan biriktirishda, hamda d diametri 6 mm dan katta barcha mixlarning ishlatilishida oldindan 0,8-0,9 d oʻlchamda parmalangan teshiklar hosil qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish618. Pona (nagel) lar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va mixlarni tilingan taxtalarning yoki bruslarning oʻqlari boʻylab joylamaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNagelli birikmalarda parmalangan teshiklarni shaxmat tartibida joylash tavsiya qilinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFermalarning belbogʻlaridagi mixlarni vertikal qatorlar bilan joylash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish619. Mixlar va dyubellar, elementlarni teshib chiqmaydigan qilib ikkala tomonlaridan bir-biriga qarshi yoʻnalishda qoqilganida, ular orasidagi masofa kattalashtirilmasdan, uchlarining birining ikkinchisidan ichkariga kirib turadigan masofasi taxtaning 1/3 qalinligi miqdorida boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish620. Nagelli biriktiruvchi ulamalarda, nagel diametri bilan bir xil diametrdagi tortuvchi boltlarni qoʻllash lozim. Boltlarning soni, nagellar sonining 20 % dan kam boʻlmasligi kerak va yopishmaning har qaysi yarmiga kamida toʻrttadan toʻgʻri kelishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish621. Yelimshtirli birikmalarda A300 (A-II) klassdagi poʻlatdan qilingan diametri 12 — 26 mm boʻlgan, qaynoq holda qoliplarda qotirilgan, ustki yuzasi notekis boʻlgan armatura sterjeni shtirlar sifatida qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShtirlar kiritiladigan teshiklarning diametrlarini, shtir diametri 12 mm boʻlganida 2 mm ga, 14 — 18 mm boʻlganida 3 mm ga, 20 — 24 mm boʻlganida 4 mm ga va 25 mm dan katta boʻlganida 5 mm ga katta qilib belgilanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShtirning yogʻochga kiritish chuqurligini, uning 15 — 20 diametri miqdorida qabul qilish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish622. Siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarda, shtirlarni kesimi boʻylab barobar ravishda joylash kerak. Shtirlar soni kamida toʻrtta boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEgiluvchi elementlarning choʻziluvchi va siqiluvchi qismlarida, shtirlarning har bittasi yogʻochning unga jalb qilingan uchastkasidan zoʻriqishni beradigan etib joylanishi lozim. Har bitta qismdagi sterjenlarning soni toʻrttadan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShtirlar soni beshta va undan ortiq boʻlganida, kuchlanishlar bitta joyga yigʻilmasligi uchun, ularning uzunliklarini har xil belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish623. Birlashtirilgan joylardagi elementlarning yoki qismlarning birining ikkinchisiga oʻyilib yoki kesilib kiritilgan joylarining chuqurliklari bruslarda 2 sm dan, yumaloq yogʻoch boʻlganida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻyilib va kesilib kiritilgan joylarning chuqurliklari quyidagilardan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) ponalar va kolodkalar bilan biriktirilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbruslarda — ular qalinliklarining 1/5 qismidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyumaloq yogʻochlarda — ular diametrlarining 1/4 qismidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) oʻyilib birlashtirilganlarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtayanchlardagi tugunlarda element qalinligining 1/3 qismidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpanjarali fermalarning oraliqlaridagi tugunlarida element qalinligining 1/4 qismidan katta boʻlmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBirikmalardagi yorilish tekisligining uzunligi kesib kiritish chuqurligidan kamida 4-marta katta va 20 sm dan kam etmay belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish624. Elementlarni oʻyib birlashtirishlarni, pesh tomonida katta tishli oʻyiqli yoki kelib qoʻshiladigan siqiladigan elementlarning peshlarini toʻgʻridan-toʻgʻri tirash bilan amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPeshda ikkita tishli oʻyiqli birikmalarda tishlarning chuqurligi birinchi tishning chuqurligidan 2 sm ga katta boʻlishi kerak. Peshda uchta tishli birikmalarni qoʻllash ruxsat etilmaydi. Jagʻli oʻyiqli birikmalar ishlatish tavsiya etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEzilishning ishchi tekisligini, kelib birikadigan siqiluvchi elementning oʻqiga perpendikulyar joylash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish625. Yogʻoch prizmatik ponalarni (yoki kolodkalarni) faqat tolalari suruvchi kuchlar yoʻnalishiga parallel yoki oʻshanga yaqin boʻlgan boʻylama yoki qiya holda qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPonalar (kolodkalar) orasidagi sof masofa barcha hollarda uning uzunligidan kam boʻlmasligi kerak. Pona uzunligi l ning qirqish (kesish) chuqurligi a ga nisbatan 5 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElementlarni oralarida miqdordagi boʻshliq bilan birlashtirilganda quyidagi shart bajarilishi shart:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(313)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBoʻshliq joyning eni δ, d diametrli qiya ponali (kolodkali) yumaloq yogʻochlarni birlashtirganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkita yarusli toʻsinlarda (0,4-0,5)d dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishuchta yarusli toʻsinlarda 0,25d dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Oraliq qurilmalar va tayanchlarning elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish626. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi ni taxta-mixli plita yoki ikki qatlamli taxta toʻshamali etib qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi tubining va yongʻinga qarshi maydalangan tosh qatlamli toʻshamaning hamda avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismining pastki qatlami elementlari orasida 2-3 sm ochiq joy qoldirib yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAvtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi toʻshamasining ustki qatlamini boʻylamasiga qurish tavsiya etiladi. Toʻshamaning tilingan taxtalarining qalinligi 5 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish627. Progonlarning bruslari va yumaloq yogʻochlari oʻzaro bogʻlangan va tayanchlarga boʻylama, koʻndalang yoʻnalishlarda siljimaydigan etib mahkamlangan boʻlishi kerak. Sochilgan progonlarning uchlari tayanch oʻtirmalarining (yoki tayanch bruslarining) oʻqlaridan kamida 30 sm ga uzunroq qilib chiqazib qoʻyiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast chuqurligining tagidagi progonlarning oralarini 15-20 sm dan joylash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish628. Fermalarning belbogʻlariga kuchlar koʻndalang toʻsinlardan, ularning barcha shaxoblarini yopib turgan yostiq orqali markaziy ravishda berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish629. Raskoslar va ustunlarning peshlari bilan tiralib turadigan joylarida ichlariga kiritiladigan shtirlar, raskoslar oʻzaro kesishadigan joylarga esa, prokladka va boltlar qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish630. Panjarali fermalarda tyajlarning shaxoblari soni ikkitadan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTyajlar uchlarida kontrgaykalar koʻzda tutilishi zarur, kesikchalarining uzunligi qurayotganda va foydalanish davrida tyajlarni kerakli darajada tortishga imkon berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGaykaning tagiga qoʻyiladigan bruslar bitta tugundagi barcha tyajlar uchun umumiy boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish631. Tilingan taxtali fermalar belbogʻlarining har bir pogʻonasida devorchaning bitta tomonida ulovchi yopishmani ham hisobga olganda, uchtadan ortiq taxta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBelbogʻ har bir pogʻonasining bitta kesimida ikkitagacha taxtani ulashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar bir taxta nazariy jihatdan uzilishi kerak boʻlgan joydan, yopishma uzunligining yarmisidan kam boʻlmagan masofaga uzaytirilishi kerak. Bitta pogʻona ning ulanadigan taxtalarini boshqa pogʻona ning ishga kirishadigan taxtalari bilan almashtirish ruxsat etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish632. Tilingan taxtali fermalar devorchalarining ustivorligi, 3 m masofadan kam boʻlmagan oraliqda va ferma balandligidan kichik qilib qoʻyiladigan bruslar yordamida taʼminlanadi. Bruslar fermaning devorchasini va belbogʻlarini ikki tomonidan qisib turishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish633. Tutash devorning