1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.03.00 Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash va ko‘rib chiqish tartibi]
[TSZ:
1.Davlat va jamiyat qurilishi / Qonunchilik tashabbusi. Norma ijodkorligi faoliyati]
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirining
buyrug‘i
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2021-yil 18-noyabrda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3333]
1. Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish, huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
3. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Vazir R. DAVLETOV
Toshkent sh.,
2021-yil 15-noyabr,
19-mh-son
O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 15-noyabrdagi 19-mh-son buyrug‘iga 1-ILOVA
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish, huquqiy ekspertizadan o‘tkazish
Mazkur Qoidalar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi va Vazirlar Kengashi tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalariga nisbatan tavsiyaviy tusga ega.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Qoidalarda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
mahalliy davlat hokimiyati organlarining normativ-huquqiy hujjatlari (bundan buyon matnda qaror deb yuritiladi) — xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlari va viloyat, tuman, shahar hokimlari (bundan buyon matnda mahalliy davlat hokimiyati organlari deb yuritiladi) qabul qiladigan, umummajburiy davlat ko‘rsatmalari sifatida huquqiy normalarni belgilashga, o‘zgartirishga yoki bekor qilishga qaratilgan rasmiy hujjat;
huquqiy ekspertiza — qaror loyihasining O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, unga nisbatan yuqoriroq yuridik kuchga ega bo‘lgan boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirishning talablariga muvofiqligini, shu jumladan qaror loyihasida havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asosliligi hamda maqsadga muvofiqligini tekshirish;
gender-huquqiy ekspertiza — qaror loyihasini xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini ta’minlash prinsiplariga muvofiqligi yuzasidan tahlil qilish;
korrupsiyaga qarshi ekspertiza — qaror loyihasida korrupsiyaviy omillarni aniqlash, aniqlangan korrupsiyaviy omillarni bartaraf etishga qaratilgan tavsiyalar ishlab chiqish va choralar ko‘rishga yo‘naltirilgan chora-tadbirlar majmui;
qonunchilik texnikasi — huquq ijodkorligi faoliyatini tashkil qilish va amalga oshirish uchun foydalaniladigan qoidalar, metodlar, vositalar va usullar (instrumentlar) majmui;
“E-qaror” elektron tizimi — mahalliy davlat hokimiyat organlari tomonidan qabul qilinadigan qaror va farmoyish loyihalarini ishlab chiqish, kelishish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazishni ta’minlovchi elektron tizim.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi Qonunining 16-moddasiga muvofiq xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari hamda viloyat, tuman va shahar hokimlari o‘z vakolati doirasida qarorlar tarzida normativ-huquqiy hujjatlar qabul qiladi.
3. Qaror loyihasini ishlab chiqish, kelishish, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari hamda tuman (shahar) adliya bo‘limlarida (bundan buyon matnda hududiy adliya organlari deb yuritiladi) huquqiy ekspertizadan o‘tkazish “E-qaror” elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
“E-qaror” elektron tizimini chetlab o‘tgan holda mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari qabul qilishga yo‘l qo‘yilmaydi. Bunday hujjatlar yuridik kuchga ega emas hamda u qabul qilingan paytdan e’tiboran hech qanday huquqiy oqibatlarni keltirib chiqarmaydi.
4. Mahalliy davlat hokimiyati organining yuridik xizmati (bundan buyon yuridik xizmat deb yuritiladi) qaror loyihasini tegishli hududiy adliya organiga huquqiy, gender-huquqiy va korrupsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazish uchun kiritilishini ta’minlaydi.
5. Qaror loyihasi mahalliy davlat hokimiyati organining yuridik xizmati tomonidan Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portali (regulation.gov.uz)ga jamoatchilik muhokamasi o‘tkazilishi uchun joylashtirilishi lozim.
6. Huquqiy ekspertiza yakuni bo‘yicha hududiy adliya organining ijobiy xulosasi mavjudligi mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qarorlarni qabul qilishning majburiy sharti hisoblanadi.
7. Huquqiy normalarni normativ-huquqiy hujjat bo‘lmagan hujjatlarga (xatlar, telefonogrammalar, xususiy masalalar bo‘yicha tushuntirishlar, yakka tartibdagi xususiyatga ega hujjatlar va boshqalar) kiritilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
8. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining quyidagi hujjatlari hududiy adliya organlarida huquqiy ekspertizadan o‘tkazilmaydi:
a) shaxsiy tusdagi (lavozimga tayinlash, boshqa lavozimga o‘tkazish yoki lavozimidan ozod qilish, komissiya va boshqa kollegial organlar tarkibini tasdiqlash va boshqa shu kabilar);
b) tezkor-farmoyishli tusdagi (bir martalik topshiriqlar);
v) muqaddam belgilangan tartibni ijro etishni tashkil etishga yo‘naltirilgan hamda yangi huquqiy normalarni o‘z ichiga olmagan, shu jumladan, butun mazmuni boshqa organlar va mansabdor shaxslarning hujjatlari to‘g‘risida xabardor qilishdan iborat bo‘lgan hujjatlar;
g) sessiya, yig‘ilish, konferensiyalarni chaqirish to‘g‘risidagi hujjatlar;
d) loyihalarni ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun kiritish to‘g‘risidagi hujjatlar;
e) tavsiya xususiyatiga ega bo‘lgan hujjatlar;
yo) normativ-huquqiy hujjatlarga rasmiy sharh berish to‘g‘risidagi hujjatlar;
j) umummajburiy xususiyatga ega bo‘lmagan boshqa hujjatlar.
9. Huquqiy ekspertizadan o‘tkazilmaydigan hujjatlarda umummajburiy huquqiy normalar bo‘lmasligi lozim.
10. Qaror loyihasida hatto bitta umummajburiy xususiyatga ega huquqiy norma o‘rnatilgan bo‘lsa ham, bunday loyiha albatta hududiy adliya organlarida huquqiy ekspertizadan o‘tkazilishi shart.
2-bob. Qaror loyihasini “E-qaror” elektron tizimi orqali ishlab chiqish
1-§. Qaror loyihasini “E-qaror” elektron tizimi orqali ishlab chiqishni tashkil etish
11. Qaror loyihasi mahalliy davlat hokimiyati organining mas’ul tarkibiy bo‘linmasi yoki manfaatdor davlat organining hududiy bo‘linmasi tomonidan (bundan buyon matnda ishlab chiquvchi deb yuritiladi) “E-qaror” elektron tizimi orqali ishlab chiqiladi.
12. Ishlab chiquvchi tomonidan qaror loyihasini ishlab chiqish uchun ishchi guruh (komissiya) tashkil etilishi mumkin.
13. Ishchi guruh (komissiya) tarkibiga tegishli tarmoqlar holati va rivojlanishi uchun mas’ul bo‘lgan tarkibiy bo‘linmalarning, boshqa manfaatdor davlat organlarining, ilmiy va boshqa tashkilotlarning tegishli bilim va tajribaga ega bo‘lgan vakillari, shuningdek fuqarolar kiritilishi mumkin. Bunda nodavlat tashkilotlar vakillari, shuningdek fuqarolar o‘z roziligi bilan ishchi guruh (komissiya) tarkibiga kiritiladi.
