Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олиш OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 9-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 341]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2020-yil 7-yanvardagi 8-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi, “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi hamda Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 26-fevral,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-15-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 25-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEnergetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 18-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 28-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi boshqaruv raisi v.b B. BOBOKULOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 8-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFanlar akademiyasi prezidenti Sh. AYUPOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 7-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 26-fevraldagi 01/2-15-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQning talablari gidrotexnika hamda transport inshootlari, shuningdek dinamik yuklamali dastgohlarning poydevorlari hamda chuqur joylashgan poydevorlar zaminlarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti.Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik-texnik qidiruvlar. Asosiy qoidalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 1.02.08-19 “Qurilish uchun muhandislik-geodezik qidiruvlar. Qoidalar toʻplami”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 1.02.11-15 “Qurilish uchun muhandislik ekologiya qidiruvlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 3.03.01-22 “Yuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 5180-2015 Gruntlar. Fizik xususiyatlarini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya fizicheskix xarakteristik);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12248-2010 Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12536-2014 Gruntlar. Granulometrik (donadorlik) va mikroagregat tarkibini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya granulometricheskogo (zernovogo) i mikroagregatnogo sostava);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 19912-2012 Gruntlar. Statik va dinamik zondlash orqali dala sinov usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy staticheskim i dinamicheskim zondirovaniyem);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276-2012 Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini dala usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20522-2012 Gruntlar. Sinov natijalarini qayta ishlash statistik usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi statisticheskoy obrabotki rezultatov ispitaniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 23740-2016 Gruntlar. Organik moddalar tarkibini laboratoriya usullarida aniqlash (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya soderjaniya organicheskix veshestv);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 24846-2012 Gruntlar. Bino va inshootlar poydevorining deformatsiyalarini oʻlchash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi izmereniya deformatsiy osnovaniy zdaniy i soorujeniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 24847-2017 Gruntlar. Mavsumiy muzlash chuqurligini aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi opredeleniya glubini sezonnogo promerzaniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 25100-2020 Gruntlar. Tasniflash (rasmiy manba: Grunti. Klassifikatsiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 27751-2014 Qurilish konstruksiyalari va zaminlarining ishonchliligi. Asosiy qoidalar (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 30416-2012 Gruntlar. Laboratoriya sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Grunti. Laboratornie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 30672-2015 Gruntlar. Dala sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Grunti. Polevie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 23161-2012 Gruntlar. Laboratoriya usulida oʻta choʻkish xususiyatlarini aniqlash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 22733-2016 Gruntlar. Maksimal zichlikni laboratoriyada aniqlash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya maksimalnoy plotnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 24143-80 Gruntlar. Laboratoriya usulida shishish va kirishish xususiyatlarini aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik nabuxaniya i usadki);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 10650-2013 Torf. Parchalash darajasini aniqlash usuli (rasmiy manba: Torf. Metod opredeleniya stepeni razlojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanQvaN 0272-09 Oʻzbekiston sharoitida tuproqni ifloslanishdan himoya qilish sxemalariga gigiyenik asoslashlar tuzishning sanitariya qoidalari va normalari (rasmiy manba: Sostavleniya gigiyenicheskix obosnovaniy k sxemam oxrani pochvi ot zagryazneniya v usloviyax Uzbekistana).