Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олиш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 9 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 341]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2020 йил 7 январдаги 8-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотлар асослари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси ҳамда Фанлар академияси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 26 февраль,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-15-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 25 февраль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭнергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 18 февраль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 28 январь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси бошқарув раиси в.б Б. БОБОКУЛОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 8 январь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФанлар академияси президенти Ш. АЮПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025 йил 7 январь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 26 февралдаги 01/2-15-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотларнинг заминларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ШНҚнинг талаблари гидротехника ҳамда транспорт иншоотлари, шунингдек динамик юкламали дастгоҳларнинг пойдеворлари ҳамда чуқур жойлашган пойдеворлар заминларини лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти.Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.07-19 «Қурилиш учун муҳандислик-техник қидирувлар. Асосий қоидалар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.08-19 «Қурилиш учун муҳандислик-геодезик қидирувлар. Қоидалар тўплами»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 1.02.11-15 «Қурилиш учун муҳандислик экология қидирувлари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 3.03.01-22 «Юк кўтарувчи ва тўсувчи конструкциялар»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.06.03-12 «Суғориш тизимлари. Лойиҳалаш нормалари»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 5180-2015 Грунтлар. Физик хусусиятларини лаборатория усулларида аниқлаш (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения физических характеристик);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12248-2010 Грунтлар. Мустаҳкамлик ва деформацияланиш хусусиятларини лаборатория усулларида аниқлаш (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения характеристик прочности и деформируемости);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12536-2014 Грунтлар. Гранулометрик (донадорлик) ва микроагрегат таркибини лаборатория усулларида аниқлаш (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения гранулометрического (зернового) и микроагрегатного состава);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 19912-2012 Грунтлар. Статик ва динамик зондлаш орқали дала синов усуллари (расмий манба: Грунты. Методы полевых испытаний статическим и динамическим зондированием);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20276-2012 Грунтлар. Мустаҳкамлик ва деформацияланиш хусусиятларини дала усулларида аниқлаш (расмий манба: Грунты. Методы полевого определения характеристик прочности и деформируемости);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20522-2012 Грунтлар. Синов натижаларини қайта ишлаш статистик усуллари (расмий манба: Грунты. Методы статистической обработки результатов испытаний);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 23740-2016 Грунтлар. Органик моддалар таркибини лаборатория усулларида аниқлаш (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения содержания органических веществ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24846-2012 Грунтлар. Бино ва иншоотлар пойдеворининг деформацияларини ўлчаш усуллари (расмий манба: Грунты. Методы измерения деформаций оснований зданий и сооружений);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24847-2017 Грунтлар. Мавсумий музлаш чуқурлигини аниқлаш усуллари (расмий манба: Грунты. Методы определения глубины сезонного промерзания);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 25100-2020 Грунтлар. Таснифлаш (расмий манба: Грунты. Классификация);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 27751-2014 Қурилиш конструкциялари ва заминларининг ишончлилиги. Асосий қоидалар (расмий манба: Надежность строительных конструкций и оснований. Основные положения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 30416-2012 Грунтлар. Лаборатория синовлари. Умумий қоидалар (расмий манба: Грунты. Лабораторные испытания. Общие положения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 30672-2015 Грунтлар. Дала синовлари. Умумий қоидалар (расмий манба: Грунты. Полевые испытания. Общие положения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 23161-2012 Грунтлар. Лаборатория усулида ўта чўкиш хусусиятларини аниқлаш усули (расмий манба: Грунты. Метод лабораторного определения характеристик просадочности);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 22733-2016 Грунтлар. Максимал зичликни лабораторияда аниқлаш усули (расмий манба: Грунты. Метод лабораторного определения максимальной плотности);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 24143-80 Грунтлар. Лаборатория усулида шишиш ва киришиш хусусиятларини аниқлаш усуллари (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения характеристик набухания и усадки);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 10650-2013 Торф. Парчалаш даражасини аниқлаш усули (расмий манба: Торф. Метод определения степени разложения);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСанҚваН 0272-09 Ўзбекистон шароитида тупроқни ифлосланишдан ҳимоя қилиш схемаларига гигиеник асослашлар тузишнинг санитария қоидалари ва нормалари (расмий манба: Составления гигиенических обоснований к схемам охраны почвы от загрязнения в условиях Узбекистана).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг ўтириб қолиши — фойдали қазилмаларни қазиш, гидрогеологик шароитни ўзгариши, ер ости сувлари сатҳини пасайиши, карст-суффозия жараёнлари натижасида ҳосил бўладиган деформациясини вертикал ташкил этувчиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўпирилиш — карст қатламлари, тоғ қазилмалари устида ёки грунтни суффозия натижасида чиқиб кетиш радиуси грунт қатламини ўпирилишидан ҳосил бўлувчи грунтни узлуксизлигини бузилиши натижасида ер юзаси деформациясини вертикал ташкил этувчиси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкам қаватли бинолар — баландлиги уч қаватдан юқори бўлмаган турар жой объектлари ва жамоат бинолари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбаланд бинолар — баландлиги 75 m дан юқори бўлган бинолар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарраж эффекти — фильтрация оқими ҳаракати йўлига қўйилган тўсиқ натижасида ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Бино ва иншоотларнинг заминини қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш учун муҳандислик-геологик қидирув натижаларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг вазифаси, технологик ва конструктив хусусиятлари ҳамда ундан фойдаланиш шартларини тавсифловчи маълумотларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг пойдеворларга таъсир этувчи юкларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилишлар, янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ёки иншоотларнинг таъсири.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Грунтларнинг мустаҳкамлиги ва деформация хусусиятлари, шунингдек пойдевор ҳамда бошқа ер ости конструкцияларининг физик-механик хусусиятларидан фойдаланишни таъминлайдиган лойиҳа ечимини танлаш мавжуд лойиҳа вариантларини техник-иқтисодий таққослаш орқали амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Қурилишни ташкил этиш лойиҳаларини ишлаб чиқишда бино ва иншоотларни қуришнинг барча босқичларида конструкциялар ишончлилигини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Бино ва иншоотларни лойиҳалаш ишлари техник топшириқ ҳамда мазкур ШНҚнинг 3-бандига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда уларнинг хавф-хатар тоифаси қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||
кам қаватли | 3 қаватгача (3 қават ҳам киради) | I |
ўрта қаватли | 5 қаватгача (5 ҳам киради) | II |
кўп қаватли | 6 дан юқори 12 қаватгача | III |
12 қаватдан юқори | IV |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Замин ва пойдеворларни лойиҳалаш ва уларни барпо этиш учун муҳандислик қидирувларини олиб бориш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Қурилиш учун муҳандислик қидирувлари ШНҚ 1.02.07-19, ШНҚ 1.02.08-19, ШНҚ 1.02.09-21 ҳамда ШНҚ 1.02.11-15 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Мураккаб муҳандислик-геологик шароитларга эга бўлган ҳудудларда муҳандислик қидирувларни олиб боришда қуйидаги ҳолатлар инобатга олиниши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкувчан, кўпчувчан, қумли, гипсли, шўрланган, антропоген, сувга тўйинган хоссаларга эга бўлган грунтлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфли геологик жараёнлар (карст, кўчкилар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайта ишлов бериладиган ҳудудларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик қидирувлари натижалари бўйича ҳисоботларда ва лойиҳа ҳужжатларида замин грунтларининг номланиши ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Муҳандислик қидирувлари натижалари қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин, пойдевор ва ер ости иншоотлари турини танлашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдончасининг муҳандислик-геологик шароитлари ва грунт хусусиятларининг ўзгариши (қурилиш ва фойдаланиш жараёнида) прогнозини ҳисобга олган ҳолда чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисобларни бажаришни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик тадбирларининг тури ва ҳажмларини танлаш ҳамда уларни қўллашга оид маълумотларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Бино ва иншоотларни муҳандислик қидирувларининг натижалари ёки улар тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаса, уларни лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Қурилиши режалаштирилган ҳудуд атрофида бошқа қурилишлар мавжуд бўлганда, янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бинолардан ташқари атрофдаги бинолар учун ҳам муҳандислик қидирувлари амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Замин ва пойдевор турларини танлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот конструкциясининг заминга ўзаро таъсирини ҳисобий схемасини белгилашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланилаётган бино ва иншоотнинг замин ва пойдеворининг чегаравий деформациясини аниқлашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилишга таъсирини геотехник прогноз қилишни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган бино ва иншоотнинг конструктив ечимларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарпо этишни кетма-кетлигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Бино ва иншоотларнинг заминларини лойиҳалашда қуйидаги маълумотларга асосланиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳудуднинг муҳандислик-геологик ва муҳандислик-экологик шароитлари тўғрисидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилишнинг ўзига хос хусусиятлари тўғрисидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилаётган бино ва иншоотларда фойдаланиладиган конструкциялар, юклар, пойдеворларнинг турлари ва ўлчамлари тўғрисидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор грунтларига босим ҳамда иншоотларнинг кузатилган деформациялари тўғрисидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор турини танлашда қуйидаги маълумотлар ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг жойлашиш чуқурлигини аниқлашда олинган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни тайёрлаш усулини белгилашда олинган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиши режалаштирилган ҳудуднинг муҳандислик-гидрометеорологик қидирувлари тўғрисидаги маълумотлар ШНҚ 1.02.10-23 га мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Бино ва иншоотнинг замини ва пойдеворини ШНҚ 3.01.01-22, ШНҚ 3.01.03-24, ШНҚ 3.01.02-23 ҳамда ҚР 02.01-23 га мувофиқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Янги қуриладиган ёки мавжуд бўлган бино ва иншоотни реконструкция қилишда қўшимча деформация юз беришини олдини олиш мақсадида, бино ва иншоот атрофидаги объектларга таъсирини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотнинг лойиҳасини ҳамда унинг заминини ва пойдеворининг прогноз қилинаётган қўшимча деформациясини, атрофдаги қурилган иншоотларга таъсир ҳудудини мазкур ШНҚнинг 6-боби талаблари асосида ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотнинг замини ҳамда пойдевори лойиҳасида уларнинг атрофида бирон-бир объектни жойлаштиришда геотехник кузатув ишлари ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Геотехник кузатувларнинг таркиби, ҳажми, усуллари бино ва иншоотларнинг масъуллик даражаси, муҳандислик-геологик шароитларнинг мураккаблигига кўра мазкур ШНҚнинг 12-боби талаблари асосида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник кузатувлар бино ва иншоотда янги ёки етарли даражада ўрганилмаган конструкциядан ёки пойдевордан фойдаланилганда, лойиҳалаш топшириғида қўшимча ўрганишлар ўтказиш учун талаблар белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Қурилишнинг илмий-техник кузатув ишлари қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишноёб бино ва иншоотларнинг замини ҳамда пойдеворларини лойиҳалашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларни реконструкция қилишда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофи ўралган шароитда, реконструкция қилинаётган бино ва иншоотда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Илмий-техник кузатув ишлари қуйидагича бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик тадқиқотлар (ноанъанавий ҳисоблаш усуллари ва конструктив ечимларни ҳисобга олган ҳолда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳалаш ва қурилиш жараёнида олиб бориладиган илмий тадқиқотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Илмий-техник кузатув ишлари таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик қидирув натижаларини таҳлил қилиш ва баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеологик хавфни баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган бино ва иншоотнинг замини ҳамда пойдевори ҳолатига таъсирлар турини ҳисобга олиб прогноз қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишни атрофдаги қурилган бино ва иншоотларга, геологик муҳитга ва экологик ҳолатга таъсирини геотехник прогноз қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюз бериши мумкин бўлган авария ҳолатининг сабабларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишамалий тажриба-тадқиқот ишларини бажариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча турдаги геотехник кузатув натижаларини тўплаш ва таҳлил қилиш, олинган маълумот натижалари билан таққослаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Монолит, йиғма бетон ёки темир-бетон, тош ёки ғиштдан иборат бўлган пойдевор ҳамда ер ости иншоотларини лойиҳалаш ишлари ШНҚ 2.03.01-24, ШНҚ 2.03.07-21, ШНҚ 2.03.11-24 ҳамда ШНҚ 3.03.01-22 га мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Заминларни лойиҳалаш жараёнида бузилган ёки самарасиз фойдаланаётган қишлоқ хўжалиги ерларини тиклаш, (рекультивация қилиш) қурилиш майдони учун кейинчалик фойдаланиш учун унумдор тупроқ қатламини қазиб олиб ташлашни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Муҳандислик-экологик қидирувлар маълумотларига кўра, газлар (радон, метан) ажралиб чиқадиган жойларда грунт билан туташган конструкцияларни изоляция қилиш ёки ШНҚ 1.02.11-15 га мувофиқ газлар концентрациясини камайтирувчи чора-тадбирлар бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-боб. Заминларни лойиҳалаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Заминларни лойиҳалашни ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин тури (табиий ёки сунъий);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг тури, конструкцияси, материали ва ўлчамлари (саёз ёки чуқур жойлашиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминларни тасмасимон, устунсимон плита, темир-бетон, бетон, тош ёки ғиштдан терилганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 3-боби 11-параграфида келтирилган замин деформациясини бино ва иншоотни фойдаланишдаги ишончлилигига таъсирини камайтириш зарур бўлган чора-тадбирларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилиш (бино ва иншоот)ларга таъсир деформациясини камайтириш чора-тадбирларини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Заминлар чегаравий ҳолатларининг икки гуруҳи бўйича ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиринчи гуруҳ — юк кўтариш қобилияти бўйича (бино ва иншоот ҳамда унинг заминининг шакли ва ҳолатини турғунлигини йўқотилиши, мўрт, ёпишқоқ ёки бошқа ҳолатдаги бузилишлар, радиусли тебранишлар, заминни ҳаддан ташқари деформацияланиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккинчи гуруҳ — деформациялар бўйича (бино ва иншоотнинг чўкиши, кўтарилиши, эгилиши, қийшайиши, маълум бир бурчакка оғиши, тебраниши, дарз кетиши).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Бино ва иншоотларнинг заминлари барча деформациялар бўйича (бундан мазкур ШНҚнинг 139-бандида келтирилганлари мустасно) ҳамда 29-бандида келтирилган ҳолларда эса юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Юк кўтариш қобилияти бўйича заминларни ҳисоблаш қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминларга катта миқдордаги горизонтал юклар (тиргак деворлар, тиргак конструкцияларнинг пойдеворлари, реконструкция қилинаётган бино ва иншоотларнинг чуқурлаштирилган ертўлалари) ҳамда зилзилавий юклар таъсир қилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот нишабликда ёки нишаблик яқинида жойлашган ҳолларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот котлован ёки ер ости қазиш ишлари ҳудуди яқинида жойлашган ҳолларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот мазкур ШНҚнинг 144-бандида келтирилган дисперс грунтлардан иборат бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин қоятошли грунтлардан иборат бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу ШНҚнинг 8-бандига асосан бино ёки иншоот IV хавф-хатар тоифасига кирганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларни реконструкция қилишда унинг заминига таъсир қилаётган юк миқдори ортган ҳолларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминларни ушбу банднинг 2-3-хатбошиларида келтирилган ҳолатларда юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблаш ишлари лойиҳаланаётган пойдеворнинг силжишини олдини олиш учун кўзда тутилган конструктив тадбирларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотларни лойиҳалашда уларнинг пойдеворлар ўрнатилгандан сўнг, котлован бўшлиқларини грунт билан қайта тўлдирмасдан бино ва иншоотни қуриш имконияти мавжуд бўлса, қурилиш жараёнида таъсир қиладиган юкламаларни инобатга олган ҳолда заминнинг юк кўтариш қобилиятини текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Бино ва иншоотларни лойиҳалаш жараёнида уларнинг замин билан ўзаро таъсири ҳисобга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоот ҳамда заминни биргаликда ҳисоблаш учун аналитик, сонли усуллардан (чекли элементлар, чекли айирмалар усули, чегаравий элементлар усули) фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Заминларни чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда уларни мазкур ШНҚнинг 28-бандида келтирилган чегаравий ҳолатларга эришишнинг олдини олувчи техник ечимлар танланиши, бунда грунтнинг физик-механик хусусиятларининг ўзгаришига олиб келадиган (ер усти ёки ер ости сувлари, иқлим омиллари, ҳар хил турдаги иссиқлик манбалари, техноген таъсирлар) (бундан лойиҳаланаётган бино ва иншоотдан узатилаётган юклар мустасно) ҳамда ташқи муҳитнинг агрессив (салбий) таъсирини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Конструкцияларнинг фазовий ишлашини, геометрик ва физик ночизиқликни, анизотропияни, материаллар ва грунтларнинг пластик ҳамда реологик хусусиятларини, шунингдек пойдевор остидаги пластик деформация жойларининг ривожланишини ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Муҳандислик-геологик қидирув натижалари қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиши мўлжалланаётган ҳудуднинг жойлашуви, унинг рельефи, иқлими ва сейсмик шароитлари, шунингдек аввал бажарилган муҳандислик қидирувлар натижаларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдончасининг муҳандислик-геологик тузилиши грунт қатламларининг стратиграфик кетма-кетлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни шаклланишининг пайдо бўлиш шакли, уларнинг режадаги ва чуқурлиги бўйича ўлчамларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг ёши, келиб чиқишини (таснифлаш номларида ва танланган муҳандислик-геологик элементларни кўрсатган ҳолда ГОСТ 25100-2020 талабларига мувофиқ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдоннинг сувли қатламларнинг мавжудлиги, қалинлиги ва жойлашишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари режимини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг пайдо бўлган ва ўрнатилган сатҳлари белгилари, уларнинг мавсумий ҳамда кўп йиллик ўзгаришларининг амплитудаси, сув сарфини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг фильтрлаш хусусиятлари тўғрисидаги маълумотларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг кимёвий таркиби ва уларнинг ер ости иншоотлари материалларига нисбатан агрессивлиги тўғрисидаги гидрогеологик шароитларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 5-бобида келтирилган махсус грунтларнинг мавжудлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишноқулай геологик ва муҳандислик-геологик жараёнларни (карст, кўчкилар, сув тошқини, суффозия, тоғ қазилмалар ўрни, ҳарорат ўзгаришлари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни физик-механик хусусиятларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотни қуриш ва ундан фойдаланиш даврида грунтнинг гидрогеологик шароитлари ва физик-механик хоссаларининг мумкин бўлган ўзгаришлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Грунтларнинг физик-механик хоссалари қуйидагиларга асосан белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт ва унинг заррачаларининг зичлиги ва намлиги ГОСТ 5180-2015 ва ГОСТ 30416-2012 лар бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғоваклик коэффициенти бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик бўлакли ва қумли грунтларнинг донадорлик таркиби ГОСТ 12536-2014 бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли грунтлар учун оқувчанлик ва ёйилувчанлик чегарасидаги намлиги, юмшоқлик сони ва оқувчанлик кўрсаткичлари ГОСТ 5180-2015 бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички ишқаланиш бурчаги, солиштирма туташувчанлиги, деформация модули ва кўндаланг деформация модули ГОСТ 12248-2010, ГОСТ 20276-2012, ГОСТ 30416-2012 ва ГОСТ 30672-2015 лар бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир ўқли сиқилишга вақтинчалик қаршилик, қоя тошли грунтлар учун юмшаш ва эриш чегараси кўрсаткичлари ГОСТ 12248-2010 бўйича.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМахсус техник шарт асосида ҳисоблар учун зарур бўлган грунтларнинг ўзига хос хусусиятларини қўшимча равишда аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик-геологик қидирувлар бўйича ҳисоботда грунт хоссаларини лаборатория ва дала шароитида аниқлаш усуллари ҳамда тадқиқот натижаларини қайта ишлаш усуллари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Муҳандислик-геологик қидирувлар тўғрисидаги техник ҳисоботга қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни қазиб олиш устунлари, грунт намуналари олиш жойлари ва дала синовлари пунктлари, шунингдек ер ости сувлари сатҳлари кўрсатилган муҳандислик-геологик қирқимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг физик-механик хусусиятлари, уларнинг норматив ва ҳисобий қийматлари кўрсаткичлари жадваллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни лаборатория ва дала шароитида синовлари графиклари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларини кимёвий таҳлили ҳамда уларнинг бетон ва металлга нисбатан агрессивлиги таъсирини қайд этиш журналлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Заминларни ҳисоблашда ҳисобга олинадиган юклар ва таъсирлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Бино ва иншоот заминига ёки унинг алоҳида конструктив элементларига таъсир этишини ҳисобга олинадиган юклар ва таъсирлар, юкнинг ишончлилик коэффициентлари ҳамда юкларнинг йўл қўйиладиган биргаликдаги таъсири ушбу ШНҚ ва ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминга юкларни ҳисоблашда қуйидаги ҳолатларда уларнинг пойдевор усти конструкциясида қайта тақсимланишини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII муҳимлик даражасидаги бино ва иншоотларнинг заминларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот билан биргаликдаги замин грунти массивининг умумий турғунлигида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор замини чўкишларини ўртача қийматларида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамунавий лойиҳани маҳаллий грунт шароитларига боғлаш босқичидаги заминнинг деформацияларида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Заминларнинг барча ҳисоблари юкларнинг ҳисобий қийматлари бўйича бажарилиши, бунда юкларнинг ҳисобий қийматлари чегаравий ҳолати гуруҳига кўра ўрнатилган 
юк бўйича ишончлилик коэффициентига нормадаги юкларнинг кўпайтириш орқали аниқланиши лозим.
юк бўйича ишончлилик коэффициентига нормадаги юкларнинг кўпайтириш орқали аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни ҳисоблашда юк бўйича ишончлилик коэффициенти 
қуйидагича қабул қилиниши керак:
қуйидагича қабул қилиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчегаравий ҳолатларнинг биринчи гуруҳи учун (юк кўтариш қобилияти бўйича) — ШНҚ 2.01.07-21 га мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчегаравий ҳолатларнинг иккинчи гуруҳи учун (деформациялар бўйича) — бирга тенг деб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Заминларни деформациялар бўйича ҳисоблаш юкларнинг асосий жамланмаси учун қуйидагича амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтариш қобилияти бўйича — асосий жамланмада;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус юклар ва таъсирлар мавжуд бўлганда — асосий ва махсус жамланмада.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.01.07-21 га мувофиқ юк кўтариш қобилияти бўйича заминларни ҳисоблашда узоқ ва қисқа муддатли бўлиши мумкин бўлган ораёпмалар ва қор юклари учун юклар қисқа муддатли, деформациялар бўйича ҳисоблашда эса узоқ муддатли деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Заминларни ҳисоблашда пойдеворлар яқинига тахланадиган ва жойлаштириладиган материал ҳамда ускуналардан тушадиган юкларни ҳам ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Деформациялар бўйича заминларни ҳисоблашда иқлимий ҳароратнинг таъсири сабабли конструкциялардаги зўриқишлар, ҳарорат ва чўкиш чоклар орасидаги масофа тегишли конструкцияларни лойиҳалаш учун ушбу ШНҚда келтирилган қийматлардан ошмаса, уларни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Кўприклар ва қувурлар таянчларини грунт кўтармаси остида ҳисоблашда юклар, таъсирлар, уларнинг бирикмаси ва юк бўйича ишончлилик коэффициентлари ШНҚ 2.05.03-22 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Грунтлар хусусиятларининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Заминларнинг юк кўтариш қобилияти ва деформациясини аниқлашда грунтларнинг механик хоссаларининг асосий параметрлари уларнинг мустаҳкамлиги ҳамда деформация кўрсаткичлари (ички ишқаланиш бурчаги φ, солиштирма туташувчанлиги с қоятошли грунтларнинг бир ўқли сиқилишига мустаҳкамлик чегараси Rc, грунтларнинг деформация модули Е ва кўндаланг деформация коэффициенти v) ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларнинг замин грунти билан ўзаро таъсирини ифодалайдиган ва тажриба йўли билан аниқланадиган бошқа параметрлар (музлашдаги солиштирма кенгайиш кучлари, заминнинг қаттиқлик коэффициенти)дан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Табиий пайдо бўлган, шунингдек сунъий ҳосил қилинган грунтларнинг кўрсаткичлари III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун қуйидагича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида грунтлар намлиги ўзгариши мумкинлигини ҳисобга олган ҳолда дала ёки лаборатория шароитида бевосита синаш асосида (тўла сувга тўйинмаган (Sr < 0,8) лойли грунтлар ва чангсимон қумлар ҳамда махсус грунтларда намликнинг ошиши натижасида уларнинг мустаҳкамлик ҳамда деформацияланиш кўрсаткичлари камайишини ҳисобга олиш зарур);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамлиги ошиши прогноз қилинаётган грунтларда уларнинг мустаҳкамлик хусусиятларини (φ ва с) аниқлаш учун грунт намунаси олдиндан прогноз қилинаётган намлик миқдоригача сув билан тўйинтириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДала шароитида деформация модулини аниқлашда дастлаб грунтни табиий намликда тадқиқ қилишга ва деформация модулини аниқланган қийматини кейинчалик компрессия тадқиқотлари натижасида аниқланган қиймат асосида тўғрилашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Майдаланган грунтларни деформация хусусиятларини ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ, дала шароитида шурфда статик юк таъсирида ва тиргаксиз шахта ёки котлованларда майдони 2500-5000 cm2 бўлган текис горизонтал штамплар ёрдамида ҳамда қудуқ ёки массивларда текис штамп ёки майдони 600 cm2 га тенг бўлган айланма куракли штамп орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Горизонтал ва вертикал йўналишларда анизотроплиги аниқ ифодаланмаган лойли ва қумли грунтларнинг Е деформация модули ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ қудуқ ёки массивларда прессиометрлар ёрдамида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Қумли ва лойли грунтларнинг деформация модули (Е ) статик зондлаш усули билан, қумларни деформация модулининг эса (чангсимон сувга тўйинганлар бундан мустасно) ГОСТ 19912-2012 талаблари бўйича динамик зондлаш усули билан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун зондлаш маълумотларига кўра деформация модули E қийматлари қумли ва лойли грунтни штамплар, прессиометрлар, шунингдек уч ўқли сиқиш асбобларида (ГОСТ 12248-2010 талабларига мувофиқ) параллел равишда ўтказилган синовлар натижалари билан таққослаш асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун деформация модули (Е) миқдорини фақат зонд ёрдамида аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида келтирилган статик асосланган маълумотлар мавжуд бўлганда III хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотларга ҳам зонд усулида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Лёссимон грунтлар ҳудудида жойлашган саноат бинолари, турар жой объектлари ҳамда қишлоқ хўжалиги бино ва иншоотларининг заминларини, лёсс ҳамда лёссимон грунтларини мазкур ШНҚнинг 11-иловасида келтирилган жадвалларга мувофиқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ҳудудида жойлашган саноат бинолари, турар жой объектлари ҳамда қишлоқ хўжалиги бино ва иншоотларининг заминларининг норматив ва ҳисобий элементлари кўрсаткичлари мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Лойли грунтларнинг деформация модули Е ни ГОСТ 12248-2010 талабларига мувофиқ лаборатория шароитида компрессион ва уч ўқ бўйлаб сиқиш асбоблари ёрдамида аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун деформация модули (Е) миқдорини фақат компрессион тадқиқот натижаларига кўра, уларни мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган кўпайтирувчи коэффициентлар ( mk) ёрдамида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу коэффициентлар оқувчанлик кўрсаткичи 0 < IL ≤ 1 бўлган тўртламчи лойли грунтларда қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомпрессион синовлари учун деформация модулининг қийматлари 0,1-0,2 МPа босим оралиғида ҳисобланиши ва грунтнинг кўндаланг деформациялари йўқлигини ҳисобга олган ҳолда, b коэффициентининг қиймати ГОСТ 12248-2010 га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида келтирилган статистик маълумотлар мавжуд бўлганда, mk қийматлари III хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||||||
Грунт тури | Ғоваклик коэффициенти е ни қуйидаги қийматларда тk коэффициентини қиймати | |||||
0,45 — 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |
Лойли қум | 4 | 3.5 | 3 | 2 | - | - |
Қумли лой | 5 | 4,5 | 4 | 3 | 2,5 | 2 |
Лойлар | - | 6 | 6 | 5,5 | 5 | 4,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. е ни оралиқ қийматлари учун mk ни қиймати интерполяция усули ёрдамида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Грунтни штамп, прессиометр ва компрессия ускунасида тадқиқ қилинганда, вертикал юкларнинг миқдори бино ва иншоотдан заминга узатилаётган босим ва лаборатория тадқиқотлари учун олинган грунт намунасининг жойлашиш чуқурлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотларни қуришда тадқиқотлар ўтказишда грунтни юксизлантириш ва уни қайта юклаш ҳамда деформация модулини биринчи Е ва иккиламчи Ее юкланиш чизиқлари орқали ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Майда грунтларнинг мустаҳкамлик хоссалари φ ва с қийматларини ГОСТ 12248-2010 талабларига мувофиқ грунтларни лабораторияда қирқиш ёки уч ўқ бўйлаб сиқилиш усули ёрдамида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДала шароитида ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ φ ва с қийматларини грунт монолитини шурфда ёки котлованда қирқиш орқали тадқиқ қилиб аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Секин зичланувчи, сувга тўйинган лойли, органик-минерал ва органик грунтларнинг барқарорлашмаган ҳолати юзага келиши эҳтимолини ҳисобга олиш учун консолидацияланмаган ва дренажланмаган уч ўқли синовлар натижалари асосида заминнинг дренажланмаган мустаҳкамлик қиймати (cu)ни ГОСТ 12248-2010 талабларига мувофиқ аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДала шароитида заминнинг дренажланмаган мустаҳкамлик қиймати (cu)ни ГОСТ 12248-2010 талабларига мувофиқ қудуқ ёки массивларда айланма қирқиш усули (паррак) билан аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Лойли грунт ва қумларда φ ва с қийматлари II ва III хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ дала шароитида қудуқларда илгариланма ва айланма қирқиш усулида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Статик асосланган минтақавий маълумотлар, мақсадли ва амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида мавжуд бўлганда φ ва с қийматлари III хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун зонд усулида аниқланган қийматларга асосан қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Қумлар ва лойли грунтларни φ ва с қийматларини ГОСТ 19912-2012 талабларига мувофиқ ҳамда статик зондлаш (чангсимон сувга тўйингандан ташқари) усулидан фойдаланиб аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун φ ва с ни зондлаш усулида аниқланган қийматларига ушбу грунтларни параллел равишда мазкур ШНҚнинг 50-бандида келтирилган усулларда аниқланган қийматлар билан таққослаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Қоятошли грунтларни бир ўқли сиқилишга мустаҳкамлик чегараси ГОСТ 12248-2010 га мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Грунтлар хусусиятларининг норматив ва ҳисобий қийматлари ГОСТ 20522-2012 бўйича синов натижаларини статистик қайта ишлаш асосида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Заминларнинг барча ҳисоблари қуйидаги 1-формула бўйича аниқланадиган грунтлар хусусиятлари (Х) нинг ҳисобий қийматларидан фойдаланиб бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXn — ушбу кўрсаткичнинг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни мустаҳкамлик хусусиятларининг ҳисобий қийматлари φ, с ва майда грунтлар учун cu, қоя тошли грунтларнинг бир ўқли сиқилишга мустаҳкамлик чегараси Rc, шунингдек грунтнинг зичлиги r ни ҳисоблашда грунт бўйича ишончлилик коэффициенти γg ни ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ шу кўрсаткичларнинг ўзгарувчанлигига, аниқлашлар сонига ва ишончлилик эҳтимоли қиймати α га кўра аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт бўйича ишончлилик коэффициенти γg ни грунтнинг бошқа хусусиятлари учун 1 га тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт солиштирма оғирлиги (γ) нинг ҳисобий қийматини грунт зичлиги (r) ҳисобий қийматини эркин тушиш тезланиши (g) га кўпайтириб аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Грунтларнинг хусусиятлари ҳисобий қийматларининг ишончлилик эҳтимоли (α) заминларни биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатда ҳисоблашда 0,95 га, иккинчи гуруҳ бўйича ҳисоблашда эса 0,85 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик-геологик қидирувлар натижасига кўра, IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун грунтлар хусусиятлари ҳисобий қийматларининг ишончлилик эҳтимоли (α)ни юқорида келтирилганидан катта қийматини қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Грунт хусусиятларини норматив ва ҳисобий қийматларини ҳисоблаш учун керакли бўлган аниқлашлар сони замин грунтининг бир жинслимаслик даражасига ҳамда бино ва иншоотнинг муҳимлилик даражасига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш майдонида ажратилган муҳандислик-геологик ёки грунт элементи учун ГОСТ 20522-2012 га мувофиқ грунтларни физик хусусиятлари ўнтадан, механик хусусиятлари олтитадан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДеформация модулларини дала шароитларида грунтларни штамп билан тадқиқ қилиш натижаси бўйича аниқлашда учта (ёки натижалар ўртача натижадан 25 фоиздан ортиқ фарқ қилмаса иккита) тадқиқот натижалари ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформацияланиш хусусиятларини мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги жадваллар орқали уларнинг физик кўрсаткичлари ҳамда қуйидагилар бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар заминларини дастлабки ҳисоблаш орқали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII муҳимлик даражасидаги бино ва иншоотлар заминларини ҳамда электр узатиш ва алоқа ҳаво линиялари таянчлари заминларини ҳисоблаш орқали.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник-иқтисодий асосланганда мазкур ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган III хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотларнинг охирги ҳисоблари учун 1-иловадаги жадвал маълумотларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИчки ишқаланиш бурчаги φn, солиштирма илашиш cn ва деформация модули Е нинг норматив қийматларини мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги жадваллардан қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунт бўйича ишончлилик коэффициентини қуйидаги қийматларда қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни деформацияга ҳисоблашда .......... γg = 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма туташувчанлик учун........... γg(c) = 1.5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзумли грунтларнинг ички ишқаланиш бурчаги учун.. γg(φ) = 1.1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли грунтларнинг ички ишқаланиш бурчаги учун... γg(φ) = 1.15.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Ер ости сувлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Янги бино ва иншоотларни қуриш ёки реконструкция қилишда заминларда ер ости иншоотларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳининг табиий, мавсумий ва кўп йиллик ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳининг техноген ўзгаришлари ва юза сувларининг пайдо бўлиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчангсимон қумлар ва лойли грунтларда капилляр кўтарилиш радиусини ер ости сувлари сатҳидан баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг ишлаб чиқаришнинг технологик хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик қидирув ишлари натижалари асосида ер остидаги конструкциялар материалига ва грунтларнинг коррозиявий фаоллигига нисбатан агрессивлик даражалари майдоннинг гидрогеологик шароитларини ва уларни иншоотни қуриш ва ундан фойдаланиш даврида ўзгариши мумкинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Бино ва иншоотни қурилган майдон ва унга туташ ҳудуддаги ер ости сувлари режимига таъсир даражасини баҳолаш учун қурилиш ва ундан фойдаланиш босқичида гидрогеологик шароитни ўзгаришини олдиндан прогноз қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун гидрогеологик шароитни ўзгаришини олдиндан прогноз қилишни ер ости сувларини кўп йиллик режимини ҳосил бўлишига таъсир қилувчи омилларни ўзгаришини ҳисобга олиб, математик моделлаш, аналитик ва бошқа усулларда бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Гидрогеологик шароитни ўзгаришини олдиндан аниқлашда ҳудудий ва маҳаллий турларга бўлинадиган режим ҳосил қилувчи омилларни аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲудудий омилларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарё, канал, ва бошқа сув манбалари, корхонадан чиқиб кетаётган сувлар, аэрация станциясининг фильтрация майдонидан чиқаётган сувлар ҳисобига ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сув олиш иншоотлари, дренажлар, метрополитен қуритиш тизимининг карьерларни ишлаши ҳисобига депрессия воронкаси ҳосил бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий омилларга қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншоотларини (қозиқли майдонлар) сувни тўсиши, атроф муҳитдаги сув ташувчи коммуникациялардан сизиб чиқувчи сувлар ҳисобига ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотни қуриш ва ундан фойдаланиш даврида ҳар хил турдаги дренажлар таъсирида депрессия воронкаси ҳосил бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотларни лойиҳалашда ер ости сувлари режимини кузатиш (қурилиш бўлаётган ва атроф муҳитдаги ҳудудларда) натижаларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилиш ҳудудида гидрогеологик ҳолатни ўзгаришига таъсир қилувчи сувли горизонт фильтрация параметрларини аниқлаш бўйича фильтрация тажриба ишлари комплексини бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Ер ости сувлари сатҳининг мумкин бўлган табиий мавсумий ва кўп йиллик ўзгаришларини баҳолаш қуйидагилардан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўп йиллик режим кузатувлари маълумотлари асосида қисқа муддатли кузатувлар натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдончасида муҳандислик қидирувлари вақтида амалга ошириладиган ер ости сувлари сатҳининг бир марталик ўлчовлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Бино ва иншоот ва ер ишларини бажариш лойиҳасини ишлаб чиқиш учун ер ости сувлари сатҳининг ўртача кўп йиллик ҳолати ва уларнинг кузатув давридаги максимал ва минимал сатҳи ҳамда ер ости сувлари (баҳорги ва ёзги-кузги) тўғрисида тўлиқ маълумотлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Сув тошқини хусусиятига кўра, табиий ёки техноген сув босган (ер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги 3 m дан кам) ва сув босмаган ҳудудларга ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Сув тошқинининг асосий омилларига қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш пайтида — ҳудудни вертикал режалаштириш пайтида ер усти оқими шароитларининг ўзгариши, ер ва қурилиш ишлари ўртасидаги узоқ муддатли узилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланишда — инфильтрация, бинолар ва қопламалар остидаги буғланишнинг пасайиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Ҳудудни сув босиши мумкинлигини баҳолаш ишлари қурилиш ва унга туташ майдонни майдоннинг муҳандислик-геологик шароитнинг лойиҳаланаётган (реконструкция қилинаётган) иншоот ва ўраб турувчи иншоотларнинг конструктив ҳамда технологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, гидрогеологик шароитни ўзгаришини олдиндан аниқлаш асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун ер ости сувлари режимини бир йилдан кам бўлмаган вақт давомида стационар кузатишни ўз ичига олган махсус комплекс тадқиқотлар асосида ва техноген омилларни ҳисобга олган ҳолда ер ости сувлари сатҳини ўзгариш миқдорини олдиндан аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Ер ости сувлари сатҳи кўтарилганда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг сувга тўйиниши, гидростатик ва гидродинамик муаллақлик натижасида зичлашаётган қатламнинг кучланганлик ҳолатининг ўзгариши оқибатида грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформацияга оид хусусиятларининг ёмонлашуви;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг қўшимча чўкиши юз бериши мумкинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Саноат ҳудудлари, зич, аралаш ва паст зичликли бинолар бўлган турар жой ҳудудлари, боғлар ҳамда ўрмонлар эгаллаган ҳудудларнинг грунт қатламининг сизиб ўтувчи сувлар қиймати W, mm/yil билан тавсифланади ва қуйидаги 2-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW = (1 — m)Wnat + Wtec, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — майдонни сув ўтказмайдиган қатлам билан (асфальт, том) беркитилганлик даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWnat — табиий шароитдаги сизот сувлари туфайли юз берадиган фильтрация сувларини сизиши, mm/yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWtec — техноген омиллар туфайли юз берадиган фильтрация сувларини сизиши, mm/yil.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрация сувларини сизиши (Wtec )ни қурилиш амалга оширилаётган ҳудуддаги кутилаётган сув истеъмолига боғлиқ равишда аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТурар жой зоналарида ер ости сувларининг шаклланишига таъсир этувчи ичимлик сувларининг йўқотилиш даражаси умумий сув истеъмолининг ўртача 3,6 фоизи миқдорида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИшлаб чиқариш зоналари учун бу йўқотишлар ишлаб чиқаришнинг сув истеъмоли хусусиятига ва унинг фойдаланиш давомийлигига боғлиқ ҳолда сув сарфининг 4 — 6 фоизи миқдорда қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун ҳудуднинг гидрогеологик шароити ўзгариш даражасини олдиндан аниқлаш қуйидаги мақсадларида бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлованга келаётган сувни ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован асослари ва ён бағирларининг барқарорлиги ҳамда суффозия жараёнлари юз бериши эҳтимолини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфильтрацияга қарши парда (экран) қуриш заруратини ва унинг чуқурлигини асослаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдепрессия воронкаси ўлчамларини аниқлаш билан бирга дренажнинг унга туташ майдонига таъсирини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг ер ости сувларини тўсиш хусусиятини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари бино ва иншоотларининг ер ости қисмига таъсир кўрсатадиган босимини ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасининг чўкишини ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдренажга келиб тушадиган сув ҳажмини ҳисоблаш ва дренажнинг таъсир радиусини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг капилляр кўтарилиши ҳудуди баландлигини баҳолаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Прогноз қилинаётган ер ости сувларининг сатҳида замин грунтларининг физик-механик хоссаларини ёмонлашиши, ноқулай геологик ва муҳандислик геологик жараёнларнинг ривожланиши, бино ва иншоотнинг ер ости қисмларидан нормал фойдаланиш шароитларининг бузилиши юз бериши мумкин бўлса, лойиҳада қуйидагича ҳимоя тадбирлари бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости конструкцияларини гидроизоляциялаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳининг кўтарилишини чекловчи, сув юрадиган коммуникациялардан сув сизишига йўл қўймайдиган (дренаж, фильтрацияга қарши тўсиқлар, коммуникациялар учун махсус каналлар қуриш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг механик ёки кимёвий суффозияланишига тўсқинлик қилувчи (дренаж, шпунт, грунтларни мустаҳкамлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув босиш жараёнининг ривожланишини назорат қилиш, сув юрадиган коммуникациялардан сув сизишини ўз вақтида бартараф қилиш учун кузатув қудуқлари стационар тармоғини қуриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу бандда келтирилган ҳимоя тадбирлари (бири ёки бир нечтаси) ер ости сувларининг прогноз қилинадиган сатҳини, лойиҳаланаётган бино ва иншоотнинг конструктив ҳамда технологик хусусиятлари, масъуллик даражаси ва ҳисобий фойдаланиш муддатини, шунингдек сувдан ҳимоя қилиш тадбирларининг ишончлилигини ва қийматини ҳисобга олган ҳолда танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотни қуриш ва ундан фойдаланиш босқичида қуйидагилар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув босиш ёки қуритиш жараёни устидан назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув юрадиган коммуникациялардан сув сизишини ўз вақтида бартараф этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув чиқариш ҳажмини бартараф этиш ёки камайтириш учун гидрогеологик шароитларни ўзгариши кузатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Ер ости сувлари ёки саноат оқовалари чуқур жойлашган конструкциялар материалларига нисбатан агрессив хусусиятга эга бўлса ёки грунтларнинг коррозияга таъсирчанлигини кучайтириши мумкин бўлса, ШНҚ 2.03.11-24 га мувофиқ коррозияга қарши чора-тадбирлар кўрилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Пойдеворларни жойлаштириш чуқурлигига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Пойдеворларни жойлаштириш чуқурлиги қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган бино ва иншоотнинг вазифаси ва конструктив хусусиятларини, унинг пойдеворига тушадиган юклама ва таъсирларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштуташ бино ва иншоотлар пойдеворини жойлаштириш, шунингдек муҳандислик коммуникацияларини ўтказиш чуқурлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотлар қуриладиган ҳудуднинг мавжуд ва лойиҳаланаётган рельефини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонининг геологик шароитларини (грунтларнинг физик-механик хоссаларини, қатламланиш хусусиятларини, сирпанишга мойил қатламларнинг мавжудлигини, ўпирилган чуқурчалар, карст бўшлиқлар мавжуд ёки мавжуд эмаслигини);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдоннинг гидрогеологик шароитлари ҳамда бино ва иншоотнинг қуриш ва фойдаланиш жараёнида уларнинг ўзгариши эҳтимолини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарёларнинг ўзанларида қуриладиган бино ва иншоотлар (кўприклар, қувурлар ўтган жойлар) таянчлари атрофидаги грунтнинг ювилиб кетиши эҳтимолини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг мавсумий музлаш чуқурлигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Грунтнинг мавсумий музлашининг норматив чуқурлик қиймати (dfn, m) очиқ ва қордан тозаланган горизонтал майдондаги грунтларнинг мавсумий музлашининг йиллик максимал чуқурликларининг ўртача қийматига тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу қиймат камида 10 йиллик кузатув маълумотларига асосланиши ва ер ости сувлари сатҳи грунтнинг мавсумий музлаш чуқурлигидан пастда жойлашган шароитда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲақиқий музлаш чуқурлигини кузатиш натижаларидан фойдаланганда, уни ГОСТ 24847-2017 га мувофиқ аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Кўп йиллик кузатувлар бўйича маълумотлар мавжуд бўлмаганда, грунтнинг мавсумий музлаш норматив чуқурлиги (dfn, m)ни иссиқлик-техник ҳисоблари асосида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМузлаш чуқурлиги 2,5 m дан ошмайдиган жойларда унинг норматив қийматини қуйидаги 3-формулага асосан аниқлаш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМt — сон жиҳатидан ушбу ҳудуд учун қиш даврида ўртача ойлик манфий ҳароратнинг абсолют миқдорини йиғиндисига тенг бўлган, ШНҚ 1.02.10-23 бўйича қабул қилинадиган ўлчамсиз коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — қуйидагиларга тенг деб олинадиган катталик:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумли лой ва лой учун — 0,23 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли қум, майда ва чангсимон қум учун — 0,28 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшағалли, йирик ва ўртача ўлчамли — қум учун 0,30 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик бўлакли грунтлар — 0,34 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир жинслимас грунтлар учун d0 қиймати музлаш чуқурлиги чегарасидаги ўртача муаллақ ҳолатда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Грунтнинг мавсумий музлаш ҳисобий чуқурлигини df қуйидаги 4-формула орқали аниқлаш керак, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdf = khdfn, (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdfn — мазкур ШНҚнинг 79 — 80-бандлари орқали аниқланадиган норматив музлаш чуқурлиги m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkh — иншоотнинг иссиқлик режими таъсирини ҳисобга оладиган коэффициент — иситиладиган бино ва иншоотнинг ташқи пойдеворлари учун мазкур ШНҚнинг 2-жадвалида келтирилган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиситилмайдиган иншоотларнинг ташқи ва ички пойдеворлари учун — kh =1,1 га тенг (ўртача йиллик ҳарорат манфий бўлган жойлар бундан мустасно) қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Иситиладиган бино ва иншоотлар пойдеворларининг чуқурлиги пойдевор грунтларининг музлаб кўпчишига йўл қўймаслик талабларига кўра, қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи деворлар учун (текисланган майдон сатҳидан) мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички пойдеворлар учун — грунтнинг ҳисобий музлаш чуқурлигидан қатъи назар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи пойдеворларни жойлаштириш чуқурлигини музлашнинг ҳисобий чуқурлигидан қатъи назар қуйидаги ҳолларда белгилашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу майдончада ўтказилган махсус тадқиқотлар натижасида грунтнинг бўртиш хусусияти йўқлиги аниқланган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус тадқиқотлар ва ҳисоб-китоблар асосида грунтнинг музлаши ва эриши пайтидаги деформациялар бино ва иншоотнинг фойдаланиш ишончлилигига зарар етказмаслиги аниқланган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг музлашини олдини оладиган махсус иссиқлик-техник чоралар амалга оширилган бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |||||
Бино ва иншоотнинг хусусиятлари | Ташқи пойдеворларга ёндош хонада ҳавонинг ўртача суткалик ҳисобий ҳароратидаги коэффициент kh ,°С | ||||
0 | 5 | 10 | 15 | 20 ва ундан юқори | |
Ер тўласиз, полли: | |||||
Грунт устидаги | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0.5 |
Грунт устидаги тўсинли | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 |
Иситилган цоколь устидаги ораёпма бўйича | 1,0 | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 |
Ертўла ёки техник ертўла | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0,5 | 0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 2-жадвалда келтирилган kh коэффициентнинг қийматлари деворнинг ташқи ёни билан пойдевор четигача масофа аf <0,5 m бўлган пойдеворларга тегишли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишагар аf 
1,5 m бўлса, kh коэффициентнинг қиймати 0,1 га ортади, бироқ kh =1 қийматидан катта бўлмайди;
1,5 m бўлса, kh коэффициентнинг қиймати 0,1 га ортади, бироқ kh =1 қийматидан катта бўлмайди;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаf оралиқ қиймати билан kh коэффициентнинг қийматлари интерполяция билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ташқи пойдеворларга ёндош хоналарга ертўлалар ва техник ертўлалар, улар бўлмаган ҳолда биринчи қаватдаги хоналар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ҳаво ҳароратининг оралиқ қийматларида коэффициент kh ушбу жадвалда келтирилган энг яқин кичик қийматгача яхлитлаб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Иситиладиган иншоотнинг совуқ ертўласида (техник ертўласида) манфий ўртача қишки ҳарорат мавжуд бўлган ҳолда, ички пойдеворларнинг жойлашиш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ, грунтнинг ҳисобланган музлаш чуқурлигига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу чуқурлик ушбу ШНҚнинг 4-формуласига асосан kh=1 коэффициенти билан аниқланиши лозим. Бунда, музлашнинг норматив чуқурлиги ертўла полидан бошлаб ҳисобланиши ҳамда мазкур ШНҚнинг 80-бандига кўра, ертўладаги ҳавонинг ўртача қишки ҳароратини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСовуқ ертўла (техник ертўла) мавжуд бўлган иситиладиган бино ва иншоотларнинг ташқи пойдеворларини ётқизиш чуқурлиги ички пойдеворларнинг ётқизиш ва грунтнинг ҳисобий музлаш чуқурлиги қийматларидан энг каттаси сифатида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу чуқурлик режалаштириш сатҳидан бошлаб kh = 1 коэффициенти билан ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | ||
Пойдевор таглиги остидаги грунтлар | Ер ости сувларининг сатҳи жойлашган чуқурликка кўра пойдеворларни чуқурлиги, dw, m, | |
dw £ df + 2 | dw > df + 2 | |
Қоятошли, қум аралаш йирик бўлакли, шағалли қум, йирик ва ўртача қум | df га боғлиқ эмас | df га боғлиқ эмас |
Майда ва чангсимон қум | df дан кам эмас | df га боғлиқ эмас |
Оқувчанлик кўрсаткичи IL < 0 бўлган лойли қум | df дан кам эмас | df га боғлиқ эмас |
Оқувчанлик кўрсаткичи IL ³ 0 бўлганда | df дан кам эмас | df дан кам эмас |
Қумли лой, лойлар, шунингдек йирик бўлакли чангсимон ойли тўлдиргичли, грунт ёки тўлдиргичнинг оқувчанлик чегараси IL ³0,25 бўлганда | df дан кам эмас | df дан кам эмас |
Оқувчанлик кўрсаткичи IL ³ 0,25 бўлганда | df дан кам эмас | 0,5 df дан кам эмас |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Пойдеворларни жойлаштириш чуқурлиги музлаш ҳисобий чуқурлиги df га боғлиқ бўлмаган ҳолларда ушбу жадвалда келтирилган грунтлар камида музлаш норматив чуқурлиги dfn гача ётиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ер ости сувлари сатҳининг ҳолати мазкур ШНҚнинг 472-бандидаги талабларни ҳисобга олиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Иситилмайдиган бино ва иншоотларнинг ташқи ва ички пойдеворларини жойлаштириш ушбу ШНҚнинг 3-жадвали бўйича белгиланиши, бунда чуқурлик ертўла ёки техник ертўла бўлмаганда текисланган майдон сатҳидан, улар мавжуд бўлганда эса ертўла ёки техник ертўла полидан бошлаб ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Замин ва пойдеворларнинг лойиҳасида қурилиш жараёнида замин грунтларининг намланишига, шунингдек музлашига йўл қўймайдиган тадбирлар белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда ер ости сувлари сатҳи қуйидагича белгиланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотдан фойдаланиш даврида мазкур ШНҚнинг 3-боби 4-параграфига мувофиқ прогнозлаш асосида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни пасайтириш чораларининг таъсирини ҳисобга олган ҳолда (лойиҳада назарда тутилган бўлса).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Бино ва иншоот ёки унинг бўлмаси пойдеворлари бир сатҳда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚўшни пойдеворларни ҳар хил белгида қўйишда, улар орасидаги йўл қўйиладиган фарқ 
, m, қуйидаги 5-шартдан келиб чиқиб аниқланиши лозим:
, m, қуйидаги 5-шартдан келиб чиқиб аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — пойдеворлар орасидаги масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj, сI — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги град., ва грунтнинг солиштирма туташувчанлиги, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — заминни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда юқорида жойлашган пойдевор таглиги остидаги ҳисобий юкламалардан тушадиган ўртача босим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Заминларни деформациялар бўйича ҳисоблашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Заминни деформация бўйича ҳисоблашлар қуйидагиларни белгиланган чегараларда чеклаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиноларнинг нормал ишлашини таъминлаш учун мутлақ ва нисбий силжишларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйўл қўйиб бўлмайдиган даражада чўкиш, кўтарилиш, қийшайишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструкцияларнинг лойиҳадаги сатҳлари ва ҳолатлари ўзгаришини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбирикмаларнинг бўшашиши таъсирида юз бериши мумкин бўлган ҳолатлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБевосита мавжуд бино ва иншоотлар яқинида жойлашган бино ва иншоотларни лойиҳалашда, шу лойиҳаланаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотлардан тушадиган юклар таъсирида мавжуд бино ва иншоотлар заминларининг қўшимча деформацияланишини мазкур ШНҚнинг 9-боби талабларига мувофиқ ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Заминнинг деформацияланиши ва силжиши қуйидаги турларга бўлиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта чўкиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўтарилиш ва чўкиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўтиришлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал силжиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўпирилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин деформациялари пайдо бўлиш сабаблари бўйича икки турга бўлиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминга ташқи юк таъсир қилиши натижасида юз берадиган деформациялар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминга ташқи юкнинг таъсири билан боғлиқ бўлмаган ҳамда замин сиртининг вертикал ва горизонтал силжишлари кўринишида намоён бўладиган деформациялар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Заминларнинг деформацияларини мазкур ШНҚнинг 36-бандида келтирилган ҳолларда бино ва иншоотлар ва улар заминларининг биргаликдаги ишлаши шартини ҳисобга олмасдан бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Замин ва бино ва иншоотнинг биргаликдаги деформацияланиши қуйидагилар билан тавсифлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор заминининг чўкиши (кўтарилиши) s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор заминининг ўртача чўкиши 
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишикки пойдеворнинг нисбий чўкишлар (кўтарилишлар) фарқи Ds/L (L — пойдеворлар орасидаги масофа);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор (иншоот)нинг қийшайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбий эгилиш ёки букилиш f/L (бино ва иншоотнинг бир хил эгилиш участкаси узунлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг қайриладиган қисмининг эгрилиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг нисбий бурилиш бурчаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор (иншоот)нинг горизонтал силжиши uh.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Заминларни деформациялар бўйича ҳисоблаш қуйидаги 6-шартга асосан бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — пойдевор заминининг чўкиши (пойдевор ва бино ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsu — пойдевор заминнинг чўкишининг чегаравий қиймати (замин, бино ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши) мазкур ШНҚнинг 133 — 137-бандларидаги талабларга мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор ва бино ва иншоотнинг биргаликда деформацияланиши s ни аниқлашда мазкур ШНҚнинг 30-бандида келтирилган усуллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни деформация бўйича ҳисоблашда 
(пойдевор замининг чўкиши чўкишнинг чегаравий қийматларидан кичик ёки тенг бўлиш) шарти мазкур ШНҚнинг 91-бандидаги параметрлар учун ҳам бажарилиши керак.
(пойдевор замининг чўкиши чўкишнинг чегаравий қийматларидан кичик ёки тенг бўлиш) шарти мазкур ШНҚнинг 91-бандидаги параметрлар учун ҳам бажарилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотлар конструкцияларининг кучланганлик-деформацияланган ҳолатини узоқ давом этадиган жараёнларни ва заминнинг консолидацияси вақти прогнозини ҳисобга олган ҳолда баҳолаш вақт бўйича чўкишлар миқдорининг бирламчи ва иккиламчи консолидацияни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш жараёнида юз берадиган замин пойдеворини чўкиши (пойдевор қурилгунга қадар тўкмалар оғирлигидан чўкиш, қурилиш конструкциялари туташувларини монолитлагунга қадар чўкиш) бино ва иншоотларнинг фойдаланиш давридаги мустаҳкамлигига таъсир қилмайдиган бўлса мазкур чўкишни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминларни деформациялар бўйича ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 3-боб, 11-параграфда келтирилган тадбирларни қўллаш ҳисобига заминнинг деформацияланиши ҳисобий ва чегаравий қийматларининг ўзгариши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Замин ва бино ва иншоотнинг биргаликда деформацияланишини аниқлаш учун қўлланиладиган заминнинг ҳисобий схемаси мазкур ШНҚнинг 32-бандига мувофиқ танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор таглиги остидаги ўртача босим (р) грунтнинг ҳисобий қаршилиги (R)дан ошмайдиган ҳолларда, пойдевор асосининг деформацияларини ҳисоблаш сиқиладиган қатлам чуқурлиги (Нc) шартли равишда чекланган чизиқли деформацияланувчи ярим фазо кўринишидаги ҳисоблаш схемасини қўллаш орқали амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII ва III хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворларининг асосий деформацияларини дастлабки ҳисоблашда, пойдевор таглиги остидаги ўртача босим грунтнинг ҳисобий қаршилигидан ошмайдиган ҳолларда ҳамда қуйидаги шартлар бажарилганда, чизиқли деформацияланувчи қатлам кўринишидаги ҳисоблаш схемасини қўллашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор кенглиги (диаметри) b ³10 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор таглиги остидаги ўртача босим 150 kPa дан 500 kPa гача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежалаштириш сатҳидан пойдевор қўйиш чуқурлиги d £5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор асосида деформация модули Е ³ 10 Mpa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОчиқ котловандаги грунтларга табиий ва техноген таъсирлар натижасида уларнинг хусусиятлари ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда, замин деформацияларини аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Замин грунти ҳисобий қаршилигини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Пойдевор заминининг деформацияларини мазкур ШНҚнинг 93-бандида келтирилган ҳисобий схемалардан фойдаланиб ҳисоблашда, пойдевор таглиги остидаги ўртача босим р, замин грунтининг ҳисобий қаршилиги R ни қуйидаги 7-формула ёрдамида аниқланадиган қийматидан ошмаслиги керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 4-жадвалидан қабул қилинадиган иш шароити коэффициентлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — коэффициент, унинг қиймати грунтнинг мустаҳкамлик кўрсаткичлари 
бевосита тадқиқотларда аниқланган бўлса — к=1, улар мазкур ШНҚнинг 1-иловаси жадваллари бўйича қабул қилинган бўлса к=1,1 деб қабул қилинади;
бевосита тадқиқотларда аниқланган бўлса — к=1, улар мазкур ШНҚнинг 1-иловаси жадваллари бўйича қабул қилинган бўлса к=1,1 деб қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMg, Мq, Mc — 5-жадвалдан қабул қилинадиган коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkz — коэффициент, b < 10 m бўлганда kz=1 ; b 
10 m бўлганда kz = z0/b + 0,2 (бу ерда z0 = 8 m) тенг деб қабул қилинади;
10 m бўлганда kz = z0/b + 0,2 (бу ерда z0 = 8 m) тенг деб қабул қилинади;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — пойдевор таглиги кенглиги, m (қалинлиги hn бўлган бетон ёки шағал тўшамада b ни қийматини 2 hn га узайтиришга йўл қўйилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 97-бандидаги пойдевор таглигидан паст жойлашган грунтларнинг солиштирма оғирлиги ўрталаштирилган ҳисобий қиймати (ер ости сувлари мавжуд бўлганда сувнинг муаллақ тутиб турувчи таъсирини ҳисобга олиб аниқланади), kN/m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 97-бандидаги пойдевор таглигидан паст жойлашган грунтларнинг солиштирма оғирлиги ўрталаштирилган ҳисобий қиймати, фақат пойдевор таглигидан юқори ётган грунтлар учун, kN/ m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсII — мазкур ШНҚнинг 97-бандидаги бевосита пойдевор таглиги тагида ётган грунтнинг солиштирма илашишини ҳисобий қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1 — ертўласиз бино ва иншоотлар пойдеворининг текисланган майдон сатҳидан жойлаштириш чуқурлиги ёки ички ва ташқи пойдеворларнинг ертўла полидан ўлчанадиган ва миқдори 8-формуладан аниқланадиган жойлаштириш чуқурлиги, плитасимон пойдеворларда d1 қиймати учун плита тубидан текисланган майдон сатҳигача бўлган энг кичик чуқурлик қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdb — ертўла чуқурлиги, текисланган майдон сатҳидан ертўла полигача бўлган масофа, m (чуқурлиги 2 m дан катта бўлган ертўлали бино ва иншоотлар 2 m га тенг деб қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhs — ертўла томондан пойдевор таглигидан юқоридаги грунт қатламининг қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhcf — ертўла поли конструкциясининг қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — ертўла поли конструкциясининг солиштирма оғирлиги ҳисобий қиймати, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚалинлиги hn бўлган бетон ёки шағал тўшамада d1 ни hn қийматгача оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | |||
Грунтлар | Коэффициент gc1 | Бино ва иншоот узунлигининг баландлигига нисбати L/Н қуйидагига тенг бўлганда, бикр конструкцияли иншоотлар учун коэффициент gc2 | |
4 ва ундан ортиқ | 1,5 ва ундан кам | ||
Майда ва чангсимон қумлардан ташқари, қумли тўлдирувчили йирик бўлакли қумлар | 1,4 | 1,2 | 1,4 |
Майда қум | 1,3 | 1,1 | 1,3 |
Чангсимон қумлар Намлиги кам ва нам қумлар | 1,25 | 1,0 | 1,2 |
Сувга тўйинган | 1,1 | 1,0 | 1,2 |
Чангсимон лойли, шунингдек чангсимон-лой тўлган йирик бўлакли грунтлар, грунт ёки тўлдиргичнинг оқувчанлик кўрсаткичи IL £ 0,25 | 1,25 | 1,0 | 1,1 |
Чангсимон лойли, шунингдек чангсимон-лой тўлган йирик бўлакли грунтлар, грунт ёки тўлдиргичнинг оқувчанлик кўрсаткичи 0,25 < IL £ 0,5 | 1,2 | 1,0 | 1,1 |
Чангсимон лойли, шунингдек чангсимон-лой тўлган йирик бўлакли грунтлар, грунт ёки тўлдиргичнинг оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,5 | 1,1 | 1,0 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Қаттиқ (бикр) конструктив схемали бино ва иншоотларга конструкциялари заминларнинг деформациясидан пайдо бўладиган зўриқишларни қабул қилишга махсус, шунингдек, мазкур ШНҚнинг 3-боби, 6-параграфда келтирилган тадбирлар ҳисобига мослашган бино ва иншоотлар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Эгилувчан конструктив схемали бинолар учун коэффициент gc2 =1 га тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. L/Н нинг оралиқ қийматларида коэффициент gc2 интерполяция бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Бўшоқ қумлар учун gс1 ва gс2 = 1 га тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ушбу ШНҚнинг 7-формуласидан пойдеворнинг режадаги шакли қандай бўлишдан қатъи назар қўлланилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар пойдеворнинг таглиги майдони А бўлган доира ёки тўғри кўп бурчак шаклида бўлса, 
деб қабул қилиш керак.
деб қабул қилиш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Грунтлар ва ертўла поли материали солиштирма оғирлигининг мазкур ШНҚнинг 7-формуласига кирадиган ҳисобий қийматини уларнинг норматив қийматларига тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Пойдеворнинг конструкцияси унинг замин билан биргаликда ишлаш шароитини яхшиласа, тегишли асосланган ҳолларда грунтнинг ҳисобий қаршилиги оширилишига йўл қўйилади (масалан, узилган, тирқишли, оралиқ тўшамали пойдеворлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Бурчакларида ўйиқлари бор пойдевор плиталари учун замин грунтининг ҳисобий қаршилигини мазкур ШНҚнинг 6-жадвалидаги kd коэффициентни қўллаб оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. d1 > d (d — пойдеворни текисланган майдон сатҳидан жойлашиш чуқурлиги) бўлса, бунда 7-формуласидагини d1 = d ва db = 0 деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Замин грунтини мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 10-жадваллардаги R0 ни қийматини ҳисобга олиб, 1 ва 2-формулалардан аниқланган ҳисобий қаршилиги R қийматидан 4-5-боблар талабларига асосан пойдеворнинг дастлабки ўлчамларини аниқлаш учун қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал | |||||||
Ички ишқаланиш коэффициенти | Коэффициентлар | Ички ишқаланиш бурчаги, | Коэффициентлар | ||||
jII, град | Мg | Мq | Мс | jII, град | Мg | Мq | Мс |
0 | 0 | 1,00 | 3,14 | 23 | 0,69 | 3,65 | 6,24 |
1 | 0,01 | 1,06 | 3,23 | 24 | 0,72 | 3,87 | 6,45 |
2 | 0,03 | 1,12 | 3,32 | 25 | 0,78 | 4,11 | 6,67 |
3 | 0,04 | 1,18 | 3,41 | 26 | 0,84 | 4,37 | 6,90 |
4 | 0,06 | 1,25 | 3,51 | 27 | 0,91 | 4,64 | 7,14 |
5 | 0,08 | 1,32 | 3,61 | 28 | 0,98 | 4,93 | 7,40 |
6 | 0,10 | 1,39 | 3,71 | 29 | 1,06 | 5,25 | 7,67 |
7 | 0,12 | 1,47 | 3,82 | 30 | 1,15 | 5,59 | 7,95 |
8 | 0,14 | 1,55 | 3,93 | 31 | 1,24 | 5,95 | 8,24 |
9 | 0,16 | 1,64 | 4,05 | 32 | 1,34 | 6,34 | 8,55 |
10 | 0,18 | 1,73 | 4,17 | 33 | 1,44 | 6,76 | 8,88 |
11 | 0,21 | 1,83 | 4,29 | 34 | 1,55 | 7.22 | 9,22 |
12 | 0,23 | 1,94 | 4,42 | 35 | 1,68 | 7,71 | 9,58 |
13 | 0,26 | 2,05 | 4,55 | 36 | 1,81 | 8,24 | 9,97 |
14 | 0,29 | 2,17 | 4,69 | 37 | 1,95 | 8,81 | 10,37 |
15 | 0,32 | 2,30 | 4,84 | 38 | 2,4 | 9,44 | 10,80 |
16 | 0,36 | 2,43 | 4,99 | 39 | 2,28 | 10,11 | 11,25 |
17 | 0,39 | 2,57 | 5,15 | 40 | 2,46 | 10,85 | 11,73 |
18 | 0,43 | 2,73 | 5,31 | 41 | 2,66 | 11,64 | 12,24 |
19 | 0,47 | 2,89 | 5,48 | 42 | 2,88 | 12,51 | 12,79 |
20 | 0,51 | 3,06 | 5,66 | 43 | 3,12 | 13,46 | 13,37 |
21 | 0,56 | 3,24 | 5,84 | 44 | 3,38 | 14,50 | 13,98 |
22 | 0,61 | 3,44 | 6,04 | 45 | 3,66 | 15,6 | 14,64 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Ғовак қумлар учун ушбу ШНҚнинг 7-формуласи бўйича 
ҳолатда ёки ушбу ШНҚнинг 90-бандига мувофиқ аниқланган заминларнинг ҳисобий қаршилиги (R) қиймати штамп синовлари натижалари (камида учта) асосида аниқланиши лозим.
