1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.10.00.00 Саноат / 09.10.14.00 Химия ва нефть-кимё саноати;
2.11.00.00.00 Атроф табиий муҳит ва табиий ресурслар / 11.03.00.00 Ердан фойдаланиш ва муҳофаза қилиш / 11.03.05.00 Ердан фойдаланишни ва муҳофаза қилиш соҳасини режалаштириш ва меъёрлаш]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Архитектура ва қурилиш]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловагамувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 27 ноябрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-83-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 12 ноябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазири Б. ИСЛАМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 6 ноябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 29 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 24 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024 йил 8 октябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 27 ноябрдаги 01/2-83-сон буйруғига ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларни сақлаш учун мўлжалланган ер ости омборларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу ШНҚнинг талаблари ер ости лаҳимлари мавжуд бўлган қуйидаги ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларига нисбатан татбиқ этилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
металл ва темир-бетон;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оддий бутан учун паст ҳароратли муз жинсли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиқилган газлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
комуфлет портлатиш усули билан қуриладиган;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик қурилмалар сифатида ишлатиладиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.01.02-04 «Бинолар ва иншоотларнинг ёнғин хавфсизлиги»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилиш ягона тизими. Ерости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоя қилишга қўйилган умумий талаблар» (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ГОСТ 8420-2022 «Лок-бўёқ материаллари. Шартли ёпишқоқликни аниқлаш усуллари» (расмий манба: Материалы лакокрасочные. Методы определения условной вязкости);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зумпф — кон лаҳимининг, шахта стволи олди ҳовлисининг пастки қисмида жойлашган ва юклаш ва тушириш учун мўлжалланган кўтариш қурилмасини (скип ёки кўп қаватли клеть) жойлаштириш учун, шунингдек оқиб тушаётган сувни йиғиш учун мўлжалланган шахта стволининг бир қисми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости резервуари — тоғ конлари ва кон-сиғимларидан ташкил топган ҳамда суюқлик ва газларни қуйиш, узатиш ва сақлаш учун мўлжалланган сув ўтказмайдиган иншоот;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сув сақлаш омбори — шўр сувни сақлаш учун мўлжалланган сиғим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари мажмуаси таркибига кирувчи ер ости резервуарлари қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тош тузида бурғилаш қудуқлари орқали гео-технологик жиҳатдан қурилган шахтасиз резервуарлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мусбат ҳароратли жинсларда ва кон усулида қурилган шахтали резервуарлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Оч рангли нефть маҳсулотларини тош тузида қурилган ер ости резервуарларида сақлаш муддатлари ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Сунъий тарзда музлатилган тоғ жинсларида қурилган паст ҳароратли муз жинсли ер ости резервуарларидан пропан, пропиленни тўйинган газ буғларининг 1,02⋅102 Pа дан 1,05⋅105 Pа (765 дан 788 mm Нg гача) гача босимда ва унга мос қайнаш ҳароратида сақлаш учун фойдаланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ер ости резервуарларни махсус қурилган ёки фойдали қазилмаларни қазиб чиқариш ва бошқа кон ишларини ўтказиш натижасида пайдо бўлган лаҳимларда Ўзбекистон Республикасининг «Ер қаъри тўғрисида»ги Қонуни талабларини инобатга олган ҳолда жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини лойиҳалаш, шунингдек резервуар турини танлашни мавжуд кон лаҳимларининг муҳандислик-геологик тадқиқотлари ва текшириш натижаларига асосан амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини фойдали қазилмаларни ишлаб чиқарувчи корхонанинг кон ҳудуди яқинида ёки ҳудудида жойлашишида уларнинг ер ости ва ер усти иншоотлари хавфсизлигини таъминловчи ҳимоя деворлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Ҳимоя деворларининг ўлчамлари ШНҚ 2.01.09-19 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ҳажмий-режалаштириш схемалари ўраб турган тош қатламларидан самарали (қувватдан максимал ва майдондан минимал) фойдаланишни, шунингдек очувчи ва ёрдамчи лаҳимларнинг минимал ҳажми ва узунлигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ҳажмий-режалаштириш схемаларини танлаш қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилиш жойининг кон-геологик шароитлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг мақсади ва вазифаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
белгиланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг сиғими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақланиши мўлжалланган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази тури ва уларнинг ҳажмий нисбати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асосий технологик қурилмаларнинг (маҳсулот насослари, қувурлар, назорат-ўлчаш асбоблари) тури ва сони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газнинг хусусияти (суюқ, ёпишқоқ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
резервуарлардаги буғ фазасининг босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш ҳарорати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
резервуарни қуриш технологияси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Ер ости резервуарлари қудуқларининг конструкцияси, уларни қудуқлар (оралиқ мустаҳкамлаш қувурлари, путур етказмайдиган жисмоний усуллар билан синовдан ўтказилган пайвандланган бирикмалар) кесиб ўтганда, маҳсулотнинг сув қатламларига оқиб ўтмаслигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ичимлик суви таъминоти учун фойдаланиладиган сувларни ўз ичига олган сув қатламларининг режимини назорат қилиш учун лойиҳада бурғилаш қудуқлари орқали, тош тузида гидротехника усулида, мусбат ҳароратли тоғ жинсларида — кон усулида қурилган ер ости резервуарлари майдонида гидро-кузатув қудуқларини лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Гидро-кузатув қудуқлари ер ости резервуарлари қурилиши бошланишидан олдин бурғиланиши, жиҳозланиши ва синовдан ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотлари ҚМҚ 2.03.11-96, ШНҚ 2.04.05-22, ШНҚ 2.09.02-23, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.07.01-23, шунингдек ёнғин ҳақида хабарлашни ва одамларни эвакуация қилишни бошқариш, уларнинг ер усти бинолар ва иншоотларини яшиндан ҳимояси ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини жойлаштириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва омборлари ШНҚ 2.09.19-22 талабларига, суюлтирилган углеводород газ омборларини эса ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости иншоотлари амалдаги ва режалаштирилган ер ости ҳамда ер усти сув таъминоти манбаларининг санитария муҳофаза ҳудудининг II зонасидан ташқарида, уларнинг кенгайиши истиқболларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Нефть ва нефть маҳсулотларини сақлаш учун мўлжалланган, шифти лаҳимнинг иккита максимал оралиғи (кенглиги, диаметри)дан ошадиган чуқурликда жойлашган барча турдаги ер ости резервуарларининг қудуқлари, стволлари, ишлаб чиқариш қудуқларининг бошидан ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлмаган бинолар, иншоотлар ва бошқа объектларгача, шунингдек ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг бино ва иншоотларигача бўлган минимал масофалар ШНҚ 2.09.19-22 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун мўлжалланган барча турдаги ер ости резервуарларнинг қудуқлари, стволлари, ишлаб чиқариш қудуқлари бошидан ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлмаган бино ва иншоотлар ва бошқа объектларгача бўлган минимал масофалар ушбу ШНКнинг 1-жадвалига мувофиқ, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси бино ва иншоотларигача бўлган минимал масофа эса ушбу ШНКнинг 2-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер усти мажмуасининг ушбу ШНКнинг 1 ва 2-жадвалларида келтирилмаган бино ва иншоотларидан бошқа бинолар, иншоотлар ва ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлган ва тегишли бўлмаган объектларгача бўлган масофалар ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Газни ёқиш учун мўлжалланган шам қувуридан (свеча қувуридан) ҳар қандай портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи тоифасидаги бино ва иншоотларгача бўлган масофа камида 100 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг сиғимидан қатъий назар улардан умумий тармоқ автомобиль йўлларига ёки уларга кириш йўлакларига иккита чиқиш йўли лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Ер ости резервуарларининг технологик қудуқлари, шахта стволлари ва фойдаланиладиган қудуқларининг оғзи (боши) ҳамда паст ҳароратли муз жинсли суюлтирилган углеводород гази резервуарлари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган, баландлиги камида 2 m бўлган тўсиқлар билан ўралиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўраладиган майдон ўлчами таъмирлаш (қудуқларининг оғзи ҳамда коммуникацияларни монтаж ва демонтаж қилиш, қувурларни тушириш ва кўтариш) ишларини ўтказиш эҳтимолини ҳисобга олиб белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тош тузидаги шахтасиз ер ости резервуарлар қудуқлари оғзининг тўсиқларини тўсиқ ва девор майдонларининг нисбатидан келиб чиққан ҳолда тўсилган майдон ичида ёки унинг ташқарисида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари жойлашадиган майдондаги ер ости лаҳимларининг таъсир зонасида ер юзасининг силжишини кузатиш учун реперларни ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Паст ҳароратли муз жинсли резервуарлардан металл суюлтирилган углеводород гази резервуарларигача бўлган минимал масофа ушбу ШНҚнинг 3-жадвалигамувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Темир йўл оқизиш-қуйиш эстакадалари,
идишларга
солинган нефть маҳсулотлари учун омборлар
40
40
20
Автоцистерналар учун қуйиш-тўкиш
қурилмалари, маҳсулот насос
станциялари, компрессор, ишлаб чиқариш оқава сувларни
чиқариб юбориш насос станциялари, газларни
буғлатиш ва қориш учун қуйиш, қадоқлаш ва тарқатиш қурилмалари
40
40
20
Сув қувурлари ва ёнғин ўчириш насос
станциялари, ёнғин-қутқарув депо
ва постлари,
ёнғинга
қарши
сув
ҳавзалари (омбор
люкигача ёки сув ҳавзасидан сувни чиқариш жойигача)
40
40
40
Оловбардошлилик даражаси I, II бўлган бино
ва иншоотлар
60
60
50
Бошқа бино ва иншоотлар
40
30
40
Шўр сув сақлаш омборлари (очиқ)
40
-
-
Резервуар тўсиқлари
15
15
15
Ҳаво электр узатиш линиялари
ЭҚТҚ га кўра
ЭҚТҚ га кўра
ЭҚТҚ га кўра
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Тош тузидаги шахтасиз лаҳим технологик қудуғи бошидан ўлчанган масофани қудуқ атрофидаги тўсиқнинг ички юзасидан ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўсиқ ҳажмини ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Паст ҳароратли муз жинсли лаҳимлардан ўлчанган масофани тўсиқнинг тупроқ билан туташган ташқи юзасидан ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ер ости лаҳимлари стволи ва қудуқларидан ўлчанган масофа уларнинг марказий ўқларидан ҳисобланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-жадвал
Металлрезервуар
Резервуарларнинг умумий сиғими, m3
Масофа, m
Ер усти
500гача
500 дан 1000гача
150
200
Ер ости
500гача
500 дан 1000гача
1000 дан 2000 гача
75
100
150