14. Ishlab chiquvchi qaror loyihasini ishlab chiqishda:
qonunchilikning holatini, qaror loyihasining huquqiy jihatdan tartibga solish predmeti bo‘yicha qo‘llanilish amaliyotini o‘rganadi;
ijtimoiy munosabatlarning muayyan sohasini huquqiy jihatdan tartibga solishga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan bo‘shliqlar va ziddiyatlarni, shuningdek huquqiy jihatdan tartibga solishga bo‘lgan ijtimoiy ehtiyojni, qonunchilikning samaradorligiga ta’sir etuvchi sabablar hamda shart-sharoitlarni aniqlaydi;
ijtimoiy munosabatlarning tegishli sohasini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni aniqlash nuqtai nazaridan qonunchilikni xatlovdan o‘tkazadi;
davlat organlari va boshqa tashkilotlarning, shuningdek ayrim fuqarolarning takliflarini, ommaviy axborot vositalarining materiallarini, ilmiy va boshqa tashkilotlarning, olimlar hamda mutaxassislarning maslahatlari va tavsiyalarini, jamoatchilik fikrini aniqlashning boshqa vositalari ma’lumotlarini umumlashtiradi hamda ulardan foydalanadi;
xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan prinsiplari va normalarini hisobga oladi, shuningdek boshqa davlatlardagi huquqiy jihatdan tartibga solish borasidagi tajribani o‘rganadi;
qaror loyihasining huquqiy jihatdan tartibga solish predmetiga taalluqli ilmiy tadqiqotlar natijalarini, ommaviy axborot vositalaridagi, Internet jahon axborot tarmog‘idagi maqolalarni, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini o‘rganadi;
qarorni amalga oshirish uchun zarur bo‘ladigan moliyaviy-iqtisodiy xarajatlarga bo‘lgan ehtiyojni, ularning o‘rnini qoplash miqdorlari va manbalarini belgilaydi.
2-§. Qaror loyihasining matniga va tuzilishiga doir talablar
15. Qaror loyihasining matni lo‘nda, oddiy va ravon tilda bayon etilgan bo‘lishi kerak. Qaror loyihasining matni turlicha sharhlash va talqin qilinishlarga olib kelmasligi kerak. Qaror loyihasining jumlalari rasmiy til uslubidan va yuridik atamalardan foydalanilgan holda, umumiy qabul qilingan grammatika, imlo va punktuatsiya qoidalariga muvofiq tuziladi.
16. Qaror loyihasining matni quyidagi talablarga muvofiq bo‘lishi kerak:
jumlalarning soddaligi va qisqaligi;
ta’rifning aniqligi;
bayon etishning tizimliligi va ketma-ketligi.
17. Qaror loyihasida, shuningdek unga ilova qilinadigan hujjatlarda quyidagilarning qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yilmaydi:
og‘zaki nutq shakllari;
davlat tilida teng ma’noli so‘zlar va tushunchalar mavjud bo‘lgan taqdirda, chet tillari atamalari;
eskirgan hamda ko‘p ma’noni anglatadigan so‘zlar va iboralar, majoziy taqqoslashlar, sifatlashlar, kinoyalar;
abbreviatura va qisqartmalar (bundan umumiy qabul qilingan abbreviatura va qisqartmalar, shuningdek qonunosti hujjatlarining ilovalaridagi tashkilotlarning qisqartirilgan nomlari mustasno).
Qaror loyihasida:
davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tizimida korrupsiya, boshqa huquqbuzarliklar sodir etilishi uchun sharoit yaratadigan;
jinsi bo‘yicha bevosita yoki bilvosita kamsitish imkonini yaratadigan;
jismoniy va yuridik shaxslar uchun javobgarlikni, qo‘shimcha to‘lov va yig‘imlarni, ortiqcha ma’muriy va boshqa cheklashlarni belgilaydigan, ularga asoslanmagan xarajatlar yuzaga kelishiga olib keladigan, shuningdek ruxsat berish xususiyatiga ega bo‘lgan huquqiy normalar kiritilishi taqiqlanadi.
18. Qaror loyihasida qonunchilikda mavjud bo‘lmagan tushuncha va atamalar, shuningdek texnikaviy va boshqa maxsus tushunchalardan foydalanilganda ularning ta’riflari beriladi. Qonunchilik amaliyotiga muvofiq umum qo‘llaniladigan tushunchalarga ta’rif berish talab etilmaydi.
19. Tushunchaning yoki atamaning ta’rifi uning mazmunini to‘liq ochib berishi kerak. Tushunchani yoki atamani aynan shu tushunchaning o‘zi va atama orqali, shuningdek o‘zi ta’riflanishi lozim bo‘lgan boshqa tushuncha va atamalar orqali ta’riflashga yo‘l qo‘yilmaydi.
20. Qaror loyihasida ko‘p marotaba qo‘llanilgan uch va undan ortiq tushunchaga ta’rif berish zarurati bo‘lganda, ular alohida bandda ko‘rsatiladi va qaror loyihasi matnining boshida keltiriladi.
21. So‘z birikmalari bir necha marta qo‘llanilgan taqdirda, ular birinchi bor qaysi tarkibiy birlikda (bandda, kichik bandda, xatboshida) qo‘llanilgan bo‘lsa, o‘sha tarkibiy birlikda to‘liq tahrirda bayon qilinadi va mazkur tushunchaning qaror loyihasining keyingi qoidalarida qo‘llaniladigan qisqartirilgan ta’rifi qavs ichida bosh kelishikda ko‘rsatiladi.
22. Qaror loyihasida, qoida tariqasida, xuddi shunday yuridik kuchga ega bo‘lgan normativ-huquqiy hujjatda ko‘rsatilgan huquqiy normalar qayta takrorlanmaydi.
Zarur bo‘lganda, qaror loyihasida yuqoriroq yuridik kuchga ega bo‘lgan normativ-huquqiy hujjatlarning ayrim qoidalari mazkur normativ-huquqiy hujjatlarga havola qilingan holda aks ettiriladi.
23. Boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga doir havolalar huquqiy normalarning o‘zaro bog‘liqligini ko‘rsatish zarurati bo‘lgan hollardagina yoki takrorlashlarga yo‘l qo‘ymaslik uchungina loyiha matniga kiritilishiga yo‘l qo‘yiladi. Havolalar aniq bo‘lishi va muayyan normativ-huquqiy hujjat yoki uning alohida qoidalarini ko‘rsatishi kerak.
Har bir havola qaror loyihasi bo‘yicha tayyorlanayotgan tushuntirish xatida normativ-huquqiy hujjatning rekvizitlari, uning havola qilinayotgan tarkibiy birligi ko‘rsatilgan holda asoslantirilishi kerak.