ҳолатда ёки ушбу ШНҚнинг 90-бандига мувофиқ аниқланган заминларнинг ҳисобий қаршилиги (R) қиймати штамп синовлари натижалари (камида учта) асосида аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШтампнинг ўлчамлари ва шакли лойиҳаланаётган пойдевор шакли ва ўлчамларига яқин бўлиши, бироқ майдони 0,5 m2 дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒовак қумлардан ташкил топган заминларнинг ҳисобий қаршилиги (R)ни аниқлаш махсус тадқиқотлар асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Заминларнинг ҳисобий қаршилиги (R) қиймати пойдеворни жойлаштириш чуқурлигида ҳисобланиши, бу чуқурлик ер юзасини кесиб олиб ташлаш ёки тўлдириш орқали режалаштирилган сатҳдан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳада пойдеворларга тўлиқ юк туширишдан олдин кўтармани қуриш талаби келтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоб-китоб қониқарли натижа берса, ертўла полидан пойдевор жойлаштириш чуқурлигини 0,5 m дан кам қилиб белгилашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. jII, сII ва gII ни ҳисобий қийматлари, ишонч даражаси a ни II, чегаравий ҳолат ҳисоблари учун 0,85 тенг деб қабул қилинадиган қийматларида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор таглигидан пастда жойлашган z қалинликдаги грунт қатлами учун қуйидагича аниқланиши лозим: b < 10 m бўлганда z = b/2 ва b < 10 m бўлганда z = z1 + 0,1b (бу ерда z1 = 4 m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор таглигидан пастда ёки юқорида жойлашган грунт қалинлиги чуқурлиги бўйича бир жинсли бўлмаса, унинг хусусиятларини ўртача муаллақ қиймати қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Мазкур ШНҚнинг 7-формуласидаги иш шароити коэффициенти 
ни белгилашда, бикр конструктив схемали бино ва иншоотларга қуйидагилар киритилиши лозим:
ни белгилашда, бикр конструктив схемали бино ва иншоотларга қуйидагилар киритилиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқаватлар ўртасидаги ораёпмалар бутун контури бўйича кўндаланг ва бўйлама деворларга ёки уларнинг орасидаги масофа кичик бўлганда фақат юк кўтарувчи ва кўндаланг деворларга таянадиган панелли, блокли ва ғиштли бинолар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишминоралар, тутун чиқариш қувурлари, доменлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Пойдеворларнинг дастлабки ўлчамлари конструктив ечимларга мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 1 — 3-жадвалларга мувофиқ ҳамда замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги R0 га доир жадвал қийматларига асосан белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Замин энг катта пойдевор таглигидан бошлаб ҳисобланганда, шу пойдеворнинг кенглигини икки баробарга тенг бўлган чуқурликда сиқилувчанлиги катталашмайдиган, текис қалинликдаги горизонтал (нишаблиги 0,1 дан ортиқ эмас) бўлса, II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворлари ўлчамларини аниқлаш учун замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги (R0) қийматларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Замин грунтлари зичланган ёки грунт тўшамалари қилинган ҳолларда, замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги R зичланган грунтларнинг лойиҳада бериладиган физик-механик хусусиятлари ҳисобий қийматларидан келиб чиқиб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Тасмасимон пойдеворлар учун намунали йиғма темир-бетон плитанинг кенглиги ҳисоблар натижасида аниқланган кенгликка тўғри келса, бурчаклари кесилган плиталардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Тасмасимон пойдеворларни плиталарни узлукли жойлаш усули билан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУзуқ-узуқ пойдеворлар замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги (R) мазкур ШНҚнинг 94 — 97-бандларига мувофиқ тасмасимон пойдеворлар каби аниқланиши, бунда, R нинг қиймати кd ни 6-жадвалда қабул қилинадиган қиймати билан оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Ҳисобий қаршилиги оширилган заминларда узуқ-узуқ пойдеворларни қуйидаги ҳолларда қўлламаслик керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформацияланадиган ҳудуд доирасида грунт юзаси зичланмаган ўта чўкувчанлиги бўйича I турдаги грунт шароитида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсейсмиклиги 7 балл ва ундан ортиқ бўлган ҳудудларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Узуқ-узуқ пойдеворларни қуришда бурчаги кесилган плиталардан қуйидагилардан ташқари ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор остида ғовакли қумлар бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш ҳудудини сейсмиклиги 7 балл ва ундан юқори бўлганда (бундай ҳолларда бурчаги кесилган плиталардан, уни узлуксиз тасма кўринишида ётқизиб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот атрофида грунтлар биртекис бўлмаган қатламли бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор таглигидан пастда оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,5 бўлган лойли грунтдан иборат бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Намунали йиғма темир-бетон плиталар кенглиги пойдеворни ҳисоблар натижасида аниқланган кенглигига мос келса, тўғри бурчакли шаклдаги ва бурчаклари кесилган плиталарни узлуксиз тасма кўринишида ётқизиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, замин грунтини мазкур ШНҚнинг 7-формуласи орқали аниқланган ҳисобий қаршилиги (R) 111-банд асосида оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоб-китоб асосида аниқланган пойдевор кенглиги стандарт йиғма плитанинг кенглигига мос келмаган ҳолатларда, узлукли пойдеворлар лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминнинг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 7-формула ҳисоблари асосида ошириб лойиҳаланаётган узиқ-узиқ пойдеворлар учун ошиш коэффициенти ушбу ШНҚнинг 7-жадвалида келтирилган қийматдан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тўғри бурчак шаклидаги пойдеворлар учун эса ундан ташқари kd мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилган қийматидан ҳам катта бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал | |||
Пойдеворли плиталар кўриниши | Грунтлар учун kd коэффициенти | ||
Қумлар (ғовак қумлар бундан мустасно), ғоваклик коэффициенти е да | |||
е £ 0,5 | е = 0,6 | е ³ 0,7 | |
Лойли грунтларда,оқувчанлик кўрсаткичи IL бўлганда | |||
IL £ 0 | IL = 0,25 | IL ³ 0,5 | |
Тўғри тўрт-бурчакли | 1,3 | 1,15 | 1,0 |
Бурчак кесиклари билан | 1,3 | 1,15 | 1,15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. е ва IL нинг оралиқ қийматларидаги коэффициент kd интерполяция бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Бурчаклари кесилган плиталар учун коэффициент kd мазкур ШНҚнинг 94-бандига мувофиқ, R нинг ошишини ҳисобга олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Ўзгарувчан бикрликдаги оралиқ тўшамали пойдеворлар учун бетон қисми остидаги замин грунтини ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 7-формуласи ёрдамида аниқланиши, бунда пойдевор бетон қисми остидаги замин грунтини ҳисобий қаршилиги 2R дан кичик эмас қилиб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Бурчакли кесимли ва узуқ-узуқ тасма пойдеворларнинг чўкиши ҳисоблари пойдеворнинг умумий майдонига нисбатан ўртача босимни ҳисобга олган ҳолда, яхлит тасма пойдевор ҳисоблари каби амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ушбу майдон плиталар орасидаги бўшлиқлар ва бурчак кесимларини ҳам ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
7-жадвал |
|
|
Тасмасимон пойдеворнинг ҳисобий кенглиги b, m |
Узиқ-узиқ пойдеворнинг кенглиги bb, m |
k'd |
Тасмасимон пойдеворнинг ҳисобий кенглиги b, m |
Узиқ-узиқ пойдеворнинг кенглиги bb, m |
k'd |
|
1,3 |
1,4 |
1,07 |
2,3 |
2,4 |
1,1 |
|
1,5 |
1,6 |
1,11 |
2,5 |
2,8 |
1,17 |
|
1,7 |
2 |
1,18 |
2,6 |
2,8 |
1,15 |
|
1,8 |
2 |
1,17 |
2,7 |
2,8 |
1,12 |
|
1,9 |
2 |
1,09 |
2,9 |
3,2 |
1,13 |
|
2,1 |
2,4 |
1,18 |
3 |
3,2 |
1,11 |
|
2,2 |
2,4 |
1,13 |
3,1 |
3,2 |
1,09 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Икки тирқишли (кўп тирқишли) пойдеворни замини грунтини ҳисобий қаршилиги R ни, уни ҳар бир элементи учун мазкур ШНҚнинг 7-формуласидан алоҳида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор қалинлиги t 
0,4 m ва пойдевор замини чўкиши s 
0,7 su бўлса, мазкур ШНҚнинг 95-бандига асосан кўп тирқишли пойдевор таглиги остидаги замин грунтининг ҳисобий қаршилиги R ни 1,3 марта оширишга йўл қўйилади.
0,4 m ва пойдевор замини чўкиши s 0,7 su бўлса, мазкур ШНҚнинг 95-бандига асосан кўп тирқишли пойдевор таглиги остидаги замин грунтининг ҳисобий қаршилиги R ни 1,3 марта оширишга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Мавжуд иншоотлар заминига тушаётган юкламалар ортганда (реконструкция вақтида) замин тупроқларининг ҳисобланган қаршилиги уларнинг физик-механик хусусиятлари тўғрисидаги маълумотларга мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдеворлар ва бино ва иншоотнинг пойдевор усти конструкцияларининг тури ҳамда ҳолати, бино ва иншоотнинг фойдаланиш давомийлиги, пойдеворларга тушаётган юкламалар ортиши натижасида кутилаётган қўшимча чўкишлар ва уларнинг қўшни бино ва иншоотларга таъсири ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича ҳисобланган замин грунтининг ҳисобий қаршилиги (R) ни, ушбу ШНҚнинг 16-формуласи асосида пойдевор таглигидаги ўртача босим p = R бўлганда олинган пойдевор заминининг ҳисобий чўкиши s ва чегаравий чўкиш su нисбатига кўра оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдевор таглигидаги босимнинг оширилган қиймати қуйидаги ҳолларда RП нинг оширилган ҳисобий қаршилигининг тавсия этилган қийматларидан ошмаслиги лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs
0,4 su — RП = 1,2 R;
0,4 su — RП = 1,2 R;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs ³ 0,7 su — RП = R;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,7 su > s > 0,4 su — RП — интерполяция орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs £ 0,4su бўлганда, RП = 1,3 R деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор таглиги бўйича ўртача босимнинг оширилган қиймати RП нинг кўпайтирилган ҳисобий қаршилиги билан чекланган ҳолда, пойдевор асосининг деформациясини чегаравий қийматнинг 80 фоизидан оширмаслиги ва мазкур ШНҚнинг 3-боби 9-параграфида келтирилган талабларга мувофиқ, юк кўтариш қобилияти бўйича асосни ҳисоблаш шартидан келиб чиқадиган босим қийматидан юқори бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Заминнинг сиқиладиган қатлами чегарасида пойдевор таглигидан z чуқурликда мустаҳкамлиги юқорида ётган қатламлар грунти мустаҳкамлигидан паст бўлган грунт қатлами мавжуд бўлганда, пойдевор ўлчамлари кучланиш йиғиндиси sz учун қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 118-банди бўйича пойдевор таглигидан z чуқурликда грунтдаги вертикал кучланишлар, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRz — z чуқурликдаги мустаҳкамлиги паст грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa, эни bz бўлган шартли пойдевор учун мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича ҳисобланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbz қуйидагига тенг, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAz = N/szp; a = (l — b)/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — пойдевордан заминга узатиладиган вертикал юклама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl ва b — мос равишда пойдеворнинг узунлиги ва эни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Марказдан ташқари юклама тушаётган пойдевор четида грунтга тушаётган босимни, пойдеворнинг грунтга ботиб кирганлигини ва пойдевор усти конструкцияларининг қаттиқлигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭгилувчи момент пойдеворнинг ҳар қайси ўқи бўйлаб таъсир қилганда, чеккадаги босим 1,2R дан ва бурчаклардаги нуқталарда 1,5 R дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, R — замин грунтининг мазкур ШНҚнинг 94 — 112-бандларига мувофиқ аниқланадиган ҳисобий қаршилиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Номарказий юкланган пойдеворларни ҳисоблашда босим эпюрасини трапеция ва учбурчак шаклида бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қисқартирилган узунликда ва мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ тенг таъсир этувчи юкнинг нисбий эксцентриситети е > l/b бўлганда, пойдевор таглигини грунтдан қисман кўтарилишини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтарувчанлиги 75 t ва ундан ортиқ бўлган кўприксимон кран билан жиҳозланган бино устини пойдевори ҳамда краннин юк кўтарувчанлиги 15 t юқори бўлган очиқ кран эстакадалари устуни пойдевори, минора туридаги бино ва иншоотлар (қувур, домен) учун, шунингдек замин грунтини ҳисобий қаршилиги R< 150 kPa бўлган барча турдаги бино ва иншоотлар учун пойдевор ўлчамлари босим эпюраси четки босимлар нисбати pmin/pmax ³ 0,25 бўлган трапеция шаклида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚолган ҳолларда, кўприксимон кранли бино ва иншоотнинг пойдевори учун тенг таъсир этувчи юкнинг нисбий эксцентриситети е, l/b тенг бўлган учбурчак эпюрага йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОсма транспорт ускунали крансиз биноларнинг пойдеворлари учун пойдевор таг қисмининг узунлигидан 1/4 қисмидан ортиқ бўлмаган масофада ноль ординатали учбурчаклик босим эпюрасига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ҳолат тенг таъсир этувчи кучнинг нисбий экссентриситети e нинг l/6 дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКатта моментли юкламалар мавжуд бўлган ҳолларда, четки босимларни камайтириш мақсадида анкерли пойдеворлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Четки босимнинг қиймати р, kPa қуйидаги 11-формуладан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбий эксцентриситет е/l £ 1/6 бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнисбий эксцентриситет е/l > 1/6 бўлганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — заминни деформацияга ҳисоблашда аниқланадиган пойдевор ва уни кесилган жойларидаги грунт оғирлигидан ташқари, заминга таъсир қилаётган вертикал юклар йиғиндиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — пойдевор таглиги майдони, m 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgmt — пойдевор таглигидан юқорида жойлашган пойдевор танаси, грунт ва полнинг солиштирма оғирлигининг ўртача муаллақ қиймати, 20 kN/m3 га тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — пойдевор қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — миқдори пойдеворни грунтга жойлашиш чуқурлигини ва юқорида жойлашган конструкцияни тарқатиш таъсирини ҳисобга олиб ёки уни ҳисобга олмай аниқланадиган, пойдевор таглигига таъсир этаётган барча тенг таъсир этувчи юклар моменти, kN×m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — пойдевор таглиги майдони қаршилик моменти, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC0 — тенг таъсир этувчи юкни қўйилиш нуқтасидан уни ўқи бўйлаб пойдевор четигача бўлган масофа, m, унинг қиймати қуйидаги 13-формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише — пойдевор таглигига таъсир қилаётган юкнинг эксцентриситети, m қуйидаги 14-формуладан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-расм. Марказий ва номарказий юк таъсирида пойдевор таглигидаги босим эпюраси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша-г — полга юк таъсир қилмаганда; д-з — интенсивлиги q бўлган узлуксиз тенг тақсимланган юк таъсирида; а ва д — марказий юк таъсирида; б ва е — юк эксцентритети е< 1/6 бўлганда; в ва ж — е = 1/6 бўлганда; г ва з — е > 1/6 бўлганда (пойдевор грунтдан қисман ажралган ҳолда)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Тўғри бурчакли пойдевор х ва у ўқларига параллел бўлган иккита йўналишда таъсир қилаётган Мх ва Му, моментлар мавжуд бўлганда, бурчак нуқталаридаги энг катта босим Рmах, kPa, қуйидаги 15-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN, A, 
W — мазкур ШНҚнинг 11-формуласи каби қабул қилинади.
W — мазкур ШНҚнинг 11-формуласи каби қабул қилинади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Полларда q интенсивликдаги бир текис тақсимланган узлуксиз юк мавжуд бўлганда, ушбу ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ пойдевор тагликдаги босимнинг четки ва ўрта эпюраларини q юкка ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳалаштиришга оид технологик топшириқда каттароқ қиймат кўрсатилмаган бўлса, саноат бинолари полларига тушадиган q юкламани 20 kPa га тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Пойдевор заминининг чўкишини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Пойдевор заминнинг чўкиши s (сm), чизиқли деформацияланувчи ярим фазо кўринишидаги ҳисоблаш схемасидан фойдаланган ҳолда мазкур ШНҚнинг 93-бандига мувофиқ, қуйидаги 16-формула асосида қатламма-қатлам қўшиш усули билан аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — қиймати 0,8га тенг бўлган ўлчамсиз коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 119-банди бўйича пойдевор таглиги марказидан ўтувчи вертикал бўйича, i — грунт қатламидаги ташқи юкдан ҳосил бўладиган вертикал нормал кучланишнинг (бундан буён матнда вертикал кучланиш деб юритилади) ўртача қиймати, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — қиймати пойдеворни 0.4 кенглигидан кичик қабул қилинадиган грунт i — қатламининг қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — грунт i — қатламининг бирламчи юклаш чизиғидан аниқланадиган деформация модули, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 120-банди бўйича пойдевор таглиги марказидан ўтувчи вертикал бўйича i — грунтнинг қатламидаги котлованни қазишда олиб ташланган унинг ўз оғирлигидан юкдан ҳосил бўладиган вертикал кучланишнинг ўртача қиймати, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕе,i — грунт i — қатламининг иккиламчи юкланиш чизиғидан аниқланадиган деформация модули, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — заминнинг сиқиладиган қатлам бўлинган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, замининг чуқурлиги бўйича вертикал кучланишлар тарқалиши мазкур ШНҚнинг 2-расмида келтирилган схемага мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун деформация модули Ее,i ни тажриба асосида аниқланган маълумотлари мавжуд бўлмаганда Ее,i = 5 Еi деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт i — қатламидаги кучланишни ўртача szp,i ва szg,i қийматларини юқори zi-1 ва пастки zi чегара қатламларидаги мос келадиган кучланиш ярим йиғиндиси каби ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚазилаётган котлованда бино ва иншоотни қуришда вертикал кучланишларнинг қуйидаги учта қийматини фарқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszg — қурилиш бошланмасдан олдин грунтнин ўз оғирлигидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszu — котлован қазилгандан кейин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz — иншоот қурилганидан сўнг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор заминнинг ўртача чўкишини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 16-формуласида қўлланиладиган барча миқдорларни пойдевор марказидан ўтувчи вертикал бўйича эмас, балки марказ билан бурчак ўртасидаги нуқта (тўғри бурчакли пойдеворлар учун) ёки марказдан rc = (r1 + r2)/2 масофада жойлашган нуқта орқали ўтувчи вертикал бўйича аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда, r1 — доиравий ёки ҳалқасимон пойдеворнинг ички радиуси, r2 — ташқи радиуси (доиравий пойдевор учун r1 = 0).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚозиқли пойдеворни чўкишга ҳисоби ШНҚ 2.02.03-21 нинг қўшимча талаблари орқали бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-расм. Чизиқли деформацияланувчи ярим фазода вертикал кучланишларнинг тақсимланиш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDL — текислаш сатҳи, NL — табиий рельеф юзаси сатҳси; FL — пойдевор таглиги сатҳси; WL — ер ости сувлари сатҳи; В,С — сиқиладиган қатламнинг пастки чегараси; d ва dп — мос равишда текислаш сатҳи ва табиий рельеф сиртидан пойдеворнинг жойлашиш чуқурлиги; b — пойдевор эни; р — пойдевор остидаги ўртача босим; szg ва szg,0 — пойдевор таглигидан z чуқурликда ва пойдевор таглиги сатҳида грунтнинг хусусий оғирлигидан тушадиган вертикал зўриқиш; szp ва szp,0 — пойдевор таглигидан z чуқурликда i — қатламнинг ўртасида ҳандакдан чиқарилган грунтнинг ўз оғирлигидаги зўриқиш; Нс — сиқиладиган қатлам чуқурлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Ташқи юклардан ҳосил бўладиган вертикал кучланиш szp= sz — szu пойдеворни ўлчамлари, шакли ва жойлашиш чуқурлиги, пойдевор таглигида босимни грунтга тақсимланиши ва замин грунти хоссаларига боғлиқ равишда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўғри бурчакли, айлана шаклли ва тасмасимон пойдеворлар учун 
қийматлари (kPa) пойдевор таглигидан z чуқурликда, таглик марказидан ўтувчи вертикал бўйлаб қуйидаги 17-формула орқали аниқланади:
қийматлари (kPa) пойдевор таглигидан z чуқурликда, таглик марказидан ўтувчи вертикал бўйлаб қуйидаги 17-формула орқали аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — нисбий чуқурлик x, ни 2z/b га тенг бўлган қийматига боғлиқ равишда ушбу ШНҚнинг 8-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — пойдевор таглиги остидаги ўртача босим, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Тўғри бурчакли, айлана шаклли ва тасмасимон пойдеворлар таглигидан z чуқурликда, пойдевор таглиги сатҳида грунтнинг ўз оғирлигидан ҳосил бўладиган вертикал кучланиш szg = szg — szu, kPa қуйидаги 18-формула орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — нисбий чуқурлик x, ни 2z/b га тенг бўлган қийматига боғлиқ равишда ушбу ШНҚнинг 8-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор таглиги сатҳида грунтни ўз оғирлигидан ҳосил бўладиган вертикал кучланиш, kPa (қирқиб текислашда 
= g'd, текисланмаган ва грунтни тўкиб текисланганда 
= g'd, бунда, g' — мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ тагликдан юқорида жойлашган грунтни солиштирма оғирлиги, kN/m3; d ва dn, m).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, szg ни ҳисоблашда пойдеворни эмас, котлованни режадаги ўлчамларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Чуқурлиги 5 m дан кичик бўлган котлованларда қуриладиган пойдеворларнинг чўкишини ҳисоблашда мазкур ШНҚниннг 16-формуласидаги иккинчи қўшилувчини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Пойдевор таглигидаги ўртача босим қиймати р £ 
, бўлса, пойдевор заминининг чўкиши s қуйидаги 19-формулага асосан аниқланиши керак:
, бўлса, пойдевор заминининг чўкиши s қуйидаги 19-формулага асосан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, 
,i, hi, Ее,i ва n — худди мазкур ШНҚнинг Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Вертикал бўйича тўғри бурчакли пойдевор бурчагидаги нуқтасидан ўтадиган, пойдевор таглигидан z чуқурликдаги ташқи юкдан ҳосил бўладиган вертикал кучланиш 
,с, kPa, қуйидаги 20-формулага асосан аниқланиши лозим:
,с, kPa, қуйидаги 20-формулага асосан аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa, 
= z/b қийматига кўра мазкур ШНҚнинг 8-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент;
= z/b қийматига кўра мазкур ШНҚнинг 8-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — пойдевор таглиги остидаги ўртача босим, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Пойдевор тагидан z чуқурликда жойлашган ихтиёрий А нуқтадан ўтувчи вертикал бўйлаб кучланишлар (
zр,сj, kPa) (пойдевор тагидаги босими R га тенг бўлган қурилаётган пойдевор ичида ёки ташқарисида) тўртта шартли пойдеворнинг мазкур ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ бурчак нуқталаридаги 
zр,сj, kPa кучланишларни алгебраик қўшиш орқали қуйидаги 21-формула бўйича аниқлаш керак:
zр,сj, kPa) (пойдевор тагидаги босими R га тенг бўлган қурилаётган пойдевор ичида ёки ташқарисида) тўртта шартли пойдеворнинг мазкур ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ бурчак нуқталаридаги zр,сj, kPa кучланишларни алгебраик қўшиш орқали қуйидаги 21-формула бўйича аниқлаш керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Вертикал бўйича пойдевор таглигидан z чуқурликда ҳисобланаётган пойдевор марказидан ўтувчи қўшни пойдевор ёки туташ майдондаги юкни (қайта тўлдирилган грунт оғирлигини ҳам қўшиб) таъсирини ҳисобга олиб ҳисобланадиган кучланиш szр,nf, kPa, ушбу формула орқали аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобланаётган пойдевор марказидан ўтувчи вертикал бўйлаб, пойдевор тагидан z чуқурликдаги вертикал кучланишлар (
zр,nf, kPa) қўшни пойдеворлар ёки туташ майдонлардаги юкламалар таъсирини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 22-формула ёрдамида аниқлаш лозим:
zр,nf, kPa) қўшни пойдеворлар ёки туташ майдонлардаги юкламалар таъсирини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 22-формула ёрдамида аниқлаш лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ташқи юклардан ҳосил бўладиган вертикал кучланиш, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zр,ai — қўшни пойдевор ёки юкдан ҳосил бўлган вертикал кучланиш;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — таъсир этувчи пойдеворлар ёки юклар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Замин юзасида q, kPa интенсивликдаги узлуксиз бир текис тақсимланган юклама мавжуд бўлганда (текислаш учун қилинган кўтарманинг оғирлигидан) 
zр,nf нинг қиймати мазкур ШНҚнинг 22-формуласига кўра исталган z чуқурлик учун 
zр,nf = 
zр + q формуласи орқали аниқланиши керак.
zр,nf нинг қиймати мазкур ШНҚнинг 22-формуласига кўра исталган z чуқурлик учун zр,nf = zр + q формуласи орқали аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал | ||||||||
| Пойдевор учун а коэффициенти қиймати | |||||||
Юмалоқ | Томонлари нисбати h = l/b га тенг бўлган тўғри тўртбурчак | Тасмасимон (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 |
0,4 | 0,949 | 0,960 | 0,972 | 0,975 | 0,976 | 0,977 | 0,977 | 0,977 |
0,8 | 0,756 | 0,800 | 0,848 | 0,866 | 0,876 | 0,879 | 0,881 | 0,881 |
1,2 | 0,547 | 0,606 | 0,682 | 0,717 | 0,739 | 0,749 | 0,754 | 0,755 |
1,6 | 0,390 | 0,449 | 0,532 | 0,578 | 0,612 | 0,629 | 0,639 | 0,642 |
2,0 | 0,285 | 0,336 | 0,414 | 0,463 | 0,505 | 0,530 | 0,545 | 0,550 |
2,4 | 0,214 | 0,257 | 0,325 | 0,374 | 0,419 | 0,449 | 0,470 | 0,477 |
2,8 | 0,165 | 0,201 | 0,260 | 0,304 | 0,349 | 0,383 | 0,410 | 0,420 |
3,2 | 0,130 | 0,160 | 0,210 | 0,251 | 0,294 | 0,329 | 0,360 | 0,374 |
3,6 | 0,106 | 0,131 | 0,173 | 0,209 | 0,250 | 0,285 | 0,319 | 0,337 |
4,0 | 0,087 | 0,108 | 0,145 | 0,176 | 0,214 | 0,248 | 0,285 | 0,306 |
4,4 | 0,073 | 0,091 | 0,123 | 0,150 | 0,185 | 0,218 | 0,255 | 0,280 |
4,8 | 0,062 | 0,077 | 0,105 | 0,130 | 0,161 | 0,192 | 0,230 | 0,258 |
5,2 | 0,053 | 0,067 | 0,091 | 0,113 | 0,141 | 0,170 | 0,208 | 0,239 |
5,6 | 0,046 | 0,058 | 0,079 | 0,099 | 0,124 | 0,152 | 0,189 | 0,223 |
6,0 | 0,040 | 0,051 | 0,070 | 0,087 | 0,110 | 0,136 | 0,173 | 0,208 |
6,4 | 0,036 | 0,045 | 0,062 | 0,077 | 0,099 | 0,122 | 0,158 | 0,196 |
6,8 | 0,031 | 0,040 | 0,055 | 0,069 | 0,088 | 0,110 | 0,145 | 0,185 |
7,2 | 0,028 | 0,036 | 0,049 | 0,062 | 0,080 | 0,100 | 0,133 | 0,175 |
7,6 | 0,024 | 0,032 | 0,044 | 0,056 | 0,072 | 0,091 | 0,123 | 0,166 |
8,0 | 0,022 | 0,029 | 0,040 | 0,051 | 0,066 | 0,084 | 0,113 | 0,158 |
8,4 | 0,021 | 0,026 | 0,037 | 0,046 | 0,060 | 0,077 | 0,105 | 0,150 |
8,8 | 0,019 | 0,024 | 0,033 | 0,042 | 0,055 | 0,071 | 0,098 | 0,143 |
9,2 | 0,017 | 0,022 | 0,031 | 0,039 | 0,051 | 0,065 | 0,091 | 0,137 |
9,6 | 0,016 | 0,020 | 0,028 | 0,036 | 0,047 | 0,060 | 0,085 | 0,1 32 |
10,0 | 0,015 | 0,019 | 0,026 | 0,033 | 0,043 | 0,056 | 0,079 | 0,126 |
10,4 | 0,014 | 0,017 | 0,024 | 0,031 | 0,040 | 0,052 | 0,074 | 0,122 |
10,8 | 0,013 | 0,016 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,049 | 0,069 | 0,117 |
11,2 | 0,012 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,035 | 0,045 | 0,065 | 0,113 |
11,6 | 0,011 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,033 | 0,042 | 0,061 | 0,109 |
12,0 | 0,010 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,031 | 0,040 | 0,058 | 0,106 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-жадвалдаги белгилар: b — пойдевор эни ёки диаметри, l — пойдевор узунлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. А юзали мунтазам кўпбурчаклик шаклидаги тагликли пойдевор учун a нинг қиймати 
радиусли айлана шаклли пойдеворлар каби қабул қилиниши лозим.
радиусли айлана шаклли пойдеворлар каби қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. 
ва hi нинг оралиқ қийматлари учун a коэффициентлари интерполяция усули орқали аниқланиши керак.
ва hi нинг оралиқ қийматлари учун a коэффициентлари интерполяция усули орқали аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-расм. Бурчакли нуқталар усули билан қўшни пойдевор таъсирини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланаётган пойдевор асосидаги вертикал кучланишларни аниқлаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — ҳисобланаётган 1 ва таъсир этувчи 2 пойдеворнинг жойлашиш схемаси; б — сохта пойдеворларнинг j — пойдеворга 21-формулада 
zр,сj кучланишлар ишорасини кўрсатган ҳолда бурчак остида жойлашиш схемаси
zр,сj кучланишлар ишорасини кўрсатган ҳолда бурчак остида жойлашиш схемасиҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Пойдевор таглигидан z чуқурликда жойлашган қатлам чегарасида грунтнинг ўз оғирлигидан тушадиган вертикал самарали кучланиш (сзг, kPa) қуйидаги 23-формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg' — пойдевор таглигидан юқори ётган грунтнинг ўртача солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdn — m, мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgi ва hi — мос равишда пойдевор таглигидан z чуқурликдаги чегарасидан юқорида жойлашган грунт и-қатламининг солиштирма оғирлиги ва қалинлиги, kN/ m3, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиши — қатлам чегарасидаги ғовак босим, kN/ m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСувга тўйинмаган грунтлар учун ғовак босим миқдори нолга тенг деб қабул қилиниши керак (и = 0).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган грунтларнинг солиштирма оғирлигини фильтрация коэффициенти 1´10-5 m/d дан катта ва IL > 0,25 (лойли грунтлар учун) бўлганда, сувнинг муаллақ тутиб турувчи таъсирини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган грунтларнинг солиштирма оғирлигини фильтрация коэффициенти 1´10-5 m/d дан кичик ва IL > 0,25 (лойли грунтлар учун) бўлганда сувнинг муаллақ тутиб турувчи таъсирини ҳисобга олмасдан қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу қатламда ва ундан пастда 
zg ни аниқлашда кўрилаётган чуқурликдан юқоридаги сув босими устунини ҳисобга олиш лозим.
zg ни аниқлашда кўрилаётган чуқурликдан юқоридаги сув босими устунини ҳисобга олиш лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Заминнинг сиқиладиган қатлами пастки чегараси 
шарт бажариладиган z = Нc чуқурликда қабул қилиниши керак.
шарт бажариладиган z = Нc чуқурликда қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сиқиладиган қатлам чуқурлиги, Нmin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb£ 10 m бўлганда, b /2 га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10Jb £ 60 m бўлганда, (4 + 0,1б) га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb > 60 m бўлганда, 10 m га тенг қийматларидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮқорида келтирилган шартлар бўйича аниқланган Нс чуқурлик чегарасида деформация модули Е> 100 MPa тенг бўлган грунт қатлами жойлашган бўлса, сиқилган қатламни ушбу грунтнинг устки қисмигача қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНс қатламнинг тагига ёки тубига мос келадиган қийматларнинг минимал қийматини қуйидагича ҳолларда қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқоридаги шартларга асосан аниқланган сиқилган қатламнинг пастки чегараси деформация модули Е £ 7 MPa бўлган грунт қатламида ёки бундай қатлам тўғридан-тўғри z = Нс чуқурлигидан пастда жойлашган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу қатлам сиқиладиган қатламга киритилса ва 
шарти бажарилса.
шарти бажарилса.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПлитасиман пойдеворнинг ҳар хил нуқталарини чўкишини ҳисоблашда сиқилган қатламнинг чуқурлигини бутун пойдевор режаси доирасида (унинг таркибида деформация модули Е > 100 MPa бўлган грунтлар мавжуд бўлмаганда) ўзгармас деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Янги бино ва иншоотни қуришда ёки қурилган ҳудуддаги бино ва иншоотни реконструкция қилишда қурилиш ҳудудини ўраб турган бино ва иншоотлар заминини янги (реконструкция қилинаётган) бино ва иншоот таъсирида қўшимча деформацияланишини мазкур ШНҚнинг 11-боби талаблари асосида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Пойдеворнинг қийшайишини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Айрим пойдеворлар ёки бино ва иншоотларнинг қийматини ҳисоблашда пойдевор таглиги сатҳидаги моментни, қўшни пойдеворларнинг сатҳини, ёндош майдонларга тушадиган юкламаларни ва заминнинг нотекис сиқилишини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларнинг қийшайишини аниқлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг чуқурлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор усти конструкциясининг бикрлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор (иншоот)нинг нишаблиги туфайли юклама эксцентриситетини йўл қўйиладиган ошишини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Марказдан ташқари юк таъсиридан пойдевор қийшайиши i қуйидаги 24-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишке — мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидан қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ ва ν — мос равишда замин грунтининг деформация модули kPa ва кўндаланг деформация коэффициенти (ν қиймати ушбу ШНҚнинг 10-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин бир жинсли бўлмаган ҳолда, D қийматлари ушбу ШНҚнинг 11-бандига мувофиқ сиқиладиган қатлам чегарасида ўртача катталикда олиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН — пойдевор таглиги сатҳида пойдеворга тушадиган барча юкламаларнинг вертикал тенг таъсир этувчиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише — эксцентриситет, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — айлана шаклли пойдевор диаметри ёки тўғри тўртбурчак пойдеворининг момент таъсир қиладиган томони, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА юзали тўғри кўпбурчак бўлган пойдевор учун 
қабул қилиниши керак.
қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Заминнинг бир хил бўлмаган сиқилишидан ҳосил бўладиган пойдеворнинг қийшайишини сонли усулларда (масалан, чекли элементлар усулида) аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал | |||||||
Пойдевор шакли ва моментининг таъсир қилиш йўналиши | h = l/b га, тенг бўлганда ke коэффициент қиймати | ||||||
1 | 1,2 | 1,5 | 2 | 3 | 5 | 10 | |
Момент катта томони бўйлаб йўналган тўғрибурчакли | 0,50 | 0,57 | 0,68 | 0,82 | 1,17 | 1,42 | 2,00 |
Момент кичик томони бўйлаб йўналган тўғрибурчакли | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,07 |
Доира | 0,75 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал | |
Грунтлар | v кўндаланг деформация коэффициенти |
Йирик бўлакли грунтлар | 0,27 |
Қумлар ва лойли қумлар | 0,30 — 0,35 |
Қумли лойлар | 0,35 — 0,37 |
Лойлар оқувчанлик кўрсаткичи IL да: | |
IL £ 0 | 0,20 — 0.30 |
0 < IL £ 0,25 | 0,30 — 0,38 |
0,25 < IL £ 1 | 0,38 — 0,45 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. ν кичик қиймати грунтнинг катта зичлигида қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ни ўртача қийматини (сиқилиш қатлами Нс чегарасида), kPa-1, қуйидаги 26-формулага асосан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАi — мазкур ШНҚнинг 118-банди бўйича грунтнинг i — қатлами чегарасида пойдевор таглиги остидаги якка босимдан пайдо бўладиган вертикал кучланишларнинг эпюраси юзи бўлиб, унинг қиймати Аi = 
zp,ihi формула орқали аниқланиши керак;
zp,ihi формула орқали аниқланиши керак;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi, vi, hi — мос равишда деформация модули, MPa, кўндаланг деформация коэффициенти ва i — қатлам грунти қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНс — мазкур ШНҚнинг 128-бандидан аниқланадиган сиқилган қатлам, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — сиқилган қатлам Нс чегарасидаги, Е ва ν ни қийматлари фарқ қиладиган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Пойдеворлар заминнинг чегаравий деформациялари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Замин ва бино ва иншоотнинг биргаликдаги деформациясининг чегаравий қийматлари (su,s ва su,f ) қуйидаги омиллар асосида аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотларнинг деформацияларига қўйиладиган технологик ёки меъморий талаблар (бино ёки иншоотнинг, унинг айрим элементлари ва ускуналарнинг лойиҳадаги сатҳлари ва вазиятлари ўзгариши, лифтлар, кранлар, элеваторларнинг кўтариш қурилмалари) — su,s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструкцияларнинг мустаҳкамлиги, устуворлиги ва дарзларга бардошлилиги, бино ёки иншоотнинг умумий устуворлигига қўйиладиган талаблар, su,f .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Ушбу s £ su,s шартга риоя қилишни текшириш намунавий ва якка лойиҳаларни ишлаб чиқиш давомида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур текшириш лойиҳаларда бино ва иншоот конструкцияларини мустаҳкамлик, устуворлик ва дарсга бардошлиликка ҳисоблашлардан сўнг бино ва иншоотнинг замин билан ўзаро таъсирини ҳисоблаш таркибида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Конструкцияларнинг мустаҳкамлиги, устуворлиги ва дарсга бардошлилиги шартлари бўйича замин ва бино (иншоот)нинг биргаликдаги деформациясини чегаравий қийматлари (su,f )ни лойиҳалаш жараёнида бино (иншоот)нинг замин билан ўзаро таъсирлашувини ҳисоблаш асосида белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкцияларда заминнинг нотекис чўкишидан зўриқишлар пайдо бўлмайдиган конструкциялар (ҳар хил шарнирли тизимлар) учун, шунингдек қаттиқ (бикр) ва мустаҳкам бино ва иншоотлар (минорасимон бинолар, домналар) учун тегишли асосланганда чегаравий (su,f ) қийматни белгиламасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Бино ва иншоотларнинг намунавий лойиҳаларини ишлаб чиқишда su,s ва su,f қийматларига асосланиб, лойиҳаларни маҳаллий грунт шароитларига мослаштириш жараёнида заминларнинг деформацияларини ҳисоблашни соддалаштирувчи ва уларнинг қўлланилиши мумкинлигини аниқловчи қуйидаги мезонларни белгилаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот режаси доирасидаги грунтларнинг ўртача деформация модулининг турли қийматларига ёки заминнинг ўртача чўкишига мос келадиган замин грунтларининг сиқилувчанлиги ўзгарувчанлик даражасининг чегаравий қийматлари aЕ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотнинг ноль қаттиқлигига мос келадиган замин деформацияларининг чегаравий нотекислиги
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминларни деформациялар бўйича ҳисоблаш талаб қилинмайдиган грунтлар рўйхати, уларнинг энг оддий хусусиятлари ва хоссалари кўрсатилган ҳолда, шунингдек мавжуд бўлса қатламланиш хусусиятлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотнинг режаси чегарасида чегарасидаги заминлар грунтларнинг деформацияланиш модули 
нинг ўртача қийматини ўртача муаллақ сифатида чуқурлик бўйича ва иншоот режасидаги грунтларнинг сиқилувчанлиги ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
нинг ўртача қийматини ўртача муаллақ сифатида чуқурлик бўйича ва иншоот режасидаги грунтларнинг сиқилувчанлиги ўзгаришларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Бино ва иншоотнинг конструкциялари пойдевор билан ўзаро таъсирлашувда ҳосил бўладиган кучларга ҳисобланган бўлмаса ва лойиҳалаш топшириғида su,s қийматлари белгиланмаган бўлса, пойдевор деформацияларининг чегаравий қийматларини ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Ҳисобий чўкиш қиймати 8 cm катта бўлган иншоот лойиҳасида қуйидагича чора-тадбирлар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишни амалга оширишга тегишли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик коммуникациялари кириш ва чиқиш жойида лойиҳадаги нишаблигини ўзгаришига йўл қўймайдиган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкоммуникацияларни бино ва иншоотнинг девори билан кесишган жойларида бутунлигини таъминловчи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-жадвал | |
Бино ва иншоотлар | Грунт шароитларининг вариантлари |
1. Ишлаб-чиқариш бинолари | |
Нотекис чўкишларни унча сезмайдиган кўтарувчи конструкцияли бир қаватли бинолар (фермалар, ригеллар, шарнирли таянадиган, алоҳида пойдеворлардаги пўлат ёки темир-бетон каркас) ва юк кўтарувчанлиги 50 t гача бўлган кўприксимон kPaнлар Устунлар тўри 6х9 m дан ортиқ бўлмаган кўп қаватли (6 қаватгача) бинолар | 1. Тўлдирувчи миқдори 40 фоиздан кам бўлган йирик бўлакли грунтлар. 2. Чангсимон, зич ва ўртача зичликдаги қумлардан ташқари ҳар қандай йирикликдаги қумлар 3. Ҳар қандай йирикликдаги қумлар 4. Чангсимон қумлар ғоваклик коэффициенти е £ 0,65 бўлганда |
2. Жамоат ва турар жой объектлари бинолари | |
Тўлиқ каркасли ва каркассиз, кўтарувчи деворлари ғиштдан, йирик блоклар ва панеллардан бўлган, баландлик бўйича фарқсиз тўғри тўртбурчак шаклдаги бинолар: | 5. Қурилиш майдончасида грунтларнинг ғоваклик коэффициенти ўзгариш диапазони 0,2 дан ошмаса, IL £ 0,5 эса тенг бўлганда: е £ 0,65 бўлганда лойли қум; е £ 0,85 бўлганда қумли лой; е £ 0,95 бўлганда лой учун |
а) 9 ва 9 қаватгача чўзиқ кўп секцияли; | 6. е £0,7 бўлганда чангли қумлардан ташқари; е <0,5 ва IL <0,5 бўлганда лойли грунтлар билан бирга |
б) 14 ва 14 қаватгача минорасимон, тўсилмаган (блокировка) қилинмаган | уларнинг жойлашишидан қатъи назар |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Юк кўтарувчи конструкциялар остидаги алоҳида пойдеворларнинг юзалари ўртасидаги фарқ икки баробардан ошмайдиган бино (иншоот)лар учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Полларга 20 kPa дан ортиқ юк тушадиган ишлаб чиқариш биноларига ушбу жадвалнинг талаблари татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Лойиҳаланаётган бино (иншоот)нинг пойдеворлари остидаги ўртача босим замин грунтларининг мазкур ШНҚнинг 97 — 112-бандлари бўйича ҳисобий қаршилигидан ошмаса ва қуйидаги шартлардан бири бажарилса, замин деформациялари ҳисобларини бажарилмасликка йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг сиқилувчанлигини ўзгарувчанлик даражаси ушбу ШНҚнинг 136-банди учинчи хатбошиси бўйича чегаравий қийматдан кам бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонининг муҳандислик-геологик шароитлари намунавий лойиҳани қўллаш соҳасига мос келса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларни қуриш майдонининг ушбу ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган грунтга доир шароитлари 11-жадвалда келтирилган вариантларга тегишли бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Заминларни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Заминларни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашлар уларнинг мустаҳкамлиги ва турғунлигини таъминлаш, шунингдек пойдеворнинг таглиги бўйича силжиш ва ағдарилишига йўл қўймасликка нисбатан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблашда қабул қилинадиган заминнинг бузилиш схемаси (унинг чегаравий ҳолатга етишида) пойдевор ёки бино (иншоот)нинг ушбу таъсир ва конструкцияси учун статик ва кинематик жиҳатдан мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Заминнинг юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоби қуйидаги 27-шартдан келиб чиқиб бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — заминга тушадиган ҳисобий юклама, kN, мазкур ШНҚнинг 4-боби, 2-параграф бўйича аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu — заминнинг чегаравий қаршилик кучи, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— иш шароитлари коэффициенти, қуйидагича қабул қилинади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумлар учун, чангсимонларидан ташқари..............................1,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчангсимон қумлар, шунингдек лойли барқарор ҳолатдаги грунтлар учун......0,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли нобарқарор ҳолатдаги грунтлар учун.........................0,85
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя тошли грунтлар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнурамаган ва кучсиз нураган ..................................................1,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнураган.......................................................................................0,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкучли нураган............................................................................0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бино ёки иншоотнинг вазифаси бўйича ишончлилик коэффициенти; II, III, IV ва хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун мос равишда 1,2; 1,15 ва 1,10 га тенг деб қабул қилиш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир жинсли бўлмаган грунтлар мавжуд бўлганда, 
нинг ўртача тортилган қиймати пойдевор таглиги остидаги b1 + 0,1b қалинликда (бироқ 0,5b дан ошмаслиги) қабул қилиниши лозим.
нинг ўртача тортилган қиймати пойдевор таглиги остидаги b1 + 0,1b қалинликда (бироқ 0,5b дан ошмаслиги) қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ерда, b — пойдеворнинг турғунлигини йўқотиши тахмин қилинаётган томон узунлиги (m ҳисобида), b1 = 4 m га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур қалинлик пойдевор таглигидан бошлаб ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Қоятошли грунтлардан иборат замин чегаравий қаршилик кучларининг вертикал ташкил этувчиси (Nu, kN) пойдевор қандай чуқурликда жойлашганидан қатъий назар қуйидаги 28-формулага асосан ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu = Rcb'l', (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc — қоятошли грунтнинг бир ўқли сиқилишига мустаҳкамлик чегарасининг ҳисобий қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' ва l' — пойдеворнинг мос равишда келтирилган эни ва узунлиги, m, қуйидаги 29-формула орқали ҳисоблаб аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' = b — 2eb; l' = l — 2el, (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeb ва el — пойдеворнинг кўндаланг ва бўйлама ўқлари йўналишидаги юкламаларнинг тенг таъсир этувчиларини қўйиш эксцентриситетлари, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Барқарор ҳолдаги майдаланган (дисперс) грунтлардан иборат замин чегаравий қаршилик кучи ҳамда бутун сирпаниш юзалари бўйича нормал (
) ва уринма (
) кучланишлар орасидаги нисбати заминнинг чегаравий ҳолатига мос келиши шартидан келиб чиқиб қуйидаги 30-формулага асосан аниқланиши лозим:
) ва уринма ( ) кучланишлар орасидаги нисбати заминнинг чегаравий ҳолатига мос келиши шартидан келиб чиқиб қуйидаги 30-формулага асосан аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва cI — мазкур ШНҚнинг 42-банди бўйича грунтнинг мос равишда ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма туташувчанлигининг ҳисобий қиймати.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Секин зичланадиган, сувга тўйинган гилли, органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган пойдеворнинг чегаравий қаршилик кучи (намлик даражаси Sr ³ 0,85 ва консолидация коэффициенти сv ³107 cm2/yil бўлганда) ғовак сувдаги босим (u) нинг ортиши оқибатида пойдевор грунтларининг барқарор бўлмаган ҳолатини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, эффектив уринма (
) кучланиш қуйидаги 31-формуладан қабул қилиниши керак:
) кучланиш қуйидаги 31-формуладан қабул қилиниши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — мос равишда нормал кучланиш ва ғовак босими қиймати;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва cI — ГОСТ 12248-2010 ва ГОСТ 20276-2012 бўйича замин грунтларининг барқарор ҳолатига мос келиши ва консолидацияланган қирқиш ёки уч ўқ бўйлаб сиқиш усулида аниқланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҒоваклардаги сувнинг босимини заминга юклама қўйиш тезлигини ҳисобга олган ҳолда грунтларнинг фильтрация консолидацияси усулида аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотни қуриш ёки уни фойдаланиш юклари билан юклашнинг юқори суръатлари, заминда дренажловчи грунт қатламлари ёки дренаж қурилмалари мавжуд бўлмаган ҳолларда ишончлилик захираси учун 
= 0 деб қабул қилишга йўл қўйилади.
= 0 деб қабул қилишга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, cI қиймати замин грунтларининг беқарор ҳолатига мос келиши ва ГОСТ 12248-2010 бўйича уч ўқли синовда консолидацияланмаган-дренажланмаган синов натижаларига асосан аниқланган грунт мустаҳкамлигига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Пойдевор заминининг юк кўтариш қобилиятини текширишда унинг турғунлигини йўқотилиши (вертикал ва горизонтал тенг таъсир этувчиларнинг нисбатларига ҳамда эксцентриситет қийматига кўра) қуйидаги кўринишларда юз беришига йўл қўйилиши ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаглиги бўйича текис силжиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчуқур силжиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаралаш силжиш (пойдевор тагликини бир қисмидаги текис силжиш ва тагликни қолган қисмини ўз ичига олувчи юза бўйлаб чуқур силжиш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдевор шакли, унинг таглигини хусусияти, пойдеворни бино ва иншоотнинг бошқа элементлари билан боғлиқлиги, замин грунтларининг хоссалари ва қатламланишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида пойдевор замини турғунлигини текширишни бутун бино ва иншоотнинг заминининг биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Заминларнинг кўтариш қобилиятини ҳисоблаш чегаравий мувозанат усуллари билан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу усуллар энг хавфли сирпаниш юзасини аниқлашга асосланган бўлиши ва силжитувчи кучлар билан ушлаб турувчи кучларнинг тенглигини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСилжиётган грунт массивини қўзғалмас массивдан ажратувчи сирпаниш юзасини айланма цилиндрик, синиқ, логорифмик спирал ва бошқа шакллар кўринишида қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Юз бериши мумкин бўлган сирпаниш юзасини грунтли массивдаги мавжуд кучсизланган юза билан тўлиқ ёки қисман тўғри келиши ёхуд кучсиз грунт қатламини кесиб ўтишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, уни танлашда бино ва иншоотнинг конструктив хусусиятларидан келиб чиқиб, грунтнинг силжишга қўйилган чекловини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминларни юк кўтариш бўйича ҳисоблашларда бино ва иншоотни лойиҳалаш ва ундан фойдаланиш даврига жавоб берадиган юкларни ҳар хил бирикмасини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Ҳар бир мумкин бўлган сирпаниш юзаси учун чегаравий юкланиш ҳисоблаб чиқилиши, бунда барқарорлик йўқолиши пайтида кутилаётган юкламанинг вертикал, горизонтал ва моментли таркибий қисмлари орасидаги нисбатлардан фойдаланилади ва юклама ягона параметр билан тавсифланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур параметр кучларнинг (берилган ўққа проекциясида) ёки моментларнинг (берилган ўққа нисбатан) мувозанат шартидан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧегаравий юкланиш сифатида энг кичик қиймат олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Мувозанатни аниқлашда кўриб чиқиладиган кучларга қуйидагилар киритилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ёки иншоотдан тушадиган вертикал, горизонтал ва айланма юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт оғирлиги, фильтрация кучлари, танланган сирпаниш юзаси бўйлаб ишқаланиш ва ёпишқоқлик кучлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсирпаниш юзасидан ташқаридаги грунт массивининг силжувчи қисмига таъсир этувчи грунтнинг фаол (актив) ва (ёки) пассив босимлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Барқарор ҳолатдаги дисперсли грунтлардан иборат заминнинг чегаравий қаршилик кучи вертикал ташкил этувчиси Nu ни, kN, мазкур ШНҚнинг 32-формуласига асосан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдеворнинг таглиги ясси бўлиши ва ундан пастдаги замин грунтлари камида пойдевор энича чуқурликкача бир жинсли бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворга ҳар томондан вертикал юкламалар қўшимча тарзда таъсир қиладиган ҳолларда эса юкламалардан энг каттаси 0.5R дан ошмаслиги лозим (R — замин грунтининг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 94 — 112-бандларга мувофиқ аниқланади):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' ва l' — мазкур ШНҚнинг 4-боб 29-формуладаги каби белгилар, бунда b ҳарфи билан пойдеворнинг заминнинг устуворлиги йўқотилиши тахмин қилинаётган томони белгиланган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, Nq, Nc — грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги 
ва пойдевор таглиги сатҳда заминга таъсир этувчи ташқи юкнинг тенг таъсир этувчи кучи F нинг вертикалга нисбатан оғиш бурчаги d нинг ҳисобий қийматларига кўра ушбу ШНҚнинг 12-жадвали бўйича аниқланадиган ўлчовсиз юк кўтариш қобилияти коэффициентлари;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI ва g'I — пойдевор таглигидан мос равишда пастда ва юқорида бортиш призмаси пайдо бўлиши эҳтимоли мавжуд чегаралардаги, грунтлар солиштирма оғирлигининг ҳисобий қийматлари, kN/m3, (ер ости сувлари мавжуд бўлганда, сув тўсиқ қатламдан юқорида жойлашган грунтлар учун сувнинг муаллақ тутиб туриш таъсири ҳам ҳисобга олинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcI — грунтнинг солиштирма туташувчанлиги ҳисобий қиймати, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — пойдеворнинг жойлашиш чуқурлиги, m (пойдеворнинг ҳар хил томондан вертикал қўшимча кучлар бирдай таъсир қилмаган ҳолда д қиймати, энг кичик қўшимча юкка тўғри келадиган қилиб қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдевор шаклларини ҳисобга олиш коэффициентлари қуйидаги формулалардан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ера:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh = l/b
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl ва b — мос равишда пойдевор таглигини узунлиги ва кенглиги юкламани тенг таъсир этувчи марказдан ташқарига қўйиш ҳолларида l' ва b' келтирилган қийматларини ушбу ШНҚнинг 29-формуласи орқали аниқланадиган ўлчамлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
12-жадвал |
|||||||||
|
Грунтнинг ички ишқаланиш бурчаги jI, град. |
Коэффициентларни белгиланиши |
Юк кўтариш қобилиятининг
коэффициентлари Ng, Nq ва Nс тенг
таъсир этувчи ташқи юкнинг вертикал |
|||||||||
|
0 |
5 |
10 |
15 |
20 |
25 |
30 |
35 |
40 |
45 |
||
|
0 |
Ng Nq Ne |
0 1,00 5,14 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
5 |
Ng Nq Ne |
0,20 1,57 6,49 |
|
d' = 4,9 |
- |
- |
- |
- |
|
- |
- |
|
10 |
Ng Nq Ne |
0,60 2,47 8,34 |
0,42 2,16 6,57 |
|
d' = 9,8 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
15 |
Ng Nq Ne |
1,35 3,94 10,98 |
1,02 3,45 9,13 |
0,61 2,84 6,88 |
|
d' = 14,5 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
20 |
Ng Nq Ne |
2,88 6,40 14,84 |
2,18 5,56 12,53 |
1,47 4,64 10,02 |
0,82 3,64 7,26 |
|
d' = 18,9 |
- |
- |
- |
- |
|
25 |
Ng Nq Ne |
5,87 10,66 20,72 |
4,50 9,17 17,53 |
3,18 7,65 14,26 |
2,00 6,13 10,99 |
1,05 4,58 7,68 |
|
d' = 22,9 |
- |
- |
- |
|
30 |
Ng Nq Ne |
12,39 18,40 30,14 |
9,43 15,63 25,34 |
6,72 12,94 20,68 |
4,44 10,37 16,23 |
2,63 7,96 12,05 |
1,29 5,67 8,09 |
|
d' = 26,5 |
- |
- |
|
35 |
Ng Nq Ne |
27,50 33,30 46,12 |
20,58 27,86 38,36 |
14,63 22,77 31,09 |
9,79 18,12 24,45 |
6,08 13,94 18,48 |
3,38 10,24 13,19 |
|
d' = 29,8 |
- |
- |
|
40 |
Ng Nq Ne |
66,01 64,19 7531 |
48,30 52,71 61,63 |
33,84 42,37 49,31 |
22,56 33,26 38,45 |
14,18 25,39 29,07 |
8,26 18,70 21,10 |
4,30 13,11 14,43 |
|
d' = 32,7 |
- |
|
45 |
Ng Nq Ne |
177,61 134,87 133,87 |
126,09 108,24 107,23 |
86,20 85,16 84,16 |
56,50 65,58 64,58 |
32,26 49,26 48,26 |
20,73 35,93 34,93 |
11,26 25,24 24,24 |
5,45 16,82 15,82 |
|
d' = 35,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. jI ва d нинг оралиқ қийматларида Ng, Nq ва Nс коэффициентларни интерполяция билан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Шаклдор қавслар ичида мазкур ШНҚнинг 35-формуласи шартидан келиб чиқиб, юкнинг чегаравий нишаблик бурчаги d' га мос келувчи кўтарувчанлик хусусияти коэффициентлари қийматлари келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар h = l/b < 1 бўлса, мазкур ШНҚнинг 4-боби 33-формуласида h = 1тенг деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминга тушадиган ташқи юклама тенг таъсир этувчисининг вертикалга нишаблик бурчаги d қуйидаги 34-шартга асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFh ва Fv — мос равишда пойдевор таглиги сатҳидан заминга тушадиган ташқи юкламанинг горизонтал ва вертикал ташкил этувчиси kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйидаги 35-шарт бажарилганда, мазкур ШНҚнинг 32-формуласи бўйича ҳисоблашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворнинг ҳар томонидан бир хил бўлмаган қўшимча юкламалар таъсир этадиган ҳолларда мазкур ШНҚнинг 4-боби 32-формуласидан фойдаланишда горизонтал юкламалар таркибида грунтнинг фаол босимини ҳам ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 35-формуласидаги шарт бажарилмаса, пойдеворни мазкур ШНҚнинг 4-боби 151-бандига мувофиқ таглиги бўйича силжишга ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор томонларининг нисбати 
> 5 бўлганда, пойдевор тасмасимон ҳисобланади ва 
коэффициентлари қиймати бирга тенг деб қабул қилиниши керак.
> 5 бўлганда, пойдевор тасмасимон ҳисобланади ва коэффициентлари қиймати бирга тенг деб қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Пойдеворни таглиги бўйича силжишга ҳисоблашни қуйидаги 36-шартга асосан бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSFs,a ва SFs,r — мос равишда силжитувчи ва тутиб турувчи ҳисобий кучларнинг сирпаниш текислигига проекциялари йиғиндиси, kN, бу кучлар пойдеворнинг ён томонларига грунтнинг фаол ва пассив босимлари, пойдевор таглигининг грунтда ишқаланиш коэффициенти ҳамда гидростатик тескари босим кучини (ер ости сувлари сатҳи пойдевор таглигидан юқорида жойлашганда) ҳисобга олиб аниқлаш керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc ва gn — белгилашлар мазкур ШНҚнинг 4-боби 27-формуласи каби белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Пойдеворга горизонтал ташкил этувчи юк бўлганда, пойдеворни таглиги бўйича текис силжишга ҳисоблаш қуйидаги ҳолатларда бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 4-боб 35-формуланинг 32-формула қўлланилиши шартининг бузилишида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбевосита пойдевор таглиги тубида мустаҳкамлик хусусиятлари қиймати кичик бўлган грунт қатлами мавжуд бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 153-бандида келтирилган ҳолатларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Секин зичлашадиган сувга тўйинган грунтлардан иборат мазкур ШНҚнинг 144-бандига мувофиқ, заминнинг (пойдевор таглигидан пастда камида 0.75b чуқурликкача бир жинсли) чегаравий қаршилигини қуйидагича аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) тасмасимон пойдевор заминининг чегаравий қаршилик кучини вертикал ташкил этувчиси пи , kN/m, қуйидаги 37-формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' — мазкур ШНҚнинг 4-боби 28-формуласидагидек белгилаш, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — пойдеворнинг юкламанинг горизонтал ташкил этувчиси таъсир қиладиган томондаги қўшимча юк, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcI = си — белгилаш мазкур ШНҚнинг 144-банди каби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — қуйидаги формула бўйича аниқланадиган бурчак, рад:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa = arcsin (fh/b'cI), (38)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfh — пойдеворнинг 1 m узунлигига тушадиган ҳисобий юкламанинг горизонтал ташкил этувчиси, kN/m грунтнинг актив босимини ҳисобга олиб аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгарда қуйидаги шарт
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfh < b'cI, (39)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбажарилса, мазкур ШНҚнинг 37-формуласидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) тўғри тўртбурчак пойдевор (l £ 3b) заминига вертикал юк таъсир қилса, унинг чегаравий қаршилик кучини мазкур ШНҚнинг 32-формуласидан аниқлашга йўл қўйилади (бунда, jI = 0, jI = 0, xc = 1 + 0,11/h, cI = си деб қабул қилиш керак).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворга горизонтал кучлар таъсир қилса ва замин нобарқарор ҳолатдаги грунтлардан иборат бўлса, барча ҳолларда пойдеворни таглиги бўйича мазкур ШНҚнинг 151-банди бўйича силжишга ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Бино ва иншоотлар ҳамда моддий маданий мерос объектлари (архитектура ёдгорликлари)ни реконструкция қилишда заминларни лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Реконструкция қилинаётган бино, иншоотлар ва моддий маданий мерос объектлари (архитектура ёдгорликлари)нинг замини ҳамда пойдеворларини лойиҳалаштириш бўйича техник топшириқда қуйидагилар бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишреконструкциянинг мақсади (мавжуд иншоотни устига қуриш, уни ёнига янги иншоотларни қуриш, ер ости қисмларини қуриш, юқори қаватларни кўтаришда ички қисмларини қуриш ва уларнинг оралиқ хоналарини ташкил қилиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино, иншоот хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳимлик даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишобъект конструкцияларининг геометрик ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш конструкцияларининг элементлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлиги ва қурилиш материалларининг деформацияланиш хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандис-геологик кесимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпрофиллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмикросейсмик тебранишлардаги динамик хусусиятлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости қурилиши ва пойдевор материалларига нисбатан атроф-муҳитнинг агрессив таъсир қилиш параметрлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбинонинг ертўласидаги муҳандислик коммуникацияларни жойлашуви ва бошқа маълумотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Бино ва иншоотлар ҳамда архитектура ёдгорликларини реконструкция қилиш жараёнида қурилиш майдонидан қуйидагилар тўғрисидаги бошланғич маълумотлар олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг деформация-мустаҳкамлик хусусиятларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор тагидан олинган намуналар синовлари натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрадиолокация усулида ўтказилган геофизик тадқиқотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш конструкцияларини бузмасдан назорат қилиш ва техник диагностика асбоблари ёрдамида батафсил техник текшириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштадқиқот объектидаги нуқсонлар, шикастланишлар ва деформацияларни аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишобъектлар конструкцияларининг физик-механик хусусиятларини баҳолаш (қоришма ва ғиштнинг кимёвий таркиби, қоришманинг ғишт билан ёпишиши, қурилиш конструкцияларининг, темир-бетон ва бетон материалларининг мустаҳкамлик хусусиятлари улардаги деформациялар ва ёриқлар мавжудлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқариш, қурилиш-монтаж ишлари ҳамда объектга яқин жойлашган бино ва иншоотлардан фойдаланиш жараёнида юзага келган ўзига хос шикастланишлар ҳамда нуқсонларни аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Мазкур ШНҚнинг 155-бандидаги маълумотлар асосида мавжуд пойдевор таглиги остидаги замин грунтларига таъсир қиладиган мавжуд ва кутилаётган босимни (реконструкция қилиш режасига кўра) текшириш ва заминни кучайтириш заруриятини белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMоддий маданий мерос объектлари (архитектура ёдгорликлари)нинг пойдеворларини лойиҳа топшириғи ва муҳандислик-геологик қидирувлар маълумотларига асосан қуйидагича усуллар асосида кучайтиришга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни кимёвий мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштегишли усуллар билан цементлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоқим технологияси орқали цементлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғилаш-аралаштириш (чуқур аралаштириш) технологияси бўйича цементлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштермик мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор грунтлари тури ва майдоннинг геологик шароитларини ҳисобга олган ҳолда мустаҳкамлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдеворни кучайтириш ишлари ШНҚ 3.02.01-19 талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТанланган кучайтириш усулларида пойдеворнинг асоси ва конструкциялари объектни қайта қуриш даврида ҳамда кейинги фойдаланиш жараёнида юзага келадиган юклар ва таъсирларга бардош берадиган тарзда, ШНҚ 2.01.07-21 га мувофиқ ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Реконструкция қилинаётган бино, иншоот лойиҳасида замин ва пойдеворни қуриш ёки кучайтиришда мавжуд пойдевор конструкциясини юк кўтариш қобилиятидан ва грунтларни мустаҳкамлик-деформация хоссаларидан тўлиқ фойдаланиш имкониятини берувчи ечимлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Реконструкция қилинаётган бино (иншоот)нинг замин пойдеворини лойиҳалаш ва кучайтиришда мазкур ШНҚнинг 4-боби 1-2-параграфларида келтирилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Реконструкция қилинаётган бино, иншоот замини грунтини ҳисобий қаршилиги R, уни устига қуриш мўлжалланаётган қисми билан бирга мазкур ШНҚнинг 7-формуласига асосан аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор конструкциясини қалинлиги 10 cm гача бўлган темир-бетон ҳалқа билан кучайтиришда пойдевор туби майдони заминни ҳисоблашда ҳисобга олинмаслик керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲалқа қалинлиги 10 cm дан катта бўлганда ҳамда ҳалқа олдиндан зичланган қум шағал аралашмали заминга қурилаётган бўлса, унинг майдони ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Реконструкция қилинаётган бино, иншоот учун пойдевор заминининг деформация ҳисоблари қуйидаги шартдан келиб чиқиб бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad — пойдевор заминини қўшимча чўкиши (бино, иншоот ва заминни биргаликда қўшимча деформацияланиши) мазкур ШНҚнинг 3-боби, олтинчи параграфига асосан заминга юкни ортиши (камайиши), қурилиш ишлари технологияси ва кетма-кетлигига боғлиқ бўлган равишда, барча техноген таъсирларни ҳисобга олиб аниқлаш лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad,u — пойдевор заминининг қўшимча чўкишининг чегаравий қиймати (иншоот ва заминнинг биргаликда қўшимча деформацияланишининг чегаравий қиймати) мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ, реконструкция қилинаётган лойиҳада бино (иншоот)нинг техник ҳолатини тоифасига кўра, 133 — 135-бандларида келтирилган талабларга асосан белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин ва реконструкция қилинаётган бино (иншоот)ни биргаликдаги деформацияси (Sad )ни ҳисоблаш учун мазкур ШНҚнинг 30-бандида келтирилган усулдан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРеконструкция қилинаётган иншоот заминини деформацияга ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 40-формуласига асосан амалга ошириш, шунингдек мазкур ШНҚнинг 91-банддаги параметрлар учун ҳам бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Реконструкция қилинаётган бино (иншоот) заминининг қўшимча деформацияларининг чегаравий қийматларини конструктив схема ва техник ҳолат тоифасига (мазкур ШНҚнинг 6-иловасига) кўра ушбу ШНқнинг 5-иловасига мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино (иншоот) заминининг қўшимча деформацияларининг чегаравий қийматлари бино (иншоот) конструкциялари реконструкция жараёнида ва кейинги фойдаланиш даврида замин билан ўзаро таъсирлашувда юзага келадиган кучларга (заминлар, пойдеворлар ва ер усти конструкцияларини мустаҳкамлаш чора-тадбирларини ҳисобга олган ҳолда) ҳисобланган бўлмаса бу ҳолатни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Реконструкция қилинаётган бино (иншоот)да ер ости иншооти қурилса (ертўла, туннель), унда қўшимча фаол горизонтал босимни, ушбу бино (иншоот)лар натижасида замин ва пойдеворни юк кўтариш қобилиятини пасайишини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРеконструкция юкларнинг ортишига олиб келса ва жойлашиш чуқурлиги 0,5 m дан кичик бўлган пойдеворлар мавжуд бўлса, заминнинг юк кўтариш қобилиятини баҳолаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Мавжуд пойдевордан пастроқда янги пойдевор барпо этилганда, қўшни якка ёки тасмасимон пойдеворларнинг жойлашиш сатҳларини мавжуд пойдевор жойлашиш сатҳларидан йўл қўйилган фарқи 
мазкур ШНҚнинг 5-формуласи орқали аниқланиши керак.