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Ер ости резервуарлари қурилиш майдонларининг муҳандислик-геологик шароитларига қўйилган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Ер ости резервуарларини барча морфологик турдаги (қатлам, қатлам-линзасимон, линзасимон, гумбаз ва шток) туз конларида қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, вертикал қудуқлар орқали ер ости резервуарларини қуриш учун туз конининг қуввати камида 10 m ни, вертикал-горизонтал ҳамда қия-горизонтал қудуқлар орқали эса, техник-иқтисодий асослардан келиб чиққан ҳолда камида 5 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Ер ости резервуарларининг жойлашиш чуқурлиги 60 дан 2500 m гача лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Тош тузидаги эримайдиган жинсларнинг резервуар чуқурлигининг жойлашиш оралиғида тарқоқ қўшимчалар миқдори 35 фоиздан ошмаслиги (массасига кўра), NaCl миқдори эса камида (массасига кўра) 64 фоизни ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Тош тузидаги битта эримайдиган жинслар қатламининг ер ости резервуарлари жойлашган чуқурлик оралиғидаги қалинлиги 2,5 m дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари чуқурлиги оралиғидаги тош тузи таркибида калий, магний ва бошқа тез эрийдиган тузларни ҳамда битумоид, олтингугурт ва газ қўшимчаларини сақламаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Ер ости резервуарларини қуриш жараёнидан олинадиган қурилиш шўр сувини чучук сув ва ер ости сувлари қатламларидан ҳамда 35 g/L дан ортиқ минерализациялашган истеъмол учун фойдаланилмайдиган (яроқсиз) ер ости сувларидан сув тўсиқлари билан мустаҳкам изоляцияланган чуқур сув қатламларига қуйишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Қурилишда шўр суви оқизиш кўзда тутилган сув қатламларининг ўтказувчанлик параметри 10-11 m3 (10 m⋅D) дан паст бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Шўр сув қазиб олувчи корхоналарнинг ер ости лаҳимлари мазкур ШНҚнинг 23, 27 ва 46-бандларига ва қуйидаги шартларга мувофиқ бўлганда, улардан ер ости сақлаш резервуари сифатида фойдаланишга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қудуқлар ва ер ости лаҳимлар герметик бўлса (шўр сув олишда фойдаланилган қудуқлар 25 йилдан кўпроқ вақт олдин бурғиланган бўлганда, уларни кичикроқ диаметрли мустаҳкамлаш қувур бирикмалари билан қўшимча маҳкамлаш керак);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лаҳим томи устида қалинлиги камида 10 m бўлган туз устуни мавжуд бўлганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қўшни иншоотлар орасидаги туз устунининг кенглиги туз конини ишлатиш лойиҳасида келтирилган ўлчамга тенг ёки ундан катта бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Битта қудуқ орқали 2,5 m дан катта қалинликдаги эримайдиган жинслар қатламлари билан ажратилган бир нечта туз қатламлари мавжуд бўлганда, нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази фақат юқори қатламда ҳосил бўлган лаҳимда сақланиши ва ушбу лаҳимнинг максимал диаметри уларни сақлаш оралиғидаги шўр сувни қазиб чиқариш камералари учун лойиҳа билан белгиланган диаметрдан катта бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Лаҳимларни III мустаҳкамлик тоифасидаги ўтказмайдиган жинсларда қуришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Лаҳимларни сақлаш мўлжалланган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун ўтказмайдиган тоғ жинсларида ёки сув босимли ёриқсимон жинс массаларида жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тоғ жинсларининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газига нисбатан экранлаш (ўтказмаслик) хусусиятини ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Лаҳимларни жойлаштиришга йўл қўйиладиган тоғ жинсларининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун ўтказмайдиган қалинлигининг қуввати m камида қуйидагича бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mr — лаҳим томи устидаги ўтказмайдиган жинсларнинг минимал йўл қўйиладиган қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i — лаҳим тупроғининг қиялиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
s — лаҳим узунлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mg, — лаҳим тупроғи остидаги ўтказмайдиган жинсларнинг минимал йўл қўйиладиган қалинлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mr, mg — лаҳимларнинг барқарорлигига кўра белгиланиши, бироқ ҳар бири 5 m дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Формулаларнинг ҳарфли белгилари мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари сифатида ишлатиб бўлинган чуқур тош массивларидан фойдаланишга йўл қўйилади, бунда уларнинг жойлашиш чуқурлиги ушбу ШНҚнинг 33 — 36-бандларига мувофиқ бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар қандай конфигурациядаги ишлатилган кон лаҳимларини, уларни очиш усулидан қатъи назар, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига айлантиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарлар сифатида фойдаланишга яроқсиз лаҳимлар бошқа лаҳимлардан герметик тўсиқлар билан ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг мажмуаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Тош тузидаги ер ости резервуарлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Ер ости резервуарларини чуқурлик бўйлаб битта даражада ётқизиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Ер ости резервуарларининг минимал ётқизиш чуқурлиги ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Мустаҳкамлик шартлари бўйича резервуарнинг максимал кенглиги (диаметри)ни ушбу ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган усули бўйича ҳисоблаб чиқишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ер ости резервуарида ҳимоя устуни мавжуд бўлганда, ҳарорат таъсирида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳажмининг ўзгариши ҳисобига ер ости резервуаридан фойдаланиш коэффициенти қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть ҳамда нефть маҳсулоти резервуарлари учун — 0,985;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюлтирилган углеводород гази резервуарлари учун — ер ости резервуарининг оралиқ ҳимоя устуни пастки учидан юқоридан ҳисобланган сиғими учун — 0,95.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42.Ер ости резервуарида ҳимоя устуни мавжуд бўлмаганида, ҳарорат таъсирида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳажмининг ўзгариши ер ости резервуаридан фойдаланиш коэффициенти қуйидагича қабул қилинишига йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть ва нефть маҳсулотлари резервуарлари учун — 0,95;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюлтирилган углеводород гази резервуарлари учун — 0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Қўшни технологик қудуқларнинг оғизлари ўртасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёндош қудуқларнинг бошлари ўртасидаги минимал масофа 50 m бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Ер ости сувларининг туз қатламига киришига йўл қўймайдиган сув тўсиқлари мавжуд бўлмаганда, резервуар томида қалинлиги ҳисоб-китоблар билан асосланган тош тузи ҳимоя устунлари қолдирилиши керак. Бунда, ҳисоб-китобларни мазкур ШНҚнинг 8-иловасида келтирилган формулага мувофиқ амалга оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Қудуқ боши атрофида баландлиги 1 m дан кам бўлмаган ва тепаси бўйлаб кенглиги камида 0,5 m бўлган тўсиқ лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўсиқнинг ҳажми ва қудуқ оғзи зарарланганда, тошиб чиқиши мумкин бўлган суюқлик қийматини ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган формулага мувофиқ ҳисоблашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларини ер ости резервуарларидан сиқиб чиқариш учун шўр сувдан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари сиғимини ошириш режалаштирилганда фойдаланишда тўйинмаган шўр сувдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости резервуарининг герметиклигини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очилган ер ости сув қатламларини ишончли ажратиш ва изоляциялашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости резервуарларини лойиҳада белгиланган параметрларга мувофиқ қуриш ва ишлатишни.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Технологик қудуқларни бурғилаш лойиҳасида геологик шароитларни, эримайдиган қўшимчаларнинг кимёвий таркибини, миқдорини ҳамда тузнинг физик-механик хусусиятларини аниқлаш учун лойиҳаланаётган резервуарни тахминий жойлашиш оралиғидан ва ундан 50 m баланддан яхлит намуналар (керн) олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик қудуқларни бурғилаш жараёнида сув қатламларининг ҳолатини аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Қудуқ ўқининг вертикалдан оғиши ўртача оғишлар чегарасидан чиқмаслиги, бунда унинг ҳосиласи қудуқ усти орқали вертикал ўтиш билан 1° C бурчакни ҳосил қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қудуқнинг ўртача оғишлар конуси чегарасидан 4° C дан ортиқ чиқмаган алоҳида оралиқларда оғишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Қудуқнинг мустаҳкамлаш қувурлари конструкцияси муайян кон-геологик шароитлардан келиб чиқиб қабул қилиниши ва кондуктор ҳамда асосий мустаҳкамловчи қувурдан иборат бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мураккаб геологик кесим ва сув қатламлари шароитида оралиқ мустаҳкамлаш қувурларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча мустаҳкамлаш қувурларининг атрофидаги бўшлиқ бутун чуқурлиги бўйлаб қудуқ бошигача цементланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Оқишга мойил бўлган жинсларнинг ётиш оралиғида, мустаҳкамлаш устунига ташқи юклама бутун тош босими бўйлаб аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Коррозия жиҳатдан фаол муҳитларда қудуқларни мустаҳкамлаш учун устунларни тўплашда, қувурларни қуйидаги ҳимоя қилиш чораларини амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
коррозияга қарши қопламалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
электр таъсиридан ҳимоя қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ингибиторлар (реакцияни секинлантирадиган модда) ёки махсус пўлатлардан тайёрланган қувурлардан фойдаланиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Асосий мустаҳкамловчи қувур диаметри мазкур ШНҚ талаблари ва ишлатиш даврида кичик диаметрли мустаҳкамлаш қувури билан қудуқни қўшимча мустаҳкамлаш имкониятини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Ишчи осма устун қувурларининг диаметри ишлатиш даврида шўр сув ва сақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳаракатининг гидравлик қаршилигининг тенглиги шартидан келиб чиқиб, осма устунлар қувурларининг диаметри эса резервуарларни қуриш учун тузни эритиш пайтида сув ва шўр сув ҳаракати гидравлик қаршилигининг тенглиги шартидан келиб чиқиб аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Махсус демпферлаш қурилмаси билан жиҳозланмаган осма устунлардаги суюқликларнинг ҳаракат тезлиги қуйидаги 4-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-жадвал
Осма устунлар диаметри, mm
Осма устунлардаги суюқликларнинг ҳаракатланиш тезлиги, m/s, резервуардаги эркин осилган устунларнинг узунлиги, m
100
150
200
114; 127; 140; 146; 168
178; 194; 219; 245
3,5
4,0
2,5
3,0
1,5
