1721-сон 25.09.2007. Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari” (OʻzR AQ-198)ni tasdiqlash toʻgʻrisida

Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining buyrugʻi, 25.09.2007 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 1721

Kuchga kirish sanasi

05.10.2007

Рус

Ўзб

O’zb

O‘zb|Рус

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PARVOZLAR XAVFSIZLIGINI NAZORAT QILISH DAVLAT INSPEKSIYASI BOSHLIGʻINING

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

BUYRUGʻI

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari” (OʻzR AQ-198)ni tasdiqlash toʻgʻrisida

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2007-yil 25-sentabrda 1721-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazildi]

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasi Havo kodeksining 95-moddasiga asosan, meʼyoriy bazani takomillashtirish maqsadida buyuraman:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Oʻzbekiston Respublikasi “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari” (OʻzR AQ-198) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatga olingan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach amalga kiritilsin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3. Mazkur buyruq bajarilishi ustidan nazorat Tashqi aloqalar va havoda tashishni nazorat qilish boʻlimi boshligʻi zimmasiga yuklatilsin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻi H. TROBOV

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Toshkent sh.,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2007-yil 24-avgust,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

131-son

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining
2007-yil 24-avgustdagi 131-son buyrugʻi bilan
TASDIQLANGAN

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari” (OʻzR AQ-198)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari” (OʻzR AQ-198) (keyingi oʻrinlarda matnda Qoidalar deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining Havo kodeksi, Xalqaro fuqaro aviatsiyasi toʻgʻrisidagi Konvensiyaning 18-ilovasiga (keyingi oʻrinlarda matnda Konvensiya deb yuritiladi) va “Xavfli yuklarni havoda xavfsizlik bilan tashish boʻyicha texnik yoʻriqnoma”ga (IKAO, DOC 9284/AN905) (bundan keyingi oʻrinlarda Texnik yoʻriqnoma deb yuritiladi)muvofiq, havo kemalarining parvozlarini, aviatashuvchilarning mol-mulkini, ekipaj aʼzolarining hamda yoʻlovchilarning sogʻligʻini va ularning mol-mulkining xavfsizligini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi ekspluatantlarining xavfli yuklarni tashishni tashkil qilish boʻyicha faoliyatini tartibga soladi.

(muqaddimaning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasi vakolatli organlarining maxsus ruxsatnomasi olinishi talab etiladigan yuklar roʻyxatiga kiritilgan xavfli va maxsus yuklarni olib kirish va olib chiqish uchun tashish Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va shu toifadagi yuklarni tashish qoidalari hisobga olingan holda amalga oshiriladi.

(muqaddimaning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

I. Umumiy qoidalar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Mazkur hujjatda quyidagi qisqartishlar va tushunchalardan foydalanildi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

IKAO — Fuqaro aviatsiyasining xalqaro tashkiloti;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

HK — Havo kemasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Brutto massasi — oʻramaning uning ichidagi mahsulot bilan birgalikdagi ogʻirligi;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Birlashgan Millatlar Tashkilotining roʻyxati boʻyicha tartib raqami — Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfli yuklarni tashish boʻyicha ekspertlar qoʻmitasi tomonidan berilgan va buyum yoki modda yoxud buyumlar yoki moddalarning maʼlum bir guruhini aniqlash uchun kimyoviy moddalarni tasniflash va markirovkalash tizimining global miqyosda kelishilgan toʻrt xonali raqami;

(1-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

vakolatlangan agent — xavfli yuklarni tashish yoki ularga yerda ishlov berish boʻyicha amallarni bajarishda tashuvchi nomidan harakat qilishga vakolatlangan shaxs yoki tashkilot;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

davlat vakolatli organlari — fuqaro aviatsiyasi faoliyatini tartibga solish sohasida zarur vakolatlar berilgan davlat organi;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yoʻlovchi havo kemasi — ekipaj aʼzosi, oʻz xizmat majburiyatlarini bajarayotgan ekspluatant xodim, tegishli milliy organning vakolatli vakili yoki yuk partiyasi va boshqa yuklarni kuzatib boruvchi xodim hisoblanmagan boshqa har qanday shaxsni tashishni amalga oshiruvchi havo kemasi;

(1-bandning sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

uygʻunlangan oʻrama — ichiga bir yoki bir necha ichki va zaruriyatga qarab oraliq tara solingan transport tarasidan hamda yordamchi paketlash vositalaridan iborat oʻrama;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

netto massasi — mahsulotning sof (idishsiz, oʻrovsiz) ogʻirligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

portlovchi modda — transportirovka qilinishi mumkin boʻlmagan moddalar (oʻta taʼsirchan yoki osonlikcha oʻz-oʻzidan parchalanadigan) yoki asosiy xavflilik turiga koʻra boshqa sinfga muvofiq boʻlgan moddalardan tashqari, kimyoviy reaksiyalarga kirishib oʻzidan shiddatli, haroratli va bosimdagi gazlarni ajratishi natijasida atrofdagi buyumlarni zararlanishini keltirib chiqaradigan qattiq yoki suyuq modda (yoki moddalar aralashmasi);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

pirotexnik modda yoki tarkibida shunday moddalar boʻlgan buyum — detonatsiya bermaydigan ekzotermik reaksiyalar natijasida tashqi taassurot (olov, tovush, gaz yoki tutun, yoxud ularning aralashmalari) keltirib chiqarishga moʻljallangan modda yoki moddalar aralashmasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

portlovchi buyum — tarkibiga kiradigan portlovchi moddalarning miqdori yoki xususiyatlariga koʻra, tashish jarayonida ularga tasodifan oʻt ketganda yoki boshqa usulda zarb yetganda, oʻramadan tashqarida sochilish, olov, tutun, issiqlik yoki tovush taʼsirlari kabilar namoyon boʻlishini keltirib chiqarmaydigan qurilmalardan tashqari bir yoki bir necha portlovchi moddalardan iborat buyum;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

tashqi oʻrama — ishlov berish va saqlash uchun qulaylik yaratish maqsadida bir yoki bir necha yuk oʻrinlarini birlashtirish hamda yagona ishlov beriladigan birlik hosil qilish uchun moʻljallangan tara;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

tashuvchi — qonunchilik hujjatlariga muvofiq, tijorat asosida xavfli yuklarni havo transportida tashishni amalga oshiruvchi va aviatsiya ishlarini hamda xizmatlarini bajaruvchi shaxs;

(1-bandning oʻn beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

oʻrash toʻplami — ichidagilarni ushlab turish uchun idish vazifasini taʼminlashi zarur boʻlgan idishlar yoki boshqa komponentlar va materiallar;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

xavfli yuklar — sogʻliq, xavfsizlik, mulk yoki atrof-muhit uchun xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan va Texnik yoʻriqnomalarning xavfli yuklari roʻyxatida koʻrsatilgan yoki ushbu Yoʻriqnomalarga muvofiq tasniflangan buyumlar yoki moddalar;

(1-bandning oʻn yettinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

ekspluatant — HKga mulkchilik huquqiga, ijara shartlari yoki boshqa qonuniy asoslarga koʻra egalik qiluvchi, mazkur HKni ekspluatatsiya qilish huquqi va imkoniyatlari ekspluatantning guvohnomasi bilan tasdiqlangan fuqaro yoki yuridik shaxs;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yukni havo orqali tashish — HK ekspluatantlari tomonidan bajariladigan yuk tashuvlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yuk havo kemasi — yuk yoki mol-mulk tashish uchun moʻljallangan, yoʻlovchi HKdan tashqari, har qanday HK;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yuk oʻrni — tashish uchun tayyorlangan, oʻrash toʻplamasi va uning tarkibiy qismlaridan iborat boʻlgan yukni joylash boʻyicha operatsiyalarning yakuniy mahsuloti;

(1-bandning yigirma birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yuk xati — yukni havo transportida tashish shartnomasi tuzilganligi, uning shartlari va yuk tashish uchun qabul qilinganligini tasdiqlovchi hujjat;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yuk joʻnatuvchi — tashuvchi bilan yukni havo transportida tashish toʻgʻrisida shartnoma tuzgan tomon sifatida rekvizitlari yuk xatida koʻrsatilgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yukni qabul qiluvchi — yukni havoda tashish toʻgʻrisidagi shartnoma asosida, tashuvchi yukni topshirishi kerak boʻlgan tomon sifatida yuk xatida rekvizitlari koʻrsatilgan jismoniy yoki yuridik shaxs;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yuklanishdagi nom — xavfli yukni tashish hujjatlarida taʼriflash va uni markalashda foydalanilishi lozim boʻlgan nom;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

yukni paketlash vositalari — istalgan turdagi yuk konteyneri, aviatsiya konteyneri, setkali aviatsiya tagligi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Ushbu Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi hududida tashuvchilar tomonidan amalga oshiriladigan xavfli yuklarni tashishni tashkil qilish va bajarishning umumiy qoidalarini, shuningdek, xavfli yuklarni tashish uchun qabul qilishning texnik qoidalarini belgilab beradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3. HKlarining ekspluatantlari va tashuvchilar tegishli faoliyatni amalga oshirishga doir oʻz qoidalarini oʻrnatishga haqlidirlar, bu qoidalar mazkur Qoidalar talablari darajasidan past boʻlishi mumkin emas.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

ESLATMA: ushbu Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati bilan kelishilgan meʼyoriy hujjatlarga asosan tartibga solinadigan maxsus aviatsiya ishlarini bajaruvchi ekspluatantlarga tatbiq etilmaydi.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4. Oʻzbekiston Respublikasi ekspluatantlari tomonidan xavfli yuklarni xalqaro aviatashishlari bajarilayotganda mazkur Qoidalarning, Konvensiyaning, bunday tashishlar hududidan, hududi orqali yoki hududida amalga oshiriladigan mamlakatlar qonunchilik hujjatlari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qoʻshilgan xalqaro shartnomalarning talablari bajarilishi lozim.

(4-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

5. Tuzilmasi, tizimi yoki hajmida belgilangan tartibda xavfli yuklarga kiritilgan moddalar mavjud boʻlgan texnik moslamalar, mahsulotlar va buyumlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 21-fevraldagi 62-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali maxsus yuklar va harbiy tarkiblarning tranzitini davlat tomonidan tartibga solish va nazorat qilish toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2002-y., 3-4-son, 34-modda) va 2004-yil 6-maydagi 213-sonli “Portlovchi moddalar va portlatish vositalarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish, transportda tashish, saqlash va ulardan foydalanish tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 19-son, 219-modda) qarorlari va mazkur qoidalarga muvofiq tashilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

6. Xavfli yuklarni tashishni tashkil qiladigan va amalga oshiradigan aviakompaniyalar, ekspluatantlar va tashuvchilarning xodimlari mazkur Qoidalarga muvofiq xavfli yuklarni tashish uchun qabul qilish, kerakli hujjatlarni rasmiylashtirish, tashishni amalga oshirish va uning bajarilishini nazorat qilishni taʼminlaydigan, belgilangan tartibda tasdiqlangan tartibga ega boʻlishlari lozim.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

7. Ekspluatantlar, tashuvchilar, yuk joʻnatuvchilar va xavfli yuklarni havo transportida tashishga aloqasi boʻlgan boshqa tashkilotlar oʻz xodimlariga xavfli yuklarni tashish bilan bogʻliq boʻlgan majburiyatlarini bajarishga hamda xavfli yuklarni tashish vaqtida avariya va noxush hodisa yuz berganda, bu toʻgʻrisida avariya xizmatlari va vakolatli organlarga xabar berish jarayonida ular bajarishi zarur boʻlgan harakatlar boʻyicha koʻrsatmalar berish imkonini beradigan maʼlumotlarni taqdim etadi.

(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

8. Tegishli ravishda sinflarga ajratilmagan, hujjatlarga ega boʻlmagan, joylanmagan, sertifikatlanmagan, ularning roʻyxati tuzilmagan, markalash belgilari qoʻyilmagan va tashish uchun mos holatda boʻlmagan xavfli yuklar havoda tashish uchun qabul qilinishi qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

9. Aviatsiya xavfsizligini taʼminlash maqsadida HKda tashiladigan xavfli yuklar qonunchilikda belgilangan tartibda, nazoratdan oʻtkazishni taʼminlaydigan texnik vositalarning jarayonlaridan foydalangan holda majburiy tartibda parvozoldi nazoratidan oʻtkaziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

10. Parvozoldi koʻrigi oʻtkazilish paytida ochilgan har qanday xavfli yukning yuk oʻrni joylash talablari taʼminlangan holda, xavfli yuklar bilan ishlash uchun ruxsatnomaga ega boʻlgan malakali mutaxassislar tomonidan qaytadan joylanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

11. Yuk joʻnatuvchi joʻnatilayotgan xavfli yukni koʻrikdan oʻtkazishdan bosh tortsa, yukni havo transportida tashish haqidagi shartnoma bekor qilingan hisoblanadi.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

12. Xavfli yukni havoda tashishni tashkillashtirishda yukni tashish haqidagi shartnomaning buzilishi uchun javobgarlik xavfli yuklarni tashish haqidagi shartnomaning shartlari, xalqaro shartnomalar va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlarining umumiy qoidalari asosida aniqlanadi.

(12-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

13. Ekspluatantlar, yuk joʻnatuvchilar, ekspluatant nomidan ish yurituvchi, yuklarga yerda ishlov beruvchi agentliklar, xavfsizlikni taʼminlash maqsadida yoʻlovchilarni, ularning bagajlarini va/yoki yuklarini, pochtani yoki bortga olib kiriluvchi isteʼmol qilish, sotish, ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat koʻrsatish anjomlari, shu jumladan, yonilgʻi-moy materiallarini tekshirish ishlarini bajaruvchi yuk ekspeditorlari va agentliklar xavfli yuklarni tashishda ishtirok etuvchi xodimlarini dastlabki va davriy tayyorlash dasturlarini ishlab chiqishlari shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ekspluatant havoda xavfli yuklarni tashishga ruxsat berilishigacha boʻlgan davrda yerda xizmat koʻrsatish xodimlari va uchuvchilarni tayyorlash dasturlarini ishlab chiqishga va ushbu dasturlarni talab qilingan darajada tutishga majburdir.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xodimlarni xavfli yuklarni tashishga tayyorlashga doir dasturlar Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Fuqaro aviatsiyasi agentligi tomonidan koʻrib chiqilishi va tasdiqlanishi lozim.

(13-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2020-yil 17-martdagi 3-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-3, 20.04.2020-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 20.04.2020-y., 10/20/1721-3/0479-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklarni tashishga tayyorlash va bu ishlarni bajarish jarayonlari boʻyicha dasturlar Parvoz ishlarini bajarish qoʻllanmasiga yoki parvozlar xavfsizligi boʻyicha hujjatlarning bir qismi boʻlgan alohida hujjatlar tarkibiga kiritilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ekspluatant, tashuvchi va yuk joʻnatuvchining havo kemalarida xavfli yuklarni tashishni tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi xodimlari xavfli yuklarni tashishga tayyorlash maqsadlarida belgilangan tartibda sertifikatlashtirilgan muassasalarda “Xodimlarni xavfli yuklarni tashishga tayyorlash dasturi” (IKAO, DOC 9375/AN913) boʻyicha maxsus tayyorgarlikdan oʻtishlari va bunday tayyorgarlikdan oʻtganliklari toʻgʻrisida tegishli hujjatga ega boʻlishlari lozim. Xodimlarning bilimlari joriy talablarga muvofiq boʻlishini taʼminlash maqsadida, ular oxirgi tayyorgarlikdan oʻtganlaridan keyin davriy tayyorgarlik 24 oydan kechiktirilmagan holda oʻtkazilishi zarur”.

(13-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II. Xavfli yuklarning tasniflanishi

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

14. Barcha xavfli yuklar ularning xavflilik darajasi inobatga olingan holda turli sinflar va toifalarga boʻlinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklarning tasnifi Konvensiyaning qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi. Sinflar va toifalarning raqamlanishi ularning xavflilik darajasini koʻrsatmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

15. 1-sinf — portlovchi moddalar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) portlovchi moddalar (tashish uchun katta xavf tugʻdiradigan yoki asosiy xavflilik turiga koʻra boshqa sinfga muvofiq boʻlgan moddalar bundan mustasno);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) portlovchi buyumlar (tarkibida miqdori yoki xususiyatlariga koʻra, tashish jarayonida ularga moʻljallanmasdan yoki tasodifan oʻt ketishi yoxud boshqa usulda turtki berilishi moslamaga nisbatan olov otilishi, tutun chiqishi, qizish, qattiq tovush chiqarish singari hech qanday tashqi belgilar orqali namoyon boʻlmaydigan portlovchi moddalarni oʻz ichiga olgan buyumlar bundan mustasno);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) amaliy, portlovchi yoki pirotexnik taʼsir keltirib chiqarish maqsadida tayyorlangan moddalar va buyumlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1-sinf — portlovchi moddalar oʻz navbatida oltita toifaga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.1.-toifa — portlash xavfi massasi bilan taʼriflanadigan moddalar va buyumlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.2.-toifa — sochilib ketish xavfi bilan taʼriflanadigan, ammo massasi bilan portlash xavfini tugʻdirmaydigan moddalar va buyumlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.3.-toifa — yonish xavfi, sochilib ketishi arzimagan xavfga olib kelishi, yoki har ikkala holat bilan taʼriflanadigan, ammo portlash xavfi massasi bilan taʼriflanmaydigan moddalar va buyumlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.4.-toifa — sezilarli xavf tugʻdirmaydigan moddalar yoki buyumlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.5.-toifa — portlash xavfi massasi bilan taʼriflanadigan, taʼsirchanligi juda past boʻlgan moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1.6.-toifa — portlash xavfi massasi bilan taʼriflanmaydigan, taʼsirchanligi oʻta past boʻlgan moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

16. 2-sinf — gazlar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) siqilgan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) suyultirilgan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) eritilgan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) sovutilgan suyultirilgan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) bir yoki bir nechtasining boshqa sinflardagi bir yoki bir nechta moddalarning bugʻlari bilan qorishmasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) gaz bilan jihozlangan buyumlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) aerozollar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Gaz — 50^o C haroratda bugʻining 300 KPadan ortiq bosimini hosil qiladigan yoki 20^o C harorat va 101.3 KPa standart bosimda toʻlaligicha gazsimon holatga oʻtadigan modda.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2-sinf gazlar oʻz navbatida uchta toifaga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2.1.-toifa — oson alangalanadigan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2.2.-toifa — alangalanmaydigan va zaharlamaydigan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2.3.-toifa — zaharlaydigan gazlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

17. 3-sinf — oson alangalanadigan suyuqliklar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3-sinf quyidagi moddalarni oʻz ichiga oladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) oson alangalanadigan suyuq moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) suyuq desensibilizatsiyalangan portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oson alangalanadigan suyuqliklar (OAS) — sinovda oʻt olish harorati yopiq idishda 60.5^o C haroratdan yuqori boʻlmagan va ochiq idishda 65.5^o C haroratdan yuqori boʻlmagan haroratlardagi oson alangalanadigan bugʻlarni ajratadigan suyuqliklar yoxud suyuqliklarning aralashmasi, shuningdek tarkibida eritmadagi qattiq moddalar yoki suspenziyalar boʻlgan suyuqliklar hisoblanadi. Ushbu sinfga oʻzining oʻt olish haroratiga teng yoki yuqoriroq haroratlarda tashish uchun taqdim etiladigan va suyuq holatda oshirilgan haroratlarda tashiladigan yoki tashish uchun taqdim etiladigan hamda tashishdagi eng yuqori harorat yoki undan pastroqda ham oʻzidan oson alangalanadigan bugʻlarni ajratadigan suyuqliklar ham kiradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Suyuq desensibilizatsiyalangan portlovchi moddalar — suvda yoki boshqa moddalarda, oʻzlarining portlash xususiyatlarini bostirish uchun, gomogen suyuq aralashma hosil qilgunga qadar eriydigan yoki suspenziyalanadigan moddalardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

18. 4-sinf — oson alangalanadigan qattiq moddalar, yonishi mumkin boʻlgan va suv tekkanda oʻzidan oson alangalanadigan gazlarni ajratadigan moddalar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4-sinf uch toifaga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.1.-toifa — oson alangalanadigan qattiq moddalar, oʻzi reaksiyaga kirishadigan va ularga oʻxshash moddalar va desensibilizatsiyalangan portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.2.-toifa — oʻz-oʻzidan yonishga qodir moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.3.-toifa — suv tekkanda oʻzidan oson alangalanadigan gazlarni ajratadigan moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.1.-toifadagi moddalarga quyidagilar kiradi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) oson alangalanadigan qattiq moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) oʻzi reaksiyaga kirishadigan moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) qattiq desensibilizatsiyalangan portlovchi moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oson yonib ketishga qodir qattiq moddalar va ishqalanish natijasida yongʻin chiqarishi mumkin boʻlgan qattiq moddalar oson alangalanadigan qattiq moddalardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzi reaksiyaga kirishuvchi moddalar issiqlikka chidamsiz, hatto kislorod boʻlmaganda ham kuchli ekzotermik parchalanishga moyil moddalardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Qattiq desensibilizatsiyalangan portlovchi moddalar ularning portlashga xavfli xususiyatlarini hosil qilish uchun suv yoki spirtlar bilan namlangan yoxud bir xil qattiq qorishma hosil qilgunga qadar boshqa moddalar bilan suyultirilgan portlovchi moddalardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.2.-toifadagi moddalarga quyidagilar kiradi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) pirofor moddalar, yaʼni juda oz miqdorda boʻlganda ham havo bilan muloqotda boʻlsa 5 daqiqa ichida alangalanib ketadigan moddalar, jumladan qorishma va eritmalar ham (suyuq va qattiqlari). Bu moddalar oʻz-oʻzidan yonib ketishga eng moyillari, yaʼni pirofor moddalar deb ataladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) havo bilan aralashganda tashqaridan energiya olib kelinmasdan oʻz-oʻzidan qiziydigan va oʻz-oʻzidan qizishga moyil moddalar (pirofor moddalardan tashqari). Bu moddalar faqat katta miqdorda boʻlganda va uzoq muddat oʻtgandan keyingina alangalanadi va oʻz-oʻzidan qiziydigan moddalar deb ataladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4.3.-toifadagi moddalarga suv tekkanda oʻzidan oson alangalanib ketadigan gazlarni ajratadigan moddalar kiradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Baʼzi moddalar suv tekkanda oʻzidan oson alangalanib ketadigan, suv bilan portlovchi qorishma hosil qilishga qodir boʻlgan gazlarni ajratadi. Bunday qorishmalar istalgan odatdagi alangalanish manbaidan alangalanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

19. 5-sinf — oksidlovchi moddalar va organik peroksidlar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