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning oʻtirib qolishi — foydali qazilmalarni qazish, gidrogeologik sharoitni oʻzgarishi, yer osti suvlari sathini pasayishi, karst-suffoziya jarayonlari natijasida hosil boʻladigan deformatsiyasini vertikal tashkil etuvchisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻpirilish — karst qatlamlari, togʻ qazilmalari ustida yoki gruntni suffoziya natijasida chiqib ketish radiusi grunt qatlamini oʻpirilishidan hosil boʻluvchi gruntni uzluksizligini buzilishi natijasida yer yuzasi deformatsiyasini vertikal tashkil etuvchisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkam qavatli binolar — balandligi uch qavatdan yuqori boʻlmagan turar joy obyektlari va jamoat binolari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbaland binolar — balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan binolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarraj effekti — filtratsiya oqimi harakati yoʻliga qoʻyilgan toʻsiq natijasida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bino va inshootlarning zaminini quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish uchun muhandislik-geologik qidiruv natijalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning vazifasi, texnologik va konstruktiv xususiyatlari hamda undan foydalanish shartlarini tavsiflovchi maʼlumotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning poydevorlarga taʼsir etuvchi yuklarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilishlar, yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino yoki inshootlarning taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Gruntlarning mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlari, shuningdek poydevor hamda boshqa yer osti konstruksiyalarining fizik-mexanik xususiyatlaridan foydalanishni taʼminlaydigan loyiha yechimini tanlash mavjud loyiha variantlarini texnik-iqtisodiy taqqoslash orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Qurilishni tashkil etish loyihalarini ishlab chiqishda bino va inshootlarni qurishning barcha bosqichlarida konstruksiyalar ishonchliligini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Bino va inshootlarni loyihalash ishlari texnik topshiriq hamda mazkur SHNQning 3-bandiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Bino va inshootlarni loyihalashda ularning xavf-xatar toifasi quyidagi 1-jadvalga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||
kam qavatli | 3 qavatgacha (3 qavat ham kiradi) | I |
oʻrta qavatli | 5 qavatgacha (5 ham kiradi) | II |
koʻp qavatli | 6 dan yuqori 12 qavatgacha | III |
12 qavatdan yuqori | IV |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Zamin va poydevorlarni loyihalash va ularni barpo etish uchun muhandislik qidiruvlarini olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Qurilish uchun muhandislik qidiruvlari SHNQ 1.02.07-19, SHNQ 1.02.08-19, SHNQ 1.02.09-21 hamda SHNQ 1.02.11-15 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Murakkab muhandislik-geologik sharoitlarga ega boʻlgan hududlarda muhandislik qidiruvlarni olib borishda quyidagi holatlar inobatga olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan, koʻpchuvchan, qumli, gipsli, shoʻrlangan, antropogen, suvga toʻyingan xossalarga ega boʻlgan gruntlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik jarayonlar (karst, koʻchkilar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayta ishlov beriladigan hududlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik qidiruvlari natijalari boʻyicha hisobotlarda va loyiha hujjatlarida zamin gruntlarining nomlanishi GOST 25100-2020 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Muhandislik qidiruvlari natijalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin, poydevor va yer osti inshootlari turini tanlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonchasining muhandislik-geologik sharoitlari va grunt xususiyatlarining oʻzgarishi (qurilish va foydalanish jarayonida) prognozini hisobga olgan holda chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblarni bajarishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik tadbirlarining turi va hajmlarini tanlash hamda ularni qoʻllashga oid maʼlumotlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Bino va inshootlarni muhandislik qidiruvlarining natijalari yoki ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, ularni loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Qurilishi rejalashtirilgan hudud atrofida boshqa qurilishlar mavjud boʻlganda, yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan binolardan tashqari atrofdagi binolar uchun ham muhandislik qidiruvlari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Zamin va poydevor turlarini tanlashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot konstruksiyasining zaminga oʻzaro taʼsirini hisobiy sxemasini belgilashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanilayotgan bino va inshootning zamin va poydevorining chegaraviy deformatsiyasini aniqlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilishga taʼsirini geotexnik prognoz qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan bino va inshootning konstruktiv yechimlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarpo etishni ketma-ketligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashda quyidagi maʼlumotlarga asoslanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning muhandislik-geologik va muhandislik-ekologik sharoitlari toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilishning oʻziga xos xususiyatlari toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilayotgan bino va inshootlarda foydalaniladigan konstruksiyalar, yuklar, poydevorlarning turlari va oʻlchamlari toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor gruntlariga bosim hamda inshootlarning kuzatilgan deformatsiyalari toʻgʻrisidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor turini tanlashda quyidagi maʼlumotlar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorning joylashish chuqurligini aniqlashda olingan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni tayyorlash usulini belgilashda olingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilishi rejalashtirilgan hududning muhandislik-gidrometeorologik qidiruvlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar SHNQ 1.02.10-23 ga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Bino va inshootning zamini va poydevorini SHNQ 3.01.01-22, SHNQ 3.01.03-24, SHNQ 3.01.02-23 hamda QR 02.01-23 ga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Yangi quriladigan yoki mavjud boʻlgan bino va inshootni rekonstruksiya qilishda qoʻshimcha deformatsiya yuz berishini oldini olish maqsadida, bino va inshoot atrofidagi obyektlarga taʼsirini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning loyihasini hamda uning zaminini va poydevorining prognoz qilinayotgan qoʻshimcha deformatsiyasini, atrofdagi qurilgan inshootlarga taʼsir hududini mazkur SHNQning 6-bobi talablari asosida hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning zamini hamda poydevori loyihasida ularning atrofida biron-bir obyektni joylashtirishda geotexnik kuzatuv ishlari oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Geotexnik kuzatuvlarning tarkibi, hajmi, usullari bino va inshootlarning masʼullik darajasi, muhandislik-geologik sharoitlarning murakkabligiga koʻra mazkur SHNQning 12-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik kuzatuvlar bino va inshootda yangi yoki yetarli darajada oʻrganilmagan konstruksiyadan yoki poydevordan foydalanilganda, loyihalash topshirigʻida qoʻshimcha oʻrganishlar oʻtkazish uchun talablar belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Qurilishning ilmiy-texnik kuzatuv ishlari quyidagi hollarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoyob bino va inshootlarning zamini hamda poydevorlarini loyihalashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofi oʻralgan sharoitda, rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Ilmiy-texnik kuzatuv ishlari quyidagicha bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik tadqiqotlar (noanʼanaviy hisoblash usullari va konstruktiv yechimlarni hisobga olgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalash va qurilish jarayonida olib boriladigan ilmiy tadqiqotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Ilmiy-texnik kuzatuv ishlari tarkibiga quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik qidiruv natijalarini tahlil qilish va baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik xavfni baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan bino va inshootning zamini hamda poydevori holatiga taʼsirlar turini hisobga olib prognoz qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni atrofdagi qurilgan bino va inshootlarga, geologik muhitga va ekologik holatga taʼsirini geotexnik prognoz qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuz berishi mumkin boʻlgan avariya holatining sabablarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишamaliy tajriba-tadqiqot ishlarini bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha turdagi geotexnik kuzatuv natijalarini toʻplash va tahlil qilish, olingan maʼlumot natijalari bilan taqqoslash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Monolit, yigʻma beton yoki temir-beton, tosh yoki gʻishtdan iborat boʻlgan poydevor hamda yer osti inshootlarini loyihalash ishlari SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.07-21, SHNQ 2.03.11-24 hamda SHNQ 3.03.01-22 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Zaminlarni loyihalash jarayonida buzilgan yoki samarasiz foydalanayotgan qishloq xoʻjaligi yerlarini tiklash, (rekultivatsiya qilish) qurilish maydoni uchun keyinchalik foydalanish uchun unumdor tuproq qatlamini qazib olib tashlashni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Muhandislik-ekologik qidiruvlar maʼlumotlariga koʻra, gazlar (radon, metan) ajralib chiqadigan joylarda grunt bilan tutashgan konstruksiyalarni izolyatsiya qilish yoki SHNQ 1.02.11-15 ga muvofiq gazlar konsentratsiyasini kamaytiruvchi chora-tadbirlar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Zaminlarni loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Zaminlarni loyihalashni hisoblashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin turi (tabiiy yoki sunʼiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning turi, konstruksiyasi, materiali va oʻlchamlari (sayoz yoki chuqur joylashishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminlarni tasmasimon, ustunsimon plita, temir-beton, beton, tosh yoki gʻishtdan terilganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafida keltirilgan zamin deformatsiyasini bino va inshootni foydalanishdagi ishonchliligiga taʼsirini kamaytirish zarur boʻlgan chora-tadbirlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilish (bino va inshoot)larga taʼsir deformatsiyasini kamaytirish chora-tadbirlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Zaminlar chegaraviy holatlarining ikki guruhi boʻyicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirinchi guruh — yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha (bino va inshoot hamda uning zaminining shakli va holatini turgʻunligini yoʻqotilishi, moʻrt, yopishqoq yoki boshqa holatdagi buzilishlar, radiusli tebranishlar, zaminni haddan tashqari deformatsiyalanishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikkinchi guruh — deformatsiyalar boʻyicha (bino va inshootning choʻkishi, koʻtarilishi, egilishi, qiyshayishi, maʼlum bir burchakka ogʻishi, tebranishi, darz ketishi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Bino va inshootlarning zaminlari barcha deformatsiyalar boʻyicha (bundan mazkur SHNQning 139-bandida keltirilganlari mustasno) hamda 29-bandida keltirilgan hollarda esa yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha zaminlarni hisoblash quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminlarga katta miqdordagi gorizontal yuklar (tirgak devorlar, tirgak konstruksiyalarning poydevorlari, rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning chuqurlashtirilgan yertoʻlalari) hamda zilzilaviy yuklar taʼsir qilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot nishablikda yoki nishablik yaqinida joylashgan hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot kotlovan yoki yer osti qazish ishlari hududi yaqinida joylashgan hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot mazkur SHNQning 144-bandida keltirilgan dispers gruntlardan iborat boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin qoyatoshli gruntlardan iborat boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu SHNQning 8-bandiga asosan bino yoki inshoot IV xavf-xatar toifasiga kirganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda uning zaminiga taʼsir qilayotgan yuk miqdori ortgan hollarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminlarni ushbu bandning 2-3-xatboshilarida keltirilgan holatlarda yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash ishlari loyihalanayotgan poydevorning siljishini oldini olish uchun koʻzda tutilgan konstruktiv tadbirlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni loyihalashda ularning poydevorlar oʻrnatilgandan soʻng, kotlovan boʻshliqlarini grunt bilan qayta toʻldirmasdan bino va inshootni qurish imkoniyati mavjud boʻlsa, qurilish jarayonida taʼsir qiladigan yuklamalarni inobatga olgan holda zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Bino va inshootlarni loyihalash jarayonida ularning zamin bilan oʻzaro taʼsiri hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshoot hamda zaminni birgalikda hisoblash uchun analitik, sonli usullardan (chekli elementlar, chekli ayirmalar usuli, chegaraviy elementlar usuli) foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Zaminlarni chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashda ularni mazkur SHNQning 28-bandida keltirilgan chegaraviy holatlarga erishishning oldini oluvchi texnik yechimlar tanlanishi, bunda gruntning fizik-mexanik xususiyatlarining oʻzgarishiga olib keladigan (yer usti yoki yer osti suvlari, iqlim omillari, har xil turdagi issiqlik manbalari, texnogen taʼsirlar) (bundan loyihalanayotgan bino va inshootdan uzatilayotgan yuklar mustasno) hamda tashqi muhitning agressiv (salbiy) taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Konstruksiyalarning fazoviy ishlashini, geometrik va fizik nochiziqlikni, anizotropiyani, materiallar va gruntlarning plastik hamda reologik xususiyatlarini, shuningdek poydevor ostidagi plastik deformatsiya joylarining rivojlanishini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Muhandislik-geologik qidiruv natijalari quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishi moʻljallanayotgan hududning joylashuvi, uning relyefi, iqlimi va seysmik sharoitlari, shuningdek avval bajarilgan muhandislik qidiruvlar natijalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonchasining muhandislik-geologik tuzilishi grunt qatlamlarining stratigrafik ketma-ketligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni shakllanishining paydo boʻlish shakli, ularning rejadagi va chuqurligi boʻyicha oʻlchamlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning yoshi, kelib chiqishini (tasniflash nomlarida va tanlangan muhandislik-geologik elementlarni koʻrsatgan holda GOST 25100-2020 talablariga muvofiq);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonning suvli qatlamlarning mavjudligi, qalinligi va joylashishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari rejimini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining paydo boʻlgan va oʻrnatilgan sathlari belgilari, ularning mavsumiy hamda koʻp yillik oʻzgarishlarining amplitudasi, suv sarfini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning filtrlash xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining kimyoviy tarkibi va ularning yer osti inshootlari materiallariga nisbatan agressivligi toʻgʻrisidagi gidrogeologik sharoitlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 5-bobida keltirilgan maxsus gruntlarning mavjudligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoqulay geologik va muhandislik-geologik jarayonlarni (karst, koʻchkilar, suv toshqini, suffoziya, togʻ qazilmalar oʻrni, harorat oʻzgarishlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni fizik-mexanik xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootni qurish va undan foydalanish davrida gruntning gidrogeologik sharoitlari va fizik-mexanik xossalarining