2,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55.Мустаҳкамлаш қувури тош тузи қатлами қалинлигига кўмилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари томи ва асосий мустаҳкамлаш қувури бошмоғи ўртасида узунлиги 5 — 15 m гача бўлган мустаҳкамланмаган қисм қолдирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Ер ости резервуарни ишлатиш даври учун асосий ишчи қувур резервуар тубидан 1,5 m дан кам бўлмаган баландликда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун шўр сув конларини, биргаликда ишлаганда эса ер ости нефть, нефть маҳсулотлари омборлари учун иккита бир хил осма қувурлар ўрнатилиши, бунда марказий ишчи қувур бошмоғи ташқи ҳимоя ишчи қувури бошмоғидан пастда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Осма ишчи устунлар ўртасидаги бўшлиқдан резервуарнинг суюқликка тўлишини назорат қилиш ва суюқликнинг тошиб кетишини олдини олишда фойдаланилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Осма ишчи устунларнинг бошмоқлари ўртасидаги масофа назорат тизими ишга тушган вақт давомида ва маҳсулотни ҳайдаш автоматик тарзда тўхтатилганда, лаҳимнинг тўлиб тошишининг олдини олиши шарти билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Тош тузидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг лаҳимларини қуришда, тузни қудуққа ҳайдалаётган сувда циркуляцион эритилиши ва шу билан бир вақтда ҳосил бўлган шўр сувни ер устига сиқиб чиқарилиши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тузларнинг эриши пайтида лаҳим шаклини назорат қилиш учун қудуққа эримайдиган нефть маҳсулоти, сиқилган газ ёки ҳаво киритиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг лаҳимлари битта қудуқ оралаб жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пастдан юқорига ҳар бир босқичда ташқи ишчи қувурни силжитиш билан (ушбу ШНҚнинг 1, а расми);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пастдан юқорига ташқи ишчи қувурни силжитмаган ҳолда (1, б-расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эриткични тешилган қувур орқали узатиш билан (1, в расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юқоридан пастга, эритувчи лаҳимнинг юқори қисмида эритмагични аста-секин тўпланиши билан (1, г-расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«аралаш» схема, ҳовузнинг пастки қисми «пастдан юқорига» схемаси бўйича, юқори қисми эса «юқоридан пастга» схемаси бўйича қурилади (1, д-расм);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«сув босган томчилар» энергиясидан фойдаланиб лаҳимнинг пастки қисмига махсус ўрнатгичлар орқали эриткични киритиш билан (1, е-расм).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-расм. I — V ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуришнинг технологик схемаларининг босқичи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Лаҳимларни иккита қудуқ оралатиб қуришда (мазкур ШНҚнинг 1, ж расм) сувнинг эркин ҳамда биргаликда узатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лаҳимларни гидро-ўйиш (гидровруб) билан ёки махсус қурилмалар ёрдамида бирлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Лаҳимни қуриш схемасининг вариантларини таққослаш асосида қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
танланган схемани муайян кон-геология шароитларида қўллаш техник имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
режалаштирилган қурилиш муддатлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лаҳим шакли ва сиғими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лаҳимнинг мустаҳкамлик шартига мувофиқ йўл қўйиладиган ўлчамлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эримайдиган қўшимчалар миқдори, уларнинг тури ҳамда нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тозалигига таъсири.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Тош тузидаги ер ости шўр сув омборларини нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш лаҳимларига ўхшаш тарзда лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун мўлжалланган тош тузидаги ер ости шўр сув омбори ва лаҳим битта қудуқда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув ёрдамида сиқиб чиқариш билан ер ости шўр сув омбори сиғимини ошириб бориш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиқилган газ билан сиқиб чиқариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чўктирма насослар ёки бошқа махсус қурилмалар билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости лаҳимлари ҳамда ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг жойлашиш белгиларининг турличалиги ҳисобига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Шўр сувни ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари майдонидан чиқариб ташлаш учун қуйидаги усуллардан бирини қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни ишлатиб бўлинган кон лаҳимларига чиқариб ташлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни табиий парлатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни нефть конларининг сув етказиш тизимларига узатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни чуқур сув қатламларига чиқариш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни ташқи акваторияларга чиқариб ташлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тегишли техник-иқтисодий асос мавжуд бўлганида бир вақтнинг ўзида шўр сувни чиқариб ташлаш усулларидан бир нечтасидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Шўр сувни чиқариб ташлаш бўйича мажмуа иншоотларни қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сув ўтказгичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
насос станциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буферли лаҳимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тозалаш иншоотлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шўр сувни чиқариб ташлаш усулига кўра, уни чиқариш иншоотлари мажмуасига бостирма қудуқлар ва шўр сув учун буғлатиш хариталарини ҳам киритишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Шўр сувни эримайдиган қўшимчалардан тозалаш иншоотларини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.03-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Шўр сув ўтказгичларини ШНҚ 2.04.03-24, ШНҚ 2.04.10-22 ҳамда ШНҚ 2.04.11-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Шўр сувни чуқур сув қатламларига қуйиш иншоотларининг техник тавсифлари ушбу ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Шўр сувни чуқур сув қатламларига қуйиш учун янги лойиҳалаштирилаётган ва мавжуд бўлган (қидирув қудуқлари, ишлатиб бўлинган нефть — газ қудуқлари) қудуқлардан фойдаланиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Чуқур сувли қатламларга «шўр сув ташлаш» лойиҳасида босимли қудуқларнинг ҳақиқий қабул қилиш қобилиятини лойиҳада кўзда тутилган даражада сақлаш учун уларнинг қабул қилиш қобилиятини тиклашни режалаштириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Шўр сувни чуқур сув қатламларига чиқариш учун мўлжалланган ҳайдаш қудуқлари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ютувчи сув қатламини юқорида жойлашган чучук ва бошқа ер ости сувларини сақловчи сув қатламларидан ишончли изоляция қилишни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ютувчи сув сақловчи қатламни самарали очиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бостирма қудуқнинг қабул қилувчанлигини тиклаш бўйича ишларни амалга ошириш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Сирт ва ер ости сувларининг ифлосланиши ва тупроқнинг шўрланишини олдини олишда ҳар бир бостирма қудуқ ёнида бостирма қудуқларнинг қабул қилувчанлигини тиклаш жараёнида юзага чиқариб олинган шўр сувни чиқариш учун фильтрлашга қарши тўсиқ билан ҳимояланган тиндириш қудуқларини лойиҳалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Шўр сувни табиий буғлатишни буғлатиш қурилмаларини ўрнатиш учун кам қийматли (шўрланган, қумли) ерлар мавжуд бўлган қурғоқ (адир иқлимли) ҳудудларда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Ер ости резервуарларини қуриш тугалланганидан сўнг, шўр сувни чиқариш иншоотлари мажмуасидан фойдаланиш имкониятсиз бўлганда ёки кейинги ишлатиш мақсадга мувофиқ бўлмаганда, улар йўқ қилиниши ҳамда бузилган ерлар қайта тикланиши (рекультивация) керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Мусбат ҳароратли жинсларда кон усулида қурилган ер ости резервуарлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Лаҳим-сиғим сифатида камера туридаги горизонтал ер ости лаҳимлари лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Очиш схемасини танлашда очувчи лаҳимлар сони минимал бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Йўлак очишда уларнинг оғзи лаҳим-сиғимларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази сатҳидан юқори жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу талабга риоя этиш имкони мавжуд бўлмаганда йўлаклар ҳамда ёндош лаҳимларида қўшимча герметик тўсиқ (туташтиргич)ларни тиклаш ва лаҳим-сиғимларнинг фавқулодда герметиксизланишида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ер устига оқиб чиқишини олдини олувчи чоралар кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Лаҳимларини қазиш пайтида транспорт турига кўра ер ости лаҳимлари тупроғида бўйлама қияликлар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Лаҳимлар ўртасидаги тўсиқлар кенглиги мустаҳкамлик ҳисоб-китоблари бўйича қабул қилиниши, бироқ қазилган лаҳим кенглигининг уч бараваридан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Жуфтланган лаҳимлардаги устунлар орасидаги масофа қазиш технологиясига кўра қабул қилиниши, бироқ қазилган сиғим тўсиқлар кенглигининг икки бараваридан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Махсус лаҳимларда қазиш ускунасини яшириш учун токчаларни қуришга йўл қўйилади. Бунда, ўра чуқурлиги имкон қадар минимал (жиҳоз ўлчамларига кўра) бўлиши, ўралар билан туташ лаҳим ўртасидаги тўсиқлар кенглиги ҳисобланганидан кичик бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг девор зумпфлари лаҳимнинг энг қуйи нуқталарида жойлашиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Зумпфлар сони ҳимояланган лаҳимлар сонига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жуфтланган лаҳимларда битта зумпф бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Бир вақтнинг ўзида бир нечта хил нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлашга мўлжалланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида махсус коллектор лаҳим лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Ҳаво ўтказувчи ва технологик қувурларни ётқизиш учун ер устидан лаҳимга томон бурғиланган қудуқлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Бир неча хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма бўлмаган насослардан фойдаланиш учун махсус камералар, коллектор ёки ёнма-ён лаҳимларда ер ости насос станциялари лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Бир неча хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма насосларни ер устидан лаҳимнинг девор зумпфларига томон бурғиланган қудуқларда ўрнатиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Бир хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма бўлмаган насослардан фойдаланишда насос станцияларини бевосита очувчи лаҳимлар яқинидан ўтувчи ва уларга туташ лаҳимлар ёки камераларда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўктирма насослардан фойдаланишда уларни бевосита вертикал стволларда ёки технологик қудуқларда жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Лаҳимларни қазиш учун зарур бўлган махсус қурилиш лаҳимлари (кириш йўлаклари, устунлар, турли мақсадларга мўлжалланган камералар, қудуқлар), очиқ қолдирилиши ёки иш шароитлари (ҳаво айланиши, хавфсизлиги) оғирлашганида туташтиргичлар билан изоляцияланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Махсус қурилиш лаҳимларининг сони минимал бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг очувчи лаҳимлари кўндаланг кесимининг майдони қуйидаги шартлардан келиб чиқиб, минимал қабул қилиниши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
доимий ишлатиладиган ускунани жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тоғ-кон қазиш ускунасини жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарур ҳаво миқдорини унинг тезлиги 8 m/s дан юқори бўлмаган шароитда ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