5-sinf ikki toifaga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

5.1.-toifa — oksidlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

5.2.-toifa — organik peroksidlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oksidlovchi moddalar — oʻzi albatta alangalanuvchi boʻlmasa ham, asosan kislorod ajratish yoʻli orqali boshqa moddalarning alangalanishini keltirib chiqarishi yoki shunga koʻmaklashishi mumkin boʻlgan moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Organik peroksidlar — organik moddalar boʻlib, ular ikki valentli strukturaga ega. Ular bir yoki har ikkala vodorod atomining oʻrnini organik radikallar egallagan vodorod peroksidining hosilalari deb hisoblanishi mumkin. Organik peroksidlar termik jihatdan beqaror moddalar boʻlib, ekzotermik, oʻz-oʻzidan tezlashuvchi reaksiya davomida parchalanishi mumkin. Bundan tashqari, ular portlash bilan parchalanish, tez yonish, zarba yoki ishqalanishga sezgirlik xususiyatiga, boshqa moddalar bilan xavfli reaksiyaga kirishish va koʻzni zararlantirish qobiliyatlariga ega.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

20. 6-sinf — zaharlovchi va infeksion moddalar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

6-sinf ikki toifaga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

6.1.-toifa — zaharlovchi moddalar boʻlib, ichga yutganda, nafas orqali yoki teri qatlami bilan kontaktda boʻlganda oʻlim, ogʻir jarohatlanish kabi oqibatlarni keltirib chiqarishi yoki inson salomatligiga ziyon yetkazishi mumkin boʻlgan moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

6.2.-toifa — tarkibida patogen mikroorganizmlarni tutuvchi infeksion moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Patogen mikroorganizmlar — mikroorganizmlar yoki prionlar singari, boshqa infeksion agentlar boʻlib, odamlar va hayvonlarning kasalligini chaqiruvchi moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

21. 7-sinf — radioaktiv materiallar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Radioaktiv material — aktivlik konsentratsiyasi, shuningdek yukning toʻla aktivligi yoʻl qoʻyilgan koʻrsatkichlardan yuqoriroq boʻlgan radionuklidlarni oʻz ichiga oluvchi materialdir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

22. 8-sinf — korrozion moddalar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Korrozion moddalar — kimyoviy taʼsir oʻtkazish orqali ular bilan kontaktda boʻlgan tirik toʻqimalarni jiddiy zararlashi yoki toʻkilgan taqdirda, boshqa yuklar va transport vositalariga ziyon keltirishi va hatto ularni vayron qilishi mumkin boʻlgan moddalardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

23. 9-sinf — boshqa xavfli moddalar va buyumlar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

9-sinfga quyidagilar kiradi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) atrof muhit uchun xavfli boʻlgan moddalar, suv muhitini ifloslantiruvchi suyuq yoki qattiq moddalar, shuningdek bunday moddalarning eritma yoki qorishmalari (jumladan preparatlar va chiqindilar ham);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) yuqori haroratdagi moddalar, yaʼni tashish uchun suyuq holatda 100^o C dan kam boʻlmagan yoki qattiq holatda 240^o C dan kam boʻlmagan haroratda taqdim etilayotgan moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) oʻzlari infeksion moddalar hisoblanmagan, ammo hayvonlar, oʻsimliklar yoki mikrobiologik moddalarni odatda tabiiy usulda koʻpayishning natijasi boʻlmagan oʻzgarishlarga duchor qilishi mumkin boʻlgan genetik oʻzgartirilgan organizmlar va mikroorganizmlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) havoda tashish uchun joylanganda magnit maydonining kuchlanishi tayyor yuk oʻrni sathining istalgan nuqtasidan oʻlchangan 2.1 m. masofada 0,159 A/m va undan koʻproqni tashkil etuvchi magnitlangan material;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) HKga toʻkilgan taqdirda uchish ekipaji aʼzolarini, ularga oʻz vazifalarini toʻgʻri bajarish imkonini bermaydigan darajada kuchli bezovta yoki betob qiladigan narkotik, zaharli yoxud boshqa xususiyatlarga ega boʻlgan qattiq yoki suyuq modda.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

24. Agar bir necha xildagi xavfsizliklar bilan taʼriflanadigan xavfli yuklar mazkur sinflarda aniq koʻrsatilmagan boʻlsa, ularning qaysi sinfga mansubligini aniqlashda mazkur Qoidalarning 1-ilovasidagi jadval qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

25. Biror-bir sinf yoxud toifaga xos boʻlgan xavf tugʻdiruvchi xavfli yuklar, shu sinf yoxud toifaga mansub deb topiladi va bunda agar lozim boʻlsa, xavflilik darajasi va joylash guruhi aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

26. 1—9-sinflarga mansub deb topilgan, qoʻshimcha xavf belgilari bilan taʼminlanmagan moddalar, atrof muhit uchun xavfli deb hisoblanadi. Chiqindilar tegishli sinf uchun qoʻyiladigan talablarga rioya qilingan holda, ularning xavflilik turlari va mezonlari inobatga olinib tashiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

III. Xavfli yuklarning roʻyxati

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

27. Havo transportida tashishga odatda taklif qilinadigan xavfli yuklar orasida, tashuvga nisbatan tez-tez taqdim etiladiganlari, ularning sinflari, toifalari, qoʻshimcha xavf turlari, oʻram guruhiga qarab IKAO kengashining qarori bilan tasdiqlanadigan “Xavfli yuklar roʻyxati”ga kiritiladi (keyingi oʻrinlarda matnda Roʻyxat deb yuritiladi).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Roʻyxatga havo transportida tashish man etilgan bir qator moddalar va buyumlar ham kiritilgan.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

28. Roʻyxat IKAO Kengashining qaroriga koʻra vaqti-vaqti bilan yangilanib turiladi va qayta nashr etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

29. Ekspluatant va tashuvchi oʻzining xavfli yuklarni tashishni tashkillashtiradigan va amalga oshiradigan xodimlarini Roʻyxatning yangi nashrlari bilan oʻz vaqtida taʼminlab turishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

30. Roʻyxatdan Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro aviatsiyasining barcha tashuvchilari, oʻz faoliyatini havoda tashish sohasida amalga oshirayotgan tashkilotlar va korxonalar, shuningdek yuk joʻnatuvchilar va yuk oluvchilar tomonidan xavfli yuklarni havoda tashishni tashkillashtirish va bajarish jarayonida foydalaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

31. Roʻyxat tamoman toʻliq boʻla olmasligi sababli, nomlari Roʻyxatda koʻrsatilmagan yuklarni tashishni osonlashtirish maqsadida, unda shuningdek “umumlashtirilgan” yoki “aniq koʻrsatilmagan” kabi umumiy tavsifga ega nomlar bor.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

32. Agar u yoki bu buyum yoki moddaning aniq nomi koʻrsatilmagan yoki Roʻyxatga kiritilmagan boʻlsa, u ushbu Roʻyxatning mazkur buyum yoki moddaga taalluqli boʻlgan qoidalariga muvofiq tashilishi lozim. “Umumlashtirilgan” yoki “aniq koʻrsatilmagan” kabi nomlar, Roʻyxatda aniq nomi koʻrsatilmagan buyum va moddalarni tashish imkonini beradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

33. Bunday moddalar va buyumlar ularning xavfli xossalari aniqlanganidan keyingina tashilishi mumkin. Yukning xossalariga qarab, yuk joʻnatuvchi bilan hamkorlikda, sinflar taʼriflari va sinovlar mezonlariga muvofiq tasniflanishi lozim boʻlgan mazkur xavfli yukni taʼriflovchi umumiy nomlanishni belgilashlari kerak. Bunda Roʻyxatda bor boʻlgan, ushbu moddalarni va buyumlarni eng yaxshi tavsiflovchi nomlardan foydalanilishi kerak. Moddalar va buyumlarning sinfi aniqlangach, mazkur Qoidalarning tashishga tayyorlash va bajarishga doir barcha talablari bajarilishi kerak. Portlash xossasiga yoki shunday shubhaga ega boʻlgan har qanday buyum yoki modda 1-sinfga kiritilishi masalasi koʻrilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

34. Roʻyxatda ularga nisbatan xavfsizlik choralari koʻrsatib oʻtilgan moddalar va buyumlar, qoida tariqasida, bunday choralar koʻrilmagan boʻlsa tashilmasligi kerak, mazkur buyum yoki modda Roʻyxatga xavfsizlik choralari borasida biror-bir koʻrsatmalarsiz yoki boshqacha xavfsizlik choralari koʻrsatilgan holda kiritilgan hollar bundan mustasno.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

35. Roʻyxatda koʻrsatilmagan buyumni yoki moddani tashish mumkinligi yoki ularni tashish sharoitlari borasida shubha tugʻiladigan boʻlsa, yuk joʻnatuvchi yoki tashuvchi ushbu holat boʻyicha vakolatli organlarga murojaat qilishlari lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

36. Roʻyxat xavfli yuklarning nomlari, maʼlum buyumlar va moddalarga berilgan BMT raqamlari, sinflar va toifalar, qoʻshimcha xavflar, xavflilik belgilari, alohida davlatlar amaliyotidagi farqlar, barcha joylash guruhlari boʻyicha qoʻllaniladigan maxsus qoidalar, Roʻyxat boʻyicha joylash guruhlari, shuningdek joylash boʻyicha yoʻriqnomalar va yoʻlovchi yoki yuk HKda tashilayotgan buyumlar va moddalarning har bir oʻramadagi maksimal netto miqdorlari koʻrsatilgan ustunlardan iborat.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

37. Har qanday HKda yoki yoʻlovchi HKning sathida tashish ruxsat etilmagan buyumlar yoki moddalar Roʻyxatning tegishli ustunida “man etilgan” degan soʻzlar bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

38. Joylash boʻyicha yoʻriqnomaga muvofiq joylangan va oʻramadagi maksimal netto miqdori tegishli ustunlarda koʻrsatilgan buyum yoki modda, yuk HKda ham tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

IV. Xavfli yuklarni havo orqali tashishdagi cheklovlar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

39. Normal sharoitda tashilishi taqiqlangan va faqat yuk tashuvchi HKda tashiladigan baʼzi xavfli yuklar har qanday HKda tashilganida alohida xavf tugʻdiradi. Ular Oʻzbekiston Respublikasi vakolatli organlarining maxsus ruxsatnomasi boʻyicha tashilishi mumkin va ularning koʻp miqdordagi qismi yuk tashuvchi HKlari bilan bir qatorda talab qilinadigan shart-sharoitlarga amal qilingan holda yoʻlovchi tashuvchi HKlarida ham tashiladi. Tashilishi ruxsat etilgan xavfli yuklar yoʻlovchi tashuvchi HKlarida ruxsat etilgan miqdordan oshgan yoki yoʻlovchi HKlarida tashilishi taqiqlangan hollarda yuk tashuvchi HKlarida tashiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

40. Tashish jarayonida oddiy sharoitlarda portlash, xavfli reaksiyalarga kirishish, yoki xavfli miqdorda issiqlik yoki zaharli, korrozion yoki oson alangalanuvchi gazlar, yoxud bugʻ chiqarish xususiyatiga ega modda yoki buyumlar hech qanday HKda va sharoitda tashilmaydi, tashishga taklif etilmasligi va qabul qilinmasligi lozim. Bunday xavfli yuklar Roʻyxatning tegishli ustunida koʻrsatiladi va “man etiladi” degan soʻzlar bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

41. Roʻyxatda yuk va yoʻlovchi HKlarida tashishga ruxsat berilgan xavfli yuklarnigina tashishga yoʻl qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yuk HKlarida tashishga ruxsat etilgan xavfli yuklarni yoʻlovchi HKlarida tashishga ruxsat etilmaydi. Yoʻlovchi HKlarida faqat yoʻlovchi HKlarida tashishga ruxsat etilgan xavfli yuklar tashiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

42. Har qanday sharoitlarda ham havoda tashish man etilgan xavfli yuklar quyidagilar:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) 48 soat ichida 75^o C haroratning taʼsiri ostida alangalanadigan yoki parchalanadigan portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) tarkibida xloratlar yoki ammoniy tuzlari boʻlgan portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) tarkibida xloratlar va fosforning qorishmasi boʻlgan portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) mexanik zarbaga oʻta taʼsirchan deb tasniflanadigan qattiq portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) mexanik zarbaga oʻrtacha taʼsirchan deb tasniflanadigan suyuq portlovchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) tashish uchun taklif etilgan va havoda tashishdagi oddiy sharoitlarda xavfli miqdorda issiqlik yoki gaz ajratish xususiyatiga ega boʻlgan moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) pirofor suyuq radioaktiv moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

43. Roʻyxat boʻyicha oddiy sharoitlarda tashish man etilgan buyumlar, moddalar va zaharlangan jonivorlar Konvensiyaga muvofiq davlat tomonidan berilgan ruxsatnomaga asosan tashish mumkinligi haqidagi Oʻzbekiston Respublikasi vakolatli organining koʻrsatmasi boʻlmasa HKda tashish uchun qabul qilinmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

44. Tashuvchi yoki uning vakolatli agenti yuk joʻnatuvchilarga havoda tashish man etilgan xavfli yuklarning turlari haqida maʼlumotlarni taqdim etishi lozim. Bunday maʼlumotlar yuklarni qabul qilish va havoda tashishni sotish punktlarida koʻrinadigan joylarda joylashtirilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

45. Mazkur Qoidalarning talablari tatbiq etilmaydigan xavfli yuklar quyidagilardir:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) amaldagi parvozga yaroqlilik talablari va ekspluatatsiya qoidalariga muvofiq normal ekspluatatsiyani taʼminlash, qoʻnib oʻtish aeroportlarida yoki parvoz davomida almashtirish uchun HK ichida boʻlishi lozim boʻlgan buyumlar va moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) aviatsiya korxonasi tomonidan parvoz davomida foydalanish yoki HK ichida sotish uchun yoʻlovchi HKning salonida olib ketilayotgan aerozollar, alkogol ichimliklar, odekolonlar, xavfsiz gugurtlar va suyultirilgan gazli sigaret tutatish asboblari (qayta zaryadlab boʻlmaydigan va past bosim sharoitlarida ichidagi gaz oqib chiqadigan sigaret tutatish asboblaridan tashqari);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) HKning bortida xizmat koʻrsatish vaqtida oziq-ovqatlar va ichimliklarni sovutish uchun moʻljallangan quruq muz.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

46. Yoʻlovchilarni HKda tashishni amalga oshiruvchi har qanday tashkilot yoki korxona ularga HKda tashish mumkin boʻlmagan xavfli buyum va moddalarning turlari haqida maʼlumotlarni taqdim etishi kerak. Bunday maʼlumotda ogohlantirishlar nazarda tutilgan boʻlishi va yoʻlovchilar bilan aloqa amalga oshiriladigan joylarda oʻrnatilgan boʻlishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

47. Xavfli yuklarning baʼzilari holi miqdorlarda tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Holi miqdordagi xavfli yuklar faqat oʻrnatilgan talablarga va cheklanish miqdorlariga qatʼiy rioya qilingan holda tashiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

48. Holi miqdorlarda yoʻlovchi HKda tashishga ruxsat etilgan va quyida sanab oʻtilgan tegishli sinflar, toifalar va joylash guruhlarining mezonlariga mos keladigan xavfli yuklargina tashilishi mumkin:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) 2.2.-toifa, qoʻshimcha xavfliligi bilan taʼriflanmaydigan;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) 3-sinf, barcha joylash guruhlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) 4-sinf, II va III joylash guruhlari, oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishadigan moddalardan tashqari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) 5.1.-toifa, II va III joylash guruhlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) 5.2.-toifa, faqatgina kimyoviy komplekt yoki birinchi yordam jamlamasiga kiruvchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) 6.1.-toifa, ingalyatsion zaharlash xususiyatiga ega moddalardan tashqari barcha moddalar, I joylash guruhi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) 8-sinf, II va III joylash guruhlari, Roʻyxat boʻyicha 2803 va 2809 raqamlardan tashqari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

z) 9-sinf, magnitlashtirilgan moddalardan tashqari barcha moddalar va buyumlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Mazkur sinflar, toifalar va joylash guruhlariga mansub moddalar va buyumlar qatoriga erkin oʻramalardagi radioaktiv moddalar ham kiritilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

49. Cheklangan miqdorlarda yoʻlovchi HKlarida tashish ruxsat etilgan va quyida sanab oʻtilgan sinflar, toifalar va joylash guruhlarining mezonlariga mos keladigan xavfli yuklargina tashilishi mumkin:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) 2.1. va 2.2.-toifalar — aerozollar va qoʻshimcha xavfsiz gazlar Roʻyxat boʻyicha 2037 raqami;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) 2.2.-toifa — qoʻshimcha xavfi bilan taʼriflanmaydigan gazlar, sovutilgan suyultirilgan gazlardan tashqari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) 3-sinf — II va III joylash guruhlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) 4.1.-toifa — II va III joylash guruhlari, ammo joylash guruhlaridan qatʼi nazar, barcha oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi moddalar mustasno qilinmaydi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) 4.3.-toifa — II va III joylash guruhlari, faqat qattiq moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) 5.1.-toifa — II va III joylash guruhlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) 5.2.-toifa — faqat kimyoviy komplekt yoki birinchi yordam komplektining tarkibiga kiruvchi moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

z) 6.1.-toifa — II va III joylash guruhlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

i) 8-sinf — II va III joylash guruhlari, Roʻyxat boʻyicha 2794, 2795, 2803, 2809 va 3028 raqamlardan tashqari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

k) 9-sinf — Roʻyxat boʻyicha faqatgina 1941, 1990, 2071, 3077, 3082 va 3316 raqamlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

50. Quyidagi xavfli yuklarni holi miqdorlarda tashishga ruxsat etilmaydi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) faqat yuk HKlarida tashishga ruxsat etilgan buyumlar va moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) I joylash guruhidagi buyumlar va moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) 1 va 7-sinf, 2.1. (aerozollardan tashqari), 2.3. va 6.2.-toifalardagi buyumlar va moddalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) 4.2.-toifasiga kiradigan va mazkur toifaning qoʻshimcha xavfi bilan taʼriflanadigan moddalar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

51. Cheklashlar bir xil ravishda xavfli yuklarni cheklangan miqdorlarda ham yoʻlovchi, ham yuk HKlarida tashishga taalluqlidir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

V. Xavfli yuklarni oʻrash

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 1. Xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlariga qoʻyiladigan umumiy talablar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

52. Xavfli yuklarni yetarli darajada mustahkam, tashish jarayonida zarbalar va ogʻirliklarga, jumladan yuklarni joylash vositasidan yoki tashqi oʻramadan qoʻlda yoxud mexanik usulda ishlov berishda har qanday koʻchirishlarga bardosh bera oladigan, sifatli oʻrash toʻplamlariga joylashtirish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

53. Oʻrash toʻplamlari tashishning oddiy sharoitlarida oʻz ichidagilarning, tebranishning, haroratning, namlikning va bosimning oʻzgarishi natijasida yuz berishi mumkin boʻlgan biror-bir tarzda kamayishiga yoʻl qoʻymaydigan qilib loyihalangan va berkitilgan boʻlishi lozim. Oʻrash toʻplamlari, jumladan ichkilari ham, ishlab chiqaruvchi tomonidan taqdim etilgan yoʻriqnomalarga muvofiq berkitilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

54. Xavfli yuklarni joylashtirish har bir konkret xavfli modda va buyumga taalluqli Roʻyxatdagi maxsus qoidalar va normativlarga asosan amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

55. Oʻramada mazkur tara tashilayotgan konkret xavfli yuklar uchun moʻljallanganligi haqida maxsus markalash belgisi mavjud boʻlishi, tara belgilangan tartibda sertifikatlangan va bir qator testlarga bardosh berishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

56. Xavfli yuklarni ishlab chiqaruvchi yoki joʻnatuvchi tashkilotlar oʻrash toʻplamlariga qoʻyiladigan talablarga rioya etilishi uchun toʻliq javobgardirlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

57. Buyumlar va moddalarni joylash uchun (1, 2, 7-sinflar, 5.2. va 6.2.- toifalar va oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishadigan moddalarning 4.1.-toifasiga mansub moddalardan tashqari) ularning xavflilik darajasiga toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻliq boʻlgan uchta joylash guruhi belgilanadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

I-guruh — xavflilik darajasi yuqori;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II-guruh — xavflilik darajasi oʻrtacha;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

III-guruh — xavflilik darajasi past.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

58. Agar moddalar va buyumlarning nomlari Roʻyxatda aniq koʻrsatib oʻtilmagan va mazkur Qoidalarning 1-ilovasida koʻrsatilgan jadvaldan qatʼi nazar, 3, 4, 8-sinflar hamda 5.1. va 6.1.-toifalarga mos boʻlgan bir necha xavflilik turlari bilan taʼriflansa, ularga xavflilik turini birinchilikda aks ettiradigan ushbu xavflilik turlariga mos keladigan joylash guruhlari tayinlanadi. Foydalanilishi lozim boʻlgan toʻgʻri joylash guruhlari mazkur jadvalning ikkita chiziq kesishishida joylashgan.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

59. Istalgan oʻrash toʻplamining korpusi va berkitish moslamasi tashishning oddiy sharoitlarida yuz berishi mumkin boʻlgan haroratning yoki tebranishning taʼsiriga bardosh bera oladigan tuzilishga ega boʻlishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

60. Tashish paytida berkitish moslamasi toʻgʻri berkitilganligi tekshirilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

61. Tashish paytida oʻrash toʻplamining tashqi yuzasida ziyon keltirishi mumkin boʻlgan hech qanday xavfli moddalarning qoldiqlari yopishib qolmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

62. Xavfli yuklarni tashishga moʻljallangan oʻrash toʻplamining materiali tashilayotgan moddaga nisbatan inert boʻlib, tashish jarayonida yuzaga keladigan yuqori yoki past haroratlar, eskirish va boshqa omillarning taʼsiri natijasida korroziyaga uchramasligi, yumshab yoki moʻrt boʻlib qolmasligi yoxud boshqa bir usulda ishdan chiqmasligi lozim. Yuk joʻnatuvchi oʻrash toʻplamlari tashilayotgan yuk bilan har tomonlama mos kelishiga ishonch hosil qilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

63. Ichki oʻrash toʻplamlari tashqi toʻplamlarning ichida shunday joylanishi, taxlanishi yoki oraliq materiallar bilan taʼminlanishi kerakki, tashishning normal sharoitlarida ularga hech qanday shikast yetmasligi yoki ularning ichidagilar tashqi oʻrash toʻplamiga sizib chiqmasligi kerak. Tashqi oʻrash toʻplamining xususiyatlari va qalinligi tashish jarayonida hosil boʻladigan ishqalanish natijasida ichidagilarning kimyoviy barqarorligi xavfining oʻzgarishlarini keltirib chiqaradigan qizishlarga olib kelmasligi lozim. Oraliq va singdiruvchi materiallar hamda oʻrash toʻplamining ichidagilar bir-birlariga oʻzaro xavfli taʼsir qilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

64. Yukni tashqi oʻrash toʻplamiga joylashtirishdan oldin shisha yoki sopoldan tayyorlangan ichki oʻrash toʻplamlarini singdiruvchi materiallarni ishlatgan holda zich yopilgan metall yoki qattiq plastmassa idishlarga joylashtirilishi lozim. Poʻlatdan tayyorlangan oʻrash toʻplamlari korroziyaga chidamli boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