Qaror loyihasida davlat organlarining bayonnomalariga, topshiriqlariga va xatlariga havola qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
24. Qaror loyihasi bandining matnini shu loyihaning boshqa bandlarida takror bayon qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
25. Qaror loyihasining tuzilishi huquqiy tartibga solish predmetining mantiqan rivojlanib borishi va yoritilishini ta’minlashi kerak.
26. Hajmiga ko‘ra qaror loyihasi pasayib boruvchi quyidagi tarkibiy birliklarga bo‘linadi: bo‘limlar, kichik bo‘limlar, boblar, paragraflar, bandlar, kichik bandlar va xatboshilar.
27. Qaror loyihasining bo‘limlari rim raqamlari, kichik bo‘limlari va boblari esa arab raqamlari bilan raqamlanadi va sarlavhalarga ega bo‘ladi. Paragraflar “§” belgisi bilan belgilanadi, arab raqamlari bilan raqamlanadi va sarlavhalarga ega bo‘ladi.
Bo‘limlar, kichik bo‘limlar, boblar va paragraflarning belgisi va nomi bosh harf bilan, “yarim qora” shriftda, matn markaziga to‘g‘rilangan holda, qo‘shtirnoqlarsiz, qatorlar o‘rtasidagi birlik intervalda va satr boshisiz, bitta qatorda raqami ko‘rsatilib, ketidan nuqta qo‘yilgan holda yoziladi.
28. Quyidagi tarkibiy birlikning kiritilishiga yo‘l qo‘yilmaydi:
agar qaror loyihasida boblar bo‘lmasa, “bo‘lim” birligining;
agar qaror loyihasida bo‘limlar bo‘lmasa, “kichik bo‘lim” birligining;
agar qaror loyihasida bandlar bo‘lmasa, “kichik band” va “xatboshi” birliklarining.
29. Har bir ishlab chiqiladigan qaror loyihasi nomga ega bo‘lishi kerak. Nom qisqa, tushunarli ifodalanishi va uning asosiy huquqiy tartibga solish predmetini aks ettirishi zarur.
30. Qaror loyihasi uni qabul qilish sabablari va maqsadlarini tushuntirishdan iborat bo‘lgan, qaror loyihasining boshlanishida joylashtiriladigan muqaddimaga ega bo‘lishi mumkin.
Qaror loyihasining muqaddimasi uning mazmunini mantiqiy rivojlantiruvchi bir nechta xatboshilarda bayon etilishi mumkin.
Muqaddima:
mustaqil normativ ko‘rsatmalarni o‘z ichiga olmasligi;
qaror qabul qilinishi munosabati bilan o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi, o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi lozim bo‘lgan boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga doir havolalarga ega bo‘lmasligi;
qaror loyihasida qo‘llaniladigan asosiy tushunchalarning ahamiyatini o‘z ichiga olmasligi;
raqamlanmasligi kerak.
31. Qaror loyihasining muqaddimasida uning qabul qilinishi uchun asos bo‘lgan yoki ijrosi ta’minlanayotgan qonunchilik hujjatlari ko‘rsatilishi mumkin.
32. Qaror loyihasida uning (yoki uning tarkibiy birliklarining) rasman e’lon qilingandan so‘ng yoxud boshqa kechroq muddatda kuchga kirishi to‘g‘risida band kiritilishi lozim.
Bunda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish tartib-taomili murakkablashtirilishini va tadbirkorlik faoliyati subyektlari zimmasiga yangi majburiyatlar yuklatilishini nazarda tutadigan, shuningdek ularning javobgarligiga oid yangi choralarni belgilaydigan normativ-huquqiy hujjatlar rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kamida uch oydan keyin kuchga kiradi.
33. Qaror loyihasida huquqiy normalar arab raqamlarida nuqta qo‘yilgan holda ketma-ket raqamlanib, bandlar tarzida bayon qilinadi, shuningdek sarlavhalarga ega bo‘lmaydi.
Huquqiy normalarni ikkilangan (qo‘shaloq) tarzda raqamlashga hamda bir vaqtning o‘zida kichik bandlarni va mustaqil (kichik bandlar bilan bog‘lanmagan) xatboshilarni bayon etishga yo‘l qo‘yilmaydi.
34. Har bir band, qoida tariqasida, bitta huquqiy normani o‘z ichiga olishi hamda to‘liq va tugallangan mazmunga ega bo‘lishi kerak.
Qaror loyihasining qaror qismiga eng muhim bo‘lgan huquqiy normalar kiritiladi.
35. Bandlar kichik bandlar yoki xatboshilarga bo‘linishi mumkin.
36. Kichik bandlar doirasimon qavs bilan yopiladigan kichik harflar bilan belgilanadi. Harflar alifbo bo‘yicha ketma-ketlikda bayon qilinishi kerak.
37. Kichik bandlar faqat xatboshilarga bo‘linishi mumkin. Xatboshilar boshlanishida defis yoki boshqa belgilarni ishlatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
38. Qaror bilan ushbu hujjatlarning tarkibiy qismi bo‘lgan nizomlar, qoidalar, yo‘riqnomalar tasdiqlanishi mumkin.
39. Qaror loyihasiga talablar, ro‘yxatlar, jadvallar, grafiklar, tariflar, xaritalar, sxemalar, tuzilmalar, hujjatlarning, blankalarning namunalari, shuningdek tavsiya xususiyatiga ega hujjatlar (namunaviy nizomlar, ustavlar, uslubiy tavsiyalar va boshqalar) ilova qilinishi mumkin.
40. Agar qaror loyihasining qaror qismidagi bandlari (kichik bandlari, xatboshilari) bilan hujjatlarni tasdiqlash nazarda tutilgan bo‘lsa, normativ-huquqiy hujjatning tegishli tarkibiy birligi va u tomonidan tasdiqlanadigan hujjatning nomi bir-biriga mos ravishda bayon etilishi kerak.
41. Bo‘limlardan iborat bo‘lgan ilovalar izchil ketma-ketlikda raqamlangan bandlarga ega bo‘ladi. Bo‘lim nomga ega bo‘ladi.
3-§. Qaror loyihasini yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va rasmiy e’lon qilish manbalarini ko‘rsatish tartibi
42. Qaror loyihasining matni A4 formatdagi varaqning bir tomonida uning masshtabi kichraytirilmagan holda joylashtirilishi kerak.
43. Agar qaror loyihasi ikki yoki undan ortiq sahifada bayon etilgan bo‘lsa, uning har bir sahifasi va ilovalari alohida raqamlanishi kerak. Sahifaning tartib raqami sahifaning yuqorisida o‘rtada 2 raqamidan boshlab yoziladi. Birinchi sahifada 1 raqami qo‘yilmaydi.
44. Qaror loyihasi, qoida tariqasida, Misrosoft Word redaktoridan va quyidagi parametrlardan foydalangan holda tayyorlanadi:
sahifaning chap hoshiyasi 3 sm, o‘ng hoshiyasi 2 sm, past va yuqori hoshiyalari 2 sm;
14 o‘lchamli shrift;
birinchi qatorning satr boshisi 1,27 sm;
qatorlar o‘rtasidagi interval (mnojitel) 1.