энг катта ўлчамлардаги ускуна ёки унинг тугунларни чуқурликка тушириш имкони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вертикал ва 45° дан катта эгик бурчакли қия лаҳимлар ёки одамларнинг эркин ўтиши учун горизонтал ва 45° дан кичик бурчакли қия лаҳимлар учун зина бўлимларини меҳнат муҳофазаси ва техника хавфсизлиги қоидалари талабларига мувофиқ қуриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вертикал ва қия лаҳимларда одамлар ҳамда юкларни кўтариш қурилмаларини кўзда тутиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вертикал лаҳимларда узун ўлчамли предметларни тушириш-кўтариш учун бўшлиқлар қолдириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мажбурий ҳаво айлантириш қувурларини ётқизиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таъмирлаш-тиклаш ишларини ўтказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг қувурлари ва кабелларни ётқизиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Вертикал қудуқлар устида керакли чуқурликда қувур ҳамда кабелларни киритиш-чиқариш учун дарчаларни лойиҳалаш ва қуйидагиларни инобатга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вертикал стволга қувур ва кабелларни қудуқ устидан пастки нуқтадан киритиш ҳамда чиқариш стволга сирт сувлари ҳамда тупроқ сувларининг кириб келишига тўсқинлик қилувчи зичлаштирувчи мосламалар орқали;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қувурларнинг бир қисмини қудуқ устидан юқори нуқтадан киритишга йўл қўйилади, бироқ сув таъминоти қувури ва ҳар қандай мақсадларга мўлжалланган кабеллар фақат қудуқ устидан пастки нуқтадан киритилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув чиқариш қувурларини қудуқ устидан юқори нуқтадан чиқаришга йўл қўйилади, бироқ ундаги сувни стволга яқин сув қабул қилиш қудуқларига чиқариб ташлаш шартига риоя этиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Тўлиқ ёки қисман нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун фойдаланиладиган очувчи лаҳимлар сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва сувни ўтказмайдиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Сув ўтказмайдиган маҳкамлагич тури билан мустаҳкамланган очувчи лаҳимларда қуйидаги талаблардан келиб чиқиб оқимни чеклаш чоралари кўрилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очувчи лаҳимларга келувчи қолдиқ сувлар оқимининг ҳажми унинг ҳар 100 m учун 1 m3/h дан ошмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
барча турдаги очувчи лаҳимларда сувнинг эркин томишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг вертикал ва қия стволлари зумпфларининг ҳажми қурилиш даврида кутилаётган ер ости сувларининг оқимига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зумпфлардан ягона сув тўплагич сифатида фойдаланишда уларнинг ҳажми икки соатда кутилаётган сув оқими учун ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Кучли сув оқимли ёриқсимон массивда ер ости резервуарини қуришда таянч ҳалқа юқори мустаҳкамлик хусусиятига эга жинслар майдонидаги туташтиргичдан юқорида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Чўктирма ва чўктирма бўлмаган насосли ер ости резервуари расми
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-қазилган сиғим, 2-зумпф, 3-герметик туташтиргич, 4-чўктирма бўлмаган насослар, 5-насос камераси, 6-кириш лаҳими, 7-коллектор лаҳими, 8-нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш қувурлари, 9-нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини олиш қудуқлари, 10-ствол, 11-технологик қудуқ, 12-чўктирма насос
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Лаҳимлар томининг жойлашиш чуқурлиги сақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тури ва ер ости резервуарида кутилган, аниқланган ички босимга кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Лаҳимларнинг кўндаланг кесими ўлчамлари муайян кон-геологик шароитлар учун максимал тарзда, лаҳим баландлигининг кенглигига нисбатан катталиги эҳтимоли билан қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лаҳимнинг ўлчами ва шакли уни бутун ишлатиш даврида юқорида жойлашган жинсларнинг силжиш эҳтимолини истисно қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Лаҳимларнинг фойдали (маҳсулот билан тўлдириш учун мўлжалланган) ҳажмларини аниқлаш резервуардан фойдаланиш коэффициентини инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим. Бунда, нефть ва нефть маҳсулотлари учун кўпи билан 0,97, суюлтирилган углеводород газлари учун эса — кўпи билан 0,9 этиб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Лаҳимлар маҳкамлагичсиз ёки анкерли маҳкамлагичдан фойдаланган ҳолда лойиҳалаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Текис юк кўтарувчи устунлар геологик бузилишлар мавжуд бўлган майдонларда тампонлаш билан бирга, мустаҳкамлаш ва ўтказувчанлигини камайтириш учун лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Маҳкамланмаган лаҳимлар ва ёрдамчи лаҳимларнинг ўлчамларини ҳамда мустаҳкамлигини ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ ҳисоблаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Узоқ муддатли юкламалар таркибида лаҳимлардаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларининг ички босимини ҳисобга олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Доимий ва вақтинчалик юкламалар ҳамда таъсирларни (ички босим юкламасидан ташқари) ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ички босимидан келиб чиқувчи вақтинчалик юкламаларни уларнинг гидростатик босими ва уларнинг максимал белгиланган ҳароратдаги буғларнинг эгилувчанлигидан келиб чиқиб аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳкамлагичларни ҳисоблашни ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Девор зумпфлари монолит бетон бўлаги билан маҳкамланиши ва металл пайванд гардиш (обечайка)лар билан силлиқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма насослардан фойдаланишда девор зумпфлари ҳажми чўктирма насосларни лаҳимларни герметиксизлантирмасдан чиқариб олишда технологик қудуқларни тўлдириш учун зарур бўлган сув ҳажмининг икки бараваридан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Ер ости сувларининг доимий оқимисиз ишлатиладиган ер ости резервуарларида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг девор зумпфига тўлиқ оқиб келишини таъминлаш учун В 7,5 бетон синфидан паст бўлмаган монолит бетондан тайёрланган текис поллар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Коллектор ва ёндош лаҳимларини уларда техник ускунани жойлаштиришни шунингдек одамларнинг ўтиши ҳамда ускунани ташиш йўлакларини ҳисобга олган ҳолда минимал узунлик ва кесим билан лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Коллектор лаҳимларидаги кўндаланг кесим майдони тезлиги 8 m/s юқори бўлмаган миқдордаги ҳавонинг айланиши бўйича текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Коллектор ва ёндош лаҳимларини маҳкамлаш зарурати ўхшаш лаҳимларга мос равишда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Коллектор ва нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг қувурлари ётқизиладиган ёндош лаҳимларида камида В 7,5 синфига мансуб монолит бетондан тайёрланган текис поллар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Фавқулодда вазиятларда одамларни кўтариш учун технологик, вентиляция ва махсус қудуқлардан фойдаланишда уларнинг диаметри қутқарув кўтариш зинасининг (ёки бошқа ўхшаш мослама) ўлчамини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши, бироқ 600 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Ишлатиш қувурлари сифатида мустаҳкамлаш қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25 m гача — зина бўлинмаси ва юк бўлмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25 m дан ортиқ зина бўлинмаси, механик юк ва одам кўтаргич.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Стволдаги горизонтал лаҳим ёки камера билан туташиш даражасидаги юк бўлмаси (агар у бевосита стволга ёпишган бўлса) ер юзаси билан товуш-чироқли хабарлагичга эга қабул қилиш майдончаси билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини ишлатиш даврида механик одамлар ва юкларни кўтаргич сифатида лифтли кўтаргич қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Лифт кўтаргичининг юк кўтарувчанлиги ташилаётган ускуна ёки унинг қисмларининг энг юқори оғирлигига кўра белгиланиши, бироқ 3500 Н (350 kgf) дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Лифт ер устидан, лифт хонасидан туриб бошқарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Кучли сув оқимли ёриқсимон жинсларда қурилган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида лаҳимлардаги сувни чиқариб ташлаш учун сув йўли бўлиши ва тўлиқ автоматлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Лаҳимларни изоляциялаш герметик туташтиргичлар ёрдамида таъминланиши, улар нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази билан тўлдирилган лаҳимларни бошқа лаҳимлар ёки ташқи муҳитдан ажратиб туриши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази босимига бардош беришини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун сиғдирувчи жинсларга туташ жойларда ҳам ўтказмайдиган бўлишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарур қувур ва коммуникацияларнинг ўтишини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лаҳимлар атрофида туташтиргичлар ўрнатилган жойлардаги жинсларнинг юқори ўтказувчан зоналарини ёпишни (ушбу зона ўлчамлари қурилиш даврида тажриба-синов орқали аниқланиши керак).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туташтиргичлар конструкцияси ва улар тайёрланган материаллар ушбу ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ қабул қилинишига йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Вертикал ва қия стволларда ўрнатилган герметик туташтиргичларни жинсларнинг ўтказмайдиган қуввати бўйлаб ўтиб бўлинган ҳудудларда жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Стволларда маҳсулот ўтказмайдиган маҳкамлагич мавжуд бўлганида, туташтиргичларни унинг исталган қисмида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир неча турдаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида герметик туташтиргичларни коллектор ва ёндош лаҳимларида жойлаштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Жинсларнинг ўтказмаслик қуввати етарли даражада бўлганида, герметик туташтиргичларни буғ фазасида, кириш (коллектор) лаҳимлари ёки «кўр» стволларнинг қия участкаларини яратиш орқали бевосита сақланаётган маҳсулотларнинг суюқ фазаси томонидан сиқилмайдиган тарзда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Герметик туташтиргичлар ҳисоб-китоблари чегара ҳолатлар усули ШНҚ 2.03.01-24 ҳамда ШНҚ 2.03.05-23 талабларига мувофиқ олиб борилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари, иш ҳолатлари ва шароитлари, ҳамда бетондаги ёриқларни очилиши чегара кенглиги ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Мустаҳкамлик ҳисоб-китоблари лаҳимларда юзага келиши мумкин бўлган максимал ҳароратда уларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази буғларининг зичлиги ҳамда насос станцияси ёки ёндош лаҳимидаги буғларнинг фавқулодда портлашига олиб келувчи кучли юкламага кўра аниқланувчи босимда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Герметик туташтиргичларнинг деворлари бир текис тақсимланган юк ортилган плиталар сифатида эгилишга мўлжалланиши ва қўшимча ҳисоб-китоблар билан текширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Дастлабки девор қалинлигини танлаш учун чегара ҳолатлар бўйича ҳисоб-китоблар ушбу ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Қудуқ қувурларининг ташқи бўшлиғи, очувчи лаҳимларнинг маҳкамлагич атрофи (агар улар нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун ишлатилса), герметик туташтиргичлар контури ҳамда сиғдирувчи жинсларнинг ёриқсимон зоналарини тампонлашни ўз ичига олган лаҳимларни герметиксизлантириш учун нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ўтказмайдиган аралашмалар ҳамда ушбу ШНҚнинг 10-иловасида келтирилган материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси таркибига нефть ва нефть маҳсулотлари ҳамда суюлтирилган углеводород газини қабул қилиш, сақлаш ва тарқатиш технологик жараёнларининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда асосий ишлаб чиқариш мақсадларига мўлжалланган ва ёрдамчи бино ва иншоотлар ҳамда майдон ичи муҳандислик тармоқлари кириши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Муайян ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси таркибига кирувчи бино ва иншоотлар рўйхати унинг ҳажми ва белгиланган мақсадига кўра тузилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Ер усти мажмуаси бино ва иншоотларини қуйидаги гуруҳларга бирлаштириш (блоклаш) лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ствол қисми ёки қудуқ боши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