mumkin boʻlgan oʻzgarishlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Gruntlarning fizik-mexanik xossalari quyidagilarga asosan belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt va uning zarrachalarining zichligi va namligi GOST 5180-2015 va GOST 30416-2012 lar boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻovaklik koeffitsiyenti boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik boʻlakli va qumli gruntlarning donadorlik tarkibi GOST 12536-2014 boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli gruntlar uchun oquvchanlik va yoyiluvchanlik chegarasidagi namligi, yumshoqlik soni va oquvchanlik koʻrsatkichlari GOST 5180-2015 boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki ishqalanish burchagi, solishtirma tutashuvchanligi, deformatsiya moduli va koʻndalang deformatsiya moduli GOST 12248-2010, GOST 20276-2012, GOST 30416-2012 va GOST 30672-2015 lar boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir oʻqli siqilishga vaqtinchalik qarshilik, qoya toshli gruntlar uchun yumshash va erish chegarasi koʻrsatkichlari GOST 12248-2010 boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaxsus texnik shart asosida hisoblar uchun zarur boʻlgan gruntlarning oʻziga xos xususiyatlarini qoʻshimcha ravishda aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-geologik qidiruvlar boʻyicha hisobotda grunt xossalarini laboratoriya va dala sharoitida aniqlash usullari hamda tadqiqot natijalarini qayta ishlash usullari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Muhandislik-geologik qidiruvlar toʻgʻrisidagi texnik hisobotga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni qazib olish ustunlari, grunt namunalari olish joylari va dala sinovlari punktlari, shuningdek yer osti suvlari sathlari koʻrsatilgan muhandislik-geologik qirqimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning fizik-mexanik xususiyatlari, ularning normativ va hisobiy qiymatlari koʻrsatkichlari jadvallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni laboratoriya va dala sharoitida sinovlari grafiklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarini kimyoviy tahlili hamda ularning beton va metallga nisbatan agressivligi taʼsirini qayd etish jurnallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Zaminlarni hisoblashda hisobga olinadigan yuklar va taʼsirlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Bino va inshoot zaminiga yoki uning alohida konstruktiv elementlariga taʼsir etishini hisobga olinadigan yuklar va taʼsirlar, yukning ishonchlilik koeffitsiyentlari hamda yuklarning yoʻl qoʻyiladigan birgalikdagi taʼsiri ushbu SHNQ va SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminga yuklarni hisoblashda quyidagi holatlarda ularning poydevor usti konstruksiyasida qayta taqsimlanishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII muhimlik darajasidagi bino va inshootlarning zaminlarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot bilan birgalikdagi zamin grunti massivining umumiy turgʻunligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor zamini choʻkishlarini oʻrtacha qiymatlarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamunaviy loyihani mahalliy grunt sharoitlariga bogʻlash bosqichidagi zaminning deformatsiyalarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Zaminlarning barcha hisoblari yuklarning hisobiy qiymatlari boʻyicha bajarilishi, bunda yuklarning hisobiy qiymatlari chegaraviy holati guruhiga koʻra oʻrnatilgan 
yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentiga normadagi yuklarning koʻpaytirish orqali aniqlanishi lozim.
yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentiga normadagi yuklarning koʻpaytirish orqali aniqlanishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni hisoblashda yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 
quyidagicha qabul qilinishi kerak:
quyidagicha qabul qilinishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchegaraviy holatlarning birinchi guruhi uchun (yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha) — SHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchegaraviy holatlarning ikkinchi guruhi uchun (deformatsiyalar boʻyicha) — birga teng deb.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash yuklarning asosiy jamlanmasi uchun quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha — asosiy jamlanmada;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus yuklar va taʼsirlar mavjud boʻlganda — asosiy va maxsus jamlanmada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha zaminlarni hisoblashda uzoq va qisqa muddatli boʻlishi mumkin boʻlgan orayopmalar va qor yuklari uchun yuklar qisqa muddatli, deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda esa uzoq muddatli deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Zaminlarni hisoblashda poydevorlar yaqiniga taxlanadigan va joylashtiriladigan material hamda uskunalardan tushadigan yuklarni ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Deformatsiyalar boʻyicha zaminlarni hisoblashda iqlimiy haroratning taʼsiri sababli konstruksiyalardagi zoʻriqishlar, harorat va choʻkish choklar orasidagi masofa tegishli konstruksiyalarni loyihalash uchun ushbu SHNQda keltirilgan qiymatlardan oshmasa, ularni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Koʻpriklar va quvurlar tayanchlarini grunt koʻtarmasi ostida hisoblashda yuklar, taʼsirlar, ularning birikmasi va yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari SHNQ 2.05.03-22 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Zaminlarning yuk koʻtarish qobiliyati va deformatsiyasini aniqlashda gruntlarning mexanik xossalarining asosiy parametrlari ularning mustahkamligi hamda deformatsiya koʻrsatkichlari (ichki ishqalanish burchagi φ, solishtirma tutashuvchanligi s qoyatoshli gruntlarning bir oʻqli siqilishiga mustahkamlik chegarasi Rc, gruntlarning deformatsiya moduli E va koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti v) hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarning zamin grunti bilan oʻzaro taʼsirini ifodalaydigan va tajriba yoʻli bilan aniqlanadigan boshqa parametrlar (muzlashdagi solishtirma kengayish kuchlari, zaminning qattiqlik koeffitsiyenti)dan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Tabiiy paydo boʻlgan, shuningdek sunʼiy hosil qilingan gruntlarning koʻrsatkichlari III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning qurish va ulardan foydalanish jarayonida gruntlar namligi oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda dala yoki laboratoriya sharoitida bevosita sinash asosida (toʻla suvga toʻyinmagan (Sr < 0,8) loyli gruntlar va changsimon qumlar hamda maxsus gruntlarda namlikning oshishi natijasida ularning mustahkamlik hamda deformatsiyalanish koʻrsatkichlari kamayishini hisobga olish zarur);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamligi oshishi prognoz qilinayotgan gruntlarda ularning mustahkamlik xususiyatlarini (φ va s) aniqlash uchun grunt namunasi oldindan prognoz qilinayotgan namlik miqdorigacha suv bilan toʻyintirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala sharoitida deformatsiya modulini aniqlashda dastlab gruntni tabiiy namlikda tadqiq qilishga va deformatsiya modulini aniqlangan qiymatini keyinchalik kompressiya tadqiqotlari natijasida aniqlangan qiymat asosida toʻgʻrilashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Maydalangan gruntlarni deformatsiya xususiyatlarini GOST 20276-2012 talablariga muvofiq, dala sharoitida shurfda statik yuk taʼsirida va tirgaksiz shaxta yoki kotlovanlarda maydoni 2500-5000 cm2 boʻlgan tekis gorizontal shtamplar yordamida hamda quduq yoki massivlarda tekis shtamp yoki maydoni 600 cm2 ga teng boʻlgan aylanma kurakli shtamp orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Gorizontal va vertikal yoʻnalishlarda anizotropligi aniq ifodalanmagan loyli va qumli gruntlarning E deformatsiya moduli GOST 20276-2012 talablariga muvofiq quduq yoki massivlarda pressiometrlar yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Qumli va loyli gruntlarning deformatsiya moduli (E ) statik zondlash usuli bilan, qumlarni deformatsiya modulining esa (changsimon suvga toʻyinganlar bundan mustasno) GOST 19912-2012 talablari boʻyicha dinamik zondlash usuli bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun zondlash maʼlumotlariga koʻra deformatsiya moduli E qiymatlari qumli va loyli gruntni shtamplar, pressiometrlar, shuningdek uch oʻqli siqish asboblarida (GOST 12248-2010 talablariga muvofiq) parallel ravishda oʻtkazilgan sinovlar natijalari bilan taqqoslash asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun deformatsiya moduli (E) miqdorini faqat zond yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida keltirilgan statik asoslangan maʼlumotlar mavjud boʻlganda III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarga ham zond usulida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Lyossimon gruntlar hududida joylashgan sanoat binolari, turar joy obyektlari hamda qishloq xoʻjaligi bino va inshootlarining zaminlarini, lyoss hamda lyossimon gruntlarini mazkur SHNQning 11-ilovasida keltirilgan jadvallarga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar hududida joylashgan sanoat binolari, turar joy obyektlari hamda qishloq xoʻjaligi bino va inshootlarining zaminlarining normativ va hisobiy elementlari koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Loyli gruntlarning deformatsiya moduli E ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq laboratoriya sharoitida kompression va uch oʻq boʻylab siqish asboblari yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun deformatsiya moduli (E) miqdorini faqat kompression tadqiqot natijalariga koʻra, ularni mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan koʻpaytiruvchi koeffitsiyentlar ( mk) yordamida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu koeffitsiyentlar oquvchanlik koʻrsatkichi 0 < IL ≤ 1 boʻlgan toʻrtlamchi loyli gruntlarda qoʻllanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKompression sinovlari uchun deformatsiya modulining qiymatlari 0,1-0,2 MPa bosim oraligʻida hisoblanishi va gruntning koʻndalang deformatsiyalari yoʻqligini hisobga olgan holda, b koeffitsiyentining qiymati GOST 12248-2010 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida keltirilgan statistik maʼlumotlar mavjud boʻlganda, mk qiymatlari III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||||||
Grunt turi | Gʻovaklik koeffitsiyenti e ni quyidagi qiymatlarda tk koeffitsiyentini qiymati | |||||
0,45 — 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |
Loyli qum | 4 | 3.5 | 3 | 2 | - | - |
Qumli loy | 5 | 4,5 | 4 | 3 | 2,5 | 2 |