tilingan taxtalarining kesishadigan joylariga diametri 4,5 mm dan kam boʻlmagan mix qoqilishi kerak. Mixlarning uzunligi devorcha qalinligidan kamida 3 sm katta boʻlishi zarur. Mixlarning uchlari qayirib kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish634. Qoziqoyoqli va romli tayanchlarning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlaridagi bikrligi hamda ustivorligi, qiya qoziq oyoqlar, raskoslar, podkoslar, tyajlar shaklidagi gorizontal va diagonal bogʻlanishlar va hokazolarni qoʻshish bilan taʼminlanishi kerak. Qiya qoziq oyoqlar yoki tirgaklarni tayanchlarning balandligi (gruntdan oʻtirmaning tepasigacha boʻlgan masofa) chekkalardagi qoziq oyoq yoki ustunlar oʻqlari orasidagi masofadan oshib ketganida qoʻyilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTemir yoʻl koʻpriklari uchun suv ichidagi tyajlar va ryajli obolochkalar qoʻllash tavsiya etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish635. Qoziqoyoqlarning ulanadigan joylari, gruntning yuvilishini ham hisobga olgandagi yuzasidan 2 m pastda joylash kerak. Gruntning suv bilan yuvilib ketish mumkin boʻlgan sathidan ularni ulash kerak boʻlganida, oʻsha joyga bogʻlanishlar qoʻyilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTayanchlarning siqiladigan elementlari (ustunlari, qoziq oyoqlari)ning ulanishlarini uchma-uch (yolgʻiz qoziq oyoqlarni ulashni shtirlar bilan) birlashtirish va boltli metall yopishtirmalar bilan ustidan berkitish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoziqoyoqlarning ulanadigan joylari grunt sathidan tepada joylashganida pona (nagel)li yopishmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir nechtadan bir butun qilingan qoziq oyoqlarning alohida bruslarining yoki yumaloq yogʻochlarining har bittasining ulangan joylari har xil satxdagi kesimlarda boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish636. Qoziqoyoqlarni gruntlarga qoqishning iloji boʻlmagan hollarda ryajli tayanchlar ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish637. Ryajning enini, (koʻprik uzunasi yoʻnalishida) uning balandligining 1/3 qismidan va 2,0 m dan kam boʻlmagan oʻlchamda belgilash lozim. Ryajning balandligi choʻkishi va quriganda qisqarishini inobatga olib, 5 % ortigʻi bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRyajning tepa qismi muz oqishining eng baland sathidan kamida 0,5 m ga, suvning baland sathidan kamida 0,25 m ga yuqorida turishini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish638. Suv oqmaydigan joylarda va suv sekin oqadigan daryolarda ryajlarni planda toʻgʻri burchakli etib qurish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOqim tezligi 1,5 m/sek va undan katta boʻlganida, oldi tomoni uchqirroq va silliq shakldagi ryajlarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish639. Ryaj tashqi devorlarining orasiga koʻndalang va boʻylama gʻovlar (ichki devorlar) oʻrnatish kerak. Ichki devorlar bilan hosil qilingan joylar tomonlarining oʻlchamlari 2 m dan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTashqi devorlarning burchaklarida va gʻovlarning ularga birikadigan joylarida vertikal bruslar hamda har toʻrtinchisida boltlar uchun avval teshiklar qoldirilgan qirralangan qisuvchi yogʻochlar — qisqichlar qilinishi kerak. Ryajning tashqi devorlari koʻndalang yoʻnalishda qisqichlar orqali oʻtkazilgan poʻlat tortgichlar (tyajlar) bilan birlashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30-bob. Zaminlar va poydevorlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish640. Koʻprik va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini, ushbu boʻlimning talablarini hisobga olib, QMQ 2.02.01, SHNK 2.02.03 i SHNK 2.01.20 larga, hamda SNiP II-7 ning 27-bobiga muvofiq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish641. Asoslarning gruntlarini GOST 25100 ga muvofiq sinflarga ajratish zarur tasniflash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish642. Sayoz joylanadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning tavonlari tagidagi zaminlarning hisobiy qarshiligini, hisoblash uchun kerakli boʻlgan gruntlarning fizik xususiyatlarining tavsiflari qiymatlarini ushbu normativ hujjatning 23-ilovasiga va QMQ 2.02.01 ning koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTabiiy mavjud, hamda sunʼiy tarzda ishlangan