насос ва компрессор станциялари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
маъмурий-хўжалик хоналари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин-қутқарув ва ҳарбийлаштирилган қўриқлаш хизматларининг гаражлари, бино ва иншоотлари, ўтиш йўлаклари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
темир йўл қуйиш-тўкиш эстакадалари ва улар билан боғлиқ бошқа иншоотлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть, нефть маҳсулотлари ҳамда суюлтирилган углеводород гази учун ер усти парклар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув таъминоти, канализация тармоқлари ва бошқа муҳандислик коммуникациялари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотлари (ер усти резервуарлар, маҳсулотни идишларда сақлаш бино ва иншоотлари, темир йўл қуйиш-тўкиш эстакадалари, тўкиш жойлари ва пирслари, қуйиш, қадоқлаш ва тарқатиш пунктлари, насос ва компрессор станциялари, маъмурий-хўжалик бино-хона ёки иншоотлари ва бошқалар) ШНҚ 2.09.02-23, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.01.02-04 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш ва тўкиш, сувни тиндириш, паст ҳароратда сақлашда уларни совитиш, келиши ва олиниши барқарор бўлмаган шароитларда барча турдаги омборларни барқарор ишлашини таъминлаш бўйича технологик амалиётларни бажариш учун ер усти (буфер) резервуарлари кўзда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Ер усти резервуарлари ҳажми ва сонини ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини иш режими, қуйиш ва тўкиш унумдорлигидан келиб чиқиб амалга оширилган техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида белгилаш, бироқ ҳар бир нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тури учун камида иккита резервуар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Паст ҳароратли ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун умумий ҳажми ер устида 1000 m3 гача ва ер остида — 2000 m3 гача бўлган босимли металл (буфер) резервуарларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Битта цилиндрик металл резервуарнинг ҳажми 200 m3 дан ошмаслиги, ундаги босим эса 1,6 МPа (16 kgf/сm2)дан юқори бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тегишли техник-иқтисодий асослаш мавжуд бўлганида, паст ҳароратли ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари ҳудудида ўрнатиладиган буфер резервуарлари ҳажмини ШНҚ 2.04.08-22 да келтирилган қийматларгача оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Суюлтирилган углеводород газининг ер ости резервуарларини жойлаштиришда ёнғин-қутқарув техникасини ҳар бир резервуарнинг ёнига бориш имконияти таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Суюлтирилган углеводород газининг қувурлар бўйлаб ҳаракатланиши учун углеводород газлари муҳитида ишлашга мўлжалланган насослар, компрессор ва музлатиш агрегатлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142.Насос станцияларида буфер резервуарлари мавжуд бўлганда, паст ва юқори босимли иккита гуруҳ насослар лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Суюқлик тўкилиши ва конденсат ҳосил бўлишининг олдини олиш учун буғлатиш қурилмалари кучли буғ иситкичлар билан таъминланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг қувурлари ШНҚ 2.04.10-22, ШНҚ 2.04.11-22, ШНҚ 2.09.19-22 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Ётқизиш шартларига кўра муз ҳосил бўлиши ва гидратлар тўкилиши мумкин бўлган шўр сув ўтказгичлари учун қуйидаги ечимлардан бири амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сув ва қувур иссиқлик изоляциясини иситиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шўр сувни доимий мажбурий айланишини таъминлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг вертикал стволларида жойлашган қувурлар учун гидравлик зарбалар пайдо бўлишининг олдини олувчи мосламалар ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини музлатиш қурилмаларидан ер ости резервуарларигача ташиш учун мўлжалланган қувурлар ёнмайдиган материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляцияси билан жиҳозланиши ҳамда ушбу ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Ёпишқоқ ва тез қотувчи нефть ва нефть маҳсулотларини қуйиш учун мўлжалланган ер усти қувурлари иссиқлик изоляцияси ва иситиш мосламаси билан лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Қувурларнинг ташқи юзасини коррозиядан ҳимоялаш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер остидан ўтувчи қувурлар учун — ГОСТ 9.602-2016 талабларига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер устидан ўтувчи қувурлар учун — ШНҚ 2.05.06-22 талабларига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Технологик қувурларга ўрнатилган ёпиш арматураси нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сизиб чиқиши ёки қувурлардаги босимнинг пасайишида алоҳида бўғинларнинг ўчирилишини таъминлайдиган автоматлаштирилган қурилма билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Насос, компрессор хоналари ва буғлар тўпланиб қолиши мумкин бўлган бошқа хоналар ҳаводаги газ буғлари портлашга хавфли миқдорларда, алангаланишнинг пастки чегарасидан кўпи билан 20 фоиз тўпланганида ишга тушувчи хабарлагич билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Суюлтирилган углеводород гази ва тез ёнувчан суюқлик қувурларига ўрнатилган ёпиш ва назорат пўлатдан тайёрланиши ҳамда ГОСТ 9544-15 га мувофиқ герметиклик бўйича биринчи синфга мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Шўр сув омборлари (рассолохранилища)ни ШНҚ 2.02.02-20, ШНҚ 2.06.05-23, ШНҚ 2.06.06-21 ҳамда ШНҚ 2.06.08-21 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Шўр сув омборларини лойиҳалашда қуйидаги турлардан бири танланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ — ер усти (қуйма тўғонлар ёрдамида ҳосил қилинган), ярим кўмилган (қисман ўралаш ва қисман тўғонларни тўлдириш ҳисобига ҳосил бўлувчи ) ва кўмилган (шўр сув омборининг тўлиқ чуқурлиги кўринишидаги, ҳимоя тўғонларисиз);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёпиқ — ер усти темир-бетон ёки металл резервуарлар кўринишида (истисно тариқаси-да, кичик ҳажмдаги шўр сувни сақлаш ёки ярим чўл зонасида шўр сув омборни жойлаштириш зарур бўлган ҳолларда);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости — қудуқ орқали ёки кон усулида тош тузини эритиш орқали пайдо қилинган чуқурлик кўринишидаги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Шўр сув омборининг ҳажми ер ости омборининг ҳажмига тенг бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тегишли техник-иқтисодий асослаш мавжуд бўлганда шўр сув омбори ҳажмини қисқартиришга йўл қўйилади. Бироқ, барча ҳолатларда ҳам у энг йирик ер ости резервуарининг ҳажмидан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини шўр сув конлари билан бирлаштиришда, ҳажми техник-иқтисодий асослаш асосида белгиланадиган буфер шаклидаги шўр сув омборлари кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Шўр сув омборининг қирғоғи бўйлаб шўр сув оқиб чиқиши устидан назоратни ўрнатиш учун гидро-кузатиш қудуқлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Шўр сув омборлари гидро-ҳимоя экранларининг фильтрлаш коэффициенти 10-11 m/s дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Шўр сув омбори тўғонининг нишаб қиялиги ШНҚ 2.06.05-23 га мувофиқ ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шўр сув омборининг ички қирраларининг қиялигини плёнкали экранни ётқизиш технологиясидан келиб чиқиб 1:2,5-1:3 белгилаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғонларнинг ички нишаблари ШНҚ 2.06.04-21 га мувофиқ тўлқинлар таъсиридан ҳимояланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тўғон чўққисининг кенглиги иш ва фойдаланиш шарт-шароитларига кўра белгиланиши, бироқ 3 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Шўр сув омборларининг чуқурлиги буғланиш ва атмосфера ёғинлари миқдорини, шунингдек шўр сув омборининг «ўлик» ҳажми, лойқаланиш ва иш шароитларидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Шўр сув омборларининг асосий ўлчамларини иқлим шароитларига кўра ҳар бир муайян майдон учун алоҳида белгилаш керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёғингарчиликдан буғланиш кўп бўлган ҳудудларда — шўр сув омборлари чуқурлигини ошириш ҳисобига минимал ўлчамлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
буғланишдан ёғингарчилик кўп бўлган ҳудудларда — тупроқ ишларининг энг фойдали ҳажмига кўра.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Очиқ турдаги шўр сув омборларида оператив шўр сувнинг ҳажми ва концентрациясини барқарорлаштириш бўйича ечимлар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Шўр сув омбори ҳудуди тўсиқ билан ўралган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Шўр сув омбори чўл ёки ярим чўл зоналарида жойлашганида, шўр сув омбори тўғонининг дала нишаблари полиакриламид билан (8 фоиз полиакриламид ва 92 фоиздан сувдан иборат) ишлов бериш орқали ва кейинчалик ўсимлик қопламини экиш билан шамол эрозиясидан ҳимояланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Бино ва иншоотларнинг ташқи тармоқлари ва муҳандислик ускуналари (сув қувурлари, оқова сувларни чиқариб юбориш, иситиш тизими, вентиляция, электр таъминоти ва бошқа коммуникациялар)ни лойиҳалаш ШНҚ 2.04.01-22, ШНҚ 2.04.03-24, ШНҚ 2.04.05-22, ШНҚ 2.04.07-22, ШНҚ 2.09.19-22 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Мусбат ҳароратли барқарор тоғ жинсларидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг шамоллатиш тизимини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.05-22 ва мазкур ШНҚнинг 13-иловаситалабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг электр қабул қилгичларининг тоифалари электр таъминотининг ишончлилиги жиҳатидан қуйидагича бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости нефть ва нефть маҳсулотлари омборлари учун — ШНҚ 2.09.19-22 талабларига мувофиқ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун (ёнғинга қарши ва маҳсулот насос станциялари) — биринчи тоифа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Электр қурилмалардан фойдаланишдаги хавфсизлик нуқтаи назаридан ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларининг саноат бино ва иншоотлари ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Портлаб ёниш ва ёнғин хавфи бўлган ер ости сақлаш хоналар ва иншоотларда ишчи ва авария ёритишни, фойдаланилаётган қудуқлар ва бурғу қудуқлари оғизларида эса портлашдан ҳимояланган ёритиш билан жиҳозланган ишчи ёритишни кўзда тутиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари қуйидаги алоқа ва сигнализация турлари билан таъминланган бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