мазкур ШНҚнинг 5-формуласи орқали аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Реконструкция даврида мазкур ШНҚнинг 5-боби 13-параграфи бўйича замин ва пойдеворнинг лойиҳаси бинода ўрнатилган жиҳозлар, ер усти ва ер ости транспорти, қурилиш ишларини бажариш ва бошқа манбалар таъсиридан ҳосил бўладиган динамик таъсирларни тебранишнинг ўлчаш маълумотлари асосида ҳисобга олган ҳолда бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Реконструкция қилинаётган бино ёки иншоот қурилган ҳудудда жойлашганида, унинг атрофдаги қурилишларга таъсирини мазкур ШНҚнинг 10-бобига мувофиқ баҳолаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Замин ва пойдевор лойиҳасида реконструкция қилинаётган бино (иншоот) ва атрофдаги қурилган бино (иншоот)лар реконструкция қилинаётган бино (иншоот) қурилган ҳудудда жойлашган бўлса, мазкур ШНҚнинг 12-бобига мувофиқ геотехник мониторинг ишлари амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Заминларнинг деформацияланишини камайтириш тадбирлари ҳамда уларнинг бино ва иншоотларга таъсири
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Пойдеворларни чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблаш талабларини бажариш учун қуйидаги чораларни қўллаш имконияти ва мақсадга мувофиқлигини кўриб чиқиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг режадаги ўлчамларини ёки уларни ётқизиш чуқурлигини ўзгартириш (ўзига хос хусусиятларга эга бўлган грунтларни кесиб ўтиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг силжишини чеклайдиган қўшимча боғланишларни киритиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа турдаги пойдеворларни (қозиқли) қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворга тушадиган юкламаларни ўзгартириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминларнинг грунтларини уларнинг хоссалари ёмонлашишидан сақлаш тадбирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг қурилиш хоссаларини ўзгартиришга қаратилган тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг деформацияланишига иншоотларнинг сезгирлигини камайтиришнинг конструктив тадбирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ни ёки унинг алоҳида қисмларини доимий ҳамда вақтинчалик махсус қурилмалар, пойдевор таглиги тубидаги грунтни бурғилаб, сув бостириб намлаш ёрдамида тўғрилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсамарадор шаклдаги пойдевор ва конструкцияларни қўллаш (бурғилаб бетонланган, оралиқ тўшамали, анкерли, тирқишли, зичланган котлованда, қоқилган блокли).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳалашда бино (иншоот)нинг замин билан ўзаро таъсирлашувида бино (иншоот) конструкцияларида вужудга келадиган зўриқишларни бошқариб туриш ҳамда замин грунти кучланганлик-деформация ҳолатини бошқаришни ҳам ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир тадбирни ёки тадбирлар мажмуасини танлаш мазкур ШНҚнинг 4-бандини ҳисобга олиб бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Замин грунтларини уларнинг қурилиш хоссаларини ёмонлашишидан сақлаш учун қуйидаги тадбирларни амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамликнинг ўзгаришига сезгир грунтлардан иборат майдонларда сувдан ҳимоя қилиш тадбирларини ўтказиш (ҳудуднинг юзасини сувлар яхши оқиб кетадиган қилиб вертикал текислаш, зовур (дренаж)лар қазиш, фильтрацияга қарши тўсиқлар ва экранлар қилиш, сув қувурларини махсус ариқлардан ўтказиш ёки уларни иншоотлардан хавфсиз масофада жойлаштириш, сувнинг сизмаслигини назорат қилиб туриш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта чўкиш, шишиш, карст-суффозий ҳодисаларни жадаллаштириш, ер ости сувларининг зарарлигини оширишга олиб келишга қодир кимёвий фаол суюқликдан замин грунтларини муҳофазалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи таъсирлар (титрашлар) манбаларини чеклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ларни қуриш жараёнларида амалга ошириладиган муҳофаза тадбирлари (грунтларнинг табиий тузилиши ва намлигини сақлаш, заминлар, пойдеворлар, ер остидаги ва ер устидаги конструкцияларни қуриш технологиясига риоя қилиб, лойиҳада қабул қилинган схема ва юкламанинг заминга узатиш тезлигига ўзгаришига йўл қўймасликни таъминлаш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Замин грунтларининг қурилиш хоссаларини ўзгартириш (сунъий заминлар ҳосил қилиш)га қуйидаги тадбирларни амалга ошириш орқали йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни зичлаш (оғир шиббалигичлар билан шиббалаш, грунт қозиқлари қоқиш, пойдеворлар учун қазиладиган зовурларни шиббалаш, грунтларни олдиндан намлаш, портлаш энергиясидан фойдаланиш, чуқур гидравлик шиббалаш усулини қўллаш, тебраниш ускуналари ғалтаклари билан зичлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминдаги қониқарсиз хоссали грунтларни (режада ва чуқурлик бўйича) тўлиқ ёки қисман (қумли, шағалли, чақиқ тошли тўшамалари билан) алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўтарма ҳосил қилиш (грунт тўкиб ёки гидравлик усулда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни мустаҳкамлаш (кимёвий, электр-кимёвий, бурғилаб аралаштириш, термик усулларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтга махсус қўшимчалар қўшиш (кенгайиш хоссасини йўқотиш учун грунтни шўрлаш ёки унга нефть маҳсулотлари шимдириш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни арматуралаш (махсус пленкалар, тўрлар билан).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Бино (иншоот)ларнинг замин деформациясига сезгирлигини камайтиришда қуйидаги конструктив тадбирларни амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ни режада ва баландлик бўйича самарали жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ларнинг мустаҳкамлиги ва фазовий бикрлиги (қаттиқлиги)ни ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэгилувчан ёки қирқма конструкцияларни қўллаш ҳисобига иншоотларнинг қайишқоқлигини ошириш (агар бунга технология талаблари имкон берса);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот конструкцияларини текислаш ва технология ускуналарини тўғрилаш учун мосламалар қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲаракатланувчи технологик ускуналар (кўприксимон кранлар, лифтлар)нинг қурилиш конструкцияларига яқинлашиш габаритлари заминнинг деформацияланиши йўл қўйиладиган миқдорларини ҳисобга олган ҳолда ускуналарнинг эркин ишлашини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Бино (иншоот)ларнинг замин билан ўзаро таъсирлашувида уларнинг конструкцияларида пайдо бўладиган зўриқишларни камайтириш мақсадида, қуйидаги тадбирларни амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ни қурилиш майдонида шу майдоннинг муҳандислик-геологик тузилишини ва зарарли таъсир қилиши мумкин бўлган манбаларини (кучсиз грунтлар линзалари, эски тоғ қазилмалари, карст бўшлиқлари, ташқи сув қувурлари) ҳисобга олган ҳолда жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг тегишли конструкцияларини қўллаш (ишлов берилаётган ҳудудда ва заминда кенгаядиган грунт мавжуд бўлганда, конлар қазиб олинган ҳудудларда ён юзаси кичик пойдеворларни қўллаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишилашиш ва ишқаланиш кучлари кичик бўлган материаллар билан пойдеворлар атрофидаги бўшлиқларни тўлдириш ва пойдевор ёстиқчалари (тўшамалари)ни бажариш, махсус антифрикциявий қопламаларни қўллаш, заминларнинг горизонтал деформацияланишдан пайдо бўладиган зўриқишларни камайтириш учун вақтинчалик компенсация (тўлдирувчи) зовурлари қазиш (кон қазиш жойларида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйиғма ва йиғма-яхлит (монолит) конструкцияларнинг туташув жойларини монолитлаш муддатларини назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)ларнинг алоҳида қисмларини қуриш жадаллиги ва кетма-кетлигини ҳисоблашлар орқали асослаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд ва қурилаётган иншоот орасида ажратувчи деворларни қуриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Қурилишдаги ҳимоя тадбирлари ва замин грунтини муҳандислик тайёрлаш ишлари натижасида иншоотни йўл қўйилган қийматдан юқори бўлган деформацияланиши ва қийшайишини бартараф этишнинг имкони бўлмаса, заминни чўкиши ва қийшайишини камайтирувчи тадбирларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинони (иншоотни) домкрат ёрдамида тўғрилаш имкониятини ҳисобга олиб лойиҳалашда ҳамда фойдаланилаётган бинони (иншоотни) тўғрилашда, конструкцияни заминни тўғрилаш босқичида юз берадиган нотекис деформация таъсирига ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур тўғрилаш ҳисобларида тўғриловчи қурилмалардан тўпланган юкни қабул қилувчи иншоотнинг ер тўла қисми пойдевори конструкциясини турғунлиги, юк кўтариш қобилияти ва пойдеворни жойлашиш чуқурлиги, заминни унга текисловчи қурилмадан босим узатилгандаги турғунлигини ҳам қўшиб текшириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Заминнинг деформацияланишини камайтириш ёки юк кўтариш қобилиятини ошириш мақсадида, замин грунтининг кучланганлик-деформация ҳолатини бошқариш грунтнинг мажбурий деформацияланишини ҳосил қилиш орқали ёки грунтга қуйидаги усуллар ёрдамида доимий таъсир қилувчи босимни қўйиш орқали бажарилишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчекланган ҳажмдаги грунтга босим остида қаттиқлашувчи эритмани юбориш (босим остида қўшимча эритмани юбориш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтда кенгайиш хусусиятига эга бўлган пневматик конструкцияни ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни атмосфера босими ёрдамида сиқиш (вакуумлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбинони (иншоотни) тўғрилашда домкрат ёрдамида грунтни сиқиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-§. Сейсмик ҳимоя қилинадиган бино ва иншоотлар заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Бино ва иншоотларда сейсмик таъсирларни камайтиришни ҳимояланадиган объектнинг тебранишлар даври ва эгилувчанлигини оширувчи сейсмик ҳимоя қурилмаларининг конструктив элементларини қўллаш орқали амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Бино ва иншоотларнинг махсус сейсмик ҳимоялаш усули пастки қавати эгилувчан устунлар ва кинематик, сирпанувчи, резинометалл таянчлардан иборат бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Бино ва иншоотларда сейсмик ҳимоя тизимларини қурилиш майдонининг геологияси, конструкцияларнинг ҳисоб кўрсаткичлари ва ҳудуднинг сейсмиклигини инобатга олган ҳолда, назарий-экспериментал тадқиқотлар ўтказиш орқали асосламай туриб қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Махсус сейсмик ҳимоя тизимининг ноанъанавий усули аввалдан фойдаланилган ва доим амалиётда қўлланилиб келинадиган маҳаллий қурилиш ашёларидан фойдаланган ҳолда қурилган қурилмалардан ташкил топиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Бино ва иншоотлар пойдевор конструкцияси қисмида сейсмик ҳимоя тизимларининг завод шароитида тайёрланган ҳамда сейсмик ҳимоя таянч қурилмалари кўринишида бўлган пойдевор ва қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) орасига ўрнатиладиган конструкцияларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Дисспатив ва бикрлик кўрсаткичларини тўғрилаш мақсадида, бир вақтнинг ўзида сейсмик ҳимоя таянчлари билан биргаликда чизиқсизлик хусусиятига эга фрикцион демпфер, қовушқоқ ишқаланишга эга демпфер, пластик хусусиятга эга элементлар ва бошқа сўндирувчи қурилмалар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Сейсмик ҳимоя таянчлари бино ва иншоотларда қуйидагича махсус сейсмик ҳимоя тизимлардан иборат бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор ва қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) орасидаги сейсмоҳимоя таянчларига кўп қатламли резинаметалл таянч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўрғошин ўзакка эга резинаметалл таянч;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсирпанувчи таянчлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкинематик таянчлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпружинали эластик таянчлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишёйсимон қўрғошинли таянчлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпластик хусусиятга эга қатламли таянчлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Сейсмик ҳимоя таянчлари бино ва иншоотларнинг пойдевор ҳамда ер усти конструкцияларининг орасига ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳада қаватлар орасига ўрнатилиши белгиланганда, ҳисоб натижаларига асосан конструктив ечимларни қўллаган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Сейсмик ҳимоя таянчлари билан жиҳозланган бино ва иншоотлар пойдеворларини лойиҳалаш ҚМҚ 2.01.03-19, ШНҚ 2.02.03-21, ШНҚ 1.02.09-21, ШНҚ 3.01.02-23, ШНҚ 2.04.01-22, ШНҚ 2.04.08-22, ШНҚ 2.04.17-24 ҳамда ҚР 02.01-23 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Сейсмик ҳимоя таянчлари ости пойдеворида яхлит пойдевор, конструктив жиҳатдан лентали, қозиқли ва алоҳида турувчи пойдеворлар ишлатилишига йўл қўйилиши, бунда пойдевор бир-бири билан бикр боғичлар ёрдамида уланиши ҳамда яхлит фазовий бикр конструкцияни ҳосил қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Бино ва иншоотлар заминининг чўкиши ва оғишининг чегаравий қийматларини белгилашда сейсмик ҳимоя таянчлар устида жойлашган бикр пойдевор қозиқларини бирлаштирувчи қурилма (ростверк) конструкциясининг сейсмик тебранишларида чизиқли ва бурчакли деформацияларнинг қолдиқсиз бошланғич ҳолатига қайтиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгар бу шарт бажарилмаса, бино ва иншоотнинг чўкиши ва оғишининг чегаравий қийматларини камайтириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Заминнинг чўкиши ва оғишининг олдини олиш ҳамда объектнинг кўп йиллик ишончли хизмат қилишини таъминлаш мақсадида, заминни мустаҳкамлашда қозиқсимон пойдеворлар ёки бошқа конструктив ечимларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Лойиҳалаш ва қуришдан олдин заминнинг юк кўтариш қобилиятини дала шароитида синовдан ўтказиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларига горизонтал ва вертикал юкларнинг тенг тақсимланишини таъминлаш мақсадида, уларнинг устки қисмида бикр балкалар тизимини ёки яхлит қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) конструкциясини лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБикр балкалар тизими ёки яхлит қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) конструкцияси ер усти бинонинг конструкциялари билан бикр маҳкамланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗилзила пайтида бинонинг ер усти конструкцияларида номунтазам шакл, масса ва бикрлик марказлари орасида эксцентриситетнинг юзага келиши ҳисобига буралиш деформациясининг пайдо бўлишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларининг ишончли ишлаши ҳамда бинонинг устуворлигини таъминлашда сейсмик ҳимоя қурилмалари устидаги бикр балкалар тизими ҳамда яхлит темир-бетон қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) массасидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Бикр балкалар тизими ёки яхлит темир-бетон қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк) массаси лойиҳаланаётган бинонинг ер усти массаси ва бикрлигини ҳисобга олган ҳолда, динамик кучлар таъсирига чизиқли ҳамда чизиқсиз ҳисоб натижаларига асосан ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблашда эҳтиётлилик коэффициенти бинонинг юзага келиши мумкин бўлган энг критик ҳолатини ҳисобга олган ҳолда қўшимча равишда ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Кучнинг динамик хусусияти, грунтдан юзага келиши мумкин бўлган босим, конструкцияни мустаҳкамликка ва энергия ютилиши бўйича ҳисоби замин пойдевор конструкциясини лойиҳалаш мезонларини аниқлаш жараёнида инобатга олинган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Оғир юкни кўтарувчи сейсмик ҳимоя таянчлари элементларининг мустаҳкамлиги ва устуворлиги ҳисоб усуллар ва экспериментал синовлар ёрдамида қозиқларни бирлаштирувчи қурилма (ростверк)нинг тўлиқ максимал силжишига тенг бўлган ён томондан сейсмик таъсирларда силжишига боғлиқ равишда текширилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Сейсмик изоляция тизимини ҳисобга олган ҳолда бино ва иншоотларни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшамол ва зилзилалар натижасида келиб чиқадиган вертикал ва ён томондан таъсир этувчи юкларга қўйиладиган талабларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсейсмик ҳимоя тизимига бошқа атроф муҳит шароитларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэскириш, зўриқиш, ишчи ҳарорат ва намлик ёки бузувчи жисмларнинг таъсирини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Анъанавий ва ноанъанавий сейсмик ҳимоя таянч қурилмалари бир хил сатҳда ҳамда ташқи таъсирларнинг горизонтал ва вертикал йўналишларида тенг тақсимланишини таъминлашда, бинонинг режасида ўзаро симметрик жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Таянчлар орасидаги масофа динамик ҳисоб натижалари ҳамда таянч конструкцияларининг чегаравий ҳолатларидан келиб чиққан ҳолда ҳисоблаш орқали белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Сейсмик ҳимоя қурилмалари устида жойлашган бикр конструкция ҳамда бошқа ёндош конструкциялар орасидаги масофа динамик ҳисоб натижалари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Лойиҳалаш ишларида сейсмик ҳимоя қурилмалари ва тизим элементларини ўрнатишда ҳамда алмаштиришда технологик жараёнлар учун зарур бўлган жойларни белгилаб ўтиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Сейсмик ҳимоя қилинадиган бино ёки иншоотлар даврий равишда текширилиши ва техник хизматга эга бўлиши сейсмик ҳимоя тизимини лойиҳалашда махсус ишлаб чиқилган дастур (сейсмик ҳимоя тизими ва унинг элементларини мониторинг қилиш, назорат қилиш ва техник хизмат кўрсатиш дастури) ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Бинодан тушадиган вертикал ва горизонтал таъсирлардан сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларининг ишончли ишлашини таъминлаш мақсадида, пойдевор ҳамда ер усти бикр конструкция билан таянчлар мустаҳкам ва бикр уланиши таъминланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, уланиш тугунлари ҳисоб ҳамда экспериментал тадқиқотлар асосида синовдан ўтказилган ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Лойиҳада зилзила вақтида сейсмик ҳимоя таянч қурилмаси устидаги бикр конструкциянинг кўчиши таъсирида коммуникация қувурлари ҳамда электр тармоқлари симларининг шикастланишининг олдини олиш мақсадида, эгилувчан боғланишлар ёки компенсатор (тўлдирувчи)ларни инобатга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, зилзила таъсирида бикр конструкциянинг кўчиш қийматига нисбатан эгилувчи боғланиш элементларининг кўчиш қийматлари катта қийматда олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Ертўла сатҳида ўрнатилган сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларини мониторинг қилиш ҳамда техник ҳолатини баҳолаш учун зарур технологик бўш жойлар қолдирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Лойиҳаланадиган сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларининг оловбардошлилик даражаси ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Сейсмик ҳимоя таянчларининг ҳамда бинонинг техник ҳолати бўйича доимий равишда мониторинг олиб борилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Сейсмик ҳимоя тизимларидан фойдаланадиган бино ва иншоотлар сейсмик хусусиятларга кўра I ва II тоифадаги грунтларда қурилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Бино ва иншоотларни III тоифадаги сейсмиклик хусусиятларга эга грунтлардан ташкил топган ҳудудларда қуриш назарий ва экспериментал тадқиқотлар натижалари асосида асосланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Анъанавий ва ноанъанавий сейсмик ҳимоя тизимларини ҳисобга олган ҳолда сейсмик таъсирлар учун бино ва иншоотларни ҳисоблаш усуллари ҳамда талаб этилган сейсмик ҳимоя таянч қурилмаларидан ташкил топган тизим элементларининг бикрлиги ва диссипатив хусусиятларини аниқлашда, шунингдек кўп қаватли бинони динамик ҳисоблаш бўйича амалий текширишнинг якуний натижалари бўйича мазкур ШНҚнинг 13-иловасидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Бино ва иншоотларда сейсмик ҳимоя тизимларини ўрнатишдан олдин, уларни ишлаб чиқарувчиси томонидан белгиланган кўрсаткичларга мувофиқлигини аниқлаш учун синовдан ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-боб. Ўзига хос грунтларда ва алоҳида шароитларда қуриладиган иншоотлар заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ўта чўкувчан грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Ўта чўкувчан грунтларда қуриладиган бино ва иншоотларнинг заминларини лойиҳалаш ишлари ШНҚ 2.01.09-24 талаблари ва қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта чўкиш юқори радиуси чегараси hsl,p да юз берадиган пойдевор таглигидан ташқи юклама ва грунтнинг ўз оғирлигидан пайдо бўладиган вертикал зўриқишлар йиғиндиси бошланғич ўта чўкиш босимига тенг ёки айтилган зўриқишлар йиғиндиси энг кам бўлган чуқурликкача ўлчанадиган, ташқи юклама таъсирида ўта чўкиш ssl,p мазкур ШНҚнинг 226-банди талабларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта чўкиш пастки радиуси hsl,g да, вертикал кучланишлар йиғиндиси бошланғич ўта чўкиш босими psl дан катта ёки грунтнинг ўз оғирлигидан ва ташқи таъсирдан пайдо бўладиган вертикал кучланишлар йиғиндиси энг кичик бўлган чуқурликдан бошлаб чўкиш қатлами пастки чегарасигача юз берадиган, грунтнинг ўз оғирлиги таъсирида ўта чўкишини ssl,g;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг нотекис ўта чўкишини бир текис эмаслигини Dssl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтлар ўз оғирлигидан ўта чўкканда ўта чўкишдан ҳосил бўлган ўра (воронка)нинг эгри чизиқли қисми чегарасида заминнинг горизонтал сурилишини usl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнишаблик ва қирғоқ ён бағирликлари турғунлигини йўқотишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт қатламида сув гумбази пайдо бўлишидан ҳосил бўладиган қўшимча юкламани;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт массивининг кучланганлик ҳолатини ўзгариши ҳисобига мазкур ШНҚнинг 218-бандига мувофиқ ўта чўкувчан қатлам тубидаги тўшама грунт қатламида юз берадиган қўшимча чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Ўта чўкувчан грунтлардаги заминларни лойиҳалашда уларнинг намлигини қуйидагилар ҳисобига ортиши инобатга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг намланиши юқоридан ташқи манбалардан ва (ёки) пастдан ер ости сувлари сатҳи кўтарилишидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюза сувларининг сизиши ва юзанинг экранланиши туфайли грунтда нам тўпланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Ўта чўкувчан грунтлар нисбий ўта чўкувчанлик 
ва бошланғич ўта чўкувчанлик босими psl билан тавсифланиши лозим.
ва бошланғич ўта чўкувчанлик босими psl билан тавсифланиши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу грунтларнинг хусусиятларини мазкур ШНҚнинг 223 ва 225-бандлари талабларига мувофиқ аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. 
ва psl параметрларининг норматив қийматлари уларнинг аниқланган қийматларининг ўртачаси сифатида олиниши зарур.
ва psl параметрларининг норматив қийматлари уларнинг аниқланган қийматларининг ўртачаси сифатида олиниши зарур.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ҳисоблаш ГОСТ 20522-2012 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий қийматларини эса норматив қийматларга тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади. (gg = 1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Ўта чўкувчанликнинг нисбий ўта чўкувчанлик қиймати 
бўлганда ҳисобга олиниши лозим.
бўлганда ҳисобга олиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Грунтларнинг ўта чўкишини аниқлашда ва улар нотекис ўта чўкканда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдонни текислаш тарзини (замин грунтларининг кучланганлик ҳолатига таъсир қиладиган чуқур ва кемтиклар ёки дўнглик ва уюмлар бор-йўқлигини, шунингдек ўта чўкишларнинг тури ва ўлчамини);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни намлаш манбаларининг бўлиши мумкин бўлган турлари, ўлчамлари ва жойлашиш ўрнини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино (иншоот)нинг конструктив хусусиятларини (бино (иншоот) қисми тагида туннеллар, ер тўлалар бор-йўқлигини);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтлар ўз оғирлиги таъсирида ўта чўкканда вужудга келадиган салбий ишқаланиш кучларидан чуқур пойдеворларга, зичлашган ва мустаҳкамланган массивларга тушадиган қўшимча юкламаларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Катта майдонларни юқоридан намланганда (намланадиган майдон кенглиги Вw ўта чўкадиган қалинлик ўлчамига тенг ёки ундан катта бўлса) ва ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши ҳисобига пастдан намланганда, грунтнинг ўз оғирлигидан ўта чўкиши (ssl,g) тўлиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Кичик майдонлар (Bw < Нsl)) юқоридан намланганда эса, ўта чўкиш фақат бир қисми s'sl,g мазкур ШНҚнинг 211-бандига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Грунтларнинг нотекис ўта чўкувчанлигини аниқлашда намлаш манбаининг энг ноқулай шароитини ва ҳисобланаётган пойдевор ёки бино (иншоот)га нисбатан энг ноқулай жойлашишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Ўта чўкувчан грунтлардан иборат майдон грунт шарт-шароитлари, грунтларнинг ўз оғирлигидан ўта чўкиши мумкин бўлганлигига кўра қуйидаги турларга бўлиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI турга (грунтларнинг ўта чўкиши асосан ташқи юклама таъсирларидан юз бериши мумкин бўлган ўз оғирлигидан юз бермайдиган ёки унинг қиймати 5 cm дан кичик бўлган грунт шароити);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турга (грунтларнинг ўта чўкиши ташқи юклама таъсирларидан юз бериши билан бирга ўз оғирлигидан ҳам юз бериши мумкин бўлган ва уни қиймати 5 cm дан катта бўлган грунт шароити).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Ўта чўкувчан грунтлардан иборат заминларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 5-боби 1-параграфга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Заминнинг чўкишини грунтларнинг ўта чўкиш хоссаларини ҳисобга олмаган ҳолда, намлиги барқарорлашган грунтларнинг деформацияланиш кўрсаткичларидан келиб чиқиб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминнинг ўта чўкиши мазкур ШНҚнинг 213 — 216-бандлари талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамликнинг барқарор қиймати w ³ wp бўлса, табиий намликни w га тенг деб, w < wp бўлганда эса ёйилиш чегарасидаги намликни wp га тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотлар пойдеворларининг дарзга бардошлилиги ва барқарорлигини ҳисоблашда уларнинг пойдевор тупроғига таъсир этувчи қуйидаги омилларни инобатга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг ўз оғирлиги ва ундаги юклар тупроққа босим ўтказиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор остига қўйилган грунтли тўшама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал текислашда сепиладиган грунт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкувчан қатлам намланишидаги қўшимча сув оғирлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБинонинг юклари туфайли тупроқдаги кучланиш ўзгариши натижасида чўкувчан грунт қатламларида қўшимча деформацияларни юзага келишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Ўта чўкувчан грунтлар намланиши мумкин бўлганда, мазкур ШНҚнинг / 213-бандига асосан замин грунтининг ҳисобий қаршилиги (R) қуйидагиларга тенг қилиб қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошланғич ўта чўкиш босими psl га пойдевор таглиги остидаги босимни камайтириш йўли билан грунтларнинг ташқи юкламалар таъсирида ўта чўкиши имкони бартараф қилинганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг сувга тўйинган ҳолатида мустаҳкамлик кўрсаткичлари 
нинг ҳисобий қийматларидан фойдаланиб мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича ҳисобланган қийматига.
нинг ҳисобий қийматларидан фойдаланиб мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича ҳисобланган қийматига.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин грунтини ҳисобий қаршилигини аниқлаш ишларида грунтни тўлиқ сувга тўйингунча намлаш имконияти бўлганда, иш шароити коэффициентлари (gс1 ва gс2) қиймати худди оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,5 бўлган лойли грунт каби, намланиш имконияти мавжуд бўлмаганда эса оқувчанлик кўрсаткичи IL 
0,5 лойли грунт каби мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.
0,5 лойли грунт каби мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Ўта чўкувчан грунтларда қурилаётган III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот пойдеворининг дастлабки ўлчамлари, заминнинг ҳисобий қаршилиги (R0 )ни мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 4-жадвалга асосан белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR0 ни келтирилган қийматларидан намлик жараёни мавжуд бўлмаганда, II масъуллик даражасидаги бино ёки иншоот пойдеворининг охирги ўлчамларини белгилашда ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино (иншоот) учун грунтни ўта чўкувчанлигини зичлаш ёки қотириш ёрдамида бартараф этишда, зичланмаган ёки қотирилмаган тўшама қатлам устига таъсир қилаётган тўлиқ босим бошланғич ўта чўкиш босими (psl)дан катта бўлмаслигини таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Замин устидаги катта майдонларнинг намланиши мазкур ШНҚнинг 216-бандига асосан, шунингдек ер ости сувлари кўтарилганда пастдан намланиши натижасида грунтларнинг намлиги ошганда замин грунтларининг ўта чўкиши (ssl, cm) қуйидаги 41-формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(41)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— i-қатлам грунтининг мазкур ШНҚнинг 223-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган нисбий ўта чўкувчанлиги;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — i — қатлам қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksl,i — мазкур ШНҚнинг 224-банди асосида аниқланадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — ўта чўкиш радиуси hs бўлинган, мазкур ШНҚнинг 228-банди талаблари асосида қабул қилинадиган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Грунтнинг нисбий ўта чўкувчанлиги (
) грунтни лаборатория тадқиқ қилиш натижалари асосида ва ГОСТ 23161-2012 талабларига мувофиқ қуйидаги 42-формула асосида аниқланиши лозим:
) грунтни лаборатория тадқиқ қилиш натижалари асосида ва ГОСТ 23161-2012 талабларига мувофиқ қуйидаги 42-формула асосида аниқланиши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn,p ва hsat,p — мос равишда табиий намлик ва унинг тўлиқ сув билан тўйинганлигидан кейин (w = wsat) p, kPa босимида, ташқи юкдан ва грунтнинг ўз оғирлигидан кўриб чиқилаётган чуқурликдаги вертикал кучланишга р = szp + szg грунтнинг юқори ўта чўкиш радиусида чўкишини аниқлашда намунанинг баландлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг пастки ўта чўкиш радиусида ўта чўкувчанлигини аниқлашда шунингдек салбий ишқаланиш кучларидан қўшимча юкни ҳам ҳисобга олиш керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn,g — р = szg бўлганда табиий намликдаги ўша намунанинг баландлиги, cm,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қийматини, шунингдек грунтни дала шароитида намлаш штамп ёрдамида ГОСТ 20276-2012 бўйича синовдан ўтказиш орқали аниқлашга йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг тўлиқ бўлмаган сув билан тўйинганлиги (ωsl ≤ ω <ωsat) билан ɛsl — нисбий чўкиши қуйидаги 42а-формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42a)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω — грунт намлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишωsат — грунтнинг тўлиқ сув билан тўйинганлигига мос келадиган намлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишωsl — дастлабки чўкиш намлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишɛsl — мазкур ШНҚнинг 41-формуласи орқали аниқланадиган грунтни тўлиқ сув билан тўйинганлигининг нисбий чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Мазкур ШНҚнинг 41-формуласига кирадиган коэффициент ksl,i ни b ³ 12 m бўлганда, ўта чўкувчанлик ҳудуди чегарасидаги грунтнинг барча қатламлари учун 1 га тенг деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb £ 3 m да — қуйидаги формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksl,i = 0,5 + 1,5(p — psl,i)/p0, (43)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — пойдевор таглигидаги ўртача босим, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpsl,i — i-қатлам грунтининг бошланғич ўта чўкиш босими, kPa мазкур ШНҚнинг 225-банди талабларига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp0 — 100 kPa тенг бўлган босим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3m < b < 12m бўлганда, ksl,i қиймати интерполяция йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтни ўз оғирлигидан ўта чўкувчанлиги Нsl £ 15 m бўлганда, ksl = 1 га тенг, Нsl ³ 20 m, бўлганда эса ksl = 1,25 га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНsl ни оралиқ қийматларида ksl коэффициент қиймати интерполяция йўли билан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Бошланғич ўта чўкувчанлик босими (psl) сифатида қуйидагиларга мос босим қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 23161-2012 талаблари бўйича грунтларни лаборатория компрессион асбобларида синашларда — нисбий ўта чўкувчанлик 
0,01 тенг бўлгандаги босим;
0,01 тенг бўлгандаги босим;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20276-2012 талаблари бўйича олдиндан намланган грунтни дала шароитида штамп ёрдамида синашларда — «юк-чўкиш» графигидаги мутаносиблик чегарасига тенг босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштажриба котлованларида грунтлар намланганда — грунтнинг ўз оғирилигидан ўта чўкиш бошланадиган чуқурликда грунтнинг ўз оғирлигидан пайдо бўладиган вертикал кучланишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Ўта чўкиш радиусининг қалинлиги (hsl) мазкур ШНҚнинг 4-расмида келтирилганидек қуйидагига тенг деб қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи юкламадан грунтнинг ўта чўкишини ssl,p аниқлашда, мазкур ШНҚнинг 215-банди бўйича ўта чўкиш радиусининг юқори қалинлигига hsl,p. (бу ҳудуднинг пастки чегараси 
га ёки мазкур ШНҚнинг 
4в-расмларга мувофиқ 
z қиймат энг кичик бўлган чуқурликка мос келиши лозим);
га ёки мазкур ШНҚнинг 4в-расмларга мувофиқ z қиймат энг кичик бўлган чуқурликка мос келиши лозим);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтнинг ўз оғирлигидан чўкишини (ssl,g) аниқлашда чўкувчан қатламнинг пастки радиуси қалинлигига (ssl,g) (zg энг кичик чуқурликдан бошланиши керак, бу ерда sz = psl га тенг бўлиши, ёки агар sz,min > psl бўлса, sz қиймати минимал бўлган нуқтадан бошлаб чўкувчан қатламнинг пастки чегарасигача давом этиши зарур).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-расм. Пойдевор заминининг ўта чўкувчанлигини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша — грунтнинг хусусий оғирлигидан ўта чўкиши ssl,g мавжуд эмас (5 cm дан катта эмас); фақат ўта чўкадиган қатлам hsl,p нинг юқори радиусида ташқи юкламадан ўта чўкиш ssl,p бўлишига йўл қўйилади (грунт шароитларининг I тури); б, в, г- zg чуқурликдан бошлаб ўта чўкадиган қатлам hsl,g нинг пастки радиусида хусусий оғирликдан ўта чўкиш ssl,g бўлишига йўл қўйилади (грунт шароитларининг II тури); б-юқори ва пастки ўта чўкиш ҳудудлари қўшилиб кетмайди, нейтрал ҳудуд hп мавжуд; в-юқори ва пастки ўта чўкиш ҳудудлари қўшилиб кетади; г-ташқи юкламадан ўта чўкиш бўлмайди; 1-грунтнинг хусусий оғирлигидан вертикал кучланиш szg; 2-ташқи юклама ва грунтнинг хусусий оғирлигидан ҳосил бўладиган умумий вертикал кучланиш sz=szp+szg; 3-чуқурлик ортган сари бошланғич босим psl нинг ўзгариши; Нsl — ўта чўкувчан грунт қатлами қалинлиги (ўта чўкувчан қатлам); d — пойдеворни жойлашиш чуқурлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Бошланғич ўта чўкувчан босимни тажриба асосида аниқлаш маълумотлари мавжуд бўлмаганда, мазкур ШНҚнинг 41-формуласида жамлашни pi босимдан ҳосил бўлган нисбий ўта чўкувчанлик esl = 0,01 га тенг бўлган чуқурликкача амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Пойдевордан узатилаётган юкдан грунтнинг ўта чўкувчанлигини ҳисоблаш учун ўта чўкиш қалинлигини литологик қирқимга ва аниқлаш горизонти (esl,i)га кўра, алоҳида қатламлар (hi)га бўлиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қатлам қалинлиги 2 m дан ортиқ бўлмаслиги, ҳар бир қатлам чегарасида кучланишлар йиғиндисининг ўзгариши 200 kPa дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎта чўкишни мазкур ШНҚнинг 50-формуласи орқали ҳисоблашда амалдаги кучланишда нисбий ўта чўкувчанлик 
бўлган грунт қатламларинигина ҳисобга олиш керак, 
< 0,01 бўлган қатламларни ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
бўлган грунт қатламларинигина ҳисобга олиш керак, < 0,01 бўлган қатламларни ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу талаблар мазкур ШНҚнинг 41-формуласи орқали грунтни ўз оғирлигидан максимал ўта чўкувчанлигини аниқлашда ҳам татбиқ этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Юқоридаги кичик майдонларни (намланадиган майдонинг эни (Вw) ўта чўкиш қалинлиги (Нsl) ўлчамидан кичик) намлашда грунтнинг ўз оғирлигидан ўта чўкиш (s'sl,g, m) эҳтимоли қуйидаги 44-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишssl,g — мазкур ШНҚнинг 222-бандига мувофиқ аниқланадиган грунтнинг ўз оғирлигидан ўта чўкишининг энг катта қиймати, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Ўта чўкувчан грунтлардан иборат заминларни лойиҳалашда уларнинг намлаш имконияти бўлганда қуйидагича тадбирлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 208-бандига асосан заминларнинг ўта чўкишини бартараф этадиган ёки уларни йўл қўйилган қийматларигача пасайтирадиган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг ишга яроқлилигига уларнинг таъсирини камайтирадиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотдан фойдаланишнинг барча даврида заминни намлаш имкони бўлмаса (унинг мумкин бўлган реконструкциясини ҳисобга олган ҳолда), грунтларнинг ўта чўкиш хусусиятларини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Бутун ўта чўкувчан қатлам чегарасида ташқи юкдан ва грунтнинг ўз оғирлигидан вертикал кучланишлар йиғиндиси (psl) бошланғич ўта чўкиш босимидан ошмаса, I турдаги грунт шароитида ўта чўкувчанликни ҳисоблашни амалга оширишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Замин грунтини намлашда мазкур ШНҚнинг 213-банди бўйича қуйидаги тадбирлардан бирини амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбутун ўта чўкувчи қатлам доирасида грунтларнинг ўта чўкувчанлик хоссаларини бартараф қилиш мазкур ШНҚнинг 233-бандига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар, қозиқли пойдеворлар ва мустаҳкамланган грунт массивлари томонидан ўта чўкувчан қатламни кесиб ўтиш мазкур ШНҚнинг 234-бандига асосан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг ўта чўкувчанлик хоссаларини қисман бартараф қилишни ўз ичига оладиган тадбирлар йиғиндисини мазкур ШНҚнинг 4-боб 11-параграфига келтирилган сувдан ҳимоя қилувчи ва конструктив;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турдаги грунт шароитида грунтларнинг ўта чўкиш хусусиятларини бартараф қилиш ёки ўта чўкиш қатламини чуқур жойлашган пойдеворлар билан кесиш орқали сувни ҳимоя қилиш чоралари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТадбирларни танлаш грунт шароитлари турини, намлашни юз бериши мумкин бўлган турини, ҳисобий ўта чўкувчанликни, лойиҳаланаётган бино ва иншоотларнинг мазкур ШНҚнинг 168-бандига асосан қўшни объектлар ва коммуникациялар билан боғлиқлигини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Грунтларнинг ўта чўкувчанлик хоссаларини қуйидагича бартараф этиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўта чўкишнинг юқори радиуси ёки унинг бир қисми чегарасида-оғир шиббалигичлар билан зичлаш, грунт тўшамалари ясаш, котлованларни шиббалаш, шунингдек қаттиқ материалдан (бетон, шағал, қум-шағал аралашмаси) кенгайтирма қилиб кимёвий ёки термик усулда мустаҳкамлаб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбутун ўта чўкиш қалинлиги чегарасида-грунт қозиқлар билан чуқур зичлаб, замин грунтларини олдиндан намлаб, шунингдек,чуқур портлатишлар усулини қўллаб кимёвий ёки термик мустаҳкамлаб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Чуқур жойлашган пойдеворларни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI турдаги грунт шароитида — пойдеворни ён юзасидаги грунтни қаршилигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII турдаги грунт шароитида — пойдеворни ён юзасида грунтни ўз оғирлигидан чўкишида ҳосил бўладиган салбий ишқаланишларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Кўпчувчи грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Кўпчувчи грунтлардан таркиб топган заминларни лойиҳалаш ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин намликларининг ошиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамлик даражаси пасайишида, кўпчувчан грунтларда тескари жараён — киришиш ҳодисаси юз бериши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг ҳажмий кўпчиш — шишиш (катталашиш) хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбаъзи турдаги шлакларни (масалан, саноат электр эритиш печларидан чиқадиган шлаклар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқаришнинг кимёвий чиқиндилари (масалан, сульфат кислота эритмалари) билан намланган бўлса, оддий лойли грунтларни намликнинг ошиши билан кўпчиш қобилияти мавжудлигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКимёвий чиқиндилар билан намланганда шлаклар ва лойли грунтларнинг кўпчиши эҳтимолини лаборатория ёки дала шароитида ўтказиладиган синовлар орқали аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Кўпчувчи грунтлар берилган босимда нисбий кўпчиш (esw) кўпчиш босими (psw) кўпчиш намлиги (wsw) ва қуриганда нисбий қисқариши (esh) билан тафсивланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчувчи грунтларнинг юқорида келтирилган хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 168, 241 ва 245-бандларининг талаблари асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Кўпчувчи грунтлардан ётқизилган заминларни лойиҳалашда қуйидаги имкониятларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтлар ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши ёки инфильтрация-ишлаб- чиқариш ёки ер усти сувлари билан грунтнинг намланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларни қуриш вақтида ва ҳудудларга асфальт ётқизишда (юзани экранлашда) буғланишнинг табиий шароити бузилиши натижасида, улар остида чегараланган чуқурлик радиусида намликнинг тўпланиши ҳисобига кўпчиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиссиқлик-сув режимининг ўзгариши (мавсумий иқлим омиллари) ҳисобига аэрация радиусининг юқориги қисмида грунтнинг кўпчиши ва қисқариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиссиқлик манбаларининг таъсиридан қуриш ҳисобига қисқариши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотларнинг чуқурлаштирилган қисмларини лойиҳалашда грунтлар кўпчиганда ва қисқарганда ҳосил бўладиган горизонтал босимларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Горизонтал босим ph, kPa, қуйидаги 45-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — иш шароити коэффициенти, 0,85 га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksw — кўпчиш интенсивлигига боғлиқ бўлган коэффициент бўлиб, унинг қиймати ушбу ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpmax,h — қиймати лабораторияда аниқланадиган энг катта горизонтал босим, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-жадвал | |||||||
1 d даги кўпчиш интенсивлиги, % | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 |
ksw | 1,40 | 1,25 | 1,12 | 1,05 | 1,02 | 1,01 | 1,00 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Кўпчувчи грунтлардан иборат замин мазкур ШНҚнинг 5-боби 2-параграфига мувофиқ ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг кўпчиши ёки қисқариши натижасида ҳосил бўладиган замин деформацияси мазкур ШНҚнинг 243 ва 251-бандларига мувофиқ заминнинг алоҳида қатламлари деформацияларини жамлаш йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин деформациясини аниқлашда унинг ташқи юклама таъсиридан ҳосил бўладиган чўкиши ва кўпчувчи грунтдаги намликнинг камайиши ҳисобига юз бериши мумкин бўлган чўкиши жамланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларнинг кўпчиши (қисқариши)дан ҳосил бўладиган деформацияларнинг чегаравий қийматларини мазкур ШНҚнинг 137-банди талабини ҳисобга олган ҳолда, мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Кўпчувчи грунтлардан иборат заминларни ҳисоблашда уларнинг табиий зичлиги ва намлигидаги хусусиятлари қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчувчи грунтли заминларни намлангандан кейин ҳисоблашда, грунтларни намланган ҳолатдаги хусусиятларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчувчи грунтдан ташкил топган замин грунтининг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 7-формуласи орқали аниқланиши, бунда унинг қийматини йўл қўйилган ошишини мазкур ШНҚнинг 111-бандига асосан ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Нисбий кўпчиш 
, кўпчиш босими (psw) ва нисбий қисқариш 
қийматлари мазкур ШНҚнинг 237-бандида келтирилган кўпчиш ёки қисқариш сабабларини ҳисобга олиб, ГОСТ 24143-80 талабларига мувофиқ лаборатория синовлари асосида аниқланиши керак.
, кўпчиш босими (psw) ва нисбий қисқариш қийматлари мазкур ШНҚнинг 237-бандида келтирилган кўпчиш ёки қисқариш сабабларини ҳисобга олиб, ГОСТ 24143-80 талабларига мувофиқ лаборатория синовлари асосида аниқланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу хусусиятларни дала шароитида грунтларни штамп орқали синаш натижалари асосида ҳам аниқланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. ГОСТ 20522-2012 га мувофиқ кўпчувчи грунтларнинг 
хусусиятларининг норматив қийматлари уларни аниқлаш натижалари бўйича ўртача қиймат ҳисобланиши ва ушбу хусусиятларнинг ҳисобий қийматини норматив қийматга тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади (
= 1).
хусусиятларининг норматив қийматлари уларни аниқлаш натижалари бўйича ўртача қиймат ҳисобланиши ва ушбу хусусиятларнинг ҳисобий қийматини норматив қийматга тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади ( = 1).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Грунт кўпчиганда заминнинг кўтарилиши (hsw) қуйидаги 46-формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— грунт и-қатламининг мазкур ШНҚнинг 245-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган нисбий кўпчиши;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — грунт i — қатламининг қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksw.i — мазкур ШНҚнинг 248-банди бўйича аниқланадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — грунтнинг кўпчиш радиусига бўлинган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Намлик инфильтрациясида грунтнинг нисбий кўпчиши қуйидаги 47-формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(47)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn — p босим билан ёнига кенгайиш имконисиз сиқилган, табиий намлик ва зичликдаги намунанинг баландлиги, cm, босим кўрилаётган чуқурликдаги вертикал кучланиш йиғиндисига тенг (ушбу кучланиш қиймати мазкур ШНҚнинг 249-бандига мувофиқ аниқланиши керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsat — юқоридаги намунанинг баландлиги, сувга тўлиқ тўйингунча намланганидан ва ўша шароитда сиқилгандан сўнг, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Грунт намунасини ҳар хил босимда синаш натижалари асосида esw = f(p) ва wsw = f(p) боғланишлар графиги қурилиши ва кўпчиш босими (psw) ни esw = 0 га мос келадиган босимлари аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза экранланганида ва сув-иссиқлик режими ўзгарганда нисбий кўпчиш (esw) қуйидаги 48-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesw = k (weq — w0)/(1 + е0), (48)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — тажриба йўли билан аниқланадиган коэффициент (тажриба маълумотлари бўлмаса, 2 га тенг деб қабул қилиниши лозим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишweq — грунтнинг мазкур ШНҚнинг 246-бандига мувофиқ аниқланадиган бирлик қийматидаги охирги (барқарорлашган) намлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw0 ва е0 — мос равишда грунтнинг намлигини бошланғич қиймати ва ғоваклик коэффициенти, бирлик қийматида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Юза экранланганда (i) қатламдаги (weq) қиймати, (пи) босимда, кўпчиш намлиги билан юк орасидаги wsw = f (p) экспериментал боғланишида (pi , kPa) босимдаги қиймати қуйидаги 49-формулага асосан ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — экранланган юзадан ер ости сувлари сатҳигача бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzi — кўрилаётган қатламнинг жойлашиш чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstot,i — кўрилаётган и- қатламдаги кучланишлар йиғиндиси, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgi — i — қатламдаги грунтни солиштирма оғирлиги, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув иссиқлик режими ўзгарганда (weq — w0)ни мазкур ШНҚнинг 48-формуласидаги қиймати энг кўп (энг кўп намланиш даврида) ва энг кам (энг кўп қуриш даврида) намликлар қийматининг айирмасидан аниқланиши, бунда ғоваклик коэффициенти грунтнинг энг кўп қуриш давридаги намлик учун қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Массивнинг энг кўп намланиш ва қуриш ҳолатлари учун намлик кесими дала шароитида экспериментал йўл билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Мазкур ШНҚнинг 46-формуласига кирадиган коэффициент (ksw) кўриб чиқилаётган чуқурликдаги умумий вертикал кучланиш (sz,tot)га қараб, қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz,tot = 50 kPa бўлганда, 0,8 га, sz,tot = 300 kPa бўлганда эса, 0,6 га тенг деб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвертикал кучланиш (sz,tot)нинг оралиқ қийматларида интерполяция усули бўйича.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Пойдевор таглигидан z чуқурликда вертикал кучланиш йиғиндиси (sz,tot, kPa) мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ қуйидаги 50-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszp, szg — мос равишда пойдевор юкламасидан ва грунтнинг ўз оғирлиги таъсиридан ҳосил бўладиган вертикал кучланишлар, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz,ad — намлаш майдони чегарасидан ташқарида грунт массивининг намланмаган қисми оғирлиги таъсирида ҳосил бўладиган қўшимча вертикал босим (kPa)нинг қиймати қуйидаги 51-формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkg — мазкур ШНҚнинг 14-жадвалдан қабул қилинадиган коэффициент,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — грунтнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(d + z) — мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-расм. Грунтни кўпчишида заминни кўтарилишини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-жадвал | |||||
(d + z)/Bw | Намланадиган майдон узунлигининг энига нисбати Lw/Вw, да коэффициент kg | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
0,5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
1 | 0,58 | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,29 |
2 | 0,81 | 0,70 | 0,61 | 0,50 | 0,40 |
3 | 0,94 | 0,82 | 0,71 | 0,59 | 0,47 |
4 | 1,02 | 0,89 | 0,77 | 0,64 | 0,53 |
5 | 1,07 | 0,94 | 0,82 | 0,69 | 0,77 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ кўпчиш радиусининг пастки чегараси (Нsw) намлик инфильтрациясида умумий вертикал кучланиш (sz,tot) бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 249-бандига мувофиқ кўпчиш босими рsw га тенг бўлган чуқурликда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮза экранланганда ва сув-иссиқлик режими ўзгарганда, натижаларни тажриба йўли билан аниқлаш керак (агар тажриба маълумотлари мавжуд бўлмаса, Н=5 m деб қабул қилиниши лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости сувлари мавжуд бўлганда кўпчишнинг пастки чегараси ер ости сувлари бошланғич сатҳидан 3 m юқорида қабул қилиниши, бироқ унинг қиймати а ҳолатда белгиланганидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Кўпчиган грунтнинг қуриши натижасида заминнинг чўкиши (ssh, cm) қуйидаги 52-формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesh,i — i-қатлам грунтининг нисбий чизиқли қисқариши мазкур ШНҚнинг 252-бандига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — грунтнинг i-қатлами қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksh — 1.3 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — грунтнинг қисқариш радиуси бўлинадиган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮкламасиз аниқланадиган esh,i ни қабул қилишга йўл қўйилади, бунда ksh = 1,2 қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Грунт қуриганда унинг нисбий чизиқли қисқариши (
) қуйидаги 53-формулага асосан аниқланиши керак:
) қуйидаги 53-формулага асосан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn — грунт намунасининг ёнига кенгайиш имконисиз умумий вертикал кучланиш билан сиқилганда энг катта намликка эришгандаги баландлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhd — қуриш натижасида намлиги камайган грунт намунасининг ўша шароитлардаги баландлиги, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Қисқариш радиусининг пастки чегараси (Нsh) тажриба йўли билан аниқланиши, бунда тажриба маълумотлари мавжуд бўлмаса, қисқариш радиусининг пастки чегараси 5 m га тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехнологик ускуналарнинг иссиқлиги таъсирида грунт қуриганда қисқариш радиусининг пастки чегараси (Нsh) тажриба йўли билан ёки тегишли ҳисоблашлар ёрдамида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Кўпчувчи грунтлардан ташкил топган заминларнинг чегаравий ҳолатидан катта ёки юк кўтариш қобилияти етарли бўлмаган ҳисобий деформациясида мазкур ШНҚнинг 3-боби 11-параграфига мувофиқ қуйидаги тадбирлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувдан ҳимоя қилувчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни кўпчувчи грунтлар қалинлигининг бутун ёки қисман чегарасида олдиндан намлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрнини тўлдирувчи қум ёстиқчаларидан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчувчи грунтларни кўпчимайдиган грунтлар билан тўла ёки қисман алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчувчи грунт қатламини пойдевор билан тўла ёки қисман кесиб ўтиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Қисман алмаштирилган кўпчувчан грунт қатлами қалинлиги ёки унинг қисмини олдиндан намлаш чуқурлиги грунт деформациясини талаб қилинган қийматгача камайтириш заруратига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Олдиндан намланган кўпчувчи грунтли заминларда пойдеворни қуришда қумдан, шағалдан ёки майда шағалдан ёстиқча ҳосил қилиш ёки юқори грунт қатламини боғловчи материал ёрдамида мустаҳкамлаш ишлари бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Тўлдирувчи қумли ёстиқчалар заминнинг устки қисмида ёки кўпчувчи грунт қатлами доирасида заминга узатилаётган босим 0,1 MPa кам бўлмаган ҳолатларда ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁстиқчалар учун чангсимондан ташқари барча йирик ва қуруқ ҳолатдаги зичлиги 1,6 t/m3 кам бўлмаган қумлардан фойдаланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўлдирувчи қумли ёстиқчалар фақат кенглиги 1,2 m дан катта бўлмаган тасмасимон пойдеворлар тубига ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁстиқчаларнинг ўлчамлари қуйидаги 15-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-жадвал | ||
Пойдевор кенглиги b, m | Ёстиқча кенглиги В, m | Ёстиқча баландлиги h, m |
0,5 < b £ 0,7 | 2,4b | 1,2b |
0,7 < b £ 1,0 | 2b | 1,15b |
1,0 < b £ 1,2 | 1,8b | 1,1b |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Кўпчувчи грунтлардан иборат табиий заминларда пойдеворнинг кўтарилишини камайтиришга пойдеворни кўпчувчан қатламни тўлиқ ёки қисман кесиб ўтувчи қозиқ ёрдамида анкерлаш йўли билан эришишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, бино (иншоот)дан узатилаётган юклама пойдевор ва қозиқ томонидан биргаликда қабул қилиниши, ушбу конструкциянинг юз бериши мумкин бўлган деформацияси (чўкиш, кўтарилиш) унинг чегаравий қийматларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Бино ва иншоотнинг бикрлиги ҳамда мустаҳкамлигини ошириш мақсадида унинг чўкиш чоклари орқали алоҳида бўлмаларга ажратилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБўлма режада тўғри геометрик шаклга ва бир хил баландликка эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино (иншоот)ни мустаҳкамлиги ва бикрлигини оширишга қалинлиги 15 cm дан кам бўлмаган, баландлиги бўйича бир неча сатҳда жойлаштириладиган узлуксиз темир-бетон тасмалар орқали ҳам эришишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТасмалар ёпмалар билан бир сатҳда ёки оралиқ устида жойлашган ички деворни тўлиқ беркитадиган каркаслар билан арматураланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТасмалардан қуйидаги ҳолларда фойдаланиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчувчан грунтни қисман кесиб ўтганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчувчан грунтни кўпчимайдиган грунт билан қисман алмаштирилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўлдирувчи ёстиқчалар қилинганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчувчи грунтни олдиндан намланганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. Кўпчувчан грунтни алмаштириш белгиланган зичликкача зичлаштирилган маҳаллий кўпчимас грунт ёрдамида амалга оширилиши, бунда бино ва иншоотларнинг заминини лойиҳалаш оддий кўпчимайдиган грунтлардаги каби бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Котлован ва бўшлиқларни қайта тўлдиришда кўпчувчи грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, уларнинг намланиши натижасида ҳосил бўладиган горизонтал босим бино (иншоот) учун мос келиши, тўлдирилган грунтнинг мумкин бўлган кўтарилиши эса фойдаланиш шароитларини ёмонлаштирмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни зичлаш оддий грунтлардан грунт ёстиқчалар ва қайта тўлдирмалар ҳосил қилиш учун қабул қилинган талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Шўрланган грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Шўрланган грунтлардан ташкил топган заминлар, уларнинг қуйидаги сабабларга боғлиқ бўлган хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувни узоқ вақт фильтрацияси ва тузларни ювилиши натижасида суффозиявий чўкиш (ssf ) ҳосил бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштузларнинг ювилиши жараёнида грунтнинг физик-механик хоссаларининг ўзгариши. Бунда, грунтнинг мустаҳкамлик характеристикалари камаяди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт таркибидаги тузларнинг эриши ҳисобига иншоот ер ости конструкцияси материалларига ер ости сувларининг агрессив таъсирини кучайиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШўрланган грунтлар намланганда ўта чўкиш ёки кўпчиш юз бериши мумкинлиги инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни шўрланганлар қаторига киритиш ва уларнинг шўрланиш даражаси бўйича осон эрийдиган ва ўрта эрийдиган тузларнинг умумий таркибига қараб ажратиш ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. Шўрланган грунтлар нисбий суффозиявий сиқилиш (esf ) ва суффозион сиқилиш бошланғич босими (psf) билан таснифланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(esf ) ва (psf ) қийматлари лаборатория усуллари (компрессион-фильтрация синовлари) ёрдамида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш майдонининг алоҳида ҳудудларини батафсил ўрганиш учун эса, пойдеворни узоқ вақт давомида намлаб, статик юк билан дала синовлари ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДала синовлари натижаларида муҳандислик-геологик шароитларда қурилиш тажрибаси мавжуд бўлганда, ушбу хусусиятларни фақат лаборатория усуллари билан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(esf ) ва (psf ) нинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 57-бандига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоот заминининг суффозия чўкишининг дастлабки ҳисоблари ва II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотнинг якуний ҳисоблари учун нисбий суффозия сиқилиш (esf ) қийматини лойли гипсланган грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 54-формуласига асосан аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, улар қуйидагича хусусиятларга эга бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚумли лой с w = 0,02-0,04; IL = 0,08-0,12; rd = 1,2-1,6 g/sm3; е = 0,75-1,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойли қум с w = 0,01-0,03; IL = 0,03-0,07; rd = 1,4-1,45 g/sm3; е = 0,9-1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — грунт турига, гипснинг таркибига ва босимнинг мазкур ШНҚнинг 16-жадвалидан қабул қилинадиган қийматига боғлиқ коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — грунтдаги гипснинг бошланғич таркиби, бирлик қийматида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrd — қуруқ грунтнинг бошланғич зичлиги, g/sm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrg — гипс заррачаларининг зичлиги, g/sm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — ювилиб чиқиш даражаси, бирлик қийматида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишП — қиймати қумли лой учун 1 га, лойли қум учун 1/3 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-жадвал | |||||
Грунт тури | Гипснинг бирлик қийматидаги таркиби | Коэффициент k1, босим, МPа да бўлганда | |||
0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | ||
Лойли қум | 0,1 | 0,86 | 0,70 | 0,52 | 0,43 |
0,2 | 0,95 | 0,90 | 0,83 | 0,76 | |
0,3 | 0,97 | 0,95 | 0,90 | 0,85 | |
Қумли лой | 0,1 | 0,08 | 0,15 | 0,30 | 0,46 |
0,2 | 0,15 | 0,27 | 0,50 | 0,84 | |
0,3 | 0,45 | 0,60 | 0,80 | 1,10 | |
0,4 | 0,85 | 0,96 | 1,07 | 1,30 | |
0,5 | 1,08 | 1,15 | 1,22 | 1,38 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. Шўрланган грунтларнинг 
ва psf хусусиятлари ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ, норматив қиймати уларни аниқлаш натижаларининг ўртача қийматлари сифатида ҳисобланиши керак.