gruntlarning tavsiflarini, bevosita dala va laboratoriya sharoitlarida ularning namligini qurilish va foydalanish davrida oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda aniqlash kerak. Bunda gruntlar tavsiflarining normativ va hisobiy qiymatlarini GOST 20522. GOST 20522 da berilgan sinash natijalarini statistik qayta ishlash usuli orqali oʻrnatish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish643. Poydevor uchun foydalaniladigan materiallar fizik-matematik hossalarining tavsiflarining meʼyoriy va hisobiy qiymatlari 18, 27 va 27-boblarning talablarini qanoatlantirishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorlar elementlarini betonning quyidagi suvoʻtkazmaslik markasidan iborat boʻlgandagina loyihalash lozim: W4 — suv osti va yer osti zonalaridagi elementlar uchun (chuqur boʻlmagan poydevorlar va svayli rostverk plitalaridan tashqari); W6 — suv osti va yer osti zonalaridagi poydevorlar va svayli rostverk plitalari; W8 — suv usti, yer usti va suv sathi oʻzgaruvchan zonalaridagi, hamda tuzlar tushishidan himoya qilinmagan elementlar uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Hisoblashlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish644. Koʻprik va quvurlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarini zaminlarini doimiy yuklar va noqulay vaqtinchalik yuklar birlashmasi taʼsiriga kerak boʻlgan mustahkamlik zapasi va ishonchliligini taʼminlagan holda hisoblash kerak. Hisoblash inshoot elementlari va zaminlaridagi yuklarni va paydo boʻluvchi kuchlar va kuchlanishlar, hamda deformatsiya, koʻchish, yoriqlarni ochilishi va h.k. larni taqqoslashdan iboratdir. Bu qiymatlar ularning oʻrnatilgan chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini ikkita guruh chegaraviy holatlariga hisoblash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbirinchi guruhga koʻra — zaminni yuklamani koʻtarish qobiliyati boʻyicha, poydevorning agʻdarilib va surilib ketishiga mahkamligiga, gruntlarning sovuqdan shishganidagi kuchi taʼsiridan poydevorlarning ustivorligiga, poydevorlar konstruksiyaning mustahkamligi va ustivorligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishikkinchi guruh boʻyicha — zaminlar va poydevorlarning deformatsiyalariga (choʻkishlariga, qiyshayishlariga, gorizontal koʻchishlariga), poydevorlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqlikka (mazkur SHNQ ning 140-bandiga koʻra).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish645. Poydevorlar qumlarda, supeslarda va balchiqlarda joylashganida zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatiga, poydevorlar holatining ustivorligiga hisoblashlarda yer usti yoki yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan inshoot qismlari va gruntlarga oʻsha suvlarning bosib kiruvchanlik taʼsirlarini hisobga olmoq zarur. Poydevorlarni suglinoklarda, loylarda va qoyali gruntlarda joylashtirganda, suvlar taʼsirini, ular koʻproq noqulay hisobiy sharoitlar yaratadigan boʻlgan hollarda, hisobga olmoq talab qilinadi. Bu hollarda noqulay taʼsir koʻrsatadigan — eng past yoki eng baland suv sathi qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish646. Gruntga bekitilganligi eʼtiborga olinmasdan hisoblanadigan sayoz joylanadigan poydevorlarning tagidagi qoyali emas gruntlardan boʻladigan zaminlar uchun hisobiy yuklamalarning teng taʼsir etuvchisining nisbiy ekssentrisitent bilan tavsiflanuvchi holati (poydevor tovoni maydonining ogʻirlik markaziga nisbati) quyidagi 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan cheklanmoqligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107-jadval | ||||
Koʻpriklarning joylashuvi | Quyidagi hollar uchun eng katta nisbiy ekssentrisitet e0* / r | |||
quyidagi yuklamalar taʼsiridagi oraliq tayanchlar uchun | quyidagi yuklamalar taʼsiridagi qirgʻoq tayanchlar uchun | |||
faqat doimiy yuklamalar | doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida | faqat doimiy yuklamalar | doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida | |
Umumiy setdagi va sanoat korxonalaridagi temir yoʻllardagi va alohida joylashgan metropoliten yoʻllarida | 0,1 | 1,0 | 0,5 | 0,6 |
Avtomobil yoʻllaridagi (sanoat korxonalari va xoʻjalik ichidagi yoʻllar ham kiradi), shaharlar, posyolkalar va qishloq koʻchalari yoʻllaridagi: | 0,1 | 1,0 | 0,8 | |
