09.08.2024 йилдаги 01/2-51-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 09.08.2024 йилдаги 01/2-51-сон
Кучга кириш санаси
01.10.2025
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буйруғи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 7 октябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 302]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Қуйидагилар ўз кучи йўқотган деб топилсин:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1996 йил 13 августдаги 67-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2003 йил 30 декабрдаги 91-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари киритилган 1-сон ўзгартиришлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Мазкур буйруқ 2025 йил 1 октябрдан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 9 август,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-51-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 4 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 11 июль
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 5 август
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 9 августдаги 01/2-51-сон буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкциялари ва асосларини лойиҳалашда уларга тушадиган доимий ва вақтинчалик юкламалар ҳамда таъсирларни аниқлашга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 25546-82 Юк кўтарадиган кранлар. Ишлаш режимлари (расмий манба: «Краны грузоподъемные. Режимы работ»);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 12.1.005-88 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Умумий санитария-гигиена талаблари (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования»).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бино — функционал мақсадига қараб одамлар яшаши ёки бўлишига ва ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажаришга мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат қурилиш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоот — ҳар хил турдаги ишлаб чиқариш жараёнларини бажариш, моддий қимматликларни жойлаштириш ва сақлаш, одамларнинг вақтинча бўлиши (ҳаракатланиши), шунингдек ускуналар ёки коммуникацияларни жойлаштириш (ўтказиш, улаш) учун мўлжалланган, таянч, тўсма ёки ҳар иккала мақсадга хизмат қилувчи конструкциялардан иборат ҳажмий, ясси ёки чизиқ тарзидаги қурилиш тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таъсирлар — юкламалар, ҳарорат ўзгаришлари, қурилиш объектига атроф-муҳит таъсири, заминнинг чўкиши, таянчларнинг силжиши (қўзғалиши), вақт ўтиши билан материалларни хусусиятларининг деградацияси ва қурилиш конструкцияларнинг кучланиш-деформация ҳолатини ўзгаришига олиб келадиган омиллар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юкламалар — қурилиш объектларига таъсир қилувчи ташқи механик кучлар (конструкцияларнинг, жиҳозлар, қор қатламлари, одамлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
махсус юкламалар — авария ҳолатини келтириб чиқариш натижасида ҳалокатли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган юкламалар ва таъсирлар (портлаш, транспорт воситалари билан тўқнашуви, асбоб-ускунанинг ишдан чиқиши, ёнғин, зилзила).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Конструкцияларни лойиҳалашда, уларни қуриш ва фойдаланишда ҳамда қурилиш конструкцияларини ишлаб чиқариш, сақлаш ва ташишда юзага келадиган юкламалар ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ушбу ШНҚда белгиланган юкламаларнинг норматив (базавий) қийматлари ҳисобланиши, муайян турдаги юклама битта норматив қиймат билан тавсифланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бино ва иншоотларнинг ораёпмаларига одамлар, ҳайвонлар, жиҳозлар, транспорт воситалари, кўприклар, осма кранлар, қор, шамол, ҳарорат ва иқлим таъсирларидан тушадиган юкламалар учун тўлиқ ҳамда камайтирилган норматив қийматлар белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Хавфсизлик омилининг минимал қийматлари қуйидагича олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-гуруҳнинг чегара қийматларини ҳисоблашда (куч ва барқарорлик учун) мазкур ШНҚнинг 26, 33, 36, 42, 47, 56 ва 74-бандларига асосан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чидамликка ҳисоблаганда бирга тенг деб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-гуруҳнинг чегаравий ҳолатларини ҳисоблашда (деформациялар учун) конструкциялар ҳамда асосларни лойиҳалашга доир норматив ҳужжатларда бошқа қиймат белгиланмаган бўлса, бирга тенг деб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқа чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашда конструкция ва асосларни лойиҳалашга доир норматив ҳужжатларга мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Статистик маълумотлар мавжуд бўлганда юкламаларнинг ҳисоб қийматлари уларнинг ошиб кетмаслик эҳтимоли бўйича тўғридан-тўғри қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Конструкция ва асосларни ҳисоблашда бинолар ва иншоотларни қуриш шароитлари учун қор, шамол, музлик юкламалари ҳамда ҳароратли иқлим таъсирларининг ҳисоблаш қийматларини 20 фоизга пасайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ёнғин шароитида конструкцияларни мустаҳкамлик ва барқарорликка ҳисоблаш, портлаш таъсирлари, транспорт воситаларининг иншоот қисмлари билан тўқнашуви ҳолатларида зарур бўлганда, ҳисобга олинадиган барча юкламалар учун юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари 1 (бир)га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Доимий, давомий ва қисқа муддатли юкламалар учун махсус юкламаларнинг ҳисобий жамланмаларида юкламалар бўйича ишончлилик коэффициенти 1 (бир)га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Иқлимий юкламаларнинг ҳисобланган қийматлари (қор, музлама, шамол, ҳарорат таъсири) қурилиш майдончаси бўйича ШНҚ 2.01.01-22 бўйича қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Юкламаларнинг норматив ва ҳисобий қийматларини белгилашда қўшимча талаблар, юкламалар ишончлилиги ҳамда жамланма коэффициентлар бино ва иншоотлар, қурилиш конструкциялари ва асосларни лойиҳалашга оид норматив ҳужжатларга мувофиқ қабул қилинишига лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Масъулият даражаси юқори бўлган иншоотлар учун, шунингдек ушбу ШНҚда келтирилмаган барча ҳолатларда лойиҳалашга доир норматив ҳужжатларга мувофиқ юкламалар бўйича қабул қилинадиган қўшимча талаблардан ташқари илмий-техник тадқиқотлар асосида ишлаб чиқилган тавсияларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш топшириғида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Иккита норматив қийматга эга бўлган юкламалар учун ҳисобий қийматлар юклама бўйича ишончлилик коэффициенти (кўриб чиқилаётган чегаравий ҳолати учун) бир хил қилиб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Юкламаларни таснифлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Юкламаларнинг таъсир қилиш муддатига кўра, доимий ва вақтинчалик (узоқ муддатли , қисқа муддатли , махсус ) юкламаларни ажратиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Конструкцияларни ишлаб чиқаришда, сақлашда ва ташиш жараёнида, шунингдек иншоотларни қуришда вужудга келадиган юкламалар ҳисоб-китобларда қисқа муддатли юкламалар сифатида ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иншоотлардан фойдаланиш даврида вужудга келадиган юкламаларни ушбу ШНҚнинг 15 — 20-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Доимий юкламалар таркибида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотнинг қисмлари оғирлиги, шунингдек юк кўтарувчи ва тўсувчи қурилиш конструкцияларнинг оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
грунтларнинг оғирлиги ва босими (тўкмалар, тўлдиришлар);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гидростатистик (тоғ) босим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкция ёки асосларда олдиндан зўриқтиришдан сақланиб қолинадиган кучланишлар доимий юкламалардан келиб чиқадиган кучланишлар сифатида ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Давомий юкламалар таркибида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вақтинчалик пардеворларнинг ҳамда ускуналар остига қуймаларнинг ва бетон тагликларнинг оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
стационар ускуналарнинг оғирлиги (дастгоҳлар, сиғим (резервуар)лар, қувур ўтказгичлар (таянчлари ва изоляцияси билан), тасмали транспортерлар, конвейерлар, доимий юк кўтарувчи мосламалар (пўлат канатлари ва йўналтирувчилари билан);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускуналарни тўлдирувчи суюқликлар ва қаттиқ моддаларнинг оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиғим (резервуар) ва қувурлардаги газлар, суюқликлар ва тўкма қаттиқ моддаларнинг босими, шахталарни шамоллатишда юзага келадиган ҳавонинг ортиқча босими ёки босим камайиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
омборлар, музлаткичлар дон омборлари, кутубхоналар, архивлар ва шунга ўхшаш хоналарда сақланадиган материаллар ва стеллажлардан қаватлар ораёпмаларига тушадиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
стационар ускуналарнинг технологик ҳароратлари таъсирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув билан тўлдирилган ясси қопламалардаги барча сув қатламлари оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саноат чангларининг йиғилиши, уларнинг тўпланиши тегишли чора-тадбирлар билан бартараф этилмаган бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-жадвалда келтирилган пасайтирилган норматив қийматларга эга бўлган иншоотларнинг ораёпмаларига одамлар, ҳайвонлар, жиҳозлар ва транспорт воситаларидан келиб тушадиган юкламалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Кўприкли ва осма кранлардан келиб тушадиган вертикал юкламаларининг пасайтирилган норматив қийматлари иншоотнинг ҳар бир оралиқ (пролёти)даги битта крандан тушадиган вертикал юкламанинг тўлиқ норматив қийматни қуйидаги кранларнинг ишлаш режимлари гуруҳлари учун коэффициентларига кўпайтириш йўли билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,4 — 1К — 3К;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,5 — 4К — 6К;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,6 — 7К;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,7 — 8К.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кранларнинг ишлаш режимлари гуруҳлари ГОСТ 34017-2016 бўйича қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Қордан тушадиган юкламанинг пасайтирилган норматив қийматлари ушбу ШНҚнинг 50-бандида келтирилган талабларга мувофиқ тўлиқ норматив қийматни қуйидаги коэффициентларга кўпайтириш йўли билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,3 — қор юкламаси 100 kgf/m2 бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,5 — қор юкламаси 150 kgf/m2 бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,6 — қор юкламаси 200 kgf/m2 ва ундан ортиқ бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бино асосларининг грунт тузилмаси ўзгариши билан боғлиқ бўлмаган деформациялар, шунингдек музлаган грунтларнинг эриши натижасида юзага келадиган таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
материалларнинг намлиги ўзгариши, чўкиши ва сурилиши туфайли вужудга келадиган таъсирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иқлим ҳарорати таъсирининг пасайтирилган норматив қийматлар бўлганда 79 — 83-бандларга мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Қисқа муддатли юкламалар таркибида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускуналарни ишга тушириш (тўхтатиш), ўтиш даври ва синов режимларида, шунингдек уларни бошқа жойга кўчириш ёки алмаштиришда юзага келадиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускуналарга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш зоналарда одамларнинг ҳамда таъмирлаш учун қўлланиладиган материаллар ва мосламаларнинг оғирлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотларнинг ораёпмаларига одамлар, ҳайвонлар, жиҳозлар ва транспорт воситаларидан келиб тушадиган тўлиқ норматив қийматларга тенг бўлган юкламалар (ушбу ШНҚнинг 16-бандида келтирилган юкламалар бундан мустасно);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мобил юк кўтариш воситаларидан (юклагичлар, электрокаралар, кран-штабелёр, тельфеллар (таллар), кўприкли ва осма кранлар келиб тушадиган тўлиқ норматив қийматларга тенг бўлган) юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транспорт воситаларидан тушадиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўлиқ норматив қийматга тенг бўлган қор юкламалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўлиқ норматив қийматга тенг бўлган иқлим ҳароратининг таъсирлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол юкламалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
музламалар юкламалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Махсус юкламалар таркибида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сейсмик таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
авариявий таъсирлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
портлашдан таъсирлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳосил бўладиган таъсирлар (чўкувчан грунтларнинг ҳўлланиши ёки уларнинг тоғ конлари ва карстлар атрофида чўкиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин таъсирида ҳосил бўладиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транспорт воситаларининг иншоотнинг қисмлари билан тўқнашиш натижасида ҳосил бўладиган юкламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таъсирлари ҳисобий авариявий ҳолатга олиб келиши мумкин бўлган иқлимий юкламалар (қор, шамол, ҳарорат ва музламалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Юкламалар комбинацияси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Асос конструкцияларини биринчи ва иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблашни энг ноқулай юкланишлар бирикмаси ёки уларга мос келувчи кучланишларни инобатга олган ҳолда амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур жамланмалар вақтинчалик юкламаларнинг турли кўринишларда келиб тушиши ёки баъзи юкламаларнинг бўлмаслиги эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда конструкция ёки асослар учун кўриб чиқилаётган ишлаш босқичи даврида бир вақтнинг ўзида турли хил юкламалар таъсирининг вариантларини таҳлил қилиш асосида белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу комбинациялар, конструкция ёки пойдеворнинг кўриб чиқилаётган иш босқичида турли хил юкламаларнинг бир вақтнинг ўзида таъсир этишининг реал вариантларини таҳлил қилиш асосида аниқланиши лозим. Бунда, вақтинчалик юкламаларнинг турли хил қўлланиш схемаларини пайдо бўлиш эҳтимоли ёки айрим юкламаларнинг мавжуд бўлмаслиги инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Ҳисобга олинаётган юкламаларнинг таркибига кўра юкламаларнинг асосий жамланмалари доимий, узоқ муддатли ва қисқа муддатлига бўлиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий, давомий ва қисқа муддатли ҳамда махсус юкламанинг биридан иборат бўлган махсус жамланмалар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— асосий жамланмалар учун юклама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— махсус жамламалар юклама;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(i=1,2,3) — узоқ муддатли юкламалар учун (жамламалар) коэффициентлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(i=1,2,3) — қисқа муддатли юкламалар учун жамланма коэффициентлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Икки норматив қийматга эга бўлган вақтинчалик юкламалар норматив қийматни ҳисобга олганда давомий, тўлиқ норматив қийматни ҳисобга олганда эса қисқа муддатли юклама сифатида жамланма таркибига киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Портлаш ва транспорт воситаларининг иншоот қисмлари билан тўқнашишидан ҳосил бўладиган юкламаларни ўз ичига оладиган махсус жамланмаларда ушбу ШНҚнинг 19-бандида келтирилган қисқа муддатли юкламаларни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Доимий ва камида иккита кучланишли юкламаларни ўз ичига олган жамланмаларни ҳисобга олишда вақтинчалик юкламаларнинг ҳисобий қийматларини ёки уларга мос келадиган кучларни қуйидаги коэффициентларга кўпайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий жамламаларда узоқ муддатли юкламалар учун ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қисқа муддатли юкламалар учун ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
махсус жамламаларда узоқ муддатли юкламалар учун ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қисқа муддатлилар учун .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.03-19да ҳамда конструкция ва асосларни лойиҳалашга доир норматив ҳужжатларда назарда тутилган ҳолатлар бундан мустасно. Бунда, махсус юкламани пасайтирмасдан қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Доимий ҳамда битта вақтинчалик (давомий ёки қисқа муддатли) юкламаларни ўз ичига оладиган асосий жамламаларни ҳисобга олишда , коэффициентларни киритиш талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий жамламаларда, уч ёки ундан ортиқ қисқа муддатли юкламаларни ҳисобга олинганда уларнинг ҳисобланган қийматларини биринчи (таъсир даражасига кўра) қисқа муддатли юкламалар учун қабул қилинадиган жамлама коэффициентига кўпайтириб аниқлашга йўл қўйилади, иккинчи юклама учун 0,8, қолган юкламалар учун эса 0,6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Мазкур ШНҚнинг 23-бандига мувофиқ жамламаларни ҳисобга олган ҳолда, битта вақтинчалик юклама учун қуйидагиларни қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир манбадан маълум турдаги юкламаларни (сиғимдаги босим ёки вакуум, қор, шамол, музламалар юкламалари, иқлим таъсири, битта юк ортгичдан юклама, электрокарадан, кўприксимон ва осма крандан);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир нечта манбалардан юклама, агар уларнинг биргаликдаги ҳаракати юкламанинг норматив ва ҳисобий қийматларида ҳисобга олинган бўлса, (мазкур ШНҚнинг 37 ва 39-бандларида келтирилган , ва коэффициентларни ҳисобга олган ҳолда бир ёки бир нечта ораёпмалардаги ускунаналар одамлар ва сақланадиган материаллардан келиб тушадиган юкламалар) мазкур ШНҚнинг 66-бандида келтирилган ψ коэффициентни ҳисобга олган ҳолда бир нечта кўприкли ва осма кранлардан юкламаларни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Конструкция ва грунтларнинг оғирлиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Корхоналарда ишлаб чиқилган конструкцияларнинг норматив оғирлигининг қиймати ишчи чизмалари, бошқа қурилиш конструкциялари ва грунтлар учун эса лойиҳа ўлчамлари, шунингдек материал ҳамда грунтларнинг иншоотларни қуриш ва фойдаланиш шароитида уларнинг намлигини ҳисобга олган ҳолда солиштирма оғирлиги бўйича аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Заводда тайёрланган конструкция оғирлигининг норматив қиймати стандартлар, ишчи чизмалар ёки ишлаб чиқарувчи заводларнинг маълумотлари асосида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа қурилиш конструкциялари ва тупроқларнинг оғирлиги эса лойиҳавий ўлчамлар ҳамда материаллар ва грунтларнинг солиштирма оғирлиги бўйича белгиланиши, бунда иншоотларни қуриш ва фойдаланиш шароитларида уларнинг намлиги ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Қурилиш конструкциялари ва грунтларнинг оғирлиги учун юкламаларнинг ишончлилик коэффициентлари қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

1-жадвал

Қурилиш конструкциялари ва грунт турлари

Юклама бўйича ишончлилик коэффициенти —

Конструкциялар:

металл

1,05

бетон (ўртача зичлиги > 1600 kg/m3), темир-бетон, тош, арматурали тош, ёғоч

1,1

бетон (ўртача зичлиги < 1600 kg/m3),

изоляцион, текислаш ва пардозлаш қатламлари (плиталар,

рулонли материаллар, тўлдириш, қопламалар ва бошқалар):

корхонада бажариладиган

1,2

қурилиш майдонида бажариладиган

1,3

Грунтлар:

табиий шароитда жойлашиши

1,1

қурилиш майдончасида тўкилмаларда

1,15

Конструкциялар:

металл

1,05

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Конструкциянинг ағдарилиб кетишига қарши барқарорлигини текширишда, шунингдек конструкциялар ва грунтлар оғирлигининг камайиши конструкциянинг иш шароитларини ёмонлашувига олиб келиши мумкин бўлган бошқа ҳолатларда (бундай конструкцияларни лойиҳалашга доир норматив ҳужжатларида бошқа қийматлар берилмаган бўлса) ҳисоблашлар конструкциянинг ёки унинг бир қисми оғирлиги учун юкламага γ_f=0,9 ишончлилик коэффициентини қўллаган ҳолда бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, қисқа муддатли юкламаларнинг пасайтирилган қийматлари ҳам инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Грунтдан тушадиган юкламаларни аниқлашда сақланган материаллардан, ускуналардан ва транспорт воситаларидан грунтга тушадиган юкламалар ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ўз оғирлигидан келадиган кучлар металл конструкциялардаги умумий кучларнинг 50 фоиздан ортиқ бўлганда ишончлилик коэффициентини γ_f=1,1 тенг деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Одамлардан, ҳайвонлардан, ускуналардан, транспорт воситаларидан, тўпланадиган материал ва маҳсулотлардан тушадиган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Ушбу бобнинг талаблари қуйидагилардан тушадиган юкламаларга нисбатан қўлланилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
одамлардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳайвонлардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускуналардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
транспорт воситаларидан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
материаллар ва буюмлардан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бино ва иншоотларнинг ораёпмаларига, қопламаларга, зинапояларига ҳамда грунтдаги полларга вақтинчалик пардеворлардан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ораёпмаларнинг бундай юкламалар билан юкланиш вариантларини иншоотларни қуриш ва фойдаланиш жараёнларининг энг ноқулай ҳисоб-китоб ҳолатлари учун белгиланган шароитлардан келиб чиқиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лойиҳалаш босқичида бундай шароитлар тўғрисида маълумотлар етарли бўлмаса, конструкция ва асосларни ҳисоблашда айрим ораёпмалар юкланишининг қуйидаги вариантларини кўриб чиқиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қабул қилинган юкламалар билан узлуксиз юклаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бундай юкланиш схемасига сезгир бўлган конструкция ва асосларни ҳисоблашдаги қисман ноқулай юкланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вақтинчалик юкламанинг мавжуд эмаслиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, кўп қаватли иншоотнинг қисман ноқулай юкламаларидан ораёпмаларга тушадиган умумий вақтинчалик юкламалар қийматлари мазкур ШНҚнинг 22 ва 23-формулалари бўйича аниқланадиган жамлама коэффициентини инобатга олиб ҳисобланган ораёпмаларни яхлит юклашдаги юкламалардан ошиб кетмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Ускуналардан, тўпланадиган материал ва маҳсулотлардан тушадиган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Ускуналардан (қувур ўтказгичлардан, транспорт воситаларидан), сақланадиган материаллар ва буюмлардан тушадиган юкламалар технологик ечимларга асосланган ҳолда лойиҳалаштириш топшириғида белгиланиши ҳамда уларда қуйидаги маълумотлар келтирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар бир қаватда (ёки грунтдаги полларда) ускуналарнинг туриш жойлари ҳамда материаллар ва буюмларни сақлаш жойларининг жойлашуви ва уларнинг ўлчамлари, фойдаланиш ёки қайта жиҳозлаш пайтида ускуналарнинг яқинлашиш эҳтимоли бўлган жойлар ҳақидаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
динамик юкламаларга эга бўлган ускуналар учун ушбу ШНҚга мувофиқ қабул қилинадиган юкламаларнинг норматив қийматлари ҳамда юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари, инерция кучларининг норматив қийматлари ва инерция кучлари учун юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари ҳақидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Ораёпмаларга тушадиган ҳақиқий юкламалар бир текис тақсимланган эквивалент юкламалар билан алмаштирилганда, улар ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ва турли конструктив элементлар (плита, иккинчи даражали ригель, колонна ва пойдеворлар) дифференциал тарзда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эквивалент юкламалар учун қабул қилинган қийматлар конструкция элементларининг ҳақиқий юкланганлик шароитидаги юк кўтариш қобилияти ва бикрлигини (қаттиқлигини) таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Омборхоналарда юкламаларнинг норматив қийматларини белгилашда ораёпмаларга, қопламаларга ва грунтдаги полларга бир текис тақсимланган эквивалент юкламаларни, шунингдек ҳосил бўлиш эҳтимоли бўлган маҳаллий юклама ва таъсирларнинг салбий таъсирларини ҳисобга олиш учун вертикал, зарур ҳолларда эса горизонтал жамланган юкламаларни ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу юкламалар сақланадиган материал ва буюмларнинг солиштирма оғирлигини, уларни омбор хоналарининг майдони бўйлаб жойлашувини ва максимал сақлаш баландлигини инобатга олган ҳолда, технологик ечимларга асосланган лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ белгиланиши ва мазкур ШНҚнинг 2-жадвалда келтирилган норматив қийматларидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Техник-иқтисодий асосларда ускуналар ва сақланадиган материаллардан тушадиган юкламаларнинг келгусида ортишини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Бинолар ва иншоотлар

Бир текис тақсимланган юкламаларнинг норматив қийматлари , kPа

Жамланган юкламаларнинг норматив қийматлари , k№

Савдо омборлари

5,0 кам бўлмаган

6,0 кам бўлмаган

Ишлаб чиқариш ва саноат омборлари

Лойиҳа топшириғи бўйича, бироқ:

плиталар ва иккинчи даражали балкалар учун — 3 дан кам бўлмаган;

ригель, колонна ва пойдеворлар учун — 2 дан кам бўлмаган

Лойиҳа топшириғи бўйича, бироқ 3,0 дан кам бўлмаган

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Ускуналардан тушадиган юкламалар таркибига қурилма ёки ускунанинг ўз оғирлигини (ҳаракатга келтирувчи қисмлар, доимий ишлатиладиган мосламалар, таянч қурилмалар, ускуналар остига қуймалар ва бетон тагликларнинг оғирлиги), изоляциянинг, ускунани ишлатишда уни тўлдирувчи модда (муҳит)ларнинг, ишлов бериладиган энг оғир деталь ёки ташиладиган юкнинг оғирлиги номинал юк кўтариш қобилиятига мос равишда киритилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ускуналардан ораёпмаларга ва грунтдаги полларга тушадиган юкламалар уларнинг жойлашуви ва ишлатиш жараёнида ҳаракатланиш эҳтимолини инобатга олиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик ускуналарни монтаж қилиш ёки иншоотдан фойдаланиш чоғида ускунани бошқа жойга кўчириш билан боғлиқ ҳолларда юк кўтарувчи конструкцияларни кучайтириш (мустаҳкамлаш) заруратини истисно қилувчи чоралар кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Турли элементларни ҳисоблашда бир вақтнинг ўзида ҳисобга олинадиган юк кўтарувчилар ёки электромобиллар сони ва ораёпмага жойлаштириш технологик ечимларга асосланган лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юклагичлар ва электрокаралардан вертикал юкламаларнинг динамик таъсирини статистик юкламаларнинг норматив қийматларини 1,2 га тенг динамик коэффициентига кўпайтириш орқали ҳисобга олинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Ускуналар ва материалларнинг оғирлиги учун юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари қуйидаги 3-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

3-жадвал

Ускуналар ва материаллар

Юклама бўйича ишончлилик коэффициенти

Муқим (стационар) ускуналар

1,05

Муқим (стационар) ускуналар изоляцияси

1,2

Ускуналарни тўлдирувчи моддалар

(резервуарлар ва қувур ўтказгичларни):

суюқликлар

1,0

суспензиялар, шламлар, сочилувчан моддалар

1,1

Юклагичлар ва электрокаралар (юки билан)

1,2

Сақланадиган материаллар ва буюмлар

1,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Бир текис тақсимланган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Иншоотларнинг ораёпмаларига, қопламаларига, зинапояларига ҳамда грунтдаги полларига бир текис тақсимланган вақтинчалик юкламаларнинг норматив қийматлари қуйидаги 4-жадвалга асосан қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-жадвал

Т/р

Бино ва иншоотларнинг хоналари

Бир текис тақсимланган юкламаларнинг норматив қийматлари  kPa (kgf/m2)

тўлиқ

пасайтирилган

1.

Турар жой объектлари хонадонлари, мактабгача таълим ташкилотлари ва мактаб-интернатлардаги ётоқхоналар, дам олиш уйлари, пансионатлар, меҳмонхоналар ва ётоқхоналарда яшаш хоналари, шифохоналарда ва санаториялардаги хоналар ва террасалар

1,5 (150)

0,5 (50)

2.

Ташкилот ва муассасаларнинг маъмурий, муҳандислик-техник ва илмий ходимлар хоналари; таълим ташкилотларида синф хоналари; ишлаб чиқариш (саноат) корхоналари ва жамоат биноларида маиший хоналар (гардероб, душ ва ювиниш хоналари, ҳожатхоналар)

2,0 (200)

0,7 (70)

3.

Илмий-тадқиқот ташкилотларининг лабораториялари, электрон-ҳисоблаш ускуналари хоналари, жамоат биноларидаги ошхоналар, аҳолига маиший хизмат кўрсатиш муассасалари хоналари (сартарошхона, баландлиги 75 m дан кам бўлмаган турар жой ва жамоат биноларининг техник қаватлари, ертўла хоналари

2,0 (200)

0,7 (70)

4.

Заллар:a

а) китоб ўқиш заллари

2,0 (200)

0,7 (70)

б) овқатланиш (кафе, ресторан ва ошхоналарда)

3,0 (300)

1,0 (100)

в) йиғилиш ва конференция, кутиш жойи, томоша, концерт, спорт, фитнес, бильярд

4,0 (400)

1,4 (140)

г) савдо, кўргазмалар ва экспозициялар

4,0 (400)

1,4 (140)

5.

Китоб сақлаш хоналари, архивлар

5,0 (500)

5,0 (500)

6.

Томоша муассасаларининг саҳналари

5,0 (500)

1,8 (180)

7.

Трибуналар:

а) маҳкамланган ўриндиқлари билан

б) тик турадиган томошабинлар учун

4,0 (400)

5,0 (500)

1,4 (140)

1,8 (180)

8.

Чордоқдаги хоналар (мансардалар)

0,7 (70)

0,7 (70)

9.

Майдончалардан фойдаланиш:

а) одамларнинг кўп миқдорда жамланиш эҳтимоли бўлган (ишлаб чиқариш хоналаридан, заллардан, аудиториялар)

4,0 (400)

1,4 (140)

б) дам олиш мақсадларда фойдаланиладиган

1,5 (150)

0,5 (50)

в) бошқа мақсадларда фойдаланиладиган

0,5 (50)

0,5 (50)

10.

Балконлар (лоджиялар) қуйидаги юкламаларни ҳисобга олган ҳолда:

а) балкон (лоджия) тўсиғи бўйлаб кенглиги 0,8 m бўлган майдончада, чизиқли бир маромда

4,0 (400)

1,4 (140)

б) балкон (лоджия) майдонида бир маромда, унинг таъсири 10-а позицияси билан белгиланиши

2,0 (200)

0,7 (700)

11.

Ишлаб чиқариш хоналарида ускуналарга техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш жойлари

1,5 (150)

1,5 (150)

12.

Вестибюллар, фойелар, йўлаклар, зинапоялар (улар билан боғлиқ ўтиш жойлари билан) қуйидаги позициялар кўрсатилган хоналарга туташган:

а) 1, 2 ва 3

3,0 (300)

1,0 (100)

б) 4, 5, 6 ва 11

4,0 (400)

1,4 (140)

в) 7

5,0 (500)

1,8 (180)

13.

Вокзаллар перронлари

4,0 (400)

1,4 (140)

14.

Чорва учун хоналар:

а) майда шохли қорамол учун

2,0 (200)

0,7 (70)

б) йирик шохли қорамол учун

5,0 (500)

1,8 (180)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 8-позицияда келтирилган юкламалар ускуна ва материаллар билан банд бўлмаган майдонда ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 9-позицияда кўрсатилган юкламалар қор юкламаларисиз ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. 10-позицияда келтирилган юкламалар балкон (лоджия)ларнинг ҳамда улар қистирилган жойлардаги девор қисимларининг кўтариб турувчи конструкцияларини ҳисоблашда ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деворларнинг пастки қисмларини, пойдеворларини ва асосларини ҳисоблашда балкон (лоджия)ларга тушадиган юкламалар биноларнинг туташган асосий хоналарига тушадиган юкламаларга тенг қийматларда камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. 3, 4г, 5, 6, 11 ва 14-позицияларда келтирилган бино ва хоналар учун юкламаларнинг норматив қийматлари технологик ечимлар асосида лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. 1 — 4, 6, 7, 9 а ва б, 10, 12 — 14-позицияларида келтирилган бир текис тақсимланган қисқа муддатли юкламаларнинг пасайтирилган норматив қийматлари 0,35 коэффициентига кўпайтириш йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5, 8, 9 ва 11-позицияларда келтирилган юкламалар учун пасайтирилган қийматлари уларнинг норматив қийматларига тенглаштириб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Вақтинчалик тўсиқларнинг оғирлигидан ригеллар ва плиталарга тушадиган юкламаларнинг норматив қийматлари уларнинг конструкцияси, жойлашиши ҳамда деворлар ва ораёпмаларга тиралиш хусусиятларига кўра қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бундай юкламаларнинг норматив қийматларини тўсиқларнинг жойлашуви схемалари бўйича ҳисобланган қийматлар асосида, бир текис тақсимланган қўшимча юкламалар сифатида ҳисобга олинишига йўл қўйилади (0,5 kPa (50 kgf/m2)дан кам бўлмаслиги лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Бир текис тақсимланган юкламалар учун юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўлиқ норматив қиймати 2,0 kPa (200 kgf/m2) дан кам бўлганда — 1,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўлиқ норматив қиймати 2,0 kPa (200 kgf/m2) дан кўп бўлганда — 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вақтинчалик тўсиқларнинг оғирлигидан юклама учун хавфсизлик коэффициенти мазкур ШНҚнинг 26-бандидаги талабларга мувофиқ олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Бир ораёпмадан юкламаларни қабул қиладиган конструкцияларни (балка, ригель, плита, колонна, пойдевор) ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган тўлиқ норматив юкламаларнинг қийматлари, ҳисобланаётган элементнинг юк қабул қилиш майдони , m2 дан келиб чиқиб қуйидаги ёки жамлама коэффициентларига кўпайтириш орқали камайтирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1, 2, 12а (бу ерда, m2) позицияларида келтирилган бинолар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4, 11, 12б (бу ерда, m2) позицияларида кўрсатилган бинолар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Бир ораёпмадан юкламаларни қабул қиладиган деворларни ҳисоблашда уларга таянадиган ҳисобланаётган элементларининг (плита, балка) юк қабул қилиш майдони A дан келиб чиқиб камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Икки ва ундан ортиқ ораёпмалардан юкламаларни қабул қиладиган колонналар, деворлар ва пойдеворларни ҳисоблаш учун кўндаланг кучланишларни аниқлашда мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган юкламаларнинг тўлиқ норматив қийматлари, ёки жамлама коэффициентига кўпайтириш орқали камайтирилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1, 2, 12а позицияларида келтирилган бинолар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4, 11, 12б позицияларида келтирилган бинолар учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 37-бандига мувофиқ аниқланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ёпмаларнинг умумий сони (мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган хоналар учун 1,2,4,11,12 а,б), устун, девор, пойдеворларни кўриб чиқилаётган қисмини ҳисоблашда юкламалар ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таянчлар (колонналар) ва деворларда эгилиш вақтларини аниқлашда ушбу ШНҚнинг 37-банди талабларига мувофиқ балка ва ригеллар учун юкламаларнинг камайиши ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Панжара тўсиқларига тушадиган ва жамланган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ёпмалар, қопламалар, зинапоялар ва балкон (лоджия)ларнинг тутиб турувчи элементлари ён томонлари 10 cm дан ошмайдиган квадрат майдонда ноқулай ҳолатда элементга қўлланиладиган концентрланган вертикал юклама учун текширилиши (бошқа вақтинчалик юкламалар йўқ бўлганда) керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лойиҳалаштириш топшириғида технологик ечимлардан келиб чиқиб, жамланган юкламаларнинг юқорироқ норматив қийматлари белгиланмаган бўлса, улар қуйидагиларга тенг деб қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ораёпма ва зинапоялар учун — 1,5 k№ (150 kgf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чордоқли ораёпма, қоплама, терасса ва балконлар учун — 1,0 k№ (100 kgf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фақат трап ва кўприкчалардан фойдаланган ҳолда ҳаракатланиш мумкин бўлган қопламалар учун — 0,5 k№ (50 kgf).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Қуриш ва фойдаланиш жараёнларида ускуналар ва транспорт воситаларидан келиб тушиши мумкин бўлган маҳаллий юкламаларга ҳисобланган элементлар қайд этилган жамланган юкламалар бўйича текширилишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Зинапоя ва балкон (лоджия) панжараларининг тутқичларига тушадиган горизонтал юкламаларнинг норматив қийматлари қуйидагича қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
турар жой объектлари бинолари, мактабгача таълим ташкилотлари, дам олиш уйлари, санаториялар, шифохоналар ва бошқа тиббиёт муассасалари учун — 0,5 k№/m (50 kgf/m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
спорт заллари ва трибуналар учун — 1,5 k№/m (150 kgf/m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқа бинолар ва хоналар учун (махсус талаблар бўлмаганда) — 0,8 k№/m (80 kgf/m) ёки лойиҳа топшириғига (ёки махсус техник шартларга) мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйидагиларга тушадиган горизонтал жамланган юкламанинг норматив қиймати лойиҳалаштириш топшириғида технологик ечимлардан келиб чиққан ҳолда юқорироқ норматив қийматлари белгиланмаган бўлса, 0,3 k№/m (30 kgf/m) деб қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
одамларнинг қисқа муддат давомида бўлиши учун мўлжалланган хизмат кўрсатиш майдончалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кўприкчалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
томларнинг тўсиқлари учун тутқичларига (тутқичнинг узунлиги бўйлаб ҳар қандай жойида).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 40 ва 42-бандларида келтирилган юкламалар учун юклама хавфсизлиги коэффициенти олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Транспорт воситаларидан тушадиган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Вертикал ва горизонтал юкламалар, уларни қўллаш усуллари ва жойлашуви лойиҳа топшириғи орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Автотураргоҳларда ораёпмалар, қопламалар ва грунтдаги полларга тушадиган бир текис тақсимланган эквивалент вертикал ҳамда маҳаллий жамланган юкламаларнинг норматив қийматлари қуйидаги 5-жадвалга мувофиқ аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-жадвал

Т/р

Бино ва иншоотларнинг хоналари

Бир текис тақсимланган юкламаларнинг норматив қийматлари  kPa, дан кам эмас

Жамланган юкламаларнинг норматив қийматлари  k№, дан кам эмас

1.

Умумий оғирлиги 3 tf гача бўлган автомобиллар учун тўхташ жойлари:

а) тўхташ туриш майдончалари

3,5

20,0

б) пандуслар ва кириш-чиқиш йўллари

5,0

25,0

2.