ва psf хусусиятлари ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ, норматив қиймати уларни аниқлаш натижаларининг ўртача қийматлари сифатида ҳисобланиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий қийматларини норматив қийматига gg = 1 тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Шўрланган грунтлардан ташкил топган заминларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 5-боби 3-параграфига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШўрланган грунтлар ўта чўкувчан ёки кўпчувчи бўлса, мос ҳолда ушбу ШНҚнинг 5-боби 1 ва 2-параграфлари талаблари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Шўрланган грунтлардан иборат бўлган заминларнинг ҳисобий қаршилиги (R) грунтлар узоқ вақт намланганда ва тузларининг ишқори ювилганда, мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, тузларнинг ишқорлари ювилгандан сўнг сувга тўйиниш ҳолатидаги грунтлар учун олинган мустаҳкамлик кўрсаткичи (jII ва cII)нинг ҳисобий қийматларидан фойдаланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни узоқ вақт намлаш ва туз ишқорларини ювишнинг имкони бўлмаса, заминнинг ҳисобий қаршилиги мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сувга тўйинган ҳолатдаги шўрланган грунтлар учун олинган мустаҳкамлик кўрсаткичларидан фойдаланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚисман ёки тўлиқ равишда ишқори ювилган грунтлар учун (R) ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 7-формуласидаги замин грунтининг иш шароити коэффициенти (gс1)нинг қиймати бошланғич гипс таркиби d0 £ 20 фоиз бўлган гипсланган қумли лой учун 1,1 га, d0 £ 20 фоиз бўлган қумли лой ва бошқа барча гипсланган лойли қумлар учун gсl = 1 деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 27-формуласидаги иншоотни замин билан ўзаро таъсирида ишлаш шароити коэффициенти (gс2 ) барча шўрланган грунтлар учун бирга тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk коэффициенти қийматини қуйидагича қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшўрланган грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари лаборатория шароитида уч ўқ бўйича сиқилиш асбобида ва дала шароитида таркиби бузилмаган грунтни силжиш усулида аниқланганда, k=1 деб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшўрланган грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари лаборатория шароитида бир ўқ бўйлаб қирқиш асбобида ва мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги жадвалларга асосан қабул қилинганда эса, k=1,1 деб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш268. Шўрланган грунтлар ўта чўкувчан ёки кўпчувчан бўлса, пойдевор замини деформацияси заминнинг табиий намликда ташқи юк таъсирида чўкиши мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига мувофиқ суффозия чўкиши ҳамда ўта чўкиши, кўпчиши ёки қисқаришини жамлаш орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтни узоқ муддатли намлаш ва тузларини чиқариб ташлаш имконияти бўлмаса, пойдевор заминини деформацияси мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига мувофиқ шўрланган грунтларни сувга тўлиқ тўйинган ҳолатидаги деформацияга оид хусусиятлари орқали аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. Максимал ва ўртача суффозион чўкиш, чўкишлар фарқи ва иншоот ҳамда алоҳида пойдеворнинг қийшайиши қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни бир текисда намланмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишалоҳида пойдевор атрофида ёки иншоот контуридаги фильтрация оқими схемаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин майдонида ва чуқурлигидаги грунтларда тузларни ҳар хил тақсимланганлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. Осон эрийдиган тузлар ва гипсланган қумлар мавжуд бўлган гилли тупроқлардан ташкил топган асос юзасининг суффозия чўкишини ҳисоблашни мазкур ШНҚнинг 128-банди талабларига мувофиқ аниқланадиган сиқиладиган қатлам чуқурлиги (Нс) билан шартли равишда чегараланган ҳудуд доирасида бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сиқиладиган грунт қатлами доирасида грунтлар тўлиқ шўрсизланиши ГОСТ 12248-2010 бўйича аниқланадиган тузларни ювилиб чиқиш даражаси b=1 тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Гипсланган гил тупроқлардан ташкил топган пойдеворларнинг суффозион чўкишларини ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгипс ювилиши мумкин бўлган ҳудуд узунлиги (ювиладиган ҳудуд Нl) филтрланувчи суюқликнинг гипс билан тўйиниш чегараси шарти билан чекланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфилтрланиш жараёнида ювиладиган ҳудуд ривожланиши, яъни унинг узунлигини ортиши ва филтрланиш оқими йўналишида тупроқдаги гипс миқдорини камайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворнинг суффозион чўкишларини фақат ювиладиган ҳудуд доирасида содир бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Гипсланган лойли грунтлардан ташкил топган заминларни суффозион чўкишини ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 6-расмга мувофиқ пойдевор заминида фильтрация оқимининг иккита схемасини ажратиб олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-расм. Пойдеворнинг намланиш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — вертикал фильтрация; 2 — қалинлиги чекланган қатламда фильтрация
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни суффозион чўкишини ҳисоблашда 6-расм 1-схемага асосан дастлаб ювилиш радиуси Нl ҳолатини, яъни унинг узунлиги ва ҳисоблаш даврида (иншоотдан фойдаланиш бошланганидан 5, 10 ва ҳоказо йил ўтгандан кейин) унда гипсни тарқалишини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГипснинг тарқалишини аниқлаш учун таркиби ҳар хил гипсли қатламларни мазкур ШНҚнинг 7-расмига мувофиқ ажратиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунтда гипснинг тақсимланиши поғонали эпюра кўриниши d0(z)га эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАжратилган қатламлар 0,5 m қалинликдаги кичикроқ бўлакларга бўлиниши ва улар учун тузсизлантириш жараёни аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-расм. Вертикал филтрлашда заминнинг тузсқидирувини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — таркибида гипс миқдори ҳар хил бўлган қатламлар чегараси; 2 — ҳисобий қатламлар чегараси; 3 — ҳисобий қатлам; 4 — фильтрация оқими йўналиши; 5 — гипснинг нисбий таркиби d0(z) бошланғич эпюраси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБир жинсли грунтдан иборат бўлса, унда гипснинг бошланғич таркиби ювилиш доирасида ўзгармас d0(z) = const деб қабул қилиниши ва барча ювилиш доираси 0,5 m қатламларга бўлиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин қатламларга бўлиниб бўлгандан сўнг, ҳисобий вақт оралиғида юқоридан бошлаб кетма-кет ҳар бир қатламда сақланиб қолган қаттиқ гипс фазаси миқдорини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, гипс миқдори бошланғич ҳолатга тенг бўлган қатлам ювиб чиқариш доирасининг қуйи чегараси (Нl) ҳисобланиши, ундан пастки қатламлар учун гипснинг эриш ҳисобини олиб бориш талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Гипсланган лойли грунтлардан иборат бўлган заминларни суффозия натижасида юз берадиган деформациясини 1-фильтрация схемаси бўйича мазкур ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ ҳисоблашда, пойдевор заминидаги суффозион чўкиш доираси, пойдевордан ва грунтни ўз оғирлигидан ҳосил бўладиган вертикал кучланишлар йиғиндиси суффозион сиқилишни бошланғич босими (рsf)га тенг бўлган чуқурлик (Нс) билан чекланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий вақт оралиғида Нl £ Нс бўлса, суффозион чўкиш ҳисоби фақат туз ювилиш доираси (Нl) оралиғида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНl > Нс бўлганда, чўкишнинг ҳисоби сиқиладиган қатлам Нс оралиғида бажарилиши керак (Нс чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 8-расмига мувофиқ сиқиладиган қатлам чегараси сифатида қабул қилиниши лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Вертикал фильтрацияда шўрланган грунтлардан иборат заминнинг суффозий чўкиши (ssf, cm) ушбу ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ қуйидаги 55-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesf,i — мазкур ШНҚнинг 275-бандига мувофиқ аниқланган 
zp ташқи юкидан ва 
zg грунтнинг ўз оғирлигидан кўриб чиқилаётган чуқурликдаги умумий вертикал кучланишга тенг бўлган р босимдаги i — қатлам грунтнинг нисбий суффозион сиқилиши;
zp ташқи юкидан ва zg грунтнинг ўз оғирлигидан кўриб чиқилаётган чуқурликдаги умумий вертикал кучланишга тенг бўлган р босимдаги i — қатлам грунтнинг нисбий суффозион сиқилиши;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — шўрланган грунтнинг i — қатлами қалинлиги, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — шўрланган грунтларнинг суффозий чўкиш радиуси бўлинган қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишssf — ҳудуд оралиғида аниқланадиган қиймат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-расм. Вертикал фильтрация жараёнида шўрланган грунтнинг суффозион чўкишини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. ГОСТ 12248-2010 бўйича нисбий суффозий сиқилиш (ssf) компрессия-фильтрациявий синашларда қуйидаги 56-формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesf = (hsat,p — hsf,p)/hng (56)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsat,p — р=szp + szg босимда намунанинг намланганидаги (сувга тўлиқ тўйинганидан) баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsf,p — р босимда намунанинг сув узоқ филтрланганидан ва тузлари ювилганидан кейинги баландлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhng — р1= szg босимда намунанинг табиий намликдаги баландлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, суффозион сиқилиш бошланғич босими esf, psf = 0,01 бўлгандаги босимга мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 20276-2012 бўйича esf ва psf қийматини узоқ муддат намланган грунтни дала шароитида штамп билан синаб аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Фильтрациянинг 2-схемасида мазкур ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ заминнинг деформациясини горизонтал йўналишда туз ювилиш доирасини вақт давомида ривожланишини ва пойдевор майдони чегарасида ёки бино ва иншоот контурида замин грунтининг деформация хоссаларини ҳар хиллигини ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрациянинг 1-схемаси ва мазкур ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ ҳисобий вақт давомида пойдевор заминида туз ювилиш радиусининг ҳолатини (узунлигини ва унда гипс тарқалишини) аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТуз ювиладиган ҳудуднинг белгиланган ҳолати учун пойдевор томонларининг чўкиши ва унинг нишаблик даражасини аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтдаги гипснинг бошланғич таркиби (d0= const) гипсланган қатламнинг чуқурлиги ва пойдевор майдони ҳамда унинг атрофида ўзгармас деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтдаги гипснинг бошланғич таркиби (d0= const) мазкур ШНҚнинг 9-расмига мувофиқ гипсланган қатламнинг ўртача миқдорига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминнинг кенглиги 0,5 m бўлган вертикал қатламларга бўлиши z = 0 (намлаш манбаи) дан z = l + 2L + 1 гача бўлган оралиқда бажарилиши керак (бунда l — пойдеворгача бўлган масофа, 2L — пойдевор кенглиги).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТуз ювилиш ҳудуднинг шаклланиши ва силжиши горизонтал равишда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-расм. Горизонтал филтрашда заминнинг шўрсизланишини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — фильтрация оқимининг кириш участкаси; 2 — фильтрация оқими йўналиши; 3 — ҳисобий қатлам; 4 — ҳисобий қатламлар чегараси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. Фильтрациянинг 2-схемаси бўйича пойдевор томонларини чўкишини ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 6-расмига мувофиқ ўзгарувчан грунтнинг бикрлик коэффициенти (тўшама коэффициенти) билан тавсифланган конструкцияларни ҳисоблаш усулидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий схема пойдевор заминида мазкур ШНҚнинг 10-расмига мувофиқ иккита ҳудудда мавжудлигини кўзда тутиши керак. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ҳудуд ювиладиган ҳудуднинг узунлигига тенг бўлиши ва ундаги тўшама коэффициенти намлаш манбаига энг яқин бўлган пойдеворнинг бир томони остида (cmin) дан ювиладиган ҳудуд чегарасида (сmax) гача ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-ҳудуд ювилмаган ҳудуд узунлигига тенг бўлиши, бу ҳудудда тўшама коэффициенти ўзгармас бўлиб, (сmax) га тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-расм. Горизонтал фильтрацияда шўрланган грунт деформацияларини ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Шўрланган грунтлардан ташкил топган заминнинг ҳисобий деформациялари чегаравий ёки етарли бўлмаган юк кўтариш қобилиятидан катта бўлганда, мазкур ШНҚнинг 477-бандига мувофиқ қуйидаги чора-тадбирлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувдан ҳимояловчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшўрланган грунтларни қисман ёки тўлиқ кесиб, лойли грунтлардан ёстиқча ясаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшўрланган грунтлар қатламини чуқур пойдеворлар, шунингдек қозиқли пойдеворлар билан кесиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни мустаҳкамлаш, зичлаш ёки нейтраллаш (тузлар эришини истисно этадиган эритмалар билан грунтларни тўйинтириш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни олдиндан шўрсизлантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувдан ҳимоялаш ва конструктив чора-тадбирларни, шунингдек грунт ёстиқчасини ўрнатишни ўз ичига олган чора-тадбирлар комплекси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотларнинг заминида лойли грунтлардан ёстиқчалар қуришда тузларнинг чегаравий миқдори ва грунтнинг зичланиш даражаси махсус тадқиқотлар маълумотлари асосида ўрнатилиши, бунда тадқиқот маълумотлари заминга узатилаётган юкларга, грунтнинг хоссаларига, бино ва иншоотнинг хавф-хатар тоифасига ва конструктив хусусиятларига, заминни намлашнинг мумкин бўлган шароитларига боғлиқ равишда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШўрланган грунтларда пойдеворларни лойиҳалашда пойдевор танасини сув ва грунтларнинг агрессив таъсиридан ҳимоя қилишда уни емирилиши ва занглашига қарши тадбирларни амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучли ва ортиқча шўрланган грунтлар учун ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфильтрация оқими ҳаракатининг тўхташи ёки секинлашуви (сув ўтказмайдиган пардалар ўрнатиш: гил, силикат, битум, цемент);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг эритувчи хусусиятини пасайтириш (фильтрация оқимини тузлар билан сунъий тўйинтириш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Органик минералли ва органик грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Сувга тўйинган органик минерал (иллар, балчиқлар, торфли грунтлар) ва органик грунтлардан (торфлар) ёки ушбу грунтларни ўз ичига олган заминларни лойиҳалашда уларнинг қуйидаги хусусиятларини ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори сиқилувчанлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформация ва фильтрация хусусиятларининг ўзгарувчанлиги ҳамда анизотропияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор консолидацияси жараёнида уларнинг ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкишнинг узоқ вақт давомида ривожланиши ва беқарор ҳолатнинг юзага келиш эҳтимоли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкинди лойқалар учун тиксотропия ва газ ажралишини (метан, карбонат ангидрид гази) ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОрганик минерал ва органик грунтлардаги ер ости сувлари ер ости иншоотлари материалларига нисбатан агрессив эканлигини ҳам ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш280. Жойлашиш хусусиятига кўра, органик-минерал ва органик грунтлар очиқ (ер юзасида жойлашган), кўмилган (линза кўринишида ёки ҳар хил чуқурликдаги қатламлар кўринишида ётувчи) ҳамда сунъий кўмилган (сунъий равишда ташкил этилган ётқизиқлар билан беркитилган) турларга бўлиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш281. Органик-минерал ва органик грунтлар қатлам ёки линзаларини режада ва замин чуқурлиги бўйича жойлашишига кўра заминни мазкур ШНҚнинг 11-расмида келтирилган турларини ажратиб кўрсатиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-расм. Органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган заминларнинг андозавий схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — бино заминининг сиқилувчан қатлам доирасида органик-минерал ёки органик грунтлар ётади; II — бино замининг сиқилиш қатлами юқори қисмида органик-минерал ёки органик грунтлар ётади; III — бино замининг сиқилиш қатлами пастки қисмида органик-минерал ёки органик грунтлар ётади; IV — бино туби доирасида замин сиқилувчан қатлам қалинлигида биртомонлама (IVа), икки томонлама (IVб) пона шаклидаги линза ёки кўпгина линзалар (IVв) кесиб кирган органик-минерал ёки органик грунтлар ётади; V — сиқилувчан қатлам чуқурлигида битта (Vа) ёки бир нечта қатламли (Vб) органик-минерал ва органик грунт қатлами ётиб унинг четлари бино туби чегарасидан ташқарида ётади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282. Муҳандислик-геологик қидирувларни бажаришда қўшимча равишда қуйидагиларни белгилаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганик-минерал ва органик грунтлар жойлашиш хусусиятини мазкур ШНҚнинг 11-расмига мувофиқ ва қатлам қалинлигини, ушбу грунтдаги қатламлар ва линзаларнинг ётиш хусусиятини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 23740-2016 га асосан торфли грунтлар, торфлар ва балчиқларни (ўсимлик ва ҳайвон қолдиқлари чириндиларидан ҳосил бўлган) ажратиш учун органик моддалар таркибини (Ir);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 10650-2013 га мувофиқ, торфдаги органик моддаларнинг ажралиш даражасини (Ddp);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГОСТ 12248-2010 га кўра консолидация коэффициентини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеологик қидирувларда алоҳида қудуқлар орасидаги масофа 20 m дан ошмаслиги ва улар органик-минералли ҳамда органик грунтлар қатламини тўлиқ кесиб ўтиши, шунингдек уни тубидаги тўшама минерал грунт қатламига камида 2 m гача кириб бориши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОрганик минералли ва органик грунтлар хусусиятларини аниқлашни ҳар бир топилган қатлам чуқурлигида 0,5 m дан кам бўлмаган оралиқда бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш283. Замини лойқа грунтли майдонларда ушбу грунтни табиий тузилишини сақлаб қолиш мақсадида, грунтга динамик таъсир кўрсатмайдиган тадқиқот усулларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, штамп, прессиометр, найча ёрдамида статик бурғилаш, айланма қирқиш асбоблари, радиоизотоп усулларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш284. Таркибида органик моддалар миқдори 10 фоиздан ортиқ бўлган (ўсимлик ва ҳайвон қолдиқлари чириндиларидан ҳосил бўлган балчиқлар) чучук сувли лойқаларни алоҳида ажратиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖойлашиш шароитига кўра, балчиқларни зичланмаган ва табиий ҳолатда зичланган ҳамда органик моддаларни миқдорига кўра минералли, ўртача минералли ва кучсиз минераллиларга бўлиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш285. Органик минерал ва органик грунтларнинг хусусиятларини грунтни ГОСТ 20276-2012 ҳамда ГОСТ 12248-2010 га мувофиқ бевосита дала шароитида тадқиқ қилиб аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойқалар, очиқ ва кўмилган торфлар ҳамда балчиқларнинг физик-механик хусусиятларининг тахминий қийматлари мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу қийматлардан мазкур грунтлардан ташкил топган заминларни дастлабки баҳолаш ишларида фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОрганик моддалар таркиби бирлик миқдорида 0,05 
Ir 
0,25 оралиғида бўлган лойли грунтларда иншоот заминининг мазкур ШНҚнинг 61-бандидаги ҳисоблари учун Е-, 
n- ва сn- хусусиятларининг норматив қиймати мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 4-жадвалига асосан қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ir 0,25 оралиғида бўлган лойли грунтларда иншоот заминининг мазкур ШНҚнинг 61-бандидаги ҳисоблари учун Е-, n- ва сn- хусусиятларининг норматив қиймати мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 4-жадвалига асосан қабул қилинишига йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш286. Органик-минерал ва органик грунтларни деформацияга, мустаҳкамликка ва фильтрацияга оид хусусиятлари лойиҳаланаётган иншоот заминининг кучланганлик ҳолатига мос келадиган босим оралиқларида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни юқорида қайд этилган хусусиятлари грунт намунасини вертикал ва горизонтал йўналишда синаш натижаларига асосан белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш287. ГОСТ 12248-2010 бўйича органик-минерал ва органик грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари (
ва с)ни аниқлаш барқарор ҳолатда консалидацияланган синаш ва нобарқарор ҳолатда консалидацияланмаган синаш усулларида амалга оширилиши керак.
ва с)ни аниқлаш барқарор ҳолатда консалидацияланган синаш ва нобарқарор ҳолатда консалидацияланмаган синаш усулларида амалга оширилиши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш288. Органик-минерал ва органик грунтларни деформацияга оид хусусиятларини дала шароитида ГОСТ 20276-2012 мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу грунтларнинг деформацияга оид хусусиятларини компрессия асбобида аниқлашда юқори сиқилувчанлигини ҳисобга олган ҳолда, синалаётган намунанинг бошланғич баландлиги 30 — 50 mm ни бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮклама таъсирини эса ГОСТ 12248-2010 га мувофиқ, кичик оралиқларда босқичма-босқич бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКомпрессия синовларида намунага таъсир қилаётган максимал босим лойиҳадагидан 10 — 20 фоиздан кам бўлмаган миқдорда ортиқ бўлиши, бироқ 0,1 МPа дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба натижалари бўйича деформация модулининг қиймати босимнинг ҳар хил оралиқлари учун белгиланиши ва мазкур қийматдан сиқилаётган қатлам чегарасида замин чуқурлиги бўйича ҳақиқий нормал кучланишларга боғлиқ равишда чўкишни ҳисоблашда фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш289. Органик-минерал ва органик грунтларни ён босим коэффициенти (
) уч ўқ ёрдамида сиқилиш асбобида аниқланиши, х қийматини мазкур ШНҚнинг 7-иловасидаги жадваллар асосида қабул қилишга ҳам йўл қўйилади.
) уч ўқ ёрдамида сиқилиш асбобида аниқланиши, х қийматини мазкур ШНҚнинг 7-иловасидаги жадваллар асосида қабул қилишга ҳам йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш290. Органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган заминларни дастлабки тайёрлаш учун тадбирлар мажмуасини қўллашда (вақтинчалик ёки доимий юк билан бостириш, дренажлаш) ушбу грунтларни хусусиятлари уларни зичлагандан кейин бажарилган синов натижаларига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш291. Заминларни ҳисоблашда органик-минерал ва органик грунтларни анизотроп хоссаларини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни ҳар бир нуқтасида вертикал ва горизонтал йўналишда грунт хусусиятларини аниқлаш учун иккитадан кам бўлмаган намуна олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрация коэффициенти ҳам ушбу иккита йўналиш учун аниқланиши керак. Анизотроп хоссали грунтларнинг хусусиятлари босим оралиғини ва уларни синаш даврида йўналишини (горизонтал ёки вертикал) кўрсатувчи белгилар билан белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш292. Органик-минерал ва органик грунтлардан иборат заминларни ҳисоблаш ишлари мазкур ШНҚнинг 4-боби талабларига мувофиқ қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминга юкламанинг узатилиш тезлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни консолидацияланиш жараёнида грунтдаги самарали кучланишнинг ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг анизотропик хоссалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиккиламчи консолидацияланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунтларнинг ҳам чизиқли ва ҳам чизиқсиз консолидация (вақт ўтиши билан юклама таъсири остида грунт зичлигининг ортиш) назарияси усулларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни вертикал ва горизонтал йўналишлар учун хусусиятлари қиймати бир-биридан кўпи билан 40 фоизгача фарқ қилса, органик-минералли ва органик грунтларни анизотропик хоссаларини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш293. Заминда дренажлайдиган қатлам мавжуд бўлганда, ундаги ғовак сувлари фильтрациясини, пойдевор тубида қумли ёстиқча бўлганда эса ушбу ёстиқча томондаги ғовак сувлари фильтрациясини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДренаж қатлами ёпиқ линзадан иборат бўлмаса ва тешикларни қайта тўлдиришни дренажловчи грунт билан бажарилган бўлса, дренаж қатламини ва пойдевор тубидаги ёстиқчани таъсирини ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш294. Сувга тўйинган органик-минерал ва органик грунтлардан иборат заминларни мазкур ШНҚнинг 29 ва 31-бандларига асосан юк кўтариш қобилиятига ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ҳисоблашларда тасмасимон пойдеворлар учун вертикал куч таъсирида заминнинг чегаравий қаршилик кучи (Nu, kN/m) қуйидаги формулага асосан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu = b' (q + 5,14сI), (57)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' — пойдеворнинг турғунлигини йўқотиши тахмин қилинаётган томон узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — бостирилган қўшимча юк, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсI — си га тенг бўлган грунтни солиштирма туташувчанлиги ҳисобий қиймати, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш295. Органик-минерал ва органик грунтдан иборат ҳавза тубига қумли грунт ювилганда унинг қалинлиги заминнинг юк кўтариш қобилиятини, керакли текислаш сатҳини ва нобарқарор ҳолат юз бериши мумкинлигини инобатга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш296. Сувга тўйинган органик-минерал ва органик грунтлардан иборат заминларни деформацияга ҳисоблашда замин грунтининг ҳисобий қаршилиги (R) мазкур ШНҚнинг 7-формуласи орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, грунтли заминнинг иш шароити коэффициенти (gс1) қиймати қуйидаги 17-жадвалга асосан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-жадвал | |
Грунтлар номи ва уларнинг торфланганлик даражаси Ir | Грунтли заминнинг иш шароити коэффициенти gс1 |
Сувга тўйинган майда қум: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,85 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,80 |
Сувга тўйинган чангсимон қум: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,75 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,70 |
Сувга тўйинган лойли грунтлар | |
0,05<Ir£0,25 оқувчанлик кўрсаткичи қуйидагича бўлганда: | |
Ir £ 0,5 | 1,05 |
Ir > 0,5 | 1,00 |
Сувга тўйинган лойли грунтлар | |
0,25<Ir<0, оқувчанлик кўрсаткичи қуйидагича бўлганда: | |
Ir £ 0,5 | 0,90 |
Ir > 0,5 | 0,80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш297. Торфланган қумлардаги III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот пойдеворининг дастлабки ўлчамларини ҳамда II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот пойдеворининг якуний ўлчамларини аниқлаш учун ҳисобий қаршилик (R0) қийматини мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 5-жадвалига асосан қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш298. Сувга тўйинган органик-минерал ҳамда органик грунтдан иборат заминларда пойдеворни якуний чўкишини аниқлаш учун ҳисобий схемани мазкур ШНҚнинг 4-бобига асосан қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотнинг хизмат муддати даврида ер ости сувлари сатҳи пасаймаса, органик қўшимчаларни ажралиши (минераллашиши) ҳисобига пойдевор заминини қўшимча чўкишини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш299. Ювма усулда ёки сувга қум қатламини ташлаб қуришда, кучли торфланган грунт ёки торф қатлами чўкишини мазкур ШНҚнинг 309 ва 310-бандлари асосида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300. Органик-минерал ва органик грунтлардан иборат заминларни деформацияланишини ҳисоблашда сиқилиш қатламининг пастки чегараси мазкур ШНҚнинг 128-банди талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301. Замин кучли торфланган ва торфли, балчиқли лойқа грунтлардан иборат бўлса, пойдеворни бевосита органик-минерал ҳамда органик грунт юзасига тиралиб туришига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБевосита пойдеворни таглиги остида деформация модули Е<5 MPa бўлса ва қалинлиги пойдевор кенглигидан катта бўлган грунт қатлами ётса, пойдевор заминининг чўкиши мазкур ШНҚнинг 16-формуласидаги szg,i = 0 деб қабул қилиб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш302. Органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган заминнинг ҳисобий деформациялари чегаравий ёки етарли бўлмаган юк кўтарувчилигидан катта бўлса, мазкур ШНҚнинг 3-боби 11-параграфига мувофиқ қуйидаги тадбирлар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганик-минерал ва органик грунт қатламини пойдевор томонидан тўлиқ ёки қисман кесиб ўтиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганик-минерал ва органик грунтни қум, шағал, майда шағал билан тўлиқ ёки қисман алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот заминини доимий ёки вақтинчалик қўшимча қатлам тўкиб ёки бутун қурилиш майдонига тўкма (ювма) грунт ёки бошқа материал билан (заминни консолидацияланиш жараёнини тезлаштириш зарурияти бўлганда, филтрловчи қатлам ёки дренаж қуриш) зичлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойқа грунтни бурғилаб аралаштириш усулида мустаҳкамлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш303. Заминнинг турига мазкур ШНҚнинг 11-расмига мувофиқ торфланиш даражасига, органик-минерал ва органик грунтларнинг қалинлиги ҳамда жойлашиш чуқурлигига, шунингдек лойиҳаланган бино ва иншоотнинг конструктив хусусиятларига ва унга қўйилган фойдаланиш талабларига кўра қуйидаги махсус тадбирларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминни вақтинчалик ёки доимий юк билан зичлаш, шунингдек I ва II тур заминлар учун вертикал дренажлар ва дренаж кесик (прорез)ларини ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганик-минерал ва органик грунт қатламларини пойдеворлар, шунингдек II, IV ва V тур заминлар учун қозиқлар билан тўлиқ ёки қисман кесиб ўтиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII, IV ва V тур заминлар учун органик-минерал ва органик грунтнинг линзаларини ёки қатламларини торфдан тозалаш ва уни минерал грунт билан алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча замин турлари учун қумли, шағалли, майда шағалли тўшамага ёки маҳаллий материалдан зичлаштирилган жой устига пойдевор (устунли, тасмасимон)лар қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбарча замин турлари учун плита пойдеворларида, кесувчан монолитларида ёки йиғма-монолит тасмаларда конструкцияларда бино ва иншоотларни қуриш, конструктив тадбирлар билан бино ва иншоотнинг фазовий бикрлигини ошириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш304. Алоҳида ҳолларда органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган замин белгиланган юкни узатиш тезлигини сақлаш ёки конструктив тадбирларни (бикрлик камарларини киритиш, бинони алоҳида секцияларга бўлиш) қўллаш шарти билан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш305. Пойдевор тубига органик-минерал ва органик грунтларни алмаштириш, пастки қатламга босимни камайтириш, пойдевор таглиги сатҳини ошириш ҳамда пастки қатлам грунтини консолидацияланиш жараёнини тезлаштириш (зичлаш) мақсадида, қумли ёстиқчалар, йирик ва ўрта катталикдаги қумлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШағал, майда шағал, шлак ёки шағал-қум аралашмаларидан фойдаланишга йўл қўйилади (майда қумлардан ёстиқча учун фойдаланишга йўл қўйилмайди).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик ва ўрта катталикдаги қумлардан иборат бўлган ёстиқчалардаги қуруқ грунтнинг зичлиги 1,65 t/m3 кичик бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁстиқчадаги зичланган грунтни мустаҳкамлик хусусиятларини белгилашда мазкур ШНҚнинг 101-бандини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш306. Бино ва иншоот замини грунт қатламини ювиш усулида барпо этишда, ҳар қандай йирикликдаги қумлар ва лойли қумлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮвилаётган чангсимон қум ёки лойли қум қатламини консолидацияланишини тезлаштириш учун дастлабки ювиш ёки органик-минерал ва органик грунтлардан ташкил топган кам сувўтказувчан табиий заминида дренаж қатламини бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш307. Заминни юк билан бостириш лойиҳаси мазкур ШНҚнинг 290-бандига асосан амалга оширилиши, бунда юк қатламини режадаги ўлчамлари, қалинлиги ва заминни керакли консолидацияланиш даражасига эришиш учун зарур вақт оралиғи ҳамда бостирилган юк тагидаги замин чўкишининг охирги миқдорини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш308. Органик минерал ва органик грунт қатламининг якуний чўкиши ва консолидация вақти, унга қум қатлами ётқизилганда ёки тўкилганда, қуйи қатлам деформация модули органик минерал ҳамда органик грунтнинг деформация модулидан 10 марта ва ундан ортиқ бўлса, қуйи қатлам чўкишини ҳисобга олмасдан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш309. Барқарор ҳолатдаги органик-минерал ва органик грунт қатламини ювилган ёки тўкилган қум қатлами таъсирида чўкиши (s, m)ни охирги қиймати қуйидаги 58-формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs = 3ph/(3E + 4p), (58)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — қумли тўшамадан органик-минерал ва органик грунт қатлами юзасига узатилаётган босим, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — органик-минерал ва органик грунт қатлами қалинлиги, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ — тўлиқ намлик сиғимидаги органик-минерал ва органик грунт деформация модули, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 58-формуласидан тўкманинг режадаги ўлчами 5h дан кам бўлмаганда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш310. Органик-минерал ва органик грунтдан иборат замин деформация модули ҳар хил бўлган бир неча горизонтал қатламлардан ташкил топган бўлса, барқарорликнинг сўнгги даврида бутун қатламни чўкиши алоҳида қатламларни чўкишининг йиғиндисидан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш311. Органик-минерал ва органик грунт қатламининг қалинлиги 3 m дан катта бўлганда, уларни вертикал дренажлардан фойдаланиб зичлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДренларни режада жойлаштириш, уларнинг кесими ва орасидаги масофа заминни 90 фоиз консолидацияланиши шартини ҳисобга олиб ёки қурилиш майдонини зичлашни белгиланган муддатига кўра белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРежада дренлар квадрат ёки тенг томонли учбурчак тўр кўринишида бўлиши ва улар орасидаги масофа қумли дренлар учун 1,5-3 m, заводда тайёрланган дренлар учун 0,5-2 m қилиб белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун дренлар орасидаги масофа тажриба ҳудудида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш312. Зичланаётган грунт қатламини тўлиқ кесиб ўтадиган вертикал дренлардан фойдаланилганда ва дренаж пастида дренаж қатлами мавжуд бўлганда, юк таъсирида грунтни консолидацияланиши сиқилган ғовак сувини дренга ёки дрен қатламига чиқиши ҳисобига юз беришига йўл қўйилади. Бунда, дрен таъсир доирасини эквивалент диаметри (de) қуйидагича қабул қилиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдрен квадрат тўр бўйича жойлашганда de == 1,13d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгексогонал тўр бўйича жойлашганда эса, de = 1,05d, бунда d — дрен ўқлари орасидаги масофа (дрен қадами).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш313. Органик-минерал ва органик грунтларда барпо этилаётган бино ва иншоотнинг лойиҳасида замин ва пойдеворлар деформациясини геотехник мониторинг қилишнинг қуйидаги техник талаблари ҳисобга олинган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбаландлиги 5 ва ундан кўп қаватли бўлган намунавий бинолар қурилаётган янги ҳудудларда — учта қурилаётган бинога битта кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдаҳани қуришда — III ва IV хавф-хатар тоифасидаги навбат бўйича биринчи қурилаётган бинони кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаянчлар оралиғи 24 m дан катта бўлган барча иншоотлар учун кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш ёки ундан фойдаланиш даврида юк кўтариш конструкциясида катта миқдорда деформация ёки дарзлар юз берган иншоотларни кузатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Элювиал грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш314. Элювиал грунтлардан қоя тошли жинсларининг нураш натижасида ўзи ҳосил бўлган жойда қолдирган ва дастлабки жинсларнинг у ёки бу даражада шакл ва тузилишини сақлаган маҳсулотларидан-тузилган заминни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтда ҳар хил даражадаги нураш, мустаҳкамлик ва деформацияланиш хусусиятларини бир-биридан фарқланиши ва уларнинг қиймати чуқурлиги бўйича ошиб бориши мавжудлиги натижасида чуқурлик бўйича ва режада таркибини ва хоссаларини ҳар хиллиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишочиқ котлованларда узоқ муддат бўлганда мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларининг пасайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэлювиал супеслар ва чангсимон қумларнинг котлован қазиш ва пойдевор ётқизиш даврида сувга тўйиниш ҳолларида суюқ оқава ҳолатига ўтиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғоваклик коэффициенти е > 0,6 ва намлик даражаси Sr <0,7 бўлган элювиал чангсимон қумларда ўта чўкувчанлик хоссасининг бўлиши мумкинлиги ва элювиал лойли грунтларни технологик жараён чиқиндилари томонидан намланганда кўпчиши мумкинлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш315. Нураган тоғ жинсини дастлабки ҳолатига кўра, элювиал грунтлар магматик, метаморфик ва цементланган чўкувчан қоя грунтларга ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОқ тош миқдорига кўра, элювиал грунтларни икки гуруҳга (оқ тошли ва оқ тошсиз) ажратиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш316. Нураш қобиғи кесими умумий ҳолда юқоридан пастга қараб нураш даражаси билан фарқланадиган қуйидаги ҳудудлардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайда заррали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик бўлакли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпалахса тошли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдарзли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш317. Элювиал грунтларда муҳандислик-геологик қидирувлар ўтказишда қуйидагилар аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдастлабки қоя тошнинг генетик кўриниши ва петрографик таркиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнураш қобиғининг тузилиши ва кесими, унинг дарзлилиги, сланецлилиги, қатламлиги, тушиш ва ювилиш элементлари, сирпаниш юзаси, нураш «тилчаси»ни ва «чўнтаги»ни мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўлчамлари, йирик бўлакларнинг шакли ва сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчуқурлик бўйича грунт таркиби ва хоссаларини ўзгариши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш318. Замин элювиал грунтларининг котлованда турган вақт оралиғида мустаҳкамлигини пасайиш даражаси дала шароитида тажриба йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу параметрларни аниқлашни дала шароитида олинган намуналар (монолитлар) асосида лаборатория шароитида ҳам бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал грунтларни мустаҳкамлигини камайишини дастлабки аниқлаш учун берилган вақт оралиғида қуйидагиларни ўзгаришини ҳисобга олувчи усуллардан фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя грунтларни зичлигидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли грунтларнинг пенетрацион солиштирма қаршилигидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумларда ўлчами 0,1 mm дан кичик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйирик бўлакли грунтларда 2 mm дан кичик бўлган заррачалар миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш319. Эллювиал грунтларни очиқ котлованларда мустаҳкамлигини миқдорий баҳолаш қўшимча нураш даврида мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларини ўзгаришига кўра амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСифат жиҳатидан баҳолаш эса грунт намунасининг зичлиги қийматини, сув шимиш қобилиятини, грунт йирик бўлакларини, пахса тошларни майдаланиш интенсивлигини ҳисобга олиб бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал грунт қатламини қўшимча нураш натижасида кучсизланган юқори қатлам қалинлиги ҳам белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш320. Элювиал грунтни кутилган вақт оралиғида t (йиллар, ойлар, суткалар) очиқ котлованда мустаҳкамлигини камайиш даражасини белгиловчи қўшимча (атмосфера таъсирида) нурашга чидамлилигини баҳолаш қуйидагиларни аниқлаш орқали амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt вақт оралиғида нураш даражасининг танланган параметри А ни пасайиш тезлиги: (А1 — А2)/t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштанланган параметрнинг пасайиш даражаси А: (А1 — А2)/А1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt вақт оралиғида А параметрнинг умумий миқдорий камайиши (А1 — А2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал грунтни қазилган котлованда очиқ туришини кутилган даври ҳамда А параметрни миқдорий қийматини аниқловчи оралиқ вақти Dt қурилиш ҳудудини алоҳида хусусиятлари ва қурилиш муддатига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш321. Элювий қоя тошли ва элювиал йирик бўлакли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 322, 323-бандларига асосан уларнинг нураш коэффициенти билан белгиланадиган нураш даражасини аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик бўлакли грунтлар учун эса, шунингдек емирилиш коэффициенти билан белгиланадиган грунт бўлакларини мазкур ШНҚнинг 324-бандига асосан нисбий мустаҳкамлигини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш322. Элювий қоя грунтнинг нураш коэффициенти (Kwr) аниқлашда, табиий шароитда нураётган жинснинг зичлиги (r) ва нурамаган (монолит) жинснинг зичлиги (rи)ни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу нураш коэффициенти (Kwr) қуйидаги 59-формула орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKwr = 1 — Iwr, (59)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIwr = (rи — r)/r.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrи миқдорини қоя грунт заррачалари зичлигига тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювий қоя-тош грунтли заминни дастлабки баҳолаш учун фойдаланиш мумкин бўлган сувга тўйинган ҳолдаги бир ўқли сиқилишга чегаравий мустаҳкамлик (Rc) қиймати ушбу ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш323. Элювиал йирик бўлакли грунтларни нураш коэффициенти Kwr грунт намунасини айланувчи токчали барабанда едирилишга синалиши ва қуйидаги 60-формула орқали аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKwr = (k1 — k0)/k1, (60)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — ўлчами 2 mm дан кичик бўлган m1 заррача массасини ўлчами 2 mm дан катта бўлган m2 заррачани едирилишга синовлардан кейинги массасига нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk0 — ўлчами 2 mm дан кичик бўлган m1 заррача массасини ўлчами 2 mm дан катта бўлган m2 заррачани едирилишга синовлардан табиий ҳолда едирилишга синашдан олдинги массасига нисбати).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал йирик бўлакли, қоя-тошли грунтларни нураш даражаси бўйича турлари қуйидаги 18 ва 19-жадвалларга мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-жадвал | ||
Элювиал қоя тошли грунтларни нураш даражаси бўйича турлари | Қоя грунтлар учун нураш коэффициенти Kwr | |
магматик ва метаморфик | Чўкувчан цементланган | |
Нурамаган | 1 | 1 |
Кучсиз нураган | 1 > Kwr ³ 0,9 | 1 > Kwr ³ 0,95 |
Нураган | 0,9 > Kwr ³ 0,8 | 0,95 > Kwr ³ 0,85 |
Кучли нураган (тупроқли оҳактош) | 0,8 дан кам | 0,85 дан кам |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-жадвал | ||
Элювиал йирик бўлакли грунтларни нураш даражаси бўйича турлари | Бошланғич ҳосил бўлувчи жинсларда йирик бўлакли грунтлар учун нураш коэффициенти Kwr | |
магматик ва метаморфик | Чўкувчан цементланган | |
Нурамаган | 0 < Kwr £ 0,5 | 0 < Kwr £ 0,33 |
Кучсиз нураган | 0,5 < Kwr £ 0,75 | 0,33 < Kwr £ 0,67 |
Кучли нураган | 0,75 < Kwr < 1 | 0,67 < Kwr < 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш324. Элювиал йирик бўлакли грунтлар йирик бўлакларини (2 mm дан катта заррачали) едирилиш коэффициенти ушбу заррачаларни айланувчи токчали барабанда едирилишга синаб аниқланиши ва қуйидаги 61-формулага асосан ҳисобланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКfr = m1/m0, (61)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — ўлчами 2 mm дан кичик бўлган заррачани едирилишга синашдан кейинги массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm0 — синалаётган йирик бўлаклар бошланғич массаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик бўлакларнинг Кfr қийматига кўра, мустаҳкамлиги бўйича турлари ушбу ШНҚнинг 20-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш325. Элювиал йирик бўлакли грунтларни донадорлик таркиби бўйича турларга бўлишда ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ, қўшимча тўлдирувчини 0,1 mm дан кичик заррачалари миқдорини, шунингдек оғирлиги бўйича 0,1 mm кичик заррачалари 10 фоизгача, 10 mm катта заррачалари 25 фоиздан кўп бўлган шағал-дресва грунтларни ажратиб кўрсатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТурли хил элювиал йирик бўлакли грунтлар учун деформация модулининг қиймати мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-жадвал | |
Бўлакларни едирилишга мустаҳкамлик турлари | Бўлакларнинг едирилиш коэффициенти Kfr |
Жуда мустаҳкам | Kfr £ 0,05 |
Мустаҳкам | 0,05 < Kfr £ 0,2 |
Ўртача мустаҳкам | 0,2 < Kfr £ 0,3 |
Мустаҳкамлиги кам | 0,3 < Kfr £ 0,4 |
Мустаҳкам эмас | Kfr > 0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш326. Элювиал қумлар ва лойли грунтларда метаморфик ва магматик тоғ жинсларини нураши маҳсулоти бўлган мустаҳкам ҳамда бўш тузилмали турларга ажратиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкам тузилиш турига бошланғич жинснинг умумий тузилиши қисман сақланган ва табиий намликда бир ўқли сиқилишга чегаравий мустаҳкамлиги Rс ³ 0,2 МPа бўлган, қумлар ва лойли грунтлар киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш327. Табиий намликда бир ўқли сиқилишига чегаравий мустаҳкамлиги Rс < 0,2 МPа бўлган элювиал қумлар ва лойли грунтлар бўш тузилишли тури ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотнинг заминини ҳисоблари учун ушбу грунтларни мазкур ШНҚнинг 50-бандида келтирилган Е, 
ва с ни қийматлари 1-илованинг 5 ва 6-жадвалларига асосан қабул қилиниши лозим.
ва с ни қийматлари 1-илованинг 5 ва 6-жадвалларига асосан қабул қилиниши лозим.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш328. Элювиал грунтларнинг Е, 
ва с норматив қийматлари мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 7-жадвалига, қумли ва чўкувчан жинслар эса (улар ўзининг хоссаларига кўра магматик кварцли жинсларга яқин бўлганлиги сабабли) мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 5-жадвалига мувофиқ қабул қилинишига йўл қўйилади.
ва с норматив қийматлари мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 7-жадвалига, қумли ва чўкувчан жинслар эса (улар ўзининг хоссаларига кўра магматик кварцли жинсларга яқин бўлганлиги сабабли) мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 5-жадвалига мувофиқ қабул қилинишига йўл қўйилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш329. Элювиал грунтлардан ташкил топган пойдевор заминлари мазкур ШНҚнинг 4-боби талаблари асосида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш330. Пойдевор заминининг деформация ҳисобида дисперс элювиал грунтлар ҳисобий қаршилиги (R) мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига асосан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот пойдеворининг дастлабки ўлчамларини ва II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотнинг якуний ўлчамларини белгилаш учун ҳисобий R0 қаршиликлари мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 6 ва 8-жадвалларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш331. Элювиал грунтлардан ташкил топган пойдевор заминининг ҳисобий деформациялари йўл қўйилган миқдордан ортиқ ёки юк кўтариш қобилияти етарли даражада бўлмаса, бунда мазкур ШНҚнинг 4-боби 11-параграфига мувофиқ қуйидаги тадбирлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумдан, шағалдан, чақиқ тошлардан ёки таркибида дастлабки тоғ жинслари бўлаклари бўлган йирик бўлакли грунтлардан, хусусан қоя тошли грунтларнинг сирти нотекис бўлганда, зичлаштирилган грунтли тақсимлаш ёстиқчалари ётқизиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг юқори қисмидан қоя грунтларни олиб ташлаш, қоя грунтларидаги нураш натижасида ҳосил бўлган бўшлиқларнинг ғовак тўлдирувчиларини майда тош, шағал ёки қум билан тўлиқ ёки қисман алмаштириш ва зичлаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу тадбирлар етарли бўлмаса, қозиқли пойдеворлар ёки пойдевор заминининг чўкишини тўғрилаш учун мазкур ШНҚнинг 4-боби 11-параграфи талаблари асосида конструктив чора-тадбирлар амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш332. Замин ва пойдеворларнинг лойиҳасида зовур қазиш вақтида элювиал грунтларнинг атмосфера таъсиридан ва сувдан емирилишидан ҳимоя қилиш лозим, бунда сувдан ҳимоя қилиш тадбирлари қўллаш, заминни тайёрлашда ва пойдеворларни кўтаришда танаффусларга йўл қўймаслик, зовурдаги грунтнинг тўлмай қолишлигини кўзда тутиш ҳамда фақат майда шпурли портлатиш шароитидагина қоя тошли грунтларни портлатиб ишлов бериш усулини қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Тўкма грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш333. Тўкма грунтлардан иборат заминлар қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларнинг таркиби бўйича бир хил жинслимаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбир хилда қисилмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўз-ўзидан зичлашиб қолиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгидрогеологик шароитларнинг ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишорганик аралашмаларнинг парчаланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШлак ва лойлардан иборат бўлган тўкма грунтларда сув билан ёки ишлаб чиқаришнинг кимёвий чиқиндилари билан намланганда, уларнинг кўпчишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш334. Тўкма грунтлар таркиби ва ҳосил бўлиш хусусиятларига кўра, саноат ва қурилиш чиқиндиларга бўлиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкма грунтларнинг бошланғич тузилиши уни қазиш ва қайта ётқизишда ўзгарган, табиий келиб чиққан минераллардан ташкил топган бўлиши, унга қуйидагилар киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбузилган табиий грунтлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишернинг устки қисмини очиш жинслари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдалаш, бойитиш корпуслари, концентрат омборхоналари чиқиндилари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСаноат чиқиндилари табиий материалларни техник ёки кимёвий ишлов бериш натижасида ҳосил бўлган сунъий материал бўлиб, унга қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшлаклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкуллар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкулшлаклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшламлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш335. Тўкма грунтлар ва саноат (ишлаб чиқариш )корхоналарининг чиқиндиларини (ўз-ўзидан) ўзаро зичлашиш жараёни мазкур ШНҚнинг 21-жадвалига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйидаги 21-жадвалда келтирилган тўкма грунтлар ва саноат (ишлаб чиқариш) корхоналарининг чиқиндилари белгиланган вақт ўтиши билан ўзаро зичлашган грунтлар қаторига киритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-жадвал | |||
Тўкма грунтлар ва саноат чиқиндилари турлари | Ўз-ўзидан зичланиш давомийлиги, йил | ||
режа бўйича барпо этилган тўкма | уюмлар | чиқинди уюмлари | |
Йирик бўлакли | 0,2-1 | 1-3 | 2-5 |
Қумли | 0,5-1 | 2-5 | 5-10 |
Лойли | 2-5 | 10-15 | 20-30 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Режа асосида тўкма грунтлар бир хил грунтлардан ва саноат (ишлаб чиқариш) корхоналарининг чиқиндиларини бир текисда зичлаб ётқизилади ёки ювиш йўли билан белгиланган зичликкача шиббалаб зичланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Чиқинди уюмлари учун чуқурлик (котлован) қазишда, шунингдек ер остида қазилма ишларини бажариш жараёнида ҳосил бўлган турли турдаги грунтларни зичланмасдан тўкилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Қазиш натижасида ҳосил бўлган грунтлар, саноат ва ишлаб чиқариш корхоналарининг чиқинди уюмлари турли материаллардан таркиб топган тартибсиз ҳолда ташкил топган уюм ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш336. Табиий замин сифатида қуйидагиларни қўллаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтдан ва ишлаб чиқариш чиқиндиларидан режали равишда барпо этилган кўтармалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайда ва йирик шағалдан, йирик қумдан ва шлакдан иборат грунтлар ва саноат чиқиндилари уюми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтлар ва саноат чиқиндилари, (тартибсиз уюмидан II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотларни қуриш учун фойдаланишга деформация ҳисобларини бажаришга йўл қўйилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаиший чиқиндилар уюмидан табиий замин сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш337. Тўкма грунтларнинг сиқилиши бир хилда бўлмаслиги, дала шароитида ва лабораториядаги текширув натижалари бўйича аниқланиши лозим. Бунда, тўкма грунтларнинг таркиби ва жойлашиши, тўкиш усули, тўкманинг асосий қисмини ташкил этувчи материал тури ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкма грунтларнинг деформация модули штамплаб синашга асосланиб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш338. Ер ости сувлари сатҳидан юқорида жойлашган қатламлар доирасида, органик қўшимчаларнинг парчаланиши туфайли пойдеворларнинг қўшимча чўкиши ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай чўкиш қумлар, майдалаш, бойитиш корпуслари, концентрат омборхоналари чиқиндилари ва шлаклардан иборат тўкилмаларда органик моддаларнинг масса бўйича нисбий миқдори 0,03 дан, гилли грунтлар ва кул шлакларида эса 0,05 дан ортиқ бўлган ҳолларда инобатга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш339. Қўшимча чўкиш, уларни биртекис эмаслиги ва тўкма оғирлигидан тўшама грунтни зичлаши ҳисобига ривожланиш вақти, тўкма грунтлар қатламини қалинлиги ҳамда сиқилувчанлиги ва тўкма грунт тубидаги тўшама қатлам зичлаш шароити билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўшама грунтни тўкма грунт оғирлигидан зичланиши грунтлар учун қуйидаги вақт оралиғида амалга оширилишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумлар учун — бир йилдан сўнг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳидан юқорида жойлашган лойли грунтлар учун — 2 йилдан сўнг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган лойли грунтлар учун — 5 йилдан сўнг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш340. Саноат чиқиндиларини ўрганишда уларни ҳосил бўлиш технологиясини, кимёвий таркибини ва ўзига хос хусусиятларини (парчаланишга мойиллиги, заҳарли моддалар билан ифлосланиши, органик қўшимчаларни мавжудлиги, газларни ажралиши) ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш341. Муҳандислик-геологик қидирувлар олиб борилганда бурғилашдан ташқари, мазкур ШНҚнинг 343-банди талабларига мувофиқ лаборатория тадқиқотлари монолитларни танлаш ва грунтни штамплар билан синаш учун шурфларни қазишни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламларнинг жойлашиш зичлигини ва сиқилиш ўзгарувчанлиги даражасини ўрганиш, катта бўшлиқларни аниқлаш, қозиқларни қоқиш учун зарур бўлган чуқурликни аниқлаш мақсадида, зондлаш ГОСТ 19912-2012 талабларига мувофиқ ва геофизик усуллардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш342. Қудуқларни тўкма қатлам чуқурлигидан 5 m дан кам бўлмаган чуқурликкача қазиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚудуқлар орасидаги масофа қуйидагидан катта бўлмаган ҳолда қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежали қурилган тўкма учун — 50 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуюм (отвал) учун — 40 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштартибсиз уюм (свалка) учун — 30 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШурф тўкма қатламни бутун қалинлиги бўйлаб қазилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШурфлар орасидаги масофа қуйидагидан катта бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежали қурилган тўкма учун — 100 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуюм учун — 60 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштартибсиз уюм учун — 40 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛаборатория синовлари учун монолитларни 1-2 m чуқурликда танлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНайчали (зондловчи) қудуқлар орасидаги масофа қуйидагидан катта бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежали қурилган тўкма учун — 50 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуюм учун — 20 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштартибсиз уюм учун — 15 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш343. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар учун барча турдаги тўкма грунтлар ва саноат чиқиндиларининг сиқилувчанлигини дала шароитида статик юк таъсирида ГОСТ 20276-2012 талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳаланаётган иншоот чегарасида штамплар билан синовлар сони:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишрежали қурилган тўкма учун — 2 тадан кам бўлмаган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуюм учун — 3 та олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш344. Тўкма грунтлар ва саноат чиқиндиларидан сунъий замин қуришда, тўкма, пол тубига тўкишда, котлованларни қайта тўлдиришда фойдаланишда грунтни лойиҳавий зичлиги ва намликни ўзгариш оралиғини белгилашда ГОСТ 22733-2016 бўйича синашни таъминлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш345. Тўкма грунт ва саноат чиқиндиларидан иборат заминни мазкур ШНҚнинг 5-боб талабларига асосан ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкма грунт ўта чўкувчан, кўп чўкувчан ёки органик моддаларни нисбий миқдори Ir > 0,1 бўлса, мос равишда мазкур ШНҚнинг 5-боби 1, 2 ва 3-параграфларидаги талаблар ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни тўлиқ деформацияланиши заминни ташқи юк ва тўкма грунтларни ўз-ўзидан зичланиши ва органик қўшимчаларни парчаланиши, шунингдек тўкма оғирлигидан ва пойдевор юкидан тўшама қатламни чўкиши (ўта чўкиши) ҳосил бўлган чўкишлар йиғиндисидан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш346. Зичланмаган ёпишқоқ бўлмаган тўкма грунтлар ва ишлаб чиқариш чиқиндиларининг ўз-ўзидан зичланишини ҳисобга олиш учун мазкур ШНҚнинг 119-бандига мувофиқ, ташқи юкламадан ҳосил бўлган қўшимча вертикал кучланиш (szp) қийматларига тўкма қатлам доирасида грунтнинг ўз оғирлигидан юзага келадиган вертикал кучланишни қўшиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу кучланиш kssszp кўпайтмасига тенг, бунда kss қиймати қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkss = 0,4 — қумлардан (чанглилардан ташқари), шлаклардан ва шунга ўхшаш материаллардан ташкил топган зичланмаган ёпишқоқ бўлмаган тўкмалар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkss = 0,6 — чангли қумлар, гилли грунтлар, кул-шлаклар ва шунга ўхшаш материаллардан иборат тўкмалар учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларда заминнинг чўкишини ҳисоблашда тўкма оғирлигидан тўшама қатламни чўкишини тўшама қатлам устки қисмидан пастдаги szp, миқдорига юқори қатлам оғирлигидан ҳосил бўлган кучланишни қўшиш орқали ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИкки йилдан ортиқ қум ва шлаклардан иборат кўтармалар учун ҳамда лойли грунтлар, майдалаш, бойитиш корпуслари, концентрат омборхона чиқиндилари, куллар, кул-шлаклар ва шламлардан иборат кўтармалар учун беш йилдан ортиқ вақт ўтган бўлса, тўшама қатламларнинг қўшимча чўкишини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш347. Тўкма грунт ва саноат чиқиндиларидан иборат бўлган заминнинг ҳисобий қаршилиги (R) мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфи талаблари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларнинг ҳисобий қаршиликларини мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича аниқлашда gс1 ва gс2 коэффициентларнинг қийматлари режа асосида қурилган тўкмалар учун мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ тенг қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуюмлар (отвал) учун — gс1 = 0,8 ва gс2 = 0,9 га тенг бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштартибсиз уюмлар (свалка) учун — gс1 = 0,6 ва gс2 = 0,7 га тенг бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкиб қолган тўкма грунтларда қуриладиган III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворларининг дастлабки ўлчамларини мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 9-жадвалидаги замин грунтларининг ҳисобий қаршиликлари (R0) қийматларига асосланиб белгилашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу замин грунтларининг ҳисобий қаршиликлари (R0) қийматларидан II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворларининг якуний ўлчамларини аниқлашда ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш348. Зичлаштириш ишлари ўтказганда, қумли, шағалли ва шунга ўхшаш ёстиқчаларни қуришда пойдеворга тушадиган юк ва зичланган грунтнинг оғирлигидан тўшама қатламга (зичланмаган) ёки табиий грунтларга тушаётган тўлиқ вертикал кучланиш мазкур ШНҚнинг 112-банди талабларига мувофиқ ушбу грунтларнинг ҳисобий қаршиликларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш349. Тўкма грунтлардан ташкил топган заминларнинг ҳисобий деформациялари чегаравий қийматлардан ошганда ёки юк кўтариш қобилияти етарли бўлмаганда, мазкур ШНҚнинг 4-боби 9-параграфи талабларига мувофиқ қуйидаги чора-тадбирлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминларнинг юзасини оғир шиббалигичлар, тебраниш титрама машиналар, катоклар билан зичлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтли устун қозиқлар, гидротитрама зичлагичлар билан чуқур зичлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтли ёстиқчаларини қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштўкма грунтларни пойдеворлар, шу жумладан қозиқли пойдеворлар билан кесиб ўтиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив чоралар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш350. Оғир шиббалагичлар билан зичланадиган замин лойиҳасида қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзичланадиган майдоннинг ўлчамлари ва зичлаш чуқурлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшиббалаш параметрлари (шиббалагич массаси ва диаметри, шиббаловчи юкни юқоридан ташлаш баландлиги, зарбалар сони);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар лойиҳадаги жойлашиш сатҳигача бўлган грунтнинг етишмовчилик миқдори (зичланаётган сатҳнинг пасайиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзичланган грунтнинг зичлиги ва мақбул (оптимал) намлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш351. Титратма ускуналар ва катоклардан 1,5 m чуқурликкача зичлаштиришда, намлик даражаси Sr £ 0,7 бўлган грунт ва ишлаб чиқариш чиқиндиларидан тўкмалар қуришда ҳамда алоҳида қатламларни зичлаш ишларида фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш352. Гидротитратмазичлаш усулидан лойли заррачалари массаси бўйича 0,05 катта бўлмаган ва намлик даражаси Sr > 0,7 бўлган тўкма грунтлар ва саноат чиқиндиларини (хвостлар, қуйилган ерлар, кул шлаклар) 6 m гача бўлган чуқурликда зичлаш ишларида фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш353. Қаттиқ ва нотекис сиқиладиган тўкма грунтларни алмаштириш учун грунт ёстиқлари қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт ёстиқларини табиий грунтлардан (шағал, чақиқ тош, қум) ҳамда ишлаб чиқариш чиқиндиларидан (шлак, кул-шлак) қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁстиқларнинг зичлиги қўлланиладиган грунтлар ва ишлаб чиқариш чиқиндилари турларига ҳамда иншоотнинг хавф-хатар тоифасига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш354. Оғир шиббалагичлар, титратма ускуналари, ғалтакмолалар ва гидравлик тебраниш усули билан зичланган тўкма грунтлардан тайёрланган заминлар ва ёстиқчаларнинг деформация модуллари статик юклар билан дала синовлари натижаларига кўра қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш355. Тўкма грунтлар ва ишлаб чиқариш чиқиндиларида бино ва иншоотлар қуришда конструктив тадбирлар мазкур ШНҚнинг 4-боби 9-параграфига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Ювма грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш356. Ювма грунтлардан ташкил топган пойдеворлар лойиҳаланишида қуйидаги омиллар ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларнинг бир жинсли эмаслиги (кўп қатламлилиги, таркиби ва хусусиятларининг режада ҳамда чуқурлик бўйича ўзгарувчанлиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвақт ўтиши билан физик-механик хоссаларининг ўзгариш хусусияти (ер ости сувлари сатҳининг тебраниши таъсирида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебраниш таъсирларига таъсирчанлиги, шунингдек остки қатламларнинг эҳтимолий чўкиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу омилларнинг барчаси пойдевор лойиҳасида кўрсатилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮвма учун турли катталикдаги қумлардан, шунингдек тегишли асослаш мавжуд бўлганда қумлоқ тупроқлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎта чўкувчан, кўпчувчан ва шўрланган грунтларга (I турдаги грунт шароитларида) тегишли асослар мавжуд бўлганда ювиш усулини қўллашга йўл қўйилади. II турдаги ўта чўкувчан грунтларда ювиш усулида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш357. Замин ва пойдеворларни лойиҳалаш қумли грунтларни ювиб тўлдириш тугаллангандан сўнг, камида уч ой ўтгач ўтказилган муҳандислик-геологик тадқиқотлар натижалари асосида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш358. Ювилган грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформацияланиш хусусиятлари, уларнинг бузилмаган тузилишидаги дала ва лаборатория тадқиқотлари натижаларига асосланиб аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ювилган грунтнинг ёши, ювилиш жараёни якунлангандан кейинги ўтган вақт, шунингдек муҳандислик-геологик қидирув ишлари даври билан қурилиш бошланиши орасидаги вақт фарқи инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш359. Ювма қумлар ювилгандан сўнг икки йилгача ўзининг физик-механик хусусиятларини интенсив равишда ўзгартириш қобилиятига эга бўлганлиги сабабли, ювма грунтлар тавсифларининг ҳисобий қийматларига муҳандислик-геологик қидирувлар даври ва пойдеворларни қуриш вақти ўртасидаги вақт фарқини ҳисобга олувчи тузатиш киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш360. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворларининг дастлабки, II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар пойдеворларининг якуний ҳисоб-китобларида мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 8-жадвалидаги ювма грунтларнинг ёшига қараб, уларнинг физик хусусиятларига асосланган ҳолда олинган грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хоссаларининг қийматларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш361. Муайян қурилиш майдонларидаги ювма грунтларнинг механик хусусиятларининг сон қийматларини эмпирик боғланишлар асосида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур боғланишлардаги параметрларни қурилиш майдонида грунтларни кетма-кет икки марта синов ўтказиш натижасида аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ювилган грунтларнинг синаш муддатлари гидравлик ювиш жараёни тугагандан бино ёки иншоотлар қурилиши бошлангунига қадар тенг вақт оралиғида кетма-кет икки марта синов ўтказиш имкониятини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш362. Чангсимон, майда ва ўртача заррачали ювма қумларни деформация модули (Е) ни норматив қиймати уларнинг ёши (t, йилларда) учун ювилгандан кейин 0,5 дан 4,5 гача оралиқда эмпирик формула ёрдамида аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(62)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(64)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — коэффициент, 1 МPа га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК1 — коэффициент, 1/йил га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА, В — ўлчамсиз параметрлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕ1, Е2 — грунтни ювгандан сўнг битта қурилиш майдонида t1 ва t2 вақт оралиғида (йилларда) кетма-кет вақт давомида икки марта синаш натижасида олинган деформация модули (Е, МPа).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш363. Чангсимон, майда ва ўртача заррали ювма грунтларнинг солиштирма илашиши (сн)нинг норматив қиймати уларнинг илашиши (сн)нинг норматив қиймати уларни ёши (t, йилларда) учун ювилгандан кейин 0,5 дан 4,5 оралиғида эмпирик формула ёрдамида аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(65)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбунда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(66)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(67)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — коэффициент, 1 МPа га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК1 — коэффициент, 1/йил га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА1, В1 — ўлчовсиз параметрлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишc1, с2 — грунтни ювгандан сўнг битта қурилиш майдонида t1 ва t2 вақт оралиғида (йилларда) кетма-кет вақт давомида икки марта синаш натижасида олинган солиштирма туташувчанлигини норматив қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш364. Чангсимон, майда ва ўртача заррачали ювма қумларнинг ички ишқаланиш бурчаги (jn) ни норматив қиймати уларнинг ёши (t, йилларда) учун ювилгандан кейин 0,5 дан 4,5 оралиғида қуйидаги эмпирик формула ёрдамида аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjn = jµ [1 — exp(-t/C — D)], (68)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(69)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(70)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjµ — ювма қумларни ички ишқаланиш бурчагини барқарорлашган қиймати. Унинг қийматини jn каби мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 8-жадвалига мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj1, j2 — грунтни ювгандан сўнг битта қурилиш майдонида t1 ва t2 вақт оралиғида (йилларда) кетма-кет вақт давомида икки марта синаш натижасида олинган ички ишқаланиш бурчагининг норматив қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш365. Дастлабки ҳисоблар учун A, В, А1, В1, С, D, jµ параметрлар қийматини мазкур ШНҚнинг 22-жадвалидан қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш366. Ювма грунтлардан ташкил топган заминларнинг ҳисоби мазкур ШНҚнинг 4-боби талаблари асосида амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮвма грунтлар қатлами биоген ёки иллар устида ётса, заминни ҳисоблашда қўшимча равишда мазкур ШНҚнинг 5-боби 4-параграфи талаблари ҳисобга олиниши керак. Бунда, устунсимон пойдеворлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш367. Ювма грунтларни ҳисобий қаршилиги (R) мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфи талабларига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ювма грунтнинг мустаҳкамлик хоссалари (jII, сII) қурилишнинг бошланишига мос келадиган қилиб, мазкур ШНҚнинг 363 ва 364-бандлари талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш368. Ювма грунтлардан ташкил топган заминнинг умумий чўкиши, ташқи юк таъсирида чўкиши, ювма грунтлар қатламининг ўз-ўзидан зичлашишидан ва ювма грунт билан бостирилган тўшама қатламнинг консолидация ҳисобига қўшимча чўкишлари йиғиндисидан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-жадвал | ||||||
Ювилган қумлар | Грунт параметрлари | Ғоваклик коэффициенти | ||||
0,50 | 0,55 | 0,60 | 0,65 | 0,70 | ||
Параметрлар қиймати | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Ўртача йирикликда | А | 48 | 43 | 36 | 28 | 27 |
В | 1,2 | 1,1 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | |
А1 | 0,007 | 0,006 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
В1 | 1,3 | 1,3 | 1,2 | 1,2 | 1,1 | |
jµ (град.) | 39 | 38 | 36,5 | 35 | 33 | |
С | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | |
D | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 1,9 | 1,9 | |
майда | А | 41 | 36 | 30 | 23 | 19 |
В | 1,5 | 1,3 | 1,1 | 1,0 | 0,9 | |
А1 | 0,009 | 0,007 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
В1 | 1,0 | 0,8 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | |
jµ (град.) | 36 | 34 | 32 | 30 | 28 | |
С | 0,8 | 0,9 | 1,0 | 1,1 | 1,1 | |
D | 2,0 | 1,9 | 1,9 | 1,8 | 1,7 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш369. Юқоридаги ювма қумли қатлам қалинлиги 4b кичик бўлмаганда (бунда, b — пойдевор эни) ва пойдевор умумий майдонининг бино ёки иншоот қурилиш майдонига нисбати 0,3 дан катта бўлганда, пойдевор ювма замини чўкишининг ҳисоби бино ёки иншоот оғирлигини пойдевор ташқи қирраси билан чегараланган майдонга нисбатидан ҳосил бўлган ва қурилиш майдонига тақсимланган юк таъсирида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор умумий майдонининг бино ёки иншоот қурилиш майдонига нисбати 0,3 дан кичик бўлганда, пойдевор заминининг чўкиш ҳисоби мазкур ШНҚнинг 5-бобига асосан бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш370. Ювма грунтлардан ташкил топган заминларнинг ҳисобий деформацияси чегаравий миқдордан катта бўлганда ёки юк кўтариш қобилияти етарлича бўлмаганда, мазкур ШНҚнинг 4-боби 11-параграфига мувофиқ қуйидаги тадбирлар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишювма грунтни зичлаш (титратма ускуналар ва каток (мола)лар ёрдамида, гидротитрама зичлагичлар билан чуқур зичлаш, портлатиш энергиясидан фойдаланиш, шиббалаш, қурилиш майдонида грунтни ювиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишювма грунтни қотириш ёки арматуралаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив тадбирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш371. Бино замини шағалли, ўрта ва йирик ҳамда майда заррали ювма қумлар қатламидан иборат бўлса, шунингдек муҳандислик-геологик қидирувлар ёрдамида ушбу майдондаги грунтлар кўпчиш хоссасига эга эмаслиги аниқланган бўлса, пойдевор таглигини жойлашиш сатҳи грунтнинг мавсумий музлаш чуқурлигига боғлиқ бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш372. Ювиб тўлдириш ишларини лойиҳалашда ювиб тўлдириш майдонларини ўраб турувчи ҳимоя тўғонлари йўл қўйиб бўлмайдиган нотекис чўкишларнинг пайдо бўлишини олдини олиш мақсадида бино ва иншоотлар пойдевори вазифасини бажармаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Кўпчувчи (музлаш натижасида) грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш373. Кўпчувчи грунтлардан иборат бўлган заминларни қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларнинг мавсумий ёки кўп йиллик музлашда ҳажми катталашиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт юзасининг кўтарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворга ҳамда иншоотнинг бошқа конструкциясига таъсир этадиган музли кўпчиш кучининг ортиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, муздан эриганда кўпчувчи грунт чўкиши инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш374. Кўпчувчи грунтларга ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ лойли грунтлар, чангсимон ва майда қумлар, шунингдек музлашдан олдин маълум даражадан юқори намликка эга бўлган лойли тўлдиргичлари бўлган йирик бўлакли грунтлар киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчувчан грунтлардан ташкил топган заминларда пойдеворларни лойиҳалашда, ер ости сувлари сатҳини кўтарилиши, юза сувларини сизиб кириши ва юзани экранлаштирилиши ҳисобига грунтни намлигини мумкин бўлган ортишини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш375. Кўпчувчан грунтлар қуйидагилар билан тавсифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлашдан ҳосил бўлган кўпчишнинг абсолют деформацияси (hf,) — юк тушмайдиган грунт сирти кўтарилишининг музлайдиган қатлами қалинлиги (df )га нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлашдан ҳосил бўлган кўпчишнинг нисбий деформацияси (
), абсолют деформация (hf)ни музлайдиган қатлами қалинлиги (df )га нисбати;
), абсолют деформация (hf)ни музлайдиган қатлами қалинлиги (df )га нисбати;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлашдан ҳосил бўлган кўпчишнинг вертикал босими (рfh,v), пойдевор тагига нисбатан нормал йўналган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлашдан ҳосил бўлган кўпчишнинг горизонтал босими (рfh,h), пойдевор ён юзасига нисбатан нормал йўналган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлашдан ҳосил бўлган уринма кучнинг солиштирма қиймати (
), пойдеворнинг ён юзаси бўйлаб таъсир этади.