65. Suyuq moddalarni tashishga moʻljallangan moʻrt yoki oson teshiladigan ichki oʻrash toʻplamlari (shisha, chinni, sopol, ayrim plastmassalardan va shu kabilardan tayyorlangan oʻrash toʻplamlari) tashqi oʻrash toʻplamiga zararlanishdan saqlash va ichidagi moddalar toʻkilgan yoki oqib ketgan taqdirda HK yuk boʻlmasining poliga tushishiga va pol ostidagi boʻshliqqa oʻtishiga yoʻl qoʻymasdan suyuqliklarni oʻziga toʻliq singdiruvchi yumshoq oraliq materiallardan foydalangan holda joylanishi kerak. Ichkaridagi moddalarning oqib chiqishi tashqi taraning, oʻramaning va yumshoq oraliq materialining himoya qilish xususiyatlarini sezilarli darajada pasaytirmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

66. Suyuqliklarni tashishga moʻljallangan oʻrash toʻplamlari ichidagini toʻkilishiga yoʻl qoʻymasdan maʼlum bir bosimga bardosh berish xususiyatiga ega boʻlishi kerak. Germetik yopilishini talab qiladigan suyuqliklarni tashishga moʻljallangan metall oʻrash toʻplami payvandlab yasalgan, germetik qopqoqli va rezbali birikmaga ega boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

67. Tashish paytida harorat, bosim oʻzgarishining natijasida suyuqlik toʻkilishini va oʻrash toʻplami deformatsiyalanishining oldini olish uchun oʻrash toʻplamlari toʻldirilayotganda tepasida boʻsh joy qoldirilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

68. Ilgari xavfli yuklarni tashish uchun foydalanilgan oʻrash toʻplami faqatgina ham ichki qismi, ham tashqarisi tozalanib, quritilib va neytrallashtirilgandan keyin havoda xavfsiz yuk sifatida tashilishi mumkin. Bu hol tozalanganligi, neytrallanganligi hamda uni havoda tashish xavfsiz ekanligi haqidagi dalolatnoma bilan tasdiqlangan boʻlishi shart. Ilgari xavfli yuklarni tashish uchun foydalanilgan, ammo tozalanmagan, quritilmagan va neytrallanmagan oʻrash toʻplamida moddalarni tashish uchun qoʻllanilgan ehtiyotkorlik choralariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

69. Birorta ham oʻrash toʻplami unda korroziya yoki boshqa zararlanishlar bor-yoʻqligini aniqlaydigan tekshiruvdan oʻtmasdan turib qaytadan ishlatilmasligi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

70. Xavfli yuklarni talab etiladigan bosimga bardosh bera olmaydigan ichki oʻramada, agar u talab etiladigan bosimga moʻljallangan qoʻshimcha oʻramaga joylangan boʻlsa, ishlatish mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

71. Xavfli yuklar, agar ular bir-biri bilan xavfli oʻzaro taʼsir natijasida yonib ketishni yoki koʻp miqdorda issiqlik ajralishini, oson alangalanadigan, zaharlovchi yoki boʻgʻuvchi gazlar ajralib chiqishini, korroziyalovchi va beqaror moddalar hosil boʻlishini keltirib chiqarsa, boshqalari bilan bitta oʻrash toʻplamiga joylashtirilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

72. Agar ichki oʻrash toʻplami tashishning odatdagi sharoitlarida buzilib ketmaydigan yoki ularni ichidagisi tashqi oʻrash toʻplamidan toʻkilishiga yoʻl qoʻyilmaydigan darajada himoyalangan boʻlsa, singdiruvchi material talab etilmaydi. Agar singdiruvchi material va tashqi oʻrash toʻplami suyuqlik oʻtkazsa, suyuqlik oqib ketish holatida himoya sifatida suyuqlik oʻtkazmaydigan qoʻshimcha qatlam, polietilen qop yoki boshqa samarasi bundan kam boʻlmagan germetik vositalari bilan taʼminlashi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yumshoq oraliq va singdiruvchi materiallar bilan oʻrash toʻplamining ichidagilari bir-biriga xavfli oʻzaro taʼsir oʻtkazmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

73. Ichida suyuq xavfli yuklari boʻlgan (OAS va zaharlovchi moddalardan tashqari) uygʻunlangan oʻrash toʻplamlarida ichki oʻrash toʻplamlarini yopish moslamalarini tepaga qaratib joylashtirish hamda yuk oʻrnining sirtida tegishli belgi bilan ularning vertikal holatini koʻrsatish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

74. Ichida xavfli modda tutilgan boʻsh oʻrash toʻplamiga, agar har qanday xavfni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻrilmagan boʻlsa, shu modda bilan toʻldirilgan yuk oʻrniga nisbatan talab qilinadigan usulda ishlov berilishi kerak. Tarani havo oqimi bilan tozalash yoki neytrallashtiruvchi reagentlardan foydalangan holda sinchiklab yuvish xavfni bartaraf etishning maqbul usuli hisoblanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

75. Tashish paytida harorat taʼsiri natijasida suyuq moddaga aylanib qolishi mumkin boʻlgan qattiq moddalarni tashish uchun ishlatiladigan oʻrash toʻplamlari shunday moddalarni suyuq holda tutishni taʼminlashi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

76. Zararlangan, singan, oqadigan yoki oʻrnatilgan talablarga javob bermaydigan yuk oʻrinlari yoxud toʻkiladigan yoki sizib chiqadigan xavfli yuklar ehtiyot oʻrash toʻplamlarida tashilishi mumkin. Bunday oʻrash toʻplamini, yaʼni toʻkiladigan yoki sizib chiqadigan xavfli yuk oʻrinlarini ortiqcha siljitish man etiladi. Ular tashilayotganda yetarli miqdorda singdiruvchi material qoʻshiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

77. Ehtiyot oʻrash toʻplamlari sifatida xavfli yuklarning toʻkilishi yoki sizib chiqishi natijasida hosil boʻladigan istalgan kimyoviy yoki boshqa turdagi taʼsirga bardosh bera oladigan materiallardan tayyorlangan alohida tara va oʻramalar ishlatiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

78. Zararlanishlari, nuqsonlari yoki 1, 2, 7-sinfdagi va 6.2.-toifadagi (Roʻyxatda 3291 raqami bilan koʻrsatilgan klinik va tibbiy chiqindilar bundan mustasno) xavfli yuklarning sizib chiqadigan yuk oʻrinlari ehtiyot oʻrash toʻplamlarida tashilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

79. Xavfli yuklarni tashishda koʻchma baklardan foydalanish mumkin. Koʻchma baklarda 3, 8, 9-sinflar va 4.1. (oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi moddalardan tashqari), 4.3. (suyuqliklardan tashqari), 5.1. (suyuqliklardan tashqari) va 6.1.-toifalaridagi xavfli yuklar tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Har bir koʻchma bak poʻlatdan tayyorlangan boʻlib, tubida qopqogʻi boʻlmasligi va hech boʻlmaganda bitta prujinali bosim tushirish moslamasiga ega boʻlishi kerak (suyuqliklar uchun qoʻllanilgan taqdirda).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ichida xavfli yuklari boʻlgan koʻchma bakning brutto massasi bakda koʻrsatilgan maksimal brutto massadan oshmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Koʻchma baklarda belgilar bakning har bir tomoniga va har bir burchiga qotiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yuk joʻnatuvchi va tashuvchi oʻrtasida oldindan kelishish boʻlmasa xavfli yuklar tashish uchun koʻchma baklarda qabul qilinmaydi. Koʻchma baklarni HKning ichida toʻldirish yoki boʻshatish mumkin emas.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 2. 1-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

80. 1-sinfdagi portlovchi moddalar ham yuk, ham yuk tashish uchun qayta jihozlangan yoʻlovchi (yoʻlovchilarsiz) HKlarida kuzatib boruvchilar bilan yoki ularsiz tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

81. Mazkur sinfdagi portlovchi moddalar uchun oʻrash toʻplamlari quyidagicha loyihalashtirilib tayyorlangan boʻlishi lozim:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) toʻla butlangan yuk oʻrniga tashishning normal sharoitlarida ishlov berilganligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) ular portlovchi moddalarning himoyalanishini taʼminlashi, sizib oʻtishining oldini olishi va tashishning normal sharoitlarida, harorat, namlik va bosimning ehtimolli oʻzgarishlarini hisobga olgan holda, xavf-xatar oshishiga olib kelmasliklari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) yuk oʻrinlari, tashish jarayonida ularni shtabel qilib taxlash ehtimoli bilan bogʻliq har qanday ogʻirlikka bardosh bera olishi, oʻramaning mavjudligi portlovchi moddalar keltirib chiqaradigan xavfning oshishiga olib kelmasligi, oʻrash toʻplamlariga oʻtkaziladigan va ular oʻz funksiyalarini bajarilishining buzilishiga olib keladigan nojoʻya taʼsirning oldini olishi va ularga ziyon yetkazmasligi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

82. Portlovchi moddalarni havoda tashishda ularning xususiyatlari va konstruktiv oʻziga xosliklariga qarab quyidagi oʻrash toʻplamlaridan qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ichki (plastmassadan, plastmassa matodan, toʻqilgan, qogʻozdan, kraft-qogʻozdan tayyorlangan, zich, nam oʻtkazmaydigan va rezina singdirilgan qoplardan, metaldan, plastmassadan, plastmassa matodan, qogʻozdan, kartondan, fibr kartondan va yogʻochdan tayyorlangan idishlar, bobinalar, yogʻochdan, ajratuvchi toʻsiqlari bilan, kartondan, plastmassadan tayyorlangan oraliq yumshoq materiallar, kartondan, fibr kartondan, gofralangan kartondan, qogʻozdan, plastmassadan, kraft-qogʻozdan tayyorlangan varaqlar, kartondan, fibr kartondan, metaldan, plastmassadan tayyorlangan trubkalar, yogʻochdan, kartondan, fibr kartondan plastmassadan tayyorlangan qutilar, tashqi oʻrash toʻplamlaridagi ajratish toʻsiqlari);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) oraliq (platmassadan tayyorlangan, toʻqilgan, ichi plastik bilan qoplangan yoki vkladishli qoplar, metalldan, plastmassadan, yogʻochdan, fibr kartondan tayyorlangan idishlar);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) tashqi (yogʻoch materiallardan, tabiiy yogʻochdan (oddiy), tabiiy yogʻochdan devorlari zich, qattiq plastmassadan, fibr kartondan, poʻlatdan, faneradan, alyuminiydan, penoplastdan tayyorlangan quttilar, alyumindan tubi yechiladigan qilib, plastmassadan tubi yechiladigan qilib, poʻlatdan tubi yechiladigan qilib, faneradan, fibrdan tayyorlangan barabanlar).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

83. Suyuq portlovchi moddalardan iborat boʻlgan moddalar oʻrash toʻplamlarining bekitish moslamalaridan oqib chiqishdan ikki karra himoyani taʼminlashi kerak. Metall barabanlarning berkitish moslamalari tegishli oraliq yumshoq material bilan taʼminlangan boʻlishi, agar berkitish moslamasi vintsimon rezbaga ega boʻlsa, portlovchi moddalarni ushbu rezbaga tushishining oldini olish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

84. Oʻrash toʻplami suvga toʻldirilgan ikki qavatli qobiqqa ega boʻlib, tashish paytida suv muzlab qolishi ehtimoli boʻlsa, suvga uning muzlashini oldini olish uchun yetarli miqdorda antifriz qoʻshiladi. Bunday holda yongʻin chiqish xavfini tugʻdirishi mumkin boʻlgan antifrizdan foydalanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

85. Agar ichki oʻrama portlovchi moddaning metall bilan aloqasidan tegishli ravishda himoyalanmagan boʻlsa, himoya qoplamasi boʻlmagan metaldan tayyorlangan mixlar, bandlar oʻramaning ichiga oʻtmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

86. Ichki oʻrash toʻplamlari, armatura, oraliq yumshoq materiallar, shuningdek, yuk oʻrinlarida portlovchi moddalarning yoki buyumlarning joylashishi, tashishning oddiy sharoitlarda portlovchi moddalarni yoki buyumlarni tashqi oʻrash toʻplamida erkin siljib yurishining oldini olish lozim. Buyumlarning metall tarkibiy qismlari metall oʻramalarga tegishidan himoyalangan boʻlishi kerak. Portlovchi moddalarni oʻz ichiga oluvchi tashqarisidan gʻilof bilan yopilmagan buyumlar, ularning bir-biriga tegishi va ishqalanishini oldini olish maqsadida bir-biridan ajratilgan boʻlishi kerak. Bunday maqsadda ichki yoki tashqi oʻrash toʻplamlarida, formalarda yoki idishlarida tikiladigan material, oraliq yumshoq materiallar yoki toʻsiqlar ishlatilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

87. Oʻrash toʻplamlari konkret oʻrash toʻplamida tashilayotgan portlovchi moddalar bilan toʻgʻri keladigan materialdan yoki portlovchi moddalar va oʻrash toʻplami tayyorlangan material orasida oʻzaro taʼsir boʻlganda portlovchi moddalarni oʻtkazmaydigan materialdan tayyorlangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

88. Plastmassadan tayyorlangan oʻrash toʻplamlarini ishlatish portlash, yonib ketish yoxud joylangan portlovchi moddalarni yoki buyumlarni harakatga kelishiga turtki berish uchun yetarli boʻlgan statistik elektrni hosil boʻlishi va yigʻilishiga olib kelmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

89. Portlovchi moddalar harorat yoki boshqa omillar tufayli ichki va tashqi bosimlar orasida farq boʻlgan va bu hol portlash yoki yuk oʻrnining yorilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan ichki yoki tashqi oʻrash toʻplamlariga joylanmasligi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Elektr portlovchi moslamalarni tegishli ravishda elektrmagnit nurlanishdan himoyalash kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

90. Harbiy maqsadlarda foydalanish uchun moʻljallangan, oʻzida turtki berish vositalari boʻlgan yoki oʻzida turtki berish vositalari boʻlmagan, kamida ikkita samarali himoyalash qurilmalariga ega yirik gabaritli va mustahkam portlovchi buyumlar joylanmagan holda tashilishi mumkin. Agar bunday buyumlarda irgʻitish zaryadlari boʻlsa yoki bu buyumlar oʻzi harakatlanadigan boʻlsa, ularning oʻt oldirish tizimlari odatdagi tashish sharoitlarida hosil boʻlishi mumkin boʻlgan qoʻzgʻatish harakatlaridan himoyalangan boʻlishi lozim. Bunday joylanmagan buyumlarni tashish oddiy sharoitlarida qoʻzgʻalmasligi uchun ortish-tushirish, saqlash va ishga solish maqsadida romlarda qotirish, panjarali taraga yoki boshqa toʻgʻri keladigan moslamalarga solish mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

91. Oxirigacha butlangan portlovchi moddalar (portlatish vositalari bilan) tuzilishiga koʻra yaxlit buyum sifatida tayyorlangan va qurilmalarni oʻzini ishga tushirish zanjirida himoyalanish tizimi nazarda tutilgan hollardagina tashilishga yoʻl qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

92. 1-sinf xavfli yuklarini boshqa sinfdagi xavfli yuklar bilan birgalikda tashish qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 3. 2-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

93. 2-sinfga mansub gazni tashish sharoitlari uning fizik holatini inobatga olgan holda aniqlanadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) siqilgan gaz — tashish uchun bosim ostida yuklangan gaz boʻlib, — 50^o C haroratda butunlay gaz holatida boʻladi, bu toifa kritik harorati — 50^o C ga teng va undan past boʻlgan barcha gazlarni oʻz ichiga oladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) suyultirilgan gaz — tashish uchun bosim ostida yuklangan gaz boʻlib, — 50^o C dan yuqori haroratda qisman suyuq holatda boʻladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) sovutilgan suyultirilgan gaz — tashish uchun bosim ostida yuklangan gaz boʻlib, oʻzining past harorati tufayli qisman suyuq holatga oʻtgan;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) eritilgan gaz — tashish uchun bosim ostida yuklangan gaz boʻlib, suyuq fazadagi erituvchi moddada eritilgan.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

94. 2-sinf gazlarini tashishga moʻljallangan ballonlar tashishning oddiy sharoitlarida, jumladan tebranish yoki haroratning, namlikning yoki bosimning oʻzgarishi tufayli yuzaga kelishi bilan ballon ichidagi gazning biror-bir kamayishini oldini oladigan qilib berkitiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

95. Ballonlarning xavfli yuklar bilan bevosita tegishadigan qismlari ularning yomon taʼsiriga duchor boʻlmasligi yoki oʻzining mustahkamligini pasaytirmasligi va xavfli effektlarni tugʻdirmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

96. Koʻp marta foydalanadigan ballonlarga, agar ballonga boshqa gaz solish uchun tegishli tayyorlov operatsiyalari oʻtkazilmagan boʻlsa, oldin ichida boʻlganlaridan farq qiladigan gazlar yoki gazlarning qorishmalari solinmasligi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

97. Ballonni toʻldirishdan oldin uni tekshirib koʻrib, u tegishli gazni tashish uchun ruxsat etilganligini va mazkur qoidalarning talablariga rioya qilinayotganligi taʼminlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

98. Ballon toʻldirilgandan soʻng, uzib qoʻyish ventillari yopilishi va tashish paytida yopiq holatda boʻlishi kerak. Yuk joʻnatuvchi berkitish moslamalarini tekshirib koʻradi. Ventillar shunday loyihalashtirilib tayyorlangan boʻlishi kerakki, ular ichidagini chiqarmagan holda zararlanishlarga bardosh berishi yoki ballonni ichidagini oʻz-oʻzidan chiqib ketishiga olib kelishi mumkin boʻlgan zararlanishlardan quyidagi usullarning biri yordamida himoyalashi kerak:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ventillar ballon ogʻzining ichida joylashgan boʻlib, rezbali tiqin yoki qopqoq bilan himoyalangan;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) ventillar qopqoq bilan himoyalangan, qopqoqlarda koʻndalang kesimining yuzasi, gaz ventildan sizib chiqadigan boʻlsa, uni chiqarib yuborish uchun yetarli boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) ventillar poʻstinlar yoki boshqa saqlash moslamalari bilan himoyalanishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) ballonlar tashqi oʻrash toʻplamida tashilishi (oʻrash toʻplami, tashish uchun tayyorlangan holda, tushib ketish sinovidan muvaffaqiyatli oʻta oladigan boʻlishi kerak).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Tashqi tara yoki oʻramalardan foydalanish belgilangan boʻlsa ballonlar ularda mustahkam qotirilishi kerak. Tashqi tara yoki oʻramalarga bir yoki bir nechta ichki tara va oʻrama solinishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

99. Gazlarni havo transportida tashish uchun, ularning xususiyatlari va oʻziga xosliklariga qarab tashqi oʻrash toʻplamlarining quyidagi turlari qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) germetik yopilgan shisha ampulalar, kapsulalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) metall, shisha, ichki oʻrash toʻplamlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) poʻlat va alyumin barabanlar, uchlari metall boʻlgan spiralsimon buralgan trubalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) tashqi ventilyatsiyaga ega flyagalar, ajratilgan metall vakuum idishlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) fibr kartondan, yogʻochdan, metalldan, faneradan, plastmassadan, polimerlardan tayyorlangan idishlar va qutilar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

100. Gazlarni tashishda joylashning uygʻunlangan variantlari qoʻllanilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

101. Bir marta ishlatiladigan (qayta zaryadlanmaydigan) ballonlar tashqi tara va oʻrash vositasida (quti yoki boʻlinmali idishlar, oraliq yumshoq materialda joylashtirilgan, choʻziladigan matoga oʻralgan holda) tashilishi kerak va ekspluatatsiyaga kiritilgandan soʻng taʼmirlanmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

102. Gazli ballonlar gorizontal holatda HKning metall poliga, bortlariga va boshqa konstruktiv elementlariga tegmaydigan qilib taxlanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

103. Koʻp marta ishlatiladigan (qayta zaryadlanadigan) ballonlar (kriogen idishlardan tashqari) davriy ravishda tekshiruvdan oʻtkazilishi shart.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

104. Siqilgan, suyultirilgan va bosim ostida eritilgan gazlar tashish uchun faqat milliy standartlariga, bosim ostida ishlaydigan idishlarning tuzilish va xavfsiz ekspluatatsiya qilish qoidalariga mos keladigan va mazkur Qoidalarning talablariga javob beradigan oʻrash toʻplamlarida qabul qilinadi.

(104-band Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son — 2023-yil 5-noyabrdan kuchga kiradi)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

105. Xalqaro tashishlarda ballonlar va boshqa gaz tashishga moʻljallangan idishlar qabul qiluvchi chet davlatning, shuningdek, mazkur Qoidalar talablariga javob berishi va bu haqda yuk joʻnatuvchi tashuvchiga yozma ravishda xabardor qilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

106. Oson alangalanuvchi gazlar albatta quyidagi qoʻshimcha qoidalarga rioya etilgan holda tashiladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ballon zararlangan hollarda yuk boʻlmasida gazlarni butunlay chiqarib tashlay oladigan samarali ventilyatsiya taʼminlangan boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) yuk kabinasi bilan ekipaj kabinasi orasida germetik toʻsiq boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) ballonlar taxlanayotganda xavfli vaziyat tugʻilguday boʻlsa, zararlangan ballonni olib tashlash imkoniyati boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) ballonlar faqat bir qator qilib joylashtirilishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

107. Toʻldirilgan ballonlardan gaz sizib chiqayotgan, ballonning oʻzi yoki xizmat koʻrsatish jihozlari zararlangan, ballonning oʻzi yoki xizmat koʻrsatish uskunalari belgilangan tartibda koʻrikdan oʻtkazilmagan va sertifikatlashga, qayta sinovlar va toʻldirilganligiga oid talab qilinadigan belgi tushunarsiz boʻlsa, tashishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 4. 3-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

108. 3-sinfga mansub OASlarni havo transportida tashishda qoʻllaniladigan oʻrash toʻplamlari tegishli milliy standartlarining talablariga toʻliq javob berishi kerak. Oʻrash toʻplamlari ezilmagan, chizilmagan, yorilmagan yoki ularga boshqa bir usulda zarar yetmagan boʻlishi kerak. OAS hatto arzimagan miqdorda oqib chiqsa yoki terlasa ham oʻrash toʻplamini HKga yuklashga yoʻl qoʻyilmaydi.