Умумий оғирлиги 3 — 16 tf бўлган автомобиллар учун тўхташ жойлари:

а) тўхташ туриш майдончалари

5,0

90,0

б) пандуслар ва кириш-чиқиш йўллари

7,0

100,0

3.

Умумий оғирлиги 16 tf ортиқ бўлган автомобиллар учун тўхташ жойлари

Лойиҳалаштириш топшириғига асосан

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Умумий оғирлиги — автомобилнинг ўзининг оғирлиги ва максимал фойдали юкламанинг йиғиндиси орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 2а ва 2б-бандларида келтирилган бино ва хоналар учун юкламаларнинг норматив қийматлари лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Гараж ичидаги ўтиш йўллари автотураргоҳда жойлашмаган транспорт воситаларининг ўтиши учун очиқ бўлса, уларни кириш-чиқиш йўллари сифатида қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Қоплама плиталарни сиқилишга ҳисоблашда ҳамда маҳаллий таъсирлар ҳисобга олинадиган бошқа ҳолатларда, бир-биридан 1,8 m масофада энг ноқулай ҳолатда жойлашган майдончаларга тушадиган жамланган юкламалар 0,5қийматида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур ШНҚнинг 5-жадвалнинг 1а ва 1б-позициялари учун томонлари 100 mm бўлган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу ШНҚнинг 5-жадвалнинг 2а ва 2б-позициялари учун томонлари 200 mm бўлган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу юкламаларни бир хил тақсимланган юклама билан бир вақтнинг ўзида ҳисобга олмаслик керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Транспорт воситаларининг техник маълумотларига кўра юкламаларнинг ҳисобий қийматларига аниқлик киритилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Транспорт воситаларидан бир текис тақсимланиб тушадиган юкламаларнинг пасайтирилган қийматлари уларнинг норматив қийматларига 0.35 коэффициентини қўллаш йўли билан белгиланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Мазкур ШНҚнинг 43-бандида келтирилган юкламалар учун юкламалар ишончлилик коэффициентини олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Кўприкли ва осма кранлардан тушадиган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Кўприкли ва осма кранлардан тушадиган юкламалар ГОСТ 34017-2016 билан белгиланган иш режимларига, ҳаракатга келиш турига ва юкни осиб қўйиш усулига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўприкли ва осма кранларнинг иш режимлари бўйича гуруҳлари мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Кўприкли электр краннинг тормозланиши натижасида юзага келадиган ва кран йўли бўйлаб йўналтирилган горизонтал юкламанинг норматив қиймати краннинг ҳар бир томонидаги тормозланиши ғилдиракларига тушадиган вертикал юкламаларнинг тўлиқ норматив қийматининг 10 фоиз миқдорида қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Краннинг электр аравачасининг тормозланиши натижасида юзага келадиган горизонтал юкламанинг кран йўлига кўндаланг келадиган горизонтал юкламанинг норматив қиймати қуйидагиларга тенг бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эгилувчан юк-осмали кранлар учун — 5 фоиз миқдорида;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ юк-осмали кранлар учун — 10 фоиз миқдорида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу юкламалар биноларнинг кўндаланг рамалари ҳамда кран йўлларининг балкаларини ҳисоблашда инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Юкламалар кран йўлининг бир томонига (балкага) тушиши, уларга таянган барча кран ғилдираклари ўртасида тенг тақсимланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Кран йўлига кўндаланг йўналган ва кўприк электр кранларининг қийшайиши ҳамда кран йўлларининг параллел эмаслиги (ёнбошдан таъсир қилувчи куч, бундан буён матнда ёнбош қуч деб юритилади) натижасида юзага келадиган горизонтал юкламанинг меъёрий қиймати, краннинг ҳар бир юриш ғилдираги учун ғилдиракка тушадиган вертикал юкламанинг тўлиқ меъёрий қийматининг 0,1 қисмига тенг бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу юкламаларни фақат 7К ва 8К иш режимидаги кранли биноларда кран йўллари тўсинларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳамда уларнинг устунларга маҳкамланишини ҳисоблашда ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юклама краннинг бир томонининг барча ғилдиракларидан кран йўли тўсинига узатилиши ва бинонинг кўриб чиқилаётган оралиғида хам ичкарига хам ташқарига йўналтиришига йўл қўйилиши, мазкур ШНҚнинг 15-бандида келтирилган юкламаларни ёнбош кучлар билан бирга ҳисобга олмаслик лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Кран кўприги ва аравачасининг тормозланишидан ҳосил бўладиган горизонтал юкламалар ва ёнбош кучлар краннинг ҳаракатланувчи ғилдираклари рельс билан туташиш нуқтасига қўлланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Кран йўли бўйлаб йўналтирилган ҳамда краннинг тўхташ тиргагига келиб урилиши натижасида ҳосил бўладиган горизонтал юкламанинг норматив қийматлари ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган талабларга мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу юкламани фақат тўхташ тиргакларини ва уларни тўсинларга маҳкамланишини ҳисоблашда инобатга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Тўсинлар деворларининг маҳаллий барқарорлигини текширишда, кранларнинг барча иш режимлари ва кран юкламалари учун юклама бўйича ишончлилик коэффициенти деб қабул қилиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Кран йўллари тўсинларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда битта кран ғилдирагидан тушадиган жамланган вертикал юкламанинг маҳаллий ва динамик таъсирлари уларнинг тўлиқ норматив қийматларини қуйидаги , коэффициентига кўпайтирган ҳолда ҳисобга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ юк-осмали 8К иш режимли кранлар гуруҳлари учун — 1,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эгилувчан юк-осмали 8К иш режимли кранлар гуруҳлари учун — 1,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7К иш режимли кранларнинг бошқа гуруҳлари учун — 1,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6К иш режимли кранлар гуруҳлари учун — 1,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қолган иш режимли кранлар гуруҳлари учун — 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Кран йўллари тўсинларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳамда уларнинг юк кўтарувчи конструкцияларга маҳкамланишини ҳисоблашда крандан тушадиган вертикал юкламаларнинг ҳисобланган қийматларини қуйидаги динамик коэффициентларга кўпайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
колонналар ораси 12 m дан ортиқ бўлмаганда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8К иш режимли кўприкли кранлар гуруҳлари учун — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6К ва 7К иш режимли кўприкли кранлар гуруҳи учун, шунингдек қолган барча иш режимлари осма кранларнинг гуруҳлари учун — 1,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
колонналар ораси 12 m дан ортиқ бўлганда — 8К иш режимли кўприкли кранлар гуруҳлари учун — 1,1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8К иш режимли гуруҳидаги кўприкли кранлардан тушадиган горизонтал юкламаларнинг ҳисобланган қийматлари 1,1 га тенг бўлган динамик коэффициенти билан ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қолган ҳолларда динамик коэффициенти 1,0 га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Конструкциялар чидамлилигини ҳисоблашда, кран йўллари балкалари эгилишини ва колонналарнинг силжишини текширишда, шунингдек бир кран ғилдирагидан тушадиган жамланган вертикал юкламанинг маҳаллий таъсирини ҳисобга олганда динамик коэффициентини ҳисобга олмаслик лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Кран йўллари балкаларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблашда вертикал юкламалар иккитадан ортиқ бўлмаган, таъсир жиҳатдан энг ноқулай бўлган осма ёки кўприкли кранлардан ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Бир нечта оралиқда (пролет) ўрнатилган кўприкли кранлари (ҳар бир оралиқ (пролёт)да, бир текисликда) бўлган иншоотларнинг рамалари, колонналари, пойдеворлари, шунингдек асосларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблашда ҳар бир йўналишда иккитадан ортиқ бўлмаган энг ноқулай таъсир этувчи кранлар, бир чизиқда (текисликда) жойлашган ҳар хил оралиқ (пролётда)ги кранларнинг жамланишини ҳисобга олганда эса тўрттадан ортиқ бўлмаган энг ноқулай таъсир этувчи кранлар ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Бир ёки бир нечта йўналишда ҳаракатланадиган осма кранлари бўлган иншоотларнинг рамалари, колонналари, стропиллари ва стропил остидаги конструкциялари, пойдеворлари ҳамда асосларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблашда вертикал юкламалар ҳар бир йўналишда иккитадан кўп бўлмаган энг номақбул таъсир этувчи кранлардан ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Ҳар хил йўлда ҳаракатланадиган бир чизиқда (текисликда) жойлашган осма кранларнинг жамламаси ҳисобга олинганда вертикал юкламалар қуйидагича қабул қилиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иккитадан кўп бўлмаган кранлардан — бир оралиқда (пролёт) иккита кран йўли бўлган чекка қатордаги колонналар, стропил остидаги конструкциялар, пойдеворлар ва асослар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўрттадан кўп бўлмаган кранлардан:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўрта қатордаги колонналар, стропил остидаги конструкциялар, пойдеворлар ва асослар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир оралиқда (пролёт) учта кран йўли бўлган чекка қатордаги колонналар, стропил остидаги конструкциялар, пойдеворлар ва асослар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир оралиқ (пролёт) иккита ёки учта кран йўли бўлганда стропил конструкциялар учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Кран йўли балкалари, колонналари, рамалари, стропила ва стропила остидаги конструкциялари, пойдеворлари ҳамда асосларнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблашда горизонтал юкламалар битта йўналишида ёки ҳар хил йўлларда ҳаракатланадиган бир чизиқда (текисликда) жойлашган иккитадан кўп бўлмаган энг ноқулай таъсир этувчи кранлардан ҳисобга олиниши, бунда ҳар бир кран учун фақат битта горизонтал (кўндаланг ёки бўйлама) юклама ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Қуйидаги ҳолатларда кранлар сони ҳисобга олиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кран балкаларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ҳисоблаганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
икки ёки учта ярусда жойлашган кўприкли кранлардан тушадиган вертикал ва горизонталь юкламаларни аниқлашда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир вақтнинг ўзида бир оралиқда (пролёт) осма, кўприкли кранлар жойлашганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юкларни узатиш кўприкчалар ёрдамида бир крандан иккинчисига ўтказиш учун мўлжалланган осма кранлардан фойдаланганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу талаблар технологик ечимларга асосланган лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Кран йўлининг балкаларини вертикал ва горизонтал эгилишларини ҳамда колонналарнинг горизонтал силжишларини аниқлашда кран таъсиридан ҳосил бўладиган энг ноқулай юкламанинг бирини ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар кран йўлида битта кран бўлса ва иншоотдан фойдаланиш пайтида иккинчи кран ўрнатилмайдиган бўлса, ушбу йўлда юкламани фақат битта крандан ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Иккита кран ҳисобга олинганда улардан тушаётган юкламани қуйидаги жамлаш коэффициентига кўпайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 1К — 6К кранлар гуруҳи иш режимлари учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— К, 8К кранлар гуруҳи иш режимлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўртта кран ҳисобга олинганда улардан тушаётган қуйидаги жамлаш коэффициентига кўпайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 1К — 6К кранлар гуруҳи иш режимлари учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 7К, 8К кранлар гуруҳи иш режимлари учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Битта кран ҳисобга олинганда ундан тушаётган вертикал ва горизонтал юкламаларни пасайтирмасдан қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Электр ва кўтарувчи кранлар учун кран йўлларининг тўсинларининг чидамлилигини ҳисоблашда ва бу тўсинларни юк кўтарувчи тизимларга маҳкамлашда номинал юкламанинг қийматларининг пасайиши ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кран ғилдирагидан жамланган вертикал юкламанинг таъсир қилиш соҳасидаги тўсин деворларининг чидамлилигини текшириш учун ғилдиракнинг вертикал кучининг камайтирилган норматив қийматларини ушбу ШНҚнинг 56-бандига мувофиқ кран йўлларининг тўсини мустаҳкамлигини ҳисоблашда олинган коэффициентга кўпайтириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Қордан тушадиган юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Қопламанинг горизонтал проекцияси бўйича қор юкламасининг тўлиқ номинал қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 71-бандига мувофиқ қабул қилинган ернинг горизонтал юзасининг 1 m2 учун қор қопламининг оғирлигининг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг 72 — 78-бандларига мувофиқ олинган ернинг қор қопламининг оғирлигидан қопламадаги қор юкига ўтиш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Ернинг горизонтал юзасининг 1 m2 учун қор қопламининг оғирлигининг норматив қиймати қорли ҳудудларга кўра мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Қор юкламасининг тақсимлаш схемалари ва коэффициенти қийматлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши, коэффициентининг оралиқ қийматлари эса чизиқли интерполяция йўли билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструктив элементларнинг энг номақбул иш шароитлари уларни қисман юкланганда юзага келса қор юкламаси (фонарли томлар учун — эни b кенгликдаги ҳудудларда) оралиқнинг (пролёт) яримига ёки тўртдан бир қисмига таъсир қиладиган схемалар бўйича кўриб чиқиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зарурат бўлганда, қор юкини иншоотнинг келажакдаги кенгайишини эътиборга олган холда аниқлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Мазкур ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган қор юкламасининг оширилган қийматлари плиталар, том қопламаларнинг ёғоч тўсинлари ва ёпмаларни ҳисоблашда, шунингдек келтирилган қийматлар юк кўтарувчи конструкцияларнинг элементлари (фермалар, балкалар, колонналар) учун кесимларни аниқлашда инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкцияларни ҳисоблашда ушбу ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган юклама схемаларига таъсири жиҳатдан эквивалент бўлган қор юкламасининг соддалаштирилган схемасидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ишлаб чиқариш иншоотларининг рамалари ва колонналарини ҳисоблашда қорнинг фақат бир текис тақсимланган юкламасини ҳисобга олиниши, томларнинг паст-баланд жойларида эса юкламалар оширилган қийматлар инобатга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасининг 1, 2, 5 ва 6-схемаларининг талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилаётган бир ва кўп оралиқли биноларнинг қўшимча ёруғлик қурилмаси (фонари) бўлмаган (нишаби 12 фоиз ёки с ) қопламалари учун белгиланган охирги энг совуқ уч ойдаги шамолли ҳудудларда ўртача шамолнинг тезлиги m/s бўлганда тезликни коэффициентига кўпайтириш йўли билан камайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамолнинг тезлиги m/s бўлган ҳудудлар учун лойиҳалаштирилаётган бир ва кўп оралиқли биноларнинг фонарсиз томларининг нишаблиги 12 — 20 фоиз атрофида бўлганда, мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 1 ва 5-схемалари бўйича аниқланган коэффициенти 0,85 коэффициентга кўпайтириш йўли билан камайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Энг совуқ уч ой ичида шамолнинг ўртача тезлиги мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 2 харитасидан олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ҳолларда кенглиги гача ва баландлиги m бўлган бинолар учун коэффициентини қўшимча равишда қуйидаги коэффициентга кўпайтириш йўли билан камайтириш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, бироқ 0,7дан кам бўлмаганда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қор юкламасини қуйидаги ҳолларда камайтирилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
январь ойида ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 5℃ дан юқори бўлган ҳудудлардаги иншоотларнинг томларидаги қорлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
орасидаги масофа дан кўп бўлмаган, лойиҳаланаётган иншоотдан баландроқ бўлган қўшни иншоотлар эсаётган шамол йўналишини тўсадиган бўлса, бу ерда қўшни биноларнинг баландликлари бўйича фарқи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоот баландлигининг ўзгариш жойлари ва периметрлар атрофида узунлиги, ва бўлган том участкалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Катта иссиқлик ажратадиган цехларнинг иситилмаган томларига тушадиган кор юкламаларни ҳисоблашда, томнинг нишаби 3 фоиздан ортиқ бўлиб, эриган сувларни олиб чиқиб кетилиши таъминланса, коэффициенти 20 фоизга камайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қор юкламаси учун юклама бўйича ишончлилик коэффициенти γ_f=1,4 деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Том конструкцияси элементларини ҳисоблашда томёпма оғирлигидан ҳосил бўладиган бир текис тақсимланган юкламанинг (стационар ускуналарнинг вазни билан бирга) норматив қийматини қор қатлами оғирлигининг норматив қийматига нисбати s_0 < 0,8 бўлса, 1,6 га тенг деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Шамол таъсири
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Бино ва иншоотларга таъсир қилувчи қуйидаги шамол таъсирлари инобатга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол юкламасининг асосий тури (бундан буён матнда шамолнинг асосий юкламаси деб юритилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўсиқларнинг конструктив ва уларни маҳкамлаш элементларига таъсир қилувчи шамол юкламасининг энг юқори қийматлари (бундан буён матнда чўққи шамол юкламаси деб юритилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Шамол юкламасининг асосий тури ва чўққи шамол юкламасининг қурилиш майдончалари учун максимал бўрон шамолларининг иншоотларга бевосита таъсири билан боғлиқ ва барча иншоотларни лойиҳалашда ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Асосий ва чўққи шамол юкламалари учун юклама бўйича ишончлилик коэффициенти деб қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Шаҳар мавзелари учун архитектура-режалаштириш ечимларини ишлаб чиқишда, шунингдек мавжуд мавзелари ичида бинолар қурилишини режалаштиришда пиёдалар зоналаридаги шамол юкламалари ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Шамол юкламалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Асосий шамол юкламасининг норматив қиймати w иккита вариантдан бирига қўлланилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иншоотнинг ёки элементнинг ташқи юзасига қўлланиладиган нормал босим ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишқаланиш кучи ташқи юзага тангенциал (уринма) равишда йўналтирилган ва юза майдонига горизонтал (кетма-кет жойлашган қияли ёки фонарли тўлқинли томлар учун) ёхуд вертикал (лоджияли ва деворлар учун) проекциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиладиган ёки доим очиқ турадиган проёмлари мавжуд бўлган, тўсиқлари ҳаво ўтказадиган иншоотларнинг ички юзасига қўлланиладиган нормал босим .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иккинчи ҳолда, юкламасига қуйидагиларнинг жамламаси сифатида қаралади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
х ва у ўқлари йўналиши бўйича иншоотнинг умумий қаршилиги туфайли ва ташқи кучлар проекцияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқига нисбатан айланма моменти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамол юкламасини ўртача ва пульсация таъсир этувчи кучлар йиғиндиси сифатида аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ички босим ни аниқлашда, шунингдек баландлиги 40 m гача бўлган кўп қаватли биноларни ва баландлиги 36 m гача бўлган бир қаватли ишлаб чиқариш иншоотларини ҳисоблашда, бино баландлиги оралиқ (пролёт) энига нисбати 1,5 дан кам бўлганда А ва Б туридаги ҳудудларда шамол юкламасининг пульсация таъсирини инобатга олмасликка йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Ер сатҳидан баландликда шамол юкламасининг ўртача таркибининг норматив қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол босимининг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— баландлик билан шамол босимининг ўзгаришини ҳисобга олиб ишлайдиган коэффициент
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— аэродинамик коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Шамол босимининг норматив қиймати қуйидаги 6-жадвалга мувофиқ шамол минтақасига кўра олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-жадвал