), пойдеворнинг ён юзаси бўйлаб таъсир этади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮқоридаги хусусиятлар тажриба маълумотлари асосида гидрогеологик шароитларнинг мумкин бўлган ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот учун (
) миқдори (Rf) параметрини мазкур ШНҚнинг 12-расмига мувофиқ қуйидаги 71-формула орқали ҳисобланадиган миқдорига кўра аниқлашга йўл қўйилади:
) миқдори (Rf) параметрини мазкур ШНҚнинг 12-расмига мувофиқ қуйидаги 71-формула орқали ҳисобланадиган миқдорига кўра аниқлашга йўл қўйилади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(71)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw, wp — музлайдиган грунт чегарасидаги намлик, мос равишда табиий ва қотиш чегарасидаги бирлик миқдорида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwcr — мазкур ШНҚнинг 13-расмига мувофиқ графикдан аниқланадиган музлаган грунт қатлами ичидаги мос равишда табиий ва ёйиш чегарасидаги намлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбирлик миқдорида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwsat — грунтни тўлиқ намлик сиғими, бирлик миқдорида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— қуруқ грунтнинг зичлиги, t/m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|M0 — ШНҚ 2.01.01-22 талабларига асосан аниқланадиган сон жиҳатидан қиш даврида ҳавонинг кўп йиллик ўртача ҳарорати абсолют миқдорига тенг бўлган, ўлчовсиз коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш376. ГОСТ25100-2011 га мувофиқ, 
га боғлиқ равишда ва кўпчиш даражасига кўра, грунтлар бешта гуруҳга бўлиниши керак.
га боғлиқ равишда ва кўпчиш даражасига кўра, грунтлар бешта гуруҳга бўлиниши керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойли грунтни ушбу гуруҳлардан бирига тегишли Rf параметри мазкур ШНҚнинг 12-расми бўйича баҳоланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-расм. Rf параметри ва кўпчишнинг нисбий деформацияси efh ни ўзаро боғлиқлиги графиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1, 2 — лойли қум; 3 — қумли лой; 4 — қумли лой 0,07 < Ip £ 0.13; 5 — қумли лой 0,13 < Ip £ 0,17; 6 — лойлар (2, 4 грунтларда ва 5 ўлчами 0,05-0,005 mm бўлган чангсимон заррачалари миқдори массаси бўйича 50 фоиздан ортиқ бўлган); а — деярли кўпчимовчи; б — кучсиз кўпчувчи; в — ўртача кўпчувчи; г — кучли кўпчувчи; д — ўта кўпчувчи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-расм. Критик намлик wcr ни грунтни юмшоқлик сони Jp ва оқувчанлик чегараси wL боғлиқлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш377. Кўпчувчан грунтлардан ташкил топган заминларнинг ҳисоби мазкур ШНҚнинг 5-боби талаблари асосида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМузлашдаги кўпчиш кучи таъсирида пойдеворнинг турғунлигини ҳам текшириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш378. Пойдеворларнинг ён юзасига таъсир қилувчи музлаш уринма кучларига қарши барқарорлигини ҳисоблаш ишлари пойдевор заминини кўпчувчи грунтларнинг ҳисобланган музлаш чуқурлигидан пастроққа жойлаштириш ҳолларида амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(72)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtfh — кўпчишнинг солиштирма уринма кучининг ҳисобий, kPa, мазкур ШНҚнинг 379-бандига мувофиқ қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАfh — мавсумий музлашнинг ҳисобий чуқурлиги чегарасида жойлашган пойдевор ён сирти майдони, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — юк бўйича ишончлилик коэффициенти gf = 0,9 бўлгандаги ҳисобий доимий юк, кN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFrf — пойдеворни ҳисобий музлаш чуқурлигидан пастда жойлашган қисмида пойдевор ён юзасини музлаган грунтга ишқаланиши натижасида кўпчишидан сақловчи, кучларнинг ҳисобий қиймати, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароити коэффициенти, миқдори 1,0 га тенг деб қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — ишончлилик коэффициенти, миқдори 1,1 га тенг деб қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш379. Кўпчишнинг солиштирма уринма кучининг ҳисобий қиймати (tfh) тажриба йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба маълумотлари мавжуд бўлмаганда tfh қийматини грунтнинг тури ва хусусиятига кўра, мазкур ШНҚнинг 23-жадвалига асосан қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш380. Чангсимон-лойли заррачалари бўлган йирик бўлакли грунтлар ва қумлар ҳамда Ip < 0,02 бўлган лойли қумларни кўпчиш хоссаларининг майдаланиш кўрсаткичлари (D) орқали аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу грунтлар D < 1 бўлганда, кўпчимайдиган ва D ³ 1 бўлганда эса кўпчувчи грунтлар сифатида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКучсиз кўпчувчи грунтлар учун D кўрсатгич 1 < D < 5 оралиқда ўзгаради. D қиймати қуйидаги 73-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(73)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — қиймати 1,85´10-4 cm3 тенг бўлган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише — ғоваклик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— грунт заррачаларининг ўртача диаметри, cm, қуйидаги 74-формулага асосан аниқланиши керак:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(74)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр1, р2, ..., pi — грунт алоҳида заррачаларининг фоиздаги миқдори, бирлик миқдорида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1, d2, ..., di — алоҳида фракциялари заррачаларининг ўртача диаметри, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
23-жадвал |
||
|
Грунтлар ва уларни хоссалари |
Мавсумий музлаш-эриш чуқурлиги dth, m, кўпчишни солиштирма уринма кучининг ҳисобий қиймати tfh, kPa |
||
|
1,5 гача |
2,5 |
3 ва ундан кўпроқ |
|
|
Лойли қумлар, қумли лойлар ва лойларнинг оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,5 бўлганда, йирик бўлакли грунтлар лойли тўлдиргич билан майда ва чангсимон қумлар майдаланиш кўрсаткичи D > 5 ва намлик даражаси Sr > 0,95 бўлганда |
110 |
90 |
70 |
|
Лойли қумлар, қумли лойлар ва лойларнинг оқувчанлик кўрсаткичи 0,25 < IL £ 0,5 бўлганда йирик бўлакли грунтлар лойли тўлдиргич билан D > 1 ва намлик даражаси 0,8 < Sr £ 0,95 бўлганда майда ва чангсимон қумлар билан |
90 |
70 |
55 |
|
Лойли қумлар, қумли лойлар ва лойларнинг оқувчанлик кўрсаткичи IL £ 0,25 бўлганда йирик бўлакли грунтлар лойли тўлдиргич билан D>1 ва намлик даражаси 0,6 < Sr £ 0,8 бўлганда майда ва чангсимон қумлар билан |
70 |
55 |
40 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Музлаш чуқурлиги (tfh)ни оралиқ қиймати учун интерполяция йўли билан қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Грунтнинг майдаланиш кўрсаткичи D мазкур ШНҚнинг 73-формуласи ёрдамида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Котлованларни қайта тўлдириш учун фойдаланиладиган грунтлар учун, музлаш чуқурлиги (tfh)ни қиймати ушбу жадвалнинг биринчи қаторидан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Пойдевор юзасининг кўринишига кўра музлаш чуқурлиги (tfh)ни келтирилган қиймати қуйидаги коэффициентларга кўпайтирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштекис ишлов берилмаган бетон — 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишғадир-будир 5 mm гача чиққан ва ковак жойлари мавжуд — 1,1-1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 mm гача чиққан ва ковак жойлари мавжуд — 1,25-1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдори билан ишлов берилган ёғочли — 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус ишлов берилмаган металл — 0,8.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. II хавф-хатар тоифасидаги иншоотлар учун музлаш чуқурлиги (tfh) қиймати 0,9 коэффициентга кўпайтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш381. Вертикал қиррага эга бўлган пойдевор учун кучларнинг ҳисобий қиймати (Frf, кN) қуйидаги 75-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(75)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRfj — j — қатламдаги музлаган грунтни пойдевор ён сирти бўйлаб силжишга ҳисобий қаршилиги, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAfj — ҳисобий музлаш чуқурлигидан пастда жойлашган j-грунт қатламини вертикал силжиш юзаси майдони, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — грунт қатламлари сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш382. Ҳисобий музлаш чуқурлигидан юқорига пойдевор ётқизишда (саёз пойдеворларда) музлашдан ҳосил бўлган уринма ва норматив кучларни ҳисобга олган ҳолда замин грунтларининг музлашдан ҳосил бўлган кўпчиш деформациялари ҳисоблаб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоотлар ва кам қаватли бинолар учун мазкур ШНҚнинг 7-бобига мувофиқ саёз пойдеворлардан норматив музлаш чуқурлиги 1,7 m дан кам бўлганда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш383. Бино ва иншоотдан тушадиган юкни ҳисобга олган ҳолда аниқланадиган замин грунтларининг музлашдан ҳосил бўладиган ҳисобий кўпчиш деформациялари пойдевор учун кучларнинг ҳисобий йўл қўйилган қийматларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор учун кучларнинг ҳисобий йўл қўйилган қийматларини мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ кўпчувчи грунтлардаги каби қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш384. Саёз пойдеворлар заминларининг музлашдан ҳосил бўладиган ҳисобий кўпчиш деформациялари йўл қўйилгандан катта ёки пойдеворнинг музлашдан ҳосил бўладиган таъсир этувчи кучларга турғунлиги етарли бўлмаса, пойдеворнинг жойлашиш чуқурлигини ўзгартиришидан ташқари, музлашдан ҳосил бўладиган кучлар ва деформацияларни камайтирувчи тадбирларни қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМузлаш чуқурлигини (сувдан ҳимоя қилувчи, иссиқликдан ҳимоя қилувчи ёки физик-кимёвий хоссалари) кўриб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮқоридаги тадбирларни қўллаганда ҳам музлашдан ҳосил бўладиган кўпчиш деформацияси тугамаса, бино ва иншоотларнинг пойдевор ва конструкциялари музлашдан ҳосил бўладиган кўпчиш деформацияларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблашдан келиб чиқадиган конструктив тадбирлар амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин ва пойдеворларни лойиҳалашда замин кўпчувчи грунтларини намланишига, шунингдек қурилиш даврида музлашига йўл қўймайдиган тадбирлар бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш385. Қурилишда режалаштирилмаган тўхташлар юз берганда ва бино (иншоот)нинг қурилиши вақтинчалик тўхтатилганда замин кўпчувчи грунтларининг мавсумий музлаш-эриш натижасида ҳосил бўлувчи деформацияланиши ва бузилишини бартараф этувчи чора-тадбирлар бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш386. Қурилиши тугалланмаган ёки тугалланган биноларнинг ертўла ва ярим ертўла (цокол) қаватларидаги пойдеворлар остидаги грунтнинг музлашини олдини олиш мақсадида, иссиқлик ҳимояси таъминланмаган пойдеворлар устида жойлашган хоналарни вақтинчалик иситиш ёки ушбу хоналарда иссиқлик изоляциясини қўллаш чоралари кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш387. Махсус тадқиқотларни ўтказмасдан, пойдеворларни музлаган замин грунт устига ётқизишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларнинг деформацияланиши ва бузилишининг олдини олиш учун пойдеворларнинг уринма ва нормал музлаш кучларига бардошлилигини текшириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚиш мавсумида пойдеворлар қурилаётганда, грунтларни музлашдан ҳимоя қилиш мақсадида, вақтинчалик иссиқлик изоляцияловчи қопламалар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу қопламаларнинг параметрлари иссиқлик-техник ҳисоб-китобларга мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Мустаҳкамланган грунтлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш388. Грунтларни мустаҳкамлаш ишлари янги қурилаётган ёки мавжуд бино ва иншоотлар пойдеворларининг мустаҳкамлигини ошириш ва сув ўтказмаслигини таъминлаш мақсадида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМавжуд бино ва иншоотлар пойдевори грунтларини мустаҳкамлаш имконияти ва усули, пойдевор деформацияларининг хусусиятлари ҳамда мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ, бино ва иншоотларнинг техник ҳолат тоифасини инобатга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланган грунтли массивлардан пойдевор замини ҳамда вақтинчалик ва доимий ўровчи конструкция котловани, фильтрацияга қарши парда ва бошқа чуқур жойлашган конструкциялар сифатида фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш389. Грунт массивларнинг вазифасига ва муҳандислик-геологик шароитларига кўра, мустаҳкамланган массивларни қуришда қуйидаги усуллар қўлланилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишинъекциявий (грунтга инъекторлар ёки қудуқлар ёрдамида кимёвий ёки цементланадиган аралашмаларни ҳайдаш) (сақичлаш, силикатлаш, цементлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранма инеъкциявий (грунтга инъекторлар ёрдамида кимёвий ёки цементланадиган аралашмаларни ҳайдаш ва бир вақтни ўзида мустаҳкамланаётган грунтга юқори частотали тебраниш таъсир эттириш) (сақичлаш, силикатлаш, цементлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбурғилаб аралаштириш (грунтни цемент қоришма, цемент, оҳак ёки бошқа боғловчи билан қуруқ ёки қоришма кўринишида бурғилаш жараёнида грунтни қудуқдан ер юзасига чиқармасдан мустаҳкамланган грунт элементини ҳосил қилиб механик ишлов бериш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишжилғали (юқори босимли оқим ёрдамида қудуқдаги грунтни парчалаш ва унинг табиий таркибини бузиш орқали цемент қоришмаси билан аралаштириб белгиланган хоссаларга эга бўлган мустаҳкамланган грунт элементини ҳосил қилиш ёки грунтни тўлиқ цемент қоришма билан алмаштириш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштермик (грунтни қудуққа юқори ҳароратли газлар ёрдамида ёки грунтни электр иситиш ёрдамида қудуққа киритиш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлаш усулида қоришмаларни тайёрлаш ва унинг технологик талаблари мустаҳкамланган грунтнинг керакли ҳисобий физик-механик хоссаларини таъминлаши ҳамда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича талабларга мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш390. Грунтларни инъекция усулида қудуқ орқали инъекциялаб ва инъектор ёрдамида мустаҳкамлашни қуйидаги грунт шароитида қўллаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиликатлаш ва сақичлаш — фильтрация коэффициенти 0,5 дан 80 m/d гача бўлган қумларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсиликатлаш — фильтрация коэффициенти 0,2 m/d дан кам бўлмаган ва намлик даражаси Sr £ 0,7 бўлган ўта чўкувчан грунтларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцементлаш (заррачаларни солиштирма юзаси 4´103 cm2/g дан кам бўлмаган умумқурилишга мўлжалланган цемент билан) — солиштирма сув шимувчанлиги 0,01 l/min×m2 (l/min×m2)дан кам бўлмаган дарзли қоя тошларни, фильтрация коэффициенти 80 m/d дан кам бўлмаган йирик бўлакли грунтларни, шунингдек карст бўшлиқларини тўлдириш ва карстланган жинсларни мустаҳкамлашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцементлаш (заррачаларни солиштирма юзаси 4´104 cm2/g дан кўп бўлган юқори майдаланган донадорлик таркибли цемент билан) — фильтрация коэффициенти 0,1 дан 80 m/d(сут) гача бўлган қумларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштитратма инъекцияли технология (силикатлаш, сақичлаш, цементлаш) фильтрация коэффициенти 0,1 дан 80 m/d гача бўлган қумларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш391. Бурғилаш-аралаштириш усулини барча тоифадаги бино ва иншоотлар, автомобиль ва темир йўллар, метро, бошқа майдонли ва чизиқли объектлар, ҳаво электр узатиш линиялари таянчларининг пойдеворларини мустаҳкамлашда қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу усул 1 ва 2-турдаги грунт шароитларида, уларнинг физик-механик хусусиятларини инобатга олган ҳолда, чўкувчи, шишувчи, сувга тўйинган биоген ва чанг-лой, элювиал, шўрланган ҳамда тўкилма грунтларда, ер ости ишлари олиб борилаётган ҳудудларда, шунингдек сейсмик фаол минтақаларда қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш392. Жилғали усул оқим энергияси таъсирида тузилиши бузилиб, майдаланиш ва цемент қоришмаси билан аралашиш қобилиятига эга бўлган қумли ва оқувчанлик кўрсаткичи IL > 0,5 бўлган лойли грунтларни мустаҳкамлаш учун мўлжалланган бўлиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНамлик даражаси Sr £ 0,5 бўлган чўкувчан лёсс грунтларини мустаҳкамлаш учун термик усулни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш393. Грунтларни кимёвий мустаҳкамлаш учун мустаҳкамлагич ва қотиргичлар сифатида қуйидагилардан фойдаланиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнатрий силикат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишакрилат;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлигнитларнинг сувли эритмалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкорбамидли ва бошқа синтетик смолалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишноорганик ёки органик кислоталар, тузлар ва газлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁпишқоқ қуйқа бўлиш жараёнларини ростлаш учун ёки мустаҳкамланган грунтга олдиндан ишлов бериш учун турли кимёвий қўшимчалар қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш394. Грунтларни цементлаш учун қуйидаги цемент қоришмаларидан фойдаланиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцементли (кимёвий қўшимчаларни қўшган ҳолда),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцемент-қумли, цемент-лойли,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишцемент-қум-лойли ва бошқалардан, шунингдек ғовакли ва кўпиртирувчи эритмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАгрессив (емирувчи) ер ости сувлари мавжуд бўлганда, коррозия (емирилиш)га чидамли цемент турларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш395. Грунтларни инъекция ва бурғилаб-аралаштириш усуллари билан мустаҳкамлаш учун эритмалар таркиби ҳамда мустаҳкамланган тупроқларнинг физик-механик хусусиятлари лаборатория ёки дала шароитларида ўтказилган синовлар натижаларига кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш396. Мустаҳкамланган массивларнинг шакли ва ўлчамлари, шунингдек мустаҳкамланган грунтларнинг физик-механикавий хусусиятлари қуйидагиларни ҳисобга олиб ҳамда мазкур ШНҚнинг 4-бобига мувофиқ заминларнинг ҳисобланишидан келиб чиққан холда белгиланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмайдончанинг муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни мустаҳкамлаш бўйича қабул қилинган иш усуллари ва технологиялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамланаётган массив билан атрофдаги грунтларни ўзаро таъсирлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминда ўзига хос хусусиятга эга бўлган грунтлар мавжуд бўлганда, мазкур ШНҚнинг 5-бобини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш397. Диаметри 0,6 дан 1,0 m гача бўлган алоҳида мустаҳкамланган массивлар (устунлар) билан кучайтирилган заминлар ШНҚ 2.02.03-21 талабларига мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш398. Грунтни арматуралаш таъсирини ҳосил қилувчи, алоҳида мустаҳкамланган массивлар билан кучайтирилган заминлар мазкур ШНҚнинг 4-бобига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш399. Муҳандислик-геологик қидирув ва лаборатория тадқиқотлари материаллари грунтнинг донадор таркиби ҳамда фильтрация коэффициенти, ер ости сувларининг сув эритмасидаги кимёвий таркиби ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олиши (мазкур ШНҚнинг 38-бандида келтирилганлари бундан мустасно) керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланган тупроқлар учун эса бир ўқли сиқилишга бўлган мустаҳкамлик кўрсаткичи (Rc, МPа) ҳам берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш400. Грунтларни мустаҳкамлаш лойиҳасида мустаҳкамлаш бўйича тажриба-ишлаб чиқариш ишлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳалаш босқичида ҳисобий технологик параметрлар белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш401. Грунтларни мустаҳкамлашни лойиҳалашда қидирувлар материаллари ва лаборатория тадқиқотлари асосида грунтни мустаҳкамлаш усули ҳамда мустаҳкамланган грунтнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятлари белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТажриба ишлари натижалари олингунга қадар, мустаҳкамланаётган қумларнинг jstb, cstb, Estb қийматларини мустаҳкамланган грунтнинг бир ўқли сиқилишдаги мустаҳкамлиги Rc га боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин грунтларини мустаҳкамлашнинг қуйидаги конструктив схемалардан бири танланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбелгиланган чуқурликкача яхлит мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтларини мустаҳкамланган грунтли алоҳида таянчлар билан мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуйғунлашган (комбинациялаштирган) схема (масалан, заминнинг юқори қисмида яхлит мустаҳкамлаш, пастки қисмида алоҳида таянчли мустаҳкамлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамланаётган грунтнинг режадаги ва чуқурлик бўйича дастлабки геометрик ўлчамларини белгилаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлашнинг пойдевор контуридан минимал чиқиш масофаси пойдевор остки юзасидаги ҳисобий босим ва грунтнинг бир ўқли сиқилишдаги мустаҳкамлиги Rc қийматига кўра, ушбу ШНҚнинг 25-жадвалига мувофиқ қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланган заминнинг чегаравий ҳолат бўйича ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 4-бобига асосан бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш натижаларига кўра, мустаҳкамланаётган грунтнинг геометрик ўлчамларига ўзгартиришлар киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИнъектор (қудуқ) орқали грунтни мустаҳкамлаш радиуси фильтрация коэффициенти миқдорига кўра, ушбу ШНҚнинг 26-жадвали асосида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, инъектор (қудуқ)ларнинг талаб қилинган шаклда ва ўлчамда мустаҳкамланган грунт массивини ҳосил қилишни таъминловчи режада ҳамда чуқурлиги бўйича жойлашиш схемасини белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБитта инъектор (қудуқ) эгаллаган грунтни мустаҳкамлаш учун ва бутун мустаҳкамланаётган майдон ҳажми учун талаб қилинадиган мустаҳкамловчи реагентлар ҳажми аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланаётган грунтни талаб қилинаётган шакли, ўлчамлари ва мустаҳкамлигини таъминлаш имкониятини берувчи инъектор (қудуқ) ишлов бериш кетма-кетлиги ва инъекция режими (босими, инъекция тезлиги)ни белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланаётган грунтнинг ҳисобий параметрлари (Rc, jstb, cstb, Estb)ни белгилаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамлашнинг технологик регламентини ишлаб чиқиш ва ҳисобий технологик параметрларни белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш402. Тажриба-ишлаб чиқариш ишлари натижаларига кўра, ишчи технологик параметрларга аниқлик киритилиши ва керакли ҳолларда мустаҳкамланган грунтнинг ҳисобий параметрларини аниқлаштириш орқали лойиҳани тузатиш амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш403. Мустаҳкамланган грунт массивини яратиш тартиби мазкур ШНҚнинг 4, 6 ва 9-иловаларига мувофиқ барпо этилаётган ёки мавжуд бино ва иншоотда пойдевор заминининг нотекис чўкиши ҳосил бўлишини бартараф этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш404. Лойиҳада мустаҳкамланган грунтни физик-механик хусусиятлари лойиҳадаги параметрларга мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
24-жадвал |
|||||
|
Мустаҳкамлаш усуллари |
Грунтларнинг хусусиятлари |
Мустаҳкамланган қумларни уларнинг мустаҳкамлиги Rc, МPа, бўлгандаги хоссаларининг ўртача қиймати |
|||||
|
0,5 |
1,0 |
2,0 |
3,0 |
4,0 |
5,0 |
||
|
Икки эритмали силикатлаш |
cstb, МPа |
0,10 |
0,2 |
0,54 |
0,65 |
0,85 |
1,03 |
|
jstb, град. |
40 |
41 |
43 |
45 |
47 |
49 |
|
|
Estb, МPа |
70 |
150 |
280 |
400 |
510 |
570 |
|
|
Н2SiF6 билан бир эритмали силикатлаш |
cstb, МPа |
0,10 |
0,21 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, град. |
40 |
41 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, МPа |
40 |
90 |
170 |
250 |
- |
- |
|
|
Газ билан силикатлаш |
cstb, МPа |
0,10 |
0,2 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, град. |
39 |
40 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, МPа |
40 |
80 |
160 |
230 |
- |
- |
|
|
Қатронлаш |
cstb, МPа |
0,10 |
0,2 |
0,50 |
0,59 |
0,73 |
0,96 |
|
jstb, град. |
39 |
41 |
42 |
44 |
45 |
47 |
|
|
Estb, МPа |
50 |
110 |
220 |
320 |
410 |
480 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25-жадвал | ||||||
Пойдевор таглиги тубидаги босим, kPа | Мустаҳкамлашни пойдевор контуридан минимал чиқиши, m, мустаҳкамланаётган грунт мустаҳкамлиги Rc, МPа бўлганда | |||||
0,5 | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 4,0 | 5,0 | |
200 | 0,3 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,1 | 0,05 |
400 | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,15 | 0,15 | 0,10 |
600 | - | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,20 | 0,15 |
800 | - | - | 0,5 | 0,35 | 0.25 | 0,20 |
1000 | - | - | - | 0,5 | 0,3 | 0,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Ер ости ишловидаги ҳудудларда қуриладиган иншоотларнинг заминларини лойиҳалашнинг ўзига хос хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш405. Қазилма ишлари олиб борилаётган ҳудудларда қуриладиган иншоотларнинг пойдеворларини лойиҳалашда ер юзасининг нотекис чўкиши эътиборга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБундай чўкиш кон ишлари олиб борилиши ва тупроқнинг қазилган бўшлиққа силжиши натижасида юзага келадиган горизонтал деформациялар билан бирга вужудга келиши боис, лойиҳалаш жараёнида ер юзасининг нотекис чўкиши ва тупроқнинг горизонтал деформациялари ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр юзаси деформацияланиш параметрлари, ер юзаси эгрилиги, унинг нишаблиги ва горизонтал силжиши, шунингдек вертикал поғоналари ШНҚ 2.01.09-19 га кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу параметрлар грунтларнинг ҳисобий қийматларини белгилашда ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш406. Қурилиш майдонини тоғ геологик асослашни ҳисобга олган муҳандислик-геологик қидирувлар натижалари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасини маҳаллий чўкиши натижасида, қурилиш участкасини геоморфологик ва гидрогеологик шароитларини (ўпирилиш юз бериш имконияти,геологик бузилишлар ҳисобига силжиш жараёнини фаоллашуви, кўчки жараёнларини фаоллашуви, мавсумий ва кўп йиллик фарқларни инобатга олган ҳолда ер ости сувлари сатҳини ўзгариши, ҳудудни ботқоқланиши) ўзгаришини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдони геологик ва гидрогеологик шароитларини ўзгариши натижасида, грунтларни физик-механик хоссаларини мумкин бўлган ўзгаришларини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотни чуқурда жойлашган конструкциясига силжувчи грунт таъсирини ҳисоблашда фойдаланиладиган, грунтларни деформация ва мустаҳкамлик хусусиятлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш407. Ер юзасининг деформациялари натижасида пойдеворга таъсир этувчи зўриқишларни аниқлашда, грунтнинг мустаҳкамлиги ва деформация хусусиятларининг ҳисобий қийматлари меъёрий қийматларга тенг бўлиши керак (gg =1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГоризонтал йўналишдаги грунт деформацияси модулининг (Eh) қиймати лойли грунтлар учун 0,5 га ва қумли грунтлар учун 0,65 га тенг деб, грунт деформацияси модулининг қийматидан Е вертикал йўналишда тенг қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш408. Замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги (R)ни мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига мувофиқ аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ҳар бир қаватда ва пойдеворда берк контурли белбоғи бўлган бикр конструктив схемадаги бино ва иншоотлар учун мазкур ШНҚнинг 7-формуласидаги иш шароитлари коэффициенти gc2 ни 27-жадвалдан қабул қилиш, бошқа ҳолларда gc2=1 деб белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш409. Мазкур ШНҚнинг 27-жадвалига мувофиқ, gc2 > 1 коэффициенти фақат қаватлар бўйича жойлашган белбоғларга эмас, балки пойдеворда белбоғлар кўзда тутилган иншоотларга ҳам мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш410. Заминга таъсир қилаётган босим gc2 > 1 коэффициент билан қабул қилинган, бикр конструктив схемали бино ва иншоотлар учун бетон, қуйма ва йиғма темир-бетон пойдеворлар таглигининг кенглиги 0,4 m дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш411. Пойдеворлар, шунингдек плита пойдеворлар таглиги остидаги грунтга тушадиган четки босимни аниқлашда, ер ости ишловларини олиб боришда ер юзасининг деформацияланишидан пайдо бўладиган қўшимча моментларни ҳам ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧетки босим 1,4R дан, бурчакдаги нуқтада эса 1,5R дан ошмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш412. Минора туридаги бино ва иншоотнинг плитали пойдеворидан замин грунтига тушадиган четки босимни қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасининг нишаблиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишшамол юклари таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг замин грунтининг табиий кўп жинслигини натижасида ҳосил бўлувчи эҳтимолий қийшайиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш413. Мазкур ШНҚнинг 11-жадвалида келтирилган ҳолларда, шунингдек бино ва иншоотларнинг конструкцияси ер юзасининг нотекис чўкишини ҳисобга олиб лойиҳаланаётган бўлса, заминларнинг деформацияланишини ҳисобламасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
26-жадвал |
|
Мустаҳкамлаш усули |
Грунт тури |
Фильтрация коэффициенти, m/d |
Грунтни мустаҳкамлаш радиуси, m |
Қотирилган грунтни мустаҳкамлиги Rс , МPа |
|
Натрий силикат ва кальций хлорид асосида икки эритмали силикатизацияси |
Қумлар |
10 дан 20 гача |
0,2 дан 0,3гача |
2-8 |
|
20 дан юқори 50 га қадар |
0,3 дан юқори 0,6 га қадар |
|
||
|
50 дан 80 га қадар |
0,6 дан 1,0 га қадар |
|
||
|
Н2SiF6 билан бир эритмали силикитизация |
Қумлар |
1,0 дан 10 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
1-5 |
|
10 дан юқори 50 га қадар |
0,5 дан юқори 0,8 га қадар |
|
||
|
Силикитизация қотирувчиси билан бир эритмали икки компонентли: натрий алюминат ёки ортофосфор кислотаси |
Қумлар |
0,5 дан 1,0 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
0,1-0,5 |
|
1,0 дан юқори 5,0 га қадар |
0,5 дан юқори 0,8 га қадар |
|
||
|
Натрий силикат ва СО2 гази асосида газли силикитизацияси |
Қумлар |
0,5 дан 5,0 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
1-3,5 |
|
0,5 дан юқори 20 га қадар |
0,5 дан юқори 0,8 га қадар |
|
||
|
Бир компонентли бир эритмали силикитизация (силикатлаш) |
Ўта чўкувчан лёссимон грунтлар |
0,2 дан 0,5 гача |
0,4 дан 0,6 гача |
0.5-3,5 |
|
0,5 дан юқори 2 га қадар |
0,6 дан юқори 1,0 га қадар |
|
||
|
Карбамид қатрони ва нордон қотирувчи асосида икки компонентли бир эритмали қатронлаш |
Қумлар |
0,5 дан 5 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
1,5-4,5 |
|
0,5 дан юқори 20 га қадар |
0,5 дан юқори 0,65 га қадар |
|
||
|
20 дан 50 га қадар |
0,65 дан 0,85 га қадар |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш414. Қазилма ишлари олиб борилаётган майдонларда қуриладиган бино ва иншоотлар учун қуйидаги конструктив схемадаги пойдеворлар қўлланилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбикр (қаттиқ) (плитали, темир-бетон белбоғли тасма (лента)симон, ораларига боғловчи тиргаклар қўйиладиган устунли);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқайишқоқ (алоҳида элементлари орасига горизонтал сирпаниш чоклари қилинган пойдеворлар-биринчи қайишқоқлик тури, грунт горизонтал сурилганда эгилишга имкони бўлган вертикал элементли пойдеворлар-иккинчи қайишқоқлик тури);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаралаш (текислаш сатҳидан ёки ер тўла полидан пастда сирпаниш чоки бўлган, бикр пойдеворлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворнинг конструктив схемаси ер юзасининг ҳисобий деформациясига, пойдевор устидаги конструкцияларнинг бикрлигига, замин грунтларининг сиқилувчанлигига ва кўра қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБаландлиги 7 қаватдан катта бўлган ва минора туридаги бинолар учун эгилувчи пойдеворларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27-жадвал | ||||
Грунтлар | Бикр (қаттиқ) конструктив схемали иншоотлар учун коэффициент gc2 (иншоот ёки бўлма узунлигининг баландлигига нисбати L/Н | |||
L/Н ³ 4 | 4 > L/Н > 2,5 | 2,5 ³ L/Н > 1,5 | L/Н £ 1,5 | |
Йирик бўлакли ва қум аралаш ва қумлар, майда ва чангсимондан ташқари | 1,4 | 1,7 | 2,1 | 2,5 |
Майда қум | 1,3 | 1,6 | 1,9 | 2,2 |
Чангсимон қум | 1,1 | 1,3 | 1,7 | 2,0 |
Йирик бўлакли лой аралаш | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Лойли оқувчанлик чегараси IL £ 0,5 бўлганда | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Лойли оқувчанлик чегараси IL > 0,5 бўлганда | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш415. Пойдеворлар бино ёки иншоотни кўндаланг ва бўйлама ўқи йўналиши бўйича горизонтал кўчишини келтириб чиқарувчи, ер юзасини нисбий горизонтал деформациясидан (чўзилиш ва сиқилиш) ҳосил бўлувчи юк таъсирига ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларда грунтнинг горизонтал кўчиши таъсиридан ҳосил бўлган кучларни қабул қилиш учун қуйидагилар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштасмасимон пойдеворларда — темир-бетон қуйма белбоғлар (қайишқоқ пойдеворларда-сирпаниш чоки устига);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишустунсимон (керакли ҳолларда) — боғловчи тиргаклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишплитали ва қозиқли пойдеворларда плиталарни арматуралаш ва бирлаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш416. Грунтни бикр конструктив схемали пойдеворларга горизонтал деформацияси таъсирида қуйидаги юклар ҳосил қилувчи кучларга ҳисоблаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбўйлама ва қўшни пойдевор таглиги бўйлаб ҳамда грунтни кўчишидан пойдевор ён юзасида ишқаланиш (силжитувчи кучларга);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор ён юзасига нормал таъсир қилувчи кўчувчи грунт босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшни девор пойдевори таглиги бўйлаб ишқаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворлар ва уларнинг чуқурда жойлашган қисмларига грунтнинг ён босими натижасида ҳосил бўлган кучлар, бунда грунтнинг горизонтал кўчиш йўналишига параллел жойлашган пойдевор конструкциясига узатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш417. Қайишқоқ конструктив схемали пойдеворлар грунтни горизонтал деформацияси таъсирида қайишқоқлик типига кўра юк ва кучларга ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБиринчи қайишқоқлик турида пойдеворлар сирпаниш чоки бўйлаб қўзғалиш имкониятига эга бўлса, уларни пойдеворнинг силжишидан сирпаниш чокида ҳосил бўладиган ишқаланиш кучига ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИккинчи қайишқоқлик турида пойдевор эгилиш имкониятига эга бўлса, уларни эгилишга ва грунтни ҳосил бўлган нормал босимига ҳисоблаш лозим (иккинчи қайишқоқлик типидаги пойдеворлар, девор текислигида эгилаётган, уни текислигида биринчи қайишқоқлик типида пойдеворлар каби ишлайди).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСирпаниш чоки ва қўшни девор пойдевори ён босимидан ҳосил бўладиган ишқаланиш кучлари кўрилаётган горизонтал кўчиш йўналишига параллел жойлашган пойдевор конструкциясига узатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш418. Устун синчи пойдевор ва тўсин билан шарнирли туташганда ҳамда пойдевор конструкциялари орасида боғловчи тиргак бўлмаганда, горизонтал деформация таъсирида иккинчи қайишқоқлик турида ишлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдеворлар орасида боғловчи тиргак бўлмаганда, устун пойдеворига таъсир қилаётган юк замин кўчиши, пойдеворнинг чуқур жойлашиши, мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларига асосан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш419. Деформация модули Е<10 MPa бўлган грунтлардан иборат майдонларда, шунингдек ер ости ишлови натижасида майдоннинг гидрогеологик шарт-шароитлари ўзгариши туфайли замин грунтларининг деформация ва мустаҳкамлик хоссалари кескин ёмонлашиши мумкин бўлган ҳолларда, қозиқли ёки плитали пойдеворлар қуриш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминнинг юқори ҳудудида чекланган қалинликдаги тўкма, ўта чўкувчан ва бошқа ўзига хос грунтлар ётган бўлса, пойдеворларни бу қатламларни кесиб ўтадиган шаклда қуриш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш420. Ер юзасининг деформацияланишидан бино ва иншоотларнинг пойдевор ва конструкцияларига тушадиган салбий таъсирларни камайтириш учун қуйидаги чора-тадбирлар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг грунтга тегиб турадиган ён сиртларини камайтириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоот бўлмаси чегарасида пойдевор белбоғини бир сатҳда жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишамалда сиқилмайдиган грунтлардан иборат заминларда грунт ёстиқчаларини бажариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер тўлалар ва техник ер тўлаларни иншоот бўлмасининг бутун юзаси тагига жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован билан пойдевор чети орасидаги бўшлиқни пойдеворлар юзасига ёпишиб қолмайдиган ва ишқаланмайдиган материаллар билан тўлдириш ҳамда грунт ёстиқчаларини ҳам шундай материаллардан тайёрлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости ишловидан олдин бино ва иншоот периметри бўйлаб вақтинчалик ҳимоя (компенсация) зовурлари қазиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиноларни бўлмаларга бўлиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш421. Ер юзаси деформациясининг бино ва иншоотнинг конструкция ва пойдеворга бўлган ноқулай таъсирини ҳамда кўчиш қийматини камайтириш учун бинони қисмларга бўлиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш422. Ҳудудларда бино ва иншоотлар қурилиши пайтида ер ости ишлари натижасида поғоналар ҳосил бўлиши мумкин бўлган жойларда, пойдевор турини ва бино ва иншоотларни ҳимоя қилиш усулини танлаш поғоналарнинг ўлчамларига боғлиқ ҳолда қуйидагича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпоғоналар 2-3 cm гача бўлган ҳолатларда (пойдеворлар ер юзасининг текис деформациялари кузатиладиган майдонлардаги қурилиш шароитларидаги қаттиқ ёки эгилувчан (биринчи турдаги эгилувчанлик) конструктив схема асосида қабул қилинишига йўл қўйилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпоғоналар 3 cm дан ортиқ бўлган ҳолларда (бино ва иншоотни домкрат ёки поналар ёрдамида текислаш имкониятини кўзда тутиш зарур).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Карстланган ҳудудларга қуриладиган иншоотлар заминларини лойиҳалаш хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш423. Карстланган ҳудудларда қуриладиган бино ва иншоотларнинг заминлари ушбу ҳудудда мумкин бўлган карст деформацияларини ўпирилишлар ва чўкишларни ҳамда карст жараёнларнинг ривожланиш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш424. Карст деформацияларини карст ўпирилиш ва чўкишларининг ўртача ҳамда максимал диаметри уларнинг ўртача чуқурлиги, шунингдек карст чўкишлари учун ер юзасининг эгрилиги ва чўкиш ҳудудининг чекка майдонларининг оғишини тавсифлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш425. Қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган ҳудуднинг карстлилигини таҳлили мавжуд архив материаллари, лойиҳалаш тажрибаси ва ҳудудлаштириш харитасига асосан, муҳандислик-геологик қидирувлардан олдин бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, қидирув олиб борилаётган майдоннинг карстланиш хавфлилиги тоифаси ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш426. Карстланган ҳудудда бажариладиган муҳандислик-геологик қидирувлар ҳажми ШНҚ 1.02.09-21 талаблари бўйича карстланиш-суффозияланиш хавфи даражасини дастлабки баҳолаш маълумотлари асосида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКарстланган грунтни бутун қалинлигини кесиб ўтувчи, карстланмаган грунтга 5 m дан кам бўлмаган чуқурликкача кириб борувчи иккитадан кам бўлмаган қудуқ қазиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш427. Карстланган ҳудудда қидирувлар олиб боришда карст шакли ва ҳосил бўлиши аниқланган, янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотга карстни таъсир қилишини хавфлилик даражаси ўрнатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш428. Бино ва иншоотни қуриш, реконструкция қилиш ва ундан фойдаланиш даврларида карстни ривожланишини прогноз қилиш дастури тузилган бўлиши, карстни фаоллашиш имконияти аниқланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш429. Қурилиш ёки реконструкция қилиш майдончасини якуний зоналаштириш архив маълумотларини комплекс таҳлил қилиш ва бажарилган муҳандислик-геологик қидирувлар натижалари асосида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш430. Карст деформациясини прогноз қилинаётган параметрлари муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитни ҳамда бино ва иншоотдан фойдаланиш вақтида уларнинг ўзгаришини таҳлили асосида бино ва иншоотни хавф-хатар тоифасини ҳисобга олиб, эҳтимолий статистик ва аналитик усулларда ҳисоблаб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш431. Бино ва иншоотни карстга қарши ҳимоя қилишга лойиҳалашда қуйидагилар ҳисобга олиниши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишасосий ҳисобий параметр сифатида замин грунтларининг физик-механик хоссалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтларининг қатламланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари режими ва сув босиш хусусияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотдан ва унинг конструктив хусусиятларидан заминга узатилаётган юкни ҳисобга олиб аниқланадиган карст ўпирилишининг ҳисобий диаметри.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш432. Карстланган ҳудудда қурилаётган бино ва иншоотнинг замини сифатида чуқурлиги сиқиладиган қатлам қалинлиги Нс (2 қ.) дан ва ер юзасида вужудга келиши мумкин бўлган карст шаклини жойлашиш чуқурлигидан кам бўлмаган грунт қатлами қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш433. Карстланган ҳудудларда қуриладиган бино ва иншоотларни лойиҳалашда карст деформацияларининг ҳосил бўлишини бартараф этувчи ёки уларнинг бино ва иншоотга салбий таъсир этишини камайтирувчи қуйидаги тадбирлар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив ва сувдан ҳимоя қилувчи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкарст бўшлиқларини тўлдириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкарстланган жинсларни чуқур пойдеворлар билан ҳамда қозиқли пойдевор билан кесиб кириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкарстланган жинсларни ва (ёки) устида ётган грунтларни мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехноген (антропоген) таъсирларни йўқотиш ёки чегаралаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш434. Бир ёки бир неча тадбирларни танлашда қуйидагилар ҳисобга олиниши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмумкин бўлган карст деформациялар ва уларнинг параметрлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг масъуллик даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотлардан фойдаланиш муддати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг конструктив ва технологик хусусиятлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚабул қилинган тадбирлар бино ва иншоот қурилаётган ва унга туташ ҳудудда карст жараёнларнинг фаоллашишига олиб келмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш435. II хавф-хатар тоифасидаги бино ва иншоот учун ер ости сувлари режимини, карст жараёнлари ривожланишини, бино ва иншоот ҳамда заминнинг ҳолатини кузатиш ишларини бажариш билан чекланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш436. Конструктив тадбирларни бино ва иншоот турига ва карст хавфи даражасига кўра, бикр ҳамда қайишқоқ схемалар орқали амалга оширилишига йўл қўйилиши ва карст деформациялари пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳолатларда, мазкур конструктив тадбирлар бино ва иншоотни таъмирлаш имкониятини таъминлаб бериши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотнинг пойдевор устки қисми бикрлиги ва мустаҳкамлигини оширишни қуйидагиларни қўллаш орқали амалга ошириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйма темир-бетон белбоғлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгоризонтал диафрагмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузатма тасмалар қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкаркасли конструкцияларда қўшимча боғлашларни киритиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструкция юк кўтарувчи элементларини қуйма темир-бетон ҳалқалар билан кучайтириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоотни қайишқоқлигини ошириш қуйидагилар орқали амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости қисмида сирпаниш чокини бажариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструкция элементлари орасида шарнирли ва қайишқоқ боғланишларни киритиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюк кўтарувчи конструкцияни бикрлигини камайтириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш437. Карстга қарши ҳимоя асосий элементлари сифатида бино ва иншоот ер ости қисмида қутисимон пойдеворлар, текис ёки қовурғасимон плиталар, кесишган тасмасимон пойдеворлар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида турган пойдевордан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворлар қуйма темир-бетондан бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник-иқтисодий асосланган ҳолларда қуйма темир-бетон белбоғли йиғма тасмасимон пойдеворлардан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш438. Карстланган ҳудудда қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотнинг конструкциясини мустаҳкамлигини таъминлаш учун унинг ташқари қисмида пойдеворни консолли узайтиришни қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонсоль узунлиги иншоот пойдевори конструктив ечимига ҳамда карст ўпирилишининг ҳисобий параметрларига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш439. Осма қозиқли пойдеворлардан карстга қарши тадбир сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОсма қозиқлардан заминнинг юқори қатламида тўкма, органик-минералли ва органик грунтлар бўлганда қўлланишига йўл қўйилади. Бунда, қозиқларни бирлаштирувчи плитали ёки тасмали бириктирувчи қурилмаларни қўллаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор тубидаги ҳосил бўлган ўпирилишда жойлашган осилиб турувчи қозиқли заминни ва бино ва иншоот конструкциясини қўшимча юкланишини бартараф этишда қозиқни боғлагич билан туташтириш жойида уларни сирпаниб туриш имконияти бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш440. Карстли грунт чуқур жойлашмаган ҳолларда бино ва иншоотни ушбу грунтларни кесиб ўтувчи қозиқларда қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйма боғлагич ва қозиқларни ҳисоблашда, карст қатлами устидаги ўпирилаётган грунтни кўчишидан ҳосил бўладиган қўшимча кучларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш441. Юзани чўкиши кўринишидаги карст деформацияларида қазилма ишлари олиб бориладиган ҳудудлардаги бино ва иншоотларни ҳисоблаш усули мазкур ШНҚнинг 5-боби 10-параграфига мувофиқ карст деформацияларини пайдо бўлиш ва давомийлик механизмига боғлиқ бўлган ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олиб фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш442. Пойдеворларни ҳисоблашда, бино ва иншоот остидаги эҳтимолий карст ўпирилиб тушишларининг ўрнини белгилашда, уларнинг бино ва иншоотга энг салбий таъсирини инобатга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, устунлар остида, деворларнинг кесишган жойларида, бино ва иншоот бурчакларида, ҳамда катта ва кичик томонларнинг ўртасида юзага келиши мумкин бўлган ўпирилишларнинг ҳисоб-китоб ҳолатини аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш443. Карстли ҳудудларда қурилаётган бино ва иншоотлар заминларини ҳисоби мазкур ШНҚнинг 5-бобига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоот заминидаги карстли грунтлар устида ўзига хос хоссаларга эга бўлган (ўта чўкувчан, кўпчувчан) грунтлар жойлашганда, мазкур ШНҚнинг 4-бобидаги талабларни ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш444. Карстли ҳудудлардаги янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган замин ва пойдеворларнинг лойиҳасида мазкур ШНҚнинг 10-бобига мувофиқ геотехник кузатув ишларни бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш445. Мавжуд бино ва иншоотларнинг замини ва пойдеворларини кучайтиришда қуйидагилар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишалоҳида пойдеворларни фазовий-рамали конструкция билан бирлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконсоль чиқиқлар, бикрлик белбоғлари қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтларини мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳосил бўлган ўпирилишларни тўлдириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Зилзилавий ҳудудларда қуриладиган иншоотлар заминларини лойиҳалашнинг ўзига хос хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш446. Сейсмиклиги 7 баллдан паст бўлган ҳудудларда қуриладиган бино ва иншоотларнинг заминларини лойиҳалашда зилзилавий таъсирлар ҳисобга олинмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСейсмиклиги 7, 8 ва 9 балл бўлган ҳудудларда қурилаётган бино ва иншоотлар заминлари ҚМҚ 2.01.03-19 талабларини ҳисобга олиб лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСейсмик ҳудудларда лойиҳалашда муҳандислик-геологик қидирувлар материалларига қўшимча равишда қурилиш майдонини сейсмик микрозоналаштириш маълумотларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш447. Заминларни сейсмик таъсирларни ҳисобга олиб лойиҳалаш ШҚН 2.01.07-21 ва ҚМҚ 2.01.03-19 талаблари асосида аниқланадиган алоҳида кучлар бирикмасида юк кўтариш қобилиятига ҳисоблаш асосида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворнинг дастлабки ўлчамлари мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига асосан заминни асосий кучлар бирикмасида (зилзилавий таъсирларни ҳисобга олмаган ҳолда) деформацияланишига ҳисоблаб аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш448. Заминнинг юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоби, пойдевордан грунтга узатилаётган марказдан қочма юкламани вертикал ташкил этувчисини таъсирига, қуйидаги 76-шартдан келиб чиқиб, мазкур ШНҚнинг 14-расмига мувофиқ бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(76)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNа — алоҳида юклар бирикмасида марказдан қочма ҳисобий юклама (куч)нинг вертикал ташкил этувчиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu,eq — зилзилавий таъсирларда грунтни бир томонлама ўпирилишида, заминнинг чегаравий қаршилик кучи вертикал ташкил этувчиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc,eq — ш шароити зилзилавий коэффициенти (зилзилавий хоссалари бўйича I, II ва III тоифадаги грунтлар учун мос равишда 1.0; 0.8; 0.6 деб қабул қилиниши ҳамда ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ аниқланиши керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — бино ва иншоотнинг вазифаси бўйича ишончлилик коэффициенти мазкур ШНҚнинг 141-банднинг талаблари бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевордан грунтга узатилаётган юкни горизонтал ташкил этувчиси мавжуд бўлганда, мазкур ШНҚнинг 145 ва 151-бандлари талабларига асосан заминни силжишга мустаҳкамлигини текшириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, силжишга чегаравий қаршилик кучини, шунингдек сувга тўйинган лойли грунтларда актив ва пассив босимни қийматини аниқлаш учун ҳисобий сейсмикликка кўра, ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қийматини камайишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИчки ишқаланиш бурчагини ҳисобий қиймати, сейсмик кучларни ўз ичига олган алоҳида кучлар бирикмасига ҳисобларда қуйидаги 77-шартга асосан қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(77)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI — ички ишқаланиш бурчагини сейсмик кучларни ҳисобга олмагандаги ҳисобий қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDj — ҳисобий сейсмикликка кўра қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7 баллда — Dj = 2°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8 баллда — Dj = 4°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9 баллда — Dj = 7°.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш449. Сейсмик тебранишлар таъсиридаги заминнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблашда, пойдевор таглиги четидаги чегаравий босим эпюралари ординаталари (p0 ва pb, kPa) мазкур ШНҚнинг 14-расмига мувофиқ қуйидаги 78-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(78)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(79)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxq, xc, xg — мазкур ШНҚнинг 33-формуладан юк эксцентритети қийматига пойдевор таглиги узунлиги l ва кенглигини b камайтирмасдан аниқланадиган шакл коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1, F2 ва F3 — ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати jI га кўра мазкур ШНҚнинг 15-расмидаги графигидан аниқланадиган коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg'I ва gI — мос равишда пойдевор таглигидан юқорида ва пастдаги грунтни (сув тўсиқдан юқоридаги грунтлар учун ер ости сувларини муаллақ таъсирини ҳисобга олиб) солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — пойдеворни жойлашиш чуқурлиги, m (пойдеворни ҳар хил томонидан бир хил бўлмаган вертикал юк билан бостирилганда, энг кам бостирилган юкка тўғри келадиган қиймати қабул қилиниши лозим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkeq — қиймати қурилиш майдони сейсмиклиги 7, 8 ва 9 балл бўлганда мос равишда 0,1; 0,2 ва 0,4 га тенг деб қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 79-формуласида F2 < keq F3 бўлганда, pb, р0 га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-расм. Сейсмик таъсирда пойдевор таглиги тубидаги чегаравий босим эпюраси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-расм. Сейсмик таъсирда заминни юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш учун F1, F2 ва F3 коэффициентларни аниқлаш графиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисобий юк еа, м, ни ва чегаравий босим эпюралари еи, m, эксцентриситетлари қуйидаги 80 ва 81-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеа = Ма/Nа (80)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeu = b(pb — p0)/[6(pb + p0)], (81)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNа ва Ма — алоҳида юклар бирикмасида пойдевор таглигига келтирилган, ҳисобий юкни вертикал ташкил этувчиси, kN, ва момент, kNm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp0 ва pb — мазкур ШНҚнинг 78 ва 79-формулаларида келтирилганлари каби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеа ва еи қийматларнинг нисбатига кўра заминнинг чегаравий қаршилик кучини вертикал ташкил этувчиси Nu,eq, kN қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеа £ еи бўлганда, Nu,eq = 0,5bl(pb + р0); (82)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеа> еи бўлганда, Nu,eq = blpb/(1 + 6еа/b). (83)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш450. Алоҳида кучлар бирикмасидан иккита йўналишда ҳосил бўлган моментлар таъсирида заминни юк кўтариш қобилияти бўйича сейсмик мустаҳкамликка ҳисоблаш ҳар икки йўналишда бир-бирига боғлиқ бўлмаган ҳолда, кучлар ва момент таъсирига алоҳида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш451. Замин ва пойдеворни сейсмик кучларни ҳисобга олиб, алоҳида юклар бирикмасига ҳисоблашда пойдевор таглигини грунтдан қисман ажратишга қуйидаги шартлар бажарилганда йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобий юкни эксцентриситети еа ағдарилувчи момент таъсир қилиш текислигида пойдевор эни (b) ни учдан биридан ошмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг чегаравий қаршилик кучи таглигининг ўлчами момент таъсир йўналишида сиқилиш ҳудуди bс = 1,5(b — 2еа) га тенг бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдевор таглики тубидаги уни грунт билан тўлиқ бўлмаган туташишини ҳисобга олиб ҳисобланган максимал четки босим, заминнинг чегаравий қаршилиги эпюраси четки ординаталаридан ошиб кетмаганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор таглиги бўйлаб максимал ҳисобий босим қуйидаги 84-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpmax = 2Na/[3l(b/2 — ea)] £ pb, (84)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNа ва еа — алоҳида юклар бирикмасида пойдевор таглигига келтирилган, ҳисобий юкни вертикал ташкил этувчиси, kN, бунда еа > b/6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШартли кенглиги bс бўлган пойдеворлар учун pb ни қиймати 79-формуладан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишеа > b/6 бўлганда, мазкур ШНҚнинг 83-формуласи қуйидаги кўринишга эга бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu,eq = 0,5bclpb (85)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш452. Сейсмик хоссалари бўйича ҚМҚ 2.01.03-19 га кўра I ва II тоифага тегишли грунтларда пойдеворни жойлашиш чуқурлиги сейсмик бўлмаган ҳудудлардаги пойдеворлар каби қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСейсмик хоссалари бўйича III тоифали грунтлардан иборат бўлган ҳудудларда, заминнинг қурилиш хоссаларини яхшилаш тадбирларини қурилиш ишларини бошлашдан олдин бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСейсмик мустаҳкам бино ва иншоотлар замини сифатида сувга тўйинган, титратма қуйқаланишга мойил бўлган грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, дастлабки махсус тадбирлар ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш453. Бино ёки бўлма (отсек)ларнинг пойдеворларини майдаланган (дисперс) грунтларда бир сатҳда жойлаштиришнинг имкони бўлмаганда, қўшни пойдевор тагликлари сатҳларининг йўл қўйилган фарқи (Dh) мазкур ШНҚнинг 5-формуласи шартидан келиб чиқиб аниқланиши лозим. Бунда, ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати ушбу ШНҚнинг 77-формуласидаги каби Dj миқдорга камайтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино бўлмаси бир қисмига туташган тасмасимон пойдеворлар чўкиш чокидан 1m дан кам бўлмаган масофада ва бир хил чуқурликда жойлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкувчан чок билан бўлинган устунсимон пойдеворлар битта сатҳда жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБаландлиги 5 қаватдан юқори бўлган бинолар учун бутун иншоот ёки уни бўлинмаси тубида ертўла қаватини лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Динамик таъсир манбалари яқинида қуриладиган бино ва иншоотлар заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш454. Бино ва иншоот заминларини лойиҳалаш ишлари қуйидагилардан юзага келиши мумкин бўлган динамик таъсирларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд ва лойиҳаланаётган бино ва иншоотларда ўрнатилган динамик юкланган доимий ускуналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавтомобиль ва темир йўл транспорти ва метрополитен;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш жиҳозлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа манбалар (портлатиш ишлари).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДинамик таъсирда заминни лойиҳалаш ишлари инструментал ўлчаш ёки грунтни тебранишини ҳисобий прогноз қилиш асосида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш455. Заминни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоби, мазкур ШНҚнинг 4-боби 3-параграфида кўзда тутилган ҳолларда, энг ноқулай йўналишдаги ҳажмий инерция кучлари ва бино ва иншоотдан узатиладиган динамик юкларни ҳисобга олган ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш456. Грунт юзасининг тебраниш тезлиги 15 mm/s (динамик таъсир импулслари манбаларидан) ёки 2 mm/s (бошқа манбалардан) бўлган ҳудуд атрофида, пойдевор таглигида статик юкдан ҳосил бўлган ўртача босим (p, kPa) қуйидаги 86-формула шартини қаноатлантириши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(86)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcd — динамик таъсирда замин грунтининг ишлаш шароити коэффициенти, унинг миқдори майда ва чангсимон сувга тўйинган қумлар ва оқувчан консистенцияли лойли грунтлар учун gcd = 0,7, бошқа барча турдаги ва ҳолатдаги грунтлар учун gcd = 1 деб қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — мазкур ШНҚнинг 94-банди бўйича аниқланадиган замин грунтининг ҳисобий қаршилиги, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш457. Майда ва чангсимон сувга тўйинган қумлар ва оқувчан консистенцияли лойли грунтлар учун мазкур ШНҚнинг 456-бандида келтирилган ҳудуд атрофида, статик ва динамик юкларни биргаликдаги таъсиридан узоқ муддатли (тебранма силжувчанлик) чўкиш ҳисобларини бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ҳисобни мазкур ШНҚнинг 4-боби 6-параграфига мувофиқ бажаришга йўл қўйилади. Бунда, грунтнинг тадқиқот натижаларига кўра аниқланадиган деформация модулининг кичрайтирилган миқдори қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш458. Бино ва иншоотнинг юк кўтарувчи конструкциясини мустаҳкамлигини баҳолаш ва санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларини бажариш учун бино ва иншоот тебранишини замин билан ўзаро таъсирини ҳисобга олиб ҳисоблашда, бино ва иншоот заминининг чизиқли эластик хоссаларини қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш459. Заминларни юк кўтариш қобилияти ва деформациялар бўйича ҳисоблаш талабларини бажариш учун динамик таъсирлар параметрларини камайтиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур параметрларни камайтириш манбанинг ўзида (технологик жараённи ўзгартириш, манбани кўчириш, манбада ростлаш, фаол тебранишдан ҳимоялаш ва бошқалар) ёки тебранишларнинг манбадан тарқалиш йўлларида девор ёки траншеялар шаклида тўсиқлар ўрнатиш, тебранишларни қабул қилувчи пойдевор массасини ёки унинг заминининг қаттиқлигини ўзгартириш каби динамик таъсирлар орқали бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу чора-тадбирларга қўшимча равишда пойдевор чуқурлигини оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш460. Мавжуд бино ва иншоотлар учун улар яқинида мазкур ШНҚнинг 454-бандида келтирилган динамик таъсир манбалари пайдо бўлганда, мазкур ШНҚнинг 456 ва 458-бандларида келтирилган ҳисобларни бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-боб. Ҳаво электр узатиш линиялари таянчларининг заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш461. Юкланиш хусусияти бўйича таянчлар оралиқ, анкерли, бурчакли ва катта ўтиш жойларида қўлланиладиган махсус турларга бўлиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш462. Грунтларнинг ҳисобий хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 4-боби 3-параграфига мувофиқ белгиланиши ҳамда заминларнинг деформация бўйича ҳисоблашда грунтларнинг ишончлилик коэффициенти (gg)нинг қийматини бирга тенг қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўплаб ўрнатиладиган таянчлар учун хусусиятларнинг норматив қийматларини мазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган жадвал бўйича қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, оқувчанлик кўрсаткичи 0,5< IL <0,75 бўлган лойли грунтлар учун jn, сn ва Е ларнинг қийматларини грунтни тадқиқ қилиш натижаларига кўра қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисобини грунт бўйича ишончлилик коэффициенти gg қуйидагиларга тенг бўлганда бажариш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзичлик учун r1 — gg = 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички ишқаланиш бурчаги учун jI — gg = 1,1 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма туташувчанлик учун қумларда cI — gg = 2 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли қумларда IL £ 0,25 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумли лой ва лойларда IL £ 0,5 бўлганда gg = 2,4 га;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбошқа лойли грунтларда gg = 3,3 га.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш463. Заминларни деформация ва юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблаш барча режимда ишлайдиган таянчлар учун амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШамолнинг кучли таъсирининг таянч конструкциясига динамик таъсири фақат заминнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблаш вақтидагина инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида пойдеворнинг чўкиш ва қийшайишини сиқувчи юк билан туширилгандаги чегаравий қиймати мазкур ШНҚнинг 4-иловаси бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш464. Кўпчувчи грунтлардан иборат заминларнинг юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблашда музлашдан кўпчиш, доимий ва узоқ вақт юкламалар таъсиридан ҳосил бўладиган кучларнинг бир вақтдаги таъсирини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМузлашдан, кўпчишдан ва қисқа вақтли юкламалар (шамолдан ва симларнинг узилиши)дан ҳосил бўладиган кучларнинг бир вақтдаги таъсирлари учун заминларни ҳисоблашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш465. Суғурувчи куч пойдевор таглиги тубига (анкер плитага) нисбатан марказий таъсир этса, суғуриб олинадиган пойдевор ва анкер плиталарнинг заминлари учун деформациялар бўйича ҳисоблашга йўл қўйилмайди. Бунда, қуйидаги 87-шартга риоя қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(87)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFn — суғурувчи кучнинг норматив қиймати, кN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGn — пойдевор ёки плита оғирлигининг норматив қиймати, кN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — суғурувчи кучнинг вертикалга оғиш бурчаги, град.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ишлаш шароити коэффициенти ушбу ШНҚнинг 466-бандига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR'0 — қайта тўлдирилган грунтнинг ҳисобий қаршилиги, kPa, мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 10-жадвалидан олиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА0 — пойдевор юқори сиртининг суғурувчи куч таъсир этувчи чизиққа тик бўлган текисликка тушадиган проекцияси майдони, m 2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш466. Мазкур ШНҚнинг 87-формуласидаги ишлаш шароити коэффициенти қуйидагига тенг олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(88)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg1 = 1,2;1,0;1,8 — В базаси (алоҳида пойдеворларнинг ўқлари орасидаги масофа) 5, 2,5 ва 1,5 m бўлган таянчлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВ нинг оралиқ қийматларида g1 нинг қиймати интерполяция бўйича аниқланиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg2 = 1,0 — нормал учун, g2 = 1,2 — авария ва монтаж қилиш иш режимлари учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg3 = 1.0; 0,8 ва 0,7 — мос ҳолда тўғри оралиқ таянчлар, оралиқ бурчак, анкерли, анкерли-бурчак, тақсимлаш қурилмаларининг учлик ва портал таянчлар ҳамда махсус таянчлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg4 = 1,0 ва 1,15 — мос ҳолда устунлари грунтда сиқилган тортқилари бўлган қўзиқоринсимон пойдеворлар ва анкерли плиталар таянчлари ва устунлари пойдеворга шартли таянган анкерли плиталар таянчлари учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш467. Сиқилган-ағдариладиган пойдеворларнинг таглиги остидаги замин грунтининг тахминий ҳисобий қаршилиги (R)нинг қиймати коэффициент gс2 =1 деб олган ҳолда, мазкур ШНҚнинг 7-формуласи бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТик сиқувчи ва горизонтал юкламалар бир ёки икки йўналишда таъсир этаётганда, пойдевор таглигининг қирралари остидаги грунтларга тушадиган энг катта босим 1,2R дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш468. Пойдеворга вертикал (сиқувчи ёки суғурувчи) ва горизонтал кучлар биргаликда таъсир этганда, заминни деформацияга ҳисоблашда ҳар бир йўналишда горизонтал кучларнинг таъсирида қуйидаги 89-шарт бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF £ FR, (89)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF ва FR — мос равишда, пойдевор устки қисмида йўл қўйилган горизонтал кучлар, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFR миқдори қилиб қуйидаги икки ҳисоблаш натижаларини: сиқилганда ва суғурилганда ағдарилиш, энг кичиги қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстунли таянчнинг асоси ва пойдевори деформациялар бўйича қуйидаги ҳисоб-китоб талабларига мувофиқ бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(90)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — горизонтал куч ва момент таъсирида грунт юзаси сатҳида устунни бурилиш бурчаги, рад.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu — бурилиш бурчагини чегаравий йўл қўйилган миқдори, рад.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАғдарувчи юклар таъсир этганда бунинг қиймати 0,01 rad. дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗич ва ўртача зичликдаги қумларда, шунингдек IL £ 0,5 бўлган гилли грунтларда устун олдига биттадан кам бўлмаган ригель ўрнатилган ҳолда, bu £ 0,02 rad. бўлишига йўл қўйилади. Бунда, устуннинг мустаҳкамлиги текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш469. Пойдеворга (анкерли плитага) суғурувчи куч таъсир этганда, заминларни юк кўтариш қобилияти бўйича ҳисоблаш қуйидаги 91-шартдан келиб чиққан ҳолда бажарилиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(91)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — суғурувчи кучни ҳисобий миқдори, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf — юк бўйича ишончлилик коэффициенти, миқдори 0,9 тенг деб қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGn — пойдевор (плита) оғирлигини норматив миқдори, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — суғурувчи кучни вертикалга оғиш бурчаги, град.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — иш шароити коэффициенти, 1 га тенг деб қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,a — суғуриладиган пойдевор заминнинг чегаравий қаршилик кучи, kN, мазкур ШНҚнинг 467-бандига мувофиқ аниқланиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — вазифаси бўйича ишончлилик коэффициенти бўлиб, таянчлар учун қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоралиқ тўғри — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоғирликлар фарқи бўлмаган анкерли тўғри — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишочиқ тақсимлаш қурилмаларининг оғирликлари фарқи бўлган бурчакли (оралиқ ва анкерли) ҳамда анкерли (тўғри ва учликли) порталлар — 1,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахсус тақсимлаш қурилмаларининг оғирликлари фарқи бўлган бурчакли (оралиқ ва анкерли) ҳамда анкерли (тўғри ва учликли) порталлар — 1,7.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш470. Суғуриладиган пойдевор заминининг чегаравий қаршилик кучи Fu,a, kN, ни қуйидаги 92-формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(92)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgbf — қайта тўлдирилган грунт солиштирма оғирлигининг ҳисобий қиймати, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVbf — пойдевор (плита)нинг юқориги сирти орқали ўтувчи ва вертикалга Ji бурчак остида оғдирилган текисликлар ҳосил қиладиган кесик пирамида шаклидаги чиқиб турган жисм ҳажми, m 3, вертикалга оғиш бурчаги (Ji) қуйидагича:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпастки қиррасида J1 = j0 + b/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори қиррасида J2 = j0 — b/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишён қиррасида J3 = J4 = j0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVf — чиқиб турган жисм чегарасида бўлган пойдеворнинг бир қисми ҳажми, m3, анкерли плиталар учун 0 га тенг деб қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА1, А2, А3, — пойдевор (плита)нинг юқори юзасининг мос ҳолда пастки, юқориги ва ён қиррали заминда мавжуд бўлган чиқиб турган жисм қирралари юзи, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишс0 ва j0 — қайта тўлдирилган грунтнинг солиштирма туташувчанлигининг, kPa ва ички ишқаланиш бурчаги, gon, ҳисобий қиймати қуйидагига тенг қилиб олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(93)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсI, jI — табиий ётган грунтнинг мос ҳолдаги солиштирма туташувчанлигининг ва ички ишқаланиш бурчагининг ҳисобий қиймати мазкур ШНҚнинг 458-бандига мувофиқ аниқланиши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — 28-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28-жадвал | ||