45. Qaror loyihasining birinchi sahifa yuqori qismining o‘ng burchagida “Loyiha” so‘zi qo‘yiladi, uning o‘lchami matn shrifti o‘lchami bilan aynan bir xil bo‘lishi lozim.
46. Qaror loyihasi turining matni bosh harflar bilan, matnini markazga to‘g‘rilagan holda, “yarim qora” shriftda, qatorlar o‘rtasidagi birlik intervalda va satr boshisiz rasmiylashtiriladi. Qaror loyihasining turi ikki qatorda ifodalanadi.
47. Qaror loyihasining nomi kichik harflarda, “yarim qora” shriftda, matn markazga to‘g‘rilangan holda, qo‘shtirnoqlarsiz, qatorlararo birlik intervalda va satr boshisiz yoziladi.
48. Matnning har bir qatorida so‘zlar ko‘chirilmasdan tugallangan bo‘lishi lozim. Har bir qator oxirida bog‘lovchilar, “№” belgisi, sonlar qismi, abbreviaturalar va boshqa shu kabilar, qoida tariqasida, qoldirilmaydi.
49. Ilova belgisi 12 o‘lchamli shriftda sahifaning yuqori o‘ng burchagida, ilovaning raqami (agar ilovalar bir nechta bo‘lsa), ilova qilinayotgan normativ-huquqiy hujjat turi ko‘rsatilgan hamda hujjat raqami va sanasi uchun joy qoldirilgan holda joylashtiriladi.
50. Ilovaning nomi kichik harflarda, “yarim qora” shriftda, matn markazga to‘g‘rilangan holda, qo‘shtirnoqlarsiz, qatorlar o‘rtasidagi birlik intervalda va satr boshisiz yoziladi.
4-§. Qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ularni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risidagi loyihalarni tayyorlashning o‘ziga xos xususiyatlari
51. Qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ularni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risidagi qaror loyihasi, qoida tariqasida, quyidagi hollarda tayyorlanadi:
O‘zbekiston Respublikasi qonunlarining, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti hujjatlarining va Vazirlar Mahkamasi qarorlarining qonunchilikni yangidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiqlashtirishga doir talablarini bajarish, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining topshiriqlarini bajarish uchun;
agar ishlab chiqilayotgan qaror loyihasi boshqa qarorlarga o‘zgartirish yoki qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ularni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish zaruriyatini keltirib chiqarsa;
qaror loyihasini tayyorlash jarayonida xuddi shunday munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjat mavjudligi ma’lum bo‘lib qolganda hamda yangi normativ-huquqiy hujjatni qabul qilmasdan mazkur normativ-huquqiy hujjatga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish yo‘li bilan huquqiy jihatdan tartibga solish imkoniyati aniqlanganda;
ayni bir masala bo‘yicha bir talay normativ-huquqiy hujjatlar mavjud bo‘lishini va huquqiy normalarda aniqlangan ziddiyatlarni bartaraf etish uchun.
52. Quyidagilar qarorlarga o‘zgartirishlar kiritish deb e’tirof etiladi:
raqamlar, so‘zlar, jumlalar, grafalar, bloklar va pozitsiyalarni almashtirish;
xatboshilar, kichik bandlar, bandlar, paragraflar, boblar, kichik bo‘limlar, bo‘limlar, ilovalarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish yoki raqamlar, so‘zlar, jumlalar, grafalar, bloklar, pozitsiyalar va xatboshilarni chiqarib tashlash;
xatboshilar, kichik bandlar, bandlar, paragraflar, boblar, kichik bo‘limlar, bo‘limlar, ilovalarni, shuningdek paragraflar, boblar, kichik bo‘limlar, bo‘limlar, ilovalarning nomlarini yangi tahrirda bayon qilish.
Grafa — ikki vertikal chiziq bilan chegaralangan jadval shaklida ifodalangan matnning, hujjatning bo‘limi yoki bandi.
Blok — turli shakllarda (to‘rtburchak, to‘g‘ri burchak, silindr, oval va h.k.) funksional jihatdan birlashtirilgan jadvallarning bir qismi;
Pozitsiya — ikki gorizontal chiziq bilan chegaralangan jadval shaklida grafada ifodalangan matnning, hujjatning bo‘limi, kichik bo‘limi, bobi, bandi, kichik bandi.
53. Quyidagilar qarorlarga qo‘shimchalar kiritish deb e’tirof etiladi:
qarorning tarkibiy birligini yangi so‘zlar, raqamlar yoki jumlalar bilan to‘ldirish;
qarorlarni tarkibiy birliklar (bo‘lim, kichik bo‘lim, bob, paragraf, ilova, grafa, blok, pozitsiya, band, kichik band va xatboshi) bilan to‘ldirish.
54. Qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishni nazarda tutuvchi matn quyidagilarga bo‘linadi:
arabcha raqamlar bilan nuqta qo‘yib raqamlanadigan bandlar;
kichik harflarda qavs bilan raqamlanadigan kichik bandlar;
xatboshilar.
55. Agar band bilan tegishli qarorga faqat bitta o‘zgartirish yoki qo‘shimcha kiritish nazarda tutilgan bo‘lsa, kichik bandlar qo‘llanilmaydi.
56. Qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishda uning bo‘limlari, kichik bo‘limlari, boblari, paragraflari, bandlari raqamlar bilan raqamlanishi hamda kichik bandlarining raqamlar bilan raqamlanishi yoki harflar bilan raqamlanishi o‘zgarmaydi.
57. Agar qarorlar yangi tarkibiy birliklar bilan to‘ldirilayotgan bo‘lsa, ularni asosiy raqam yoki harf belgilari tepasiga qo‘yiladigan qo‘shimcha raqamlar bilan belgilash zarur.
58. Asosiy raqam yoki harf belgilari tepasiga qo‘yiladigan raqamlarni qo‘shishga faqat keyingi o‘zgartirishlar va qo‘shimchalarni kiritishda yo‘l qo‘yiladi. Tarkibiy birliklarning barcha raqamlanishi o‘zgarishining oldini olish uchun bunday belgilardan faqat keyingi qo‘shimchalarda foydalaniladi.
59. Agar tegishli qo‘shimchalar qarorlarning tarkibiy birligi (bo‘lim, kichik bo‘lim, bob, paragraf, band, kichik band va xatboshi) oxiriga kiritilayotgan bo‘lsa, mavjud raqamlanish davom etadi.
60. Band yoki kichik band yangi xatboshi bilan to‘ldirilganda mazkur bandning yoki kichik bandning keyingi xatboshilari raqamlanishi tegishli tartibda o‘zgaradi.
61. Agar qaror loyihasi bir vaqtning o‘zida bir nechta qarorlarga yoki ularning tarkibiy birliklariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritishni, shuningdek ularni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topishni nazarda tutayotgan bo‘lsa, mazkur hujjatlar (ularning yuridik kuchi va qabul qilingan sanasi bo‘yicha) xronologik tartibda joylashtiriladi. Aynan bitta sanada qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar ularning raqamlariga muvofiq ortib borish tartibida joylashtiriladi.