Ўзбекистон Республикасининг шамол ҳудудлари

(ушбу ШНҚнинг 5-иловаси 3-харитаси бўйича қабул қилинади)

I

II

kPа (kgf/m2)

0,38 (38)

0,48 (48)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу ШНҚнинг 5-иловаси 3-харитасида келтирилган тоғ олди ва кам ўрганилган ҳудудлар учун шамол босимининг норматив қиймати фойдаланиш тузилмалари тажрибасини ҳисобга олган ҳолда қурилиш майдонларини ўрганиш натижалари асосида белгиланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамол босимининг норматив қиймати, Pа қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шамол тезлиги, m/s, А туридаги ердан 10 m баландликда, ўртача 10 дақиқалик оралиққа тўғри келади ва ўртача ҳар 5 йилда бир марта ошади (агар техник шартлар ва шамол тезлигининг бошқа даврлари тартибга солинмаса).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— баландлиги бўйича шамол босимининг ўзгаришини ҳисобга оладиганкоэффициенти ушбу ШНҚнинг 7-жадвалида кўра аниқланиши керак. Бунда, қуйидаги ер турлари қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А — кўлларнинг очиқ қирғоқлари, сув омборлари, чўллар, даштлар, ўрмон-даштлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
В — шаҳар ҳудудлари, ўрмонлар ва баландлиги 10 m дан ортиқ тўсиқлар билан тенг равишда қопланган бошқа ҳудудлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
С — баландлиги 25 m дан ортиқ бўлган шаҳар туманлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жой иншоотнинг шамол томонида 30масофада сақланган бўлса ҳамда иншоот баландлиги 60 m гача ва 2 km баландликда жойлашган бўлса, иншоот ушбу турдаги жойларда жойлашган деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-жадвал

Баландлик  m

Жой турлари учункоэффициенти

А

В

С

≤5

0,75

0,5

0,4

10

1,0

0,65

0,4

20

1,25

0,85

0,55

40

1,5

1,1

0,8

60

1,7

1,3

1,0

80

1,85

1,45

1,15

100

2,0

1,6

1,25

150

2,25

1,9

1,55

200

2,45

2,1

1,8

250

2,65

2,3

2,0

300

2,75

2,5

2,2

350

2,75

2,75

2,35

≥480

2,75

2,75

2,75

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Шамол юкламасини аниқлашда турли хил ҳисобланган шамол йўналишлари учун жой турлари ҳар хил бўлишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Шамол юкламасининг таркибий қисмларини аниқлашда аэродинамик коэффициентларнинг қийматларидан қуйидагича фойдаланиш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, — ташқи босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ишқаланиш ички босим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва рўпарадан қаршиликёки мос равишда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёкикоэффициентларининг «плюс» белгиси мос келадиган юзадаги шамол босимининг йўналишига мос келади, «минус» белгиси — юзадан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оралиқ юклама қийматлари чизиқли интерполяция билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бинонинг бурчакларидаги ва қопламанинг ташқи контури бўйлаб тўсиқ элементларини тутиб турувчи тузилмаларга маҳкамлашни ҳисоблашда, юза бўйлаб тақсимланган аэродинамик коэффициент , бўлган маҳаллий салбий шамол босимини 1,5 m кенглигида ҳисобга олиш лозим (ушбу ШНҚнинг 1-расмида келтирилган).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган ҳолатларда, яъни тузилмалар шаклининг бўлиши тўғри асосланган ҳолда (жумладан, шамол оқимининг бошқа йўналишлари, тананинг умумий қаршилигининг таркибий қисмлари ва бошқаларни ҳисобга олган ҳолда), аэродинамик коэффициентларни белгиланган норматив қийматлардан фарқ қилувчи ҳолда қўллашга йўл қўйилади. Бунда, ушбу коэффициентлар тегишли илмий-тадқиқот маълумотлари, ҳисоб-китоблар, амалий тажрибалар натижалари ёки шамол оқимидаги конструктив моделларни синовдан ўтказиш орқали аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташқи тўсиқ бўлмаганда (бинони ўрнатиш босқичида) ички деворлар ва бўлинмалар юзаларида шамол юкламасини аниқлашда ташқи босим ёки фронтал қаршилик аэродинамик коэффициентларидан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. Салбий шамол босими ортган ҳудудлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Шамол юкламасининг пулсацияланувчи компонентининг норматив қиймати баландликда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, Гц табиий тебранишларнинг биринчи частотаси табиий частотасининг чегара қийматидан катта бўлган тузилмалар (ва уларнинг структуравий элементлари) учун қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 79-бандига мувофиқ аниқланиши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — даражасида шамол босимининг тебраниш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ олиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шамол босими ўзгаришининг масофавий пульсация коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир эркинлик даражасига эга тизим сифатида қаралиши мумкин бўлган тузилмалар (ва уларнинг конструктив элементлари) учун (бир қаватли саноат биноларининг кўндаланг рамалари, сув миноралари).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
билан қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
параметрига ва логарифмик тебраниш камайиши га кўра, мазкур ШНҚнинг 2-расмидан аниқланган коэффициент динамиклик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— юклама хавфсизлиги коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— шамол босимининг норматив қиймати, Pа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8-жадвал

Баландлик  м

Жой турлари учун шамол босими пульсация коэффициенти

А

В

С

≤5

0,85

1,22

1,78

10

0,76

1,06

1,78

20

0,69

0,92

1,50

40

0,62

0,80

1,26

60

0,58

0,74

1,14

80

0,56

0,70

1,06

100

0,54

0,67

1,00

150

0,51

0,62

0,90

200

0,49

0,58

0,84

250

0,47

0,56

0,80

300

0,46

0,54

0,76

350

0,46

0,52

0,73

≥480

0,46

0,50

0,68

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Динамиклик коэффициенти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — темир-бетон ва тош конструкциялар, шунингдек бинолар учун ўраб турган тузилмалар мавжудлигида пўлат рамка билан ();
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — пўлат миноралар, мачталар, футерланган тутун қувурлари устун туридаги қувурлар, шунингдек темир-бетон пойдеворлари ()
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Режада симметрик бўлган бинолар учун , шунингдек бўлган барча тузилмалар учун (бу ерда, тузилманинг иккинчи табиий частотаси), қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
даражасидаги тузилманинг массаси, шамол юкламаси қўлланиладиган юза майдонига бўлинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— динамиклик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— табиий тебранишларнинг биринчи шакли бўйича тузилманинг горизонтал ҳаракатланиши даражасида (режа бўйича симметрик бўлган доимий баландликдаги бинолар учун бир текис тақсимланган горизонтал қўлланиладиган статистик юкламадан ҳаракатни сифатида олишга йўл қўйилади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— формула бўйича шамол юкламаси доимий деб қабул қилинган тузилмани қисмга бўлиш йўли билан аниқланадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— иншоот майдончасининг массаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кесим марказининг горизонтал силжиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол юкламасининг пулсацияланувчи компонентининг иншоот майдончаси учун мазкур ШНҚнинг 10-формуласи бўйича аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Доимий баландликдаги қаттиқлик, шамол юзасининг оғирлиги ва кенглиги бўлган кўп қаватли бинолар учун даражасида шамол юкламасининг пулсацияланувчи компонентининг норматив қиймати қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
формула бўйича аниқланадиган тузилманинг юқори қисмининг баландлигидаги шамол юкламасининг пулсацияланувчи таркибининг норматив қиймати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Табиий шаклдаги тебранишлардан келиб чиқадиган инерция кучлари (, Нz) ни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади ва табиий тебранишлар частотасининг чегаравий қиймати мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига асосан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-жадвал

Шамол ҳудудлари (мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 3-харитаси билан қабул қилинади) ёки шамол босимида  kPа (kgf/m2)

, Нz, да

I

1,2

3,8

II

1,4

4,3

0,6 (60)

1,6

5,0

0,73 (73)

1,7

5,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўлган цилиндрсимон тузилмалар учун уюрмали қўзғалишнинг шамол резонанси қўшимча равишда ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Логарифмик тебраниш декрементининг қиймати ни олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
темир-бетон ва тош тузилмалар учун, шунингдек, ўраб турган конструкциялар мавжуд бўлганда пўлат каркасли бинолар учун ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пўлат миноралар, мачталар, футерланган тутун қувурлари, устун туридаги қувурлар, шу жумладан темир-бетон пойдеворлари учун, .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Босим тебранишларининг масофавий пульсация коэффициенти тузилманинг юзаси учун аниқланиши, бунда тебранишлар корреляцияси ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобланган юза шамол босимининг тузилманинг ҳисобланган элементига ўтказиладиган шамолга қарши, ён деворлар, томлар ва шунга ўхшаш тузилмалар юзасининг қисмларини ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисобланган юза тўртбурчакка яқин бўлса, унинг томонлари асосий ўқларга параллел бўлиши учун бунда коэффициентини мазкур ШНҚнинг 11-жадвалидан аниқланиши, шунингдек вапараметрларига кўра 12-жадвалга мувофиқ олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тузилмани бир бутун ҳисоблашда ҳисобланган юзанинг ўлчамлари мазкур ШНҚнинг 4-иловаси талабларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши, панжара тузилмасини ҳисоблашда эса унинг ташқи контури бўйлаб ҳисобланган юзанинг ўлчамлари олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Асосий координаталар тизими корреляция коэффициентини аниқлашда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10-жадвал

, m

 да коэффициенти m, тенг

5

10

20

40

80

160

350

0,1

0,95

0,92

0,88

0,83

0,76

0,67

0,56

5

0,89

0,87

0,84

0,80

0,73

0,65

0,54

10

0,85

0,84

0,81

0,77

0,71

0,64

0,53

20

0,80

0,78

0,76

0,73

0,68

0,61

0,51

40

0,72

0,72

0,70

0,67

0,63

0,57

0,48

80

0,63

0,63

0,61

0,59

0,56

0,51

0,44

160

0,53

0,53

0,52

0,50

0,47

0,44

0,38

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

11-жадвал

Бош координат текислиги, ҳисобланган юзага параллел равишда жойлашган

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. бўлган тузилмалар учун табиий тебранишларнинг биринчи шаклларини ҳисобга олган ҳолда, динамик ҳисоблаш амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, сони қуйидаги шарт орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Энг юқори шамол юкламаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Тўсиқ элементлари ва уларни бириктириш жойлари учун норматив қийматлари қуйидаги формула билан белгиланадиган шамол юкламасининг энг юқори ва салбий таъсирини ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамол босимининг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
коэффициентлари, босимнинг ўзгаришини ва баландликда шамол босимининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ижобий босим (+) ёки сўрилиш (-) аэродинамик коэффициентларининг энг юқори қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ижобий босим (+) ва сўрилиш (-) га мос келадиган шамол юкламасининг корреляция коэффициентлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу коэффициентларнинг қийматлари қуйидаги 12-жадвалда келтирилган шамол юкламаси йиғиладиган А тўсиқнинг майдонига кўра аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

12-жадвал

, m2

< 2

5

10

> 20

1,0

0,9

0,8

0,75

1,0

0,85

0,75

0,65

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
c_(p,+) ва c_(p,-) аэродинамик коэффициентлари аэродинамик қувурларда тузилмаларни намунавий синов натижалари асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғри тўртбурчак шаклидаги алоҳида турган бинолар режасида ушбу коэффициентларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамолнинг энг юқори юкламасини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 15-формуласи, тўсиқнинг конструкцияси элементлари ва уларни бинога бириктириш нуқталари етарлича қаттиқ эканлиги ҳамда уларда сезиларли динамик кучлар ва ҳаракатлар йўқлиги текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тизимнинг табиий частоталари тўсиқ элементлари, уларнинг юк кўтарувчи тузилмалари, маҳкамлаш элементлари 1,5 Нz дан кам бўлса, шамол юкламасининг ҳисобланган қийматлари келтирилган динамик ҳисоблаш натижаларига кўра конструкцияси элементлар тизими аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Асосий ва энг юқори шамол юкламалари учун юкламанинг хавфсизлик коэффициенти 1,4 га тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-боб. Музламали юкламалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Диаметри 70 mm гача бўлган (кабель симлари, арқонлар, мачталар, тортгич вантлар), №/m гача бўлган диаметрли думалоқ кесимнинг элементлари учун чизиқли муз юкламасининг норматив қийматини қуйидаги формула бўйича аниқлаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, Pа юза музламаси юкламасининг норматив қиймати қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16 ва 17-формулаларда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b-муз девори қалинлигининг норматив қиймати (ҳар 5 йилда бир марта ошиб кетади) қуйидаги 11-жадвалга мувофиқ, 200 m ва ундан ортиқ баландликда жойлашган муз девори қалинлигининг норматив қиймати эса ушбу ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа қайтиш даврлари учун девор қалинлиги махсус техник шартларга мувофиқ олиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
баландлик бўйича муз девори қалинлигининг ҳисобга олинадиган ва мазкур ШНҚнинг 13-жадвалида келтирилганидек қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— сим, арқон диаметри, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— думалоқ кесим элементларининг диаметрига кўра муз девори қалинлигининг ўзгаришини ҳисобга олинадиган ва ушбу ШНҚнинг 14-жадвалида келтирилганидек қабул қилинадиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 0.6 га тенг бўлган, музлашаётган элементнинг юза майдонининг элементнинг умумий юза майдонига нисбатини ҳисобга оладиган коэффициент;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 0,9 g/cm3 тенг деб қабул қилинадиган муз зичлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— эркин тушиш (падения) тезланиши m/s2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Музлама юкламасининг барқарорлик юкламаси1,3 га тенг деб қабул қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Муз билан қопланган элементлардаги шамол босими мазкур ШНҚнинг 80-бандига мувофиқ аниқланган шамол босимининг норматив қийматининг 25 фоизига тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Катта ўлчамдаги музли муз қатламлари билан сезиларли шамол тезлигининг комбинацияси кузатилган баъзи ҳудудларда муз деворининг қалинлиги ва унинг зичлиги, шунингдек шамол босими ҳақиқий маълумотларга мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ердан 100 m дан ортиқ баландликда жойлашган иншоотларнинг элементларга шамол юкламасини аниқлашда, қуйидаги 13-жадвалда келтирилган муз деворининг қалинлигини ҳисобга ҳолда у ўрнатилган музлаган симлар ва трослар диаметрини 1.5 коэффициентга кўпайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

13-жадвал

Ўзбекистон Республикасининг музламали туманлари (мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 4-харитасидан қабул қилинади).

I

II

III

IV

V

Музлама деворининг қалинлиги , mm

Энг камида 3

5

10

15

Энг камида 20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

14-жадвал

Ер юзидан баландлиги, m

Ўзбекистон Республикасининг ҳар хил туманлари учун музламалар деворининг қалинлиги , mm.

I музламали туман

V тоғли ҳудудлар ва музламали туманлар

200

15

махсус текширишлар асосида қабул қилинади

300

20

махсус текширишлар асосида қабул қилинади

400

25

махсус текширишлар асосида қабул қилинади

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

15-жадвал

Ер юзидан баландлиги, m

5

10

20

30

50

70

100

Коэффициент

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

16-жадвал

Сим, арқон (трос) ёки канатнинг диаметри, mm

5

10

20

30

50

70

Коэффициент

1,1

1,0

0,9

0,8

0,7

0,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. V-минтақада, ушбу ШНҚнинг 4-иловасининг 4-харитасида келтирилган ҳудудларда, шунингдек баланд пастликларда (тоғлар ва адирлар, чўққиларда, баланд сочмаларда, ёпиқ тоғ водийларида, чуқурликларда) муз деворининг қалинлиги махсус тадқиқотлар ва кузатишлар асосида қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Миқдорнинг оралиқ қийматини чизиқли интерполяция билан аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Думалоқ кесмаларнинг осилган горизонтал элементларида (кабеллар, симлар, трослар) музламанинг девор қалинлигини уларнинг қисқарган оғирлик маркази баландлигида олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Диаметри 70 mm гача бўлган думалоқ цилиндрсимон шаклдаги горизонтал элементларга музламалар юкини аниқлаш учун мазкур ШНҚнинг 14-жадвалида келтирилган музламалар деворининг қалинлигини 10 фоизга камайтириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Музлама пайтида ҳаво ҳарорати иншоотлар баландлигидан қатъи назар, тоғли ҳудудларда қуйидаги белги билан ўлчаниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2000 m дан баланд — минус 15 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1000 m дан — 2000 m гача минус 10 °C;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
республиканинг қолган ҳудудларидаги баландлиги 100 m гача бўлган иншоотлар учун — минус 5 °C, 100 m дан баланд бўлганда эса минус 10 °C.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Музлама пайтида ҳарорат 15 °C, паст бўлган жойларда ҳақиқий маълумотлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-боб. Ҳарорат иқлим таъсирлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Ҳароратнинг кунлик ва мавсумий ўзгаришидан ҳимояланмаган конструкциялар учун ўртача ҳароратнинг вақт ўзгариши ва элементнинг кесимида ҳароратнинг пасайишини ҳисобга олиниши (конструкцияларнинг лойиҳа талаблари назарда тутилмаган ҳоллар бундан мустасно) керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кундалик ва мавсумий ҳарорат ўзгаришидан ҳимояланган конструкциялар учун ҳароратнинг иқлимий таъсирини ҳисобга олиш талаб этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Иссиқ ва совуқ фаслларда мос равишда элементнинг кесимида ўртача ҳарорат ўзгаришининг норматив қийматлари қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг 98-бандига мувофиқ қабул қилинган иссиқ ва совуқ мавсумларда элементнинг кесимида ўртача ҳароратнинг норматив қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур ШНҚнинг 102-бандига мувофиқ қабул қилинган иссиқ ва совуқ мавсумдаги бошланғич ҳароратлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Бир қаватли конструкциялар учун ваўртача ҳароратларнинг норматив қийматлари ва элементнинг кесими бўйлаб ҳарорат фарқлари иссиқ ва совуқ фаслларда бир қаватли конструкциялар учун мазкур ШНҚнинг 17-жадвалига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Кўп қаватли конструкциялар ни ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