Loylar | - | 6 | 6 | 5,5 | 5 | 4,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. e ni oraliq qiymatlari uchun mk ni qiymati interpolyatsiya usuli yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Gruntni shtamp, pressiometr va kompressiya uskunasida tadqiq qilinganda, vertikal yuklarning miqdori bino va inshootdan zaminga uzatilayotgan bosim va laboratoriya tadqiqotlari uchun olingan grunt namunasining joylashish chuqurligini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni qurishda tadqiqotlar oʻtkazishda gruntni yuksizlantirish va uni qayta yuklash hamda deformatsiya modulini birinchi E va ikkilamchi Ee yuklanish chiziqlari orqali hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Mayda gruntlarning mustahkamlik xossalari φ va s qiymatlarini GOST 12248-2010 talablariga muvofiq gruntlarni laboratoriyada qirqish yoki uch oʻq boʻylab siqilish usuli yordamida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala sharoitida GOST 20276-2012 talablariga muvofiq φ va s qiymatlarini grunt monolitini shurfda yoki kotlovanda qirqish orqali tadqiq qilib aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Sekin zichlanuvchi, suvga toʻyingan loyli, organik-mineral va organik gruntlarning barqarorlashmagan holati yuzaga kelishi ehtimolini hisobga olish uchun konsolidatsiyalanmagan va drenajlanmagan uch oʻqli sinovlar natijalari asosida zaminning drenajlanmagan mustahkamlik qiymati (cu)ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala sharoitida zaminning drenajlanmagan mustahkamlik qiymati (cu)ni GOST 12248-2010 talablariga muvofiq quduq yoki massivlarda aylanma qirqish usuli (parrak) bilan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Loyli grunt va qumlarda φ va s qiymatlari II va III xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun GOST 20276-2012 talablariga muvofiq dala sharoitida quduqlarda ilgarilanma va aylanma qirqish usulida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Statik asoslangan mintaqaviy maʼlumotlar, maqsadli va amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida mavjud boʻlganda φ va s qiymatlari III xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun zond usulida aniqlangan qiymatlarga asosan qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Qumlar va loyli gruntlarni φ va s qiymatlarini GOST 19912-2012 talablariga muvofiq hamda statik zondlash (changsimon suvga toʻyingandan tashqari) usulidan foydalanib aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun φ va s ni zondlash usulida aniqlangan qiymatlariga ushbu gruntlarni parallel ravishda mazkur SHNQning 50-bandida keltirilgan usullarda aniqlangan qiymatlar bilan taqqoslash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Qoyatoshli gruntlarni bir oʻqli siqilishga mustahkamlik chegarasi GOST 12248-2010 ga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlari GOST 20522-2012 boʻyicha sinov natijalarini statistik qayta ishlash asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Zaminlarning barcha hisoblari quyidagi 1-formula boʻyicha aniqlanadigan gruntlar xususiyatlari (X) ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXn — ushbu koʻrsatkichning normativ qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni mustahkamlik xususiyatlarining hisobiy qiymatlari φ, s va mayda gruntlar uchun cu, qoya toshli gruntlarning bir oʻqli siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc, shuningdek gruntning zichligi r ni hisoblashda grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γg ni GOST 20522-2012 talablariga muvofiq shu koʻrsatkichlarning oʻzgaruvchanligiga, aniqlashlar soniga va ishonchlilik ehtimoli qiymati α ga koʻra aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γg ni gruntning boshqa xususiyatlari uchun 1 ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt solishtirma ogʻirligi (γ) ning hisobiy qiymatini grunt zichligi (r) hisobiy qiymatini erkin tushish tezlanishi (g) ga koʻpaytirib aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Gruntlarning xususiyatlari hisobiy qiymatlarining ishonchlilik ehtimoli (α) zaminlarni birinchi guruh chegaraviy holatda hisoblashda 0,95 ga, ikkinchi guruh boʻyicha hisoblashda esa 0,85 ga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-geologik qidiruvlar natijasiga koʻra, IV xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun gruntlar xususiyatlari hisobiy qiymatlarining ishonchlilik ehtimoli (α)ni yuqorida keltirilganidan katta qiymatini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Grunt xususiyatlarini normativ va hisobiy qiymatlarini hisoblash uchun kerakli boʻlgan aniqlashlar soni zamin gruntining bir jinslimaslik darajasiga hamda bino va inshootning muhimlilik darajasiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish maydonida ajratilgan muhandislik-geologik yoki grunt elementi uchun GOST 20522-2012 ga muvofiq gruntlarni fizik xususiyatlari oʻntadan, mexanik xususiyatlari oltitadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiya modullarini dala sharoitlarida gruntlarni shtamp bilan tadqiq qilish natijasi boʻyicha aniqlashda uchta (yoki natijalar oʻrtacha natijadan 25 foizdan ortiq farq qilmasa ikkita) tadqiqot natijalari oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallar orqali ularning fizik koʻrsatkichlari hamda quyidagilar boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar zaminlarini dastlabki hisoblash orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII muhimlik darajasidagi bino va inshootlar zaminlarini hamda elektr uzatish va aloqa havo liniyalari tayanchlari zaminlarini hisoblash orqali.