62. Agar qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ularni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risidagi normalarni o‘z ichiga olgan loyihada ushbu normalar ikki yoki undan ortiq bandni tashkil etsa va hajmi katta bo‘lsa, ular loyihaga ilova (ilovalar) tarzida tayyorlanadi.
63. Qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilganda mazkur hujjatning turi, qabul qilish sanasi, raqami va nomi ko‘rsatiladi.
64. Agar tegishli o‘zgartirish va qo‘shimchalar qarorning ilovasiga kiritilayotgan bo‘lsa, qaror loyihasida tegishli normativ-huquqiy hujjatning nomi keltirilmaydi, balki u bilan tasdiqlangan ilovaning nomi ko‘rsatiladi.
65. O‘zgartirilayotgan, qo‘shilayotgan va chiqarib tashlanayotgan so‘zlar hamda raqamlar qo‘shtirnoq ichiga olinadi.
66. Agar ilovaning, bo‘limning, kichik bo‘limning, bobning, paragrafning, bandning, kichik bandning, xatboshining va jumlaning matnini sezilarli o‘zgartirish talab etilsa, ularni yangi tahrirda bayon etish zarur.
67. Agar qarorning bandi yoki kichik bandi kirish xatboshisining davomi bo‘lgan xatboshilardan iborat bo‘lsa, xatboshilarni hisoblash kirish xatboshisidan boshlanadi.
68. Qarorlarni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topishni nazarda tutuvchi qaror loyihasining ilovasi faqat bandlardan iborat bo‘ladi. Bu holda bandlardan iborat o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilayotgan qarorlarning ro‘yxati keltiriladi.
69. Butun qarorni yoki uning kichik bandiga qadar bo‘lgan, shu jumladan kichik bandni ham qo‘shgan holda, tarkibiy birligini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish zarur bo‘lgan hollarda, ushbu hujjat umuman yoki uning kichik bandiga qadar bo‘lgan, shu jumladan kichik bandni ham qo‘shgan holda, tarkibiy birligi o‘z kuchini yo‘qotgan deb topiladi.
Qarorning xatboshi tarzidagi tarkibiy birligini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish zarur bo‘lgan hollarda, mazkur xatboshi chiqarib tashlanadi.
70. Qarorning tegishli tarkibiy birliklari o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilgan taqdirda, keyingi tarkibiy birliklarning raqamlanishi o‘zgarmaydi.
Xatboshi chiqarib tashlanganda keyingi xatboshilarning ketma-ketligi qayta ko‘rib chiqiladi.
71. Agar qarorda faqat bitta amaldagi tarkibiy birlik mavjud bo‘lib, qolganlari esa o‘z kuchini yo‘qotgan bo‘lsa, ushbu tarkibiy birlikni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish zarur bo‘lgan taqdirda, butun normativ-huquqiy hujjat o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi shart.
72. O‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi lozim bo‘lgan qarorlarning ro‘yxatlariga amal qilish muddati tugagan vaqtinchalik tusdagi hujjatlar yoki normalar kiritilmaydi.
73. Amal qilish muddati tugagan qaror alohida normasining yoki butun normativ-huquqiy hujjatning amal qilish muddati uzaytirilmaydi. Bu holda yangi norma kiritilishini nazarda tutuvchi loyiha tayyorlanadi.
74. Agar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi lozim bo‘lgan bandda, kichik bandda yoki xatboshida tegishli ravishda o‘z kuchini yo‘qotishi kerak bo‘lgan ilovaga ko‘rsatma mavjud bo‘lsa, mazkur tarkibiy birlik va unda nazarda tutilgan ilova o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi lozim.
Agar ilova to‘liq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi mumkin bo‘lmasa, uning faqat tegishli tarkibiy birliklari o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi (chiqarib tashlanishi) lozim.
75. Qaror to‘liq yoki qisman o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilgan taqdirda, o‘z kuchini to‘liq yoki qisman yo‘qotgan deb topilayotgan qarorga qaysi qarorning qoidalariga ko‘ra o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan bo‘lsa, o‘sha qarorning tegishli qoidalari ham o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi lozim.
Ilgari qabul qilingan qarorni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topishni nazarda tutuvchi qaror o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilgan taqdirda, ilgari qabul qilingan qarorning amal qilishi tiklanmaydi. Mazkur qoida qarorning tarkibiy birligini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topishga (chiqarib tashlashga) nisbatan ham tatbiq etiladi.
3-bob. Qaror loyihasini manfaatdor organlar va tashkilotlar bilan kelishib olish
76. Ishlab chiquvchi qaror loyihasiga birinchi rahbar darajasida “E-qaror” elektron tizimi orqali viza qo‘yadi hamda qaror loyihasini uzil-kesil kelishib olish (viza qo‘yish) uchun manfaatdor davlat organining sohaga mas’ul hududiy bo‘linmalariga (bundan buyon matnda manfaatdor tashkilotlar deb yuritiladi) yuboradi, bundan qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno.
77. Quyidagilar bilan majburiy tartibda kelishib olinadi:
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi yoki viloyatlar Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish bosh boshqarmalari yoki tuman (shahar) Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish bo‘limlari bilan — barcha loyihalar, shu jumladan hududiy rivojlanish dasturlari va investitsiya dasturlari loyihalari;
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Moliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari moliya bosh boshqarmalari yoki tuman (shahar) hokimliklari moliya bo‘limlari bilan — mahalliy budjetdan mablag‘lar ajratishga doir loyihalar.
Qaror loyihasi qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda boshqa manfaatdor tashkilotlar bilan ham majburiy tartibda kelishib olinadi.
78. Manfaatdor tashkilotlar “E-qaror” elektron tizimi orqali ko‘rib chiqish uchun kelib tushgan qaror loyihasini 3 kun muddatda:
ish yurituviga qabul qiladi hamda ko‘rib chiqadi;
elektron raqamli imzo qo‘yish yo‘li bilan kelishadi (viza qo‘yadi) yoki zarurat bo‘lganda qaror loyihasi yuzasidan ishlab chiquvchiga elektron tizim orqali o‘z taklif va e’tirozlarini ko‘rsatgan holda javob xatini kiritadi;
kelishilgan qaror loyihasini ishlab chiquvchiga yuboradi.
79. Manfaatdor tashkilotlarga kelishish uchun kiritilgan hujjatlar loyihalari yuzasidan belgilangan muddatlarda “E-qaror” elektron tizimi orqali munosabat bildirilmagan taqdirda, qaror loyihasi kelishilgan hisoblanadi.