17-жадвал

Бинолар конструкциялари

Фойдаланиш жараёнидаги бинолар ва иншоотлар

Иситилмайдиган бинолар (технологик иссиқлик манбаисиз) ва очиқ конструкциялар

Иситиладиган бинолар

Сунъий иқлим ёки доимий технологик иссиқлик манбаига эга бинолар

Қуёш радиацияси таъсиридан ҳимояланмаган (ташқи тўсиқлар билан ўралган ҳолда)

Қуёш радиацияси таъсиридан ҳимояланган (ички)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу жадвалда қабул қилинган белгилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу ШНҚнинг 100-бандига мувофиқ қабул қилинган иссиқ ва совуқ мавсумларда ўртача кунлик ташқи ҳаво ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ГОСТ 12.1.005-88 га мувофиқ ёки технологик ечимларга асосланган лойиҳа топшириғига асосан мос равишда иссиқ ҳамда совуқ мавсумда биноларнинг ички ҳавосининг ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— элементнинг кесимида ўртача ҳисобланган ҳарорат ўсиши ва ташқи ҳаво ҳароратининг кунлик тебранишларидан ҳарорат фарқи мазкур ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101-бандига мувофиқ қабул қилинган элементнинг ўртача ҳисобланган ҳароратнинг ўсиши ва қуёш радиациясидан ҳарорат фарқи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Технологик иссиқлик манбалари бўлган биноларни ишлатиш босқичида тузилмаларнинг ҳарорати тўғрисида дастлабки маълумотлар мавжуд бўлса, ушбу маълумотлар асосида қийматлари олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Қурилаётган бинолар ва иншоотлар учун фойдаланиши жараёнида ишламайдиган бинолар учун аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

18-жадвал

Бинолар тузилмалари

Ҳароратнинг кўтарилиши, °C

Металл

8

6

4

Темир-бетон, бетон, мустаҳкамланган тош ва тош қалинлиги:

15 гача

8

6

4

15дан 39 гача

6

4

6

40 дан юқори

2

2

4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Иссиқ ва совуқ мавсумларда ўртача кунлик ташқи ҳаво ҳарорати формулалар бўйича аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 5 ва 6-хариталаридан мос равишда олинган январь ва июль ойларида узоқ муддатли ўртача ойлик ҳаво ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ўртача кунлик ҳароратнинг ўртача ойликдан оғиши ( — мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 7-харитаси бўйича олинган, °C).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуёш радиацияси таъсиридан ҳимояланган иншоотлар учун фойдаланиш босқичида иситиладиган саноат биноларида ҳисобга олинмаслигига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 5 — 7-хариталарида келтирилган тоғли ва кам ўрганилган ҳудудлар учун қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мутлақ қийматларининг ўртача кўрсаткичлари, мос равишда январь ойида минимал ҳаво ҳарорати ва максимал — июлда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мусаффо осмон билан мос равишда январь ва июль ойларида ҳаво ҳароратининг ўртача кунлик амплитудалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
идрометерологик маълумотларига кўра олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. и , °C ўсишлари қуйидаги формулалар билан аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мазкур ШНҚнинг 17-жадвалига мувофиқ олинган тузилманинг ташқи юзаси материалли томонидан қуёш радиациясини ютиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— умумий (тўғридан-тўғри ва тарқоқ) қуёш радиациясининг максимал қиймати, W/m2, ҚМҚ 2.01.01-22 бўйича қабул қилинган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
коэффициенти ушбу ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ олинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— коэффициенти мазкур ШНҚнинг 19-жадвалига мувофиқ олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бино тўсиқларининг ташқи юзаси материални қуёш радиациясининг ютиш коэффициентлари қуйидаги 19-жадвал асосида олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

19-жадвал

Ташқи юза материали тўсиқлари тузилмаси

Қуёш радиациясини ютиш коэффициенти

1.

Альюминий

0,5

2.

Асбоцемент листлари

0,65

3.

Асфалт-бетон

0,9

4.

Бетонлар

0,7

5.

Бўялмаган ёғоч

0,6

6.

Енгил шағалдан ясалган ўрамли (рулонли) томнинг ҳимоя қатлами

0,65

7.

Лойли қизил ғишт

0,7

8.

Силикат ғишт

0,6

9.

Оқ табиий тош қопламаси

0,45

10.

Силикатли тўқ кулранг бўёқ

0,7

11.

Оҳакли оқ бўёқ

0,3

12.

Керамика билан қопланган плиткалар

0,8

13.

Кўк шиша билан қопланган плиткалар

0,6

14.

Оқ ёки оч сариқ қопламали плиткалар

0,45

15.

Қум билан қопланган рубероид

0,9

16.

Оқ бўёқ билан бўялган пўлат листлар

0,45

17.

Тўқ қизил бўёқ билан бўялган пўлат листлар

0,8

18.

Яшил бўёқ билан бўялган пўлат листлар

0,6

19.

Пўлатдан ясалган том қопламалари

0,65

20.

Қопламали ойна

0,7

21.

Оҳакли гипс, тўқ кулранг ёки қизғиш жигарранг

0,7

22.

Оч кўк рангдаги цемент гипслар

0,3

23.

Тўқ яшил рангдаги цемент гипслар

0,6

24.

Крем рангдаги цемент гипслар

0,4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юзаларнинг тури ва йўналишига кўра қуёш радиациясининг ютиш коэффициентлари қуйидаги 20-жадвал асосида олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20-жадвал

Юзанинг (юзаларнинг) тури ва йўналиши

 коэффициенти

Горизонтал

1,0

Вертикал, йўналтирилган:

жануб

1,0

ғарб

0,9

шарқ

0,7

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Иншоотларнинг конструкциялари турига кўра қуёш радиациясининг ютиш коэффициентлари қуйидаги 21-жадвал асосида олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

21-жадвал

Иншоотлар тузилмалари

 коэффициенти

Металл

0,7

Темир-бетон, бетон, мустаҳкамланган тош ва тош қалинлиги:

15 гача

0,6

15 дан 39 гача

0,4

40 дан юқори

0,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Иссиқ ва совуқ мавсумларда конструкциянинг ёки унинг бир қисмини тўлиқ тизимга тугатилишига мос келадиган бошланғич ҳарорат қуйидаги формулалар ёрдамида аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкцияни тугатиш учун календарь муддати, иш тартиби ҳақида маълумотлар мавжуд бўлса, бошланғич ҳарорат 26, 27-формулаларга мувофиқ белгиланишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Камайтирилган норматив қийматлар билан ҳароратнинг иқлимий таъсири 98 — 102-бандлари талабларига мувофиқ қуйидагилар асосида: ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. ваҳароратли иқлим таъсирлари учун юклама хавфсизлиги коэффициенти 1,1 га тенг бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Ушбу ШНҚга киритилмаган юкламалар ва таъсирлар (махсус технологик таъсирлар, барча транспорт воситалари келтириб чиқарадиган тебранишли юкламалар, намлик ва сиқилиш таъсирлари, (масалан, бафтинга каби аэродинамик беқарор тебранишлар) қурилиш объектларини лойиҳалаш учун бошқа нормаларда, илмий техник — таъминот доирасида ишлаб чиқиладиган тавсиялар ёки махсус техник шартларда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-боб. Эгилишлар ва силжишлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Асосий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Ушбу бобнинг талаблари ишлатиладиган қурилиш материалларидан қатъий назар, иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар учун ҳисоб-китобда бинолар ҳамда иншоотларнинг юк кўтарувчи ва ўраб турувчи конструкцияларнинг чегаравий эгилишлари ва силжишларини белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Ушбу бобнинг талаблари гидротехника иншоотлари, транспорт, атом электростанциялари, шунингдек ҳаво электр узатиш линиялари миноралари, очиқ тақсимлаш қурилмалари ва антеннали алоқа иншоотларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Эгилишлар (бўртиб чиқишлар) ва силжишлар учун қурилиш конструкцияларини ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 6-иловасининг 1 — 3-бандларига мувофиқ, уларнинг қийматларига таъсир қилувчи омилларни ҳисобга олган ҳолда аниқланган конструктив элементнинг (ёки тўлиқ конструкциянинг) эгилиши (бўртиб чиқиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ушбу нормалар билан белгиланган эгилиш (бўртиб чиқиш) ва силжишлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоб-китобни қуйидаги талабларга мувофиқ ишлаб чиқиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик (технологик ва кўтарма-транспорт ускуналарининг ўлчов-назорат асбобларининг фойдаланиш учун шароитлар яратиб бериш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
конструктив (бир-бирига туташган конструктив элементларнинг ва уларнинг бўғинларини яхлитлигини ва белгиланган қияликларни таъминлаш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
физиологик (зарарли таъсирларнинг ва тебранишлар пайтида ноқулайлик ҳиссиётини олдини олиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эстетик ва психологик (конструкцияларни ташқи кўринишидан ижобий таассурот қолдириш, хавф-хатар ҳиссини олдини олиш).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу талабларнинг ҳар бири бир-биридан мустақил равишда ҳисоб-китобда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Конструкцияларни тебранишларни чеклаш мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Ҳисоб-китоб ҳолатлари учун аниқланилиши лозим бўлган эгилишлар ва силжишлар уларга мос келадиган юкламалар мазкур ШНҚнинг 6-иловасининг 5-бандига мувофиқ бажарилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Технологик, конструктив ва физиологик талаблар асосида чекланган қопламалар ва ораёпмаларни конструктив элементларининг чегаравий эгилиши элементнинг ҳолатига мос келадиган эгри ўқдан, эгилиши ҳисобланган ўқни қўллаш вақтида ва эстетик-психологик талаблар асосида чекланганлар эса ушбу элементларнинг таянчларини боғлайдиган тўғри боғламадан (мазкур ШНҚнинг 6-иловасининг 7-бандида келтирилган) ҳисобланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Конструкциялар (мембрана қопламлар, эгик соябонлар, осилиб турувчи ёки кўтарилиб турувчи пастки белбоғли конструкциялар)нинг ташқи кўринишини ёмонлаштирмайдиган ёки конструктив элементлар кўздан яширилган ҳолларда, ушбу элементларнинг эгилишларини эстетик ва психологик талаблар асосида чеклашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Одамлар қисқа вақт бўладиган хоналар (масалан, трансформатор подстанциялари, чордоқлар) устидаги ёпмалар ва том ёпмалари иншоотлари учун белгиланган талаблар асосида эгилишлар чекланишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча турдаги қопламалар учун том ёпиш қопламаларининг яхлитлиги конструктив чоралар (компенсаторлардан фойдаланиш, қоплама элементларининг узлуксизлигини яратиш) билан таъминлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Кўриб чиқилаётган барча юкламалар учун юкламанинг хавфсизлик коэффициенти ва юк кўтарувчилар, электрокаралар, кўприкли ва осма кранлар юкламалари учун динамиклик коэффициенти бирга тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ишончлилилик коэффициентлари мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ олиниши ва юкламаларнинг норматив қийматга кўпайтирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Бино ва иншоотларнинг конструктив элементлари учун чегара эгилишлари, доимий вертикал ва горизонтал эгилишлар, узоқ муддатли силжишлар муддатли юкламалар оралиғининг 1/150 қисмидан ёки консолнинг 1/75 қисмидан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Конструкция элементларининг вертикал чегаравий эгилишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Конструктив элементларнинг вертикал чегаравий эгилишлари ва юкламалари аниқланишлари керак бўлган юкламалар ушбу ШНҚнинг 20-жадвалида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мураккаб элементлар орасидаги бўшлиқларга қўйиладиган талаблар эса мазкур ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

22-жадвал

Конструкция элементлари

Қўйилаётган талаблар

Вертикал чегаравий эгилишлар

Вертикал эгилишларни аниқлаш учун юкламалар

1. Кранларнинг йўлларининг тўсинлари кўприкли ва осма кранлар учун, бошқариладиганлар:

 

 

полдан, тельферлар (таллар)

Технологик

Битта крандан

Иш режими гуруҳлари бўлган кабинадан (ГОСТ 25546-82 бўйича:

Физиологик ва технологик

 

1К-6К

Битта крандан

Битта крандан

Битта крандан

2. Тўсинлар, фермалар, сарровлар (ригели), плиталар, ёпмалар прогонлар (плита ва ёпмаларнинг кўндаланг қирралари):

 

 

а), м оралиқда кўришга очиқ ёпмалар ва том ёпмалари:

Эстетик-психологик

 

Доимий ва вақтинчалик узоқ муддатли

б) остида тўсиқ бўлган ёпмалар ва том ёпмалари

Конструктив

Мазкур ШНҚнинг 6-иловаси асосан қабул қилинади

Юк кўтарувчи конструктив элементлар ва элементлар остида жойлашган тўсиқлар орасидаги бўшлиқнинг камайишига олиб келади

в) ёрилишга мойил бўлган элементлар мавжуд бўлган том ёпмалари ва ёпмалар (пол стяжкалари, тўсиқлар)

Конструктив

Пол текисловчи қатлам (стяжка)лари, тўсиқлар бажарилгандан сўнг ишга туширилади

г) ёпмалар том ёпмалари бошқариладиган телферлар (таллар) осма кранлар бўлган ҳолда:

 

 

полдан

Технологик

 ёки  (иккисидан энг ками)

Вақтинчалик бир йўлда бир крандан ёки тельфердан (талдан) келадиган юкламани ҳисобга олган ҳолда

кабинадан

Физиологик

 ёки  (иккисидан энг ками)

Бир йўлда битта крандан ёки телфердан (талдан)

д) қуёшдаги ҳаракатларга дучор бўлган ёпмалар:

Физиологик ва технологик

 

Кўчирилувчи юклар, материаллар, бўғинлар, асбобларнинг элементлари ва бошқа ҳаракатланувчи юкламалар (шу жумладан полда ҳаракатланувчи релссиз транспортда):

Қуйидаги икки хонали қийматлардан энг ёқимлиси: ҳар бир юклама билан битта юкнинг юкламасига 0,7 тўлиқ меъёрий қийматлари

 

Тор изли

Битта вагонлар жамламасидан (ёки битта пол машинасидан) бир йўлдан

Кенг изли

Битта вагонлар жамламасидан (ёки битта пол машинасидан) бир йўлдан

е) оралиқ , м га тенг бўлган бинолар автотураргоҳи ёпмалари ва том ёпмалари:

Физиологик ва технологик

 

Доимий ва узоқ муддатли

3. Зинапояларнинг элементлари (маршлар, площадкалар, косоурлар), балконлар, лоджиялар.

Эстетик-психологик

Ушбу жадвалнинг 2а бандига асосан

Физиологик

Ушбу ШНҚнинг 116-бандига асосан аниқланади

4. Ёпма плиталар, майдончалар зинапоялар маршлари уларнинг эгилишига қўшни элементлар томонидан тўсқинлик қилинмайди

Физиологик

0,7 mm

Марказга жамланган оралиқнинг юкламаси 1 кН (100 кгс).

5. Осма девор панелларидаги эшик ва ром бўшлиқларидаги (сарровлар, ригеллар) ва прогонлар ойналаш

Конструктив

Элементлар остида жойлашган эшик ёки ром тўлдирувчилари ва юк кўтарувчи элементларнинг орасидаги бўшлиқни камайишига олиб келадиган

Эстетик-психологик

Ушбу жадвалнинг 2а бандига мувофиқ

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу жадвалда қабул қилинган белгилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— конструктив элементнинг оралиқ ҳисоб оралиғи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— осма кран йўллари маҳкамланадиган тўсин ёки ферма оралиқлари (шаг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Консоль учун ни ўрнига унинг икки баробарлик чиқиб туришини қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 2а-ҳолатидаги нинг оралиқ қийматлари учун чегара эгилишлари тавсия этилган ушбу ШНҚнинг 6-иловаси талабларини ҳисобга олган ҳолда чизиқли интерполяция билан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. 2а-позициясида қавс ичида келтирилган рақамлар хоналарнинг баландлиги 6 m гача (6м ҳам ҳисобга киради) бўлган баландлиги олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. 2г-позицияси учун эгилишларни ҳисоблаш хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Эгилишларни эстетик ва психологик талаблар билан чекланган бўлса, юк кўтарувчи деворлари (ёки устунлар) ички юзалари орасидаги масофага тенг оралиғини олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Кран аравачасининг юқори нуқтасидан ёпмаларининг (ёки уларга бириктирилган нарсаларнинг) эгилган юк кўтарувчи конструкцияларининг пастки нуқтасигача бўлган масофа камида 100 mm бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Том ёпиш элементларининг эгилишлари томнинг нишаби йўналишлардан бирида 1/1200 дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Физиологик талаблардан келиб чиққан ҳолда, ёпиқ элементлар (тўсинлар, сарровлар, плиталар), зинапоялар, балконлар, лоджиялар, турар жой объектлари ва саноат биноларининг хоналари ва маиший хоналари қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— эркин тушиш тезланиши, м/с2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тебранишларни келтириб чиқарадиган одамлардан юкламанинг норматив ҳамда ёпмаларга юкламанинг камайтирилган қийматлари мазкур ШНҚнинг 23-жадвалига мувофиқ олиниши керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳисобланган элемент ва унга тиралган тизимлар оғирлигидан юкламанинг норматив қиймати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
одам юрганда юкламанинг қуйиш частотаси ушбу ШНҚнинг 4 ва 23-жадвалига мувофиқ олиниши лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мазкур ШНҚнинг 23-жадвалига мувофиқ олинадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эгилишлар юкламаларнинг йиғиндисидан аниқланиши лозим , бу ерда — қуйидаги 8-формула бўйича аниқланадиган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

23-жадвал

Ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинадиган хоналар

 kPа (kgf/m2)

 kPа (kgf/m2)

 Нz

1, 2-поз. синфлар ва маиший хоналардан ташқари; 3, 4а, 9б, 10-поз.

0,25 (25)

ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинади

1,5

2-поз. синфлар ва маиший хоналардан; 4 б-г — поз. Рақс хонасидан ташқари; 9а, 10а, 12, 13-поз.

0,5 (50)

ушбу ШНҚнинг 4-жадвали бўйича қабул қилинади

1,5

4-поз — рақс хоналари; 6, 7-поз.