katta va oʻrtacha koʻpriklarda | 1,0 | |||
kichik koʻpriklarda | 1,2 | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Ekssentrisitet, poydevor kesimi yadrosining radiusi r (tavonidagi) ushbu formulalar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(314)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, M — payvor tavonining bosh markaziy oʻqiga nisbatan taʼsir etuvchi kuchlar momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — vertikal kuchlarning teng taʼsir etuvchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW — poydevor tavonining kamroq kuchlangan qirrasi uchun qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — poydevor tavoni maydoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQirgʻoq tanchlar poydevorlarning tovoni sathida yuklarning teng taʼsir etuvchisining holatini, yoʻlga ulanadigan joydagi tuproq koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganida, poydevor qismiga vertikal bosadigan grunt ogʻirligini hisobga olgan holda tekshirmoq kerak. Bu holda oraliq tomonga boʻladigan nisbiy ekssentrisitet, 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarning 20 % dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar ekssentrisitet qiymati birdan katta boʻlganda, poydevor tavonining zaminga maksimal bosimini, zaminning siqilayotgan qismi chegarasidagi uchburchak shakldagi epyuradan kelib chiqqan holda lekin fundamentning oʻlchamini va hajmini oʻzgartirish tavsiya etilib, aniqlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish647. Tayanchlarni, koʻprikning boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarida vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga alohida hisoblayotganda, sayoz joylashadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tovonlarining tagidagi zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatlari quyidagi shartlarni qanoatlantirishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(315)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbu yerda, r, rmax — poydevor tovonidan zaminga tushadigan oʻrtacha va maksimal bosim, kPa (tk/m2) da; R — qoyali emas yoki qoyali gruntlardan boʻlgan zaminlarning, 25-ilovasiga binoan aniqlanadigan oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi, kPa (tk/m2) da; γn — inshootning xizmatiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti va u 1,4 ga teng deb qabul qilinadi; γc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti uning qiymatini 7 — 9-sonli vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga qoyali emas gruntli zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda 1,0 ga, qoyali emas gruntli zaminlarning 10 — 15 va 17-sonli vaqtinchalik yuklamalarning bittasi yoki bir nechtasining taʼsir etgandagi va qoyali gruntli zaminlarning barcha hollardagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini topayotganda 1,2 ga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish648. Sayoz joylanadigan va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tavonlarining tagida № 10 — 14 sonli yuklamalardan (mazkur SHNQning 109-bandidagi birgalik koeffitsiyentlarini hisobga olgan mazkur SHNQning 101-bandiga binoan) boʻladigan kuchlanishlarni, zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda koʻprikning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlarida alohida aniqlash va koʻproq noqulay vaziyat tugʻdiradiganini doimiy va vaqtinchalik vertikal yuklamalardan boʻladigan kuchlanish qiymatlariga qoʻshish kerak. Qoziqoyoq poydevorlarda yuqorida koʻrsatilgan, koʻprik oʻqiga boʻylama va koʻndalang taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan zoʻriqishlarni birga qoʻshish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish649. Qoziqoyoq va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarni (gruntlarga va qilinadigan materiallariga koʻra) hisoblashlarda (zaminlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblashlardan tashqari) quyidagi hollar uchun gruntlarning hisobiy yuzasi deb, pastdagi koʻrsatilgan sharoitlarni: qirgʻoq tayanchlarning poydevorlar uchun — gruntlarning tabiiy holatdagi sathini; oraliq tayanchlarning poydevorlari uchun — tayanch atrofidagi gruntlarning qirqilgandan (tekislangandan) keyingi yoki mazkur SHNQning 27 — 30-bandlariga binoan hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga [hisobiy (chegaraviy) va foydalanish davridagi yuklamalar taʼsiriga hisoblashlarni] koʻra aniqlanadigan mahalliy yuvilishlardan keyingi yuzasi sathini qabul qilish kerak. Rostverklari gruntdan tepada joylashgan, qoziq oyoqlari toʻldirilgan yoki tuproq koʻtarma uyilgan joyga kiritilgan poydevorli qirgʻoq va oraliq tayanchlar uchun gruntlarning ishchi yuzasini qoziq oyoqlarning ushbu tuproq koʻtarmaga kirib turishini hisobga olgan holda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish650. Yakka qoziq oyoqning muzlamaydigan gruntlardagi oʻqi boʻylab siquvchi yoki tortuvchi kuchlarga koʻtaruvchanlik qobiliyatini QMQ 2.02.03 ga binoan aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish651. Zaminning, qoziq oyoqning uchi sathidagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini 27-ilovasiga binoan, shartli, poydevordek tekshirish talab qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUshbu koʻrsatilgan tekshirish quyidagilar uchun zarur emas:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxohlagan sharoitdagi gruntli, bitta qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoziq oyoqlari ustunga oʻxshab ishlaydigan (ular, qoyali gruntlarga, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlarga, qoziq oyoqlari oʻqlari orasidagi masofa 5d dan koʻp boʻlib tiralagan boʻlganida) koʻp qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish652. Poydevor tovonining bosimini qabul qiluvchi ogʻirlikni koʻtaruvchi qatlamdan pastda, muzlagan gruntning eriydigan qatlami yoki muzlamagan kam mustahkamlikdagi grunt qatlami joylashganida, u qatlamning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 28-ilovasiga muvofiq tekshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish653. Muzlamagan yoki eriydigan muzlagan gruntlarda sayoz joylashadigan poydevorlarning agʻdarilishi yoki tekis siljishga ustivorligini 3-bobida koʻrsatilganlarga muvofiq hisoblashda, taxlami bilan grunt qatlamlari orasidagi ishqalanish koeffitsiyentlari qiymatlarini quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcilliq yuzali (loyli ohaktoshlar, slanslar va hokazolar) qoyali gruntlar va loylarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) namlangan holatda boʻlganida . . . . . . . . . 0,25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) quruq holatda boʻlganida . . . . . . . . . . . . . .0,30;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuglinok va supeslarda . . . . . . . . . . . . .. . . . .0,30;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqumlarga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 0,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishshagʻalli yoki maydatoshli gruntlarda . . . . . . .0,50;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyuzasi yuvilmaydigan qoyali gruntlarda . . . ..0,60.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish654. Muzlamagan yoki muzlagan eriydigan gruntlardagi poydevorlarning chuqur siljishiga (surilishga nojoʻya sirtda joylashgan grunt bilan birgalikda koʻchuvchi) ustivorligini hisoblashni togʻ yon bagʻrida joylashadigan oraliq tayanchlar uchun va qirgʻoq tayanchlar uchun: tuproq koʻtarma 12 m dan baland boʻlganida barcha hollarda, 6 m dan 12 m gacha boʻlganida poydevor zaminida muzlamagan qatlam yoki eriydigan loyli grunt yoki loyli grunt ustida yotgan suv shimgan qumlar yotgan hollarda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish655. Sayoz joylanadigan poydevorlarning choʻkishi va qiyshayishini muzlamaydigan gruntlar boʻlganida QMQ 2.02.01 ga muzlagan gruntlar boʻlganida SNiP 2.02.04 ga binoan hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQirgʻoq tayanchlarning choʻkishini hisoblashda, tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida 29-ilovasiga binoan aniqlanadigan zaminga tuproq ogʻirligidan boʻladigan qoʻshimcha bosimni ham hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish656. Qoziq oyoqli yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning choʻkishni, oʻlchamlarni 27-ilovasiga muvofiq shartli ravishda toʻgʻri burchakli parallelepiped shakldagi poydevor deb qabul etib, mazkur SHNQ ning 632, 636-bandlaridagi koʻrsatmalarga binoan aniqlash kerak. Qoziq oyoqli poydevorning choʻkish qiymatini, quyidagi shartlardan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) qoziq