(108-band Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son — 2023-yil 5-noyabrdan kuchga kiradi)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

109. Joylash guruhlari alangalashini hisobga olgan holda uch guruhga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

I guruh — yopiq idishda oʻt olish harorati 0^o C, boshlangʻich qaynash nuqtasi 35^o Cga teng yoki undan yuqori;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II guruh — yopiq idishda oʻt olish harorati 23^o Cdan past, boshlangʻich qaynash nuqtasi 35^o Cdan yuqori;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

III guruh — yopiq idishda oʻt olish harorati 23^o Cga teng yoki undan yuqori, yoki 60.5^o Cga teng yoki undan past, boshlangʻich qaynash nuqtasi 35^o Cdan yuqori.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

110. Oshirilgan haroratlarda tashilgani uchun OAS sifatida tasniflanadigan moddalar III joylash guruhiga kiritiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

111. OASlarni tashish uchun ularning fizik-kimyoviy xususiyatlariga qarab quyidagi oʻrash toʻplamlari qoʻllanilishi mumkin:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ichki (shisha, metall, plastmassa, sopol, alyuminiydan tayyorlangan, germetik yopiladigan shishalar, bankalar, ampulalar);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) tashqi (alyuminiy, poʻlat, fanera, fibrdan tayyorlangan barabanlar, alyuminiy, poʻlatdan tayyorlangan kanistralar, alyuminiy, poʻlat, fanera, yogʻoch, fibr karton, qattiq plastmassadan tayyorlangan qutilar).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

112. OASni taraga HKga ortishdan kamida 2-3 soat oldin solish kerak. Yuklab boʻlgandan keyin taraning butunligi koʻzdan kechiriladi, qayta koʻzdan kechirish esa parvozning boshlanishida amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

113. Yonganida zaharlovchi gazlarni ajratuvchi OASni tashiyotgan HKning ekipaji, har bir ekipaj aʼzosi va kuzatib boruvchi shaxsni bir toʻplam izolyatsiya qiladigan individual himoya vositasi bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

114. Oʻramaning nosozligi, moddaning toʻkilganligi yoki sochilganligi aniqlangan taqdirda yuk oʻrinlarining tashilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 5. 4-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

115. 4-sinfga mansub moddalarni tashishda joylashning uygʻunlashtirilgan variantlari qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

116. Joylash guruhlari sinov natijalariga asoslanib beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oson yonib ketish xususiyatiga ega qattiq moddalarga (metall kukunlardan tashqari) agar ularning yonish vaqti 45 soniyadan kam boʻlib, alangasi namlangan zonadan oʻtib tarqalsa, II joylash guruhi berilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oson yonib ketish xususiyatiga ega qattiq moddalarga (metall kukunlardan tashqari), agar ularning yonish vaqti 45 soniyadan kam boʻlib, namlangan joy alanga tarqalishiga toʻsiq boʻlsa, III joylash guruhi berilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ishqalanish natijasida yongʻin chiqarishi mumkin boʻlgan qattiq moddalarga joylash guruhi mavjud boʻlgan nomlarga oʻxshashligiga qarab beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

117. I joylash guruhi barcha suyuq va qattiq pirofor moddalarga, yaʼni atrof muhitning haroratlarida suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishib gaz ajratgan holda oʻz-oʻzidan yonib ketuvchi yoki atrof muhitning haroratlarida suv bilan oson reaksiyaga kirishib oson alangalanib ketadigan gaz ajratuvchi istalgan moddaga beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II va III joylash guruhlarni oʻz-oʻzidan qiziydigan moddalarga, jumladan:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II joylash guruhi atrof muhitning haroratlarida suv bilan oson reaksiyaga kirishib oson alangalanib ketadigan gaz ajratuvchi istalgan moddaga;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

III joylash guruhi atrof muhitning haroratlarida suv bilan sekin reaksiyaga kirishib oson alangalanib ketadigan gaz ajratuvchi istalgan moddaga beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

118. Tashish paytida xavfsizlikni taʼminlash maqsadida oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi moddalar erituvchi moddalar yordamida desensibilizatsiyaga yoʻliqishi mumkin. Oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi moddalar tara yoki oʻramadan sizib chiqqan taqdirda, xavfli darajada konsentratsiyalanishiga koʻmaklashuvchi suyultirgichlar qoʻllanilmasligi kerak. Qoʻllaniladigan suyultirgich oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi moddaga toʻgʻri keladigan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

119. Koʻrsatib oʻtilgan moddalarni tashiyotgan HKning ekipaji va kuzatib boruvchi shaxs bir toʻplamdan individual himoya vositasi bilan taʼminlanishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 6. 5-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

120. 5-sinfga mansub oksidlovchi moddalarni tashishda oʻrash toʻplamlarining quyidagi turlari qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ichki (sigʻimi 0,5 l. boʻlgan shishadan, metalldan, plastmassadan, sopoldan tayyorlangan germetik yopiladigan ampulalar, bankalar, shishalar, qogʻoz va plastmassa qoplar. Vodorodning peroksidi uchun sof alyuminiydan tayyorlangan, polietilen yumshatmali rezbali qalpoqchalar bilan germetik yopiladigan alyumin ballonlar qoʻllaniladi);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) tashqi (fibrdan, alyuminiydan, plastmassadan, poʻlatdan, faneradan tayyorlangan barabanlar, alyuminiydan, plastmassadan, poʻlatdan tayyorlangan kanistralar, yogʻochdan, poʻlatdan, faneradan, qattiq plastmassadan, fibr kartondan tayyorlangan yashiklar, plastmassadan, qogʻozdan tayyorlangan qoplar, ichida plastmassa yumshatmasi boʻlgan faneradan va fibrdan tayyorlangan barabanlar).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

121. Oksidlovchi moddalarni va organik peroksidlarni tashishda joylashning uygʻunlashtirilgan quyidagi variantlari qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) agar qattiq modda sellyuloza bilan massasi boʻyicha 4:1 yoki 1:1 nisbatida, aralashtirilgan holda kaliy bromatini sellyuloza bilan massasiga qarab 3:7 nisbatdagi qorishmasining oʻrtacha yonish davomiyligiga teng yoki kamroq oʻrtacha yonish davomiyligiga ega boʻlsa, u 5.1.-toifaga mansub boʻladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) sellyuloza bilan qorishmasining modda namunasi va sellyulozaning massa boʻyicha 4:1 yoki 1:1 nisbatda, sinov natijalari kaliy bromat va sellyulozani massasi boʻyicha 3:2 nisbatdagi qorishmasining oʻrtacha yonish davomiyligidan kam ekanligini koʻrsatgan istalgan modda I joylash guruhiga mansub boʻladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) sellyuloza bilan qorishmasining modda namunasi va sellyulozaning massa boʻyicha 4:1 yoki 1:1 nisbatda, sinov natijalari kaliy bromat va sellyulozani massasi boʻyicha 2:3 nisbatdagi qorishmasining oʻrtacha yonish davomiyligiga teng yoki undan kam ekanligini koʻrsatsa, istalgan modda II joylash guruhiga mansub boʻladi, bunda I joylash guruhining mezonlariga rioya etilmaydi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) sellyuloza bilan qorishmasining modda namunasi va sellyulozaning massa boʻyicha 4:1 yoki 1:1 nisbatda, sinov natijalari kaliy bromat va sellyulozani, massasi boʻyicha 3:7 nisbatdagi qorishmasining oʻrtacha yonish davomiyligiga teng yoki undan kam ekanligini koʻrsatsa, istalgan modda III joylash guruhiga mansub boʻladi, bunda I va II joylash guruhlarining mezonlariga rioya etilmaydi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) suyuq modda sellyuloza bilan massasi boʻyicha 1:1 nisbatida, aralashtirilgan holda azot kislotasining suvdagi 65% eritmasining sellyuloza bilan massasi boʻyicha 1:1 nisbatdagi aralashmasiga xos boʻlgan bosim oshishining oʻrtacha vaqtiga teng yoki undan kamroq oʻrtacha bosim oshish vaqtiga ega boʻlsa, u 5.1.-toifaga mansub boʻladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) sellyuloza bilan massasi boʻyicha 1:1 nisbatda, aralashtirilganda sinov natijalariga koʻra oʻz-oʻzidan yonib ketadigan yoki bunday aralashma yonganida oʻrtacha bosim oshishining vaqti 50% xlorid kislotasi va sellyulozaning massasi boʻyicha 1:1 nisbatdagi aralashmasiga xos boʻlganidan kamroq boʻladigan istalgan modda I joylash guruhiga mansub boʻladi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) sellyuloza bilan massasi boʻyicha 1:1 nisbatda aralashtirilganda sinov natijalariga koʻra oʻrtacha bosim oshishining vaqti natriy xloratning suvdagi 40% eritmasi va sellyulozani massasi boʻyicha 1:1 nisbatdagi aralashmasiga xos boʻlgan oʻrtacha bosim oshishining vaqtidan kamroq yoki unga teng ekanligini koʻrsatgan istalgan modda II joylash guruhiga mansub boʻladi, bunda I joylash guruhining mezonlariga rioya etilmaydi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

z) sellyuloza bilan massasi boʻyicha 1:1 nisbatda aralashtirilganda sinov natijalariga koʻra oʻrtacha bosim oshishining vaqti azot kislotasining suvdagi 65% eritmasi va sellyulozani massasi boʻyicha 1:1 nisbatdagi aralashmasiga xos boʻlgan oʻrtacha bosim oshishining vaqtidan kamroq yoki unga teng ekanligini koʻrsatgan istalgan modda III joylash guruhiga mansub boʻladi, bunda I va II joylash guruhlarining mezonlariga rioya etilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

122. Maʼlum organik peroksidlarni harorat boshqariladigan sharoitlardagina tashish kerak. Baʼzi organik peroksidlar portlash shaklida parchalanadi, ayniqsa ular yopiq joyda boʻlganida, bu xususiyatlar ularga suyultiruvchi moddalar qoʻshish yoki tegishli oʻrash toʻplamlaridan foydalanish yoʻli bilan oʻzgartirilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

123. Tashish jarayonida haroratni boshqarishni talab etadigan organik peroksidlar, agar ularga erkinlatish taalluqli boʻlmasa, havoda tashish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

124. Tashish jarayonida xavfsizlikni taʼminlash uchun koʻp hollarda organik peroksidlar qattiq yoki suyuq organik moddalar, qattiq anorganik moddalar yoki suv bilan desensibilizatsiyaga yoʻliqtiriladi. Desensibilizatsiya shunday boʻlishi kerakki, sizib chiqqan yoki oʻt ketgan holda organik peroksidning xavfli konsentratsiyasi hosil boʻlmasligi kerak. Organik va anorganik qattiq moddalar, agar ular oʻzaro mos kelsalar, desensibilizatsiya uchun foydalanilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

125. Xavfli zaharli moddalarni tashish ikki qavatli germetik oʻrash toʻplamida amalga oshiriladi. Zararlanish yoki sizib chiqish (sochilish) alomatlariga ega boʻlgan yuk oʻrinlarini tashishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

126. Mazkur sinfga mansub moddalarning koʻpchiligini faqat yuk HKda tashishga ruxsat etiladi. Tashish paytida yuk oʻrinlarini ventilyatsiyalash man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ushbu moddalarni boshqa sinfga mansub moddalar bilan birga tashishga ruxsat etilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 7. 6-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

127. 6-sinfga mansub zaharlovchi va infeksion moddalarni ularni eng qisqa vaqt ichida yetkazilishini taʼminlaydigan yoʻnalishlar boʻyicha tashish kerak. Bunday moddalar ortiqcha yuk bilan tashilayotganda ularga alohida ishlov berilishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

128. Zaharlovchi va infeksion moddalarni tashish uchun oʻrash toʻplamlarining quyidagi turlari ishlatilishi mumkin:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) ichki (shishadan, metalldan, plastmassadan, sopoldan tayyorlangan ampulalar, shishalar, bankalar, ballonlar);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) tashqi (alyumindan, plastmassadan, poʻlatdan, fanerdan, fibrdan tayyorlangan barabanlar, alyumindan, plastmassadan, poʻlatdan tayyorlangan kanistrlar, alyumindan, qattiq plastmassadan, poʻlatdan, fanerdan, fibr kartondan, yogʻochdan tayyorlangan qutilar).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

129. Zaharlovchi va infeksion moddalarni tashish uchun joylashning uygʻunlashtirilgan variantlari qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

130. 6-sinfning 1-toifasidagi moddalar (pestitsidlardan tashqari) havo orqali tashilayotganda zaharlash xavfining darajasiga qarab, uchta joylash guruhiga boʻlinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

I joylash guruhi — zaharlash xavfining darajasi oʻta yuqori boʻlgan moddalar va preparatlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

II joylash guruhi — zaharlash xavfining darajasi yuqori boʻlgan moddalar va preparatlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

III joylash guruhi — zaharlash xavfining darajasi nisbatan past boʻlgan moddalar va preparatlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

131. Barcha suyuq zaharlovchi qattiq taʼsir qiladigan moddalar havoda tashish uchun faqat ikki qavatli germetik taraning ichidagina qabul qilinishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

132. Juda kuchli zaharlovchi bugʻlarni ajratish xususiyatiga ega boʻlgan moddalar ikki qavatli, germetik yopiladigan oʻrash toʻplamlariga singdiruvchi materiallar bilan joylangan boʻlishi shart. Ishqalanib zichlangan qopqoqqa ega shisha yoki boshqa tara ishlatilganda, qopqoqlar taraga pasaytirilgan barometrik bosim sharoitlarida bugʻlarning bosimiga bardosh bera oladigan maxsus moslamalar (qisqichlar) yoki sim toʻqimalari yordamida qotiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

133. Kuchli zaharlovchi moddalarni havo transportida tashish shaxsiy va jamoat xavfsizligi choralariga qatʼiy rioya qilingan holda amalga oshirilishi kerak. Bunda yuk joʻnatuvchi yoki yuk oluvchi tomonidan tayinlangan, uni qoʻriqlanishiga javob beradigan, shuningdek zararsizlantirish va shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish choralarini biladigan kuzatib boruvchi shaxsning ishtirok etishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

134. Infeksion moddalarini oʻz ichiga olgan tashqi oʻrash toʻplamida sovutish, muzlatish yoki singdiruvchi materiallar boʻlishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

135. 6-sinfdagi xavfli yuklarning joʻnatuvchilari oʻramalarning belgilangan aeroportga yaxshi holatda yetib kelib, tashish vaqtida hech qanday xavf tugʻdirmasligini taʼminlashlari lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

136. Mazkur sinfga mansub moddalarni tashish faqat HK ekipajining xonasi bilan HKning yukxonasi orasida germetik toʻsiq va samarali ishlaydigan ventilyatsiyalash tizimi boʻlgan yuk HKda amalga oshirilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 8. 7-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

137. 7-sinfga mansub radioaktiv materiallarni tashish ushbu materiallarni toʻkisligini va yetkazib borish xavfsizligini taʼminlaydigan oʻrash toʻplamlarida amalga oshiriladi. Bunday oʻrash toʻplami tashish paytida uni tegishli ravishda HKga qotirib qoʻyish imkoniyatiga ega boʻlishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

138. Oʻramadagi radioaktiv materiallarning miqdori mazkur turdagi oʻramalar uchun belgilangan tegishli chegaralardan oshmasligi kerak. Aktivlik chegaralari va radioaktiv materiallar boʻyicha cheklanishlar qoʻllaniladigan oʻrama turlari quyidagilardir:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

erkin oʻrama;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1-turdagi sanoat oʻramasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2-turdagi sanoat oʻramasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3-turdagi sanoat oʻramasi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

A-turdagi oʻrama;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

V-turdagi oʻrama;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

S-turdagi oʻrama.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

139. Radioaktiv materiallarni HKlarida tashish toʻgʻridan-toʻgʻri qatnovlar yoki oraliq aeroportlarda kamroq qoʻnib-uchishlari bor yoʻnalishlarda amalga oshiriladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri qatnov boʻlmagan hollarda radioaktiv materiallarni transfer (oraliq aeroportida qatnovdan qatnovga koʻchirib yuklash) orqali tashishga ruxsat etiladi. Bunday tashish transfer aeroportida tashish radiatsiya xavfsizligining barcha talablariga rioya etilgan holda amalga oshirilishi mumkin boʻlgan qatnov jadvali boʻyicha amalga oshirilishi mumkin. Transfer aeroporti bunday radiatsiya oʻramalarni manzil aeroportiga navbatdan tashqari eng yaqin qatnov bilan joʻnatishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

140. Tashish uchun massasi 90 kg dan ogʻir boʻlgan bir yoki bir nechta oʻrama taqdim etilganda, yuk joʻnatuvchi tomonidan uchish, qoʻnish va parvoz davomidagi ehtimolli chayqalish paytida siljishlar va zarbalarni yoʻq qilish uchun kerakli qotirish materiallari taqdim etilishi lozim. Bu materiallarning mustahkamligi HK shassilari yigʻilgan holda qoʻnsa ham, oʻramaning oʻrnatilgan joyidan siljib ketishi ehtimolini yoʻq qilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

141. Radioaktiv material HKga yuklangandan soʻng, yukni joʻnatuvchi tibbiy xizmat vakilining ishtirokida nurlanishning quvvatini oʻlchab koʻrishi kerak. Nurlanish quvvati ruxsat etilganidan yuqori boʻlsa, oʻramalarning bir qismi HKdan tushiriladi. Agar HKning nurlanish quvvati belgilangan meʼyordan oshsa, parvozga chiqish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

142. Har bir oʻramaning tashqi sirti qayd qilib boʻlmaydigan radioaktiv ifloslanishi mumkin boʻlgan eng past darajada tutib turilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

143. Alohida olingan sanoat oʻramasidagi past nisbiy xavflilikka ega boʻlgan materiallarning yuzasi, ifloslangan obyektlarning miqdorining cheklanishi himoyalanmagan moddadan 3 m. masofada nurlanishning tashqi darajasi 10 m3v/s dan oshmasligi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

144. Oʻramadagi radioaktiv materiallarning miqdori shu turdagi oʻramalar uchun belgilangan tegishli chegaralardan oshmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻramada radioaktiv materiallardan foydalanish uchun kerak boʻlgan buyumlar va hujjatlardan tashqari boshqa jismlar boʻlmasligi kerak. Bu talab past nisbiy faollikka ega boʻlgan materiallarni va yuzasi Radioaktiv ifloslangan obyektlarni boshqa buyumlar bilan birga tashilishiga toʻsqinlik qilmasligi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Bunday buyumlar va hujjatlarning boshqa buyumlar bilan bir oʻramada tashilishiga ularning oʻrama yoki uning ichidagi radioaktiv buyumlar bilan, oʻramaga xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan, oʻzaro taʼsiri boʻlmagan taqdirdagina ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

145. Ilgari radioaktiv materiallarni oʻz ichiga olgan boʻsh oʻrash toʻplami tashilayotganda, ular yaxshi holatda boʻlib, mahkam yopilgan boʻlishi kerak. Tuzilishida uran yoki toriy boʻlgan har qanday qismning sirti metall yoki boshqa mustahkam materialdan tayyorlangan nofaol qobiq bilan himoyalangan boʻlib, chizilgan xavflilik belgilari oʻchirib tashlangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

146. Har bir tashqi oʻramaga yoki yuk konteyneri uchun transport indeksi ichidagi oʻramalarning yigʻindisi sifatida yoki nurlanish darajasini toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchash orqali aniqlanishi kerak, transport indeksi faqatgina ichidagi oʻramalarni transport indekslarining yigʻindisi sifatida aniqlanadigan yumshoq oʻramalar bundan mustasno.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

147. Har bir tashqi oʻrama va tashqi yukni paketlash vositasi uchun jiddiyligi boʻyicha xavfsizlik indeksi ularni ichidagi oʻramalarning yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak. Har bir yuk partiyasi yoki HK bortidagi jami yuk uchun toʻliq yigʻindini topishda xuddi shunday jarayon qoʻllanilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

148. Istisno tariqasida foydalanish sharoitlarida tashilayotgan yuklardan tashqari, har bir oʻramaning yoki tashqi oʻramaning transport indeksi oʻndan, har bir oʻramaning xavfsizlik indeksi esa ellikdan oshmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

149. Radioaktiv materiali nurlanmagan tabiiy uran yoki toriy boʻlgan sanoat buyumi, agar uran yoki toriyning sirtqi yuzasi metalldan yoki boshqa mustahkam materialdan tayyorlangan qobiq bilan yopilgan boʻlsa, boʻshatilgan tara va oʻrama sifatida tashilishi mumkin. Bunda, radioaktiv materiallarni oʻz ichiga olgan oʻramalar HKda vertikal holatda oʻrnatiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

150. Radioaktiv materiallarni qabul qilish/topshirish va yuklash/tushirish bilan bogʻliq xodimlar olayotgan nurlanish miqdorlarining qatʼiy nazoratini taʼminlash maqsadida tashuvchi yoki uning vakolatli agenti aeroportda radiatsiya nazorat uchun masʼul shaxslarni tayinlashlari, aeraportlardagi omborxonalarning radioaktiv materiallarni qabul qilish/topshirish, yuklash/tushirish va saqlash bilan bogʻliq doimiy xodimlar tarkibining toʻliqligini hamda bu xodimlarni kamida olti oyda bir marta tayyorlovdan oʻtishini va ularni dozimetrik nazorat asboblari bilan taʼminlashi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

151. Radiometrik oʻlchashlarni oʻtkazishning davriyligi tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti tomonidan bunday tashishlarning hajmi va davriyligidan kelib chiqib belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 9. 8-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

152. 8-sinfga mansub korroziyalovchi moddalarni tashish uchun quyidagi oʻrash toʻplamlari qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

ichki (shishadan tayyorlangan ampulalar, bankalar, metalldan, plastmassadan, sopoldan tayyorlangan idishlar, qogʻoz qoplar, alyuminiydan, plastmassa matodan va plyonkadan tayyorlangan, qogʻozdan, plastmassadan, alyuminiydan tayyorlangan);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

tashqi (alyuminiydan, plastmassadan, poʻlatdan, faneradan, fibrdan tayyorlangan barabanlar, alyuminiydan, plastmassadan, poʻlatdan tayyorlangan kanistralar, alyuminiydan, qattiq plastmassadan, poʻlatdan, faneradan, yogʻochdan, fibr kartondan tayyorlangan qutilar).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

153. Korroziyalovchi moddalarni tashish uchun joylashning uygʻunlangan variantlari qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

154. 8-sinfdagi moddalar va preparatlarni tashish ularning xavflilik darajasiga qarab quyidagi joylash guruhlariga mansubdir:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) I joylash guruhi — uch daqiqagacha davom etgan taʼsir tugagandan soʻng oltmish daqiqagacha boʻlgan kuzatish davrida teri toʻqimasini butunlay yemirilib ketishini chaqiradigan juda xavfli moddalar va preparatlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) II joylash guruhi — uch daqiqadan ortiq, ammo oltmish daqiqadan kam davom etgan taʼsir tugagandan soʻng 14 sutkagacha boʻlgan kuzatish davrida teri toʻqimasini butunlay yemirilib ketishini chaqiradigan xavflilikning oʻrtacha darajasiga xos boʻlgan moddalar va preparatlar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) III joylash guruhi — oltmish daqiqadan ortiq, ammo 4 soatdan kam davom etgan taʼsir tugagandan soʻng 14 sutkagacha boʻlgan kuzatish davrida teri toʻqimasining butunlay yemirilib ketishini chaqiradigan sezilarli xavf tugʻdirmaydigan moddalar va preparatlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

155. Mazkur sinfga mansub moddalarni tashish uchun, shuningdek sigʻimi 100 litrdan oshmaydigan, germetik bekiladigan, polietilendan, metalldan tayyorlangan bochkalar va barabanlar, alyuminiydan, zanglamas poʻlatdan tayyorlangan rezervuarlar ham qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