1,5 (150)

0,2 (20)

2,0

50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур жадвалда қабул қилинган белгилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бир одамнинг вазни қуйидагича қабул қилинган 0,8 k№ (80 kgf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўсинлар схемаси бўйича ҳисобланган элементлар учун 1.0-га тенг олинган коэффициент, бошқа ҳолларда-0.5 (уч ёки тўрт томондан плиталарнинг тиралиши);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тўсинлар, сарровлар (ригели) оралиқ масофаси, плиталарнинг эни (настилларнинг), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— конструкция элементининг ҳисобланган оралиғи, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Кран юкламаларидан устун ва тормоз конструкцияларининг горизонтал эгилишлар чегараси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Кўприкли кранлар, кран эстакадалари, кран йўлларининг тўсинлари, тормоз, шунингдек конструкцияларининг тўсинлари (тўсинлар ёки фермалар) билан жиҳозланган қурилиш устунларининг горизонтал эгилишларининг чегараси 6 mm дан кам бўлмаган ҳолда мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига мувофиқ олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Технологик талаблар асосида чекланган, горизонтал ва эксцентрик равишда қўлланиладиган вертикал юкламаларидан бир крандан (пойдеворининг эгилишини (крен) ҳисобга олмаган ҳолда) кран йўлларининг яқинлашишининг горизонтал чегараси 20 mm деб қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

24-жадвал

Кранларнинг ишлаш режими гуруҳлари

Чегаравий эгилишлар

устунлар

тўсин кран йўллари ва тормоз конструкциялари бино ва кран эстакадалари (ёпиқ ва очиқ)

бино ва ёпиқ кранли эстакадалар

очиқ кранли эстакадалар

1К — 3К

4К — 6К

7К — 8К

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу жадвалда қабул қилинган белгилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— пойдеворнинг юқори қисмидан кран рельсининг бошигача бўлган масофа (бир қаватли бинолар ёпиқ ва очиқ кран эстакадалари учун) ёки сарровнинг (ригель) ўқидан кран рельсининг бошигача бўлган масофа (кўп қаватли биноларнинг юқори қаватлари учун).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Шамол юкламаси, пойдевор эгилиши ва ҳароратнинг иқлим таъсиридан каркасли бинолар, транспортёр галереяларнинг алоҳида конструктив элементлари ва таянчларнинг горизонтал чегара силжишлари ҳамда эгилишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Конструктив талаблари (конструктив деворлар, қисимлар, дераза ва эшик элементлари билан тўлдирилишининг яхлитлигини таъминлаш) асосида чекланган конструктив биноларнинг горизонтал чегара силжишлари ушбу ШНҚнинг 25-жадвалида келтирилганидан ошмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Силжишни аниқлаш мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Каркасли биноларнинг горизонтал силжишлари пойдеворларнинг эгилиши (айланишини)ни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пойдеворларнинг эгилиши норматив қийматнинг 30 фоиз миқдорида олинган шамол юкламасини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I-II-шамолли ҳудудларда жойлашган баландлиги 40 m гача бўлган бинолар (ва ҳар қандай баландликдаги конвейер галереяларининг таянчлари) учун шамол юкламасидан келиб чиқадиган пойдеворнинг эгилишини ҳисобга олинмаслигига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Шамол юкламасидан каркассиз биноларнинг горизонтал ҳаракати уларнинг деворлари, тўсиқлари, ва бирлаштирувчи элементлари мустаҳкамлик ва ёрилишга чидамли бўлиши учун мўлжалланган бўлса чекланмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

25-жадвал

Бинолар, деворлар ва тўсиқлар

Девор ва тўсиқларни бино каркасига маҳкамланиши

Чегаравий силжишлар

1. Кўп қаватли бинолар

Ҳар қандай

2. Кўп қаватли биноларнинг бир қавати:

Эгилувчан

а) девор ва тўсиқлар ғиштдан, гипсобетондан, темир-бетон панеллардан.

Қаттиқ

б) табиий тош, керамик блоклар, шиша (витражлар)

Қаттиқ

3. Бир қаватли бинолар (ўзини ушлаб турувчи деворлар билан) қаватнинг баландлиги , m:

Эгилувчан

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур ШНҚнинг 25-жадвалида қабул қилинган белгилар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кўп қаватли биноларнинг баландлиги пойдеворнинг юқори қисмидан то ёпманинг сарровигача (ригеля) бўлган масофага тенг;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— бир қаватли биноларда қаватнинг баландлиги, пойдеворнинг юқори қисмидан стропил конструкциясининг пастки қисмигача бўлган масофага тенг; кўп қаватли биноларда: пастки қават учун пойдеворнинг юқори қисмидан ёпманинг сарров (ригель) ўқигача бўлган масофага тенг; қолган қаватлар учун — қўшни сарровларнинг (ригель) ўқлари орасидаги масофага тенг.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. қийматлари учун горизонтал чегара силжишлари чизиқли интерполяция билан аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Бир қаватли биноларнинг ёпмалари элементларидан фойдаланган ҳолда мўлжалланган кўп қаватли биноларнинг юқори қаватлари учун горизонтал чегара силжишлари бир қаватли бинолар билан бир хил бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бу ҳолда, юқори қаватнинг баландлиги қаватлар орасидаги ёпманинг саррови ўқидан конструкцияси старапулининг (ригель) пастки қисмига қадар олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мослашувчан маҳкамлагичлар конструкциянинг силжишига тўсқинлик қилмайди (конструктив элементларга зарар етказиш мумкин бўлган деворларга ёки қисимларга кучларни ўтказмайди).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқларга-деворлар ёки бўлинмаларнинг ўзаро силжишини олдини олувчи қаттиқ маҳкамлагичлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Осма деворлари бўлган бир қаватли бинолар учун (қаттиқ диск қопламаси бўлмаганда) ва кўп қаватли этажеркалр учун чегаравий силжишларни 30 фоизга оширилишига йўл қўйилади (бироқ ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Устунлар ва сарровлар фахверкалар эгилишининг горизонтал чегараси, шунингдек шамол юкламасидан конструктив талаблари асосида чекланган осма девор панелларини га тенг деб қабул қилиш керак, бу ерда устун ёки панелларнинг ҳисоб оралиғи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Технологик талаблар асосида чекланган конвейер галереялари таянчларининг шамол юкламасининг горизонтал максимал эгилишлари — h/250 га тенг бўлиши (бу ерда h-устунларнинг пойдеворнинг юқори қисмидан ферма ёки тўсинларнинг пастки қисмигача бўлган баландликдир) лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Каркасли биноларнинг устунлари қуйидаги ҳолатларда ҳарорат, иқлим ва чўкишлар таъсиридан горизонтал чегара эгилишларига тенг деб қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ғишт, гипс-бетон, темир-бетон ва осма панеллардан бўлган деворлар ва тўсиқлар бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— деворлари табиий тош билан қопланган, шишадан тайёрланган (витражлар), (бу ерда — қаватнинг баландлиги, бир қаватли кўприкли кранлари бор бинолар учун эса-пойдеворнинг юқори қисмидан кран йўлларининг тўсинларининг пастки қисмигача бўлган баландлик).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳарорат, иқлим ва чўкиш таъсиридан горизонтал эгилишларни аниқлашда уларнинг қийматлари шамол юкламалари ва пойдевор чўкишидан келиб чиқадиган эгилишлар билан умумлаштирмаслик керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Қаватлараро ёпмаларнинг норматив чегара букилишлари m да 15 mm ва m да 40 mm га тенг бўлиши ( нинг оралиқ қийматлари учун чегара букилишлари чизиқли интерполяция билан аниқланиши керак) лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Букилишлар олдиндан сиқилиш кучлари, ёпмалар элементининг ўз оғирлиги ва полнинг оғирлигидан аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўприкли ва осма кранларнинг иш режимлари бўйича гуруҳлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Кранлар

Иш режимлари гуруҳлари

Фойдаланиш шартлари

Барча турдаги механик

1К — 3К

Ҳар хил

Қўзғалувчан осма кўтаргичлар, шунингдек осма ушлагичлар билан

Чекланган интенсивликдаги таъмирлаш ва қайта юклаш ишлари

Лебедкали юк аравачалари ҳамда осма ушлагичлар билан

Электростанцияларнинг машина заллари, монтаж ишлари, чекланган интенсивликдаги қайта юклаш ишлари

Лебедкали юк аравачалари билан, шу жумладан осма ушлагичлар билан

4К — 6К

Ўрта зичликдаги қайта юклаш ишлари, механика цехларида технологик ишлар, қурилиш материаллари корхоналари, тайёр маҳсулотлар омборлари, металл сотиш омборлари

Грейферли икки контактли турдаги, магнитли-грейферли

Аралаш омборлар, ҳар хил турдаги юклар билан ишлаш

Магнитли

Ярим тайёр маҳсулотлар омборлари ҳар хил турдаги юклар билан ишлаш

Закалкали тобланувчи найзасимон қуювчи

Металлургия корхоналарининг цехлари

Икки арқон турдаги грейферли, магнитли-грейферли

Сочма юклар ва бир хил юклар билан металпарчалар учун омборлар (бир ёки икки сменада ишлаганда)

Лебедкали юк аравачалари билан, шу жумладан осма ушлагичлар билан

Туну-кун ишлаганда технологик кранлар

Траверсли, мульдогрейферли, мульдозавалочли, қуймаларни ечиш учун, копровли, вагранкали, қудуқли

Металлургия корхоналарининг цехлари

Магнитли

Металлургия корхоналарининг цехлари ва омборлари, бир хил юкларга эга йирик металл базалари

Икки арқон турдаги грейферли, магнитли-грейферли.

Сочма юклар ва бир хил юклар билан металлпарчалар учун омборлар (бир ёки икки сменада ишлаганда)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Краннинг тўхташ жойига бўлган урилишдан келиб чиққан юклама
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Краннинг йўлаги бўйлаб йўналтирилган ва краннинг тўхташ жойига бўлган урилишдан келиб чиққан юклама (F, kN)нинг норматив қиймати қуйидаги 1-формула билан аниқланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — номиналнинг ярмига тенг қабул қилинган зарба вақтидаги краннинг ҳаракат тезлиги, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
f — буфернинг мумкин бўлган энг кўп чўкиши 1К — 7К гуруҳ режимлари ва 0,2 m кўтариш қуввати 50 тоннадан кўп бўлмаган юк кўтариш қувватига эга бўлган эгилувчан юк кранлари учун 0,1 m га тенг деб қабул қилинган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — краннинг кўрсатилган массаси қуйидаги 2-формула бўйича аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

m

=

mb

+

(mc + kmq)

l – l1

 

(2)

2

l

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mb — кран кўпригининг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc — аравачанинг массаси, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mq — краннинг юк кўтариш қуввати, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — коэффициент; k = 0 — эгилувчан осма кранлар учун; k = 1 — қаттиқ юк осма кранлари учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — кран оралиғи, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l1 — аравачанинг яқинлашиши, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Кўриб чиқилаётган юкламанинг ҳисобланган қиймати γf юклама хавфсизлиги коэффициентини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги жадвалда келтирилган чегаравий қийматларидан кўп бўлмаган ҳолда олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Кранлар

Юклама чегаралари F, kN (tf)

Осма ва қўлда ишлатиладиган кўприкли

10 (1)

Электр кўприкли:

Иш режимларининг умумий мақсадли гуруҳлари 1К — 3К

50 (5)

4К — 7К иш режимларининг умумий мақсади ва махсус гуруҳлари, шунингдек қуймачилик

150 (15)

осма юк билан 8К иш режимининг махсус гуруҳлари

Эгилувчан

250 (25)

Қаттиқ

500 (50)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қор юкламалари схемаси ва µ коэффициенти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Қоплама профиллари ва қор юкламаси схемалари

коэффициенти ва схемаларни қўллаш соҳалари

1.

Бир нишабли ва икки нишабли бинолар

а)

б)

1 вариант

2 вариант

3 вариант

µ = 1 бўлганда, α ≤ 25°;

µ = 0 бўлганда, α ≥ 60°.

2 ва 3 вариантларни икки нишабли қопламалари (б профили) бўлган бинолар учун ҳисобга олиш керак.

(2-вариант  да, 3-вариант да фақат томнинг чўққиси қопламаси бўйлаб юриш кўприги ёки шамоллатиш ускуналари мавжуд бўлса)

Изоҳ:

1) қор юкламасининг маҳаллий нотекис тақсимланишига сезгир бўлган қопламаларнинг конструктив схемалари учун кўндаланг йўналишдаги иккита қияликда ёки қўшни оралиқларда  ва коэффициентли қўшимча схемани ва бинонинг узунлиги бўйлаб қопламани кўриб чиқиш лозим.

2). иккала йўналишда ҳам умумий ўлчамлари 100 m дан ошадиган қопламалар учун, бир хил тақсимланган қор юкламасига қўшимча равишда, икки нишабли қопламалар учун 2 ёки 3-вариантларга мувофиқ нотекис тақсимланган қор юкламасини бир нишабли қопламалар уларнинг қулайлигидан қатъий назар ҳисобга олиш лозим.

2.

Гумбазли бинолар ва контурли қопламалар

 

бу ерда,  — қоплама қиялиги

3.

Чўққили арка шаклидаги қопламалар

бу ерда ни олиб, 1б схемасидан фойдаланиш лозим

4.

Бўйлама фонарли тепаси ёпиқ бинолар

1-вариант

А зонаси учун

С зонаси учун

2-вариант

А зонаси учун

С зонаси учун

:

4,0 — қопламанинг норматив оғирлиги 1,5 kPа ёки ундан кам бўлган фермалар ва тўсинлар учун;

2,5 — қопламанинг норматив оғирлиги 1,5 kPа дан ортиқ бўлган фермалар ва тўсинлар учун;

2,0 — темир-бетон плиталари қопламалари учун 6 m ёки ундан кам ва пўлат профилли тўшама учун;

2,5 — 6 m дан ортиқ бўлган темир-бетон плиталар учун, шунингдек масофадан қатъи назар таянч учун;

, дан ортиқ эмас

В зонаси учун фонарнинг ён томонидаги юкламани аниқлашда иккала вариантда коэффициентининг қиймати 1,0 га тенг бўлиши лозим

Изоҳ:

1) 1,2-вариантларнинг схемалари, шунингдек биноларнинг ўртасидаги фонарлар ўрнатилган икки ёки уч оралиқли биноларнинг икки нишабли ва гумбазли қопламалар учун фойдаланиш лозим

2) шамол тўсувчи шитлар фонарлар яқинидаги қор юкламасининг тақсимланишига таъсирини ҳисобга олмаслик лозим

3)  m бўлган текис нишаблар учун, даражалар фарқи каби, фонарга маҳаллий ортиб бораётган юкламани ҳисобга олиш лозим

5.

Бўйлама фонарли тепаси очиқ бинолар

Бўйлама фонарли тепаси очиқ бинолар учун:

 () ва қийматлари 8-схема бўйича аниқланиши, оралиқ фонарларнинг қирралари орасидаги масофага тенг равишда олиниши керак

6.

Шедовли қопламалар

Схемалар шедовли қопламалар ҳамда нишабли ойналар ва гумбазли томлар учун фойдаланилиши лозим

7.

Икки ва кўп оралиқли бинолар икки нишабли қопламалар билан

1 вариант

2 вариант

Икки нишабли қопламалари бўлган икки ва кўп оралиқли бинолар учун 2-вариант  да ҳисобга олиниши, икки йўналишда габарит ўлчамлари 100 m дан ортиқ,  бўлган қопламалар учун қўшни оралиқларда  ва  коэффициентли қор юкламасининг нотекис тақсимланишини ҳисобга олиш лозим

8.

Икки ва кўп оралиқли бинолар, гумбазли ва уларга яқин бўлган конрут қопламалар билан

1 вариант

2 вариант

 бўлганда 2-вариантни ҳисобга олиш лозим

Темир-бетон плиталари қопламалари учун  коэффициентларининг қийматлари 1,4 дан ошмаслиги лозим

9.

Икки ва кўп оралиқли бинолар икки нишабли ва гумбазли бўйлама фонарли қопламалар

коэффициенти фонарли оралиқлар учун 3-схеманинг 1 ва 2 вариантларига мувофиқ, фонарсиз оралиқлар учун 5 ва 6 схемаларнинг 1 ва 2 вариантлари билан олиниши лозим

 m бўлган текис икки нишабли () ва гумбазли  қопламалар учун мутаносибликлар каби маҳаллий ортиб бораётган юкни ҳисобга олиш лозим

10.

Баландлиги турлича бўлган бинолар

а)

б)

в)

Қопламанинг юқори қисмидаги қор юкламасини 1 — 7-схемаларга мувофиқ, пастки қисмида эса 1 — 7 схемалар ва 8-схемаларнинг энг ноқулайи сифатида қабул қилиш керак (бинолар учун — профиллар а, б, соябонлар учун — профил с)

коэффициенти қуйидагига тенг деб қабул қилиниши лозим:

Бу ерда-баландликнинг мутаносиблиги, m, қопламанинг юқори парапети ёки карнизнинг юқори қисмидан пастки томига қадар ҳисобланади 8 m дан ортиқ бўлса, ни аниқлашда

 — баландликлар мутаносиблиги зонасига қор ўтказиладиган юқори ва пастки қопламалар майдончаларининг узунлиги, m, улар олиниши лозим:

а) бўйлама фонарлар ёки поғонали баландликлар мутаносиблиги билан қопламалар учун

б) бўйлама фонарларсиз ёки кўндаланг фонарлар билан қопламалар учун

ваэса камида 0 олиниши лозим.

 — шамол билан олиб ўтадиган қорнинг баландликлар мутаносиблигига нисбати;

юқори () ва пастки () қопламалар учун қийматлари уларнинг профилига кўра олиниши лозим:

0,4 — с бўлган текис қоплама ва  бўлган гумбазли қопламалар учун;

0,3 — бўлган текис қопламали ва бўлган гумбазли ва кўндаланг фонарли қопламалар учун

Кенглиги  m (б профиль) бўлган пасайтирилган қопламалар учун қийматини олиш лозим:

, бироқ 0,1 кам эмас, бу ерда,  (тескари қиялик билан, чизмада нуқта чизиқ билан келтирилган ); бироқ камида 0,3 ( — м да;  — даражаларда)

катталашган қор конлари зонасининг узунлигига тенг бўлиши лозим:

бу ерда , бироқ 16 м дан кўп эмас;

бу ерда  , бироқ дан ортиқ эмас ва 16 m дан ортиқ эмас

ҳисоблаш учун олинган  коэффициентлари, (учта вариант учун схемаларда кўрсатилган) ошмаслиги лозим:

 (бу ерда — в m;  — в kPа);

4 — агар пастки қоплама бинонинг қопламаси бўлса;

6 — агар пастки қоплама соябон бўлса

 коэффициентини қуйидагича қабул қилиш лозим:

Изоҳ:

1)  m да,  узунликдаги пасайиши учун қийматини фонарларнинг катталашган қопламага таъсирини ҳисобга олмасдан аниқлаш лозим.