автоматик телефон станцияси орқали ўтган маъмурий-хўжалик телефон алоқаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари диспетчерининг темир йўл узели билан тўғридан-тўғри алоқаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларнинг оператор хонасидаги баланд овозли саноат алоқаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин ва қўриқлаш хабарлагичи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радио алоқа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Барча турдаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотларининг ёнғин ўчириш тизимларини ШНҚ 2.04.01-22, ҚМҚ 2.04.02, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.04.09-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун ёнғинга қарши сув таъминоти тизимини лойиҳалашда, ёнаётган ер ости резервуардан иккита норматив масофадан яқинроқ жойлашган ер ости паст ҳароратли муз жинсли резервуарларнинг тўсиқларини совитиш учун керакли сув сарфи 0.05 L/ (m2⋅s)дан келиб чиққан ҳолда ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Тахминий совитиш вақти 3 h га тенг деб қабул қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Ёнғин ўчириш депосининг алоҳида иситиладиган хонасида кўпик ҳосил қилувчи модданинг 3 каррали захираси ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ёнғинга қарши сув таъминоти тармоғи ҳалқа шаклида лойиҳалаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари яқинида ёнғинга қарши сув қувурлари эритилган тупроқда ётқизилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Суюлтирилган углеводородли газини сақлаш паст ҳароратли тоғ жинсли ер ости резервуарларнинг ташқи ёнғинга қарши сув таъминоти юқори босимли ёнғинга қарши сув қувурлари орқали таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув сарфи 20 l/s дан кўп бўлмаганда тегишли техник-иқтисодий асослаш билан сув ҳавзасидан ёки паст босимли гидрантлардан сув етказиб беришни таъминлашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Суюлтирилган углеводородли газини сақлаш ер ости паст ҳароратли тоғ жинсли резервуарлар ораёпмаларини совитиш учун майда заррали сув етказиб берадиган турғун тизим назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Ораёпмасининг кесими 15 m дан ортиқ бўлган резервуарлар учун турғун қурилмалар орқали сув пуркаб берилиши таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Босимли металл резервуарларни ташқи ёнғин ўчириш тизими учун сув сарфи ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг технологик жиҳозлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини тузли сув, газ ёки сув билан алмаштириш усулида ишлатиш учун мўлжалланган ер ости резервуарлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини тузли сув, газ ёки сув билан алмаштириш усулида ишлатиладиган ер ости резервуарлари қудуқларининг оғизлари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилиш жараёнида — қудуқларга сув ва эритувчи бўлмаган моддаларни тузли сув бериш билан бир вақтда алоҳида қуйиш, суюқликларни турли қуйиш режимларига ўтказиш, қудуқларга геофизик қурилмаларни ўтказиш, сув ва шўр сув ҳамда эритувчи бўлмаган линиялардаги босим ва ҳароратни ўлчаш, сув, шўр сув ва эритувчи бўлмаганлардан намуна олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фойдаланишда — бир вақтнинг ўзида шўр сув (газ) бериш билан нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва аксинча, қудуқларга геофизик қурилмаларни ўтказиш, маҳсулотнинг ер усти шўр сув қувурларига тушишининг олдини олиш, суюлтирилган углеводород газини бош қисмининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва шўр сув (сув) қисми орқали шам қувурига авариявий чиқариш, барча коммуникациялардаги босим ва ҳароратни ўлчаш, маҳсулот, шўр сув (сув) ва газ(сиқиб чиқарувчи агент)дан намуна олиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Барча турдаги ер ости резервуарларнинг қудуқларининг оғизлари қуриш ва ишлатиш пайтида уларнинг тугунларидан фойдаланилишини ҳисобга олган ҳолда осон йиғиладиган ва ажратиладиган шаклда лойиҳаланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Ҳароратнинг пасайиши ва шўр сувнинг қўшимча тўйинишидан резервуарларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва шўр сувнинг ҳажм жиҳатдан қисқаришини қоплаш учун резервуарлар автоматик тарзда шўр сув билан тўлдирувчи қурилмалар билан таъминланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларининг шўр сув қувурлари шўр сувда эриган ёки унга тушган суюлтирилган углеводород газини ажратиш ва шамга (свеча) чиқариш қурилмаси билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Ер ости резервуарларидан суюлтирилган углеводород газини насоссиз усулда олишда газ суюқлик ва буғ-газ аралашмалари ҳамда суюлтирилган углеводород газлардан сувни ажратиш қурилмалари (дегазаторлар, адсорберлар, газ сепараторлари) ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184.Газ билан сиқиб чиқариш орқали нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази олинадиган резервуарлар улардаги босим ишчи босимдан 10 фоиздан юқори даражага ошганда, буғ фазасини чиқариб ташланишини таъминловчи ҳимоя клапанлари билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Сақлаш нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази алмаштирмасдан ер ости резервуарларидан фойдаланиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини бошқа муҳит билан алмаштирмасдан ишлатиладиган ер ости резервуарларининг технологик жиҳозланиши қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш ва олиш, сувни ҳайдаш, маҳсулот ва сув даражасини ўлчаш (минимал ва максимал даражалар сигнализацияси билан), босим ортиши (ёки паст ҳароратли муз жинсли суюлтирилган углеводород газининг резервуарларида пасайиши) ҳамда маҳсулотларнинг суюқ ва буғ фазалари ҳароратини;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Ёпишқоқ ва юқори кўтарувчан нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ер ости резервуарларидан чиқариш учун техник-иқтисодий асосланганда, умумий ва маҳаллий иситиш тизимларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини резервуарга тўғри қуйилишини таъминлаш учун лаҳим-сиғимлар ичида тақсимлаш қурилмаларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Ер ости қувурининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ер ости резервуарига қуйиладиган вертикал ва горизонтал қисмлари ажратиладиган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда, чўктирма насослар электр двигателлари иситиладиган хоналарда ёки иситиш қалпоқлари остида жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Шўр сув омборлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Шўр сув омборлари уларга нефть маҳсулотлари ва шўр сув билан суюлтирилган углеводород газларнинг тушишини олдини олиш қурилмалари билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Очиқ турдаги ер усти шўр сув омборлари шўр сув ҳажми ва концентрациясини барқарорлаштириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу қурилмалар ёғингарчилик миқдори буғланиш миқдоридан катта бўлганида сув билан аралашган тузли эритмани ажратиб олиш ва буғланиш ёғингарчиликдан устун бўлганида, тузли эритма ойнаси сиртига чучук сув қўшиш имконини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Ер усти технологик қурилмалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти технологик қурилмаларини ўрнатишда ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.09.19-22 талабларига амал қилиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг технологик жараёнларини автоматлаштириш ва теле-механизациялаш тизими қабул қилиб бўлинаётган ва тарқатилаётган маҳсулотни автоматик ҳисобга олиш, буғ-газ муҳитидаги ҳарорат, босимни ва ер ости резервуарларидаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази даражасини қайд қилишни таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Беқарор жинслардан ташкил топган ютувчи сув қатламларига шўр сувни қуйишни лойиҳалашда, насос станцияларида асосий насослардан ташқари шўр сувни чиқариш пайтида бостирма қудуқлардаги ортиқча босимни ушлаб туриш учун 5 — 10 m3/h қувватга эга қўшимча насослар ҳам бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193.Босим билан юбориш (ҳайдаш)да босими ҳисобланган кўрсаткичлардан 15 фоиз 5 дан ортиқ юқори бўлган насосларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Совитиш қурилмаларининг қуввати ва сони газни чиқариш қувватига ва сақлаш даврида унинг буғланиш тезлигига кўра белгиланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Совитиш қурилмасидаги совутгич сифатида паст ҳароратли резервуарда сақланадиган суюлтирилган углеводород газдан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Тегишли техник-иқтисодий асослаш билан бошқа совутгичлардан фойдаланиладиган технологик совитиш схемаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари ер қаъри, тупроқ, атмосфера ва сувга минимал таъсир даражаси таъминлайдиган ҳудудларда жойлашган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборининг барча элементлари ва уларни ишлатиш технологияси табиий муҳитга минимал эҳтимолдаги техноген таъсирни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Сув қатламларини режими, қурилиш шўр суви қуйилишининг таъсирини кузатиш учун, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборининг ер ости иншоотлари жойлашган зонада, шунингдек ер усти шўр сув омборлари ва шўр сувни буғлатиш карталарида гидро-кузатув қудуқлари кўзда тутилиши ва улар бурғиланган, жиҳозланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуришдан олдин синаб кўрилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари майдонида уларини қуриш ва ишлатиш пайтида ер ости ишларининг таъсир зонасида ер юзаси деформацияларини ўлчаш учун реперларни ўрнатиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Шахта резервуарлари ускуналари дастлабки тўлдириш пайтида нефть ва нефть маҳсулотларининг буғ-ҳаво аралашмасининг атмосферасига чиқарилишининг олди олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари тўлиқ ёки қисман тугатилганда, резервуарлар, ер усти технологик ускуналар, иншоотлар, бинолар аҳолининг хавфсизлигини таъминлайдиган ва атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатмайдиган ҳолатга келтирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-боб. Атроф-муҳит муҳофазаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуриш учун мўлжалланган ер майдонлари атроф-муҳит муҳофазаси талабларини инобатга олган ҳолда танланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Ер ости сувларининг йўналишининг ўзгартириши оқибатида ҳудуддаги дарахт ва буталарнинг қуриб қолмаслиги олдини олиш ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслик, ҳосил бўладиган чиқиндиларнинг (қаттиқ-маиший чиқиндилар, қурилиш чиқиндилари) ўз вақтида бартараф этилиши (олиб чиқиб кетиш, утилизация), чанглар тарқалишини камайтириш чора-тадбирлари лойиҳа ҳужжатларида белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оч рангли нефть маҳсулотларини сақлаш муддатлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тош тузидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари оғзини герметиксизлантиришда нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини чиқариш ҳажмини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сақланаётган маҳсулотни чиқариш ҳажми Ve, m3 ни қуйидаги формулага асосан аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆p — ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари оғзини герметиксизлантиришда резервуарнинг ички босими, Ра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵ — резервуарнинг маҳсулот билан тўлганлик даражаси (бирлик улушида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cb — тўйинган шўр сув учун шўр сув сиқилишининг изотермик коэффициенти, 1/Pа ни 2,3⋅10-10 1/Pа га тенг қабул қилишга йўл қўйилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cp — шўр сув сиқилишининг изотермик коэффициенти, 1/Pа ни (8 — 12) 10-10/Pа га тенг деб қабул қилиш мумкин бўлиб, бунда коэффициент қийматидан пастки қийматлар дизель ёқилғисига, юқорилари эса бензинга тегишли.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