80. “E-qaror” elektron tizimi orqali yuboriladigan xatda asoslanmagan fikr-mulohazalar va takliflar ishlab chiquvchi tomonidan qabul qilinmasligi mumkin. Bunda asoslanmagan fikr-mulohazalar va takliflar qabul qilinmaganligining oqibatlari uchun javobgarlik manfaatdor tashkilotning o‘z fikr-mulohazalari va takliflarini asoslab bermagan birinchi rahbari zimmasiga yuklatiladi.
81. Qabul qilinishi qaror loyihasining mazmuni va tuzilishini jiddiy ravishda o‘zgartiradigan, qaror loyihasiga doir bo‘lgan fikr-mulohazalar hamda takliflar mavjud bo‘lgan taqdirda manfaatdor tashkilot o‘zining qaror loyihasi variantini “E-qaror” elektron tizimi orqali ishlab chiquvchiga taklif etishi mumkin.
82. Ishlab chiquvchi 3 kun muddatda manfaatdor tashkilotlar bilan kelishilgan qaror loyihasini elektron tizimdan oladi va uni manfaatdor tashkilotning tegishli xulosasini hisobga olgan holda (zarur hollarda) yakuniy ko‘rib chiqadi hamda uni elektron tizim orqali tegishli mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organiga (hokim qarori loyihalari bo‘yicha) yoki mahalliy vakillik organlari kotibiyatiga (xalq deputatlari mahalliy Kengashlari qarorlari bo‘yicha) kiritadi.
83. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organining tegishli tarkibiy bo‘linmasi, mahalliy vakillik organlari kotibiyati 3 kun muddatda “E-qaror” elektron tizimi orqali kelib tushgan qaror loyihasini ish yurituviga qabul qiladi va uni ko‘rib chiqadi hamda qaror loyihasini elektron raqamli imzo qo‘yish yo‘li bilan kelishadi (viza qo‘yadi) yoki zarurat bo‘lganda uni ishlab chiquvchiga elektron tizim orqali o‘z taklif va e’tirozlarini ko‘rsatgan holda qaytaradi.
84. Ishlab chiquvchi kelishilgan qaror loyihasini mahalliy davlat hokimiyati organining yuridik xizmatiga kiritadi.
Bunda, qaror loyihasining korrupsiyaga qarshi ekspertizasi natijalari yuzasidan Normativ-huquqiy hujjatlar va ular loyihalarining korrupsiyaga qarshi ekspertizasini o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomda (ro‘yxat raqami 3287, 2021-yil 24-fevral) belgilangan tartibda korrupsiyaviy omillarni aniqlash bo‘yicha cheklist to‘ldiriladi va qaror loyihasini ishlab chiquvchining birinchi rahbari (istisno — uning birinchi o‘rinbosari) imzosi bilan rasmiylashtiriladi hamda mahalliy davlat hokimiyati organining yuridik xizmatiga qaror loyihasi bilan birga taqdim qilinadi.
4-bob. Qaror loyihasini yuridik xizmat tomonidan huquqiy ekspertizadan o‘tkazish
85. Yuridik xizmat qaror loyihasini Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga jamoatchilik muhokamasi o‘tkazilishi uchun joylashtiradi.
86. Jamoatchilik muhokamasi yakunlangandan so‘ng yuridik xizmat ikki kun muddatda qaror loyihasini O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, unga nisbatan yuqoriroq yuridik kuchga ega bo‘lgan boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirishning talablariga muvofiqligini, shu jumladan qaror loyihasida havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asosliligi hamda maqsadga muvofiqligi nuqtai nazaridan huquqiy ekspertizadan o‘tkazadi.
Qaror loyihasining huquqiy ekspertizasi jarayonida yuridik xizmat ularda korrupsiya uchun, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tizimida boshqa huquqbuzarliklarni sodir etish uchun shart-sharoitlar yaratuvchi, shuningdek tadbirkorlik subyektlari uchun ortiqcha ma’muriy hamda o‘zga cheklovlarni joriy etuvchi, tadbirkorlik subyektlarining asossiz xarajatlari yuzaga kelishiga olib keluvchi qoidalar va normalar bor-yo‘qligini aniqlash nuqtai nazaridan tahlilni, shuningdek qaror loyihasining Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portali (regulation.gov.uz)ga joylashtirilishi natijalarini ham o‘rganadi.
Qaror loyihasi qonunchilikka, qonunchilik texnikasi qoidalariga muvofiq bo‘lgan, shuningdek havola qiluvchi normalarning qo‘llanilishi asosli va maqsadga muvofiq bo‘lgan taqdirda, yuridik xizmat uning yuzasidan huquqiy xulosa tayyorlaydi hamda xulosa yuridik xizmat rahbari (yuridik xizmat rahbari lavozimi mavjud bo‘lmagan taqdirda yuridik xizmat xodimi) tomonidan imzolanadi.
87. Yuridik xizmatning huquqiy xulosasida quyidagilar aks ettiriladi:
normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqish qaysi normativ-huquqiy hujjatlarga binoan topshirilgan bo‘lsa, o‘sha normativ-huquqiy hujjatlar (nomi, qabul qilingan sanasi, raqami, e’lon qilingan rasmiy manbai, topshiriq bayon etilgan tegishli bandi (kichik bandi, xatboshisi) to‘g‘risidagi, shuningdek yuqori organning topshiriqlari (organning nomi, topshiriqning raqami va sanasi, zarur bo‘lgan taqdirda, topshiriq bergan mansabdor shaxs) to‘g‘risidagi ma’lumotlar (topshiriq mavjud bo‘lganda);
qaror loyihasi asosiy qoidalarining huquqiy tabiati tushuntirilgan holda, bu qoidalar mohiyati va ahamiyatining qisqacha bayoni;
qaror loyihasining qonunchilikka, qonunchilik texnikasi qoidalariga muvofiqligi, shuningdek qaror loyihasidagi har bir havola qiluvchi norma qo‘llanilishining asosliligi va maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosa;
qaror loyihasining jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazilganligi va uning natijalari haqidagi ma’lumotlar;
qaror loyihasining korrupsiyaga qarshi va boshqa turdagi ekspertizalardan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
88. Qaror loyihasi qonunchilikka va qonunchilik texnikasi qoidalariga muvofiq bo‘lmaganda, shuningdek havola qiluvchi normalar asossiz va maqsadga nomuvofiq bo‘lganda, yuridik xizmat ikki kun muddatda ishlab chiquvchining loyihani tayyorlash uchun mas’ul bo‘lgan tarkibiy bo‘linmasiga uni tegishli fikr-mulohazalar bilan maromiga yetkazish uchun qaytaradi.
5-bob. Qaror loyihasining hududiy adliya organlaridagi huquqiy ekspertizasi
89. Barcha manfaatdor tashkilotlar bilan kelishib olinganidan keyin yuridik xizmat qaror loyihasini qarorni qabul qiluvchi organga kiritishdan oldin uni huquqiy ekspertizadan o‘tkazish uchun tegishli hududiy adliya organiga “E-qaror” elektron tizimi orqali yuridik xizmat xulosasini ilova qilgan holda yuboradi.