2) агар юқори (пастки) қопламанинг оралиқлари бошқа профилга эга бўлса, бунда  ни аниқлашда  ичидаги ҳар бир оралиқ учун мос келадиган  қийматини олиш керак

3) икки қўшни қопламалар орасидаги м даги пасайиш баландлиги  дан кам бўлса (бу ерда  — kPа да бўлса) пасайишдаги маҳаллий юкламани ҳисобга олмаслик лозим

11.

Икки баландлик мутаносиблигидаги бинолар

Вариант 1 (при )

Вариант 1 (при )

Юқори ва пастки қопламалардаги қор юкламаси 8-схема бўйича олиниши лозим

, , , қийматлари ҳар бир фарқ учун мустақил равишда аниқланиши лозим, бунда:

( ва  мутаносиблигидаги юкламаларни аниқлашда) 8-схемадаги  ва (қуйи қопламадаги шамол билан олиб ўтиладиган қорнинг улуши) 8-схемадаги га мос келади

Бу ерда:

12.

Парапетли қопламалар

Схемадан қуйидагича фойдаланиш лозим:

 ( — в м;  — в kPа);

 , бироқ 3 дан ортиқ эмас

13.

Туташ қопламалар майдончалари томдан баланд кўтарилиши учун вентиляция шахталари ва бошқа устки тузилмалар

Схема устқурма диагонали 15 m дан ортиқ бўлмаган устки тузилмалари бўлган майдончаларни назарда тутади.

Ҳисоблаш лозим бўлган тузилмага (қоплама плиталари, пастки стропилга оид конструкциялар) кўра, ортиб бораётган юклама зонасининг энг ноқулай ҳолатини (ихтиёрий  бурчак остида) ҳисобга олиш лозим

Белгиланган зонада доимий бўлган коэффициентини қуйидагиларга тенг деб ҳисоблаш лозим:

1,0 бу ерда  m;

 бу ерда  m,

бироқ 1,0 кам эмас ва кўп эмас:

1,5 бу ерда  m;

2,0 бу ерда  m;

2,5 бу ерда  m;

, бироқ

Диагонали 5 m дан ошмайдиган, томдан 0,4 m дан ортиқ бўлмаган баландликдаги ёруғлик ва устқурма иншоотларининг мавжудлиги ҳисобга олинмайди

14.

Цилиндрсимон шаклдаги осма қопламалар

1 вариант

2 вариант

3 вариант

Цилиндрсимон шаклдаги осма қопламалар учун қуйидагиларни қабул қилиш лозим:

15.

Гумбазли ва контурли биноларнинг қопламалари

Гумбазли айлана шаклли ва контурли, қопламали бинолар учун  коэффициенти қуйидаги жадвалдан аниқланади:

Қоплама қиялиги, ҳарорат

1

0

Оралиқ қийматлар чизиқли интерполяция билан аниқланади

 бўлган нишабли гумбазлар учун фақат 1-вариантни кўриб чиқиш лозим.

 бўлган гумбазлар учун  қияликлардаги 1, 2 ва 3-вариантларни ҳисобга олиш лозим.

Схемадаги 2-вариантни қуйидагича қабул қилиш лозим:

бу ерда

бу ерда

бу ерда

бу ерда

 бу ерда.

Оралиқ қийматлар чизиқли интерполяция билан аниқланади.

3-вариант учун қуйидагини қабул қилиш лозим

3-вариант  га тенг бўлган қопламанинг баланд бинолар, қўшимча ёруғлик қурилмалари ёки қорни ушлаб турувчи тўсиқлар мавжудлиги, шунингдек қўшни баланд бинолар ёки атрофидаги ривожланиш объектлари томонидан шамолидан ҳимояланган қопламалар учун

16.

Конусли биноларнинг айлана қопламалари

Конуссимон айлана қопламали бинолар учун коэффициентли жадвалдан аниқланади:

Қоплама қиялиги , ҳарорат

1

0

Оралиқ қийматлар чизиқли интерполяция билан аниқланади.

бўлган нишабли гумбазлар учун фақат 1-вариантни кўриб чиқиш лозим.

2-вариант учун да камроқ нишабли гумбазлар учун

бу ерда

2-вариант учунда олиниши лозим

Бу ерда — даражаларда.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамол юкламаси схемаси ва аэродинамик коэффициентлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Бино профили, иншоотлар, элементлар ва шамол юкламасининг схемаси

Таърифлаш бўйича кўрсатмалар аэродинамик коэффициентлар

1.

Бир бутун турган яхлит, текис конструкциялар (деворлар, тўсиқлар)

Реклама шитлари

Тузилмаларнинг турли бўлимлари учун коэффициенти ушбу жадвалдан аниқланади:

Ердаги бир бутун текис тузилмалар

А

B

C

D

2,1

1,8

1,4

1,2

z = h

Ер юзасидан камида  баландликда кўтарилган реклама шитлари учун:

, бу ерда — ушбу илованинг 19-позициядан аниқланади

Қалқон (щит) нормал бўйлаб йўналтирилган натижавий юклама унинг геометрик марказининг баландлигида горизонтал йўналишда экссентриклик билан  қўлланилиши лозим

2.

Икки нишабли қопламали бинолар

Коэффициент

α, ҳарорат

Қийматларбу ерда га тенг

0

0,5

1

≥ 2

0

0

-0,6

-0,7

-0,8

20

+0,2

-0,4

-0,7

-0,8

40

+0,4

+0,3

-0,2

-0,4

60

+0,8

+0,8

+0,8

+0,8

≤60

-0,4

-0,4

-0,5

-0,8

Қийматлар бу ердага тенг

≤0,5

≤0,5

≤ 1

-0,4

≤ 1

-0,4

≥ 2

-0,5

≥ 2

-0,5

Изоҳ. Биноларнинг ён томонига перпендикуляр шамол билан, қопламанинг бутун юзаси учун коэффициенти эса

3.

Гумбазли ва контурли биноларнинг қопламалари

Коэффициент

Қийматлар бу ерда га тенг

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0

+0,1

+0,2

+0,4

+0,6

+0,7

0,2

-0,2

-0,1

+0,2

+0,5

+0,7

≥1

-0,8

-0,7

-0,3

+0,3

+0,7

Ихтиёрийлик

-0,8

-0,9

-1

-1,1

-1,2

қиймати 2-схема бўйича олинади

4.

Бўйлама фонарли бинолар

вакоэффициентлари 2-схема бўйича аниқланиши лозим

Изоҳ:

1) фонар ва шамол тўсувчи шитлари бўлган биноларнинг кўндаланг рамкаларини ҳисоблашда «фонар-шитлар» тизимининг умумий қаршилик коэффициенти қиймати 1,4 га тенг деб қабул қилиниши лозим;

2) коэффициенти

5.

Бўйлама фонарли бинолар

АВ майдончасидаги бинони қопламаси учун коэффициентлари 4-схема бўйича олиниши лозим

ВС майдончасидаги фонарлар учун:

бу ерда 

бу ерда ҳар бир фонарь учун

бу ерда 

бу ерда

Қопламанинг бошқа майдончалари учун

Изоҳ:

1) Биноларнинг шамолга рўпара, шамолга тескари ва ён деворлари учун босим коэффициентлари 2-схемадаги кўрсатмаларга мувофиқ аниқланиши лозим;

2)  коэффициенти

6.

Турли баландликдаги бўйлама фонарли бинолар

ва коэффициентлари 2 схема аниқланиши лозим, бу ерда учунни аниқлашда бинонинг шамолга рўпара турган деворининг баландлигини олиш керак

АВ майдончаси учун 5 схеманинг майдончаси билан бир хил тарзда аниқланиши лозим, бу ерда учун фонар баландлигини олиш лозим

7.

Шедовли қопламали бинолар

АВ майдончаси учун 2-схема бўйича аниқланиши лозим

ВС майдончалари учун.

Изоҳ. Ихтиёрий шамол йўналиши учун ишқаланиш кучини ҳисобга олиш керак,

8.

Зенит фонарли бинолар

Шамолга рўпара фонар учун коэффициенти 2-схема бўйича қопламанинг қолган қисми учун — 5 схеманинг ВС майдончаси учун аниқланиши лозим.

9.

Доимий равишда бир

Бу ерда ;

да 2-схема бўйича аниқланган  га тенг бўлиши лозим;

Изоҳ:

1) ташқи юзадаги коэффициентлари 2-схема бўйича олиниши лозим;

2) деворнинг ўтказувчанлиги, ундаги тешикларнинг умумий майдонининг, тўсиқнинг умумий майдонининг нисбати аниқланиши лозим;

3) бинонинг ҳар бир девори учун да коэффициенти учун «плюс» ёки «минус» белгиси энг ноқулай юклама ҳолатини амалга ошириш шарти асосида аниқланиши лозим

10.

α < 15°да бинолар токчалари

CD майдончаси учун. майдончаси учун В ва С нуқталарида олинган қийматларнинг чизиқли интерполяцияси билан олиниши лозим

АВ майдончадаги вакоэффициентлари 2-схема бўйича олиниши лозим (бу ердава — бутун бинонинг ўлчамлари)

Вертикал юзалар учун коэффициенти 1 ва 2-схемалар бўйича аниқланиши лозим

11.

Соябонлар

Схема турлари

 дўл

Коэффициентлар қийматлари

I

10

20

30

+0,5

+1,1

+2,1

I

10

20

30

+0,5

+1,1

+2,1

II

10

20

30

0

+1,5

+2,0

II

10

20

30

0

+1,5

+2,0

III

10

20

30

+1,4

+1,8

+2,2

III

10

20

30

+1,4

+1,8

+2,2

Изоҳ:

1) коэффициентлари соябонларнинг юқори ва пастки юзасидаги босимларнинг йиғиндисига тааллуқли бўлиши лозим;

нинг салбий қийматлари учун схемалардаги босим йўналиши тескари бўлиши лозим;

2) тўлқинсимон қопламали соябонлар учун

12.

Сфера

β, дўл

0

15

30

45

60

75

+1,0

+0,8

+0,4

-0,2

-0,8

-1,2

β, дўл

105

120

135

150

175

180

-1,0

-0,6

-0,2

+0,2

+0,3

+0,4

бу ерда

бу ерда

бу ерда

бу ерда — Рейнолдс рақами:

;

 — сфера диаметри, м;

 — ушбу ШНҚнинг 80-бандига мувофиқ аниқланади, Pа;

 — ушбу ШНҚнинг 80-бандига мувофиқ аниқланади;

 — ер юзасидан сферанинг марказигача, m, бўлган масофа;

 — ушбу ШНҚнинг 87-бандига мувофиқ аниқланади

Изоҳ. бу ердакоэффициентлари учун

 коэффициентини аниқлашда қабул қилиш лозим

13.

Айлана юзали цилиндрсимон юзалар

бу ердаучун

0,2

0,5

1

2

5

10

25

0,8

0,9

0,95

1,0

1,1

1,15

1,2

12б позицияси охирида берилган жадвалга мувофиқ да олиниши керак.

Қопламалар

текис,  да конуссимон,  да сферасимон

 қиймати билан , га тенг

 қиймати билан , га тенг

 қиймати билан , га тенг

1/6

1/6

1/6

-0,5

-0,5

-0,5

1/6

1/4

1/2

1

2

≥ 5

-0,5

-0,55

-0,7

-0,8

-0,9

-1,05

Изоҳ:

1) 12а схема учун формула бўйича z =h1

 

 

2) коэффициентини аниқлашда қабул қилиш лозим:

3)  коэффициенти пасайтирилган қопламаларда (сузувчи қоплама), шунингдек у бўлмаганда ҳисобга олиниши лозим

14.

Призматик иншоотлар

 

5

10

20

35

50

100

0,6

0,65

0,75

0,85

0,9

0,95

1

2 жадвалдан аниқланиши керак.

Изоҳ:

1) Ушбу деворларга параллел шамолли лоджияли деворлар учун тўлқинсимон қопламалар учун.

2) ва

натижада шамол юкламаси  нуқтада қўлланилади, эксцентриклик билан ;

3) ни принимая ни ҳисобга олган ҳолда 12а схема учун формула бўйича аниқлаш лозим,  — чегараланган доира диаметри;

4)  коэффициентини аниқлашда — иншоотнинг баландлиги,  ўқи бўйлаб режадаги ўлчам

15.

Изоҳ. , бу ерда ,  — мос равишда, шамол йўналишига перпендикуляр текисликдаги иншоотнинг ёки унинг элементининг максимал ва минимал ўлчамлари.

Шамол йўналишлари ва кесимларининг эскизлари

 , дўл

Тўғри тўртбурчак

0

≤1,5

≥3,0

2,1

1,6

40-50

≤0,2

≥0,5

2,0

1,7

Ромб

0

≤0,5

1,0

≥2,0

1,9

1,6

1,1

Тўғри учбурчак

0

180

-

-

2

1,2

 

Шамол йўналишлари ва кесимларининг эскизлари

 , дўл

(томонлар сони)

Тўғри кўпбурчак

Ихтиёрий

5

6-8

10

12

1,8

1,5

1,2

1,0

16.

Иншоотлар ва уларнинг айланали элементлари цилиндрсимон юзаси (резервуарлар, совитиш миноралари, миноралар, тутун қувурлари) симлар ва трослар, шунингдек думалоқ қувурли ва бир бутун икки томони очиқ иншоотлар элементлари

бу ерда  — 13-схеманинг 1-жадвали бўйича аниқланади;

 — 14-позициядаги жадвалга мувофиқ белгиланади

Симлар ва трослар учун (шу жумладан музлама билан қопланган)

Изоҳ:

1)  ни 12а-схемага мувофиқ формула бўйича аниқлаш лозим, ,  — иншоотнинг диаметри.

қийматлари қуйидагилар учун қабул қилинади:

ёғоч конструкциялар учун  m;

ғишт терилган девор m;

бетон ва темир-бетон конструкциялар учун m;

пўлат конструкциялар учун m;

 диаметрли симлар ва трослар учун;

баландлиги бўлган қовурғали юзалар учун

2) тўлқинсимон қопламалар учун

3) симлар ва трослар  mm, музламадан холи бўлса, қийматини 10 фоизга камайтиришга йўл қўйилади

17.

18.

Алоҳида турган панжарали конструкциялар

бу ерда — конструкция элементнинг аэродинамик коэффициенти;

профиллар учун;

қувурли элементлар учун 14-схема бўйича аниқланиши, шунингдек ни олиш керак;

 — элементнинг конструкция текислигига проекция майдони;

 — конструкциянинг контури билан чегараланган майдон

Изоҳ:

1) 15 — 17 схемалар учун аэродинамик коэффициентлар контурнинг ихтиёрий шаклига эга бўлган панжара конструкциялари учун келтирилган:

2) шамол юкламаси контур билан чегараланган ҳудудга ҳудудга тегишли

3)  ўқининг йўналиши шамол йўналишига тўғри келади ва конструкциянинг текислигига перпендикуляр

19.

Бир қатор текис параллел панжарали конструкциялар

Шамолга рўпара турган конструкциялар учун коэффициенти 15-схемадаги каби аниқланади

Иккинчи ва кейинги конструкциялар учун

 бўлган қувур фермалари учун

ва га тенг бўлган профил ва қувур фермалари учун  қийматлари

1/2

1

2

4

6

0,1

0,93

0,99

1

1

1

0,2

0,75

0,81

0,87

0,90

0,93

0,3

0,56

0,65

0,73

0,78

0,83

0,4

0,38

0,48

0,59

0,65

0,72

0,5

0,19

0,32

0,44

0,52

0,61

0,6

0

0,15

0,30

0,40

0,50

Изоҳ:

1) 15-схема бўйича 1 — 3-изоҳда келтирилган

2) 12а схемаси учун формула бўйича аниқланиши лозим, бу ерда  — қувурли элементларнинг ўртача диаметри;  — ер юзасидан ферманинг юқори белбоғигача бўлган масофага тенг равишда олишга йўл қўйилади

3) 16-схема бўйича жадвалда:

 — минимал контур ҳажми; тўғри тўртбурчак ва трапеция кўринишига эга фермалар учун  — контурнинг энг кичик томонининг узунлиги; думалоқ панжарали конструкциялар учун — уларнинг диаметри; эллиптик ва шунга ўхшаш конструкциялар учун  — кичик ўқнинг узунлиги;  — қўшни фермалар орасидаги масофа;

4)  коэффициенти 15-схема бўйича аниқланиши лозим

20.

Панжарали миноралар ва масофавий фермалар

бу ерда  — 15 схемадаги каби аниқланади;

 — 16-схемадаги каби аниқланади.

Кўндаланг кесим контур шаклларининг эскизлари ва шамол йўналиши

1,0

0,9

1,2

Изоҳ:

1) 15-схема бўйича;

2) шамолга рўпара заррачаларнинг контур майдонига ишора қилади;

3) шамол йўналиши тўрт томонли квадрат миноралар диагональ бўйлаб бўлганда, битталик элементлардан пўлат миноралар учун коэффициенти 10 фоизга камайтирилиши лозим;

қўшма элементлардан тайёрланган ёғоч миноралар учун — 10 фоизга ошади

21.

Оқим текислигида жойлашган вантлар ва нишабли қувурли элементлар

бу ерда — 14-схема бўйича аниқланади

22.

Нисбий узайишни ҳисобга олиш

Элемент ёки конструкциянинг нисбий узайишига кўракоэффициентининг қийматлари диаграммада кўрсатилган

Нисбий узайишпараметрига боғлиқ ва 13-схемага 2-жадвалдан аниқланади

Тўлдириш даражаси

23.