cp — суюлтирилган углеводород газлар учун мавжуд маълумотларга кўра қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сфера ёки сферага яқин шаклдаги резервуарлар учун — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қудуқ ўқи бўйлаб чўзилган резервуарлар учун (цилиндр ёки унга яқин шаклдаги) — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Е — тош тузининг эластиклик модули (Тош тузи учун E=1,8x1010 Pа. га тенг қабул қилиш мумкин), Pа.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ. Тўсиқ ҳажмини ҳисоблашда тўкилган суюқликнинг максимал ҳажмига тўкилган суюқлик даражасини қирғоқ чўққисининг юқори белгисида 0,2 m паст олиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Экранлаш хусусиятига кўра тоғ жинсларининг таснифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Газ бўйича ўтказувчанлик коэффициенти ϵ 105, mkm2(ϵ 105, mD)
Тоғ жинсининг сувга тўйинганлик коэффициенти,
%
Юқори
7 (70)дан юқори
(1) гача
85 ва ундан ортиқ
Ошган
4(40) дан 7(70) гача
10 (10) дан 1(1) гача
85 ва ундан ортиқ
Ўртача
1,5(15) дан 4(40)
гача
102(102) дан 10
(10)
гача
85 ва ундан ортиқ
Тушган
0,5(5) дан 1,5(15)
гача
103 (103) дан 102
(102) гача
85 ва ундан ортиқ
Паст
0,1(1) дан
0,5(5) гача
104 (104) дан 103
(103) гача
85 ва ундан ортиқ
Жуда паст
0,01 (0,1) дан 0,1(1)
гача
105 (
105) дан 104
(104) гача
25 ва ундан ортиқ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Тоғ жинсларининг газ ўтказувчанлиги ва сувга тўйинганлиги коэффициентлари муҳандислик-геологик тадқиқотлар давомида аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Тоғ жинсларининг яроқлилигини баҳолаш сувга тўйинган жинслар орқали ўтиш босимининг қийматига кўра амалга оширилиши, бунда ўтиш босими лаҳимдаги лойиҳанинг технологик қисми билан белгиланган ортиқча босимдан кам бўлмаслиги зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 4-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Миқдорларнинг асосий ҳарфий белгилари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h — ер ости резервуари баландлиги, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — ер ости резервуари ҳажми, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нd — ер юзасидан қудуқ тубигача масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Н — ер юзасидан резервуар томигача бўлган масофа, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g — оғирлик кучининг тезлашиши, m/s2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рb — шўр сув зичлиги, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рp — маҳсулот зичлиги, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Рr — жинсларнинг ўртача зичлиги, kg/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости резервуарларнинг минимал чуқурлигини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ўтказмайдиган жинслардаги ер ости резервуарларни қуришда Нmin, m, ортиқча босим билан ишловчи ер ости резервуарлари томининг минимал жойлашиш чуқурлигини қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pmax — маҳсулотнинг максимал Pа босими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шахтасиз резервуарлар учун асосий мустаҳкамлаш қувурининг бошмоғи даражасида қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pi — тегишли қатламларнинг жинслари зичлиги, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mi — қатламлар қуввати, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — қатламлар сони.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кучли ер ости сувли ёриқсимон массивда мусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қурилган резервуарлари томининг жойлашиш чуқурлиги ер ости сувларининг лаҳим-сиғимга босими резервуарнинг ички босимидан камида 0,05 МPа (0,5 kgf/cm2)га юқори бўлишлигидан келиб чиқиб танлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Нефть ва нефть маҳсулотлари учун мусбат ҳароратли жинсларда қурилган ер ости резервуарларининг лаҳим-сиғимлари томининг жойлашиш чуқурлиги қуйидаги ҳолатларда аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
омборларни ўтказмайдиган жинсларда қуришда — лаҳим-сиғимларни томининг мустаҳкамлигини таъминлаш билан максимал даражада, бироқ 20 m дан кам бўлмаган масофага ер юзасига яқинлаштириш шартидан, келиб чиқиб;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
омборларни ёриқсимон сув массивида қуришда — лаҳим-сиғим томини ерости сувларининг маҳаллий статик даражасидан 5 m дан паст бўлмаган даражада жойлашиши шартидан келиб чиқиб.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 6-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тош тузидаги ер ости резервуарлари барқарорлигини аниқлаш усули
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости резервуарининг барқарорлиги қуйидаги шакл ва геометрик ўлчамларни танлаш билан таъминланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
резервуарнинг тўлиқ бўлмаган юзаси чегарадан ташқари соҳаси (ЧСД) деформацияланиши керак бўлади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар бир ЧСД берилган Vmax\ қийматдан ошмайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЧСД нинг максимал ўлчами резервуар юзасига мос йўналишда 0,04 l дан ошмайди ва бунда l — резервуарнинг кенглиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E — деформация модули;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — Пуассон коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵv — ҳажмий деформация;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σ1, σ1, σ1 — асосий босимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ϵ1, ϵ2, ϵ3 — асосий деформациялар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЧСД ϵi силжиш деформацияси интенсивлигининг қиймати ϵi∞қийматидан ошиқ бўлган жинс массивини ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1) ва (2) тенгламаларининг параметрлари σ1∞, ϵi∞ Е, v тош тузи намуналарини асосий σv, Pа, босимлар доимий йиғиндисининг сирғалувчан шароитдаги давомий синовлари (700 h) натижаларини қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланган қайта ишлаш орқали аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σv= 2gpr Н
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pr — резервуар томидан юқори жойлашган жинсларнинг ўртача зичлиги, kg/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тош тузини деформациялаш жараёнида намуна ҳажмининг ортиши кузатиладиган σi, нинг энг катта қиймати — σi∞қийматдир. ϵi∞ параметрини ҳисоблаш учун, давомли (100 h дан юқори) таъсир натижасида σi тегишли босимлар интенсивлиги бузилганида — тажриба-синов орқали ϵi қийматини аниқлаш зарур. Бунда ϵi∞ катталиги қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Деформация модули ва Пуассон коэффициенти σi = σi∞синовлар давомида олинган бир зумлик бўйлама ва кўндаланг деформацияларга кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Цилиндрик резервуарнинг l, m кенглигини қуйидаги формулага мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vadm — том атрофининг рухсат этилган ЧСД в ҳажми, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vr — кенглиги l=1 бўлган резервуар учун қуйидаги формулага мувофиқ аниқланадиган том атрофи ЧСД ҳажми
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a,β — ўлчамсиз δ катталикдан келиб чиқиб қийматлари жадвалда келтирилган, қуйидаги формула бўйича аниқланадиган ўлчамсиз
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ва уларнинг h баландлигининг l кенгликка нисбати (жадвалга қаранг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h/l
δ
a*105
β
3 ва ундан ортиқ
1,105
1,073
1,04
29,6
19,1
4,9
4,8
5,13
6,19
1
1,105
1,073
1,04
22.3
10
1.1
4,63
5,32
7,23
1,105
1,073
1,04
4.5
1.5
0.72
6,41
7,34
7,37
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу илованинг 4-формуласи бўйича ҳисобланган Vr қиймат 1,37⋅10-3 дан кичик бўлса, Vr, = 1,37⋅10-3 қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жадвалда келтирилганидан фарқ қилувчи δ қийматларда ушбу илованинг 4-формуласи бўйича иккита энг яқин δ учун ЧСД ҳажмлари ҳисоблаб чиқилиши, текис интерполяция орқали зарурий Vr қиймат топилиши ва ушбу илованинг 3-формуласи бўйича резервуарнинг кенглиги аниқланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 7-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшни технологик қудуқлар ўртасидаги масофани аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшни а, m, технологик қудуқлар оғзи ўртасидаги масофани қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — ер ости резервуари радиуси*, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — ер ости резервуарларининг шаклига кўра улар ўртасидаги тўсиқнинг минимал ўлчамини ҳисобга олган коэффициент бўлиб, қуйидаги ер ости резервуарлари учун тенг деб қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шарсимон шаклдаги — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — шакл ҳосил қилишдаги хатоларни ҳисобга олган, қуйидагига тенг қабул қилинадиган коэффициент:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тузни эриш схемаси учун юқоридан пастга — 0,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тузни эриш схемаси пастдан юқорига — 0,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аралаш ва бошқа схемалар — 0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — резервуар деворларидан қудуқ ўқигача масофани ҳамда тузни эритиш жараёнида ҳосил бўлган резервуар шаклининг эҳтимолий носимметриклигини ҳисобга олган, жадвалга мувофиқ аниқланган коэффициент.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўшни резервуарлар турли ўлчамга эга бўлса, формуладаги r қиймат каттароқ радиусга тенг қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости резервуари томининг шаклини гумбазсимон ёки конуссимон ва резервуар томини диаметри 30 м бўлган юқори ясси қисмидан бошлаб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Морфологик жиҳатдан кон тури
Эриш схемасидакоэффициентқиймати
Юқоридан пастга
Пастдан юқорига
Аралаш ва бошқа
Қатлам
2,2
2,7
2,4
Қатлам-линзасимон
2,2
2,7
2,4
Гумбаз-штоксимон
2,5
3,5
3,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қалин туз конларида қудуқлар оғзи ўртасидаги масофани резервуарларнинг икки ёки кўп ярусли жойлашиши ҳисобига қисқартиришга йўл қўйилади. Бунда, қўши ер ости резервуарларининг тўсиқлари катталиги энг қисқа масофа бўйича формула талабларига мувофиқ бўлиши, резервуар деворидан қўши қудуққача бўлган масофа эса камида 50 m ни ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости омборидан маҳсулотни тўйинган шўр сув ёки сув билан сиқиб чиқариш зарур бўлганида, ишлатиш жараёнида ер ости резервуарини қўшимча ювишни ҳисоб-китоб қилиш ва унинг якуний конфигурациясини аниқлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 8-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳсулотни филтрлаш шартларига мувофиқ резервуар томидаги ҳимоя туз устуни ўлчамини ҳисоблаш (сув қатлами йўқлигида)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Резервуарнинг томидаги туз устунининг қалинлиги — m, ни қуйидаги формулага мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бироқ, конструктив сабабларга кўра камида 20 m этиб қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — умумий сақлаш вақтига нисбатан маҳсулотни резервуарга қуйиш вақтини ҳисобга олган коэффициент (бирлик улушида);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pr — технологик қудуқнинг марказий устунидаги гидравлик қаршилик ва маҳсулотни резервуарга қуйиш жараёнида шўр сувни ҳаракатланишида бошдаги қарши босим йиғиндиси, Pа;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — сақланаётган маҳсулотнинг динамик ёпишқоқлиги, Pа ⋅ s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qp — сақланаётган маҳсулотнинг туз устуни доирасида қувур ташқарисидаги цемент ҳалқа орқали йўл қўйилган ҳажмий сарфи, m3/s, амалдаги ер ости сувларини ифлосланиш муҳофаза қилиш санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ аниқланиши лозим (ҳисоб-китобларда Qp = 4⋅10-11 m3/s йўл қўйилади).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ер ости резервуарининг мустаҳкамлиги шартларига кўра туз устунининг ўлчами, сақланаётган маҳсулотни мустаҳкамлаш қувурининг ташқи цемент ҳалқаси орқали филтрлаш шартлари бўйича туз устуни ўлчамидан катта бўлса, катта қиймат қабул қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 9-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шўр сувни чуқур сув қатламларига юбориш бўйича иншоотларнинг техник тавсифларини аниқлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Юборилаётган шўр сув таркибида йўл қўйиладиган эримайдиган қўшимчалар (ЭҚ)нинг миқдори қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ унинг ўтказувчанлиги ва ютувчи қатлам коллектори турига кўра аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-жадвал