156. Ichida oʻyuvchi va korroziyalovchi suyuqliklari boʻlgan yuk oʻrinlarini boshqa yuklarning, ayniqsa organik kelib chiqishga ega yuklarning ustiga qoʻyish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 10. 9-sinfga mansub xavfli yuklarni oʻrash toʻplamlarining va tashish sharoitlarining xususiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

157. 9-sinfga mansub moddalar xossalarining, xususiyatlarining va xavflilik darajasining xilma-xilligi bir xil turdagi oʻramalarni qoʻllash imkonini bermaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

158. Oʻzgacha xavfli yuklar boshqa xavfli yuklar bilan tashilishi mumkin, oʻz xususiyatlariga koʻra mazkur moddalar bilan oʻzaro taʼsirga kirishganda xavf keltirib chiqaradigan moddalar bundan mustasno.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

159. 9-sinfga mansub moddalarni tashish uchun quyidagi oʻrash toʻplamlari qoʻllaniladi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

ichki (shishadan, metalldan, plastmassadan, sopoldan tayyorlangan ampulalar va idishlar, qogʻoz qoplar, alyuminiydan, plastmassa matodan va plyonkadan tayyorlangan, qogʻozdan, plastmassadan, alyuminiydan tayyorlangan);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Bunday moddalar uchun joylashning uygʻunlangan variantlari qoʻllaniladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

160. Mazkur sinfdagi xavfli yuklarni tashishdan oldin taqdim etilgan xavfli yukning oʻrash toʻplamining foydalanilishi Konvensiya hamda mazkur Qoidalarning talablariga muvofiq sinovdan oʻtkazilganligiga ishonch hosil qilinishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

VI. Oʻrash toʻplamlarini sinash

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

161. Xavfli yuklar va buyumlarni tashishga moʻljallangan har bir turdagi oʻrash toʻplami tegishli sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtishi va mos keladigan sinov darajasining talablariga javob berishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

162. Oʻrash toʻplamlarining tuzilishi, materiali yoki tayyorlash texnologiyasining har bir oʻzgartirilishi sinovlarning takror oʻtkazilishini talab qiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

163. Oʻrash toʻplamlari erkin qulashga, germetikligiga, ichki bosimga, taxlashga va statistik ogʻirliklarga sinaladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Sinovlarni baholashning usullari va mezonlari meʼyoriy-texnik hujjatlar bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

164. Oʻrama erkin qulashga sinalganda tashlab yuborishlar uchun (devorlarga qulashlardan tashqari) ogʻirlik markazi vertikal chiziq boʻyicha zarba tushadigan nuqtaning ustida joylashgan boʻlishi kerak. Bunday holda, tashlab yuborilganda oʻrash toʻplami turlicha oriyentatsiyalanishi mumkin boʻlsa, uning zararlanish ehtimoli eng katta boʻlgan oriyentatsiyani qoʻllash kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

165. Oʻramani germetiklikka sinash suyuqliklarni tutishga moʻljallangan barcha turdagi oʻrama toʻplamlarida oʻtkazilishi kerak. Bunda oʻrash toʻplamlari, jumladan ularning bekitish moslamalari ham, ichki havo bosimi oshirib borilgan holda suvning ostida 5 daqiqa davomida tutib turilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

166. Oʻramani ichki bosimga sinash suyuqliklarni tutishga moʻljallangan, metalldan, plastmassadan tayyorlangan barcha turdosh tuzilishdagi oʻrash toʻplamlarida oʻtkazilishi kerak. Bunda metalldan tayyorlangan oʻrash toʻplamlari, jumladan ularning bekitish moslamalari ham 5 daqiqa davomida bosim bilan sinalishi kerak. Plastmassadan tayyorlangan oʻramalar va taralar, jumladan ularning bekitish moslamalari ham 30 daqiqa davomida bosim bilan sinalishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

167. Oʻrama statistik ogʻirlikka sinalayotgan namunaning ustki qismiga tashish paytida taxlanishi mumkin boʻlgan yuk oʻrinlarining umumiy vazniga toʻgʻri keladigan ogʻirlik berilishi kerak. Taxlamning minimal balandligi sinalayotgan namunaning balandligini qoʻshib hisoblaganda uch metrni tashkil etishi kerak. Sinash 24 soat davom etadi. Suyuqliklarga moʻljallangan plastmassadan tayyorlangan barabanlar va kanistralar 40^o Cdan kam boʻlmagan haroratda 28 kun davomida statistik sinalishi kerak. Ehtiyot oʻrash toʻplamlari mazkur talablarga mos ravishda sinovdan oʻtkaziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

168. Birorta ham oʻrash toʻplamidan suyuqlik sizib chiqmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

169. Sinovlar tashish uchun tayyorlangan oʻrash toʻplamlarida, shu jumladan uygʻunlashtirilgan joylash variantlarida ishlatiladigan ichki oʻrash toʻplamlarida ham oʻtkaziladi. Uygʻunlashtirilgan joylash variantlaridan foydalanilganda, suyuq va qattiq moddalarni tashishga moʻljallangan ichki oʻrash toʻplamlari uchun ham suyuqliklar, ham qattiq moddalar boʻyicha alohida-alohida sinovlar oʻtkaziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

170. Ichki hajmli oʻrash toʻplamlari, agar bu sinov natijalari salbiy taʼsir koʻrsatmasa tashqi oʻrash toʻplamisiz sinalishi mumkin. Bunday sinov uygʻunlashtirilgan oʻrash toʻplamlarining ichki oʻrash toʻplamlari uchun talab qilinmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

171. Koʻp marta foydalaniladigan yangi, zamonaviylashtirilgan va qayta tiklangan oʻrash toʻplamlarining sinovlari mazkur Qoidalar talablariga mos ravishda amalga oshiriladi. Biror-bir oʻrash toʻplamida mustahkamligi tasdiqlangan namunaviy tuzilishga nisbatan kamayganligining belgilari mavjud boʻlsa, undan qayta foydalanish taqiqlanadi. Bunday oʻrash toʻplami namunaviy tuzilishning sinoviga bardosh bera oladigan qilib qayta tiklanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

VII. Markalash belgilarini qoʻyish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

172. Xavfli yuki boʻlgan har bir alohida yuk oʻrniga joʻnatuvchi tomonidan maxsus transport markalash va xavflilik belgilari qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

173. Markalash belgilarida quyidagilar boʻlishi kerak:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) joʻnatilayotgan va manzil aeroportlari, yuk joʻnatuvchining va yukni qabul qiluvchining nomlari va ularning pochta manzillari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) xavfli yukning aniq joʻnatish nomi, Roʻyxat boʻyicha tartib va sinf raqamlari;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) yuk joʻnatishdagi oʻrinlar soni va oʻrinning partiyadagi tartib raqami;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) joʻnatish aeroporti yuk xatining raqami, joʻnatish aeroportining kodlangan nomi va mazkur yuk joʻnatishdagi oʻrinlar soni koʻrsatilgan yozuvi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) yuk oʻrnining kilogrammda koʻrsatilgan netto va brutto massalari, santimetrda koʻrsatilgan gabarit oʻlchamlari, kub metrlarda koʻrsatilgan hajmi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) yuk bilan muomala qilish usullarini koʻrsatuvchi manipulyatsion tasviriy belgilar va yukka ehtiyotkorlik bilan muomala qilishga chaqiruvchi yozuvlar yoki yorliqchalar;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) tashilayotgan yuklarni xavflilik sinfi yoki darajasi haqida ogohlantiruvchi xavflilik belgilari.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Barcha sinfdagi xavfli yuklar maxsus markalash, shuningdek transport markalash belgilarisiz havo transportida tashilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

174. Barcha belgilarni istalgan ob-havo sharoitlari ularning ahvoliga sezilarli taʼsir oʻtkazmaydigan qilib qoʻyish lozim. Har bir xavflilik belgisining uzluksiz yoki nuqtalardan iborat chiziq bilan belgilangan tashqi chegarasi boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

175. Barcha markalash belgilari oʻrash toʻplamlariga qoʻyishda oʻrash toʻplamining yoki uning qoʻshimchasining biror-bir qismi, yoki istalgan boshqa markalash belgilari uni yopib qoʻymasligi yoki unga soya tashlamasligi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

176. Oʻramadagi barcha markalash yozuvlari:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) oʻchib ketmaydigan, oʻramaning tashqi sirtida bosma yoki boshqa usulda yozilgan yoki unga qotirilgan boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) aniq koʻrinadigan, tushunarli boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) istalgan ob-havo sharoitlarining taʼsiriga oʻzlarining sifatini sezilarli darajada oʻzgartirmasdan bardosh berishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) keskin farq qiladigan rangli fonga qoʻyilgan boʻlishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) oʻramadagi oʻz funksiyalarini bajarishini sezilarli darajada oʻzgartirib yuborishi mumkin boʻlgan boshqa markalash yozuvlarining yonida qoʻyilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

177. Agar oʻrama nostandart shaklda boʻlsa va xavflilik belgisining uning ustiga qoʻyishning imkoni boʻlmasa, belgini oʻramaga mustahkam yorliq yordamida qotirishga ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

178. Ichida suyuq xavfli yuki boʻlgan yuk oʻrinlariga yuk oʻrnini qay yoʻsinda joylashtirishni koʻrsatish maqsadidan oʻzgacha maqsadda koʻrsatkichlar qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

179. Markalash belgilari joylanmagan buyumlarni har birining oʻziga, uning tayanchiga yoki uni ortish/tushirish, saqlash yoxud ishlatish moslamasiga qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

180. Qattiq moddalarga nisbatan, agar qattiq moddalar havo transportida tashish uchun eritilgan holda taqdim etilayotgan boʻlsa, xavfli yuklarni tashish hujjatida koʻrsatilgan tegishli yuklash nomining yoniga “eritilgan” soʻzi qoʻshib qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

181. Yuk oʻrinlariga markalash belgilari tamgʻa, tipografik yoki boshqa biror usulda qoʻyilib ularning yetarli darajada oʻzgarmasligi taʼminlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

182. Nomlari aniq koʻrsatilmagan va umumiy nomlarga kiritilgan moddalar va buyumlar uchun aniq nomga ega boʻlgan hamda joylarda xavfli yuklar bilan birga boʻlishi kerak boʻlgan xavflilik belgilari Roʻyxatda koʻrsatilgan.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

183. 8-sinfga mansub moddalarni oʻz ichiga oluvchi yuk oʻrinlari, agar moddalarning zaharlovchanligi matolarga oʻyuvchi taʼsir oʻtkazishi bilangina bogʻliq boʻlsa, 6.1.-toifasining qoʻshimcha xavflilik belgisiga ega boʻlmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

184. 4.2.-toifaga mansub moddalar, agar ular oson alangalanadigan qattiq moddalar boʻlsa, 4.1.-toifasining qoʻshimcha xavflilik belgisiga ega boʻlmasliklari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

185. 8-sinf, I yoki II joylash guruhlarining mezonlariga javob beradigan organik peroksidlarni tutuvchi oʻramalar korroziyaning qoʻshimcha xavfi haqidagi belgi bilan taʼminlangan boʻlishi kerak. Koʻpgina suyuq organik peroksidlar oson alangalanuvchi, lekin alangalanishning qoʻshimcha belgisi talab etilmaydigan moddadir, chunki organik peroksidning belgisi mazkur mahsulot alangalanishi mumkinligini nazarda tutadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

186. Infeksion moddalari boʻlgan oʻramalarda asosiy xavf belgisiga qoʻshimcha sifatida ichidagining xususiyatlarini inobatga olgan holda lozim boʻlgan boshqa barcha xavf belgilari qoʻyilgan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

187. Ichida radioaktiv materiallari boʻlgan va qoʻshimcha xavf turlari bilan tasniflanadigan oʻramalar, ushbu xarakteristikalar koʻrsatilgan xavf belgilariga ega boʻlishi kerak. Katta yuk konteynerlaridan tashqari, radioaktiv materiallarga ega har bir oʻrama, har bir tashqi oʻrama, har bir yuk konteyneri mazkur oʻrama, tashqi oʻrama yoki yuk konteynerining toifasiga muvofiq, kamida ikkita belgiga ega boʻlishi kerak. Belgilar oʻramaning ikkita tashqi qarama-qarshi sirtlariga mahkamlanishi kerak. Radioaktiv material tutuvchi har bir tashqi oʻrash toʻplami oʻramani tashqi sirtining qarama-qarshi tomonlarida qoʻyilgan kamida ikkita belgiga ega boʻlishi kerak. Ichidagiga taalluqli boʻlmagan har qanday belgilar yoʻq qilinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

188. Xavf belgilari qayrilmasligi kerak. Silindr shaklidagi oʻramalar shunday oʻlchamlarga ega boʻlishi kerakki, xavf belgilarining chetlari bir-birining ortiga oʻtmasligi kerak. Ikkita oʻxshash xavf belgisi boʻlishi talab etiladigan radioaktiv materialli silindr shaklidagi oʻramalarda bu xavf belgilari oʻramaning oʻrta qismida bir-biriga diametral qarama-qarshi tomonlarda bir-birini yopmagan holda qoʻyiladi. Agar oʻramaning oʻlchamlari ikkita bir-biriga oʻxshash xavf belgisini bir-birini chetlarini yopmasdan qoʻyishni imkonini bermasa, agar uning chetlari bir-birini yopmasa bitta xavf belgisini qoʻyishga ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

189. 9-sinfga mansub magnitlangan materiallarni oʻz ichiga olgan oʻramalar yoki yuk joʻnatmalari “magnitlangan material” belgisiga ega boʻlishlari lozim. Bunday oʻramalarda yoki yuk joʻnatmalarida oʻzgacha xavfli yuklar uchun moʻljallangan belgining boʻlishi shart emas.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

190. Erkinlashtirilgan oʻramalardan tashqari oʻramalar tashiladigan katta yuk konteynerlari va rezervuarlari toʻrtta plakatga ega boʻlishi kerak. Plakatlar katta yuk konteyneri yoki rezervuarning har bitta yon tomoni hamda old va orqa devorlarida vertikal holda qotirilgan boʻlishi kerak. Ichidagiga taalluqli boʻlmagan har qanday plakatlar va belgilar yechib olinishi kerak. Belgilar va plakatlarni parallel ravishda qoʻllashning oʻrniga, bunga muqobil tariqasida, faqat kattalashtirilgan belgilarni qoʻllash ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

191. Ichida xavfli yuklar boʻlgan va xavflilik sinfi koʻrsatilgan belgi bilan taʼminlanishi kerak boʻlgan har bir yuklarni paketlashtirish vositasining ichida, uning tashqi sirtida mazkur yuklarni paketlashtirish vositasida xavfli yuklar borligi aniq koʻrsatilgan boʻlishi kerak. Bunday koʻrsatish yuklarni paketlash vositasiga ikki tomondan chegaralari bilinib turadigan qizil rangli chiziqlar bilan belgilangan tanitadigan yorliq qistirish yoʻli bilan taʼminlanishi kerak. Bu yorliqda mazkur xavfli yuklarning sinflari va xavflilik toifalari aniq koʻrsatiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

192. Agar yuklarni paketlashtirish vositasining ichida “Faqat yuk HKda” belgisi boʻlgan yuk oʻrinlari boʻlsa, belgi koʻrinib turishi yoki yorliqda mazkur yuklarni paketlashtirish vositasini faqatgina yuk HKga yuklash mumkin ekanligi koʻrsatib oʻtilgan boʻlishi kerak. Bu yorliq yuklarni paketlashtirish vositasidan xavfli yuk tushirib olingandan keyin darhol olib tashlanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

193. Erkin miqdordagi xavfli yuklari boʻlgan har bir yuk oʻrni turgʻun va bilinib turadigan markalash belgisiga va yuk joʻnatuvchining ismi-sharifi va otasining ismi koʻrsatilgan yozuvga ega boʻlishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

194. Xavfli yuklarning cheklangan miqdorda tutuvchi oʻramalarga tegishli markalash belgisi qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklarni tashish xalqaro qatnovlarda amalga oshirilganda markalash yozuvlari, shuningdek, ingliz tilida ham boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

VIII. Yuk joʻnatuvchining majburiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

195. Yuk joʻnatuvchi HKda qoʻllaniladigan barcha qoidalarning rioya etilishi uchun javobgardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

196. Biror-bir xavfli yuki boʻlgan yuk oʻrnini yoki tashqi oʻramani havo transportida tashish uchun taqdim etishdan oldin yuk joʻnatuvchi quyidagilarni bajarishi lozim:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) buyumlar va moddalarning havo transporti orqali tashish man etilmaganligini aniqlashi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) yuklar tegishli ravishda tasniflangan, markalash belgilari bilan taʼminlangan va mazkur Qoidalarning talablariga muvofiq ravishda rasmiylashtirishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) xavfli yuklar havo transportida qoʻllaniladigan barcha talablarga, shu jumladan ichki oʻrash toʻplamlariga va bir yuk oʻrnidagi maksimal sonini cheklashga nisbatan, joylash boʻyicha yoʻriqnomalarga muvofiq oʻrash toʻplamlarining tegishli turlariga nisbatan, ichki va tashqi oʻrash toʻplamlarini berkitishning tegishli tartiblariga nisbatan, joylash boʻyicha konkret yoʻriqnomalardagi singdiruvchi materialga nisbatan, joylash boʻyicha alohida talablarda koʻrsatilgan mos kelishlikka va bosim oshishi\tushishiga nisbatan qoʻyiladigan joylashtirishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) xavfli yuklarni tashish hujjatini tegishli ravishda rasmiylashtirishi va deklaratsiyani imzolashi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) tashqi oʻrama “Faqat yuk HKda” belgisi boʻlgan yuk oʻrinlari uchun ishlatilganligiga ishonch hosil qilishi (yuk oʻrinlari ularni oldiga borish va tekshirishni qulayligini taʼminlaydigan qilib guruhlangan boʻlsa, shuningdek ichida qoʻshimcha xavfi bilan taʼriflanmaydigan 3-sinf, III joylash guruhiga mansub boʻlgan, zaharlovchi va infeksion moddalari, radiaoktiv materiallari va 9-sinfga mansub boshqa xavfli yuklari boʻlgan yuk oʻrinlarining oldiga borish sharoitining mavjudligi talab etilmasa);

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) tashqi oʻramaning ichida alohida joylashtirishni talab etadigan xavfli yuklari boʻlgan yuk oʻrinlari yoʻqligiga ishonch hosil qilishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) ichki yuk oʻrinlaridagi tegishli joʻnatish nomlari, Roʻyxat boʻyicha raqamlar, “miqdori cheklangan” yozuvi, xavflilik belgilari va ishlov berish boʻyicha maxsus yoʻriqnomalari tashqi oʻramaning sirtida yaxshi koʻrinib turganligiga ishonch hosil qilishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

z) tashqi oʻramadagi markalash belgilari ichidagi yuk oʻrinlariga mazkur Qoidalar qoʻyadigan talablarga muvofiq koʻrsatishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

i) xavfli yuklar, radioaktiv materiallardan tashqari, biror-bir yuk paketlash vositasining ichida boʻlmasligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

k) yuk oʻrni yoki tashqi oʻrama qayta ishlatilishidan oldin undagi barcha xavfli yuklarning kerak boʻlmagan markalash belgilarini olib yoki oʻchirib tashlashi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

l) tashqi oʻramaning ichidagi har bir yuk oʻrni tegishli ravishda joylanganligiga, markalash belgilari qoʻyilganligiga, xavflilik belgilari bilan taʼminlangan va oʻrami butunligi — buzilganligining biror-bir belgisi yoʻqligiga hamda mazkur Qoidalarning talablariga muvofiq tegishli ravishda tayyorlanganligiga ishonch hosil qilishi.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

197. Alohida turdagi radioaktiv moddalar, sochilish qobiliyati past boʻlgan radioaktiv moddalar, 0,1 kg yoki undan ortiq uran gektoftoridi solingan oʻramalar, boʻlinuvchi material solingan barcha oʻramalar, B(U), B(M) va S turdagi oʻramalar, tashishning maxsus sharoitlariga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq sertifikatlangan boʻlishi lozim.