90. Qaror loyihasi hududiy adliya organlari tomonidan ikki ish kuni ichida xulosasiz “E-qaror” elektron tizimi orqali ishlab chiquvchiga quyidagi hollarda huquqiy ekspertiza o‘tkazilmasdan “E-qaror” elektron tizimi orqali qaytariladi:
loyiha normativ-huquqiy xususiyatga ega bo‘lmasa;
loyiha barcha manfaatdor tashkilotlar bilan ularning birinchi rahbarlari (istisno hollarda — ularning birinchi o‘rinbosari) darajasida kelishib olinmaganda;
yuridik xizmatning huquqiy xulosasida qaror loyihasining jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazilganligi va uning natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar aks ettirilmagan bo‘lsa.
91. Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlarining qarorlari loyihalari mazkur Kengashlar sessiyalari o‘tkazilishidan kamida besh kun oldin hududiy adliya organiga “E-qaror” elektron tizimi orqali yuridik xizmat tomonidan taqdim etiladi.
92. Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlarining qaror loyihalari ikki ish kuni ichida hamda viloyat, tuman, shahar hokimining qaror loyihalari besh ish kuni ichida hududiy adliya organlari tomonidan huquqiy ekspertizadan o‘tkaziladi.
93. Qaror loyihasi hududiy adliya organlari tomonidan huquqiy ekspertizadan o‘tkazilayotganda:
uning O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, unga nisbatan yuqoriroq yuridik kuchga ega bo‘lgan boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirishning talablariga muvofiqligi, shu jumladan qaror loyihasida havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asosliligi hamda maqsadga muvofiqligi aniqlanadi;
unda korrupsiya uchun, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tizimida boshqa huquqbuzarliklarni sodir etish uchun shart-sharoitlar yaratuvchi, shuningdek tadbirkorlik subyektlari uchun ortiqcha ma’muriy hamda o‘zga cheklovlarni joriy etuvchi, tadbirkorlik subyektlarining asossiz xarajatlari yuzaga kelishiga olib keluvchi qoidalar va normalar bor-yo‘qligini aniqlash nuqtai nazaridan tahlili amalga oshiriladi;
unda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish jarayonini murakkablashtirishni va tadbirkorlik subyektlariga yangi yuridik majburiyatlar yuklatishni nazarda tutadigan, shuningdek tadbirkorlik subyektlariga yuridik javobgarlikning yangi choralarini belgilaydigan normalar mavjudligi bo‘yicha o‘rganiladi;
huquqiy tartibga solish predmeti (muayyan sohadagi munosabat) va huquqiy tartibga solish mexanizmining ishlab chiqilish darajasi aniqlanadi, bunda tegishli munosabatlarning huquqiy tartibga solinganlik holati va darajasiga baho berish maqsadida sohaga oid normativ-huquqiy hujjatlar xatlovdan o‘tkaziladi.
94. Qaror loyihasi normalaridagi muayyan ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan bo‘shliqlar va nomuvofiqliklar hamda ichki ziddiyatlar mavjud emasligiga e’tibor beriladi va normativ-huquqiy hujjatning qabul qilinish zaruriyati, qaror loyihasining nomi uning mazmuniga muvofiqligi havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asosliligi hamda maqsadga muvofiqligi o‘rganiladi.
Bunda quyidagilarga ahamiyat beriladi:
qaror loyihasining ushbu Qoidalarda ko‘rsatilgan talablarga mos ravishda tayyorlanganligi va rasmiylashtirilganiga;
havola qilinayotgan hujjatlarning rasmiy manbalari to‘g‘ri ko‘rsatilganligiga;
qaror loyihasi bilan boshqa qarorlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi nazarda tutilgan bo‘lsa, qaror loyihasi ushbu Qoidalarda ko‘rsatilgan talablarga mos ravishda ishlab chiqilganligiga.
95. Qaror loyihasida ishlatilgan yuridik, texnik va boshqa atamalarga baho berishda quyidagilar o‘rganiladi:
atamalarning qonunchilik hujjatlarida qabul qilingan mazmuniga muvofiq, har xil talqin qilish imkoniyatini istisno etgan holda bayon qilinganligi;
qaror loyihasidagi atama va tushunchalarning to‘liq ochib berilganligi;
ishlatilgan qisqartmalarga tushuncha berilganligi.
96. Agar taqdim etilgan qaror loyihasi huquqiy ekspertiza natijalariga ko‘ra qonunchilik hujjatlari va qonunchilik texnikasi qoidalari talablariga javob bersa, loyihaning qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi to‘g‘risida mazkur Qoidalarning 1-ilovasidagi namunaga muvofiq xulosa tuziladi.
Agar taqdim etilgan qaror loyihasi huquqiy ekspertiza natijalariga ko‘ra qonunchilik hujjatlariga muvofiq bo‘lsa, biroq qonunchilik texnikasi qoidalari talablariga javob bermasa va ushbu kamchiliklar hujjatni qabul qilish jarayonida bartaraf etilishi mumkin bo‘lganda, bartaraf etilishi lozim bo‘lgan kamchiliklar ko‘rsatilgan holda mazkur Qoidalarning 2-ilovasidagi namunaga muvofiq xulosa tuziladi.
97. Qaror loyihasining qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosada quyidagilar ko‘rsatiladi:
xulosa raqami va sanasi;
qaror loyihasining rekvizitlari;
qaror loyihasining qonunchilik hujjatlari va qonunchilik texnikasi qoidalariga muvofiqligi haqidagi ma’lumotlar;
qarorni qabul qilish jarayonida bartaraf etilishi mumkin bo‘lgan qaror loyihasida yo‘l qo‘yilgan qonunchilik texnikasi qoidalari talablariga javob bermaydigan kamchiliklar (agar mavjud bo‘lsa);
huquqiy ekspertizadan o‘tkazgan mutaxassis hamda xulosani tasdiqlagan hududiy adliya organi rahbarining familiyasi, ismi, otasining ismi.
98. Agar taqdim etilgan qaror loyihasi huquqiy ekspertiza natijalariga ko‘ra qonunchilik hujjatlari va qonunchilik texnikasi qoidalari talablariga javob bermasa, qaror loyihasining qonunchilik hujjatlariga nomuvofiqligi to‘g‘risida mazkur Qoidalarning 3-ilovasidagi namunaga muvofiq xulosa tuziladi.
99. Qaror loyihasining qonunchilik hujjatlariga nomuvofiqligi to‘g‘risidagi xulosada quyidagilar ko‘rsatiladi:
xulosa raqami va sanasi;
qaror loyihasining rekvizitlari;
qaror loyihasining qonunchilik hujjatlari va qonunchilik texnikasi qoidalariga nomuvofiqligi haqidagi ma’lumotlar;
huquqiy ekspertizadan o‘tkazgan mutaxassis hamda xulosani tasdiqlagan hududiy adliya organi rahbarining familiyasi, ismi, otasining ismi.
100. Qaror loyihasining huquqiy ekspertizasi yakunlari bo‘yicha hududiy adliya organining birinchi rahbari (istisno hollarda — uning birinchi o‘rinbosari) loyihaga “E-qaror” elektron tizimi orqali xulosa beradi.