Сув қатлами коллектори
Ўтказувчанлик коэффициенти, 10 — 12
m2
Шўр сувда йириклиги 0,02 mm/s
гача бўлган гидравлик ўлчамдаги ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори , mg/l
Ёриқли
1,0 ва ундан ортиқ
0,5 — 1,0
0,5 дан
кам
150
100
15
Ғовакли цементланган
0,5 ва ундан ортиқ
0,25 — 0,5
50
25
Ғовакли бўшашган
0,5 ва ундан ортиқ
0,25 — 0,5
25
15
Барча турдаги
0,25 дан
кам
10
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-жадвал
Тозаланмаган шўр сувдаги гидравлик йириклиги 0,02 mm/с гача бўлган ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори, mg/l
Тозаланган (юборилаётган) шўр сувда ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори, mg/l
Тавсия этилган шўр сувни тозалаш усули
200 дан ортиқ
125 — 200
125 — 200
65 — 125
150дан кам
50 — 100
25 — 50
10 — 25
Коагуляция
тиндириш
Коагуляция
Филтрлаб тиндириш
65дан кам
25 дан ортиқ
15 — 25
10 — 15
тиндириш
Коагуляция
Филтрлаб тиндириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Сиқилган δm шламда қўшимчаларнинг (қаттиқ фаза) ўртача концентрацияланиши қуйидаги 3-жадвалга мувофиқ дастлабки шўр сувдаги ЭҚ миқдорига кўра қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-жадвал
Дастлабки шўр сувдаги ЭҚ лар миқдори, mg/l
Сиқилган шламнинг ўртача концентрацияси, kg/m3
24 h
720 h
100гача
10
25
100 — 400
10 — 20
25 — 65
400 — 1000
20 — 100
65 — 200
1000 — 2500
100 — 400
200 — 600
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Шўр сувнинг биринчи тиндирилиши 6 h дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиндириш карталаридаги чўкиш зонасининг чуқурлиги 1,5 m дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Шўр сувни тозалаш унга навбатма-навбат шўр сувнинг 6 — 8 гача pН қийматлардаги темир сульфати (FeSO4), натрий силикати (Na2SiO3) ва полиакриламид (ПАА) сувли эритмаларни киритиш орқали амалга оширилиши керак. Бошқа pН қийматларида шўр сувни нейтраллаштириш кўзда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λ — гидравлик қаршиликлар коэффициенти, 0,024 га тенг қабул қилинади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — шўр сувнинг ҳаракатланиш тезлиги, m/s (кўпи билан 2 m/s қабул қилинади);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — шўр сув қуйиладиган бостирма қудуқ каналининг гидравлик радиуси, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Шўр сувни қуйиш учун мўлжалланган насос қурилмасининг унумдорлигини тузнинг ер ости эриш унумдорлигига тенг қабул қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Насос қурилмасининг бостириш босимини 5-формулага мувофиқ ҳисоблаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Шўр сувни бостирма қудуқларга қуйиш учун насоснинг паспортига мувофиқ бостириш босими ҳисобланган босимдан 10 фоиздан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 10-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Герметик туташтиргичлар конструкцияси ва лаҳимларни герметиклаш материаллари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-лаҳим, 2-босим девори, 3-контурли гидро-затвор соҳаси, 4, 5-изоляцияловчи суюқликни қуйиш ва аралаштириш учун мўлжалланган қувурлар тизими, 6-ясси металл бўлаги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-расм. Икки қават гидро-затворли бетон туташтиргичлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-лаҳим-сиғим, 2-герметик туташтиргичнинг босим девори, 3-изоляцияловчи суюқликка эга гидромуҳар соҳаси, 4-штроба, 5-гидро-затвордан ҳавони чиқариш қувури, 6-гидро-затворни тўлдириш қувури
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-расм. Юқори қисмда жойлашган икки қаватли металл туташтиргич
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Герметик туташтиргичлар учун материал сифатида бетон, темир-бетон (пўлат бўлаги билан аралаштириш зарур бўлганида) ва металл кўзда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Герметик туташтиргичларни қуриш учун фойдаланиладиган бетонлар қуйидаги хусусиятларга эга бўлиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиқилиш учун В 35н мустаҳкамлик синфи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўқдан тортиш учун Bt 2,4 мустаҳкамлик синфлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F 100 музга чидамлилик русуми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W 12 дан паст бўлмаган сувга чидамлилик русуми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 — 8 mkm2 (10 — 5mD) дан ошмайдиган газ ўтказувчанлик коэффициенти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,80 дан кам бўлмаган углеводород муҳитига агрессив қаршилик коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Бетонни тайёрлаш учун ушбу илованинг 3-бандида келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда тортувчи цемент ҳамда турли кимёвий қўшимчалар асосида ёки уларни жалб қилган ҳолда тайёрланган бетон ва эритмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Гидро-затворлар бўшлиғини тўлдириш учун бентонит кукуни асосидаги лойли изоляцияловчи суюқликлардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидро-затвор бўшлиқларини тўлдириш босқичма-босқич амалга оширилиши ва изоляцияловчи суюқликлар турли хил сув бериш хусусиятига эга бўлиши (лойли эритмаларнинг сув беришини ўлчаш асбоби бўйича 2 — 6 сm3 ва 15 — 18 сm3) ва бўлиниб кетмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоляцияловчи суюқликка қўшимча сифатида суюқ шиша, карбоксиметил-целлюлоза, ишқор, гилан қўшимчаларидан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гидро-затвор бўшлиғидаги изоляцияловчи суюқлик босими лаҳим-сиғимларда сақланаётган маҳсулотлар босимидан 0,05 — 0,1 МPа (0,5 — 1,0 kgf/сm2) га юқори бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Қувурларнинг ташқи бўшлиғи, лаҳимларнинг маҳкамлаш майдони, бириктиргичлар контури ва ёрилган зоналарни тампонлашда турли қўшимчалар билан тайёрланган цемент ва қатронлар асосидаги эритмалардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газ ўтказувчанлик коэффициенти — кўпи билан 10 — 8 mkm2 (10 — 5mD);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёпишқоқлик — 14 — 18 s ( ГОСТ 8420-22 бўйича);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
углеводород муҳитларига қарши агрессив чидамлилик коэффициенти — камида 0,85;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қисқармаслик.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 11-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3,8 х 3,8 m ёндашув лаҳимлар кесимида герметик δ туташтиргичлар қалинлигининг р юкламага боғлиқлиги графиги
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(эркин таянган плиталар ҳисоб-китоблари асосида)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — В 25 синф бетон учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II — В 30 синф бетон учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III — В 40 синф бетон учун.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 12-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик қудуқнинг иссиқлик изоляциясининг минимал йўл қўйилган (жинсни музлаган ҳолатда сақлаб туриш шартидан келиб чиқиб) қалинлиги d, m, ни қуйидаги тенглама бўйича аниқлаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бу ерда:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tph, — сувнинг музга фаза ўтиш ҳарорати, °С;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tr — музлик жинсларининг табиий ҳарорати, °С;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тенглама график — аналитик усулда ечилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0,01 — 0,2 m диапазонида 0,02 — 0,05 m қадами билан d, m қийматларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш йўли билан тенгламанинг ўнг томон қисми аниқланиши ва унинг графиги тузилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳисоблаш билан тенгламанинг чап қисми аниқланиши ва абсцисса ўқига тўғри чизиқ, параллель ўқ кўринишида аввалги графикка ўтказилиши керак. Тенгламанинг чап ва ўнг қисмлари графикларининг кесишиш нуқтаси унинг ечими бўлиб, технологик қудуқнинг иссиқлик изоляциясининг йўл қўйилган минимал қалинлигини аниқлаб беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 13-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қурилган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари ер ости иншоотларининг вентиляция тизимларига қўйилган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Очувчи, коллектор ва ёндош лаҳимлари ҳамда ер ости насос станцияларида сунъий таъминот ва тортиш вентиляция тизимлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча таъминот ва тортиш вентиляторлари учун захира тизимлар кўзда тутилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Бир неча турдаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида ҳар хил турдаги маҳсулотларни қуйиш учун ер ости насос камераларига хизмат кўрсатувчи тортиш вентиляцияларини ўзаро бирлаштирилишига йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ҳаво алмаштириш соат тезлиги қуйидагича қабул қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ер ости насос камералари ва бириктиргич зоналарида — 20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ствол ва коллектор лаҳимларида — 6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Очувчи ва электрон коллектор лаҳимларининг таъминот вентиляцияси ҳавони тўғридан-тўғри стволга узатиш орқали амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Лаҳимларнинг тоза ҳаво ўтказиш учун мўлжалланган қисми кўтариш-тушириш воситалари, зинапоялар бўлими, технологик ва вентиляция қувурлари эгаллаган майдонларни чиқариб ташланган ҳолда қабул қилиниши, бунда лаҳимлардаги ҳавонинг ҳаракатланиш тезлиги 8 m/s дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Ҳавонинг ер ости камераларига етказиб беришда, ҳавонинг ушбу хоналарнинг ишчи муҳитига етказиб берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ер ости насос камераларида мавсумий вентиляция тизимига қўшимча тарзда сақланаётган маҳсулотларнинг буғлари чиқиш мумкин бўлган жойларда маҳаллий сўриш тизимлари бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер ости қисмида ҳаво айланишини таъминловчи вентиляторлар ер остидаги махсус хоналарда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вентиляторларни ёқиш ва ўчириш диспетчерлик хонасидан туриб масофадан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Барча вентиляция қурилмалари уларнинг ўз-ўзидан ишга тушишини истисно қилиш учун технологик қурилма ёрдамида блокланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Тортувчи ҳаво ўтказгичлар йўлдош ҳаво оқимларини кириб келиши эҳтимолини минималлаштириш учун, минимал миқдордаги ажралувчи бирикмалар билан пайвандлаш орқали уланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Омборларнинг ер ости лаҳимларида лойиҳавий ҳаво намлиги ва иссиқлигини таъминлаш учун вентиляция тизимини иситиш ва тозалаш тизимлари кўзда тутилиши керак.