(197-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

198. Yuk joʻnatuvchi har bir qoʻllanadigan sertifikatning nusxasiga va tashishdan oldin yuk joʻnatuvchida oʻramani tegishli ravishda bekitish va tashishga tayyorlashga doir boshqa chora-tadbirlar boʻyicha yoʻriqnomaning nusxasiga ega boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

199. Xavfli yuklarni havo transportida tashishni taklif qilayotgan yuk joʻnatuvchi joʻnatilayotgan xavfli yuk haqida toʻliq maʼlumot yozilgan mazkur Qoidalarning 2-ilovasida keltirilgan xavfli yuk joʻnatuvchining deklaratsiyasini (keyingi oʻrinlarda matnda deklaratsiya deb yuritiladi) tuzadi, imzolaydi va ekspluatantga yoki tashuvchiga beradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

200. Deklaratsiyada taqdim etilayotgan xavfli yuklarning texnik nomi, Roʻyxat boʻyicha raqami, sinfi va toifasi, oʻrinlar soni, massasi (netto, brutto), manzil aeroporti, havo transportida tashish sharoitlari, ehtiyotkorlik choralari va cheklashlar, jumladan tavsiya etiladigan oʻt oʻchirish vositalari, kuzatib boruvchi shaxslarning xavfli yuklarni tashish qoidalari bilan tanishtirilganligi haqida, oʻrama va markalash haqida maʼlumotlar aniq koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

201. Yuk joʻnatuvchi foydalanilyotgan oʻrash komplektlarining xavfli yuklarga mos kelishini taʼminlash boʻyicha barcha kerakli choralar koʻrilishini kafolatlaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

IX. Ekspluatant va tashuvchining majburiyatlari

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 1. Xavfli yuklarni tashish uchun qabul qilish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

202. Xavfli yuklar HKda tashish uchun joʻnatuvchi tashkilotlar va fuqarolardan ularni manzillariga yetkazish uchun qabul qilinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklarni tashish uchun qabul qilish tashuvchi yoki uning agenti tomonidan amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

203. Tashish uchun Roʻyxatda koʻrsatilgan xavfli yuklar, agar ularning oʻramasi, markalash belgisi, shuningdek tashish hujjatlari Konvensiya hamda mazkur Qoidalarda bayon qilingan talablarga mos kelsa qabul qilinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

204. Havo transportida bir oʻramaning massasi (netto) Roʻyxatda koʻrsatilgan massadan oshmaydigan xavfli yuklarni tashishga ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

205. Birgalikda tashish ruxsat etilmaydigan xavfli yuklarni bitta HKda tashish qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

206. Xavfli yuklarni havo transportida tashish ularni eng qisqa muddatlarda yetkazilishini taʼminlaydigan yoʻnalish boʻyicha bajarilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

207. Yuk joʻnatuvchi yuklarning yoniga qoʻshib uning xavflilik turiga, oʻramasiga va massasiga qarab HK va joʻnatish aeroportining shtat boʻyicha jihozlar toʻplamiga kiritilmagan xavfsiz tashish, yuklash, qotirish va tushirish materiallari, jihozlari va moslamalarni, shu jumladan individual himoya vositalari bilan taʼminlashi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

208. Yuklarni qabul qilish va aviatashishlarni sotish punktlarida tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti koʻrinarli joylarda xavfli yuklarni tashish haqidagi maʼlumotlar yozilgan bildirishlarni yetarli miqdorda joylashtirilishini taʼminlaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

209. Xavfli yuklar tashish uchun xavfli yuklarni joʻnatuvchining deklaratsiyasiga asosan qabul qilinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

210. Xavfli yuklar tashish uchun taqdim etilayotganda tashuvchi yoki uning vakolatli agenti deklaratsiya toʻgʻri toʻldirilganligini tekshiradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

211. Deklaratsiyani imzolagan shaxs yukni tayyorlash boʻyicha butun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

212. Deklaratsiya ikki nusxada rasmiylashtiriladi, ulardan biri yuk bilan birga manzil punktiga yetkaziladi, boshqasi esa aeroportning yuk xizmatida — joʻnatish punktida qoladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

213. Xavfli yuklarning har bir joʻnatmasiga yoki xavfli yukning alohida oʻrniga yuk joʻnatuvchi tomonidan yuk xatini rasmiylashtirish uchun, mazkur Qoidalarning 3-ilovasida keltirilgan yuk joʻnatuvchining yoʻriqnomasi toʻldiriladi (bundan keyin matnda yoʻriqnoma deb yuritiladi).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

214. Yoʻriqnomaga asosan tashuvchining yoki uni agentining xodimlari tomonidan uch nusxada mazkur Qoidalarning 4-ilovasida keltirilgan yuk xati (bundan keyin matnda yuk xati deb yuritiladi) toʻldiriladi. Xavfli yukni tashish uchun yuk xatini toʻldirishning asosiy talablardan biri boʻlib asosiy yuk oluvchining yoki uning vakolatlangan shaxsining koʻrsatilganligidir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

215. Xavfli yuklarni tashishda yuk xatida maxsus belgilar qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklar erkin miqdorlarda tashilganda yuk xatida “Erkin miqdordagi xavfli yuklar”, radioaktiv materiallar tashilganda esa “Radioaktiv material. Erkin oʻrama” degan maxsus belgilar qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklar cheklangan miqdorda tashilganda yuk xatida “Cheklangan miqdor” degan maxsus belgi qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

216. Rasmiylashtirilgan yuk xatining bir nusxasi yuk xatini rasmiylashtirgan tashuvchida qoladi, ikkinchi nusxasi esa yuk bilan birga ketadi va yukni olayotganda yuk oluvchisiga beriladi, uchinchi nusxasi yuk joʻnatuvchisiga beriladi. Yuk xatining tegishli nusxalari, agar yukni bitta HKda tashishning iloji boʻlmasa xavfli yukning qolgan miqdorini boshqa HKda tashish uchun xizmat qiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

217. Tashish hujjatlarini rasmiylashtirayotganda yuk joʻnatuvchi tomonidan ishlov berishning maxsus turlari haqida, avariya holatlaridagi harakatlar haqida, jumladan yuklash/tushirish paytidagi ehtiyotkorlik choralari, oʻramadan ichidagilarning toʻkilishi va sochilishini bartaraf qilishning usullari, tavsiya etiladigan va man etiladigan oʻt oʻchirish vositalari, individual himoya vositalari haqida, Radioaktiv materiallar tashilayotganda esa — manzil aeroportiga yetkazilishi kerak boʻlgan ruxsat etilgan maksimal muddatlar, bu muddatlarni yuk joʻnatish aeroportiga olib kelingan fursatdan boshlab yukni oluvchiga topshirish fursatigacha hisoblash sharti bilan bildirilayotgan maʼlumotlarning yetarliligiga eʼtibor qaratilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

218. Xavfli yukni tashish uchun taqdim etganda tashuvchi yoki uning vakolatli agenti yukni tashish uchun qabul qilish haqida qarorga keladi va deklaratsiyaga yukni joʻnash aeroportiga olib kirish vaqtini koʻrsatgan holda tegishli yozuvni kiritib qoʻyadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

219. Yuk tashuvchi yoki uning vakolatli agentining xodimlari yuk joʻnatuvchiga oʻzlarining tashish haqidagi qarorlarining xabarini, xavfli yuk aeroportga olib kelinishidan oldin, tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti belgilagan muddatlarda, joʻnatilayotgan xavfli yukning tavsif va xususiyatlari inobatga olingan holda yetkazishlari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

220. Bunda yuk joʻnatuvchiga yukni joʻnash aeroportga olib kirish vaqti va oʻramaning holati, unga manzil aeroportining markalash belgisi qoʻyilganligi koʻzdan kechirilguncha, tashish hujjatlari rasmiylashtirilguncha, yukni HKga ortish uchun turar joyga borguncha uning avtotransportining toʻxtab turish joyi xabar qilinadi. Radioaktiv yuklar tashilayotganda aeroportda radioaktiv materiallarni saqlash uchun sharoiti boʻlgan omborxona boʻlmaganda, yuk joʻnatuvchi radioaktiv yukni aeroportga HKga yuklash uchun tashuvchi yoki uning vakolatli agenti belgilagan vaqtda olib keladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

221. Tashuvchining yoki uni vakolatli agentining xodimlari deklaratsiya qilinmagan xavfli yuklar HKga aralash yuk sifatida ortilishini oldini olish maqsadida yukni qabul qilayotganda yuk oʻrnining ichidagilariga nisbatan tasdiq talab etishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

222. Yuk yoki yoʻlovchi HKning bortida kuzatib boruvchilar hozir boʻlishining lozimligi va ularning soni maxsus yoki baʼzi xavfli yuklarni tashish boʻyicha maxsus yoʻriqnomalar orqali yoxud tashuvchining yoki vakolatlangan agentning kelishilgan qarori bilan belgilab beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

223. Xavfli yukni kuzatib borayotgan shaxsda yoʻlovchining chiptasi (yoʻlovchi HKda tashilayotganda), tegishli ravishda rasmiylashtirilgan ishonch qogʻozi boʻlishi, yuk HKga ortilayotganda (tushirilayotganda) ishtirok etishi va yukning butligi va yaxlitligini kuzatib borishi kerak. Tashuvchi yoki uning vakolatli agenti xavfli yukni kuzatib boruvchilarga bojxona va boshqa rasmiy jarayonlardan oʻtishida koʻmaklashishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

224. Xavfli yuk yoʻlovchi HKda tashilayotganda kuzatib boruvchi shaxs yoʻlovchi salonida, yuk HKda tashilayotganda esa bort operator xonasida yukni kuzatib boradi. Kuzatib boruvchi shaxs xavfli yuk HKga yuklanib joylashtirilgandan keyingina HKda joylashishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 2. Xavfli yuklarni aeroportlarda qabul qilish va saqlash

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

225. Tashuvchining yoki vakolatlangan agentning xodimlari xavfli yuklarni ularning markalash belgilarining toʻgʻriligini va qoʻyilgan belgilarga mos kelishini tekshirmasdan, toʻkilish yoki yukni toʻkisligini buzadigan boshqa biror belgilar yoʻqligiga ishonch hosil qilmasdan yukni tashish uchun qabul qilmasligi kerak. Havo transportida tashish uchun yaroqsiz boʻlgan oʻrash toʻplamidagi xavfli yuklar joʻnatuvchi tomonidan joʻnash aeroportiga olib borilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

226. Xavfli yuklar yuk joʻnatuvchi tomonidan joʻnash aeroportiga tashuvchi yoki vakolatlangan agent belgilagan muddatlarda yetkaziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

227. Yuk joʻnatuvchi oldindan yuk oluvchini uning manziliga yuk joʻnatilayotganligi haqida xabardor qilishi, unga aviaqatnov va yuk xatining raqamini, HKning manzil aeroportiga yetib kelish kuni va vaqtini bildirishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

228. Xavfli yuklarni aeroportlarda tashish uchun qabul qilish tashuvchining yoki vakolatli agentning xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

229. Xavfli yuk tashishga topshirilganda yuk joʻnatuvchi tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xavfli yuklarni tashish qoidalariga, uning oʻramasiga, markalash belgisiga, hujjatlarining rasmiylashtirilishiga va boshqa qoidalarga taalluqli barcha talablarini bajarishi, shuningdek tashishning Konvensiyada, mazkur Qoidalar hamda tashuvchining havo transportida tashish qoidalarida koʻzda tutilgan xavfsizligini taʼminlashi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

230. Xavfli yuklarni tashish uchun qabul qilayotganda tashuvchining yoki vakolatlangan agentning xodimlari deklaratsiyada rahbarning yoki u vakolat bergan shaxsning yukni qabul qilish va tashish haqida yozma ravishdagi ruxsati borligini, xavfli yuk toʻgʻri nomlanganligini, uning joylanishi, oʻramaning holati, markalash belgisi qoʻyilgan talablarga, massasi esa tashish hujjatlarida koʻrsatilganiga mos kelishini tekshirib koʻrishi shart.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

231. Tashuvchi oʻzining xavfli yuklarni qabul qilishga taalluqli boʻlgan vazifalarining bajarilishini taʼminlash maqsadida, yukni tashishga qabul qiluvchi tashuvchi yoki uning vakolatlangan agentining xodimi tomonidan toʻldiriladigan mazkur Qoidalarning 5 va 6-ilovalarida keltirilgan maxsus nazorat varagʻidan (bundan keyin matnda nazorat varagʻi deb yuritiladi) foydalanishi kerak. Nazorat varagʻi Texnik yoʻriqnoma va mazkur Qoidalarning talablariga muvofiq rasmiylashtiriladi.

(231-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

232. HKda tashiladigan barcha xavfli yuklar tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xodimlari tomonidan yuk joʻnatuvchining huzurida tortilib koʻriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

233. Tashishga qabul qilingan oʻta xavfli yuklar ogʻirligi tekshirilmaydi, ularning massasi toʻgʻri koʻrsatilganligi uchun javobgarlik yuk joʻnatuvchi zimmasiga yuklatiladi. Bunda tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti xodimi yuk joʻnatuvchi ishtirokida alohida yuk joylarining massasini oʻlchash huquqiga ega.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

234. Alohida yuk joylarining mavjud massasi yuk joʻnatuvchi koʻrsatgan massadan farqlansa, mazkur yuk partiyasi tashishga qoʻyilmaydi va tezkorlik bilan joʻnatish aeroportidan olib chiqiladi va bu haqda dalolatnoma tuziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

235. Agar tashqi koʻrikdan oʻtkazilishda yuk oʻramasining buzilganligi yoki uning tashish xavfsizligining kafolatini bermaydigan mazkur Qoidalarning talablariga mos kelmasliklari aniqlansa, mazkur yuk tashish uchun qabul qilinmaydi va darhol aeroport hududidan olib chiqib ketiladi. Bu haqda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va u yuk joʻnatuvchi tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaning bir nusxasi tashuvchida yoki uning vakolatlangan agentida qoladi, ikkinchi nusxasi esa yuk joʻnatuvchiga beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

236. Xavfli yuklarni aeroportlarning omborxonalarida saqlash ichida xavfli yuklar boʻlgan yuk oʻrinlarining orasida muvofiq keladigan xavfsiz masofalar taʼminlanishi hisobga olingan va mazkur Qoidalarning 7-ilovasida keltirilgan yuk oʻrinlarini joylashtirish haqidagi jadval talablariga rioya etilgan boʻlishi lozim.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

237. Xavfli yuklarni aeroportning yuk terminallaridagi maxsus xonalarda saqlash muddati aeroportning aniq texnologiyalari va mahalliy sharoitlardan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Bunday xonalar boʻlmasa, zaharli moddalar va suvning taʼsiri ostida alanga olib ketadigan moddalardan tashqari, xavfli yuklar vaqtincha ochiq maydonchalarda bostirmalar ostida saqlanishi mumkin. Bunday hollarda xavfli yuklar yaxlit toʻshamalarning ustiga taxlanishi va yogʻingarchilikdan hamda quyosh nurlarining toʻgʻridan-toʻgʻri tushishidan saqlash maqsadida brezent yoki boshqa materiallar bilan yopib qoʻyilishi kerak. Omborxonalar yoki xavfli yuklar saqlanadigan ochiq maydonchalar boshqa imoratlar va inshootlardan, yoqilgʻi-moylash materiallari omborxonalaridan va HKlarining toʻxtab turish joylaridan xavfsiz masofalarda joylashgan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

238. Aeroportlarning omborxonalarida saqlash uchun 1-sinfga mansub yuklarni qabul qilish qatʼiyan man etiladi. Favqulodda hollarda, masalan HK qoʻnib oʻtish aeroportlarida texnik nosozliklar tufayli tutilib qolganda, uni taʼmirlash uchun ichidagi yuk tushirilishi kerak boʻlganda, 1-sinfga mansub yuklar aeroportning omborxonalarida yoki maxsus maydonchalarida ikki sutkadan koʻp boʻlmagan muddat saqlanilishiga yoʻl qoʻyiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

239. Siqilgan va suyultirilgan gazlar quruq, yaxshi ventilyatsiya qilinadigan, yonidagi xonalardan oʻtga chidamli toʻsiqlar bilan ajratilgan omborlarda 25^o C dan yuqori boʻlmagan haroratda saqlanishi kerak. Maxsus qistirgichlari boʻlmasa ballonlarni vertikal holda saqlash man etiladi. Gorizontal holda saqlanayotganda qatorlar orasiga yogʻoch bruslardan, rezinadan yoki yetarlicha qalinlikdagi arqonlardan oraliq yumshoq materiallar qoʻyilishi kerak. Somon, pichan, yogʻoch qipigʻi va shu kabi boshqa yonuvchan materiallardan oraliq yumshoq material tayyorlash man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

240. Oʻta sovutilgan gazlar (suyuq kislorod, suyuq havo va boshqalar) solingan idishlar (ballonlar) joʻnatuvchi tomonidan maxsus tayyorlangan stanoklarda mustahkam oʻrnatilganicha faqat vertikal holatda saqlanishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

241. Zaharli gazlar solingan ballonlar faqatgina barcha talablarga javob beradigan maxsus yopiq xonalarda saqlanishi kerak. Bu xonalarga faqatgina mazkur omborlarda xizmat qiladigan shaxslarga va faqat individual himoya vositalarida yoki boshqa gazdan himoya qilish vositalarida kirish ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

242. Xavfli yuklar saqlanayotganda, muzlab qolib keyinchalik idish buzilib ketmasligi uchun, idishining ogʻzi namlik tushishdan himoyalangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

243. Oʻz-oʻzidan yonib ketadigan moddalar omborlarning alohida seksiyalarida, bunday imkoniyat boʻlmagan hollarda esa, bostirma ostida ochiq maydonchalarda saqlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

244. Suvning taʼsiri ostida alanga olib ketadigan moddalar yopiq quruq xonalarda saqlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

245. Ichida radioaktiv materiallari boʻlgan oʻramalar tekshirilmasdan yuk joʻnatuvchining tamgʻasi bilan qabul qilinadi. Oʻramasi buzilgan yoki tamgʻasi yoʻq boʻlsa, konteyner ochilmasdan va ichidagi tekshirilmasdan, albatta yuk joʻnatuvchiga xabar qilingan holda uning nosozligi haqida dalolatnoma tuziladi. Qoʻshimcha sovutish tizimi orqali tashqi sovutishni va tashish paytida ekspluatatsion nazoratni talab etadigan, ventilyatsiyali yoki ortiqcha bosimni chiqarib yuboradigan moslamali, shuningdek ichida suyuq pirofor materiallari boʻlgan oʻramalar HKda tashilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

246. Omborlar va maydonchalar amaldagi normalarga muvofiq oʻt oʻchirish vositalari bilan taʼminlangan va yoritilgan boʻlishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Insonlarga, mol-mulkka va atrof muhitga zarar keltirishi mumkin boʻlgan oʻgʻirlik va tegishli boʻlmagan ravishda foydalanish hollarini oldini olish maqsadida, xavfli yuklarni saqlash joylari doimo tegishli ravishda qoʻriqlanishi, yongʻin signalizatsiyasiga va telefon aloqasiga ega boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

247. Xavfli yuklarni aeroportning omborlari yoki maydonchalarida, ularni mos kelishligini inobatga olgan holda, toʻgʻri joylashtirilishini va saqlanishini tashkillashtirish uchun javobgarlik tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xodimlariga yuklatiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 3. Xavfli yuklarni tashish uchun HKni tayyorlash

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

248. Xavfli yuklarni tashish uchun mazkur Qoidalarning talablariga va shu turdagi HKni parvoz ekspluatatsiyasi boʻyicha qoʻllanmalarga muvofiq jihozlangan va tayyorlangan HKlari ajratilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

249. HK xavfli yuklarni tashish uchun tayyorlanayotganda HK sahnidagi yuklash/tushirish ishlarini mexanizatsiyalashtirish vositalarini, oʻt oʻchirish tizimlari va vositalarini, joylashtirish, mustahkamlash va qotirish uskunalarini, metalizatsiyalashni, yerga ulashni va statistik elektrsizlantirgichlarni, yuk boʻlmasini yoritish armaturasini, yuk boʻlmasida joylashgan elektr simlarini va kommutatsion apparaturalarni, eshiklar va lyuklarning, ayniqsa yuk boʻlmasidan ekipajning kabinasiga oʻtadigan, zich yopilishini taʼminlash vositalarini, yuk boʻlmasini ventilyatsiyalash va isitish tizimlarini hamda yuk boʻlmasida joylashgan kislorod uskunalari va apparaturasining holatini va sozligini tekshirib koʻrish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

HKning parvozoldi tayyorgarligi xavfli yuklarni yuklashdan oldin bajarilishi kerak. Xavfli yuklar ortilishidan oldin yuk boʻlmalari sinchkovlik bilan tozalanishi va ventilyatsiya qilinishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

250. Yuk kabinasining yuklarni ortishga tayyorgarligini ekipajning yuk ortishga masʼul aʼzosi tekshirib koʻradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 4. Xavfli yuklarni HKga ortish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

251. Tashuvchining yoki uning vakolatli agentining xodimlari xavfli yuklar HKga ortilishidan oldin harakat xizmati dispetcherini bu haqda oʻz vaqtida xabardor qilishlari kerak. Harakat xizmatining boshligʻi yoki shu xizmatning navbatchi dispetcheri jurnalda yuklarni qaysi sinf va toifalarga mansubligini, ularning umumiy massasini va manzil aeroportini koʻrsatgan holda, HKga xavfli yuklar ortilganligini yozib qoʻyishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Tashuvchi yoki uning vakolatli agenti xavfli yuklarni ortishni boshlashdan oldin ortish ishlarini bajarilishining toʻla xavfsizligi uchun quyidagilarni taʼminlashi kerak:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) HKni ortishga qoʻyish uchun doimiy joyni oʻz vaqtida tayyorlashni;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) yukni ortish joyida kerak boʻlgan mexanizatsiyalash, oʻt oʻchirish, qattiq taʼsir etadigan zaharli moddalar bilan ishlaganda esa — kimyoviy himoyalash vositalari mavjudligini;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) yukni ortish joyining qoʻriqlanishini va aloqa vositalarining mavjudligini;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) yuk ortuvchilarining, tibbiy va oʻt oʻchirish xizmatlari vakillarining tayinlanishini, shuningdek bu shaxslarning xavfli yuklarni ortish tartibi haqida tayyorlanishini, hamda ularning huquqlari va majburiyatlari bilan tanishtirishni;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) yuk ortish joylarini va xavfli yuklar ortilgan HKni qoʻriqlashni, ekipaj aʼzolarini, texnik xodimlarni va HKga xizmat koʻrsatish va xavfli yuklarga ishlov berish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa shaxslarni qoʻyishning belgilangan tartibga rioya etilayotganligini;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) xavfli yuklarni olib kelish, ortish, joylashtirish va HKning yuk boʻlmalarida qotirishning aniq tartibini belgilanishini.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

252. Tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti havo transporti orqali tashish uchun taklif etilayotgan xavfli yuklarni qabul qilinishida ularni aerodromlarga olib kirilishida yoki aerodromlardan olib chiqilishida yerda tashilishini taʼminlanishini nazarda tutishi, xavfli yuklarni aerodromga olib kirilishida yoki aerodromlardan olib chiqilishida yerda tashish uchun ajratilgan avtotransportning harakatlanish sxemasini aniq ishlab chiqishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

253. Xavfli yuklarni ortish joylarida begona kishilarning boʻlishi va ortilmaydigan yukning mavjud boʻlishi man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

254. Xavfli yuklarni tashish va ortishda ishlatiladigan maxsus avtotransport, yuk koʻtarish mexanizmlari xavfsiz va ishonchli ishlashini taʼminlab berishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

255. Ichida xavfli yuklar boʻlgan yuk oʻrinlari, tashqi oʻramalar va boshqa paketlash vositalari, agar ularda ichidagining toʻkilishi yoki oʻzining shikastlanishi yoʻqligini belgilovchi yuklasholdi tekshiruvi oʻtkazilmagan boʻlsa, HKga yoki yuklarni paketlash vositasiga ortilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

256. Qoʻlda bajariladigan yuklash operatsiyalari shaxsiy xavfsizlik va yuklarni zararlanishdan asrash choralariga rioya etilgan holda amalga oshirilishi kerak. Xavfli yuklarni tashlab yuborish, tarani zararlashi mumkin boʻlgan ilmoqlardan foydalanish, sudrash va qirrasini burab siljitish, bitta yukni ikkinchisiga urish qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

257. Xavfli yuklar HKning faqatgina xavfli yuklarni tashish uchun foydalansa boʻladigan bagaj-yuk boʻlmalariga ortilishi mumkin.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

258. Bir-biriga taʼsir koʻrsatish xavfi boʻlgan moddalar yonma-yon qoʻyilishi va idish ichidan moddalar oqib chiqsa, ular oʻzaro taʼsir qilishi mumkin boʻlgan holatda joylashtirilishi mumkin emas. Turli xildagi xavfli xususiyatlarga ega boʻlgan xavfli yuklar qoʻyilgan joylar orasidagi xavfsiz masofaning boʻlishini taʼminlash maqsadida mazkur Qoidalarning 7-ilovasida koʻrsatib oʻtilgan yuklarni joylashtirish talablariga rioya qilinishi shart. Yukning sinfi yoki toifasi asosiy yoki qoʻshimcha xavfli boʻlishidan qatʼi nazar, bunday tartib qoʻllaniladi.