Қайта тўлдирилган грунтлар | Зичлиги қуйидагича бўлганда h коэффициент қиймати, t/m3 | |
1,55 | 1,7 | |
Қумлар (чангсимон нам ва сувга тўйинганлари бундан мустасно) | 0,5 | 0,8 |
Оқувчанглик кўрсаткичи IL £0,5 бўлганда лойли грунтлар | 0,4 | 0,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Чангсимон, сувга тўйинган нам қумлар, оқувчанлик кўрсаткичи 0,5< IL <0,75 бўлган лойли ва қумли лойли грунтлар ва оқувчанлик кўрсаткичи 0,5< IL <1 бўлган лойли қумлар учун h коэффициентнинг қиймати 15 фоизга камайтирилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш471. Юк кўтарувчи устун заминининг юк кўтариш қобилияти (турғунлиги) қуйидаги 94-шарт бажарилганда, таъминланган деб ҳисобланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(94)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFН — таянчга грунт юзаси сатҳидан (Н) баландликда таъсир қилаётган барча ҳисобий горизонтал юкларнинг тенг таъсир этувчиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН=M/FН, (95)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ — грунт юзаси сатҳида таянч замини деформациясини ҳисобга олгандаги ҳисобий ағдарувчи момент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc2 — мустаҳкамлашдаги иш шароити коэффициенти мазкур ШНҚнинг 29-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFНu — Н баландликка қўйилган куч таъсирига заминни чегаравий қаршилиги, ҳисоблаш орқали аниқланиши керак, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — ишончлилик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 91-формуласи бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮк кўтарувчи устуннинг замин ва пойдеворини ҳисоблашда ҳар бир юк бирикмасидан устунга таъсир этувчи барча юклар кучлар билан алмаштирилиши керак: ер юзаси сатҳидан Н=M/FН баландликда қўйилган кўндаланг кучлар (FН) ҳамда устун туби сатҳида қўйилган вертикал кучлар (Fv).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМ, FН, ва Fv юклар таянчни статик ҳисоблаш натижасида олинган грунт юзаси сатҳида устун кесимида таъсир қилаётган кучлардан қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш472. Тортқили устун таянчлари ва ички боғламли оралиқ устунлари пойдеворларининг чўкишга қарши ҳисоби юк кўтариш қобилиятига кўра қуйидаги 96-формула асосида бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFc — устун туби сатҳидаги ҳисобий сиқувчи юк, kN, оралиқ устунлар учун қисқа муддатли юклар бирикмасидаги ҳисобий юклама бурғуланган котлованлар учун 0,6 коэффициент билан қолган ҳолларда тўлиқ қийматини қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — иш шароити коэффициенти, gc =1 га тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — устун чўкиши 5 cm бўлганда, замин грунтининг ҳисобий қаршилиги ушбу ШНҚнинг 30-жадвали асосида қабул қилиниши керак, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — пойдевор таглиги майдони, m2, уни қиймати устун таглиги майдонига тенг қилиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстун бурғиланган котлованга ўрнатилган ва бўшлиқлари шағал қум аралашмаси ёки йирик қум билан ҳамда котлован таянч плитасиз қазилган ва бўшлиқлар бетонлаб беркитилган бўлса, А майдон котлован майдонига тенг деб қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — грунт бўйича ишончлилик коэффициенти, gg =1,3 га тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29-жадвал | ||
Грунтлар | Мустаҳкамлашдаги иш шароити коэффициенти gc2 қуйидаги тузилишдаги грунтлар учун | |
бузилмаган | бузилган | |
қумлар: | ||
йирик | 1,05 | 1 |
ўртача йирикликда | 1,1 | 1 |
майда | 1,1 | 1 |
чангсимон | 1,15 | 1,05 |
Лойли қум: | ||
IL £ 0,25 | 1,3 | 1,2 |
IL > 0,25 | 1,4 | 1,3 |
Қумли лой: | ||
IL £ 0.25 | 1,25 | 1,15 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,4 | 1,25 |
IL > 0,5 | 1,4 | 1,25 |
Лойлар: | ||
IL £ 0,25 | 1,5 | 1,3 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,5 | 1,3 |
IL > 0,5 | 1,5 | 1,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
| 30-жадвал |
Грунтлар | Грунтни ҳисобий қаршилиги R, kPa |
Қумлар: |
|
шағалли | 6500 |
йирик | 5200 |
ўртача йирикликда | 3900 |
майда | 2050 |
чангсимон | 1300 |
Лойли қум: |
|
IL £ 0 | 2050 |
0 < IL £ 1 | 800 |
Қумли лой ва лойлар |
|
IL, тенг бўлганда |
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-боб. Тўкмалар остидаги кўприк ва қувурлар таянчларининг заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш473. Тўкмалар остидаги кўприк ва қувурлар таянчларининг заминларини лойиҳалашда ушбу бино ва иншоотларга таъсир этувчи юкламалар, уларнинг ишлатиш шароитлари, муҳандислик-геологик, гидрогеологик ҳамда гидрологик шароитларни, шунингдек бино ва иншоотларнинг конструкцияларини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкмалар остидаги кўприк ва қувурлар таянчларининг заминлари юк кўтарувчанлик қобилияти ва деформациялари бўйича ҳисоблаб чиқилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкмалар остидаги кўприк ва қувурлар таянчларининг заминларини юк кўтарувчанлик хусусиятлари бўйича ҳисоблаш ишлари ШНК 3.06.07-23 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўприк таянчларининг заминларини деформациялар бўйича ҳисоблашда пойдеворларнинг чўкиши ва оғиши аниқланиши, кўтарма остидаги қувурлар асослари учун эса пойдеворларнинг чўкиши аниқланиши зарур. Бунда, ҳисоб-китоблар мазкур ШНҚнинг 2-иловаси талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТашқи статик ноаниқ тизимли кўприк таянчлари заминларининг деформацияларини ҳисоблашни заминлар, пойдеворлар, таянчларнинг пойдевор устидаги қисми ва оралиқ бино ва иншоотларнинг ўзаро таъсирини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНК 3.06.07-23 даги кўприк ва қувурларни лойиҳалаш бўйича келтирилган ҳолларда пойдеворларнинг чўкишини ҳисобламасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш474. Чанг-лой тупроқларнинг IL >0,6 бўлган ётқизилиш жойларида, биоген грунтлар ва лойқалар мавжуд ҳудудларда, шунингдек беқарор нишабликларда, қувур тузилиши ва унинг пойдевори тўғрисидаги ечим унга туташ кўтарма қисмларининг барқарорлигини таъминлаш заруриятидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш475. Ушбу ШНҚ нинг 57-, 58- ва 59-бандларига мувофиқ аниқланадиган грунт хусусиятларининг ҳисоблаш қийматлари учун ишончлилик даражаси (α,) кўтармалар остидаги кўприк ва қувурлар таянчлари пойдеворларининг грунтлари учун қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишпойдеворларнинг юк кўтариш қобилиятини ҳисоблашда — α=0,98;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформацияларни ҳисоблашда — α=0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш476. Тўкмалар остидаги кўприк таянчлари пойдеворларининг, қувурлар пойдеворлари ёки грунтли ёстиқларининг жойлаштириш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 78 — 87-бандларига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув оқими тубидаги тупроқ ювилиши мумкин бўлган ҳолларда, кўприк таянчлари пойдеворларини қуйидагича жойлаштириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисобий сув тошқини натижасида умумий ва маҳаллий емирилишдан сўнг, таянч жойлашган жойда сув оқими тубининг энг паст нуқтасидан камида 2,5 m чуқурликда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишэнг катта сув тошқини туфайли емирилиш ҳолати учун камида 2,0 m чуқурликда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтни ювиб кетиш эҳтимоли бўлмаганда, қоя тошли бўлмаган грунтларга кўприк таянчлари пойдеворлари грунт юзасидан ёки сув оқимидан камида 1 m чуқурликда ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСувга тўйинган ҳолатдаги бир ўқли сиқилишда мустаҳкамлик чегараси Rc>50 mPа (500 kgf/сm2) бўлган қоя тошли грунтларга пойдевор камида 0,1 m чуқурликда, бир ўқли сиқилишда мустаҳкамлик чегараси Rc>50 mPа (500 kgf/сm2) бўлганида камида 0,25 m чуқурликда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш477. Кўприк ва қувурлар таянчларининг пойдеворларини тўкмалар остидаги жойлашиш чуқурлиги ер ости сувлари сатҳининг жойлашиш чуқурлиги dw< df +2 m, бўлганда, мазкур ШНҚнинг 3-жадвали бўйича қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўтармалар остидаги кўприк ва қувур таянчлари пойдеворларининг жойлашиш чуқурлигини мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ белгиланиши, бунда ер ости сувлари сатҳи dw< df +2 m чуқурликда жойлашган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 3-жадвалидаги талаблар бўйича пойдеворларнинг жойлашиш чуқурлиги грунтларнинг ҳисобий музлаш чуқурлигидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, диаметри 2 m гача бўлган бир туйнукли қувурларнинг ўрта қисми (бўғини) учун ўрнатиладиган пойдеворлар ва грунтли ёстиқлардан ташқари барча пойдеворлар грунтнинг ҳисобий музлаш чуқурлигидан камида 0,25 m пастда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг ҳисобий музлаш чуқурлиги учун унинг норматив қийматлари қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДиаметри 2 m гача бўлган бир туйнукли қувурларнинг ўрта қисми (бўғини) учун пойдеворлар ёки грунтли ёстиқлар грунтнинг музлаш чуқурлигини ҳисобга олмаган ҳолда ётқизиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворларнинг жойлашиш чуқурлиги грунтларнинг ҳисобий музлаш чуқурлигига боғлиқ бўлмаган ҳолларда мазкур ШНҚнинг 3-жадвалда келтирилган мос грунтлар норматив музлаш чуқурлигидан камида 1 m чуқурликда жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДиаметри 2 m ва ундан ортиқ бўлган бир туйнукли қувурларнинг ўрта қисми (бўғини) учун ўрнатиладиган пойдеворлар ва грунтли ёстиқларнинг жойлашиш чуқурлиги тўкма ўқига йўналиши бўйича грунтнинг музлаш чуқурлигининг камайишини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш478. Тўкмалар остидаги қувурлар пойдеворлар устига ёки зичланган грунт ёстиқларига ётқизилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁпиқ бўлмаган кўндаланг кесимли қувурларнинг бўғинлари ва бош қисмлари учун пойдеворлар мажбурий ҳисобланиб, шунингдек ҳар қандай конструкциядаги қувурларнинг бош қисмлари учун ҳам қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚувурлар оғизлари грунтли ёстиқларга ўрнатилган ҳолларда, фильтрацияга қарши тўсиқлар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚувурларнинг пойдеворларига (улардан фойдаланиш жараёнида сувнинг оқиши учун зарур нишабликни сақлаш ва пастдан сув босишининг олдини олиш мақсадида) тўкма баландлиги ҳамда пойдевор грунтларининг физик-механик хусусиятларига кўра қурилиш ишлари бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-боб. Кам қаватли бинолар заминларини лойиҳалашнинг ўзига хос хусусиятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш479. Кам қаватли бинолар чуқур жойлашмаган, мавсумий музлайдиган грунт қатламида ва чуқурда жойлашмаган пойдеворларда ҳам қурилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш480. Кам қаватли бинолар учун қуйидаги пойдевор турларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштабиий заминдаги пойдеворлар (тасмасимон, устунсимон, плиткали, тирқишли);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмаҳаллий (турган жойида) зичланган заминлардаги пойдеворлар (қотирилган ёки штампланган котлованларда, қоқиб киргизилган блокларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкалта қозиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш481. Юк кўтарувчи деворли биноларда табиий заминдаги пойдеворлардан (тасмасимон, устунсимон, тирқишли ва бошқалар) фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМураккаб муҳандислик-геологик шароитларда (ўзига хос грунтлар, ер ости сувлари сатҳи юқори) мазкур ШНҚнинг 480-бандида келтирилган пойдевор турларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУстун-тўсин тузилишидаги биноларда ҳамда деворлар пойдевор ва қозиқларни бирлаштирувчи қурилмасиз таянганда, табиий ёки маҳаллий зичланган замин устида устунли пойдеворлар ёки қисқа қозиқлар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш482. Ертўласиз бинолар учун саёз жойлашган пойдеворлар қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСаёз жойлашган пойдеворнинг тури, тузилиши ва унинг асосини тайёрлаш усули асос тупроқларининг хусусиятларига ҳамда уларнинг кўпчиш даражасига боғлиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш483. Саёз жойлашган пойдеворларни кўпчувчи ва маҳаллий зичланган грунтларда лойиҳалашда, уларнинг заминини кўпчиш деформациясига ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 5-боби 8-параграфига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш484. Кўпчимайдиган грунтларда саёз ва ер устида жойлашган пойдеворларни юк кўтарувчи элементларини қуришда қумдан текисловчи тўшамалар ётқизилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўпчувчи грунтларда кўпчимайдиган материалдан (шағалли қум, йирик ва майда қум,майда шағал, қозонхона шлаки ва бошқалар) тўшамалар ётқизилиши лозим. Зарур ҳолларда, замин грунтини ҳисобий қаршилигини ошириш учун қум-шағалли тўшамалар (ўрта ёки йирик қум аралашмаси — 40 фоиз, шағал — 60 фоиз) ётқизилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш485. Замин грунтининг кўпчиш даражасига қараб (ГОСТ 25100-2020 бўйича), тасмасимон саёз жойлаштирилган пойдеворларни қуйидагича ўрнатиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўпчимас ва кам кўпчувчан грунтларда — ўзаро бириктирилмасдан ётқизиладиган йиғма бетон блоклардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўртача ва кучли кўпчувчан грунтларда — арматура чиқиб турган қисмлари мавжуд бўлган йиғма темир-бетон блоклардан (қўшни блокларнинг чиқиб турган қисмлари бириктирилади, чоклари бетон билан монолитланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаддан ташқари кўпчувчан грунтларда — яхлит темир-бетондан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш486. Барча деворларнинг йиғма-монолитли ва монолитли, тирқишли пойдеворлари ҳамда қозиқларнинг ростверклари бир-бири билан мустаҳкам боғланиши ва кесишган тасмалар тизимига бирлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш487. Кучли ва ҳаддан ташқари кўпчувчи грунтларда биноларни қуришда деворларни ёпмалар сатҳида ва юқори қават тешиклари устида арматураланган ёки темир-бетон белбоғ билан кучайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш488. Ўртача, кучли ва ҳаддан ташқари кучли кўпчувчи грунтларда саёз устунсимон пойдеворлар,бир тизимга бирлашган пойдевор балкалари билан боғланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш489. Кўпчувчи грунтларда устунсимон пойдеворларни қуришда, грунтни текислаш юзаси билан пойдевор балкаси пастки қирраси орасида, миқдори юкланмаган заминни ҳисобий кўпчиш деформациясидан кам бўлмаган бўшлиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш490. Заминда кучли грунтлар мавжуд бўлганда ва бинолар нотекис деформацияга ўта сезувчан бўлганда, уларни кўпчимайдиган грунтдан бажарилган тўшамалар устига ўрнатиладиган саёз ва ер устидаги қуйма темир-бетон плитали пойдеворларга қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш491. Котлованларни қотириш (штамплаш) ва блокларни қоқишда ён қирраларининг вертикалга оғиш бурчаги 5 — 10о бўлган, кесилган пирамида шаклидаги пойдеворлар қўлланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдеворни кесилган пирамида шаклидаги конструкциясидан мавсумий музлайдиган грунт қатламларида ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш492. Юк кўтарувчи деворли бинолар учун қоқувчи блокларни бир қатор жойлашишидан ва эгилувчан арматурали пирамидасимон қозиқлардан ҳамда ҳар хил турдаги калта қозиқлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-боб. Иншоот ер ости қисми заминини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар ва геотехник прогнозлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш493. Мазкур боб талаблари котлованда очиқ ва ярим очиқ усулда қуриладиган ер ости қисмлари билан янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган иншоотларга нисбатан татбиқ этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш494. Иншоот ер ости қисми заминини лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг 27-бандида келтирилган талаблардан ташқари қуйидаги омилларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости конструкцияларни жойлашиш чуқурлигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости конструкцияларини қуриш усулини (очиқ котлованда, ярим ёпиқ «юқоридан пастга», тушириладиган қудуқларда, тўкмаларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамланмаган котлованларнинг нишаблик қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг тури, конструкцияси, котлованни ўровчи қисми ва мустаҳкамловчи қопламалари материалини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин, пойдевор ва иншоот, ер усти конструкцияси ҳамда қурилишни ўраб турувчи муҳандислик конструкциялари деформациясига қурилишни таъсирини камайтирувчи тадбирларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгидрогеологик шароитни ўзгаришини камайтириш ёки унинг натижасида пайдо бўлиши мумкин бўлган салбий оқибатларни, шунингдек қурилишни ўраб турган ва экологик муҳитга бартараф этишга қаратилган тадбирларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш495. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоот 5 m дан чуқур бўлган ўровчи конструкциялар билан мустаҳкамланган котловандаги ер ости қисмини лойиҳалашда, геологик қидирув қудуқлари ўровчи конструкция трассаси бўйлаб ҳар 20 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш496. Қудуқларни ўровчи конструкция трассаси бўйлаб хар 20 m да ўрнатишга имконият бўлмаган ҳолларда, уларни 20´20 m дан катта бўлмаган тўрга жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚудуқлар сони муҳандислик-геологик шароитнинг мураккаблик даражасига боғлиқ ҳолда 5 тадан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМайдоннинг муҳандислик-геологик тузилиши 1,5Нс+5 m дан кам бўлмаган чуқурликкача ўрганилган бўлиши, бунда Нс — ўровчи конструкция тубини жойлашиш чуқурлиги бўлиб, ушбу чуқурлик ўровчи конструкция тубидан 10 m дан кам бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу чуқурликкача 30 фоиздан кам бўлмаган қудуқлар кесиб ўтиши, уларнинг сони учтадан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМустаҳкамланмаган котлованлардаги иншоотнинг ер ости қисмини лойиҳалашда қидирув қудуқларининг чуқурлиги 1,5Нк + 5 m дан кам бўлмаслиги лозим. Бу ерда, Нк — котлован чуқурлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш497. Қуйидаги ҳолларда муҳандислик-геологик қидирувларни қурилиш майдони чегарасидан ташқарида ҳам бажаришга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонига туташган ҳудудда хавфли муҳандислик-геологик жараёнлар пайдо бўлиш имкониятини таҳлил қилишда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдони чегарасидан ташқарида грунтли анкерлар қуришнинг имконияти ва мақсадга мувофиқлигини аниқлашда ҳамда анкер конструкцияни кейинчалик ҳисоблашда ва уни ўрнатишни қурилишнинг атрофига таъсирини баҳолашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишни ўраб турувчи, янги қурилиш таъсир радиусига кирувчи иншоот замини грунтини мустаҳкамлаш ва пойдеворини кучайтириш зарурлигида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонига туташ ҳудудда гидрогеологик шароитни ўзгаришини ҳисоблаш учун маълумотлар олишда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш498. Муҳандислик қидирувлари жараёнида қуйидагилар аниқланиши ва ўрганилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштектоник ва карстланган тузилишлар, узилишли ва қатламли бузилишлар, грунтларни котловангга ва ер ости қазилмаларига тушадиган сув миқдорини аниқлаш ҳисобларини бажариш учун керакли фильтрацияга оид хоссалари, ер ости сувлари сатҳидаги босим миқдори, сув тўсиқ қатламни мавжудлиги, қалинлиги ва ушбу қатламни босим сувларига қарши турғунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойқаланиш, тиксотроп ҳолатга ўтувчи ва сувффозияланувчи хоссали ва титратма силжувчан грунтларни мавжудлиги ҳамда тарқалиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншоотлари, ер тўлалар, туннеллар, муҳандислик коммуникациялари, бурғилаш қудуқларининг мавжудлиги ва жойлашиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд доимий ва вақтинчалик манбалардан ва транспортдан динамик ва титратма таъсирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш499. IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотнинг ер ости қисмини ва чуқурлиги 5 m дан ортиқ бўлган III хавф-хатар тоифасидаги иншоотни лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг 34-бандида келтирилганларга қўшимча равишда дала ва лаборатория усулида майдаланган ҳамда қоя тошли грунтларнинг қуйидаги физик-механик хоссалари аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиринчи юклаш йўлидаги деформация модули Е ва биринчи юклаш йўлидаги каби кучланиш оралиғида бажариладиган иккинчи (такрорий) юклаш йўлидаги Ее;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўндаланг деформация коэффициентининг 𝒗 III хавф-хатар тоифасидаги ер ости иншоотлари учун 𝒗 коэффициентини ҳисобий қиймати (ушбу қиймат мазкур ШНҚнинг 131-бандига мувофиқ аниқланишига йўл қўйилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмустаҳкамлик хоссалари (ер ости иншоотини қуриш ва фойдаланишни барча босқичларига мос келувчи шароит учун аниқланган ички ишқаланиш бурчаги j ва солиштирма илашувчанлиги с);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя тошли, сунъий мустаҳкамланган ва музлаган грунтлар учун бир ўқ бўйлаб сиқилишга мустаҳкамлик чегараси Rc ва деформация модули Е;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмузлаб кўпчишдаги солиштирма нормал ва уринма кучлар sfh,h ва tfh;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни фильтрация коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя грунтлар массивини дарзлик хусусиятлари (дарзлилик модули Мj, жинсни сифат кўрсаткичи RQD, нураш коэффициенти Кwр).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник-иқтисодий асосланганда, махсус техник шарт асосида тадқиқотлар орқали грунт ва массивларни қуйидаги бошқа физик-механик ва тавсифий хусусиятларини аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни дренажланмаган силжишдаги мустаҳкамлиги (си;);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни қайта зичлаш коэффициенти OCR;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли грунтларни силжувчанлик параметрлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя тошли ва сунъий мустаҳкамланган грунтларни бир ўқ бўйлаб чўзилишга мустаҳкамлик чегараси Rt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя тошли массивларни тоифавий тавсифий хусусиятлари RMR, Q, GSI.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш500. IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотнинг ер ости қисми заминларини лойиҳалашда, қоя тошли ва ярим қоя тошли массивларда кучланишни ўлчаш ишлари бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳини пасайтириш, грунтларни мустаҳкамлаш ва музлатиш бўйича дала тадқиқот ишларини, фильтрацияга қарши қурилма қуриш ва «грунт қаридаги девор» ҳамда геофизик ва бошқа тадқиқотлар ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш501. Атрофдаги объектлар яқинида жойлаштирилаётган бино ва иншоотларнинг ер ости қисмлари пойдеворларини ҳисоблаш ва лойиҳалашни қуйидаги мақсадларда бажариш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган иншоотнинг ўзининг қурилиш ва фойдаланишнинг барча босқичларида мустаҳкамлиги, ишончлилиги ва узоқ муддатли чидамлилигини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатроф-муҳитни сақлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш502. Иншоотнинг ер ости қисмлари заминларини лойиҳалашда уларнинг хавф-хатар тоифасини ҳамда ер ости қурилиши таъсир ўтказиши мумкин бўлган хавф-хатар тоифасини ГОСТ 27751-2014 га мувофиқ ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойиҳаланаётган бино ва иншоотнинг ер ости қисми таъсир ҳудудига мазкур ШНҚнинг 516-бандига асосан бино ва иншоотнинг хавф-хатар тоифасидан юқори хавф-хатар тоифасидаги ўровчи бино ва иншоот тўғри келиб қолса, лойиҳаланаётган бино ва иншоот хавф-хатар тоифасини ушбу бино ва иншоотга таъсир этаётган бино ва иншоот хавф-хатар тоифасигача ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш503. Иншоотларнинг ер ости қисмлари пойдевори ва конструкцияларига таъсир этувчи юклама ва таъсирлар иншоот конструкциялари ва пойдеворнинг ўзаро боғлиқ ишлашини таҳлил қилиш асосида ҳисоблаб чиқилиши лозим. Бунда, иншоотни қуриш ва ундан фойдаланишнинг турли босқичларида ушбу юклама ҳамда таъсирларнинг ўзгариш эҳтимоли ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИншоотларнинг ер ости қисмлари замини ва конструкцияларига тушадиган юклар ва таъсирларни аниқлашда қуйидагилар доимий юклар сифатида қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот ер ости ва ер усти қисмлари, қурилиш конструкциялари оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот жойлашган грунт массивини ва турғун фильтрациядаги ер ости сувлари босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдоимий анкерлар тортиш кучи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдоимий конструкциялардаги тортиш кучлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишВақтинчалик узоқ муддатли юклар ва таъсирларга қуйидагилар киради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдоимий қурилмалар оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнотурғун фильтрацияда ер ости сувлари босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфойдаланилаётган метрополитен линиясидан, транспорт иншоотларидан ёки саноат объектларидан узатилаётган динамик таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт юзасида тўпланаётган материаллардан ҳосил бўлган юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик ҳарорат таъсирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвақтинчалик анкерлар тортиш кучи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвақтинчалик конструкциялар тортиш кучи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнамликни ўзгариши, материални қисқариши ва силжишидан ҳосил бўладиган юклар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚисқа муддатли юклар ва таъсирлар қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасида жойлашган кўчувчи юклардан ҳосил бўлган грунтга қўшимча босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳарорат-иқлимий таъсирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида юклар ва таъсирлар қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсейсмик таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларни ўта чўкишдан, кўпчишидан ва музлаш натижасида кўпчишидан заминни деформацияланиши натижасидаги таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишавария (масалан, котлован ўровчи конструкцияси ташқарисида грунтни тўлиқ сувга тўйиниши, ёки сув ўтказувчи коммуникациялар қурилиши таъсир радиусида жойлашган иншоот ер ости қисми) натижасидаги таъсирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш504. Иншоот ер ости қисми заминининг биринчи ва иккинчи чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 5-бобига асосан бажарилиши керак. Бунда, қуйидагиларни аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг юк кўтариш қобилияти, иншоотнинг ва унинг алоҳида элементларининг турғунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқоя тошли заминларнинг маҳаллий мустаҳкамлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотга туташган ён бағирлик, котлован нишаблиги ва ўровчи конструкциялари турғунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот ер ости қисми ташқи деворларига ва котлован ўровчи конструкцияларига узатилаётган юклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтдаги анкер конструкцияларини юк кўтариш қобилияти (грунтли анкерлар, анкер қозиқлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзаминнинг фильтрацияга қарши мустаҳкамлиги, иншоот ер ости қисми конструкциясига ер ости сувларининг босими, юзага кўтарилишга қарши турғунлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳини пасайтиришда фильтрация сарфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотни қуриш ва ундан фойдаланиш натижасида гидрогеологик шароитни ўзгариши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштизимнинг деформацияланиши «иншоот ер ости қисми — замин»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги биноларнинг заминини деформацияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Девор қаридаги грунт» усулида қурилаётган ўровчи қисм заминини лойиҳалашда тиксотроп қоришма билан тўлдирилган траншея деворларини турғунлиги ҳисобларини бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАлоҳида турувчи элементлардан қуриладиган юк кўтарувчи девор заминини лойиҳалашда, замин грунтини элементлар орасида босилишига мустаҳкамлигини бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблашларни бажаришда ер ости сувлари сатҳини ва пьезометрик босимни ҳамда грунтларни технологик таъсирлар ҳисобига музлаш ва эриш, ўта чўкиш, қисқариш ва кўпчиш ҳодисалари натижасида физик-механик хоссаларини мумкин бўлган ўзгаришини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИншоотнинг ер ости қисми заминини ҳисоблашда қурилиш жараёнида ҳисобий схемани ўзгариши билан боғлиқ бўлган конструкцияни тўғри чизиқли эмаслигини, қурилиш ишларини кетма-кетлигини ва қуришни технологик хусусиятларини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш505. Иншоотнинг ер ости қисми заминини ҳисоблашда аналитик, сонли усуллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш усулини танлашда мазкур ШНҚнинг 32-банди талабларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСонли усуллардан фойдаланилганда, бино ва иншоот ва заминни кучланганлик-деформацияланиш ҳолатини аниқ кўрсатувчи ҳисобий модель бино ва иншоотни конструктив хусусиятларини, заминни ишлаш тавсифини ва уларнинг ўзаро таъсир схемасини кўрсатиб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш506. Грунтни қайта тўлдириб бажариладиган иншоотнинг ер ости қисми заминини лойиҳалашда, қайта тўлдирилган грунтни табиий ҳолатдаги зичлигини kсот = 0,95 дан кам бўлмаган миқдоргача зичлангандаги ҳисобий хусусиятларининг қиймати (g'I, j'I, с'I) ушбу грунтларни табиий ҳолатдаги ҳисобий хусусиятлари (gI, jI, сI ) да g'I = 0,95gI; j'I = 0,9jI; с'I = 0,5сI деб қабул қилишга йўл қўйилади. Бунда, с'I 7 kPA дан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш507. Иншоотнинг ер ости қисми заминининг ҳисобларини бажаришда «конструкция — грунт массиви» туташган жойда нормал ва уринма кучланишларни аниқлаш лозим. Туташган кучланишлар миқдорини иншоотни замин билан биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда аниқлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТуташган жойда кучланиш миқдорини аниқлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт массивини ҳосил бўлиш тарихи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмавжуд кучланганлик, деформация ҳолатини, иншоотнинг конструктив хусусиятларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот элементлари ва замин грунтларининг мустаҳкамлик ҳамда деформацияга оид хоссаларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотни қуриш технологияси ва кетма-кетлигини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблашларда «конструкция-грунт» туташган жойда кўчиш ёки силжиш мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш508. Конструкцияни грунт билан туташган жойида силжиш мумкинлигини текшириш учун ишқаланиш хусусиятлари ва туташган жойдаги туташувчанликка боғлиқ бўлган силжишга қарши чегаравий кучларни аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«Конструкция-грунт массиви» туташган жойда ишқаланиш кучи ва илашувчанлиги грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари, миқдори, майдоннинг гидрогеологик шароитига, конструкция материалига ҳамда уни қуриш технологиясига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚоя тошли грунтлар учун «конструкция-грунт массиви» туташган жойда мустаҳкамлик хусусиятларининг қуйидаги ҳисобий қийматини қабул қилишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма туташувчанлик ск = 0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни конструкция материали бўйича ишқаланиш бурчаги d = gкj, бунда j — грунтни ички ишқаланиш бурчаги, gк — ушбу ШНҚнинг 31-жадвалидан қабул қилинадиган иш шароити коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш509. Тиргак деворга, котлован тўсиғига ва иншоот ер ости қисми ташқи деворига грунтни босимини конструкцияни грунт массиви билан биргаликда ишлаши натижасида юз берадиган кўчиш ҳамда деформацияларни миқдорига кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш510. Тиргак деворга, котлован тўсиғига ва иншоот ер ости қисми деворига грунтни босимини таъсирини қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт массивига ташқи юк ва таъсирлар (тўпланаётган материалдан, қурилиш механизмларидан ҳосил бўладиган, қатнов қисмида транспортдан ҳосил бўладиган, иншоот пойдеворидан атрофдаги биноларга узатиладиган юклар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости ва чуқурга жойлашган иншоотларнинг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеворлар четининг вертикалга оғиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт юзасини нишаблиги, рельефни бир текис эмаслиги ва муҳандислик геологик элементлар чегарасини горизонтдан оғиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишларни бажариш жараёнида котлованда нишабликлар ва бермалар қуриш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«конструкция — грунт массиви» туташган жойида грунтларнинг мустаҳкамлик хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструкциянинг вертикал ва горизонтал кўчиши ҳамда уларнинг заминга нисбатан йўналиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштиргак конструкция, анкер ва тортқич элементлари деформация хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш ишларини бажаришнинг кетма-кетлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқазиш жараёнида грунтни ортиқча бўлиши мумкинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунт массивидаги фильтрация кучлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтни кўпчиши ва совуқдан шишиши ҳамда грунтга қоришмани юбориш, тампонажлаш ҳосил бўлган тиргак деворга қўшимча босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳарорат таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдинамик ва тебраниш таъсири ва уларни грунт статик босимига таъсири.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш511. Иншоот ер ости қисмлари ва котлован тўсиқларига грунт ён босими миқдорини аниқлашда, биринчи чегаравий ҳолат учун ҳисобларни бажариш учун грунтларни мустаҳкамлик хусусиятлари jI, сI қийматларидан, иккинчи чегаравий ҳолат учун ҳисобларни бажариш учун — jII, сII қийматларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲар иккала ҳолатда ҳам грунтнинг солиштирма оғирлиги учун юк бўйича ишончлилик коэффициенти gf(g) = 1,0 деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
31-жадвал |
|
Конструкция материали |
Қуриш технологияси ва махсус шартлар |
gк |
|
Бетон, темир-бетон |
Қуйма гравитацион ва юпқа тиргак деворлар, қуруқ бетонланадиган, қуйма пойдеворлар |
0,67 |
|
Табиий намликдаги грунтларда лойли қоришма тубига бетонланадиган юпқа қуйма деворлар, йиғма гравитацион деворлар ва пойдеворлар |
0,50 |
|
|
Сувга тўйинган грунтларда лойли қоришма тубига бетонланадиган юпқа қуйма деворлар, ҳар қандай грунтларда лойли қоришма тубига ўрнатиладиган юпқа йиғма деворлар |
0,33 |
|
|
Металл, ёғоч |
Майда ва чангсимон сувга тўйинган қумларда |
0 |
|
Бошқа грунтларда |
0,33 |
|
|
Бошқа материал |
Заминда титратма юклар бўлганда |
0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш512. Юк кўтарувчи девор ёки ер тўла девори 0,0005 h дан кам миқдорда горизонтал кўчганда, (бунда, h — котлован чуқурлиги ёки конструкция баландлиги) грунтнинг босими тинч ҳолдаги кучланганлик ҳолати бўйича ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТинч ҳолатдаги грунтни z чуқурликдаги самарали босимини горизонтал ташкил этувчиси қуйидаги 97-формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(97)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK0 — тинч ҳолатдаги грунтнинг ён босим коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs'zg(z) — грунтнинг ўз оғирлигидан з чуқурликда ҳосил бўлган вертикал самарали кучланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs'zp(z) — юзадаги юкдан з чуқурликда ҳосил бўлган вертикал самарали кучланиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТинч ҳолатдаги грунтни ён босим коэффициенти муҳандислик-геологик қидирувлар жараёнида дала усулида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт юзаси горизонтал бўлганда грунтни тинч ҳолатдаги босим коэффициенти К0 нормал зичланган грунтлар учун қуйидаги 98-формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK0 = v/(1 — v), (98)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишν — кўндаланг деформация коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚайта зичланган грунтлар учун К0 қийматини қуйидаги 99-формуладан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(99)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR — грунтни қайта зичлаш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR — коэффициенти грунтни олдин қайта зичлангандаги босимини ҳозирги пайтда таъсир қилаётган босимга нисбати билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR >2,0 бўлса, қайта зичланган грунтлар учун К0 қиймати мазкур ШНҚнинг 99-формуласи орқали аниқланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин юзаси горизонтга нисбатан нишаблиги котлован тўсиғи ёки иншоот девори юқори қисми йўналишида b £ j бурчак остида бўлса, бунда грунтнинг самарали босимини горизонтал ташкил қилувчисини s'h;0(z) мазкур ШНҚнинг 97-формуласи орқали ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК0 қуйидаги 100-формула орқали аниқланадиган К0,b коэффициент билан алмаштирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(100)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, ён босим кучининг тенг таъсир қилувчиси йўналиши грунт юзасига параллел қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш513. Тиргак иншооти ёки ер тўла деворининг и — горизонтал кўчиши 0,0005 h дан ошганда, грунтнинг ён босими қийматларининг боғлиқлигини мазкур ШНҚнинг 16-расмидаги қисмли-чизиқли диаграммага мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИншоот конструкцияси грунт массиви йўналиши бўйича кўчганда, кўчиш белгиси мусбат ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКонструкция грунт массивидан қарама-қарши томонга кўчганда, грунт ён босими миқдори фаол босим s'h;a (z)га, конструкция грунт массиви йўналиши бўйича кўчганда эса пассив босим s'h;p (z)га тўғри келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш514. Грунт ён босими миқдорини s'h;a (z) га тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади. Бунда, конструкцияни грунт йўналишига қарама-қарши йўналишдаги горизонтал кўчиши миқдори 0,001 h дан юқори бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЮзага қўйилган вертикал тенг тақсимланган юк (q) мавжуд бўлганда, конструкцияга грунтнинг ҳажм оғирлиги (g) таъсиридан пайдо бўлган, грунтнинг самарали босими миқдорини қуйидаги 101-формула орқали аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(101)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — чуқурликдаги уринма ташкил этувчиси (грунт конструкцияга нисбатан пастга кўчса, мусбат қабул қилинади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(102)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишс — грунтнинг солиштирма боғланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — грунтнинг солиштирма оғирлиги, сувга тўйинган грунтлар учун муаллақ ҳолатда қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — грунтни конструкция материали бўйича ишқаланиш бурчаги, мазкур ШНҚнинг 499-бандига асосан қабул қилиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКа — фаол босим коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-расм. Грунт ён босими 
h(z) миқдорини конструкция горизонтал кўчиши и га боғлиқлиги. иa = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)h
h(z) миқдорини конструкция горизонтал кўчиши и га боғлиқлиги. иa = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, барча ҳолларда s'h;a (z) ни миқдорини нолдан кичик бўлмаган миқдорга тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт юзаси горизонтал бўлмаганда ва конструкция чети вертикалга нишаб жойлашганда, мазкур ШНҚнинг 17,а-расмига мувофиқ грунтнинг фаол босим коэффициенти қуйидаги 103-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(103)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — грунт юзасининг горизонтга оғиш бурчаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — конструкция четининг вертикалдан оғиш бурчаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj — грунтни ички ишқаланиш бурчаги, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт юзаси горизонтал ва конструкция чети вертикал силлиқ бўлганда, грунтнинг фаол босим коэффициентини қуйидаги 104-формула орқали аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(104)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-расм. Грунт юзаси горизонтал бўлмаганда ва конструкция чети вертикалга нишаб жойлашганда грунтни фаол (а), пассив (б) босимни аниқлаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш515. Грунт ён босимининг миқдорини s'h;p(z) тенг деб қабул қилишга йўл қўйилиши ҳамда конструкциянинг грунтга қараб йўналишидаги горизонтал кўчиш миқдори нам грунтлар учун 0,01 h дан ва сувга тўйинган грунтлар учун 0,02 h дан юқори бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтни конструкцияга самарали пассив босими миқдорини қуйидаги 105-формула орқали аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz чуқурликдаги нормал ташкил этувчиси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(105)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz чуқурликдаги уринма ташкил этувчиси (грунт конструкцияга нисбатан юқорига кўчса мусбат қабул қилинади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(106)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКр — пассив босим коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт юзаси горизонтал бўлмаганда ва конструкция чети вертикалга нишаб жойлашганда мазкур ШНҚнинг 17,б-расмига мувофиқ грунтнинг пассив босим коэффициенти қуйидаги 107-формулага асосан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(107)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунт юзаси горизонтал ва конструкция чети вертикал силлиқ бўлганда, грунтнин пассив босим коэффициентини қуйидаги 108-формулага асосан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(108)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг ички ишқаланиш бурчагининг юқори қийматлари учун мазкур ШНҚнинг 107-формуласи орқали пассив босим қийматларини ошириб бориши ҳисобга олиниши, бунда, j ни миқдори 20° катта бўлганда, мазкур ШНҚнинг 107-формуласида d = 0 деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФаол ва пассив босим миқдорини, шунингдек грунт ён босими оралиқ қийматларини аниқлашда ҳамда мазкур ШНҚнинг 503 ва 506-бандларида келтирилган доимий юк ва грунтнинг зичлангандаги ҳисобий хусусиятларидан бошқа хусусиятларни ҳисобга олиш талаб этилса, сонли усуллардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш516. Котлован тўсиғига сув ўтказувчи грунтни ён босимининг самарали миқдорини ҳисоблашда фильтрация кучларини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўсиқ тугалланмаган фильтрацияга қарши пардадан иборат бўлганда ва котлованда қурилиш даврида сув сатҳини пасайтириш ишлари олиб борилаётган бўлса, мазкур ШНҚнинг 18-расмига мувофиқ ҳисобларни амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, сувга тўйинган сув ўтказувчан грунтларда ён босимнинг самарали миқдори қуйидаги 109-формула орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(109)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg' — грунтнинг муаллақ ҳолатдаги солиштирма оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишК — грунтни ён босим коэффициенти бўлиб, фаол, пассив ёки оралиқ миқдорига мос келишига йўл қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — 1 m га тенг бўлган вертикал оралиқда гидравлик босим градиенти, 1/m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш«+» белгиси пастга йўналган, «-» белгиси юқорига йўналган фильтрация қисмига мос келади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-расм. Тугалланмаган фильтрацияга қарши парда бўлганда котлованга йўналган фильтрация
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш517. Нобарқарор ҳолатдаги сувга тўйинган грунтлардан ташкил топган заминларни ҳисоблашда, котлован тўсиғига ва иншоот ер ости қисми конструкциясига таъсир қилаётган тўлиқ кучланишлар билан ифодаланган ён босим миқдорини аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу ҳолда z чуқурликда конструкцияга таъсир қилаётган грунтнинг фаол босимини нормал ташкил этувчи миқдорини қуйидаги 110-формула орқали аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(110)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишси — дренажланмаган силжишда грунтнинг мустаҳкамлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтнинг пассив босимини нормал ташкил этувчи миқдорини қуйидаги 111-формула орқали аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(111)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш518. Грунтли ёки қоя тошли массивда табиий фильтрация оқимини тўлиқ ёки қисман беркитувчи, шунингдек ер ости сувлари йўли ва шароитини ўзгартирувчи III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотнинг ер ости қисмини лойиҳалашда, қурилиш майдони гидрогеологик режимини ўзгаришини прогноз қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрация оқими йўлидаги тўсиқ олдида ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши билан юзага келадиган тўсиқ самарадорлиги (барражный эффект)ни ҳосил бўлишини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГидрогеологик режимни ўзгаришини прогноз қилиш фильтрация жараёнини сонли ёки аналитик усуллар билан математик моделлаш орқали бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеофильтрацион моделни ишлаб чиқиш учун бошланғич маълумот сифатида қурилиш майдонига туташ ҳудуднинг ер ости сувлари ҳолати, горизонтлардаги гидравлик босим, грунтларнинг сув ўтказувчанлиги ҳақида муҳандислик-геологик қидирув маълумотларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш519. Ер ости сувларининг пьезометрик сатҳидан пастда жойлашган пойдевор ва иншоотларнинг ер ости қисмларини лойиҳалашда, уларнинг босимини ҳисоблаш ҳамда уларни котлованга оқиб чиқишини, котлован тубини шишиб чиқишини, иншоотни қалқишини олдини олиш бўйича чора-тадбирларни бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор ва иншоотнинг ер ости қисми ер ости сувларининг пьезометрик сатҳидан пастда жойлашганда, қуйидаги юз бериши мумкин бўлган ҳолатларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбосимли ер ости сувлари қатлами устида жойлашган сув ўтказмайдиган грунтга чуқурлаштирилганда, ер ости сувларининг котлованга ёриб кириши, замин грунтларининг кўтарилиши, полларнинг кўтарилиши ва шунга ўхшаш ҳолатлар юз бериши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсувли қатлам грунт ичига чуқурлашганда, грунт заррачаларини суффозия натижасида ажралиб чиқиши билан кузатиладиган гидравлик бузилиш содир бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш520. Юқори қатламдаги сув ўтказмайдиган гилли грунт қатлами остида босимли сувли грунт қатлами мавжуд бўлганда, босимли сувларнинг юқоридаги қатламни ёриб ўтиш эҳтимолини бартараф этиш учун қуйидаги 112-шарт бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(112)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН0 — текширилаётган сув тўсиқ қатлам тубидан ер ости сувлари максимал сатҳигача ҳисобланган сув босимининг ҳисобий баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — текширилаётган ва юқорида жойлашган қатлам грунти солиштирма оғирлигининг ўртача муаллақ ҳисобий қиймати, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh0 — котлован тубидан текширилаётган грунт қатлами тубигача бўлган масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf = 1,2 — юк бўйича ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 112-формуласи шарти бажарилмаса, лойиҳада сувли қатлам босимини сунъий равишда пасайишини таъминловчи сувни мажбурий тортиш ёки ўзини тўкувчи қудуқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости сувлари босимини сунъий пасайтириш бино ва иншоот ер ости сувлари босими ҳосил қиладиган кучларни қабул қилишни таъминлайдиган етарли оғирлик ва мустаҳкамликка эришгунча бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу жараён «0» давр қурилиши ишлари якунланиб, котлован бўшлиқларига тупроқ қайта тўлдирилгандан кейингина амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш521. Котлованда пастдан юқорига ҳаракатланаётган фильтрацияда мазкур ШНҚнинг 18-расмига мувофиқ сувга тўйинган грунтнинг суффозия натижасида кузатиладиган гидравлик бузилиши юз бериш имкониятини бартараф этиш учун қуйидаги 113-шарт бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(113)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — пастдан юқорига ҳаракат қилаётган фильтрация оқимининг котлованга чиқиш жойидаги фильтрацияга қарши пардага яқин жойлашган А нуқтасидаги гидравлик босим градиенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf = 1,2 — юк бўйича ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш522. Сувга тўйинган грунтларда иншоотнинг ер ости қисми ер ости сувлари сатҳидан пастда жойлашганда, унинг қалқишга қарши турғунлиги таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуйидаги 114-шарт бажарилганда қалқишга қарши турғунликни таъминланишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(114)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — сувнинг солиштирма оғирлиги, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН0 — иншоотнинг ер ости қисми тубидан ер ости сувлари максимал сатҳигача ҳисобланадиган сув босимининг ҳисобий баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишА — иншоот ер ости қисми майдони, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSGstb;c — доимий вертикал ушлаб турувчи юклар, иншоот юк кўтарувчи конструкцияси ўз оғирлигини ҳам қўшганда, норматив қийматлар йиғиндиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSGstb;l — вақтинчалик узоқ таъсир қилувчи ушлаб турувчи вертикал юк, иншоот поли ва пардевори, пойдевор кесилган жойи ва иншоот ер ости қисми устидаги қайта тўлдирилган грунт оғирликларини ҳам қўшгандаги норматив қийматлари йиғиндиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSRstb — заминни қалқишига қаршилик кўрсатувчи ушлаб турувчи кучни вертикал ташкил этувчиси, ишқаланиш кучи, қозиқни суғурилишига қаршилик кучи, анкерларни тортишиш кучини ҳам қўшгандаги норматив қийматлар йиғиндиси, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf1 = 0,9, gf2 = 0,85, gf3 = 0,65 — юк бўйича ишончлилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 114-формуласи шарти бажарилмаганда, иншоотни қалқишдан бузилишига йўл қўймаслик учун қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотни ёки унга бостирилган юкни ўз оғирлигини ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдренаж қурилмалари ёрдамида иншоот тубидаги ғовак босимни камайтириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйи қатламдаги грунтларда анкер ёки қозиқ ёрдамида иншоотни мустаҳкамлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш523. Инъекцияли олдиндан кучланган грунтли анкерлардан кучсиз лойли, ўта чўкувчан, кўпчувчан, органик-минералли ва органик грунтлардан ташқари ҳар қандай грунтларда, котлован тўсиқларини мустаҳкамлаш ёки иншоотни қалқишдан ҳимоя қилиш мақсадида фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнкерларни лойиҳалаш «конструкция — грунт массави» тизимининг статик ҳисоб-китоблари натижаларига асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу ҳисоб-китобларда анкерларга тушадиган ҳисобий ўқ бўйича юкланиш аниқланиши лозим. Бунда, анкерларнинг зарур қаватлари сони, жойлашуви, горизонтга нисбатан оғиш бурчаклари ҳамда конструкцияга нисбатан режадаги нормал чизиғидан оғиш бурчаклари ҳисобга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАнкерларни лойиҳалашда қуйидагиларни аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерларни яруслардаги сони ва улар орасидаги масофа:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерни ўпирилиш призмаси чегарасидан ташқарида жойлашишини таъминловчи анкер тортгични дастлабки узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкер тортгични лойиҳадаги зўриқишни қабул қилиш учун талаб қилинган дастлабки узунлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштажриба анкерларини ўрнатиш жойи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишанкерларни синаш тадқиқотларининг сони ва уларни бажарилиш тартиби.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОлдиндан зўриқтирилган анкерларнинг грунт ва материал бўйича юк кўтариш қобилияти дастлаб ҳисоб-китоб йўли билан аниқланиши ҳамда синов тажрибалари орқали текширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСинов тажрибалари геологик жиҳатдан энг характерли жойларда ўтказилиши керак. Бунда, анкер тортқилари материалига нисбатан имкон қадар юқори юкламага, бироқ ҳисобланган лойиҳа юкламасидан камида 1,75 баробар ортиқ бўлган юкламага синовлар бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСинов тажрибаларининг сони учтадан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш524. Қурилган ҳудудда жойлаштирилаётган янги қуриладиган ёки реконструкция қилинаётган иншоотларнинг заминлари, пойдеворлари ва ер ости қисмларини лойиҳалашда, қурилишнинг атрофдаги грунт массивининг кучланиш-деформация ҳолатига, шунингдек атрофдаги бинолар заминларига таъсирини геотехник прогноз қилиш (баҳолаш) зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу прогноз тупроқ массивининг кучланиш-деформация ҳолатидаги ўзгаришларни ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилган ҳудудларда жойлаштирилиши режалаштирилган ер ости муҳандислик коммуникацияларини лойиҳалашда геотехник тадқиқот ишларини амалга ошириш зарур. Мазкур ШНҚнинг 8-боб 515 ва 521-бандларидаги талаблар ер ости муҳандислик коммуникацияларини лойиҳалашга ҳамда қурилаётган ёки қайта тикланаётган иншоотларга ҳам татбиқ этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник прогнозни қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда бажариш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован тўсувчи конструкциясининг горизонтал силжишларини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотловандан тупроқ олиниши натижасида заминнинг бўшашини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган иншоотдан тушадиган вертикал юкни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишреконструкция қилинаётган иншоотдан келадиган қўшимча юкларни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари сатҳининг ўзгаришини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш ишларининг тебраниш ва динамик таъсирларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, иншоотнинг ер ости қисмини қуриш кетма-кетлиги инобатга олиниши ҳамда таҳлилий ва сонли ҳисоблаш усулларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилаётган иншоотдан келиб чиқадиган вертикал юклар таъсирида атрофдаги бинолар заминлари ва пойдеворларининг қўшимча деформацияларини ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 124-банддаги чизиқли деформацияланувчи ярим фазо кўринишидаги ҳисоблаш схемасидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш525. Геотехник тадқиқот натижасида қуйидагилар аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаъсир радиуси rзв, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишни ўраб турган иншоотлар, замин ва пойдеворлар қўшимча деформацияланишининг миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилиш ёки реконструкция таъсир доирасининг радиусини белгилашда грунт массиви ёки атрофдаги мавжуд иншоотлар пойдеворининг қўшимча чўкиши ҳисобий қиймати 1 mm дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилиш ёки реконструкция таъсир доирасининг радиусини атрофдаги техник ҳолати авария олди ёки авария (IV) тоифасига мансуб бўлган ва таъсир доираси чегарасида жойлашган иншоотларга нисбатан қўллашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзига хос тупроқлар тарқалган мураккаб ҳудудларда янги қурилиш ва реконструкция таъсирини чеклашда маҳаллий лойиҳалаш тажрибаси, қурилиш шароитлари ва иншоотлардан фойдаланиш хусусиятларини, шунингдек мазкур ШНҚнинг 8-боб талабларини ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник тадқиқот натижаларига кўра, таъсир доирасининг радиуси котлованни ўраб турувчи иншоот йўналиши бўйлаб турлича бўлишига ҳамда котлован чуқурлиги, муҳандислик-геологик шароитни ўзгаришига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаъсир доирасининг радиуси (rзв) лойиҳаланаётган котлован чегарасидан бошлаб ўлчаниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш526. Геотехник тадқиқот мазкур ШНҚнинг 526-бандига мувофиқ аниқланган, қурилаётган ёки реконструкция қилинадиган иншоотнинг белгиланган таъсир доирасига кирадиган атрофдаги иншоотлар учун ҳам бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник тадқиқотни бажаришдан олдин мазкур ШНҚнинг 526-бандига мувофиқ янги қурилиш ёки реконструкция қилишнинг олдиндан белгиланган таъсир доирасида жойлашган атрофдаги иншоотлар конструкциясини техник ҳолатини ўрганиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТехник кузатув натижаларига кўра, атрофдаги иншоотларнинг техник ҳолати тоифасини мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник прогноз натижаларига кўра янги қурилиш ёки реконструкция таъсир доирасида ушбу ШНҚнинг 525- ва 526-бандлари бўйича таъсир ҳудудини дастлабки белгилашда ҳисобга олинмаган атрофдаги биноларнинг мавжуд иншоотлари жойлашган бўлса, бу иншоотлар учун ҳам техник ҳолат тоифасини ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқлаш ва уларни геотехник кузатишлар ўтказиладиган бино ва иншоотлар рўйхатига киритиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш527. Қурилган ҳудудда жойлашган янги қурилаётган (реконструкция қилинаётган) иншоотнинг таъсир доирасини дастлабки белгилаш учун таъсир доирасининг тахминий радиуси (rзв , m,) ва котлован чуқурлиги (Нк, m)ни мустаҳкамлаш усули ва котлован тўсиғи конструкциясига кўра қуйидаги кўрсаткичга тенг деб ҳисоблашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5Нк — котлованни ўрашда анкер конструкцияли мустаҳкамлагичдан фойдаланилганда, бироқ 2L дан катта эмас (бунда, L — анкер танаси ва уни тортқичини горизонтал проекцияси умумий узунлиги, m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4Нк — котлованни ўрашда консолли мустаҳкамлагичли пўлат элементлардан (қувур, дутавр) ёки пўлат тиргакли ёки тортқичли мустаҳкамлагичлардан фойдаланилганда, шунингдек табиий нишабликларда котлован қурганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3Нк — котлованни ўрашда консолли мустахкамлагичли ёки пўлат тортгич ёки тиргакли, қуйма ёки йиғма-қуйма темир-бетон конструкциялардан («грунт қаридаги девор» технологиясидан фойдаланган ҳолда, бурғилаб қоқилган қозиқларни ишлатиб) фойдаланилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрашда пўлат элементлардан (қувур, қўштавр) фойдаланилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуйма темир-бетон қатламлар ҳимояси остида котловандаги грунтни қазилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2Нк — қуйма ёки йиғма-қуйма темир-бетон конструкциялардан («грунт қаридаги девор» технологиясидан фойдаланган ҳолда, бурғилаб қоқилган қозиқлар ва бошқаларни ишлатиб) фойдаланилганда ҳамда ўрашда пўлат элементлардан (қувур, қўштавр ва бошқалар) фойдаланиб, қуйма темир-бетон қатламлар ҳимояси остида котловандаги грунтни қазилганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОлдиндан белгиланган таъсир доирасининг ўлчамига маҳаллий лойиҳалаш тажрибасига асосланган ҳолда алоҳида грунт шароитларини ҳисобга олиб тузатиш киритилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш528. Янги қурилиш ёки реконструкция қилиш таъсир доираси атрофида жойлашган бинолар учун заминнинг деформацияланиш ҳисоби қуйидаги 115-шартдан амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad £ Sad,и, (115)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad — пойдевор заминининг қўшимча чўкиши (иншоот ва заминнинг биргаликдаги қўшимча деформацияси), янги қурилиш ёки реконструкция билан боғлиқ бўлган таъсирларнинг жамини ҳисобга олган ҳолда, мазкур ШНҚнинг 515-бандига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad,и — атрофдаги бино ва иншоотларнинг техник ҳолати тоифасини ҳисобга олган ҳолда, пойдевор заминини қўшимча чўкишини чегаравий миқдори (бино ва иншоот ва заминни биргаликдаги қўшимча деформацияси чегаравий миқдори).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин ва атрофдаги биноларнинг биргаликдаги қўшимча деформацияси (Sad)ни аниқлаш учун геотехник прогноз натижаларига кўра олинган асоснинг қўшимча деформация қийматларини инобатга олган ҳолда, мазкур ШНҚнинг 30-бандида келтирилган усуллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАтрофдаги иншоотлар заминларини деформацияга ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 115-формуласи шартлари мазкур ШНҚнинг 91-бандида келтирилган параметрлар учун ҳам бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш529. Қурилиш майдонида янги қурилган ёки реконструкция қилинган иншоотларни лойиҳалашда, атрофдаги иншоотларни қуриш ва ундан фойдаланиш даврида иншоотни фойдаланишдаги ишончлилигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник тадқиқотлар натижалари бўйича, мазкур ШНҚнинг 115-формуласи бажарилмаса, қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш котловани ўраш конструкциясини, уни мустаҳкамлаш усулини, ер ости қисми чуқурлигини, уни режада жойлашишини ўзгартириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдони атрофидаги иншоотлар заминини деформациясини камайтирувчи (бўлувчи деворларни, компенсация экранларини ўрнатиш, замин грунтларини мустаҳкамлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқўшимча чўкиш ва (ёки) уларни нотекислигини камайтирувчи ёки қурилиш атрофидаги иншоотлар фазовий бикрлигини оширувчи (пойдеворни кучайтириш, иншоот ер ости ва ер усти қисмларида қуйма ва пўлат тасма ўрнатиш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАтрофдаги иншоотларнинг фойдаланишдаги ишончлилигини таъминлаш учун янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган иншоотлар лойиҳа хусусиятларини ўзгартириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш530. Атрофдаги иншоотларнинг ишончлилигини сақлаш учун янги ёки реконструкция қилинаётган иншоотлар лойиҳасини тайёрлашда қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда ҳимоя чоралари таркиби аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги иншоотларнинг муҳимлик даражаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин деформацияларининг тахминий қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган ер ости қисмигача бўлган масофа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишконструктив схемаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилиш иншоотлари замини грунтларининг техник ҳолати тоифаси ва физик-механик хоссалари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган ёки реконструкция қилинаётган иншоотнинг котлован чуқурлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован ўровчи конструкцияси тури ва уни мустаҳкамлаш усули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитлари, уларни ўзгаришларини прогноз қилишни ўз ичига олган ҳолда, заминга таъсир қилаётган босим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲисоблаш усуллари ёрдамида динамик, тебранишли ва бошқа қўшимча таъсирларни ҳамда қурилишни технологик хусусиятларини ҳисобга олиш имконияти мавжуд бўлмаганда, қурилиш атрофидаги иншоотлар учун ҳимоя тадбирларини ишлаб чиқишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилиш ёки реконструкция таъсири доирасида жойлашган атрофдаги иншоотларнинг фойдаланишга яроқлилигини таъминлаш бўйича ҳимоя чора-тадбирлари лойиҳаси ишлаб чиқилгандан сўнг, ушбу ШНҚнинг 115-формуласидаги шартнинг бажарилишини таъминлаш мақсадида, мазкур чора-тадбирларни ҳисобга олган ҳолда геотехник тадқиқотларни такроран ўтказиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш531. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотларни лойиҳалашда ШНҚнинг 13-бобига мувофиқ атрофдаги иншоотлар учун ҳам геотехник кузатув ишларини олиб бориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-боб. Баланд бинолар заминларини лойиҳалашга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш532. Мазкур бобнинг талаблари баландлиги 75 m дан юқори бўлган биноларнинг заминларини лойиҳалаш учун, шунингдек ҳар хил қаватли комплекслар таркибидаги биноларнинг баланд қисмлари учун татбиқ этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш533. Баланд биноларнинг замини, пойдевори ва ер ости қисми конструкциясини лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг 9-боб талабларини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш534. Баланд бино замини, пойдевори ва ер ости қисми конструкциясини лойиҳалашда, муҳандислик-геологик қидирувларни ўлчамлари баланд бинонинг ер усти қисми заминини режадаги ўлчамларидан ҳар икки томонидан 0,5 b дан (бунда, b-бино ер ости қисми кенглиги) кичик бўлмаган миқдордан кўп бўлган майдонда бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш535. Муҳандислик-геологик тадқиқотлар жараёнида геологик ёриқлар, қатламли тузилмалар, бузилиш ёки қоя тошли грунтларнинг юқори дарзлилик қисми, шунингдек қадимий ва замонавий тектоник фаолиятнинг бошқа белгилари аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш536. Муҳандислик-геологик тадқиқотлар натижаларида майдоннинг замонавий тектоник фаоллиги тўғрисидаги маълумотлар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш537. Хавфли геологик жараёнлар (кўчкилар, селлар, карстлар) намоён бўлувчи, шунингдек қазилма ишлари олиб борилган ҳудудларда, замонавий тектоник фаоллик аниқланган майдонларда баланд биноларни жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХавфли геологик жараёнларни фаоллашишини бартараф этувчи ёки бино ва иншоотни талаб қилинган хавфсизлик даражасини таъминловчи тадбирлар лойиҳаланганда, хавфли геологик жараёнларга эга бўлган жойларда баланд биноларни жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш538. Муҳандислик-геологик тадқиқотларни бажаришда, мазкур ШНҚнинг 574-банди талабларига қўшимча равишда пойдевор таглигидан пастда жойлашган грунтлар учун қуйидагиларни бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлаборатория тадқиқотлари комплекси асосида бир вақтда компрессия ва стабилометрик тадқиқотларни ҳамда штамп ёки прессиометр ёрдамида дала тадқиқотларини ўз ичига олган деформация хусусиятларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишреологик хоссаларини, механик ва фильтрацияга оид анизотроплилик параметрларини тадқиқ қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш539. Баландлиги 100 m дан катта бўлган бинолар заминини лойиҳалашда грунтларнинг деформация модули (Е)ни ҳисобий миқдори грунт бўйича ишончлилик коэффициенти gg = 1,1 бўлганда, мазкур ШНҚнинг 4-боби 1-формуласига асосан қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБаландлиги 200 m дан юқори бўлган бинолар учун gg миқдори оширилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш540. Баланд бинолар замини, пойдевори ва ер ости қисми конструкциясини лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг 21 ва 22-бандларига мувофиқ, илмий-техник кузатув ишлари бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш541. Баланд биноларнинг пойдеворларини ҳисоблаш-лойиҳалашда, барча ҳолларда, ГОСТ 27751-2014 га мувофиқ бинонинг масъуллигига оид ишончлилик коэффициентини ҳисобга олган ҳолда, чегаравий ҳолатларнинг биринчи ва иккинчи гуруҳлари бўйича амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш542. Баланд бинолар заминига тушаётган юклар миқдорини аниқлаш ҳамда иншоотнинг замин, пойдевор ва ер ости қисми конструкцияси ҳисобларини бажаришни мазкур ШНҚнинг 32-бандига мувофиқ, «замин-пойдевор-бино» тизимини биргаликда ишлашини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш543. Баланд бинолар заминини деформацияга ҳисоблашда грунтларни деформация ва мустаҳкамлик хоссаларини юкни таъсирининг давомийлигига боғлиқ ҳолда ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминнинг чўкиш ҳисобларини доимий ва узоқ муддатли таъсир қилувчи кучлар бирикмасига бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор қийшайиши ҳисобини доимий, узоқ муддатли ва қисқа муддатли (асосан шамол таъсири) кучлар бирикмасига бажариш лозим. Бунда, қийшайиш миқдори иккита ташкил этувчидан иборат бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишil — доимий ва узоқ муддатли юклар таъсиридан қийшайиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишis — қисқа муддатли юклар таъсиридан қийшайиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДоимий ва узоқ муддатли юклар таъсиридан қийшайиш миқдори (il)ни аниқлашда грунтларни деформация модулини ҳисобий миқдори (Е)дан, (is)ни миқдорини аниқлашда эса грунтларни деформация модулини ҳисобий миқдори (Ее)дан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларни деформация модулини геофизик тадқиқотлар ёрдамида аниқлашга йўл қўйилади. Тадқиқот маълумотлари мавжуд бўлмаганда эса, қоятошли грунтлар учун Ее = 5Е ва қоямас грунтлар Ее = 8Е деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш544. 