oyoqlar ustunga oʻxshab ishlaydigan boʻlganida,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) qoziq oyoqlarning boʻylama yoʻnalishdagi qatorlari soni uchtadan koʻp boʻlmaganida va qatorlar oʻqlari orasidagi masofa qadami 5d dan katta boʻlib birortasi bajariladigan boʻlganida, oʻsha gruntda bitta qoziq oyoqni statik sinagandagi yuz beradigan choʻkishiga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish657. Poydevorning choʻkishini mazkur SHNQning 636 va 637-bandlariga binoan aniqlashda gruntning hisobiy yuzasi deb, uning tabiiy holdagi yuzasini (qirqib olishlarni yoki mumkin boʻlgan yuvilishlarni hisobga olmaganda) qabul qilishga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPoydevorning muzlamagan gruntlaridagi choʻkishini quyidagi hollarda aniqlamaslik mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar qoyali, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlar va qattiq loylarga tayanganda — barcha turdagi koʻpriklar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtemir yoʻllardagi oraligʻi 55 m gacha, avtomobil yoʻllaridagi oraligʻi 105 m gacha boʻlgan, tashqi statik aniq turkumdagi koʻpriklar uchun, poydevorlari yuqorida koʻrsatilgan gruntlardan boshqasiga tayanganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish658. Qoziq oyoq tepasining rostverk betoniga tiralgandagi bosimidan boʻladigan kuchlanish, mustahkamlikka hisoblashdagi meʼyorda belgilangan oʻq boʻylab siqishdagi rostverk betonning hisobiy qarshiligining yuzaning oʻqli siqilishidan, oshmasligi kerak. Kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketgan holda, sinfi ancha yuqori boʻlgan beton ishlatilishi ruxsat etiladi. Agarda kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketka, har bitta qoziq oyoq tepasiga diametri 12 mm boʻlgan sterjenlardan qilingan armaturali bitta toʻr (rostverk betonining hisobiy qarshiligidan 20 % gacha katta boʻlgan holda), ikkita toʻr (kuchlanish betonining hisobiy qarshiligidan 2030 % gacha katta boʻlganida) joylash koʻzda tutilmogʻi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Konstruksiyani tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish659. Zamin va poydevorlar turini quyidagi eng muhim faktorlarni tahlil qilgan holda tanlash zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻprik konstruksiyasining xususiyatlari, hamda poydevorning ruxsat etilgan choʻkishi, ogʻishi va qiyshayishi qiymatlariga nisbatan boʻlgan talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar tomonidan qabul qilinuvchi yuklar qiymati va xarakteri, gruntlarning qatlam-qatlam boʻlib yigʻilishi va fizik-mexanik hossalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgruntdagi va yer yuzasidagi suvlar va ularning rejimlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsuv oqovalari uchun qirqimlarni, toʻldirishlarni va yuvilishlarni mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishklimatik sharoitlar; mahalliy sharoitlarni xarakterli xususiyatlari, shuningdek tuproq koʻchishlari uchastkalarining va kommunikatsiyalarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpoydevorlar qurish uchun ishlash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhar xil turli poydevorlar variantlarining texnik-iqtisodiy taqqoslamalari natijalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTayanchlar va ular poydevorlarining oʻlchamlari va shakllarini mahalliy gidrogeologik va muhandis-geologik sharoitlarni inobatga olib hisoblash, hamda tayanchlarga oraliq qurilmalarni oʻrnatish usulini hisobga olib aniqlash kerak. Poydevorlarning chuqurligini loyihalash jarayonida muhandis-geologik maʼlumotlar asosida koʻprik teshigini hisoblab aniqlanayotgandagi daryo tubining mumkin boʻlgan maksimal yuvilishini hisobga olib oʻrnatish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklar va quvurlarning poydevorlarini mazkur SHNQning 644 — 657-bandlariga binoan zamin va poydevorlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblab topilgan va sayoz joylanadigan poydevorlar uchun QMQ 2.02.01 va SNiP 2.02.04, qoziq oyoq va rostverklar uchun KMK 2.02.03 i SNiP 2.02.04 lar talablarida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmagan chuqurliklarda joylamoq kerak. Planda qoziq oyoqlar oralaridagi minimal masofani SHNK 2.02.03 va SNiP 2.02.048 larga muvofiq