(258-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

259. Yukni ortish paytida HKning yoniga 1-sinfga mansub yuklarni ortish uchun kerak boʻlganidan koʻproq miqdorda olib borish man etiladi. Ortish (tushirish) paytida HKning yoniga faqatgina ortish/tushirish ishlarini bajarish uchun kerak boʻlgan texnikaning olib borilishi ruxsat etiladi. HKga 1-sinfga mansub yuklar ortilayotganda yuk ortish bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa biror-bir ishlarning bajarilishi man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

260. 1-sinfga mansub yuklar ortilayotganda qutilarni yelkada tashish, sudrash, agʻdarish va tashlab yuborishga ruxsat etilmaydi. Tushib ketgan qutilar, tegishli dalolatnoma rasmiylashtirilgan holda, yuk ortish joyidan ehtiyotkorlik bilan olib ketiladi (ularni havoda tashish yoki yuk joʻnatuvchining omboriga qaytarish haqidagi masalani yuk joʻnatuvchining mutaxassisi hal qiladi).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

261. HKning bortida portlovchi moddalarni birga joylashtirishning ruxsat etilgan darajasi ularning bir-biriga mos kelishi bilan belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

262. OASni ortish jarayonida HKga yoqilgʻi, kislorod, shuningdek olov hamda uchqun chiqarishi mumkin boʻlgan asboblarni qoʻllagan holda taʼmirlash yoki radio va elektr uskunalarini tekshirish boʻyicha biror-bir ishlarni amalga oshirish qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

263. Agar OAS arzimagan miqdorda sizib chiqqan yoki oʻramasi terlab turgan boʻlsa ham, tara yoki oʻrama HKga ortilmaydi. Ortib boʻlgandan soʻng taraning va oʻramaning butligini koʻzdan kechirib chiqish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

264. Suyuq xavfli yuklarni oʻz ichiga oladigan uchi yopiladigan moslamalarga ega alohida berkitish moslamalari HKning bortiga yuklanayotganda, ularning yon tomonida berkitish moslamalari boʻlsa ham uchidagi berkitish moslamalari tepaga qarab turishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

265. Agar zaharlovchi yoki infeksion moddalar va oziq-ovqat mahsulotlari alohida-alohida yuklarni paketlash vositalariga joylashtirilmagan boʻlsa, zaharlovchi, infeksion moddalar va qoʻshimcha xavflilik belgisini qoʻyishni talab etadigan moddalar jonivorlar, oziq-ovqat mahsulotlari sifatida markalash belgilari qoʻyilmagan yoki maʼlum boʻlgan moddalar, insonlar va jonivorlar isteʼmol qilishga moʻljallangan yeguliklar va boshqa isteʼmolga yaroqli moddalar bilan bitta boʻlinmada tashilmasligi va HKning sahniga joylashtirilayotganda, agar infeksion moddalar bitta yukni paketlash vositasiga joylashtirilgan, oziq-ovqat mahsulotlari yoki jonivorlar esa boshqa yukni paketlash vositasiga joylashtirilgan boʻlsa, bunday yuklarni paketlash vositalari yonma-yon turmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

266. Radioaktiv moddalarni tashishda eng kam erishiladigan darajada radioaktiv nurlanishni cheklash maqsadida imkon qadar uzoqroq xavfsizlik masofalarini qoʻllash kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

267. Radioaktiv materiallarga ega boʻlgan yuk oʻrinlarini HKga ortishda insonlar, jonivorlar va chiqarilmagan fotoplyonkalardan alohida joylashtiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

268. Sirtida nurlanish darajasi boʻlgan oʻramalar yoki tashqi oʻramalar HKda tashilmasligi kerak (maxsus sharoitlarda tashish hollari bundan mustasno).

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

269. Radioaktiv materiallar yuk HKda tashilganda qoʻllanilishi kerak boʻlgan minimal xavfsiz masofalar mazkur Qoidalarning 8-ilovasida keltirilgan jadvalga muvofiq aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

270. Magnitlangan materiallar birlashtirilgan magnitli aviatsiya kompaslariga yoki asosiy kompasning taʼsirchan elementlariga sezilarli taʼsir oʻtkaza oladigan holatda ortilmasligi kerak. Joylashtirilayotganda magnitlangan materiallardan aviatsiya kompaslarigacha yoki kompaslarning taʼsirchan elementlarigacha boʻlgan minimal masofa magnitlangan materiallarning maydonini kuchlanishining qiymati bilan belgilanadi, agar joylangan holdagi konkret buyumni joylashtirayotganda kompasgacha yoki taʼsirchan elementlargacha boʻlgan minimal masofa nomaʼlum boʻlsa yoki uni aniqlashning iloji boʻlmasa, yoxud tashilishi kerak boʻlgan materiallar aviatsiya kompaslariga taʼsir koʻrsatayotgan boʻlsa, tashilishi kerak boʻlgan yuk maxsus tekshiruvdan oʻtkazilib, minimal xavfsiz masofa aniqlanilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

271. Alohida yuk sifatida yoki boshqa yuklarni sovutish reagenti sifatida olib ketilayotgan quruq muz HKning turiga, ventelyatsiya taʼriflariga, joylash usuliga va joylashtirilishiga qarab tegishli choralar koʻrilgan sharoitda tashilishi mumkin. Tashuvchi yoki uning vakolatli agenti quruq muz ortilayotganligi yoki u allaqachon HK sahnida ekanligi haqida yerdagi xodimlarga maʼlumot berishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

272. Polimer smolalar, granulalar yoki plastmassa shakllanadigan materiallar har qanday kirishi qiyin boʻlgan tryumda, har qanday HKda tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

273. 4-sinfga mansub yuklar ortilganda muntazam ravishda haroratni kuzatib borish kerak. Yuk sezilarli darajada qizib ketsa, uni darhol HKdan xavfsiz masofaga olib borib, ichidagisining haroratini va tara ichidagi bosimni tushirish choralarini koʻrish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

274. Ichida oʻz-oʻzidan reaksiyaga kirishuvchi 4.1 yoki 5.2. toifalarga mansub organik peroksidlari boʻlgan yuk oʻrinlari yoki yuklarni paketlash vositalari, tashish paytida toʻgʻridan-toʻgʻri tushuvchi quyosh nurlaridan asralishi va barcha issiqlik manbalaridan ajratilgan holda, yaxshi ventelyatsiya qilinadigan yerda joylashtirilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

275. Xavfli yuklar yuk HKda tashilganda ekipaj aʼzosi yoki boshqa vakolatlangan shaxs uni koʻrish imkoniyatiga ega boʻladigan qilib ortiladi. Bunda xavflilik belgilari koʻrinib turishi kerak. Bunday talab 3, 6, 7, 9-sinflarga va III joylash guruhiga mansub boʻlgan, qoʻshimcha xavfliligi bilan taʼriflanmaydigan moddalarga taalluqli emas.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

276. Xavfli yuklar transport vositalaridan HKga va HKdan transport vositasiga ortilayotganda tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xodimlari yuk joʻnatuvchi bilan birga ortish ishlarining barcha ishtirokchilari bilan xavfli yuklarning xarakteri va xossalari, yukni taxlash, ortish, koʻtarish, tushirish, koʻchirishning tavsiya etiladigan usullari va shaxsiy xavfsizlik choralari haqida tayyorlangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

277. Tashuvchining yoki uni vakolatli agentining xodimlari ortishdan oldin xavfli yuklar ortilayotganligi haqida HKning komandirini ogohlantirib qoʻyishga majburdirlar.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

278. Aeroportda xavfli yuklarni HKga ortish tashuvchining yoki uning vakolatli agenti xodimlarining, yuklash boʻyicha dispetcherning va HK ekipajining yuklash boʻyicha masʼul xodimining rahbarligi ostida amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

279. Ichiga xavfli yuklar solingan va HKga ortilgan biror-bir yuk oʻrnida ichidagining chiqishi mavjudligi va shikastlanganligi ayon boʻlib qolsa, tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xodimlari, vakolatlangan organning xodimlari bilan birga bunday yuk oʻrnini HKdan tushirib olishadi hamda yuk joʻnatmasining qolgan qismi lozim holatda boʻlishiga va boshqa yuk oʻrinlarining ifloslanishdan himoyalashga qaratilgan choralarni koʻrishadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

280. Bitta HKga turli sinflarga mansub xavfli yuklarni ortish faqatgina birga tashilishi mumkin boʻlgan yuklar uchungina ruxsat etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

281. HKning bortiga xavfli yuklarni qabul qiladigan ekipaj aʼzosi yuk oʻrinlari oʻramalarining tashqi holatini koʻzdan kechirishi va yuklar HKning yuk boʻlmalarida toʻgʻri joylashtirilishini nazorat qiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

282. Agar xavfli yuklar solingan yuk oʻrinlaridagi xavf belgilarining yoʻqolganligi, qotirilgan joylari boʻshab qolganligi yoki mos kelmasligi aniqlansa, tashuvchining yoki uning vakolatli agentining xodimlari deklaratsiyada koʻrsatilgan maʼlumotlarni hisobga olgan holda mos keladigan xavflilik belgilari bilan almashtirishlari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

283. Tashuvchining yoki uning vakolatli agentining xodimlari, ekipaj aʼzolari va HKga xizmat koʻrsatish hamda xavfli yuklarga ishlov berish bilan bogʻliq boshqa shaxslar, ortish ishlarini amalga oshirayotganda va tashish jarayonida yongʻin xavfsizligi qoidalariga, ehtiyotkorlik choralariga qatʼiy amal qilishlari va xavfli yuklar bilan muomala qilish qoidalarini ogʻishmay bajarishlari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

284. Xavfli yuklar yuk HKda tashilganda ortilib boʻlgandan keyin ekipajning kabinasiga, xavfli yuklarni holatini koʻzdan kechirish va yuk lyukini boshqarish uchun oʻtish yoʻlaklariga bemalol borish imkoniyati, eshiklarning va lyuklarning bemalol ochilib-yopilishi, halokat holatlaridagi chiqishlardan foydalanish HKdagi dastlabki oʻt oʻchirish vositalariga borish imkoniyati taʼminlanishi kerak.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

285. Bortida xavfli yuklar tashilayotgan havo kemasi uchib ketishidan oldin tashuvchi havo kemasi komandiriga namuna (mazkur Qoidalarning 9-ilovasi) boʻyicha qoʻlda yoki mashinada yozilgan, yuk sifatida tashiladigan xavfli yuklar toʻgʻrisidagi aniq va qulay oʻqiladigan maxsus yuklar toʻgʻrisidagi axborot (NOTOC)ni berishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Tashuvchi yoki uning vakolatlangan agentining xodimi xavfli yuklar toʻgʻrisidagi axborot (NOTOC)ning nusxasini yerda saqlashi shart. Uchib ketish va qoʻnish rejalashtirilgan aeroportlari bu hujjatning nusxasini yoki unda yozilgan maʼlumotlarni bu yukni tashishga taalluqli boʻlgan parvoz tugaguniga qadar hech qanday qiyinchiliklarsiz olish imkoniyatiga ega boʻlishi zarur. Tashuvchi xavfli yuk partiyasini tashishga taalluqli boʻlgan hujjatning hech boʻlmaganda bir nusxasi xavfli yuk partiyasi tashilgan qatnov tugatilganidan keyin kamida uch oy saqlanishini taʼminlashi zarur. Eng kamida qabul qilish nazorat varagʻi va havo kemasi komandiriga yozma ravishda berilgan maʼlumot bayon etilgan hujjatlar saqlanishi shart”.

(285-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

286. Havo kemasi komandiri maxsus yuklar toʻgʻrisidagi axborot (NOTOC) nusxasini olganligini shaxsiy imzosi bilan tasdiqlashi shart.

(286-band Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 5. Xavfli yuklarni yoʻlovchi HKda tashish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

287. Xavfli yuklar yoʻlovchilar bilan band etilgan salonda yoki HKning kabinasida tashilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

288. Yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolari xavfli yuklarni, ayniqsa radioaktiv materialli erkin oʻramalarni, qoʻl yuki, bagaj sifatida yoki oʻzlari bilan birga tashimasliklari kerak. Oʻz ichida xavfli yuklar boʻlgan xavfsizlikni taʼminlash vositalari (qutilar, sumkalar va hokazolar) masalan, litiyli batareyalar yoki pirotexnik moddalarni tashish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

289. Xavfli yuklar HKning asosiy palubasining bagaj-yuk boʻlmasida, agar bu boʻlma HKning bagaj-yuk boʻlmasiga qoʻyiladigan barcha talablarga javob bersagina tashilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

290. “Faqat yuk HKda” degan belgi bilan taʼminlangan xavfli yuklar yoʻlovchi HKda tashilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

291. Yoʻlovchi HKda bir oʻramadagi maksimal (netto) massasi Roʻyxatda koʻrsatilganidek boʻlgan va yoʻlovchi HKda tashishga ruxsat etilgan xavfli yuklarni tashish mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

292. Qatnovlardagi yoʻlovchi HKda xavfli yuklarni transfer usulida tashishda, butun yoʻnalish boʻylab tonnajni bronlashni amalga oshirish kerak. Butun yoʻnalish boʻylab bronlanganlikni tasdiqlovchi maʼlumot olinmasdan transfer orqali xavfli yuklarni joʻnatish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

293. Tarkibida kimyoviy reaksiya natijasida kislorod ajratib chiqaradigan kimyoviy moddalari boʻlgan har qanday moslamalarni yoʻlovchi HKda yuk sifatida tashish man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

294. Yoʻlovchi HKda tashish ruxsat etilgan xavfli yuklarni ortish HKga yoʻlovchilar oʻtirishidan oldin va boshqa yuklar hamda yoʻlovchilarning bagaji ortib boʻlingandan keyin amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

295. Yoʻlovchi HK polining ostida joylashgan bagaj-yuk boʻlmalarida tashilayotgan, ichida radioaktiv materiallari boʻlgan oʻramalarni imkoni boricha bagaj-yuk boʻlmasining polida joylashtirish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

296. Favqulodda foydalanish turidagi oʻramalar va yuklar yoʻlovchi HKda tashilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

297. Ichida radioaktiv materiallari boʻlgan oʻrama, tashqi oʻrama yoki paketlash vositasi insonlardan ajratilgan holda joylashtirilishi kerak. Qoʻllanilishi kerak boʻlgan minimal xavfsiz masofalar mazkur Qoidalarning 10-ilovasida keltirilgan jadvalga binoan aniqlanadi. Bu masofalar radioaktiv materiallarni tashish qancha vaqt davom etishidan qati nazar, oʻramalar, tashqi oʻramalar yoki paketlash vositalarining sirtidan yoʻlovchilar salonining yoki ekipaj kabinasining eng yaqin ichki sirtigacha yoki polning betigacha oʻlchanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

298. Yoʻlovchilarni HKda tashishda ishtirok etayotgan tashkilot yoki korxona yoʻlovchilarga HKda tashish man etilgan xavfli buyum va moddalarning turlari haqida maʼlumotlarni taqdim etishi kerak. Bunday maʼlumotlarning tarkibida eng kamida ogohlantirish mavjud boʻlib, ular yoʻlovchilar bilan muloqotlar amalga oshiriladigan joylarda oʻrnatilgan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

§ 6. Xavfli yuklarni HKdan tushirish va ularni topshirish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

299. Xavfli yuklarni HKdan tushirishdan oldin transport tarasining butunligiga va xavfli moddalarning polga toʻkilmagan yoki sochilmaganligiga ishonch hosil qilish kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

300. Xavfli yuklar sochilgan yoki toʻkilgan taqdirda tashuvchining yoki uni vakolatlangan agentining aviatsiya-muhandislik xodimlari tibbiy xizmat xodimlari bilan birgalikda HKning bagaj-yuk boʻlimida hosil boʻlishi mumkin boʻlgan bugʻlar yoki gazlarni chiqarib yuborish choralarini koʻradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

301. Yuk oʻrinlari yoki ichida xavfli yuklari boʻlgan tashqi oʻramalari HKning bortidan yoki yuklarni paketlash vositalaridan tushirilayotganda shikastlanishning yoki toʻkilishning izlari bor-yoʻqligi tekshirib koʻriladi. Agar toʻkilish yoki shikastlanish belgilari topilsa, HKning xavfli yuklar yoki yuklarni paketlash vositalari joylashgan yerlari shikastlanish yoki ifloslanishning bor-yoʻqligiga tekshirib koʻriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

302. Ichidagilarni sizib chiqishining yoki yuk oʻrinlarini shikastlanishining belgilari aniqlansa, ichida infeksion moddalari boʻlgan yuk oʻrinlarini tashish uchun javobgar xodimlar mazkur yuk oʻrniga ishlov bermasliklari kerak. Shuningdek, yonidagi yuk oʻrinlarini ham ifloslanganligini tekshirib koʻrishlari va ifloslanishi mumkin boʻlgan har qanday yuk oʻrnini ajratib qoʻyishlari, insonlar xavf ostida qolishi mumkin boʻlgan har qanday tranzit punktlari haqida maʼlumot berishlari hamda yuk joʻnatuvchiga va/yoki yuk oluvchiga bildirishnoma berishlari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

303. Ichida radioaktiv materiallari boʻlgan oʻramaning shikastlanganligi yoki ichidagisi sizib chiqqanligi ayon boʻlsa yoki oʻrama shikastlangan yoki ichidagisi sizib chiqqan deb hisoblash uchun asos boʻlsa, bunday oʻramaning yoniga borishni cheklab qoʻyish kerak va mutaxassis imkon qadar tezroq radioaktiv ifloslanish darajasini va paydo boʻlgan nurlanish darajasini baholashi kerak. Bunday holda HKsi, oʻrama, yaqin atrofdagi ortish va tushirish hududlari, lozim boʻlganda shu HKsida tashilgan boshqa barcha materiallar baholanadi. Agar kerak boʻlsa insonlarni, mol-mulkni va atrof muhitni himoyalash uchun qoʻshimcha chora-tadbirlar koʻrilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

304. Ichida radioaktiv materiallari boʻlgan oʻramalar yuk joʻnatuvchining tamgʻalari bilan, ichidagisi tekshirilmasdan beriladi. Oʻrama buzilgan yoki tamgʻasi yoʻq boʻlsa, konteyner ochilmasdan va ichidagisi tekshirilmasdan yuk joʻnatuvchisi xabardor qilinadi, nosozlik haqida dalolatnoma tuziladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

305. Shikastlangan yoki ichidagisi tashishning normal sharoitlari uchun ruxsat etilgan chegaralardan oshadigan darajada koʻp chiqqan oʻramalar birorta mos keladigan nazorat ostidagi oraliq obyektiga olib borib qoʻyilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

306. Doimiy ravishda radioaktiv materiallarni tashish uchun ishlatiladigan HKsi va uskunalar, radioaktiv ifloslanish darajasini aniqlash maqsadida muntazam ravishda tekshirilib turiladi. Bunday tekshiruvlar qanchalik tez-tez oʻtkazilishi radioaktiv zararlanish ehtimoliga va tashilayotgan radioaktiv materiallarning hajmiga bogʻliq.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

307. Radioaktiv materiallarni tashish jarayonida sirtidagi tegishli chegaralardan ortiqroq darajada radioaktiv ifloslanishga duchor boʻlgan har qanday HKsi yoki uskunalar yoki ularning bir qismi mutaxassislar tomonidan imkon qadar tezroq dezaktivatsiya qilinishi va qayd etilmagan radioaktiv ifloslanish darajasi sirtidagi chegaralarning darajasigacha pasaymagunga qadar ular qayta ishlatilmasligi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

308. HKning poliga kislotalarning va boshqa korroziya moddalarining toʻkilganligi ayon boʻlsa, mutaxassislar HKning barcha uzellarini tekshirib chiqishlari kerak, ular topilgan barcha nuqsonlarni bartaraf etish choralarini koʻrishlari va HKni bundan keyin ekspluatatsiya qilish mumkinligi haqida oʻz xulosalarini berishadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

309. Zaharli, portlovchi moddalarni va kislotalarni tashiydigan yuk koʻtarish mashinalarining koʻtarish mexanizmlari ikkita tormozga ega boʻlishi kerak. Oʻt oldirish tizimining buzilgan, yoqilgʻisi oqadigan va boshqa nosozliklari boʻlgan transportning va koʻtarish mexanizmlarining xavfli yuklar bilan ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

310. Qoʻlda bajariladigan tushirish operatsiyalari shaxsiy xavfsizlik va yukni zararlanishdan asrash choralariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Xavfli yuklarni tashlab yuborish tarani zararlashi mumkin boʻlgan ilmoqlardan foydalanish, sudrash va qirrasini burab siljitish, bitta yukni ikkinchisiga urish qatʼiyan man etiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

311. Xavfli yuklarni HKdan olib transport vositasiga yuklashni tashuvchining yoki uning vakolatli agentining eng tajribali va malakali xodimlari bajarishlari kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

312. Xavfli yuklarni HKdan tushirishdan oldin tashuvchining yoki uning vakolatlangan agentining xodimlari yuk joʻnatuvchi bilan birga tushirish ishlarining barcha ishtirokchilarini xavfli yuklarning xarakteri va xossalari, yukni taxlash, ortish, koʻtarish, tushirish, koʻchirishning tavsiya etiladigan usullari va shaxsiy xavfsizlik choralari haqida tayyorlashi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

313. Xavfli yuklar yetib kelganligi haqidagi xabarnoma, agar yukni oluvchi yuk joʻnatuvchi koʻrsatgan vaqtda yetib kelmagan boʻlsa, yuk oluvchi yoki yuk xatida koʻrsatilgan boshqa vakolatli shaxsga, yuklar HKdan tushirib boʻlingandan soʻng 3 soat mobaynida yuboriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

314. Agar yukni oluvchi moʻljal aeroportida boʻlmasa, tashuvchining yoki uning vakolatli agentining xodimlari yuk joʻnatuvchiga buni xabar qilib, undan mazkur yukni bundan keyin nima qilish haqida maʼlumotlarni olishlari shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

315. Xavfli yuklarni oʻz vaqtida olmaganlik uchun uch nusxada dalolatnoma tuziladi, ulardan ikkitasi yuk joʻnatuvchiga va yuk oluvchiga joʻnatiladi, bittasi esa dalolatnomani tuzgan moʻljal aeroportda qoladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

316. Yukni qabul qiluvchi oʻta xavfli yukni qabul qilish uchun tashuvchi yoki uning vakolatli agenti koʻrsatgan vaqtda aeroportga kelishi kerak. Yuk yuk oluvchiga HKdan tushirilgach, tezda, aeroport omborlariga kiritilmay va vazni tortilmay beriladi. Tara yoki oʻrama buzilganda ham yuk shundayligicha tortilmasdan yuk oluvchiga beriladi. Bu holda yuk massasi yuk oluvchi omborida tashuvchi yoki uning vakolatlangan agenti xodimi ishtirokida tortiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

X. Xavfli yuk ortilgan HKning parvozi

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

317. Xavfli yuklar ortilgan HK joʻnash aeroportidan uchib manzil aeroportiga yetib borgunga qadar harakat xizmati dispetcherlarining alohida nazorati ostida boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

318. Xavfli yuklarni olib ketayotgan HK uchishidan oldin uning uchun, parvoz eng qulay meteorologik sharoitlarda oʻtib yukni eng qisqa muddatlarda yetkazilishini taʼminlaydigan yoʻnalish va eshelon ham tayinlangan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

319. Yuk HKda tashilayotgan xavfli yuklarning holati parvoz davomida muntazam nazorat qilib borilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

320. Xavfli yuklarni olib borayotgan HKga oraliq aeroportlarda texnik xizmat koʻrsatish va yoqilgʻi qoʻyish navbatsiz amalga oshiriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

321. Kuzatib boruvchi shaxslar, HK komandirining ruxsatisiz mustaqil ravishda yuklarni siljitishi, nosozliklarni bartaraf etish huquqiga ega emas, parvoz xavfsizligiga aniq xavf soladigan holatlar bundan mustasno. Parvoz davomida ichida xavfli yuk boʻlgan tara va oʻramaning parvozning xavfsizligiga xavf tugʻdiradigan biror-bir nosozligi aniqlansa, kuzatib boruvchi shaxslar bu haqda darhol HK komandiriga axborot beradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Parvoz paytida HK komandirining farmoyishlarini kuzatib boruvchi shaxslar eʼtiroz bildirmasdan, soʻzsiz bajarishlari shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

322. Parvoz ekipaji xavfli yuklarni tashish bilan bogʻliq oʻzining majburiyatlari haqida xabardor qilingan hamda xavfli yuklarni tashish paytida avariya holati yuzaga kelganda amalga oshirilishi kerak boʻlgan harakatlar borasida koʻrsatmalar olgan boʻlishi kerak.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Parvoz vaqtida umumiy avariya holati yuz bersa, havo kemasi komandiri aeroport maʼmuriyatiga havo kemasi bortidagi barcha xavfli yuklar toʻgʻrisida xabar yetkazish maqsadida, sharoitga qarab, imkoni boricha bu toʻgʻrida havo harakatini boshqarish boʻyicha tegishli organga xabar berishi zarur. Keyin esa Parvozlarni bajarish yoʻriqnomasi boʻyicha harakat qilishi kerak. Ekipajning xavfli yuklar bilan bogʻliq boʻlgan avariya holatlarida harakat qilishi boʻyicha yoʻl-yoʻriq koʻrsatuvchi materiallar “Havo kemasida xavfli yuklarni tashish bilan bogʻliq boʻlgan avariya holatlarida harakat qilish tartibi boʻyicha yoʻriqnoma”da (IKAO, DOC 9481/AN/928) keltirilgan.