3амин, пойдевор ва конструкцияни биргаликда деформацияланишини чегаравий миқдори мазкур ШНҚнинг 92-банди ҳамда ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ, технологик, конструктив, физиологик ва эстетик-психологик талаблар асосида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш545. Мазкур ШНҚнинг 6-формуласи шартларини бажарилишини текшириш ишлари «замин-пойдевор-бино» тизимининг биргаликдаги ҳисоблари доирасида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш546. Ҳар хил қаватли комплекслар таркибидаги биноларнинг баланд қисмлари замини ва пойдеворларини лойиҳалашда комплекс алоҳида қисмлари қурилишини ўзаро таъсирини ҳисобларини уларни қуришни кетма-кетлигини ҳисобга олиб бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш547. Баланд қаватли мажмуалар таркибидаги биноларнинг баланд қисмлари учун пойдевор ва заминларни лойиҳалашда, уларга туташ паст қаватли қисмларнинг нотекис чўкишини камайтириш мақсадида, баланд қисмларни аввалроқ қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТабиий замин устидаги пойдеворлардан фойдаланилганда, бинонинг баланд қисмининг заминини чегаравий ҳолатларнинг биринчи ва иккинчи гуруҳлари бўйича ҳисоблашни қўшимча равишда қурилиш ҳолати учун ҳам амалга ошириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, пойдевор котловандаги қояли бўлмаган грунт юзасида жойлашган ва бинонинг туташган паст қаватли қисмларининг оғирлигидан қўшимча юклама мавжуд бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш548. Баландлиги 100 m дан ортиқ бўлган биноларни сейсмиклиги 5 балл ва ундан юқори ҳудудларда лойиҳалашда, мазкур ШНҚнинг 446-бандига мувофиқ сейсмик таъсирни ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-боб. Сув сатҳини пасайтириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш549. Қурилиш даврида ва (ёки) фойдаланиш даврида қуйидаги ер ости сувларининг сатҳини сунъий равишда пасайтириш усулларидан фойдаланиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншоотлари, котлованлар ва траншеяларни ер ости сувларидан ҳимоя қилиш учун сувни чиқариб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳини пастлатувчи қудуқлар, нинафильтрлар, электросмос ва дренажлар ўрнатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш550. Сув сатҳини пасайтириш усулини танлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг конструктив хусусияти ва ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг ер ости қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмуҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароити;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳи пасайтирилаётган майдон ўлчами;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳимоя қилинаётган котлованда умум қурилиш ишларини бажариш хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиши режалаштирилган бино ва иншоотларни замин грунтларининг физик-механик хоссаларини эҳтимолий ўзгаришлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳининг пасайишини атрофдаги биноларга ва атроф-муҳитга таъсирини прогнози;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишларни бажариш муддатини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳини пасайтириш ишларини лойиҳалашда ер ости сувлари режимини ўзгаришини, қурилиш ва фойдаланиш даврида юза оқимлари шароитини, ер ости сувларини ташлаб юбориш жойини ва уларни кимёвий таркибини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш551. Сув сатҳини пасайтиришда қуйидагича чора-тадбирлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотнинг заминида грунтларни қурилиш хоссаларини ёмонлашишига қарши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован нишаблиги турғунлигининг бузилишига қарши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфли геологик ва муҳандислик-геологик жараёнларни пайдо бўлиши ҳамда ривожланишига қарши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишатрофдаги қурилишларда деформацияни йўл қўйилмаган миқдорини ҳосил бўлишига қарши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув пасайтириш ишлари таъсир доирасига кирувчи ҳудудда экологик ҳолатни ёмонлашувига қарши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш552. Ер ости сувлари сатҳининг пасайишини прогноз қилишда унинг таъсир доирасини аниқлаш ва депрессия воронкаси (ер ости сувларининг эркин ёки босимли сатҳининг воронка шаклидаги пасайган қисми) ривожланиш доирасида атрофдаги биноларнинг деформацияси натижасида ҳудудни қўшимча чўкиши юз бериши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳини пасайишини атрофдаги қурилишларга таъсир доираси мазкур ШНҚнинг 12-бобида келтирилган тахминий миқдордан ошиши ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш553. Сув сатҳини пасайтиришни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳини пасайтириш атрофдаги қурилишлар заминига таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш даврида экологик муҳитга таъсири;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсув сатҳини пасайтириш режими.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, бино ва иншоотни ҳам локал ҳимоя қилувчи, ҳам бутун майдонни ҳимоя қилувчи (фильтрацияга қарши пардалар ва экранлар, грунтни музлатиш ёки уни инъекциялаш орқали мустаҳкамлаш) тадбирлар амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш554. Ер ости сувларини пасайишини қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован тубидан ёки чуқурлаштирилган бино ва иншоот полидан пастда жойлашган босимли сувли қатламларда — сувни ёриб киришини ва бино ва иншоот заминидаги грунтни турғунлигини таъминлаш кераклигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот (котлован) билан сув тўсиқ қатламлар кесишганда ер ости сатҳларининг амалда эришилган пасайишини, бунда, котлованни ҳимоя қилиш учун қўшимча тадбирлар бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш555. Котлован ва зовурлардан юзадаги сувни чиқариб ташлашни ташкил қилишда лойиҳада қазилмага келиб тушаётган ер ости ва ер усти сувларини йиғувчи ариқ ва новлар ҳамда уларни сув қабул қилгичларга йўналтириш ва бир вақтнинг ўзида уларни ер устига сўриб чиқаришни келтириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш556. Каналлар ва сув қабул қилгичларни иншоот пойдевори чегарасидан ташқарида жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУларни пойдевор чегарасида жойлаштирилганда, ювиб кетилишдан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСувни чиқариб ташлайдиган насос станцияларида насос захирасини ҳисобга олиш лозим. Бунда, битта насос ишлатилаётган бўлса, 100 фоиз (унумдорлиги бўйича), икки ва ундан ортиқ насос ишлатилаётган бўлса, 50 фоиз захира бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш557. Сув сатҳини пасайтирувчи қудуқлардан (очиқ ва вакуумли, насос билан жиҳозланган, ўзи қуйиладиган, сув ютадиган) ер ости сувлари чуқур пасайганда ёки фильтрация коэффициенти 2 m/d дан кам бўлган грунтларда ер ости сувлари босимини камайтириш ишларида фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳини пасайтирувчи қудуқларни филтрлаш колоннаси бўшлиқларида вакуум миқдори ортганда, ундан фильтрация коэффициенти 2 m/d дан кам бўлган грунтларда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув сатҳини пасайтирувчи қудуқлар ёрдамида сув сатҳини камайтириш усулидан қурилиш даврида ҳам ва ундан фойдаланиш даврида ҳам фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш558. Сув сатҳини пасайтиришнинг игна фильтрли усулида фильтрация коэффициенти қуйидагича белгиланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтларда — 1 дан 50 m/d гача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишвакуумдан фойдаланилганда — 0,2 дан 2 m/d гача .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш559. Электр билан қуритиш усули (электроосмос) фильтрация коэффициенти 0,2 m/d дан кам бўлган мустаҳкамлиги кучсиз грунтларда қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш560. Сув сатҳини пасайтирувчи тизимлар ҳисобини қуйидаги ҳолатлар учун бажариш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштурғун фильтрация ҳолати шароити учун барча ҳолатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнотурғун фильтрация ҳолати учун эса фақат сувни чиқариб ташлашни бошланиш давридан фильтрация оқимини турғун ҳолатига келгунча бўлган — депрессия воронкаси ҳосил бўлиш даври.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФильтрация оқими кўп жинсли бўлган, сув келиш контури ҳамда сув қабул қилиш фронти мураккаб бўлган шароитлар учун сув сатҳини пасайтирувчи тизимлар ҳисобларини математик моделлаштириш ёки бошқа махсус усулларни қўллаб бажариш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш561. Ер ости сувлари сатҳини 2 m дан кўпроқ пасайтирилганда, кучсиз лойли грунтларда, торфларда ва илларда депрессия воронкаси ҳосил бўлиш ҳудудларида ер юзасининг мумкин бўлган чўкишини ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости иншоотлари узун чуқур жойлашган сувли қатламларда жойлашганда барраж таъсири бино ва иншоотнинг юқори қисмида ер ости сувлари сатҳининг кўтарилиши ва пастки қисмида камайиши юз бериши мумкин, бунда барраж таъсирини салбий ҳолатини камайтирувчи тадбирлар (дренаж, фильтрацияга қарши парда) бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш562. Сув сатҳини пасайтирувчи тизимдан чиқариб ташланаётган ер ости сувларидан фойдаланиш имконияти бўлмаганда, ер ости сувларини мавжуд сув оқимларига ёки махсус сув ташлаш учун ажратилган жойларга ўзи оқиб кетиши ташкил этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишСув чиқариш иншоотларидаги сув оқимининг йўл қўйилган тезликлари уларнинг конструкция материалига ва ишлаш давомийлигига қараб, ШНҚ 2.06.03 талабларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш563. Сувни ўз оқими билан чиқариб юбориш имкони бўлмаган ҳолларда, махсус резервуарли насос станцияларини кўзда тутиш лозим. Бундай станцияларни лойиҳалашда ШНҚ 2.04.03-24 талабларига амал қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТортиб чиқарилган сувдан сув таъминоти учун фойдаланишда ШНҚ 2.04.02-19 талабларига риоя этиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш564. Дренажлар умумий (бош, қирғоқдаги, кесилган ва систематик) ва локал (ҳалқасимон, девордаги ва қатламли) турларга бўлиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш565. Грунт массивини дренажлаш қуйидаги ҳолларда амалга ошириш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувлари табиий сатҳи ер ости иншоотининг нол даража сатҳидан юқорида жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншоотининг нол даража сатҳидан ер ости сувлари ҳисобий сатҳидан юқорида, лекин 0,3 m дан ортиқ бўлмаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехник шароитларга кўра, ер ости қисмида иссиқлик намлик режимини сақлаш керак бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости иншооти қалқиб чиқиши хавфи бўлган ҳолларда, муаллақ кучлар бино ва иншоотнинг оғирлигидан юқори бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲудудни дренажлаш тизимини танлашда мазкур ШНҚнинг 4-боби 4-параграф бандлари бўйича ҳудудни сув босиш сабабларини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш566. Дренажларни лойиҳалашда ер ости сувларининг пасайган сатҳи ер тўла, пастки техник майдонлар, коммуникация каналлари ва бошқа ер ости иншоотлари пол сатҳидан 0,5 m дан кам бўлмаган миқдорда пастда бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш567. Қурилишдан холи ҳудудларда очиқ траншеяларда дренаж ўтказишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЁпиқ қувурсиз дренажлар (филтрловчи материал билан тўлдирилган траншеялар) қисқа муддатли фойдаланиш учун мўлжалланган бўлишига йўл қўйилади (кўчки нишабликларининг барқарорлигини таъминлаш бўйича чоралар амалга оширилаётган даврда, иншоотлар қурилиши пайтида котлованларда).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш568. Фильтрация коэффициенти 2 m/d ва ундан юқори бўлган грунтларда қувурли дренаж тизимини лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚувурли дренаж тизимининг самарадорлиги тажриба йўли билан аниқланган бўлса, фильтрация коэффициенти 2 m/d дан кам бўлган ҳолларда ҳам қурилиш майдонларида сув сатҳини пасайтириш ва туннеллар, каналлар ҳамда бошқа коммуникация ўтказиш бино ва иншоотларининг ёндош дренаж тизимларида қўллашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш569. Қуйидаги ҳолларда дренажларни ер ости галерея кўринишида (ковлаб кириладиган ва ярим ковлаб кириладиган кўринишда) қуришга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдренажни фақат ер ости усулида бажариш имкони бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишулардан иншоотлардан фойдаланиш даврида фойдаланилганда (айрим ҳолларда дренажни қайта қуриш ёки таъмирлаш мумкин бўлмаганда ёхуд қийин бўлганда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларни қўллаш иқтисодий самара берадиган муҳандис-геологик шароитларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш570. Дренажларни ҳисоби фильтрация ҳисобларини (оқимни кириши ва ер ости сувларини сатҳини пасайган ҳолати), гидравлик ҳисобларни (дренаж иншооти орқали йиғилган ер ости сувларини ўтказиш) ва қум-шағал аралаш ўровчи фильтр таркибини танлаш ҳисобларини ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш571. Дренаж конструкцияси параметрларини белгилашда қуйидагиларни таъминлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларнинг сувни ушлаб туриш ва сув ўтказиш қобилияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишташқи статик ва динамик юкларни қабул қилишда етарли мустаҳкамликка эга бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдренаж материалининг ер ости сувларининг агрессив таъсирига чидамлилиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш572. Дренажларнинг бўйлама нишаблиги қувурларда лойқа босиб қолмайдиган даражада тезликни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДиаметри 150 mm гача бўлган дренаж қувурлари учун минимал нишаблик миқдорини 0,005 га, диаметри 200 mm дан катта бўлган қувурлар учун 0,003 га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш573. Қувурли дренажлар хризолитцементдан, керамикадан, бетондан, темир-бетондан, чугундан ва пластмассадан лойиҳаланиши лозим. Агрессив сувларда пластмасса, керамик ва чугун қувурлар қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш574. Дренажни қуриш ишлари қуриган грунтларда бажарилиши лозим. Дренаж қувурлари грунтни музлаш чуқурлигидан пастда жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш575. Қувурли дренажнинг сув тўплаш қобилиятини таъминлаш учун уларни ўровчи фильтрлари дренажлайдиган материалдан (шағал, гравий, қум ёки уларнинг аралашмасидан) бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДренаж йўлаклари учун ҳам сув ўтказувчи тирқишлари бўлган ғовак бетондан тайёрланган махсус ўрамалар қўлланилишига йўл қўйилади. Ўрама таркибини, уларни қатламларини сонини (бир ёки иккита) ва уларни қалинлигини танлаш фильтрнинг типига ва дренажланадиган грунт таркибига боғлиқ равишда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш576. Қатламли дренажни лойли грунтларда ёки чангсимон қумларда икки қаватли қоятошли ёки ярим қоя тошли грунтларда бир қаватли қилиб бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПастдаги қумли қатлам минимал қалинлиги 100 mm, юқоридаги шағал қатламиники эса 150 mm га тенг бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚатламли дренаж қум-шағал материалини ётқизиш учун текисланган котлован тубининг юзаси иншоотнинг бутун периметри бўйича жойлашган горизонтал қувурли дренажга қараб 0,005 — 0,010 нишабликка эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш577. Қатламли дренажнинг конструктив қисми бўлган девор олди дренажи ҳимояланаётган иншоотнинг ер ости қисми ташқи ён юзасига ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу тур дренажлар иншоотнинг ер ости қисмида доимий ер ости сув горизонти мавжуд бўлмаган ҳолларда заиф сув ўтказувчан ва қатламли тупроқларда қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор ёнидаги дренаж қалинлиги камида 0,3 m бўлиб, фильтрация коэффициенти бир суткада 5 m/d дан кам бўлмаган қумдан ёки дренаж рулонли сунъий материаллардан қурилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДевор ёнидаги дренаж билан тўпланган сувлар қатламли дренажга йўналтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-боб. Геотехник кузатув
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш578. Геотехник кузатув қурилиш даврида ва янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган объектдан фойдаланишнинг бошланғич босқичида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник кузатув қурилишининг хавфсизлигини таъминлаш ва янги қурилган (реконструкция қилинаётган) объектни ва атрофдаги биноларни фойдаланишдаги ишончлилигини ва мазкур ШНҚнинг 13-боби талабларига мувофиқ, экологик ҳолатни сақлашни таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш579. Геотехник кузатувларни ўтказишда қуйидагилар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоот конструкцияси ва геологик муҳитни назорат қилиш параметрларининг ўзгаришини доимий равишда қайд қилиб бориш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилаётган (реконструкция қилинаётган) объект конструкцияси ва уни заминини назорат қилинадиган параметрларини (шу жумладан кутилаётган тенденцияни бузувчи ўзгаришларни), грунт массиви ва атрофдаги биноларни геотехник кузатув натижалари натижасида мазкур ШНҚнинг 9-боб талаблари асосида олинган параметрларини лойиҳада берилган қийматдан ўзгарганини ўз вақтида аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишназорат қилинаётган параметрларда аниқланган ўзгаришларни, хавфсизлик даражасини таҳлил қилиш ва уларнинг келиб чиқиш сабабларини аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишаниқланган салбий жараёнларни олдини олиш ва бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш ёки уларнинг келиб чиқиш сабабларини аниқлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш580. Геотехник кузатувни бажаришда қуйидаги усуллардан фойдаланилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкўз билан — инструментал (ер ости сувлари сатҳини, конструкциялар ҳолатини, шу жумладан маяклар ёки ўхшаш қурилмалар, фотоаппаратлар ёрдамида олинган суратлар ва бошқалар орқали қайд этилган бузилишларни);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнивелирлар, теодолитлар, тахеометрлар, сканерлар (шу жумладан оптик, электрон, лазерли ва бошқалар) ва сунъий йўлдош тизимларини қўллаб геодезик (маркалар кўчишини қайд этиб);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштензометрик (пойдевор таглиги тубидаги, қозиқ қадами тубидаги заминларда, юк кўтарувчи конструкцияларда юз берган кучланишларни қайд этиб) кучланиш ва деформация датчикларини қўллаб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебранма асбоблар ёрдамида (тебранишнинг кинематик параметрларини ўлчаб: тебранма кўчиш, тебранма тезлик, тебранма тезланиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгеофизик (электромагнит, сейсмик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш581. Янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган объектлар учун қуйидагича геотехник кузатув олиб борилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) иншоот замини, пойдевори ва конструкциясини:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган мазкур ШНҚнинг 3-боб, 19-бандига мувофиқ ноёб иншоотни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 8-бобга мувофиқ IV хавф-хатар тоифасидаги баландлиги 75 m дан юқори бўлган янги қурилаётган иншоот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган III ва IV хавф-хатар тоифасидаги баландлиги 75 m дан кичик бўлган иншоот, III тоифа мураккабликдаги муҳандислик-геологик шароитдаги майдонда жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишреконструкция қилинаётган III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) котлован ўровчи конструкциясини қуйидаги ҳолатида:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован чуқурлиги 5 m дан катта ва бино ва иншоот II ва III тоифа мураккабликдаги муҳандислик-геологик шароитдаги мавжуд қурилиш ҳудудида жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован чуқурлиги 10 m дан катта бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) қурилган ҳудудда жойлашган бино ва иншоот ер ости қисмини ўраб турган грунт массивида қуйидаги ҳолатда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован чуқурлиги 5 m дан катта бўлиб, иншоот II ва III тоифа мураккабликдаги муҳандислик-геологик шароитдаги майдонда жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкотлован чуқурлиги 10 m дан катта бўлганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш582. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги қурилиш атрофидаги бино ва иншоотлар, шунингдек ер ости муҳандислик тармоқлари, улар янги қурилиш ёки реконструкция (шунингдек, ер ости муҳандислик тармоқларини ўтказиш) таъсир доирасида жойлашган бўлса, геотехник мониторинг ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТаъсир доирасининг ўлчамлари геотехник прогноз натижалари асосида мазкур ШНҚнинг 515 ва 516-бандларига мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш583. Геотехник мониторинг дастурини ишлаб чиқишда қуйидагиларга аниқлик киритилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонидаги муҳандислик қидирувлар натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойиҳаланаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотнинг ҳамда қурилиш атрофидаги иншоотни алоҳида хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбелгиланган ишларнинг таркиби, ҳажми, частотаси, муддати ва усуллари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, объектнинг қурилиш майдонидаги муҳандислик изланишлари натижалари, лойиҳаланаётган ёки қайта қурилаётган бино ва иншоотнинг ўзига хослиги, атрофдаги биноларнинг хусусиятлари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
32-жадвал |
|||
|
Ҳажмлари, муддатлари, такрорланиши ва усуллари |
Геотехник кузатув |
|||
|
Янги қурилаётган (реконструкция қилинаётган) иншоотлар |
Қурилиш атрофидаги иншоотлар |
|||
|
Замин, пойдевор, конструкция |
Котлованни ўровчи конструкция |
Бино ва иншоотни ўровчи грунт массиви |
||
|
1. Назорат параметрлари |
Мазкур ШНҚнинг 10-иловасидаги 1 ва 2-жадваллар |
Ушбу ШНҚнинг 10-иловасидаги 3-жадвал |
Ушбу ШНҚнинг 10-иловасидаги 4-жадвал |
Мазкур ШНҚнинг 10-иловасидаги 13 ва 26-жадваллар |
|
2. Ишни бажариш муддати |
Қурилиш бошланишидан ва уни тугаганидан сўнг 1 йилдан кам бўлмаган муддатда |
Котлованда грунтни қазишни бошланишидан бино ва иншоот ер ости қисмини қурилиши тугаллангунича |
Қурилиш бошлангунча ва тугалланганидан камида бир йил ўтгунча |
Қурилиш бошлангунгача ва қурилиш тугашидан камида бир йил ўтгач |
|
3. Назорат параметрларини аниқлашни такрорийлиги |
ҳар бир 3-5 қаватни қургандан сўнг, бироқ камида ойига бир марта |
Ойига камида икки марта |
Иншоот ер ости қисмини қуриш босқичида ойига камида бир |
Ойига камида бир марта |
|
4. Усуллар |
Назорат параметрларини ҳажмига кўра, мазкур ШНҚнинг 12-боби 570-бандига мувофиқ қабул қилиш керак |
|||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Назорат параметрларини ўзгаришини кузатилмаганда, геотехник кузатувни ўтказиш муддати узайтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Назорат параметрларини аниқлашни ўтказиш вақти (такрорийлиги) қурилиш-монтаж ишларини бажариш графиги билан боғланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНазорат параметрларининг миқдори кутилаётгандан ошиб кетса (шу жумладан кутилаётган тенденциялардан юқори бўлган ўзгаришлар) ёки бошқа ўзгаришлар аниқланса, унга тузатишлар (яъни, геотехник кузатув дастурида кўрсатилганидан кўра тез-тез бажарилади) киритишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 Ноёб янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган иншоотлар учун, шунингдек тарихий-маданий ёдгорликларни реконструкция қилишда геотехник кузатувни қурилиш тугаллангандан сўнг, камида 2 йил давом эттириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. III мураккаблик даражасидаги муҳандислик-геологик шароитда 10 m дан ортиқ чуқурликдаги ўровчи конструкция котлованини, шунингдек, кузатилаётган параметрлар ҳисобий қийматдан юқори бўлганда, геотехник кузатув орқали назорат параметрларини аниқлашни бир ойда камида уч ёки тўрт марта бажариш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган иншоотни ўраб турган грунт массивини иншоотларни ер ости қисми қурилгандан сўнг ва уларни ўраб турган грунт массивини назорат параметрлари ўзгариши барқарорлашганда уч ойда бир марта геотехник кузатув қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Тебранувчи ва динамик таъсирлар мавжуд бўлганда, янги қурилган (реконструкция қилинган) иншоотлар ва атрофдаги биноларнинг замини ҳамда конструкциясини тебраниш даражасини ўлчаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Атрофдаги қурилиш иншоотларининг геотехник мониторинги жараёнида қурилиш конструкциялари, шу жумладан шикастланган конструкциялар ҳолатининг назорат қилинадиган параметрлари ўзгаришини қайд этиш, даврий визуал-инструментал текширувлар натижаларига асосланиб амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ушбу ШНҚнинг 32-жадвалига ҳамда мазкур ШНҚнинг 506, 507-бандларига мувофиқ, аниқланадиган ер ости муҳандислик коммуникацияларининг таъсир доирасида жойлашган атрофдаги иншоотларни геотехник кузатуви бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник кузатув бўйича ишлар таркиби мазкур ШНҚнинг 572 ва 579-бандлари асосида аниқланиши керак. Геотехник кузатув ҳажми, частотаси, муддати ва усуллари мазкур ШНҚнинг 32-жадвали бўйича қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш584. Геотехник кузатув дастурида қуйидагиларга таъсир ўтказадиган омилларни ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган (реконструкция қилинаётган) иншоотга ва унинг заминига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўраб турган грунт массивига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш ҳамда фойдаланиш жараёнида атрофдаги иншоотларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш майдонини мазкур ШНҚнинг 5-бобда келтирилган ўзига хос грунтлардан иборат майдонларда жойлашишига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишуларда хавфли геологик жараёнлар (карст, суффозия, кўчки жараёнлари,ер юзасини чўкиши ва бошқалар, ҳамда қурилиш ишлари ва ташқи манбалардан тебранма ва динамик таъсирлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш585. Геотехник кузатув дастури қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкузатилаётган параметрларни қайд этиш янги қурилаётган (реконструкция қилинаётган) бино ва иншоотлар, уларнинг заминлари ва атрофдаги бино ва иншоотлар конструкциясининг хавфли ва хусусиятли жойлари (участкалари) учун бажарилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштанланган усул ва ўлчовларнинг аниқлиги олинган натижаларнинг тўғрилигини таъминлаши ва белгиланган лойиҳа қийматларининг аниқлиги ҳамда геотехник прогноз натижаларига мувофиқ бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБарча олиб борилган кузатув ва ўлчов натижалари вақт бўйича бир-бири билан боғланган бўлиши ва қурилиш ишларини бажариш босқичига тўғри келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКузатувларни такрорийлиги (частотаси) бино ва иншоотлар конструкцияси ва улардаги замин деформацияланиш жараёнларининг юз бериш жадаллиги (тезлиги) ва давомийлиги билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУшбу талаблар гоетехник кузатув жараёнида ҳам бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш586. Геотехник кузатув дастурида қуйидагилар кўрсатилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган объектни алоҳида хусусиятлари (муҳимлик даражаси, конструктив схемаси, иншоотни замини, пойдевори ва ер ости қисмини қуришни лойиҳавий ечими,барпо этиш, фойдаланишни алоҳида хусусиятлари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотни ёки унинг конструкциясини замин билан ўзаро таъсирини тавсифловчи лойиҳа (ҳисоблаш) параметрлари, шунингдек вақтинчалик қуриш кетма-кетлигини ҳисобга олган заминга узатилувчи босим, пойдевор заминини деформацияси, қозиқлардаги ва иншоот ер ости қисмидаги кучланишлар, котлованни ўровчи конструкцияларни горизонтал кўчиши ва уни турғунлигини таъминловчи конструкциялардаги зўриқишлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишзамин грунтларининг характеристикаларини, ер ости сувлари сатҳини прогноз қилинаётган ўзгаришларини, иншоотни атрофини ўраб турган грунт массивини кўчишини прогноз қилинаётган миқдорини ва муҳандислик-геологик ва муҳандислик-гидрогеологик шароитлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилишни ўраб турган бино ва иншоотлар тўғрисида маълумотлар (бино ва иншоотни хавф-хатар тоифаси, замин ва пойдеворни қўшимча деформацияланишини прогноз қилинаётган ва чегаравий қиймати, кўзда тутилаётган ҳимоя тадбирларини);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилаётган (реконструкция қилинаётган) объект, унинг замини, шунингдек ўраб турган грунт массиви ва ер ости сувлари сатҳи, атрофдаги қурилишлар ва уларнинг қайд этилган бошланғич босқичлари назорат параметрлари (уларнинг ўзгаришларини белгилашнинг сони ва жойлари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишназорат параметрларининг ўзгаришини қайд этиш усуллари ва ўлчашнинг аниқлиги (шу жумладан, ГОСТ 24846-2012 га мувофиқ) бўйича геодезик ўлчовларни аниқлик синфларига қўйиладиган талаблар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишиншоотни барпо этиш (реконструкция) кетма-кетлигини ҳисобга олиб назорат қилинадиган параметрларнинг босқичлари, кузатувни бажариш муддати ва такрорийлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳисоботларни тузилишига, таркибига, тайёрлаш муддатига қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш587. III тоифа мураккабликдаги муҳандислик-геологик шароитида IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотни лойиҳа дастури асосида геотехник кузатувини амалга ошириш учун кузатув лойиҳаси (кузатув станцияси) ишлаб чиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш588. Геотехник кузатув лойиҳасида қуйидаги маълумотлар ҳам келтирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкузатув маркасини, қудуғини, маёқларини, датчиклари ва бошқаларни ўрнатиш схемаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишкузатувни амалга ошириш жиҳозлари конструкцияси ва хусусияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўлчаш усули, ўлчаш натижаларини тўғрилигини баҳолаш ва бошқалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш атрофидаги бино ва иншоотларни кўз билан инструментал кузатув талаблари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш589. Мазкур ШНҚнинг 573 — 576-бандларига мувофиқ ишлаб чиқилган дастур ва 577-бандига асосан лойиҳа геотехник кузатувнинг бошланғич босқичи қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишназорат қилинаётган параметрларнинг ўзгаришини кузатувчи қурилмаларни ўрнатиш (белгилар, маркалар, маёқлар, датчиклар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишянги қурилаётган (ёки реконструкция қилинаётган) бино ва иншоотлар замини, пойдевори ва конструкциясини, шунингдек қурилиш атрофидаги бино ва иншоотлар конструкциясининг назорат қилинаётган параметрларининг бошланғич ҳолатини (ҳолат, қиймат) аниқлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур ШНҚнинг 580-бандига мувофиқ дастлабки ҳисобот ҳужжатларини тайёрлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш590. Қурилиш атрофидаги иншоотлар конструкциясининг дастлабки ҳолатини аниқлаш, шунингдек, ер ости муҳандислик коммуникацияларини визуал ва инструментал текшириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур текшириш ишлари қурилиш майдонини тайёрлашдан олдин, шунингдек, мавжуд қурилишларни бузишдан олдин ёки реконструкция қилинаётган иншоотни қурилиш-монтаж ишларига тайёрлашдан олдин амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник кузатув ишларини бажаришда қурилиш атрофидаги бино ва иншоотлар конструкциясининг ҳолатини кўз билан (визуал) кузатиш текширувлари доимий равишда ўтказилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш атрофидаги бино ва иншоотларнинг техник ҳолати тоифасини аниқлашда техник текшириш ишлари муҳандислик қидирувларини бажариш ва замин, пойдевор ҳамда ер ости қисми конструкциясини (мазкур ШНҚнинг 9-боби талабларига асосан геотехник прогнозни бажариш) лойиҳа ҳужжатларини ишлаб чиқиш босқичида бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚурилиш атрофидаги бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкциялари ҳолатини кўз билан (визуал) текширишни бажариш частотаси (такрорланиши) мазкур ШНҚнинг 32-жадвали талабларига кўра, қурилиш атрофини геотехник кузатув частотасига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш591. Геотехник мониторинг натижаларининг ҳисоботлари таркиби қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) бошланғич ҳисобот — унинг таркибига назорат қилинадиган параметрларни кузатиш усуллари, қўлланиладиган қурилмаларнинг хусусиятлари, ўлчаш аниқлигини баҳолаш натижалари, назорат қилинадиган параметрларнинг ўлчаш жойларини жойлашиш схемалари ва уларнинг дастлабки ҳолатини аниқлаш натижалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) оралиқ ҳисобот — унинг таркибига кузатилган параметрларнинг ўзгариши тўғрисида маълумот, ўлчаш натижаларини таҳлил қилиш, уларни прогноз қилинаётган чегаравий миқдорлари билан таққослаш, назорат параметрлари кутилаётган миқдордан оғиш аниқланганда компенсацияга оид ёки аварияга қарши тадбирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишв) якуний ҳисобот — назорат параметрларининг барқарорлашувини тасдиқловчи натижалар, уларнинг ўзгаришини аниқлашнинг ўлчаш ва якуний натижаларини таҳлил қилиш, уларни прогноз қилинаётган ва чегаравий қийматлари билан таққослаш, қурилиш атрофига таъсири оқибатлари, зарур таъмирлаш-тиклаш чора-тадбирлари бўйича тавсиялар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш592. Геотехник кузатув жараёнида ҳамда ушбу ШНҚнинг 32-жадвалида келтирилган ишларни бажариш муддати тугаганда, назорат параметрларини ўзгаришини барқарорлиги, унинг миқдорини олдинги даврга нисбатан ўлчаш аниқлиги миқдоридан кўпроқ ортиши ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник мониторинг жараёнида, шунингдек ушбу ШНҚнинг 32-жадвалида келтирилган ишларни бажариш муддатлари тугагандан сўнг, назорат қилинадиган параметрларнинг ўзгаришлари кузатилмаганлиги аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЕр ости сувлари сатҳини кузатишда, уларнинг сатҳини ўзгариш амплитудаси миқдори, муҳандислик-геологик қидирувлар натижалари (гидрогеологик прогнозни ҳисобга олиб) аниқланган мавсумий ва йиллик миқдоридан ошмаса, сув сатҳини барқарорлашган деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш593. Геотехник кузатув жараёнида назорат параметрларини миқдорининг кутилаётган миқдоридан четга чиқиш ҳолатлари юз берганда (кутилаётган тенденцияни бузувчи) ёки бошқа хавфли ўзгаришлар аниқланганда, янги қурилаётган (реконструкция қилинаётган) объектларни қуриш хавфсизлигини, улардан фойдаланишнинг ишончлилигини, қурилиш атрофини фойдаланишга яроқлилигини ва экологик ҳолатини сақлашни таъминловчи комплекс тадбирлар ишлаб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-боб. Заминни лойиҳалашга қўйиладиган экологик талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш594. Заминлар, пойдеворлар, ер ости иншоотларини лойиҳалаш ва қуришда зарарли ҳамда кераксиз экологик, ижтимоий, иқтисодий, шунингдек бошқа оқибатларни олдини олиш, камайтириш ёки бартараф этиш мақсадидаги талаблар бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунда, санитар-эпидемиологик талабларни СанҚваН 0272-09 га мувофиқ ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш595. Лойиҳалаш ва қуришда ҳисобга олинадиган экологик талаблар ШНҚ 1.02.11-15 га мувофиқ амалга ошириладиган муҳандислик-экологик қидирувлар натижаларига асосланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш596. Қидирувлар жараёнида қурилиш ҳудудидаги атроф-муҳитнинг ҳозирги ҳолати баҳоланиши ва қурилиш объектининг атроф-муҳитга таъсирини баҳолашда прогноз берилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш597. Муҳандислик-экологик қидирувлар натижаларига асосланиб, заминлар, пойдеворлар ва ер ости иншоотларини лойиҳалаш ва қуришда қурилиш объектларини ва одамларни мавжуд ноқулай таъсирлардан ҳимоя қилиш ҳамда экологик муҳитни бузмаслик учун лойиҳа ечимларини танлаш ва тадбирлар ишлаб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш598. Қурилиши режалаштирилаётган ҳудудда объектнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолашда аниқланадиган қуйидаги атроф-муҳитни ифлослантирувчи омилларнинг пайдо бўлиш эҳтимолини ҳисобга олиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштупроқ ва грунтларни органик, радиоактив ва заҳарли кимёвий моддалар билан ифлосланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюзасидаги ва ер ости сувларини органик ва ноорганик моддалар ҳамда оғир металлар билан ифлосланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер юзасидан радон оқимининг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишилгариги қурилиш чиқиндилари ва маиший чиқиндихоналар тўплаш ҳудудларда турли газларни (метан, водород, углеводород ва бошқа заҳарли газлар) чиқариши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш599. Атроф-муҳитнинг ифлосланиш даражаси меъёрийдан ошиб кетса, унинг юз бериши мумкин бўлган салбий оқибатларини бартараф этиш ёки камайтириш мақсадида қуйидаги чора-тадбирлар амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишифлосланган грунтларни кимёвий, термик ёки биологик усуллар билан тозалаш ёки грунт майдонидан келишилган сақлаш жойига олиб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбиноларга радонга қарши ҳимоя воситасини ўрнатиш (пассив ёки мажбурий шамоллатиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгазларни тутиб қолиш учун тўсиқлар (экранлар) яратиш, шамоллатиладиган ер ости майдонларни қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш объектига ифлосланган ер усти ва ер ости сувларини кириш эҳтимоли мавжуд бўлганда ҳимоя иншоотларини (дамбалар, бермалар, сувдан ҳимоя қилувчи деворлар, фильтрацияга қарши пардалар) қуриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш600. Бино ва иншоотни қуриш ва ундан фойдаланишнинг атроф-муҳитга салбий таъсирларини қуйидагича ифодалашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнормал фойдаланиш ва авария ҳолатлари, шунингдек техник мелиорация натижасида (кимёвий мустаҳкамлаш, цементациялаш, музлатиш) тупроқ, грунт ва ер ости сувларининг кимёвий ифлосланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг режимини ва сатҳини ўзгариши, ер ости сувларини ифлосланиши, уларнинг сатҳини кўтарилиши ёки пасайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг сатҳини кўтарилиши барраж таъсири ва техноген сувларни оқиб келиш миқдорини ортиши натижасида юзага келиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш даврида сувни тортиб чиқариш ва дренаж орқали ер ости сувларининг сатҳини пасайиши, суффозия жараёнлари ҳамда грунтнинг зичлашишига олиб келиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг сатҳини пасайиши, бунда қурилиш даврида сувни тортиб чиқариш ва дренаж орқали суффозия жараёнлари ва грунтнинг зичлашишига сабаб бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхавфли геологик ва муҳандислик-геологик жараёнларнинг ривожланиши ёки фаоллашуви (карст, суффозия, кўчки ва бошқалар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштебраниш, динамик ва шовқин таъсирлари, қозиқ ёки шпунтларни қоқиш, замин грунтларини шиббалаб зичлаш ва бошқа динамик ҳамда тебраниш таъсирлари натижасида атрофдаги қурилишларнинг деформациясига олиб келиши, суффозия, кўчкилар ва санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларидан ошадиган шовқиннинг юзага келиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш601. Қурилишнинг атроф-муҳитга салбий таъсирини камайтириш мақсадида ҳимоя чораларини ишлаб чиқиш жараёнида қуйидаги прогноз ҳисоблашларни бажариш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишузун ер ости иншоотлари, фильтрацияга қарши пардаларни, котлован ўровчи конструкциялари, бўлувчи деворларни қуришда барраж таъсирини ҳисоблаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишер ости сувларининг сатҳини пасайиши билан боғлиқ ер юзасининг чўкиши баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсалбий муҳандислик-геологик ва геологик жараёнларнинг ривожланишини (карст, суффозия, кўчки) прогноз қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгрунтлар хоссаларига ва ер ости сувларига заминни кимёвий мустаҳкамлашнинг таъсирини баҳолаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқурилиш давридаги динамик ва тебранма таъсирларнинг атрофдаги қурилишлар заминлари ва конструкциясига таъсирини баҳолаш ва бошқа ҳисоблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш602. Атроф-муҳит таркибий қисмларининг ўзгаришларини таҳлил қилиш асосида, ҳудудларнинг табиий комплекс ва аҳолини салбий жараёнлардан (грунтлар ва ер ости сувларини ифлосланишдан ҳимоя қилиш, сувдан ҳимоя тадбирлари, карстга қарши, кўчкига қарши) ҳимоя қилиш учун тадбирлари ишлаб чиқилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш603. Янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотларнинг заминларини лойиҳалаш ва қуришда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларини норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Грунтларни мазкур илованинг 1 — 8-жадвалларида келтирилган хусусиятларини мазкур ШНҚнинг 61-бандига мувофиқ бино ва иншоот заминини ҳисоблашда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу илованинг 1-жадвалидаги қумларнинг хусусиятлари ва зарралари ҳар хил силлиқликдаги, дала шпати 20 фоиздан ва 5 фоиздан ортиқ бўлмаган ҳар хил аралашмаларни (слюда, глюконит) ўз ичига олган, шунингдек грунтнинг намлик даражаси Sr га боғлиқ бўлмаган органик моддалар, кварц қумларига нисбатан татбиқ этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу илованинг 2 ва 3-жадвалларидаги лойли грунтларнинг хусусиятлари таркибида 5 фоиз органик моддалардан иборат бўлган ва намлик даражаси Sr ³ 0,8 бўлган грунтларга нисбатан татбиқ этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Мазкур илованинг 8-жадвалида келтирилган хусусиятлар ёши 4 йилдан кам бўлмаган ювма қумларга нисбатан қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Мазкур илованинг 1-2-жадвалида е ни оралиқ қийматлари келтирилмаган грунтлар учун сп, jп ва Е қийматлари интерполяция йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларнинг е, IL ва Sr қийматлари 1 — 8-жадвалларида келтирилган қийматлардан ташқарида бўлса, сп, jп ва Е хусусиятлари ушбу грунтларни бевосита синаш маълумотлари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИшончликлилик захираси сифатида сп, jп ва Е ни 1 — 8 жадвалдаги е, IL ва Sr ларни пастки чегарасига тўғри келадиган хусусиятларини қабул қилишга йўл қўйилиши, грунтлар ушбу чегара миқдорлардан кичик бўлган е, IL ва Sr миқдорга эга бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. сп, jп ва Е қийматларини 1 — 8-жадваллардан аниқлаш учун е, IL ва Sr ларнинг норматив қийматларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўртламчи қатлам қумли грунтларнинг солиштирма боғланиши сп, kPA ички ишаланиш бурчаги jп, gon, ва деформация модули Е, МPA нинг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |||||
Қумлар | Грунт хусусиятларининг белгилари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича хусусиятлари | |||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | ||
Шағалли ва йирик | c | 2 | 1 | - | - |
j | 43 | 40 | 38 | - | |
Е | 50 | 40 | 30 | - | |
Ўртача | c | 3 | 2 | 1 | - |
j | 40 | 38 | 35 | - | |
Е | 50 | 40 | 30 | - | |
майда | c | 6 | 4 | 2 | - |
j | 38 | 36 | 32 | 28 | |
Е | 48 | 38 | 28 | 18 | |
чангсимон | c | 8 | 6 | 4 | 2 |
j | 36 | 34 | 30 | 26 | |
Е | 39 | 28 | 18 | 11 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўртламчи қатлам чангсимон-лойли носозтупроқ грунтларнинг солиштирма илашиш сп, kPA, ички ишқаланиш бурчаги jп, gonнинг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |||||||||
Грунтлар номи ва оқувчанлик кўрсаткичи IL норматив қийматлари чегаралари | Грунт хусусиятларининг белгилари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича хусусиятлари | |||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |||
Лойли қум | 0 £ IL £ 0,25 | c | 21 | 17 | 15 | 13 | - | - | - |
j | 30 | 29 | 27 | 24 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,75 | c | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | - | - | |
j | 28 | 26 | 24 | 21 | 18 | - | - | ||
Қумли лой | 0 £ IL £ 0,25 | c | 47 | 37 | 31 | 25 | 22 | 19 | - |
j | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 20 | - | ||
0.25 < IL £ 0,5 | c | 39 | 34 | 28 | 23 | 18 | 15 | - | |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 19 | 17 | - | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 25 | 20 | 16 | 14 | 12 | |
j | - | - | 19 | 18 | 16 | 14 | 12 | ||
Лойлар | 0 £ IL £ 0,25 | c | - | 81 | 68 | 54 | 47 | 41 | 36 |
j | - | 21 | 20 | 19 | 18 | 16 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | c | - | - | 57 | 50 | 43 | 37 | 32 | |
j | - | - | 18 | 17 | 16 | 14 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 45 | 41 | 36 | 33 | 29 | |
j | - | - | 15 | 14 | 12 | 10 | 7 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойли лёссиз грунтларнинг деформация модулини Е, МPA, норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | ||||||||||||||
Грунтларни ҳосил бўлиши ва ёши | Грунтларнинг номи ва оқувчанлик кўрсаткичи IL норматив қийматлари чегаралари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича деформация модули Е, МPA | ||||||||||||
0,35 | 0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | 1,4 | 1,6 | ||||
Тўртламчи ётқизиқлар | Аллювиаль, делювиаль, кўлдаги, кўлдаги-аллювиаль | Лойли қум | 0 < IL £ 0,75 | - | 32 | 24 | 16 | 10 | 7 | - | - | - | - | - |
Қумли лой | 0 < IL £ 0,25 | - | 34 | 27 | 22 | 17 | 14 | 11 | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 32 | 25 | 19 | 14 | 11 | 8 | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 12 | 8 | 6 | 5 | - | - | - | |||
Лойлар | 0 < IL £ 0,25 | - | - | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 12 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | 21 | 18 | 15 | 12 | 9 | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | - | 15 | 12 | 9 | 7 | - | - | - | |||
Флювиогляциаль | Лойли қум | 0 < IL £ 0,75 | - | 33 | 24 | 17 | 11 | 7 | - | - | - | - | - | |
Қумли лой | 0 £ IL £ 0,25 | - | 40 | 33 | 27 | 21 | - | - | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 35 | 28 | 22 | 17 | 14 | - | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 13 | 10 | 7 | - | - | - | - | |||
Морена | Лойли қум,қумли лой | IL £ 0,5 | 60 | 50 | 40 | - | - | - | - | - | - | - | - | |
Юра даври ётқизиқлари оксфорд қатлами | лойлар | - | - | - | - | - | - | 27 | 25 | 22 | - | - | ||
0 < IL £ 0,25 | - | - | - | - | - | - | 24 | 22 | 19 | 15 | - | |||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 12 | 10 | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТорфланганлик даражаси 
бўлган торфланган лойли грунтларнинг деформация модули Е, MPa ички ишқаланиш бурчаги 
gon ва солиштирма боғланиши сп, kPA, норматив қийматлари
бўлган торфланган лойли грунтларнинг деформация модули Е, MPa ички ишқаланиш бурчаги gon ва солиштирма боғланиши сп, kPA, норматив қийматлариҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | |||||||||
Грунтларнинг оқувчан кўрсаткичи ва норматив қийматлари чегаралари | Грунтлар кўрсаткичлари белгилари | Лойли грунтларни торфланиш даражаси ва ғоваклик коэффициенти е, бўйича кўрсаткичлари | |||||||
Ir = 0,05-0,1 | Ir = 0,1-0,25 | ||||||||
0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,15 | 1,25 | 1,35 | ||
0 £ IL £ 0,25 | Е | 13,0 | 12 | 11 | 10 | 8,5 | 8 | 7 | 5.0 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | - | - | - | |
с | 29 | 33 | 37 | 45 | 48 | - | - | - | |
0,25 < IL £ 0,5 | Е | 11 | 10 | 8,5 | 7,5 | 7 | 6 | 5,5 | 5 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
с | 21 | 22 | 24 | 31 | 33 | 36 | 39 | 42 | |
0,5 < IL £ 0,75 | Е | 8,0 | 7 | 6,0 | 5,5 | 5 | 5 | 4.5 | 4 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
с | 18 | 19 | 20 | 21 | 23 | 24 | 26 | 28 | |
0,75 < IL £ 1 | Е | 6 | 5 | 4,5 | 4.0 | 3,5 | 3 | 2.5 | - |
j | - | - | - | 18 | 18 | 18 | 17 | - | |
с | - | - | - | 15 | 16 | 17 | 18 | - | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал қумларни солиштирма боғланиши сп, kPA ички ишқаланиш бурчаги 
gon ва деформация модули Е, МPA норматив қийматлари
gon ва деформация модули Е, МPA норматив қийматлариҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал | ||||||||
Қумли грунтлар | Грунтлар кўрсаткичлари белгилари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича кўрсаткичлари | ||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 1,0 | 1,2 | ||
Йирик | с | 45 | 41 | 39 | 37 | 35 | 34 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 25 | 23 | 21 | - | |
Е | 44 | 33 | 24 | 18 | 15 | 14 | - | |
Йирик ва ўртача йирикликдаги | с | 41 | 35 | 29 | 23 | 19 | - | - |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | - | - | |
Е | 44 | 31 | 22 | 14 | 13 | - | - | |
чангсимон | с | 58 | 51 | 44 | 39 | 33 | 29 | 24 |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | 20 | 18 | |
Е | 48 | 38 | 29 | 21 | 16 | 12 | 10 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Ушбу жадвал маълумотлари таркибида кварцли магматик тоғ жинсларининг нурашидан ҳосил бўлган элювиал қумларга нисбатан татбиқ этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМагматик ва метаморфик тоғ жинслари элювиал лойли грунтларининг солиштирма боғланиш сп kPA, ички ишқаланиш бурчаги 
gon ва деформация модулини Е, MPa, норматив қийматлари
gon ва деформация модулини Е, MPa, норматив қийматлариҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал | |||||||||
Грунтлар номи ва оқувчанлик кўрсаткичи норматив қийматлари чегаралари | Грунтлар кўрсаткич белгиси | Ғоваклик коэффициент е да грунтлар кўрсаткичлари | |||||||
0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | |||
Лойли қум | IL < 0 | с | 47 | 44 | 42 | 41 | 40 | 39 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | ||
Е | 37 | 30 | 25 | 20 | 15 | 10 | - | ||
0 £ IL £ 0,75 | с | 42 | 41 | 40 | 39 | 38 | - | - | |
j | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | - | ||
Е | 25 | 18 | 14 | 12 | 11 | - | - | ||
Қумли лой | 0 £ IL £ 0,25 | с | 57 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 | 50 |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | ||
Е | 27 | 25 | 23 | 21 | 19 | 17 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | с | - | 48 | 46 | 44 | 42 | 40 | 37 | |
j | - | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | 17 | ||
Е | - | 19 | 16 | 14 | 13 | 12 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | с | - | - | 41 | 36 | 32 | 29 | 25 | |
j | - | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | ||
Е | - | - | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | ||
Лойлар | 0 £ IL £ 0,25 | с | - | 62 | 60 | 58 | 57 | 56 | - |
j | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | - | ||
Е | - | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | с | - | 54 | 50 | 47 | 44 | - | - | |
j | - | 17 | 15 | 13 | 12 | - | - | ||
Е | - | 14 | 12 | 10 | 9 | - | - | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Ушбу жадвал маълумотлари таркибида йирик бўлакли заррачалари (d > 2 mm) миқдори оғирлиги бўйича 20 фоиздан ортиқ бўлмаган элювиал лойли грунтларга нисбатан татбиқ этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАргилдит-алевролитли чўкинди жинслар элювиал лойли грунтларининг солиштирма туташувчанлик сп, kPA, ички ишқаланиш бурчаги 
gon ва деформация модулини Е, МPA, норматив қийматлари
gon ва деформация модулини Е, МPA, норматив қийматлариҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал | |||||
Грунтлар кўрсаткичлари белгилари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича кўрсаткичлари | ||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0.85 | |
с | 58 | 48 | 40 | 35 | 31 |
j | 29 | 24 | 21 | 19 | 17 |
Е | 25 | 21 | 17 | 13 | 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚумли ювма грунтларнинг солиштирма туташувчанлиги сп, kPA, ички ишқаланиш бурчаги 
gon ва деформация модулини Е, МPA, норматив қийматлари
gon ва деформация модулини Е, МPA, норматив қийматлариҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал | |||||||
Қумлар | Грунтлар кўрсаткичлари белгилари | Грунтнинг ғовакли коэффициенти е бўйича кўрсаткичлари | |||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | ||
Ўртача йирикликда | с | 8 | 4 | 3 | 2 | - | - |
j | 39 | 37 | 33 | 30 | - | - | |
Е | 45 | 32 | 25 | 17 | - | - | |
Майда | с | 10 | 6 | 4 | 3 | 1 | - |
j | 36 | 33 | 30 | 27 | 25 | - | |
Е | 35 | 27 | 19 | 15 | 12 | - | |
Чангсимон | с | - | 10 | 7 | 5 | 3 | 2 |
j | - | 33 | 29 | 25 | 23 | 20 | |
Е | - | 20 | 16 | 10 | 8 | 5 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин грунтларининг ҳисобий қаршилиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Замин грунтларининг ҳисобий қаршилиги (R0)ни мазкур илованинг 1 — 10-жадвалларида келтирилган миқдоридан пойдевор ўлчамларини дастлабки миқдорларини аниқлашда фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR0 ва R¢0 қийматларининг қўлланилиш соҳаси қуйидагича белгиланган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу илованинг 1 — 3-жадваллари учун мазкур ШНҚнинг 99-бандида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур илованинг 4-жадвали учун ушбу ШНҚнинг 220-бандида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу илованинг 5-жадвали учун мазкур ШНҚнинг 297-бандида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмазкур илованинг 6 — 8-жадваллари учун ушбу ШНҚнинг 330-бандида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишушбу илованинг 9-жадвали учун 329-бандида ҳамда 10-жадвали учун 461-бандида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. е ва IL оралиқ миқдоридаги грунтлар учун ушбу илованинг 1 — 3, 7, 8-жадваллар, rd ва Sr 4- жадвалга, Sr 9-жадвалга ҳамда l ни оралиқ қийматларидаги 10-жадвалларга мувофиқ пойдеворлар учун R0 ва R¢0 қийматлари интерполяция йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Р0 миқдори 1 — 9-жадвалларга мувофиқ кенглиги b = 1 m ва жойлашиш чуқурлиги d = 2 m бўлган пойдеворларга нисбатан татбиқ этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМазкур ШНҚнинг 99, 220, 297, 330, 347 ва 461-бандларига кўра, R0 қийматидан пойдеворни дастлабки ўлчамларини аниқлаш учун фойдаланишда, замин грунтини ҳисобий қаршилиги (R, kPA)ни қуйидаги 1-формула орқали аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлгандаҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR = R0[1 + k1(b — b0)/ b0](d + d0)/2d0; (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd > 2 m бўлганда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb ва d — мос равишда лойиҳаланаётган пойдевор жойлашиш чуқурлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg'II — пойдевор таглигидан юқорида жойлашган грунт солиштирма оғирлигини ҳисобий қиймати, kN/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — коэффициент, чангсимон қумлардан ташқари йирик бўлакли ва қумли грунтлардан ташкил топган заминлар учун — k1 = 0,125, чангсимон қум, лойли қум, қумли лой ва лойлардан иборат заминлар учун — k1= 0,05 деб қабул қилиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk2 — коэффициент йирик бўлакли ва қумли грунтлардан ташкил топган заминлар учун — k2= 0,25, лойли қум ва қумли лойли заминлар учун k2= 0,2 ва лойли заминлар учун — k2 = 0,15 деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКенглиги 
бўлган ер тўлали бино ва иншоотлар учун ҳисобларда ишлатиладиган пойдеворнинг ташқи ва ички жойлашиш чуқурлиги қуйидагига тенг деб қабул қилиниши лозим:
бўлган ер тўлали бино ва иншоотлар учун ҳисобларда ишлатиладиган пойдеворнинг ташқи ва ички жойлашиш чуқурлиги қуйидагига тенг деб қабул қилиниши лозим:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd= d1+ 2 m,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1 — мазкур ШНҚнинг 8-формуласидан аниқланадиган пойдеворни келтирилган чуқурлиги. В > 20 m бўлганда d = d1тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик бўлакли грунтларни ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |
Йирик бўлакли грунтлар | R0, kPA қиймати |
Шағалли грунтлар: | |
Қумли | 600 |
Лойли қуйидаги оқувчанлик чегарасида: | |
IL £ 0,5 | 450 |
0,5 < IL £ 0,75 | 400 |
Қуйидаги тўлдиргичли йирик шағалли грунтлар: | |
Қумли | 500 |
Лойли қуйидаги оқувчанлик кўрсаткичида: | |
IL £ 0,5 | 400 |
0,5 < IL £ 0,75 | 350 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚумли грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | ||
Қумлар | Қумларнинг жойлашиш зичлигига кўра R0, kPA, қийматлари | |
зич | ўртача зичликда | |
Йирик | 600 | 500 |
Ўртача йирикликда | 500 | 400 |
Майда: | ||
намлиги кам | 400 | 300 |
намланган ва сувга тўйинган | 300 | 200 |
Чангсимон: | ||
намлиги кам | 300 | 250 |
Намланган | 200 | 150 |
сувга тўйинган | 150 | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойли (ўта чўкмайдиган) грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | |||
Лойли грунтлар | Ғоваклик коэффициенти е | Грунтларнинг оқувчанлик кўрсаткичидаги R0 kPA, қиймати | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Лойли қум | 0,5 | 300 | 200 |
0,7 | 250 | 150 | |
Қумли лой | 0,5 | 350 | 250 |
0,7 | 250 | 180 | |
1,0 | 200 | 100 | |
Лойлар | 0,5 | 600 | 400 |
0,6 | 500 | 300 | |
0,8 1,1 | 300 250 | 200 100 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛойли ўта чўкувчан грунтларни ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | ||||
Грунтлар | R0, kPA, қуйидаги грунтлар учун | |||
қуруқ ҳолатдаги табиий грунт зичлиги rd, t/m3 | қуруқ ҳолатдаги зичланган грунт зичлиги rd, t/m 3 | |||
1,35 | 1,55 | 1,60 | 1,70 | |
Лойли қум | 300 150 | 350 180 | 200 | 250 |
Қумли лой | 350 180 | 400 200 | 250 | 300 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Суратда намлик даражаси Sr£0,5 бўлган, ҳўлланмаган ўта чўкадиган грунтларга тегишли R0 қийматлари келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Маҳражда Sr³0,8 бўлган шундай грунтларга, шунингдек ҳўлланган ўта чўкадиган грунтларга тегишли R0 қийматлари келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТорфли қумларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал | |||
Ўртача зичликдаги қумлар | Грунтларнинг торфлилик даражасига Iom га кўра R0, kPA қиймати | ||
0,03 < Ir £ 0,1 | 0,1 < Ir £ 0,25 | 0,25 < Ir £ 0,40 | |
Майда қум: | |||
Намлиги кам | 250 | 180 | 90 |
150 | 100 | 70 | |
чангсимон: | |||
Намлиги кам | 200 | 120 | 80 |
Намлиги юқори | 100 | 80 | 50 |
Сувга тўйинган | 80 | 60 | 40 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Жадвалдаги R0 қиймати ўсимлик қолдиқларини парчаланиш даражаси Ddp £ 20 фоиз бўлган грунтларга тегишли. Ddp > 20 фоиз бўлганда R0 қиймати 0,8 коэффициент билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал йирик бўлакли грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал | ||||
Йирик бўлакли грунтлар | Дастлабки ҳосил қилувчи жинсларда R0, kPA, қиймати | |||
Магматик ва метаморфик | Цементланган чўкувчан | |||
Таркиби кварцли | кварцсиз | қумтош | Аргилдит ва алевролитлар | |
Палахса тошли | 900 | 700 | 800 | 600 |
Шағалли нурамаган | 800 | 600 | 600 | 500 |
Шағал-дресвяли кучсиз нураган | 600 | 500 | 500 | 400 |
Дресвяли кучли нураган | 500 | 400 | 400 | 300 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал қумларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-жадвал | ||
Қумлар | Ғоваклик коэффициенти е | R0, kPA |
Дресвяли намликка боғлиқ бўлмаган ҳолда | 0,5 | 600 |
0,7 | 450 | |
0,9 | 300 | |
Йирик ва ўртача йирикликда намликка боғлиқ бўлмаган ҳолда | 0,5 | 500 |
0,7 | 350 | |
0,9 | 250 | |
Чангсимон намлиги кам ва намланган | 0,5 | 550 |
0,7 | 400 | |
0.9 | 300 | |
1,1 | 200 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. R0 ни келтирилган қийматлари таркиби кварцли магматик тоғ жинслари ва цементланган чўкинди қумтошни нурашидан ҳосил бўлган элювиал қумларга тааллуқли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Сувга тўйинган чангсимон қумлар учун R0 ни қийматини 0,8 коэффициент билан ёки қиймати бўйича қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал лойли грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-жадвал | |||
Грунтлар | Ғовакли коэффициенти е | Оқувчанлик кўрсаткичи IL даги қиймати, R0 , kPA | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Лойли қум | 0,5 | 300 | 250 |
0,7 | 250 | 200 | |
Қумли лой | 0.5 | 30 | 250 |
0.7 | 250 | 180 | |
0.9 | 200 | 130 | |
1,1 | 150 | 100 | |
Лойлар | 0,6 | 500 | 300 |
0,8 | 300 | 200 | |
1,1 | 250 | 150 | |
1,25 | 200 | 100 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. R0 ни келтирилган қийматлари таркиби магматик тоғ жинсларининг нурашидан ҳосил бўлган таркиби кучсиз элювиал лойли грунтларга тегишли. Лойли аргилдит-алевролитли грунтлар учун R0 ни қийматини 0,8 коэффициент билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТўкма грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-жадвал | ||||
Тўкманинг хусусияти | R0 қийматлари, kPA | |||
Йирик, ўртача ва майда қумлар, шлаклар намлик даражаси Sr | Чангсимон қум, лойли қум, қумли лой, лой кул намлик даражаси Sr | |||
Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | |
Бир нормада режалаб зичлаб кўтарилган тўкмалар Грунтлар ва ишлаб-чиқариш чиқиндилари: | 250 | 200 | 180 | 150 |
зичланган | 250 | 200 | 180 | 150 |
зичланмаган Грунтлар ва ишлаб-чиқариш чиқиндилари уюми: | 180 | 150 | 120 | 100 |
зичланган | 150 | 120 | 120 | 100 |
зичланмаган | 120 | 100 | 100 | 80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ушбу жадвалдаги R0 қийматлари таркибида органик моддалар Ir £0,1 бўлган тўкма грунтларга тегишли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Яхши ўрнашмаган грунт ва ишлаб-чиқариш чиқиндилари учун R0 қийматлари 0,8 коэффициент билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲаво электр узатиш линиялари таянчларининг суғуриб ташланадиган пойдеворлари учун қайта кўмилган грунтларнинг ҳисобий қаршилиги R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-жадвал | ||||
Пойдеворнинг нисбий чуқурлиги l = d/b | R0нинг қиймати, kPA | |||
Қайта кўмилган грунтнинг оқувчанлик IL £0,5 ва зичлик (қуйида) кўрсаткичларида (t/m3) лойли грунтлар | Қайта кўмилган грунтнинг қуйидаги зичлигида ўртача йирикликдаги ва майда, намлиги кам ва нам қумлар, t/m3 | |||
1,55 | 1,70 | 1,55 | 1,70 | |
0,8 | 32 | 36 | 32 | 40 |
1,0 | 40 | 45 | 40 | 50 |
1,5 | 50 | 65 | 55 | 65 |
2,0 | 60 | 85 | 70 | 85 |
2,5 | - | 100 | - | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Оқувчанлик чегараси 0,5 < IL £ 0,75 бўлган лойлар ва қумли лойлар учун ва 0,5< IL £1,0 бўлган лойли қумлар учун R0 нинг қийматлари «лойли грунтлар» графаси бўйича мос равишда 0,85 ва 0,7 коэффициентлар киритиб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Чангсимон қумлар учун R0 қийматлари худди ўртача йирик ва майда қумлардаги каби 0,85 коэффициент билан қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишПойдевор заминини чўкишини чизиқли-деформацияланувчи қатлам усулида аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Пойдевор заминининг ўртача чўкишини 
, сm, чизиқли-деформацияланувчи қатлам кўринишидаги ҳисобий схемадан фойдаланиб (1-расм) қуйидаги 1-формуладан аниқланади:
, сm, чизиқли-деформацияланувчи қатлам кўринишидаги ҳисобий схемадан фойдаланиб (1-расм) қуйидаги 1-формуладан аниқланади:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр — пойдевор таглиги тубидаги ўртача босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — тўғри тўртбурчакли пойдеворни эни ёки юмалоқ пойдеворни диаметри;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkс ва kт — коэффициентлар, мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-жадваллардан қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишп — миқдори ушбу илованинг 2-формуласи орқали аниқланадиган ҳисобий қатлам қалинлиги Н чегарасида сиқилувчанлиги билан фарқланадиган қатламлар сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишki ва ki-1 — пойдеворнинг шаклига, тўғри тўртбурчак шаклли пойдеворнинг томонлари нисбатига, таглик ва i — қатлам тепаси жойлашган нисбий чуқурликка кўра 3-жадвалдан аниқланадиган коэффициентлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — грунт и-қатламининг деформация модули.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ушбу илованинг 4-формуласи чекланган юзада бир текис тарқалган юк тушадиган заминнинг ўртача чўкишини аниқлаш учун хизмат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Мазкур ШНҚнинг 1-формуласидан мазкур ШНҚнинг 93-банди келтирилган ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |
Қатламнинг нисбий қалинлиги z = 2Н/b | kс коэффициенти |
0 < z £ 0,5 | 1,5 |
0,5 < z £ 1 | 1,4 |
1 < z £ 2 | 1,3 |
2 < z £ 3 | 1,2 |
3 < z £ 5 | 1,1 |
z > 5 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | ||
Пойдевор кенглиги b, m, га тенг бўлгандаги коэффициенти | ||
b < 10 | 10 £ b £ 15 | b > 15 |
1 | 1,35 | 1,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | ||||||||
| Пойдевор учун k коэффициенти | |||||||
Юмалоқ | Томонларини нисбати h =l/b га тенг бўлган тўғри тўртбурчакли | Тасмасимон (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 |
0,4 | 0,090 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,104 |
0,8 | 0,179 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,208 |
1,2 | 0,266 | 0,299 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,311 |
1,6 | 0,348 | 0,380 | 0,394 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,412 |
2,0 | 0,411 | 0,446 | 0,472 | 0,482 | 0,486 | 0,486 | 0,486 | 0,511 |
2,4 | 0,461 | 0,499 | 0,538 | 0,556 | 0,565 | 0,567 | 0,567 | 0,605 |
2,8 | 0,501 | 0,542 | 0,592 | 0,618 | 0,635 | 0,640 | 0,640 | 0,687 |
3,2 | 0,532 | 0,577 | 0,637 | 0,671 | 0,696 | 0,707 | 0,709 | 0,763 |
3,6 | 0,558 | 0,606 | 0,676 | 0,717 | 0,750 | 0,768 | 0,772 | 0,831 |
4,0 | 0,579 | 0,630 | 0,708 | 0,756 | 0,796 | 0,820 | 0,830 | 0,892 |
4,4 | 0,596 | 0,650 | 0,735 | 0,789 | 0,837 | 0,867 | 0,883 | 0,949 |
4,8 | 0,611 | 0,668 | 0,759 | 0,819 | 0,873 | 0,908 | 0,932 | 1,001 |
5,2 | 0,634 | 0,683 | 0,780 | 0,844 | 0,904 | 0,948 | 0,977 | 1,050 |
5,6 | 0,635 | 0,697 | 0,798 | 0,867 | 0,933 | 0,1981 | 1,018 | 1,095 |
6,0 | 0,645 | 0,708 | 0,814 | 0,887 | 0,958 | 1,011 | 1,056 | 1,138 |
6,4 | 0,653 | 0,719 | 0,828 | 0,904 | 0,980 | 1,041 | 1,090 | 1,178 |
6,8 | 0,661 | 0,728 | 0,841 | 0,920 | 1,000 | 1,065 | 1,122 | 1,215 |
7,2 | 0,668 | 0,736 | 0,852 | 0,935 | 1,019 | 1,088 | 1,152 | 1,251 |
7,6 | 0,674 | 0,744 | 0,863 | 0,948 | 1,036 | 1,109 | 1,180 | 1,285 |
8,0 | 0,679 | 0,751 | 0,872 | 0,960 | 1,051 | 1,128 | 1,205 | 1,316 |
8,4 | 0,684 | 0,757 | 0,881 | 0,970 | 1,065 | 1,146 | 1,229 | 1,347 |
8,8 | 0,689 | 0,762 | 0,888 | 0,980 | 1,078 | 1,162 | 1,251 | 1,376 |
9,2 | 0,693 | 0,768 | 0,896 | 0,989 | 1,089 | 1,178 | 1,272 | 1,404 |
9,6 | 0,697 | 0,772 | 0,902 | 0,998 | 1,100 | 1,192 | 1,291 | 1,431 |
10,0 | 0,700 | 0,777 | 0,908 | 1,005 | 1,110 | 1,205 | 1,309 | 1,456 |
11,0 | 0,705 | 0,786 | 0,922 | 1,022 | 1,132 | 1,233 | 1,349 | 1,506 |
12,0 | 0,720 | 0,794 | 0,933 | 1,037 | 1,151 | 1,257 | 1,384 | 1,550 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. 