Тўғри тўртбурчак бинолар режалари аэродинамиканинг энг юқори қийматлари учун коэффициентлар

а) бинолар жиҳатидан тўғри тўртбурчаклар бўлган деворлар учун аэродинамик коэффициентнинг энг юқори ижобий қиймати

б) девор ва текис қопламалар учун салбий аэродинамик коэффициентнинг энг юқори қийматлари жадвалда келтирилган:

Майдон

А

B

C

D

E

-2,2

-1,2

-3,4

-2,4

-1,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳудудларни иқлимий хусусиятларга кўра ҳудудлаштириш хариталари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

1-жадвал

Т/р

Вилоятлар, туманлар, аҳоли пунктлари, шаҳарлари номи

 kPа (kgf/m2)

0,5

(50)

0,7

(70)

1,0

(100)

1,5

(150)

2,0

(200)

2,5

(250)

I. Наманган вилояти

1

Поп тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Олтинкон

+

Жарутан

+

Мозор

+

Чодак

+

Чоркесар

+

Қамчиқ

+

Курнасай

+

Сулка

+

2

Янгикўрғон тумани

 Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Кўкёр

+

Мамай

+

Заркент

+

Узоқ

+

Ходжакент

+

3

Чортоқ тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Хазратишо

+

Поромон

+

Торука

+

II. Тошкент вилояти

1

Оҳангарон тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Алдин

+

Ангрен шаҳар

+

Соцгород

+

Сусам

+

Увак

+

Чинор

+

Чувулдоқ

+

Бешкўл

+

Гумсай

+

Иртош

+

Кўксарой

+

Саридола

+

Сайяка

+

Янгиобод

+

2

Бўстонлиқ тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Оқтош

+

Галасой

+

Журекба

+

Қизилсув

+

Сазаул

+

Сойлиқ

+

Бурчмулло

+

Хўжакент

+

Чорвоқ

+

Арбулок

+

Боғустон

+

Дехқонобод

+

Жанажурек

+

Испай

+

Карауптир

+

Кошбулок

+

Муллала

+

Сиджам

+

Сажак

+

Така-ёнғоқ

+

Тепар

+

Хумсон

+

Чакак

+

Яккатут

+

Каптаркумуш

+

Кизил ажар

+

Янгикўрғон

+

3

Қибрай тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Хайдалик

+

4

Тошкент тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Нурек ота

+

Сурен ата

+

Кумушкон

+

III. Фарғона вилояти.

1

Қува тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Аназор

+

Келовит

+

Қирғиз

+

Сойкелди

+

Салиш

+

Султонобод

+

Учтепа

+

Янгисой

+

2

Соҳ тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар, аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Девайрен

+

Дамерсат

+

Кала

+

Калача

+

Равон

+

Сизил Қиёқ

+

Сох

+

Тул

+

Хушёр

+

3

Фарғона тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Иордан

+

Шохимардон

+

IV. Қашқадарё вилояти.

1

Дехқонобод тумани

Зохчаота

+

Қизилча

+

Хўжаарна

+

Хўжабулоқ

+

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ пунктлари:аҳоли

+

Декмаран

+

Дуоб

+

Иаракчи

+

Қайирма

+

Куюкдара

+

Сибатлик

+

Тиллатепа

+

Хаджабузурук

+

Каджакухна

+

Оққишлоқ

+

Дўконхона

+

Кизил сой

+

Полвонсой

+

Чакмозор

+

2

Қамаши тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Лангар

+

Кўкбулоқ

+

Қизилқишлоқ

+

Ўртадара

+

Янгиқишлоқ

+

Каракчи

+

Теракли

+

Бакирчи

+

Уари

+

Кошкуль

+

Нуга

+

Тошқўрған

+

Игарсу

+

Каранкул

+

Кизилтоам

+

3

Китоб тумни

-

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Обиканда

+

Ашкан

+

Башир

+

Биркунлак

+

Варганза

+

Ваткана

+

Жовуз

+

Жайрахона

+

Дўнгқишлоқ

+

Қавзахона

+

Қушчи

+

Мигул

+

Натлас

+

Нуйни

+

Ташкала

+

Тошқишлоқ

+

Шатир

+

Шириман

+

Девонбола

+

Матмон

+

Мусабала

+

4

Шаҳрисабз тумани

-

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Аччиғи

+

Бўзариқ

+

Ваткана

+

Камар

+

Карагандитор

+

Мироқи

+

Мшуш

+

Натиган

+

Тошбулоқ

+

Уланг

+

Хазара

+

Хисорак

+

Хитой

+

Шавкан

+

Шурхасан

+

 

Оммоғон

+

Бошқоп

+

Мингучар

+

Сатушар

+

Чунгуран

+

Яккахона

+

Кул

+

Ғелон

+

Сарчашма

+

Чалик

+

5

Яккабог тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Бешқалла

+

Гулда

+

Жийда

+

Зогмит

+

Ишкент

+

Қорамурча

+

Кўштол

+

Куман

+

Нав

+

Наймансарай

+

Палаэар

+

Пахтакор

+

Сассиқбулоқ

+

Сероб

+

Сурнайтепа

+

Турон

+

Хайдарбулак

+

Шортепа

+

Эсат

+

Зогмит

+

Калтақўл

+

Татар

+

V. Самарқанд вилояти.

1

Нурабод тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Оксой

+

Анжирли

+

Иброхимота

+

Қизилкарвон

+

Меҳнаткаш

+

Миранқул

+

Сазағон

+

Сарипул

+

Тепақул

+

Товоқбулоқ

+

Бешбармоқ

+

Чунқаймиш

+

Юргабулак

+

2

Самарқанд тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Оғалик

+

Сойқудуқ

+

Янгиариқ

+

3

Ургут тумани

-

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Омонқўтон

+

Гузичи

+

Қизилбош

+

Шурат

+

Почвон

+

Сойғўс

+

Севак

+

VI. Сурхондарё вилояти.

1

Олтинсой тумани

-

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар, аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Вахшивор

+

Сина

+

Куёвсув

+

Пожур

+

Ушор

+

2

Бойсун тумани

-

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари,қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Алячакан

+

Гуматак

+

Готелхаки

+

Диҳиболо

+

Қўрғонча

+

Қайроқ

+

3

Сариосиё тумани

-

-

Нилу

+

Панола

+

Халк

+

Хуфар

+

Агарыказа

+

Баҳча

+

Вачах

+

Хисорак

+

Дибодам

+

Завар

+

Замбаг

+

Карш

+

Кштут

+

Муш

+

Тамшуш

+

Хават

+

Хандиза

+

Хурнатан

+

Тулшоб

+

Чермаксо

+

Шатрут

+

Горный

+

Загхона

+

Сангардак

+

Тамархут

+

Устач

+

Пштыбарак

+

Урак

+

Чош

+

4

Шеробод тумани.

Оққўрғон

+

Хўжақия

+

Шеробод

+

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлоқ аҳоли пунктлари:

+

Шалқон

+

Қизил олма

+

Шержон

+

5

Узун тумани

Қуйидагилардан ташқари барча шаҳарлар,аҳоли пунктлари, қишлок аҳоли пунктлари:

+

Бойбича

+

Бордимкўл

+

Дугаб

+

Каттабош

+

Курусой

+

Пистамазар

+

Терак

+

Жийдабулоқ

+

Хўжакулусин

+

Шар-шар

+

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ 1-иловага киритилмаган вилоятлар, туманлар, ҳудудлар учун қор қопламининг вазни 1-харитада, ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-жадвал
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ҳудудлар

Тоғ тизмалари ва аҳоли пунктлари ҳудудларининг номи

Баландликлар диапазони, m

S0, kPа (kgf/m2)

1

А. Тян-Шан тоғ тизими

Тошкент вилояти

Бўстонлиқ тумани

1000

1001 — 1200

1201 — 1400

1401 — 1600

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

2,5 (250)

2

Наманган вилояти

Поп тумани

Янгиқўрғон тумани

Тошкент вилояти

Оҳангарон тумани

1000 — 1300

1301 — 1500

1501 — 1700

1701 — 1900

1901 — 2000

0,7 (70)

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

2,5 (250)

3

Б. Хисор-Олой тоғ тизими

Қашқадарё вилояти

Китоб тумани

Шаҳрисабз тумани

Самарқанд вилояти

Нуробод тумани

Ургут тумани

1000 — 1100

1101 — 1300

1301 — 1600

1601 — 1700

1701 — 1900

0,7 (70)

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

2,5 (250)

4

Қашқадарё вилояти

Деҳқонобод тумани

Қамаши тумани

Яккабоғ тумани

1500 — 1700

1701 — 1900

1901 — 2000

2001 — 2200

2201 — 2300

0,7 (70)

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

2,5 (250)

5

Сурхондарё вилояти

Сариосиё тумани

Олтинсой тумани

Узун тумани

1200 — 1300

1301 — 1500

1501 — 1800

1801 — 2000

2001 — 2100

0,7 (70)

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

2,5 (250)

6

Сурхондарё вилояти

Бойсун тумани

Шеробод тумани

1500 — 2000

2001 — 2200

2201 — 2400

2401 — 2500

0,7 (70)

1,0 (100)

1,5 (150)

2,0 (200)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

Шамол тезлиги бўйича биринчи минтақага киритилган шаҳарлар ва аҳоли пунктлари, kPa (kg/m2)

0,38 (38)

Шамол тезлиги бўйича иккинчи минтақага киритилган шаҳарлар ва аҳоли пунктлари, kPа (kg/m2) 0,48 (48)

Бошқа шаҳар ва қишлоқлар учун норматив шамол босими kPа (kg/m2)

Андижон

Зомин

Бекобод 0,73 (73)

Ангрен

Пискент

Лангар 0,73 (73)

Ғаллаорол

Чорвоқ 0,60 (60)

Жиззах

Янгиер 0,73 (73)

Косонсой

Янги қишлоқ 0,60 (60)

Қўқон

Қўшрабод

Наманган

Насриддинбек

Нурота

Ойгаинг

Поп

Федченко

Фарғона

Чимён

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Силжиш ва эгилишларни аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Эгилишлар ва силжишларни аниқлашда уларнинг қийматига таъсир қилувчи омилларни (материалларнинг эластик бўлмаган деформациялари, ёрилиш, деформация схемасини ҳисобга олган ҳолда, бирикмалар ва асосларнинг мувофиқлиги) ҳисобга олиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Силжувчан материаллардан тайёрланган конструкцияларда вақт ўтиши билан эгилиш ортиб бориши инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Физиологик талаблар асосида эгилишни чеклаш, асосан юклама таъсирида дарҳол юз берадиган қисқа муддатли деформация хусусиятига эга материаллар орқали таъминланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Эстакадаларнинг ва бир қаватли биноларнинг устунларининг горизонтал кран юкламасини аниқлашда, устунларнинг ҳисоб схемаси уларни маҳкамлаш шартларини ҳисобга олган ҳолда устун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эстакадалар ва бир қаватли бинолар устунларига таъсир этувчи горизонтал кран юкламаларини аниқлашда, устунларнинг ҳисоб схемаси уларнинг маҳкамланиш шартларига мувофиқ танланиши лозим. Бунда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бинолар ва ёпиқ йўл ўтказгичларда устуннинг юқори таянчи горизонтал йўналишда кўчишига йўл қўйилмайди (қоплама горизонтал текисликда қаттиқ дискни ҳосил қилмаганда, ушбу таянчнинг горизонтал ҳаракатчанлиги ҳисобга олиниши керак) йўл қўйилмайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ йўл ўтказгичларда эса устун юқори қисмдан эркин, яъни у консоль сифатида қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бино ва иншоотларнинг қурилиш конструкцияларида юзага келувчи тебранишлар, уларнинг таснифи ҳамда нормалаштирилган параметрлари турар жой объектлари, жамоат ва ишлаб чиқариш биноларининг фойдаланиш талабларига мувофиқ равишда белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар мазкур иншоотларда тебранишларга сезгир бўлган юқори аниқликдаги асбоб-ускуналар мавжуд бўлса, тебраниш натижасидаги силжиш, тезлик ва тезланишнинг чегаравий қийматлари махсус техник шартлар ёки лойиҳа топшириғи асосида аниқланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Эгилишлар ва силжишларни аниқлаш керак бўлганда ҳисоб вазиятлари ҳамда ҳисоб-китоб қилинган талабларга асосан тегишли юкламалар олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисоблаш технологик талабларга асосланса, ҳисоблаш натижаси технологик ускуналарнинг ишлаш шароитидаги юкламалар таъсирига мос бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар ҳисоблаш конструктив талабларга асосланса, ҳисоблаш натижаси юкламаларнинг таъсирига мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоблаш физиологик талаблар асосида амалга оширилганда, ҳисоблаш ҳолати тузилмаларнинг тебранишига мос келиши ҳамда чекланган тузилмаларнинг тебранишларига таъсир этувчи барча юкламалар ҳисобга олиниши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоблаш эстетик ва психологик талаблар асосида амалга оширилса, ҳисоблаш ҳолати доимий ва қаттиқ юкламаларнинг таъсирига мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қурилиш кўтарилиши билан лойиҳалаштирилган қоплама ва ёпмаларнинг конструкциялари учун эгилишлар эстетик ҳамда психологик талаблар билан чекланган бўлса, аниқланган вертикал эгилиш қурилиш кўтарилишининг ўлчамига мос равишда камайтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Тузилмавий талаблар асосида чекланган қоплама ва ёпма элементларнинг эгилиши ушбу элементларнинг пастки юзаси билан тўсиқларнинг остида жойлашган қисмлари, витражлар, дераза ва эшик ромлари ҳамда бошқа конструктив элементларнинг юқори қисми орасидаги масофадан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қоплама ва пол элементларининг пастки юзаси ҳамда элементлар остида жойлашган қисмларнинг юқори қисми орасидаги бўшлиқ 40 mm дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Деворлар ўртасида пардеворлар мавжуд бўлса (деворлар билан бир хил баландликда), l қиймат ушбу ШНҚнинг 22-жадвалининг 2а-позициясида келтирилган юк кўтарувчи деворлар (ёки устунлар) ички юзалари ҳамда бу қисмлар (ёки қисмларнинг ички юзалари) орасидаги тенг масофани ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Тўхтатилган кран йўллари мавжуд бўлганда, стропила конструкцияларининг эгилишлари қўшни старапул тизимларининг f1 ва f2 эгилишлари орасидаги фарқ сифатида қабул қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Каркаснинг горизонтал ҳаракатлари деворлар ва тўсиқлар текисликда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Баландлиги 40 m дан ортиқ бўлган кўп қаватли биноларнинг боғловчи каркаслари билан f1/h2 + f2/l га тенг бўлган қаттиқлик диафрагмаларига улашган қават ҳужайраларининг қиялиги очмаслиги (ушбу ШНҚнинг 23-жадвалидаги 2 позиция учун 1/300, 2а позиция учун 1/500 ва 2б позициялар учун 1/700) керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. l (l1, l2, l3) қийматларини аниқлаш схемалари агар деворлар орасидаги тўсиқлар мавжуд бўлса
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а — битта оралиқда, б — иккита оралиқда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-юк кўтарувчи деворлар (ёки устунлар), 2-асосий қисмлар, 3-юклама қўлланишидан олдин бир-бирининг устига чиқиши (қоплама) , 4-юклама қўлланилгандан кейин бир-бирини устига чиқиши (қоплаши), 5-эгилиш учун мос ёзувлар чизиқлари, 6-бўшлиқ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Стропила эгилишларини аниқлаш схемаси тўхтатилган кран йўллари мавжуд бўлган конструкциялар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-стропила конструкциялари, 2-осма кран йўлининг тўсини, 3-осилган кран, 4-стропила конструкцияларининг бошланғич позицияси, f1 — энг кўп юкланган старапул конструкциясининг эгилиши, f2 — энг кўп юкланган стропила конструкцияларида қўшни эгилишлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Қўшни икки қаватли катакларни бурилиш схемаси, боғланган каркасли биноларда қаттиқ диафрагма 1га (нуқта чизиқ юкламани қўллашдан олдин каркаснинг асл схемасини кўрсатади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-қаттиқлик диафрагмаси, 2-қаватлар ҳужайралари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Биноларнинг конструкцияларини лойиҳалашда жавобгарлик даражасини ҳисобга олиш қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Yn мақсадига мувофиқ ишончлилик коэффициенти билан бўлиниши керак: қаршиликнинг чегара қийматлари, деформациялар ва ёриқларнинг очилишининг чегара қийматлари ёки кўпайтирилиши — юклар, кучлар ёки бошқа таъсирларнинг ҳисобланган қийматлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Yn мақсадига мувофиқ ишончлилик коэффициентининг қийматлари қуйидаги жадвал бўйича бино ва иншоотларнинг жавобгарлик синфига кўра белгиланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Бино ва иншоотларнинг жавобгарлик синфи

Yn — коэффициент дастурий таъминотнинг ишончлилиги белгиланган

I синф. Муҳим миллий иқтисодий ва ижтимоий аҳамиятга эга бўлган объектларнинг асосий бинолари ва иншоотлари:

Иссиқлик электр Станцияси ва атом электр станцияси бинолари, атом электростанциялари;

баландлиги 200 м дан ортиқ бўлган миноралар, телевизион миноралар;

Ягона автоматлаштирилган алоқа тармоғи магистраль бирламчи тармоғининг иншоотлари;

сиғими 10 минг м3 дан ортиқ бўлган нефть ва нефть маҳсулотлари учун резервуарлар;

трибунали ёпиқ спорт иншоотлари, театрлар, кинотеатрлар, цирклар, ёпиқ бозорлар бинолари;

таълим ташкилотлари, касалхоналар, туғруқхоналар;

музейлар, давлат архивлари

1,0

II синф.

Муҳим миллий иқтисодий ва (ёки) ижтимоий аҳамиятга эга бўлган объектларнинг бино ва иншоотлари (I ва III синфларга киритилмаган саноат, қишлоқ хўжалиги, уй-жой, фуқаролик ва алоқа объектлари).

0,95

III синф.

Чекланган миллий иқтисодий ва (ёки) ижтимоий аҳамиятга эга объектларнинг бино ва иншоотлари:

қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, ўғитлар, кимёвий моддалар, кўмир, торф ва бошқаларни сақлаш учун саралаш ва қадоқлаш жараёнларисиз омборлар;

иссиқхоналар;

бир қаватли турар жой бинолари;

симли алоқа устунлари;

аҳоли пунктларининг ёритиш устунлари;

тўсиқлар;

вақтинчалик бинолар;

қурилиш ва бошқа иншоотлар

0,9

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11 хизмат муддати 5 йилгача бўлган вақтинчалик бино ва иншоотлар учун Yn = 0,8 олишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Юк кўтармайдиган ғиштли деворлар, ўз-ўзини ушлаб турувчи панеллар, бўлинмалар, донали материалли деворларидаги тешиклар устидаги перемичкалар, пойдевор тўсинлари, дераза тешикларини тўлдириш, ёруғлик-аэрациияси чироқлари, дарвоза конструкциялари, шамоллатиш шахталари ва қутилари, замин поллари, ташиш ва ўрнатиш жараёнида конструкция тузилмалар, ўрнатиш босқичида ҳисоблашда барча турдаги тузилмалар, жадвалда келтирилган Yn коэффициентнинг қийматлари 0.95 га кўпайтирилиши лозим.