(322-bandining ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Parvozlar xavfsizligini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2008-yil 18-iyundagi 118-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-1, 21.07.2008-y.) tahririda — OʻR QHT, 2008-y., 29-30-son, 292-modda)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

323. Bortida xavfli yuklari boʻlgan HK majburiy qoʻngan holatlarda harakat xizmatining dispetcheri bu haqda darhol qoʻnish, joʻnash va manzil aeroportlarining boshliqlariga, lozim boʻlgan hollarda esa joyida yordam koʻrsatish choralarini koʻrish uchun vakolatli organlarga xabar beradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

324. Xavfli yuklar olib borilayotgan manzil aeroportiga yaqinlashib kelayotganda HK komandiri bu haqda oʻz vaqtida HK yetib kelgach, ushbu yuk darhol tushirib olinishi uchun harakat xizmati dispetcherini ogohlantiradi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

325. Tashish davomida aniqlangan, ichida xavfli yuklar boʻlgan oʻramalar buzilishining barcha faktlari, majburiy qoʻnish haqida va boshqa maʼlumotlarni HKning komandiri manzil aeroportning rahbariga, HK roʻyxatda turgan aviakorxonaning rahbariga yozma ravishda batafsil axborot berishi va aniqlangan buzilishlarni dalolatnoma tuzish orqali (erkin shaklda) rasmiylashtirilishi shart.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XI. Javobgarlik. Shikoyatlar va daʼvolar

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

326. Yuk tashuvchi, yuk joʻnatuvchi va yukni oluvchi xavfli yuklarni xavfsiz tashish qoidalarini buzganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasining Havo kodeksiga, boshqa qonunchilik hujjatlariga va xalqaro shartnomalariga muvofiq javobgar boʻladilar.

(326-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

327. Yuk joʻnatuvchi quyidagilar uchun javobgardir:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) xavfli yuk haqidagi tashuvchi taqdim etgan maʼlumotlarning toʻliq emasligi yoki notoʻgʻriligi natijasida tashuvchiga yoki boshqa shaxsga yetkazilgan zarar;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) tashiladigan yukning milliy standartlariga mos keladigan qilib va oʻziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda hamda havoda tashish paytida uning mustahkamligini va toʻkisligini kafolatlaydigan qilib sinfi belgilanishi va joylanishi;

(327-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022-yil 19-dekabrdagi 19-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 1721-4, 19.01.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son — 2023-yil 5-noyabrdan kuchga kiradi)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) yuk oʻramalariga toʻgʻri va aniq markalash belgilarini qoʻyilishi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) tashish va kuzatib borish hujjatlarining toʻgʻri rasmiylashtirilganligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) yuk joʻnatmasiga havoda tashish man etilgan buyumlar va moddalarning kiritganligi yoki ularni mazkur qoidalarga muvofiq belgilangan tashish sharoitlari va talablariga rioya etmagan holda tashishga topshirganligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

e) tashuvchining qoidalari va talablarini bajarmaganligi yoki notoʻgʻri bajarganligi yoxud oʻz vaqtida bajarmaganligi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

j) mazkur Qoidalarga oid talablarni bajarmaganligi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

328. Tashuvchi yukni havoda tashish uchun qabul qilib olgan fursatdan boshlab, to uni yukni oluvchiga topshirgunga qadar yoki belgilangan qoidalarga muvofiq, boshqa tashkilotga bergunga qadar, xavfli yukni yoʻqolishi, kamomadi yoki zararlanishi (aynishi) uchun, agar ziyonni oldini olish uchun barcha kerakli chora-tadbirlarni qoʻllaganligini yoki bunday choralarni qoʻllashni iloji boʻlmaganligini isbotlab bera olmasa, javobgar boʻladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavfli yuklarning yoʻqolishi, kamomadi yoki zararlanishi uchun tashuvchi quyidagi miqdorlarda javob beradi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) narxi eʼlon qilinib tashish uchun qabul qilingan xavfli yuklarni yoʻqolganligi, kamomadi yoki zararlanishi uchun — eʼlon qilingan narxi miqdorida, tashuvchi eʼlon qilingan narx haqiqiy narxdan yuqori ekanligini isbot etgan holda esa — haqiqiy narxi miqdorida;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) narxi eʼlon qilinmay tashish uchun qabul qilingan xavfli yuklarni yoʻqolganligi, kamomadi yoki zararlanishi uchun — haqiqiy miqdorida. Bu javobgarlik chegarasi Oʻzbekiston Respublikasi ishtirokchisi boʻlgan havoda tashishlarda javobgarlik xalqaro shartnomalarga muvofiq belgilanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

329. Tashuvchi yuk joʻnatuvchiga yetkazilgan zarar (yoʻqolishi, kamomadi, zararlanishi yoki xavfli yukni yetkazishdagi kechikish) uchun, agar bu zarar yengib boʻlmaydigan kuch yoki tashuvchiga bogʻliq boʻlmagan boshqa sharoitlar tufayli yetkazilganligini isbotlab bera olmasa, javobgardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

330. Tashuvchi xavfli yukni yetkazishdagi kechikish uchun, agar u bunday kechikishni oldini olish uchun barcha chora-tadbirlarni qoʻllaganini yoki bunday choralarni qoʻllashning imkoni boʻlmaganini isbotlab bera olmasa, javobgardir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

331. Oldini olishning imkoniyati boʻlmagan sharoitlar yuzaga kelganda (fors-major) tashuvchi zimmasidagi javobgarlikdan ozod qilinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

332. Tashuvchi quyidagi hollarda xavfli yuklarni tashish paytida yetkazilgan zarar uchun zimmasidagi javobgarlikdan ozod qilinadi:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

a) agar manfaatdor shaxs zarar yetkazilganligining kerakli dalil-isbotlarini taqdim eta olmasa;

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) agar zarar hududiga, hududidan yoki hududi orqali tashish amalga oshirilayotgan istalgan mamlakatni davlat organlarining qonunchilik hujjatlari tashuvchi tomonidan bajarilishi va/yoki ushbu meʼyorlarga yuk joʻnatuvchi rioya etmasligi natijasida yetkazilgan boʻlsa;

(332-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) zarar yetkazilishi biror-bir tashuvchining nazorati ostida boʻlmagani sababli sodir etilgan boʻlib, tashuvchi oʻzi yoki u vakolatli shaxslar zarar yetkazilishini oldini olish uchun barcha chora-tadbirlarni qoʻllaganini yoki bunday choralarni qoʻllashning imkoni boʻlmaganini isbotlab bera olsa;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) zarar yetkazilishi xavfli yukka xos boʻlgan favqulodda xususiyat, sifatidagi kamchilik yoki nuqson, tashuvchining qoidalariga koʻra havo orqali tashish man etilgan deb belgilab qoʻyilgan predmetlar va buyumlarni tashilayotgan mulkning orasiga kiritilishi natijasida sodir etilgan boʻlsa;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) tashish shartlarini bajarmaslik va zarar yetkazilishining orasida toʻgʻridan-toʻgʻri sabab-oqibatlilik aloqasi boʻlmasa.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

333. Agar tashuvchi, zarar yetkazilishiga yoki zarar miqdorining ortishiga yuk joʻnatuvchi tomonidan xavfli yukni oʻrash yoki tashish qoidalari qoʻpol ravishda buzganligini isbotlab bera olgan holda zararni toʻlashdan ozod qilinadi.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

334. Agar tashuvchi xavfli yukni tashish haqidagi shartnomani tuzayotganda shartnomaning asosiy sharti qilib yukni yetkazib borish muddati koʻrsatilgan boʻlsa, unda butun yuk joʻnatmasining yoʻqotilishida, zararlanishida yoki yetkazib borishda kechikishida tashuvchini javobgarligining chegarasi, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday yukni tashish uchun yigʻimlar miqdorini aniqlash uchun asos qilib olingan, yukning ogʻirligidan kelib chiqqan holda hisoblanadi.

(334-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

335. Yuk joʻnatuvchi yoki yukni oluvchi tomonidan yuk joʻnatmasining bir qismiga yetkazilgan zarar xavfli yukning butun partiyasiga yukdan butunlay yoki qisman foydalanish imkoniyatini yoʻqqa chiqarish darajasida taʼsir koʻrsatgani isbotlab berilgan taqdirda, yetkazilgan zararni qoplab berish miqdorlari aniqlanayotganda bu narsalar yoki buyumlarning umumiy massasi eʼtiborga olinadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

336. Yukni yetkazib borishdagi kechikish uchun toʻlangan pul tovonlari, ushbu yuk yoʻqotilgan taqdirda toʻlanadigan pul tovonlarining ichiga kiritiladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Kechiktirish uchun pul tovonlari va kechiktirilgan yukka yetkazilgan zarar uchun pul tovonlari toʻliq hajmda toʻlab beriladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

337. Yukni tashish bir necha tashuvchi tomonidan amalga oshirilgan boʻlib, zarar qaysi bir tashuvchining aviayoʻlida yetkazilganligini aniqlashni imkoni boʻlmasa, har bir ishtirok etgan tashuvchining javobgarligi umumiy javobgarlik qiymatini tashuvchilar orasida tashish yoʻnalishining har bir ishtirok etgan tashuvchi bajargan uchastkalarining uzunligiga reytrlash (proporsional ravishda boʻlish) orqali aniqlanadi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

338. Agar zarar tashish shartnomasini bajarmaganlik yoki xodimlar tomonidan oʻz xizmat vazifalarini oʻtayotganlarida atayin bajarilgan harakatlarining natijasida yetkazilgan boʻlsa va bunday harakatlar belgilangan tartibda isbotlangan boʻlsa, har bir tashuvchi boshqa tashuvchilar oldida javobgar boʻladi.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

339. Agar zarar tashuvchining yoki u tomonidan vakolatlangan shaxslarning oʻz xizmat vazifalarini bajarish paytida gʻarazli niyatlari yoki qoʻpol ehtiyotsizliklari oqibatida kelib chiqqanligi tasdiqlansa, Oʻzbekiston Respublikasining havoda tashishdagi javobgarlik haqidagi xalqaro shartnomalarida oʻzgacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, javobgarlikning belgilangan chegaralari qoʻllanilmaydi.

Oldingi tahrirga qarang.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Tashuvchi yuk joʻnatuvchi yoki yukni oluvchi bilan oʻzining javobgarlik chegarasini amaldagi qonunchilikka yoki Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq belgilangan chegaralarga nisbatan oshirish haqida kelishuv tuzish huquqiga ega. Tashuvchining yuk joʻnatuvchi yoki yukni oluvchi bilan tuzgan va oʻzining Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga yoki xalqaro shartnomalariga muvofiq belgilangan javobgarligi chegaralarini pasaytirishga qaratilgan kelishuvlari haqiqiy emasdir.

(339-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

340. Yuk yoʻqotilgani taqdirda tashuvchiga daʼvo havo kemasining belgilangan manzilga qoʻnganidan yoki tashish toʻxtatilgan kundan keyingi ikki yil davomida qilinishi lozim. Daʼvo qilish muddati tugaganidan soʻng ham, agar tashuvchi koʻrsatilgan sabab uzurli deb hisoblasa, daʼvolarni koʻrib chiqish uchun qabul qilishga haqlidir.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

341. Tashuvchiga taqdim etilayotgan har bir shikoyatda uni taqdim etishning va yetkazilgan zararning sabablari, yoʻqotilgan yoki zararlangan xavfli yuklarning roʻyxati, yetkazilgan zararning xarakteri va qiymati koʻrsatilgan boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XII. Javobgarlikni sugʻurta qilish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

342. Tashuvchi, xavfli yuklarni tashish amalga oshirilishi bilan bogʻliq boʻlgan jarayonlarda yetkazilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash boʻyicha oʻz javobgarligini sugʻurta qilishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XIII. Yakuniy qoidalar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ichki ishlar vaziri B. MATLYUBOV

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Toshkent sh.,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2007-yil 20-avgust

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Sogʻliqni saqlash vaziri F. NAZIROV

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Toshkent sh.,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2007-yil 20-avgust

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
1-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3, 4, 8-sinflar hamda 5.1. va 6.1.toifalar uchun joylash guruhi va xavfli xususiyatlarning ustunlik jadvali

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻrama sinfi yoki toifasi va guruhi

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

(s) — suyuq; (q) — qattiq; (ch) — charm; (i) — ichki; (r) —respirator; — mumkin boʻlmagan kombinatsiya

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

* 4.1 toifasidagi moddalar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

** Faqat pestitsidlar uchun. Asosiy xavfliligi 6.1 toifasiga muvofiq boʻlishi kerak.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
2-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XAVFLI YUKLARNI JOʻNATUVCHINING DEKLARATSIYASI

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
3-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

YUK XATINI RASMIYLASHTIRISH UCHUN YUK JOʻNATUVCHINING YOʻRIQNOMASI

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
4-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
5-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XAVFLI NORADIOAKTIV MATERIALLARNI TASHISHGA QABUL QILISH NAZORAT VARAQASI

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yuk tekshiruvdan oʻtmagunga qadar uni hech qanday sharoitlarda qabul qilmang!

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
6-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

XAVFLI RADIOAKTIV MATERIALLARNI TASHISHGA QABUL QILISH NAZORAT VARAQASI

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yuk tekshiruvdan oʻtmagunga qadar uni hech qanday sharoitlarda qabul qilmang!

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
7-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Yuk oʻrinlarini alohida joylashtirish jadvali

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Xavflilik belgisi	Sinf yoki toifasi
Xavflilik belgisi	1	2	3	4.2	4.3	5.1	5.2	8
1	1 izoh	izoh 2	izoh 2	izoh 2	izoh 2	izoh 2	izoh 2	izoh 2
2	2 izoh	-	-	-	-	-	-	-
3	2 izoh	-	-	-	-	x	-	-
4.2	2 izoh	-	-	-	-	x	-	x
4.3	2 izoh	-	-	-	-	-	-	x
5.1	2 izoh	-	x	x	-	-	-	-
5.2	2 izoh	-	-	-	-	-	-	-
8	2 izoh	-	-	-	-	-	-	-
		-	-	-	x	-	-	-

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Qator va ustunning kesishishidagi X belgisi mazkur sinfdagi xavfli yuklar bir-biriga tegishi yoki bir-biriga yaqin yoxud ichidagi oqqanda oʻzaro taʼsir qilishi mumkin boʻlgan holatda joylashtirilishi mumkin emasligini koʻrsatadi. Demak, ichida 3 klassdagi xavfli yuklari boʻlgan yuk oʻrni ichida 5.1. toifali xavfli yuklari boʻlgan yuk oʻrinlari bilan yonma-yon joylashish yoki unga tegib turishi mumkin emas.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1 izoh. a) Portlovchi moddalarning HQ sahniga birgalikda joylashtirishga yoʻl qoʻyilishi darajasi ularning “moslashishi” bilan belgilanadi. Agar ularni birgalikda joylashtirilishi halokat ehtimolini va yuz berishi mumkin boʻlgan halokat hajmini oshirmasa, ular bir-biriga mos deb hisoblanadi;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) Moslashish guruhi S boʻlgan portlovchi moddalar boshqa guruhlarning portlovchi moddalari bilan birga joylashtirilishi mumkin;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

v) 1.4V va 1.3 toifadagi moslashishga ega boʻlgan portlovchi moddalar birgalikda joylashtirilishi mumkin emas. 1.4V va 1.3 toifadagi moslashishga ega boʻlgan portlovchi moddalar alohida paketlash vositalarida joylashtirilishi va bir-biridan kamida 2m masofaga boshqa yuklar bilan ajratilishi kerak. 1.4V va 1.3 toifadagi moslashishga ega boʻlgan portlovchi moddalar paketlash vositalarida joylashtirilmagan holda ortilganda, bir-biriga tutashmagan joylarda joylashtirilishi va boshqa yuklar bilan kamida 2m masofaga ajratilish kerak;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

g) “v” bandda koʻzda tutilgan portlovchi moddalardan tashqari har xil guruh moslashuvidagi portlovchi moddalar boshqa guruh moslashuvidagi portlovchi moddalar bilan birga joylashtirilishi mumkin.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2 izoh. Ushbu sinfdagi yoki toifadagi moddalar portlovchi moddalar bilan birga, 1.4.toifadagi, 5 mos keluvchanlik guruhidagi portlovchi moddalardan tashqari.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3 izoh. Ichida bir nechta xavflilik turlari bilan tasniflanadigan, jadvalga muvofiq xavfli yuklarni alohida joylashtirilishini talab etadigan klasslar yoki toifalarga mansub xavfli yuklari boʻlgan yuk oʻrinlarini BMTning roʻyxati boʻyicha xuddi oʻsha raqam qoʻyilgan yuk oʻrinlaridan alohida joylashtirishning hojati yoʻq.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
8-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Radioaktiv materiallarni yuk HKda tashilganda qoʻllanilishi kerak boʻlgan minimal xavfsiz masofalari jadvali

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

№ t.r.	Transport indekslarining umumiy yigʻindisi	Minimal masofa (metr)	№ t.r.	Transport indekslarining umumiy yigʻindisi	Minimal masofa (metr)
1.	50,1—60,0	4,65	14.	180,1—190,0	8,55
2.	60,1—70,0	5,05	15.	190,1—200,0	8,75
3.	70,1—80,0	5,45	16.	200,1—210,0	9,00
4.	80,1—90,0	5,80	17.	210,1—220,0	9,20
5.	90,1—100,0	6,10	18.	220,1—230,0	9,40
6.	100,1—110,0	6,45	19.	230,1—240,0	9,65
7.	110,1—120,0	6,70	20.	240,1—250,0	9,85
8.	120,1—130,0	7,00	21.	250,1—260,0	10,05
9.	130,1—140,0	7,30	22.	260,1—270,0	10,25
10.	140,1—150,0	7,55	23.	270,1—280,0	10,40
11.	150,1—160,0	7,80	24.	280,1—290,0	10,60
12.	160,1—170,0	8,05	25.	290,1—300,0	10,80
13.	170,1—180,0	8,30

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havoda tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198)
9-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

HAVO KEMASI KOMANDIRIGA HAVO KEMASI SAHNIGA ORTILGAN XAVFLI YUKLAR HAQIDA MAʼLUMOT

Yuklash punkti

Qatnov raqami

Sana

Havo kemasining roʻyxat raqami

XAVFLI YUKLAR

Ushbu turdagi xavfli yuk taalluqli boʻlgan sinf

ID yoki UN identifikatsiya raqami

Qoʻshimcha xavf

Oʻrama soni

Har bir oʻramaning netto ogʻirligi oʻlchov birligini koʻrsatgan holda

Radioaktiv materiallarning toifasi

Oʻrama guruhi

Kod (orqa tomonga qarang)

Faqat havo kemasida SAO (X)

Ortilgan

Paketlash vositasi ID kodi

Joylanishi

Ichida xavfli yuki boʻlgan va havo kemasiga ortilgan oʻramalarning koʻzga koʻrinadigan shikastlanishlari yoki ichidagilarning oqib chiqish holatlari aniqlanmadi

Boshqa maxsus yuk

Tushirish punkti

Yuk xati raqami

Oʻramaning ichidagisi va uning tushunchasi

Oʻrama soni

Soni

Qoʻshimcha maʼlumotlar

Kod (orqa tomonga qarang)

Ortilgan

Paketlash vositasi ID kodi

Joylanishi

Yuklash boʻyicha dispetcher/javobgar imzosi

Havo kemasi komandirining imzosi

Boshqa maʼlumotlar

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Oʻzbekiston Respublikasining “Xavfli yuklarni havo transportida tashish qoidalari”ga (OʻzR AQ-198 )
10-ILOVA

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Radioaktiv materiallarni yoʻlovchi HKda tashilganda qoʻllanilishi kerak boʻlgan minimal xavfsiz masofalar jadvali

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

№ t.r.	Transport indekslarining umumiy yigʻindisi	Minimal masofa (metr)	№ t.r.	Transport indekslarining umumiy yigʻindisi	Minimal masofa (metr)
1.	0,1—1,0	0,30	14.	13,1—14,0	2,05
2.	1,1—2,0	0,50	15.	14,1—15,0	2,15
3.	2,1—3,0	0,70	16.	15,1—16,0	2,25
4.	3,1—4,0	0,85	17.	16,1—17,0	2,35
5.	4,1—5,0	1,00	18.	17,1—18,0	2,45
6.	5,1—6,0	1,15	19.	18,1—20,0	2,60
7.	6,1—7,0	1,30	20.	20,1—25,0	2,90
8.	7,1—8,0	1,45	21.	25,1—30,0	3,20
9.	8,1—9,0	1,55	22.	30,1—35,0	3,50
10.	9,1—10,0	1,65	23.	35,1—40,0	3,75
11.	10,1—11,0	1,75	24.	40,1—45,0	4,00
12.	11,1—12,0	1,85	25.	45,1—50,0	4,25
13.	12,1—13,0	1,95

(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 39-son, 407-modda; 2008-y., 29-30-son, 292-modda; 2013-y., 38-son, 503-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 20.04.2020-y., 10/20/1721-3/0479-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 19.01.2023-y., 10/23/1721-4/0037-son)

Ko‘rinish

Ko‘rinish