belgilamoq kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda sayoz joylanadigan poydevorlar qoyali gruntga tiralsa, gidrostatik bosimni faqat ustivorlik holatini agʻdarilish va surilishga qarshi tekshirilayotganda hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻpriklarning poydevorlari suv oqadigan joylar chegarasida hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga mazkur SHNQning 27 — 32-bandlari koʻrsatmalariga binoan aniqlangan mahalliy yuvilish sathidan pastda va hisobiy (chegaraviy) va ekspluatatson (foydalanishdagi) choklar taʼsiriga hisoblab topilgan gruntdagi chuqurlarga joylashtirilmogʻi zarur. Bosimni gruntga bir tekis qilib tarqatuvchi quvurlar poydevorlarini va quvurlar toʻdalarini boʻylama yoʻnalishda birlashishini yigʻma betonli bloklardan va quyma betonlardan bajarish kerak. Teshigi 1,5 m boʻlgan temirbeton va betonli yoʻl, hamda metall quvurlarini sheben-qum yoki maydatosh-qum yostiqlariga, qulay muhandis-geologik sharoitlarda esa tekislangan tabiiy zaminlarga yotqizish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish660. Qoziq oyoqli poydevorlarning rostverkning rejadagi oʻlchamlarini SHNQ 2.02.03 da koʻrsatilgan qoziq oyoqlar oʻqlari orasidagi masofalarga, hamda qoziq oyoqlarni gruntga kirgazishning belgilangan aniqlik miqdorlarini hisobga olgan holda va qoziq oyoq bilan rostverkning tikka qirrasining orasidagi sof masofa kamida 25 sm, diametri 2 m dan katta boʻlgan qoziq oyoq — obolochka ishlatilganida kamida 10 sm masofa taʼminlanishi zarurligidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSuv tagida joylash uslubiga koʻra yotqizilgan betonning tamponaj qatlamini rostverkning ishchi (yuk koʻtaradigan) qismi sifatida foydalanish qatʼiyan man etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish661. Qoziq oyoqlar rostverkka, (suv tagida betonlash uslubida yotqizilgan beton qatlamdan tepada) hisoblab aniqlangan va prizmatik qoziq oyoqlar uchun perimetri uzunligining yarmisidan, diametri 0,6 m va undan katta boʻlgan qoziq oyoqlar uchun 1,2 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilingan uzunlikda kiritilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoziq oyoqlarni rostverkka boʻylama armatura sterjenining uzunligi hisoblab aniqlanadigan, ammo tashqi sirti notekis armatura ishlatilganida kamida sterjenning 30 ta diametri, silliq armatura esa kamida 40 ta diametri miqdoridagi boʻlishi zarur uzunlikdagi chiqib turadigan qismi yordamida birlashtirib kiritish ruxsat etiladi. Bu holda qoziq oyoq rostverkka kamida 10 sm ga kiritilgan boʻlmogʻi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish662. Temirbeton rostverkni 3 boʻlim koʻrsatmalaridagi hisoblashlarga binoan armaturalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBeton rostverkni, uning pastki qismida (qoziq oyoqlar oralarida) konstruktiv holda armaturalash kerak. Koʻprikning koʻndalang va boʻylama oʻqlari yoʻnalishida rostverkning 1 m, ga armatura sterjenlarining koʻndalang kesimining maydoni kamida 10 sm2 toʻgʻri keladigan etib qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish663. Qoyali gruntlarda burgʻilab teshilgan quduqchalarga qoziq oyoqlarni yoki qoziq oyoq ustunlarni mahkamlashga ishlatiladigan qorishmalarning mustahkamligi 9,8 MPa (100 kgk/sm2) dan, boshqa gruntlarda esa huddi oʻsha holda 4,9 MPa (50 kgk/sm2) dan kam boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish664. Poydevorning ustki qismi, suvning va muzning sathlarining oʻzgarib turadigan chegarasiga toʻgʻri kelganida, kamida 0,3x0,3 m, oʻlchamdagi faska oʻrnatish koʻzda tutilmogʻi va poydevorga silliq shakl berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish665. Poydevorlar, zaruriyatga koʻra pogʻonali qilinganida, ularning oʻlchamlari hisoblashlar bilan asoslangan boʻlmogʻi zarur, shuningdek, beton poydevorning zinalarining ichki qovurgʻalarini birlashtiruvchi sirtning vertikal bilan boʻlgan burchagi 30° dan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBotiriladigan quduqlarning yon qirralarining vertikalga qiyaligi (yoki quduq pogʻonalarining enlari yigʻindisining joylash chuqurligiga nisbati), 1:20 dan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgandan kattaroq qiyalik quduqni kiritishning talab qilingan aniqligini taʼminlovchi tadbirlar qabul qilinganida ruxsat etiladi.