6-bob. Yakuniy qoida
101. Toshkent shahar, viloyatlar, tuman (shahar) hokimlari hamda manfaatdor tashkilotlarning mansabdor shaxslari mazkur Qoidalarning talablariga rioya qilinishi uchun shaxsan mas’uldirlar.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalariga 1-ILOVA
(Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari) _______________________________________________________ ning normativ-huquqiy hujjat loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish yuzasidan
XULOSA
20 ____ yil
_____________ shahri
O‘zbekiston O‘zbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq ___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi huquqiy ekspertizadan o‘tkazilganda quyidagilar
ANIQLANDI:
Taqdim etilgan qaror loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq ishlab chiqilgan. ___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga hamda boshqa qonunchilik hujjatlariga zid emas.
Yuqoridagilarga ko‘ra, taqdim etilgan qaror loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish natijalari bo‘yicha
XULOSA QILAMAN:
________________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent
shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq ishlab chiqilganligi va boshqa qonunchilik hujjatlariga zid emasligi, qonunchilik texnikasi qoidalariga, havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asosliligi va maqsadga muvofiqligi, shuningdek ularda korrupsiyaga sabab bo‘ladigan omillarning, xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini ta’minlash prinsiplariga muvofiq bo‘lmagan qoidalar mavjud emasligi qayd etilsin.
________________________________________ (loyihani ko‘rib chiqqan xodimning lavozimi)
______________________________ (xodimning ismi va familiyasi)
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalariga 2-ILOVA
(Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)_____________________________________________________ ning normativ-huquqiy hujjat loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish yuzasidan
XULOSA
20 ____ yil
________________ shahri
O‘zbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq ___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning “Sariosiyo tumanida jamoat tartibini saqlash, obodonlashtirish va sanitariya qoidalariga rioya qilinishini tartibga solish to‘g‘risida”gi qaror loyihasi huquqiy ekspertizadan o‘tkazilganda quyidagilar
ANIQLANDI:
Sariosiyo tumani xalq deputatlari Kengashi qarori loyihasining 6-bandida ushbu qaror ijrosini nazorat qilish “Mahalla” xayriya jamoat fondining Sariosiyo tumani bo‘limiga yuklatilgan.
“Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonunning 5-moddasiga muvofiq, nodavlat notijorat tashkilotlari o‘z faoliyatida davlat hokimiyati va boshqaruvi organlaridan mustaqildir, qonunlarda nazarda tutilganidan boshqa hollarda ularga hisobot bermaydi hamda ularning nazorati ostida bo‘lmaydi.
Shunga ko‘ra, taqdim etilgan loyihaning 6-bandi “Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonun talablariga muvofiq qayta ko‘rib chiqilishi lozim.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish, huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalarining (ro‘yxat raqami 3333, 2021-yil 18-noyabr) 17-bandiga asosan davlat tilida teng ma’noli so‘zlar va tushunchalar mavjud bo‘lgan taqdirda, chet tillari atamalari qaror loyihasida qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Biroq, taqdim etilgan loyihaning 2, 3 va 4-bandlarida “perekryostka” degan so‘zlar qo‘llanilgan. Shunga asosan, hujjatda mazkur e’tiroz inobatga olinishi kerak.
Yuqoridagilarga ko‘ra, taqdim etilgan qaror loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish natijalari bo‘yicha
XULOSA QILAMAN:
___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar
yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning “Sariosiyo tumanida jamoat tartibini saqlash, obodonlashtirish va sanitariya qoidalariga rioya qilinishini tartibga solish to‘g‘risida”gi qaror loyihasi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq ishlab chiqilganligi, shuningdek qonunchilik texnikasi qoidalari talablariga muvofiq qayta ko‘rib chiqilishi zarurligi qayd etilsin.
_________________________________ (loyihani ko‘rib chiqqan xodimning lavozimi)
_________________________________ (xodimning ismi va familiyasi)
Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish, yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish qoidalariga 3-ILOVA
NAMUNA
“TASDIQLAYMAN” __________________________ (lavozimi) ______________________________ (Hududiy adliya organi rahbarining F.I.O.)
___________________________________ tomonidan
(hududiy adliya organining nomi)
(Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)______________________________________________________ ning normativ-huquqiy hujjat loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish yuzasidan
XULOSA
20 _____ yil
_____________ shahri
O‘zbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 13-apreldagi PQ-3666-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq ___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi huquqiy ekspertizadan o‘tkazilganda quyidagilar
ANIQLANDI:
Taqdim etilgan qaror loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq ishlab chiqilgan. ___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga hamda boshqa qonunchilik hujjatlariga zid kelmoqda.
Yuqoridagilarga ko‘ra, taqdim etilgan qaror loyihasini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish natijalari bo‘yicha
XULOSA QILAMAN:
___________________ (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar
yoki tuman (shahar) hokimliklari)ning 2021-yilgi budjetning qo‘shimcha manbalaridan foydalanish to‘g‘risidagi qarori loyihasi O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va “2021-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq ishlab chiqilmaganligi va boshqa qonunchilik hujjatlariga zidligi, qonunchilik texnikasi qoidalariga to‘g‘ri kelmasligi, havola qiluvchi normalar qo‘llanilishining asossizligi va maqsadga muvofiq emasligi, shuningdek ularda korrupsiyaga sabab bo‘ladigan omillarning, xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini ta’minlash prinsiplariga muvofiq bo‘lmagan qoidalar mavjudligi qayd etilsin.
___________________________________ (loyihani ko‘rib chiqqan xodimning lavozimi)
________________________________ (xodimning ismi va familiyasi)
O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 15-noyabrdagi 19-mh-son buyrug‘iga 2-ILOVA
O‘z kuchini yo‘qotgan deb topilayotgan idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar
RO‘YXATI
1. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2013-yil 1-fevraldagi 29-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani tasdiqlash haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420, 2013-yil 1-fevral) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-y., 5-son, 65-modda).
2. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2014-yil 12-iyundagi 158-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420-1, 2014-yil 12-iyun) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 24-son, 297-modda).
3. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2014-yil 31-dekabrdagi 315-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420-2, 2014-yil 31-dekabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2014-y., 52(I)-son, 652-modda).
4. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2017-yil 5-iyuldagi 171-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420-3, 2017-yil 5-iyul) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-y., 27-son, 630-modda).
5. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2017-yil 30-oktabrdagi 354-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirishlar kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420-4, 2017-yil 30-oktabr) (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 31.10.2017-y., 10/17/2420-4/0188-son).
6. O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2018-yil 25-iyundagi 331-mh-son “Mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan qabul qilinadigan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga o‘zgartirishlar va qo‘shimcha kiritish haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 2420-5, 2018-yil 25-iyun) (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 25.06.2018-y., 10/18/2420-5/1390-son).
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 18.11.2021-y., 10/21/3333/1077-son)