ни оралиқ қийматларида k коэффициенти қийматини интерполяция йўли билан аниқлаш керак.
ни оралиқ қийматларида k коэффициенти қийматини интерполяция йўли билан аниқлаш керак.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Чизиқли-деформацияланувчи қатламнинг қалинлиги Н, m қуйидаги 2-формуладан аниқланиши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН = (Н0 + yb)kp, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мос равишда лойли грунтлардан иборат заминлар учун 9 m ва 0,15 га тенг деб, қумли грунтларда эса 6 m ва 0,1 га тенг деб қабул қилиниши лозим;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkр — қуйидагига тенг деб қабул қилинадиган коэффициент: пойдеворнинг остидаги ўртача босим р = 150 kPA бўлганда, kр = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишр = 150 kPA бўлганда, kр = 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишоралиқ қийматларда эса интерполяция билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗамин лойли ва қумли грунтлардан иборат бўлса, Н, m нинг қиймати қуйидаги формуладан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишН = Нs + hcl/3, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНs — замин фақат қумли грунтдан иборат деб олиб, мазкур илованинг 2-формуласи бўйича ҳисобланган қатлам қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhcl — пойдевор таглигидан Нcl га тенг чуқурликкача чегарада лойли грунтлар қаламининг умумий қалинлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишНcl — асос фақат лойли грунтдан иборат деб олиб, ушбу илованинг 2-формуласи бўйича ҳисобланадиган Н нинг қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-расм. Чизиқли деформацияланадиган қатлам кўринишидаги заминнинг ҳисоблаш схемасидан фойдаланган ҳолда чўкишларни ҳисоблаш схемаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилаётган объектлар пойдевор заминларининг чегаравий деформацияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |||
Бино ва иншоот | Пойдевор заминларининг чегаравий деформацияси | ||
Чўкишнинг нисбий фарқи (Ds/L)u | Қийшайиш iu | Чўкишнинг нисбий фарқи (Ds/L)u | |
1. Тўлиқ каркасли бир қаватли ва кўп қаватли ишлаб-чиқариш ва жамоат бинолари: | |||
темир-бетонли | 0,002 | - | 10 |
темир-бетонли, темир-бетон камар ўрнатилган ёки яхлит ёпмали ҳамда пўлатдан яхлит конструкцияли бино ва темир-бетонли | 0,003 | 15 | |
темир-бетон камарли ёки яхлит ёпмали | 0,004 | - | 15 |
0,005 | - | 18 | |
2. Конструкцияларида нотекис чўкишдан зўриқишлар ҳосил бўлмайдиган бино ва иншоотлар | 0,006 | - | 20 |
3. Каркассиз кўп қаватли бино юк кўтарувчи девори қуйидагилардан иборат бўлган: | |||
йирик панелдан | 0,0016 | - | 12 |
йирик блоклардан ёки арматураланмаган терилган ғиштдан | 0,0020 | 12 | |
йирик блоклардан ёки арматураланмаган терилган ғиштдан, арматураланган, темир-бетон камарли ёки яхлит ёпмали ҳамда яхлит конструкцияли бино | 0,0024 | 18 | |
4. Темир-бетон конструкцияли элеватор иншоотлари: | |||
битта пойдевор плитасига жойлашган яхлит конструкцияли ишчи бино ёки ем-хашак омбори | - | 0,003 | 40 |
битта пойдевор плитасига жойлашган йиғма конструкцияли | - | 0,003 | 30 |
яхлит конструкцияли алоҳида жойлашган ем-хашак омбори | « | 0,004 | 40 |
битта пойдевор плитасига жойлашган йиғма конструкцияли | - | 0,004 | 30 |
5.Тутун қувурлари Н, m баландликда: | |||
Н £ 100 | - | 0,005 | 40 |
100 < Н £ 200 | - | 1/(2Н) | 30 |
200 < Н £ 300 | - | 1/(2Н) | 20 |
Н > 300 | - | 1/(2Н) | 10 |
6. Баландлиги 100 m гача бўлган қаттиқ (бикр) бино ва иншоот 4 ва 5 ҳолатда келтирилганлардан мустасно | - | 0,004 | 20 |
7. Антенна алоқа иншоотлари: | |||
ерга уланган мачта стволлари | - | 0,002 | 20 |
ерга уланган мачта стволлари, электрдан ҳимоя қилинган | - | 0,001 | 10 |
Радио минораси | 0,002 | - | - |
Қисқа тўлқинли радиостанция минораси | 0,0025 | - | |
Минора (алоҳида блоклар) | 0,001 | - | |
8. Ҳаводан ўтказиладиган электр узатиш линияси таянчлари: | |||
Оралиқдаги тўғри | 0,003 | - | - |
Анкерли ва анкерли-бурчакли, оралиқ бурчакли, охирги, очиқ тақсимлаш қурилмаси портали | 0,0025 | ||
Махсус ўтувчи | 0,002 | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Пойдевор заминини максимал чўкишини чегаравий қиймати 
табиий (сунъий) заминдаги алоҳида турган пойдеворга ёки алоҳида турган ростверкли (тасмасимон, устунли) қозиқ пойдеворга қурилаётган иншоотларга қўлланилади.
табиий (сунъий) заминдаги алоҳида турган пойдеворга ёки алоҳида турган ростверкли (тасмасимон, устунли) қозиқ пойдеворга қурилаётган иншоотларга қўлланилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Пойдевор заминини максимал чўкишини чегаравий қиймати 
табиий (сунъий) заминдаги алоҳида турган пойдеворга ёки алоҳида турган ростверкли (тасмасимон, устунли) қозиқ пойдеворга қурилаётган иншоотларга қўлланилади.
табиий (сунъий) заминдаги алоҳида турган пойдеворга ёки алоҳида турган ростверкли (тасмасимон, устунли) қозиқ пойдеворга қурилаётган иншоотларга қўлланилади.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Нисбий эгилишни (букилиш) чегаравий қиймати 3 ҳолатда келтирилган 0.5(As/L) тенг қилиб, нисбий қайрилиш эса 0,25(Ds/L)u тенг деб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Нисбий чўкиш фарқини аниқлашда (Ds/L) ушбу жадвалдаги ҳолатда L деб горизонтал юк йўналишидаги пойдеворлар блоки ўқлари орасидаги масофа, чўзулувчи таянчларда эса сиқилган пойдевор ва анкер ўқлари орасидаги масофа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Замин горизонтал (нишаблиги 0,1 дан катта бўлмаган) мустаҳкам қатламли грунтлардан ташкил топган бўлса, чўкишни максимал ва ўртача чегаравий қийматини 20 фоизга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Кўпчувчан грунтлардан ташкил топган заминни кўтарилишини чегаравий қийматини қуйидагича қабул қилишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформацияни ушбу иловада келтирилган тегишли чегаравий миқдорларида максимал ва ўртача кўтарилиш 25 фоиз миқдорида ҳамда чўкишни нисбий фарқи 50 фоиз миқдорида нисбий эгилиш 0,25(Ds/L)u миқдорида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Алоҳида турдаги иншоотларни лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланиш тажрибаларини умумлаштириш асосида пойдевор заминини деформациясини чегаравий миқдорини ушбу иловада келтирилган миқдордан фарқли қабул қилишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМавжуд бино ва иншоотларнинг техник ҳолати тоифаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |
Бино ва иншоот ҳолати тоифаси | Бино ва иншоот ҳолати хусусиятлари |
I — нормал | Фойдаланиш шартлари бўйича шаҳарсозлик номлари ва қоидалари, лойиҳа ҳужжатлари талаблари бажарилиши, таъмирлаш ишларини бажариш талаб этилмайди |
II — қониқарли | Материалларнинг ҳақиқий хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, I гуруҳ чегаравий ҳолатларига оид норматив талаблар бажарилиши лозимII гуруҳ чегаравий ҳолатларига тегишли талаблар бузилиши мумкин, бироқ нормал фойдаланиш шароитлари таъминланади.Конструкцияларни кучайтирмасдан, маҳаллий шикастланишларни бартараф этиш орқали жорий таъмирлаш ўтказиш лозим |
III — қониқарсиз | Норма талаблари бузилган бўлиб, бино ва иншоотнинг қулаш хавфи ва одамлар хавфсизлигига таҳдид мавжуд эмас. Шикастланган конструкцияларнинг юк кўтариш қобилиятини кучайтириш ва қайта тиклаш ишлари бажарилиши керак. |
IV — авария олди ёки авария ҳолатида | Мавжуд бузилишлар конструкцияни фойдаланишга яроқсизлигини, уларнинг қулаш хавфи ва конструкция жойлашган жойда одамларнинг бўлиши хавфлилигини кўрсатиш лозим |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Техник ҳолат тоифаси иншоот қурилиш конструкцияларини техник кузатиш натижаларига кўра, шунингдек жумладан пойдеворни,пойдевор тубидаги замин грунтларини тадқиқ қилиши ҳисобга олиб белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Реконструкция қилинаётган ёки янги қурилаётган иншоотлар таъсир доирасида жойлашган иншоотлар техник ҳолати тоифасини етарли асосланганда оширишга йўл қўйилади, бунда реконструкция ёки ҳимоя тадбирлари лойиҳасида (атрофни ўраб турган иншоотлар учун) пойдевор ва иншоотни ер усти қисмини, шунингдек уни бикрлигини ошириш билан боғлиқ бўлган, кучайтириш ишларини бажариш кўзда тутилган бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Бир қаватли ва кўп қаватли тарихий бинолар ёки юк кўтариш девори арматурасиз ғиштдан қурилган тарихий-маданий ёдгорликларни II-қониқарли тоифадан оширишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТарихий қурилишларга келтирилган конструктив схемадаги хизмат муддати 100 йилдан ортган бинолар киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Бино-иншоотларнинг техник кўрикдан ўтказиш натижаларидан фойдаланишга қуйидаги муддатларда йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехник ҳолати I — норматив ва II — қониқарли тоифасига кирувчи бино-иншоотлар учун техник кўрикдан ўтказилганидан кейин 3 йилгача;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехник ҳолати III — қониқарсиз ва IV — авария олди ёки авария ҳолатидаги тоифасига кирувчи бино-иншоотлар учун эса 1,5 йилгача.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРеконструкция қилинаётган бино ва иншоот пойдевори заминининг қўшимча деформациясини чегараси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИншоотлар | Биноларнинг техник ҳолатини тоифаси | Пойдевор заминини қўшимча деформация чегараси | |
Чўкишни нисбий фарқи (Ds/L)u | Максимал чўкиш | ||
1. Бир ва кўп қаватли каркассиз девори йирик панелли бинолар | I | 0,0020 | ,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Бир ва кўп қаватли каркассиз девори ғиштдан ёки арматураланган йирик блокли бинолар | I | 0,003 | 4,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
3. Бир ва кўп қаватли каркассиз девори ғиштли ёки арматураланган йирик блокли ёки темир-бетон камарли бинолар | I | 0,0035 | 5,0 |
II | 0,0018 | 4,0 | |
III | 0,0012 | 3,0 | |
4. Кўп ва бир қаватли юк кўтарувчи деворлари арматураланмаган ғиштли тарихий бинолар ёки тарихий-маданий ёдгорликлари | I | - | - |
II | 0,0009 | 1,5 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 
— табиий заминдаги реконструкция қилинаётган бино ва иншоот ёки қозиқли ростверк, шунингдек замин ва пойдеворни кучайтиришда, алоҳида турган пойдевор заминини қўшимча чўкишини максимал чегаравий миқдори.
— табиий заминдаги реконструкция қилинаётган бино ва иншоот ёки қозиқли ростверк, шунингдек замин ва пойдеворни кучайтиришда, алоҳида турган пойдевор заминини қўшимча чўкишини максимал чегаравий миқдори.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Реконструкция қилинаётган бино ва иншоот тубига узлуксиз яхлит темир-бетон пойдевор плитасини ётқизишда қўшимча чўкишини ўртача чегаравий миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. IV техник ҳолат тоифасидаги иншоотлар учун авариядан олдинги ёки авария ҳолатидаги пойдевор заминини қўшимча деформацияланишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Реконструкция қилинаётган бино ва иншоот пойдевори заминидаги мазкур ШНҚнинг 128-банди талаблари асосида аниқланган Нс сиқилувчан қатлам доирасида, деформация модули Е £ 1 MPa бўлган грунтлардан иборат бўлса ёки заминда мазкур ШНҚнинг 8-бобида келтирилган махсус грунтлар ётса, мазкур илованинг 1-жадвали қийматларидан фойдаланмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКелтирилган миқдорлар ўрнига ушбу зоналар учун хусусиятли бўлган ва шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида минтақавий жадвал қийматларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОрганик-минерал ва органик грунтларни физик-механик хоссалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Грунтларннинг 1 — 4-жадвалларда келтирилган хоссалари қийматларидан органик-минерал ва органик грунтлардан мазкур ШНҚнинг 285-бандига мувофиқ ташкил топган заминларни дастлабки баҳолаш учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОчиқ торфларни физик-механик хоссаларини ўртача миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | |||||||
Кўрсаткич | Парчаланиш даражаси Ddp, фоизда, кўрсаткичлар миқдори | ||||||
юқориги | пастки | ||||||
5-20 | 21-30 | 31-40 | >40 | 5-25 | 26-40 | >40 | |
Тўлиқ сувга тўйинган ҳолатдаги намлик, wsat бирлик миқдорида | 14,5 | 12,5 | 11,8 | 10,0 | 11,5 | 7,5 | 5,8 |
Торф заррачаларини зичлиги rs, g/cm3 | 1,62 | 1,56 | 1,49 | 1,40 | 1,58 | 1,51 | 1,5 |
Тўлиқ намлик сиғимидаги деформация модули Е, MPa | 0,11 | 0,15 | 0,23 | 0,25 | 0,15 | 0,24 | 0,31 |
Ён сиқилиш босими коэффициенти x | 0,12 | 0,19 | 0,28 | 0,35 | 0,22 | 0,43 | 0,50 |
Консолидация коэффициенти сv, m2/йил | 10 | 5 | 2 | 1 | 5 | 2 | 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКўмилган торфни физик-механик хоссаларини ўртача миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |||
Кўрсаткич | Парчаланиш даражаси Ddp, фоиз да, кўрсаткичлар миқдори | ||
20-30 | 31-40 | 41-60 | |
Грунтни зичлиги грунта r, g/cm3 | 1,0 | 1,05 | 1,2 |
Грунт заррачаларини зичлиги rs, g/cm3 | 1,5 | 1,60 | 1,80 |
Табиий намлиги w, бирлик миқдорида | 3,0 | 2,2 | 1,7 |
Ғоваклик коэффициенти е | 5,5 | 4,0 | 3,0 |
Ички ишқаланиш бурчаги j, gon. | 22 | 12 | 10 |
Солиштирма боғланиш кучи с, kPA | 20 | 25 | 30 |
Деформациия модули Е, MPa | 1,1 | 2,0 | 3,0 |
Ён босим коэффициенти x | 0,24 | 0,28 | 0,32 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧўкиндиларни деформация моделини ўртача қиймати
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | ||
Чўкинди | Ғоваклик коэффициенти е | Деформациия модули Е, MPa |
Лойли қумли | 0,8 | 5,1 |
1,2 | 3,3 | |
Қумли лойли | 0,9 | 2,0 |
1,6 | 1,2 | |
Лойли | 1,2 | 1,6 |
2,0 | 0,8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЧириндиларни физик-механик хусусиятлари миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | |||||||||
Жойлашган тури | Чириндини турлари | Моддалар таркиби | намлиги w, бирлик миқдорида | грунт заррачаларини зичлиги rs, g/cm3 | ғоваклик коэффициенти е | деформациия модули Е, MPa (р=0,05 MPa) бўлганда | айланма қирқишга қаршилиги т , kPa | ||
органик Ir, фоизда | карбонатли CaCO3, фоизда | ||||||||
Табиий ҳолатдаги зич бўлмаган | Кўлдаги сув тагида | Минералли | 10-30 | 30 | 1,5-4,5 | 2,0-2,5 | 5-12 | 0,25-0,6 | 4-6 |
Ўртача минералли | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 9-12 | 0,1-0,3 | 2-4 | ||
кучсиз минералли | >50 | 30 | 6-20 | 1,4-1,8 | 12-25 | 0,03-0,1 | <2 | ||
Ботқоқликдаги торф тагида | Минералли | 10-30 | 30 | 1,2-3,7 | 2,0-2,5 | 4-12 | 0,4-0,8 | 12-13 | |
Ўртача минералли | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 8-12 | 0,25-0,5 | 7-12 | ||
кучсизминералли | 50-80 | 10-30 | 6-12 | 1,4-1,8 | 12-20 | 0,1-0,25 | 12-13 | ||
Табиий ҳолатда зичланган (кўл-ботқоқликдаги минерал чўкинди тубидаги) | Минералли | 10-30 | 30 | 0,5-1,8 | 2,0-2,5 | 1,4-3 | 0,7-2 | 15-25 | |
Ўртача минералли | 30-50 | 30 | 1,5-2,5 | 1,8-2,0 | 3-5 | 0,4-1 | 10-20 | ||
Кучсиз минералли | >50 | 30 | 1,5-3,0 | 1,4-1,8 | 4-6 | 0,3-0,5 | 2-15 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭлювиал грунтларни физик-механик хоссалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур ШНҚнинг 1 — 3-жадвалида келтирилган грунтларнинг хусусиятларини миқдоридан, ушбу грунтлардан ташкил топган заминни дастлабки баҳолаш учун мазкур ШНҚнинг 322 ва 326-бандларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМагматик тоғ жинсли элювил қоя грунтларни физик хоссалари ва сувга тўйинган ҳолатдаги бир ўқ бўйича сиқилишга мустаҳкамлик чегараси Rc ни ўртача қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||||
Қоя тошли грунтларни нураш даражаси бўйича турлари | Магматик тоғ жинсли элювил қоя грунтларни хоссалари | |||
Зичлиги r, g/cm3 | Ғоваклик коэффициенти е | Rc, MPa | Сувда юмшаш даражаси | |
Кучсиз нураган | 2,7 ортиқ | 0,1 камроқ | 5 дан кўпроқ | Юмшамайдиган |
Нураган | 2,5 < r £ 2,7 | 0,1 £ е £ 0,2 | 5 £ Rc £ 15 | кам юмшайдиган |
Кучли нураган | 2,2 < r £ 2,5 | 0,2 дан ортиқ | 5 дан камроқ | юмшайдиган |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЦементланган чўкинди жинсли элювиал қоя грунтларни сувга тўйинган ҳолатдаги бир ўқ бўйича сиқилишга мустаҳкамлигини чегаравий миқдори Rc
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |||
Нураш даражаси Кwr | Чўкинди жинсли элювиал қоя грунтлар учун Rc, MPa, миқдори | ||
Аргилдитлар ва алевролитлар | Цементи кўпроқ қумтош | ||
лойли | карбонатли | ||
1 > Кwr ³ 0,95 | 12-20 | 30-50 | 50-95 |
0,95 > Кwr ³ 0,9 | 8-12 | 15-30 | 30-50 |
0,9 > Кwr ³ 0,85 | 5-8 | 7,5-15 | 10-30 |
0,85 > Кwr ³ 0,8 | 2,5-5,0 | 5,0-7,5 | 5-10 |
Кwr < 0,8 | 2,5 дан кам | 5дан кам | 5 дан кам |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЙирик бўлакли элювиал грунтларни ҳар хил турида деформация модули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | ||||
Йирик бўлакли грунтлар турлари | Бошланғич ҳосил бўлувчи жинсларда деформация модули Е, MPa, ни миқдори | |||
Магматик ва метаморфик | Чўкувчан цементланган | |||
таркибида кварцли | кварцсиз | қумтош | Аргилдит ва алевролитлар | |
Палахса тошли | Кам эмас 60 | Кам эмас 50 | Кам эмас 50 | Кам эмас 40 |
Нураган шағалли | 40-60 | 35-50 | 40-50 | 35-40 |
Шағалли-кучсиз нураган дресвали | 30-40 | 25-35 | 30-40 | 20-35 |
Кучли нураган дресвали | 30 дан кам | 25 дан кам | 30 дан кам | 20 дан кам |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилган ёки реконструкция қилинган бино ва иншоотлар таъсир ҳудудида жойлашган, атрофни ўраб турган бино ва иншоот пойдевори заминини қўшимча чўкишини чегаравий миқдори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБино ва иншоот | Бино техник ҳолати тоифаси | Пойдевор заминини қўшимча чўкишини чегаравий миқдорлари | |
Чўкишни нисбий фарқи (Ds/L)u | Максимал чўкиш | ||
1. Бир қаватли ва икки қаватли тўлиқ темир-бетон каркасли фуқаро ва ишлаб чиқариш бинолари | I | 0,0020 | 5,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Кўп қаватли каркассиз юк кўтариш девори йирик панелли бинолар | I | 0,0016 | 4,0 |
II | 0,0008 | 3,0 | |
III | 0,0005 | 2,0 | |
3. Кўп қаватли каркассиз юк кўтариш девори йирик блокли ёки арматурасиз ғиштли бинолар | I | 0,0020 | 4,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
4. Кўп қаватли каркассиз юк кўтариш девори ғиштли ёки бетон блокли арматурадан ёки темир-бетондан камарли бинолар | I | 0,0024 | 5,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0.0010 | 2,0 | |
5. Кўп ва бир қаватли юк кўтарувчи деворлари арматураланмаган ғиштли тарихий бинолар, тарихий-маданий ёдгорликлари | I | - | - |
II | 0,0006 | 1,0 | |
III | 0,0004 | 0,5 | |
6. Баланд бикр (қаттиқ) иншоотлар ва қувурлар | I | 0,004 | 5,0 |
II | 0,002 | 3 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. IV техник ҳолат тоифасидаги иншоотлар учун авария олди ёки авария пойдевор заминини қўшимча деформацияланишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Реконструкция қилинаётган бино ва иншоот пойдевори заминидаги, мазкур ШНҚнинг 128-бандига асосан аниқланган Нс сиқилувчан қатлам доирасида деформация модули Е £ 7 MPa бўлган грунтлардан иборат бўлса ёки заминда 8-бобида келтирилган махсус грунтлар ётса, ушбу жадвалдан қийматларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГеотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Мазкур илованинг 1 — 6-жадвалларида «+» ишораси билан геотехник кузатувда қайд этилиши керак бўлган кузатув параметрлари, «-» ишораси билан эса геотехник кузатувда қайд этилиши талаб этилмайдиган кузатув параметрлари белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотда махсус техник шарт асосида геотехник кузатув ишларини олиб боришда, шунингдек илмий-техник йўналишда мазкур ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ қўшимча равишда ушбу илованинг 1 — 4-жадвалларда келтирилмаган назорат параметрларини ҳам қайд этишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотда махсус топшириқ асосида геотехник кузатув ишларини олиб боришда, шунингдек илмий-техник йўналишда мазкур ШНҚнинг 21-бандига мувофиқ қўшимча равишда ушбу илованинг 5-жадвалида келтирилмаган кузатув параметрларини (пойдевор таглиги оғиш бурчагининг қўшимча фарқи) ҳам қайд этишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни (атрофдаги бино ва иншоотлар грунт массивини ҳисобга олмаган ҳолда), пойдеворни ва янги қурилаётган бино ва иншоот конструкциясини геотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||||
Назорат қилинаётган параметрлари | III ва IV хавф-хатар тоифасидаги янги қурилаётган иншоотни қуйидаги баландликларида Н, m | |||
Н < 15 | 75 £ Н < 150 | Н > 150 | ||
Муҳандислик-геологик шароитни мураккаблик тоифаси | ||||
III | I — II | III | I — III | |
1. Пойдевор чўкиши ва чўкишларни нисбий фарқи | + | + | + | + |
2. Қийшайиш | + | + | + | + |
3. Пойдевор таглиги тубидаги кучланиш | - | +1 | +1 | +2 |
4. Замин грунтини қатламлаб чўкиши | - | - | +1 | + |
5. Қозиқ қадами тубидаги заминдаги ва қозиқ танасидаги кучланиш | - | - | +3 | + |
6. Ер ости қисми конструкциясидаги (пойдеворлар, устунлар ва ёпмалар) кучланиш | - | - | - | + |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Плита ва плита-қозиқли пойдеворлар учун иншоот баландлиги 100 m дан юқори бўлганда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Плита ва плита-қозиқли пойдеворлар учун бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Иншоот баландлиги 100 m дан юқори бўлганда бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ушбу илованинг 1-жадвалидаги 1-ҳолатда пойдеворларга котлованни қуйма ёки йиғма-қуйма темир-бетондан тайёрланган («грунт қаридаги девор» технологияси, бурғилаб қоқиб киргизиладиган қозиқлар) юк кўтарувчи ва ўровчи конструкцияларини ҳам киритиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. III ва IV хавф-хатар тоифасидаги иншоотларнинг баландлиги Н < 75 m ва муҳандислик-геологик шароити I-II мураккаблик тоифасида бўлганда махсус техник шарт асосида геотехник кузатув олиб боришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗаминни (атрофдаги иншоотларнинг грунт массивини ҳисобга олмаган ҳолда), пойдеворни ва реконструкция қилинаётган иншоот конструкциясини геотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |||
Назорат қилинаётган параметрлари | Реконструкция қилинаётган иншоот | ||
Хавф-хатар тоифасидаги | Ноёб, тарихий бинолар, тарихий-маданий ёдгорликлари | ||
II | I | ||
1. Пойдеворнинг қўшимча чўкиш ва қўшимча чўкишнинг нисбий фарқи | + | + | + |
2. Қўшимча қийшайиш | + | + | + |
3. Пойдевор таглиги тубидаги кучланиш | - | - | + |
4. Замин грунтини қатламлаб чўкиши | - | - | +1 |
5. Қозиқ қадами тубидаги заминдаги ва қозиқ танасидаги кучланиш | - | - | +2 |
6. Ер ости қисми конструкциясидаги (пойдеворлар, устунлар ва ёпмалар) кучланиш | - | - | +1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Бино ва иншоот баландлиги 75 m дан юқори бўлганда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Пойдеворни кучайтирувчи қозиқлар учун бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ушбу илованинг 2-жадвалдаги 1-ҳолатда пойдеворларга котлованни қуйма ёки йиғма-қуйма темир-бетондан тайёрланган («грунт қаридаги девор» технологияси, бурғилаб қоқиб киргизиладиган қозиқлар) юк кўтарувчи ва ўровчи конструкцияларини ҳам киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоот котловани ўровчи конструкциясини геотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-жадвал | |||||
Назорат қилинаётган параметрлари | Котлован чуқурлиги Нк, m бўлганда | ||||
5 £ Нк < 10 | 10 £ Нк < 15 | Нк ³ 15 | |||
Муҳандислик-геологик шароитни мураккаблик даражаси | |||||
II | III | I-III | III | I-III | |
1. Ўровчи дамба устки қисмини горизонтал кўчиши | + | + | + | + | + |
2. Ўровчи дамбани баландлиги бўйича горизонтал кўчиши | + | + | + | + | + |
3. Пўлат тиргакдаги кучланиш | - | - | +1 | +1 | + |
4. Анкер қурилма тортқичидаги кучланиш | - | - | - | + | + |
5. Ўровчи конструкция арматураси ва бетонидаги кучланиш | - | - | - | - | +2 |
6. Ёпма ҳимоясида котлованни қазишда ёпма арматураси ва бетонидаги кучланиш | - | - | - | - | +2 |
7. Ўровчи конструкция ташқарисида грунтни музлаш чуқурлиги ва ҳарорати | +3 | +3 | +3 | +3 | +3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Тиргакнинг умумий узунлиги 25 m дан катта бўлганда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Котлован чуқурлиги 20 m дан катта бўлганда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ўровчи конструкция ташқарисида кўпчувчи грунтлар мавжуд бўлганда ва ишларни қиш даврида бажарганда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV хавф-хатар тоифасидаги янги қурилаётган ёки реконструкция қилинаётган бино ва иншоотни ўраб турган грунт массивини геотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-жадвал | |||||
Назорат қилинаётган параметрлари | Котлован чуқурлиги Нк, m | ||||
5 £ Нк < 10 | 10 £ Нк < 15 | Нк ³ 15 | |||
Муҳандислик-геологик шароитни мураккаблик даражаси | |||||
II | III | I-II | III | I-III | |
1. Юзадаги грунт маркасини вертикал кўчиши | + | + | + | + | + |
2. Юзадаги грунт маркасини горизонтал кўчиши | - | + | + | + | + |
3. Ер ости сувлари сатҳи | - | +1 | +1 | + | + |
4. Грунт массивини чуқурлиги бўйича вертикал кўчиши | - | - | - | +2 | +2 |
5. Грунт массивини чуқурлиги бўйича горизонтал кўчиши | - | - | - | +2 | +2 |
6. Ер ости сувлари ҳарорати ва кимёвий таркиби | +2 | +2 | +2 | +2 | +2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ер ости сувларининг прогноз қилинаётган сув сатҳи котлован тубидан юқорида жойлашганда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Махсус техник шарт асосида бажарилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилган (реконструкция қилинаётган) бино ва иншоотлар ёки ер ости муҳандислик коммуникацияларининг таъсир доирасида жойлашган қурилишни ўраб турувчи (ер ости муҳандислик коммуникацияларини ҳисобга олмаган ҳолда) иншоотларни геотехник кузатувда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-жадвал | |||
Назорат қилинадиган параметрлари | Котлован чуқурлиги Нк, m да | ||
Нк < 10 | Нк ³ 10 | ||
Муҳандислик-геологик шароитни мураккаблик даражаси | |||
I-II | III | ||
1. Пойдеворни қўшимча чўкиши ва уларнинг нисбий фарқи | + | + | + |
2. Конструкция деформацияланиши, шу жумладан дарзни очилиш кенглиги ва ҳосил бўлиш чуқурлиги | + | + | + |
3. Қўшимча қийшайиш | - | +1 | + |
4. Конструкция ва пойдеворни горизонтал кўчиши | - | - | + |
5. Динамик ва тебранма таъсирни ўлчаш | +2 | +2 | +2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Атрофдаги биноларнинг баландлиги 75 m дан ортиқ бўлганда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Махсус техник шарт асосида бажарилишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Геотехник кузатув жараёнида иншоотларнинг конструкциясини бузилишини аниқлаш учун атрофдаги биноларнинг даврий равишда кўз билан кузатиш ишларини ўтказиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЯнги қурилган бино ва иншоот ёки ер ости муҳандислик коммуникациялар таъсир доирасида жойлашган ер ости муҳандислик коммуникацияларини геотехник кузатувларини бажаришда назорат қилинадиган параметрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-жадвал | |||
Назорат қилинадиган параметрлари | Котлован чуқурлиги Нк, m | ||
Нк < 10 | Нк ³ 10 | ||
Муҳандислик-геологик шароитни мураккаблик даражаси | |||
III | |||
1. Люк, қудуқ ва бошқа юзага чиқиб турган конструкциялар қопқоқларини қўшимча чўкиши | + | + | + |
2. Ўтказувчи ва ярим ўтказувчи коллектор конструкцияси қопламаси қўшимча чўкиши | - | + | + |
3. Люк, қудуқ ва бошқа юзага чиқиб турган конструкциялар қопқоқларини горизонтал кўчиши | - | + | + |
4. Ўтказувчи ва ярим ўтказувчи коллектор конструкцияси қопламаси деформацияси | - | +1 | + |
5. Ўтказувчи ва ярим ўтказувчи коллектор конструкцияси қопламаси горизонтал кўчиши | - | - | + |
6. Динамик ва тебранма таъсирни ўлчаш | +1 | +1 | +1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Махсус техник шарт асосида бажаришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ер ости муҳандислик коммуникацияларининг геотехник мониторинги жараёнида муҳандислик коммуникациялари йўналиши бўйлаб ер юзасининг ҳолатини ҳамда ўтиш ва ярим ўтиш коллекторларининг қоплама конструкцияларини кўз билан (визуал) кузатиш ишлари олиб борилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёсс ва лёссимон грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари жадваллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Асосий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Лёссимон грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформация хусусиятларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари қуйидаги мақсадлар учун мўлжалланган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбино ва иншоотларнинг чегаравий ҳолатлари бўйича дастлабки ҳисоблашлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI ва II синфга мансуб бино ва иншоотларнинг заминлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳаво электр тармоғи ва алоқа линиялари таянчларининг заминларини, уларнинг қайси синф тоифасига мансублигидан қатъий назар, узил-кесил ҳисоблашларини амалга ошириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Кўрсаткичларни танлаш тартибини аниқлаш белгилари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Лёссимон грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформациявий хусусиятларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини танлаш тартиби уларнинг турлари, келиб чиқиши, ёши ва зичлиги ҳамда намлигига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Лёссимон грунтларнинг келиб чиқиши ва ёшига тааллуқлилигини белгилашда, уларга тегишли номлар уларнинг келиб чиқиши ва ундан кейинги вақт давомида ўзгариш шароитларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилинганлигини эътиборга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформациявий хусусиятларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида кенг тарқалган қуйидаги генезис ва ёшдаги лёссимон грунтлар учун келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишўрта тўртламчи давр пролювиал ётқизиқлари — пQ2 — тоғолди ва қадимги террасаларда муваққат (вақтинчалик) оқимлар ёрдамида ётқизилган ётқизиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори тўртламчи давр пролювиал-аллювиал ётқизиклари — паQ3 — муваққат (вақтинчалик) оқимлар ва қисман дарё оқимлари ёрдамида ётқизилган ётқизиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳозирги замон даври аллювиал ётқизиқлари — αQ4 — дарё оқимлари ёрдамида ётқизилган ётқизиқлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишажратилмаган юқори тўртламчи ва ҳозирги замон даврлари аллювиал ётқизиқлари — аQ3-4 — дарё окқимлари ёрдамида ётқизилган ётқизиқлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Лёссимон грунтларнинг турлари қайишқоқлик сонига (Ir, фоиз) боғлиқ равишда ГОСТ 25100-2020 асосан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу таснифнома бўйича лёссимон грунтлар қуйидаги турларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишлойли қум (супес)лар - Iп; ≤ 7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқумли лой (суглинок)лар - Iп; ≤ 7-17;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишгиллар — Iп; > 17.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚайишқоқлик сони ГОСТ 5180-2015 талабларига кўра грунт намлигининг оқиш чегарасидан (ωЛ, фоиз) ёйиш чегарасини (ωп, фоиз) айириш орқали аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп = ωЛ — ωп.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Лёссимон грунтларнинг зичлиги уларнинг умумий ғоваклиги (не, %) бўйича намлиги эса Ср, ўлчамсиз бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишУмумий ғоваклик ва намлик даражаси қуйидаги формулалар ёрдамида аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr= W‧ρс /э‧ρw;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишбу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρд — қуруқ ҳолатдаги грунт зичлиги, kg/cm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρс — грунт заррачаларининг зичлиги, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — грунтнинг табиий намлиги, ўлчамсиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олише — ғоваклик коэффициенти, ўлчамсиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρw — сувнинг зичлиги, ρw ≈1g/cm3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚуруқ грунт зичлиги, грунт зарралари зичлиги ва грунтнинг табиий намлиги ГОСТ 5180-2015 талабларига мувофиқ аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Лёссимон грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини аниқлаш тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ўзбекистон Республикадаги лёссимон грунтларнинг меъёрий ва ҳисобий кўрсаткичлари сифатида қуйидагилар қабул қилинган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишички ишқаланиш бурчаги (φ) — меъёрий ва ҳисобий миқдорлари, gon.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишсолиштирма илашиш (С) — меъёрий ва ҳисобий миқдорлари, kPA;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишумумий деформация модули (Е), MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишдеформация модулнинг ўзгарувчанлик даражаси α (α = Этаб/Есув ) — меъёрий миқдорлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,1, 0,2, 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлик (εсл) — норматив миқдорлари, ўлчамсиз;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчўкувчанликнинг бошланғич босими (Рпр) — норматив миқдорлар, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Лёссимон грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформациявий хусусиятларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари ҳар бир муҳандис геологик элемент учун танлаб олинади ва белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Муҳандис-геологик элементлар мазкур ШНҚда қабул қилинган аниқлаш белгилари тизимлари асосида ва ГОСТ 20522-2012 талабларига мувофиқ ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМуҳандислик геологиясида лёссимон грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини танлаш ва белгилаш учун, уларга ажратилган махсус белгиларнинг хусусий миқдорларини умумлаштириш орқали олинган меъёрий кўрсаткичлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг миқдорий жиҳатдан тафсифланувчи аниқлаш белгилари турли (турдош бўлмаган) ҳолларда, уларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини танлаш ва белгилаш аниқлаш белгиларининг хусусий миқдорлари асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ер ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган лёссимон грунтларнинг норматив ва ҳисобий кўрсаткичларини танлаш ва белгилаш керак бўлган ҳолларда, грунтларнинг умумий ғоваклиги (н0) ва уларни бурғқудуқлардан грунт-намуна олгич (грунтонос)лар ёрдамида олиш жараёнида содир бўладиган тизимли ўзгаришлар ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу аниқлик грунтларнинг зичлиги миқдорига 1-жадвалда келтирилган тузатишлар (Δн0) ёрдамида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-жадвал | ||
Монолитлар олинадиган чуқурлик, m | Iп, фоиз | + Δн0 |
≤ 5,0 | ≤7,0 7,1-17,0 >17,0 | 4,0 3,4 3,0 |
5,1 — 10,0 | <7,0 7,1-17,0 >17,0 | 3,0 3,0 2,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ер ости сувлари сатҳидан пастда жойлашган лёссимон грунтларнинг меъёрий ва ҳисобий кўрсаткичларини танлаш ва белгилаш керак бўлган ҳолларда, лёссимон грунтларнинг мустаҳкамлик ва деформациявий хусусиятлари (φ, С, Е)га 2-жадвалда келтирилган тузатишлар ёрдамида аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | ||||
Монолитлар олинадиган чуқурлик, m | Iп, фоиз | φ | С | Е |
Тузатишлар коэффициентларининг норматив миқдорлари | ||||
≤5,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,94 0,95 | 0,57 0,65 0,77 | 0,80 0,82 0,84 |
5,1-10,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,95 0,95 | 0,58 0,59 0,60 | 0,85 0,85 0,86 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Қуруқ, сувга тўйинмаган, қалинлиги 15 m дан ортиқ бўлган лёссимон грунтларнинг чўкувчанлигини баҳолаш, уларнинг грунт шароитига мувофиқ қайси турга киришини аниқлаш мақсадида қўшимча лаборатория аниқлашлари натижалари бўйича амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБунинг учун бу грунтларнинг 5 m дан ортиқ чуқурликдан ер ости сувлари сатҳигача, ёки чўкувчан бўлмаган қатлам тўшамасининг томигача бўлган оралиқдан монолитлар олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишБу монолитлар ёрдамида лаборатория шароитида грунтларнинг нисбий чўкувчанлиги аниқланиши керак. Бунда, монолитлар ҳар 2 m дан ошмайдиган оралиқлардан олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг лёссимон грунтлар хусусиятларининг норматив ва ҳисобий кўрсаткичлари жадваллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТОШКЕНТОЛДИ — МИРЗАЧЎЛ ТУМАНИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon. | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 24 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 5 | 5 | |||
CИИ | 18 | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||
Cи | 13 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 1 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon. | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 35 | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 10 | 8 | 8 | |||
CИИ | 22 | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 5 | 4 | 4 | ||||
Cи | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon. | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | ||||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | ||||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | ||||||
CҲ | kPa | 45 | 39 | 34 | 29 | 25 | 22 | 16 | |||||
CИИ | 30 | 26 | 22 | 18 | 15 | 13 | 8 | ||||||
Cи | 20 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 4 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пαQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, % | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon. | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φИИ | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CҲ | kPa | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | 8 | 7 | |||
CИИ | 13 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 5 | 5 | 4 | ||||
Cи | 10 | 7 | 6 | 05 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||
CИИ | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Cи | 14 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 45 | 38 | 32 | 27 | 24 | 21 | 18 | 16 | ||||
CИИ | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | |||||
Cи | 23 | 18 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, αQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φИИ | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 24 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CИИ | 18 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Cи | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
CҲ | kPa | 30 | 26 | 22 | 19 | 17 | 15 | 13 | 11 | ||||
CИИ | 22 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | |||||
Cи | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | |||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 14 | 35 | 31 | 27 | 23 | 19 | 16 | 13 | ||||
CИИ | 32 | 27 | 23 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | |||||
Cи | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 6 | 4 | 3 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,6 | 2,8 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,6 | 1,6 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 152,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,7 | 3,0 | 3,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | ||||
α | — | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп Қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пQ2, Iп = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | |||
εсл2 | 0,09 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,051 | 0,065 | |||||
εсл3 | 0,015 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | |||||
Псл | МРа | 0,22 | 0,12 | 0,08 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | ||||
εсл3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,052 | ||||
Псл | МРа | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | |||
0.61 — 0.80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εсл3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | |||||
Псл | МРа | <0,30 | <0,30 | <0,30 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пQ2, Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | |||
εсл2 | 0,010 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | 0,031 | |||||
εсл3 | 0,015 | 0,021 | 0,028 | 0,036 | 0,045 | 0,054 | 0,064 | 0,075 | |||||
Псл | МРа | 0,20 | 0,10 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | ||||
εсл3 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | |||
0.61 — 0.80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, пQ2, Iп = >17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | |||||
εсл2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | |||||||
εсл3 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,050 | |||||||
Псл | МРа | 0,26 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | 0,034 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, апQ3, Iп = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,034 | ||||
εсл2 | 0,012 | 0,016 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | ||||||
εсл3 | 0,018 | 0,025 | 0,032 | 0,039 | 0,046 | 0,055 | 0,065 | 0,075 | ||||||
Псл | МРа | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | |||||
εсл3 | 0,007 | 0,011 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | |||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004. | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | ||||
εсл2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,22 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,09 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл райони, апQ3 Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | ||||
εсл2 | 0,009 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | ||||||
εсл3 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,057 | 0,068 | ||||||
Псл | МРа | 0,22 | 0,15 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,039 | 0,024 | |||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,0! 9 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | |||||
εсл3 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,038 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,043 | 0,053 | |||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,27 | 0,35 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, апQ3, Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,023 | 0,032 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,033 | |||||
εсл2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||||
εсл3 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | |||||
εсл2 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||||
εсл3 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл райони, аQ4 Iп =1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | |||||
εсл2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
εсл3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | |||||||
Псл | МРа | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, аQ4 Iп =7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||
εсл2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||||||
εсл3 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | |||||||
Псл | МРа | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | .0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТошкентолди-Мирзачўл тумани, аQ4, Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | ||||
εсл2 | 0,005. | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФАРҒОНА ВОДИЙСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φИИ | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φИ | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CИИ | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Cи | 10 | 4 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 29 | 24 | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CИИ | 19 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 7 | 6 | 5 | ||||
Cи | 13 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 38 | 33 | 28 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | ||||
CИИ | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Cи | 21 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CҲ | kPa | 18 | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 7 | 6 | |||
CИИ | 13 | 10 | 8 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Cи | 9 | 7 | 5 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 26 | 22 | 19 | 12 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | |||
CИИ | 21 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Cи | 15 | 11 | 9 | 4 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 35 | 30 | 27 | 18 | 20 | 18 | 16 | 14 | ||||
CИИ | 26 | 22 | 18 | 10 | 13 | 10 | 8 | 7 | |||||
Cи | 20 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 21 | 18 | 15 | 133 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CИИ | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Cи | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 12 | 11 | ||||
CИИ | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Cи | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 18 | 16 | ||||
CИИ | 30 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | |||||
Cи | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn қайишқоқлик сони | Sr Намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Фарғона водийси, пQ2 Лёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 1,4 | 2,6 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn қайишқоқлик сони | Sr Намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn қайишқоқлик сони | Sr Намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,1 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,4 | 2,5 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, пQ2 In = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,011 | 0,05 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,050 | ||||
εсл2 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | 0,065 | ||||||
εсл3 | 0,027 | 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | 0,060 | 0,068 | 0,078 | ||||||
Псл | МРа | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||
εсл2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | |||||
εсл3 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 00,54 | 0,064 | |||||
Псл | МРа | 0,26 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,019 | 0,024 | 0,031 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,0015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, пQ2 In = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
εсл2 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,051 | 0,061 | 0,075 | ||||||
εсл3 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,085 | ||||||
Псл | МРа | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,018 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||
εсл2 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,029 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | |||||
εсл3 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | 0,042 | 0,042 | 0,049 | 0,058 | |||||
Псл | МРа | 0,20 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,13 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, пQ2 In >17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εсл2 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | |||||||
εсл3 | 0,013 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,053 | |||||||
Псл | МРа | 0,24 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
Псл | МРа | — | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,35 | 0,09. | 0,98 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003' | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, апQ3 In = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 9,023 | 0,027 | 0,032 | 0.038 | ||||
εсл2 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | ||||||
εсл3 | 0,022 | 0,030 | 0,036 | 0,044 | 0,952 | 0,061 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Псл | МРа | 0,13 | 0,09 | 0,007 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,02! | 0,027 | |||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | |||||
εсл3 | 0,010 | 0,14 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,040 | 0,048 | 0,058 | |||||
Псл | МРа | 0,30 | 0,24 | 9,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,083 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,01.0 | 0,012 | 0,014 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,907 | 0,009 | 0,912 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0, 03 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,08 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, апQ3 In = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,833 | 0,040 | ||||
εсл2 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,831 | 0,037 | 0,044 | 0,053 | 0,065 | ||||||
εсл3 | 0,025 | 0,030 | 8,036 | 6,043 | 0,059 | 0,058. | 0,067 | 0,078 | ||||||
Псл | МРа | 0,14 | 0,10 | 0,88 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 8,011 | 0,014 | 11017 | 0,021 | 0,026 | |||
εсл2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 8,021 | 9,025 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | |||||
εсл3 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 8,025 | 0,030 | 0,035 | 0,042 | 0,050 | 0,059 | |||||
Псл | МРа | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 6,003 | 0,004 | 0,005 | 0,086 | 3,90С | 0,019 | 0,013 | 0,016 | ||||
εсл2 | 0,007 | 0,008 | 0,01Г | 0,013 | 0,016 | 9,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εсл3 | 0,009 | 0,011 | 0,0014 | 0,017 | 0,820 | 0.024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,14 | 0,10 | 8,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, апQ3 In = 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | |||||
εсл2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | |||||||
εсл3 | 0,011 | 0,035 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | 0,043 | |||||||
Псл | МРа | 0,27 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,035 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,0174 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, аQ4 Iп =1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εсл2 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024. | 0,029 | . 0,034 | 0,041 | |||||||
εсл3 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | . 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | |||||||
Псл | МРа | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05. | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εсл3 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, аQ4 Iп =7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | |||||
εсл2 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,037 | 0,046 | |||||||
εсл3 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,050 | 0,061 | |||||||
Псл | МРа | 0,15 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | ||||||
εсл3 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||||
Псл | МРа | 0,28 | 0,24 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | |||||
εсл2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,023 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,23 | 0,17 | 0,09 | 0,06 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишФарғона водийси, аQ4, Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,01.7 | 0,021 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | ||||||
εсл3 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,023 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,031 | 0,014 | 0,017 | 0,023 | |||||||
εсл3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,29 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | ||||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φИИ | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φИ | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CҲ | kPa | 18 | 15 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 3 | |||
CИИ | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | ||||
Cи | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CҲ | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CИИ | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Cи | 12 | 9 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 31 | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 10 | ||||
CИИ | 25 | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | |||||
Cи | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φИИ | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φИ | 25 | 25 | 24 | 23 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CҲ | kPa | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 5 | 4 | |||
CИИ | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | ||||
Cи | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | 1 | 1 | 0,00 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CҲ | kPa | 22 | 17 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CИИ | 15 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Cи | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | ||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 29 | 25 | 22 | 20 | 18 | 15 | 14 | 12 | ||||
CИИ | 22 | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | |||||
Cи | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | |||
φИИ | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||||
φИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 6 | 5 | ||||
CИИ | 14 | 11 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
Cи | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CИИ | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | |||||
Cи | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 20 | 22 | 22 | |||
φИИ | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
φИ | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | |||||
CҲ | kPa | 38 | 33 | 29 | 25 | 21 | 18 | 15 | 12 | ||||
CИИ | 28 | 25 | 21 | 18 | 16 | 13 | 11 | 9 | |||||
Cи | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr Намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,5 | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 14,0 | 13,0 | 12,0 | 12,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,9 | 2,9 | 2,9 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | 6,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, пQ2, Iп = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | ||||
εсл2 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | 0,063 | ||||||
εсл3 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,060 | 0,070 | 0,080 | ||||||
Псл | МРа | 0,11 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,025 | |||
εсл2 | 0,010 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,033 | 0,038 | 0,046 | |||||
εсл3 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,037 | 0,043 | 0,049 | 0,055 | |||||
Псл | МРа | 0,20 | 0,33 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,17 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, пQ2, Iп >17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||||
εсл2 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εсл3 | 0,014 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | |||||||
Псл | МРа | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, пQ2 , Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,011 | 0,015 | 0,039 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,047 | ||||
εсл2 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,056 | 0,067 | ||||||
εсл3 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Псл | МРа | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,026 | |||
εсл2 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,034 | 0,039 | 0,045 | |||||
εсл3 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | 0,039 | 0,044 | 0,050 | 0,056 | |||||
Псл | МРа | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | ||||
εсл2 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εсл3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,035 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, апQ3, Iп = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||
εсл2 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | 0,048 | 0,055 | 0,064 | ||||||
εсл3 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,064 | 0,074. | 0,085 | ||||||
Псл | МРа | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | |||
εсл2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | |||||
εсл3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,060 | |||||
Псл | МРа | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,03 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εсл2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | ||||||
εсл3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, апQ3, Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 3С — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εсл2 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | 0,068 | ||||||
εсл3 | 0,024 | 0,031 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,084 | ||||||
Псл | МРа | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | |||
εсл2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | |||||
εсл3 | 0,016 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | 0,053 | 0,060 | |||||
Псл | МРа | 0,17 | 0,14 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,10 | 0,012 | 0,015 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, апQ3 Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||
εсл2 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | |||||||
εсл3 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | 0,052 | |||||||
Псл | МРа | 0,23 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,010 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, аQ4 Iп =1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | |||||
εсл2 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εсл3 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Псл | МРа | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
εсл3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | ||||||
Псл | МРа | 0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, аQ4, Iп =7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
εсл2 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | |||||||
εсл3 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | |||||||
Псл | МРа | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||
εсл2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
εсл3 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | ||||||
Псл | МРа | 0,27 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | |||||||
εсл3 | 0,07 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЖанубий Ўзбекистон, аQ4 Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||||
εсл2 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | |||||||
εсл3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | |||||||
Псл | МРа | 0,22 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 . | 0,023 | |||||||
εсл3 | 0,010 | 6,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | |||||||
Псл | МРа | 0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 6,002 | 0,001 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,004 | 6,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Псл | МРа | >0,13 | >0,13 | 0,27 | 0,20 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗАРАФШОН ВОДИЙСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φИИ | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 22 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 5 | |||
CИИ | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Cи | 11 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 29 | 24 | 20 | 16 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CИИ | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Cи | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 22 | 19 | 16 | 14 | ||||
CИИ | 28 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Cи | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φИИ | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 21 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CИИ | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Cи | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CҲ | kPa | 30 | 25 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | ||||
CИИ | 21 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Cи | 16 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
>17 | φҲ | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 17 | 14 | 11 | ||||
CИИ | 27 | 23 | 19 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | |||||
Cи | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φҲ | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | ||
φИИ | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CҲ | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CИИ | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Cи | 8 | 6 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φИИ | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CҲ | kPa | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | |||
CИИ | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Cи | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φИИ | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φИ | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CҲ | kPa | 32 | 26 | 22 | 18 | 16 | 14 | 12 | 10 | ||||
CИИ | 27 | 21 | 17 | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||||
Cи | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, пQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,8 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, паQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,8 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,7 | 1,9 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 3,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 2,5 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси, аQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,7 | 3,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,7 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси пQ2, Iп = 1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εсл2 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,059 | 0,070 | ||||||
εсл3 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,066 | 0,077 | 0,090 | ||||||
Псл | МРа | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||
εсл2 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | |||||
εсл3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | |||||
Псл | МРа | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||||
εсл3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси пQ2, Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εсл2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εсл3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Псл | МРа | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εсл2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εсл3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси пQ2, Iп >17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||
εсл2 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,034 | 0,043 | |||||||
εсл3 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,044 | 0,054 | |||||||
Псл | МРа | 0,25 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси пQ2, Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εсл2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εсл3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Псл | МРа | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εсл2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εсл3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси апQ3, Iп = 7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | ||||
εсл2 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | 0,050 | 0,063 | ||||||
εсл3 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | ||||||
Псл | МРа | 0,16 | 0,11 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | |||
εсл2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | |||||
εсл3 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,041 | 0,049 | 0,060 | |||||
Псл | МРа | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси апQ3, Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | |||||
εсл2 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | |||||||
εсл3 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
Псл | МРа | 0,27 | 0,21 | 0,16 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | ||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,02 | 0,034 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | |||||
εсл2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,019 | |||||||
εсл3 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,024 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20, | 0,10 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси аQ4, Iп =1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | |||||
εсл2 | 0,011 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εсл3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,046 | 0,057 | |||||||
Псл | МРа | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | ||||||
εсл3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,22 | 0,17 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,06 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси аQ4, Iп =7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εсл2 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εсл3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Псл | МРа | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | ||||
εсл2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | ||||||
εсл3 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | ||||||
Псл | МРа | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,13 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЗарафшон водийси аQ4, Iп > 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εсл2 | 0,006 — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,09 | 0,011 | 0,013 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмударё делтаси аQ3+4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар ички ишқаланиш бурчаги ва солиштирма илашишининг норматив ва ҳисобий қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | |||||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||||
1 — 7 | φҲ | gon | 29 | 29 | 28 | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | ||||||
φИИ | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | ||||||||
φИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
CҲ | kPa | 22 | 19 | 15 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||||||
CИИ | 12 | 9 | 6 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||||||
Cи | 5 | 4 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||
7 — 17 | φҲ | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||||||
φИИ | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
φИ | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | ||||||||
CҲ | kPa | 28 | 25 | 20 | 20 | 18 | 16 | 14 | 13 | |||||||
CИИ | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||||||
Cи | 8 | 6 | 4 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | ||||||||
>17 | φҲ | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||||
φИИ | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||||||
φИ | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | ||||||||
CҲ | kPa | 42 | 37 | 30 | 30 | 27 | 24 | 22 | 18 | |||||||
CИИ | 28 | 24 | 17 | 17 | 15 | 12 | 9 | 7 | ||||||||
Cи | 20 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмударё делтаси, аQ3+4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтлар умумий деформация модули (компрессион) ва деформация модули ўзгарувчанлик даражасининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIп қайишқоқлик сони | Sr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | Е | МРа | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | Е | МРа | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | Е | МРа | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | Е | МРа | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | Е | МРа | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | Е | МРа | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмударё аQ3+4, Iп =1 — 7 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 — | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||
εсл2 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | |||||||
εсл3 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | |||||||
Псл | МРа | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | |||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,032 | 0,014 | |||||||
εсл3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмударё аQ3+4 Iп =7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εсл2 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | |||||||
εсл3 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
Псл | МРа | 0,22 | 0,19 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | ||||||
εсл3 | 0,007 | 0,009 | 0,012' | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,19 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εсл3 | 0,005 | 0,07 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАмударё аQ3+4 Iп >7 — 17 фоиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон грунтларнинг 0,1; 0,2; 0,3 MPa босим остидаги нисбий чўкувчанлиги ва чўкувчанлик бошланғич босимининг норматив қийматлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr намлик даражаси | Кўрсаткичларнинг ҳарфий белгилари | Ўлчов бирлиги | Умумий ғоваклик, фоиз ҳисобида | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εсл1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | ||||
εсл2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,032 | 0,015 | '0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εсл3 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | ||||||
Псл | МРа | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εсл2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εсл3 | 0,06 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,30 | 0,09 | ||||||
0,61 — 0,80 | εсл1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εсл2 | 0,04 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | |||||||
εсл3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
Псл | МРа | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,29 | 0,24 | 0,17 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишГрунтларнинг сейсмик хусусиятлари бўйича такомиллаштирилган таснифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишТ/р | Грунтлар | Еврокод 8 бўйича грунтларнинг тури | Сейсмик хусусиятлар | Грунт тоифаси | Ҳудуднинг фон (дастлабки) сейсмиклигида қурилиш майдонининг ҳисобий сейсмиклиги, баллар |
| ||||
Кўндаланг тўлқинлар тезлиги, Вс, m/s | Сейсмик бикрлик (ρ Вс*), | |||||||||
6 | 7 | 8 | 9 |
| ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|
Қоятошли грунтлар: |
| |||||||||
1. | Нурамаган ва кам нураган қоя тошли — (бир ўқ бўйлаб сиқилганда мустаҳкамлик чегараси Рc>50 MPa) | А | ≥900 | ≥2000 | I | — | — | 7 | 8 |
|
2. | Нураган қоятошли — (бир ўқ бўйлаб сиқилганда мустаҳкамлик чегараси 15<Рc≤50MPa). Нураган қатлам қалинлиги 5 метргача. | А | ≥900 | ≥2000 |
| |||||
3. | Нураган ва ўта нураган — (бир ўқ бўйлаб сиқилганда мустаҳкамлик чегараси Рс≤15 MPa). Нураган қатлам қалинлиги 5 m дан ортиқ. Алевролитлар, тошли лёсслар, мергеллар ва бошқалар. | Б | 500 — 900 | 1000 — 2000 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Йирик синиқтошли грунтлар: |
| |||||||||
4. | Сувга тўйинган, зич, таркибида 30 фоиз гача қум тўлдирувчили ўткир қиррали йирик тошлар (валун) — шағаллар | А | ≥750 | ≥1500 | I | — | — | 7 | 8 |
|
5. | Нам ҳолатда, таркибида 30 фоиз гача қум — гил аралашмали тўлдирувчили силлиқланган чақиқтош, шағал — силлиқланган чақиқтош, (чақиқтош, ўткир қиррали майда шағал (дресва) — чақиқтош) | Б | ≥750 | ≥1500 |
| |||||
6. | Таркибида 30 фоиздан кўп бўлган қум — гил аралашмали тўлдирувчили силлиқланган чақиқтош, шағал, (чақиқтош, ўткир қиррали майда шағал (дресва)) | C | 500 — 750 | 1100 — 1400 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Қумли грунтлар: |
| |||||||||
7. | Ғоваклик коэффициенти е<0,55 бўлган, кам намланган, намлик даражаси Sr≤0,5 бўлган зич ҳолатдаги йирик ва ўртача йирикликдаги шағалли қумлар | C | ≥500 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
8. | Ғоваклик коэффициенти е=0,55 — 0,7 бўлган кам намланган, намлик даражаси Sr≤0,5 бўлган ўртача зичликдаги йирик ва ўртача йирикликдаги шағалли қумлар | C | 400 — 600 | 750 — 1300 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
9. | Намлик даражаси Sr≤0,5 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е≤0,6 бўлган зич ҳолатдаги майда ва чангсимон қумлар. | Д | 350 — 550 | 750 — 1300 |
| |||||
10. | Ғоваклик коэффициенти е≥0,7 ҳамда намлик даражаси Sr≥ 0,5 бўлган ўртача зичликдаги йирик ва ўртача йирикликдаги шағалли қумлар, бўш қумлар | Д, Е | 300 — 350 | 500 — 650 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
11. | Ғоваклик коэффициенти е=0,6 — 0,75 бўлган намлик даражаси Sr≤0,5 бўлган кам намланган, ўртача зичликдаги майда ва чангсимон қумлар. | Е | 200 — 300 | 350 — 550 |
| |||||
12. | Ғоваклик коэффициенти е=0,6 — 0,75 бўлган намлик даражаси Sr≥0,5 бўлган майда ва чангсимон қумлар, бўш қумлар | С1 | 150 — 200 | 250 — 350 |
| |||||
13. | Ғоваклик коэффициенти е≥0,75 бўлган намлик даражаси Sr>0,8 бўлган майда ва чангсимон қумлар, бўш қумлар | С2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* |
| |
Гилли грунтлар: |
| |||||||||
14. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL ≤0,5 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е<0,7 бўлган зич гиллар (қуруқ неогенли, палеогенли) | Д | ≥350 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
15. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL ≤0,25 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е<0,8 бўлган лёссли грунтлар (лёссимон қумоқ ва қумлоқлар) | Д, Е | 350 — 650 | 600 — 900 |
| |||||
16. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL=0,5 — 1,0 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е≤0,8 бўлган лёссли грунтлар (лёссимон қумоқ, қумлоқ ва гиллар) | Е | 250 — 350 | 400 — 550 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
17. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL≤0,5 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е=0,8 — 1,0 бўлган лёссли грунтлар (лёссимон қумоқ, қумлоқ ва гиллар) | Е, С1 | 200 — 250 | 350 — 400 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
18. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL=0,5 — 1,0 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти е=0,8 — 1,0 бўлган лёссли грунтлар (лёссимон қумоқ, қумлоқ ва гиллар) | С1 | 150 — 200 | 250 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
19. | Оқувчанлик кўрсаткичи IL>1 бўлган ҳолда ғоваклик коэффициенти боғлиқ бўлмаган лёссли грунтлар (лёссимон қумоқ, қумлоқ ва гиллар) | С2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Тўкма грунтлар: |
| |||||||||
20. | Намлик даражаси Sr ≤0,5, ғоваклиги коэффициенти е≥0,8 бўлган ҳамда таркибида қўшимчалар 30 фоиздан кам бўлган қайта жойлаштирилган табиий ётиб зичланган қумли ва чангсимон гилли грунтлар | С1 | 150 — 200 | 200 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
21. | Худди шундай, фақат намлик даражаси Sr >0,5 бўлган қумли ва чангсимон гилли грунтлар | С2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Интенсивлиги 6 балл ва ундан катта бўлган зилзилаларда грунтлар қуйқаланиш ва юк кўтариш қобилиятини йўқотишига йўл қўйилади. Бундай ҳудудларни лойиҳалаш ва қуриш учун ушбу жараёнларни бартараф этиш бўйича муҳандислик тадбирлари ўтказилиши ва қўшимча муҳандислик-геологик ва муҳандислик-сейсмологик тадқиқотлар натижалари асосида ҳудуднинг ҳисобланган сейсмиклиги белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Кўндаланг тўлқинлар тезлиги (Вс) ва грунтнинг сейсмик бикрлиги (Вс*ρ) нинг қийматлари ўртача ўлчанган қийматлар сифатида қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV тоифали объектлар (хавф омили жуда юқори бўлган объектлар)* нинг қурилиш майдончаси учун камида 30 m грунтли қатлам қабул қилинади (режалаштириш белгисидан ҳисобланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII тоифали объектлар (хавф омили юқори бўлган объектлар) нинг қурилиш майдончаси учун камида 20 m грунтли қатлами қабул қилинади (режалаштириш белгисидан ҳисобланади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI ва II тоифали объектларнинг қурилиш майдончаси учун камида 10 m грунтли қатлами қабул қилинади (режалаштириш белгисидан ҳисобланади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Грунт қатлами кўп қатламли тузилишга эга бўлса, майдоннинг грунт шароити қуйидаги ҳолларда ноқулай деб таснифланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори 30 m қатлам чегарасида (IV тоифадаги объектлар учун), ушбу тоифага тегишли қатламларнинг умумий қалинлиги 10 m дан ортиқ бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори 20 m қатлам чегарасида (III тоифадаги объектлар учун), ушбу тоифага тегишли қатламларнинг умумий қалинлиги 7 m дан ортиқ бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори 10 m қатлам чегарасида (I ва II тоифадаги объектлар учун), ушбу тоифага тегишли қатламларнинг умумий қалинлиги 5 m дан ортиқ бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Оқувчанлик, намлик, сейсмик бикрлик, Вс тезлиги тўғрисида маълумотлар мавжуд бўлмаса, ер ости сувлари сатҳида 4 m дан юқори бўлган гил ва қумли грунтлар сейсмиклик хусусиятлари бўйича III ёки IV тоифаларга бўлиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЛёссимон қатламлар учун Вс тезлик қиймати мавжуд бўлмаганда, Вс=16,868*С+63 ифодадан фойдаланишга йўл қўйилади. (бу ерда С — лаборатория шароитида консолидацияланган — дренажлаш усули билан аниқланган илашиш кучига тўғри келадиган катталик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Грунт қатламида лёссимон чўкишга мойил қатлам мавжуд бўлганда, объектнинг чўкишини бартараф этиш учун ушбу қатламни олиб ташлаш чораларини қўллаш лозим. Маҳаллий участкада пойдевор ости грунтларини мустаҳкамлаш бўйича махсус муҳандислик чора-тадбирларини амалга ошириш жараёнида сейсмик хусусиятларга кўра грунт тоифаси майдоннинг муҳандислик-сейсмологик тадқиқотлар натижаларига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Ер ости сувлари сатҳининг кўтарилишини ва гилли грунтларни сув босиш (жумладан чўкувчанлиги) бўйича олдиндан прогноз қилинадиган бўлса, грунтнинг сейсмиклик хусусиятларига кўра тоифаси намланган ҳолатдаги грунт хусусиятларига кўра аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Хавфлилик омили III ва IV тоифадаги объектларни лойиҳалашда ўта мураккаб муҳандислик-геологик шароитларда, грунтнинг сейсмиклик хусусиятларига кўра тоифасини аниқлаштириш батафсил муҳандислик-геологик ва сейсморазведка тадқиқотларини ўтказиш орқали амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМаҳаллий ҳудудларда замин грунтларини мустаҳкамлаш бўйича махсус муҳандислик чора-тадбирларини амалга ошириш вақтида, қурилиш майдончасидаги муҳандислик ва сейсмологик тадқиқотлар орқали грунт тоифаси аниқланиши керак.