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik-iqtisodiy asoslanganda mazkur SHNQning 11-jadvalida keltirilgan III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarning oxirgi hisoblari uchun 1-ilovadagi jadval maʼlumotlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchki ishqalanish burchagi φn, solishtirma ilashish cn va deformatsiya moduli E ning normativ qiymatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallardan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentini quyidagi qiymatlarda qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni deformatsiyaga hisoblashda .......... γg = 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsolishtirma tutashuvchanlik uchun........... γg(c) = 1.5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzumli gruntlarning ichki ishqalanish burchagi uchun.. γg(φ) = 1.1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli gruntlarning ichki ishqalanish burchagi uchun... γg(φ) = 1.15.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Yer osti suvlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Yangi bino va inshootlarni qurish yoki rekonstruksiya qilishda zaminlarda yer osti inshootlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining tabiiy, mavsumiy va koʻp yillik oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining texnogen oʻzgarishlari va yuza suvlarining paydo boʻlishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchangsimon qumlar va loyli gruntlarda kapillyar koʻtarilish radiusini yer osti suvlari sathidan balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining ishlab chiqarishning texnologik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik qidiruv ishlari natijalari asosida yer ostidagi konstruksiyalar materialiga va gruntlarning korroziyaviy faolligiga nisbatan agressivlik darajalari maydonning gidrogeologik sharoitlarini va ularni inshootni qurish va undan foydalanish davrida oʻzgarishi mumkinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Bino va inshootni qurilgan maydon va unga tutash hududdagi yer osti suvlari rejimiga taʼsir darajasini baholash uchun qurilish va undan foydalanish bosqichida gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan prognoz qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan prognoz qilishni yer osti suvlarini koʻp yillik rejimini hosil boʻlishiga taʼsir qiluvchi omillarni oʻzgarishini hisobga olib, matematik modellash, analitik va boshqa usullarda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan aniqlashda hududiy va mahalliy turlarga boʻlinadigan rejim hosil qiluvchi omillarni aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHududiy omillarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo, kanal, va boshqa suv manbalari, korxonadan chiqib ketayotgan suvlar, aeratsiya stansiyasining filtratsiya maydonidan chiqayotgan suvlar hisobiga yer osti suvlari sathining koʻtarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suv olish inshootlari, drenajlar, metropoliten quritish tizimining karyerlarni ishlashi hisobiga depressiya voronkasi hosil boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMahalliy omillarga quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshootlarini (qoziqli maydonlar) suvni toʻsishi, atrof muhitdagi suv tashuvchi kommunikatsiyalardan sizib chiquvchi suvlar hisobiga yer osti suvlari sathining koʻtarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootni qurish va undan foydalanish davrida har xil turdagi drenajlar taʼsirida depressiya voronkasi hosil boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni loyihalashda yer osti suvlari rejimini kuzatish (qurilish boʻlayotgan va atrof muhitdagi hududlarda) natijalaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilish hududida gidrogeologik holatni oʻzgarishiga taʼsir qiluvchi suvli gorizont filtratsiya parametrlarini aniqlash boʻyicha filtratsiya tajriba ishlari kompleksini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Yer osti suvlari sathining mumkin boʻlgan tabiiy mavsumiy va koʻp yillik oʻzgarishlarini baholash quyidagilardan foydalangan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻp yillik rejim kuzatuvlari maʼlumotlari asosida qisqa muddatli kuzatuvlar natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonchasida muhandislik qidiruvlari vaqtida amalga oshiriladigan yer osti suvlari sathining bir martalik oʻlchovlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Bino va inshoot va yer ishlarini bajarish loyihasini ishlab chiqish uchun yer osti suvlari sathining oʻrtacha koʻp yillik holati va ularning kuzatuv davridagi maksimal va minimal sathi hamda yer osti suvlari (bahorgi va yozgi-kuzgi) toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Suv toshqini xususiyatiga koʻra, tabiiy yoki texnogen suv bosgan (yer osti suvlari sathining chuqurligi 3 m dan kam) va suv bosmagan hududlarga ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Suv toshqinining asosiy omillariga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish paytida — hududni vertikal rejalashtirish paytida yer usti oqimi sharoitlarining oʻzgarishi, yer va qurilish ishlari oʻrtasidagi uzoq muddatli uzilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanishda — infiltratsiya, binolar va qoplamalar ostidagi bugʻlanishning pasayishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Hududni suv bosishi mumkinligini baholash ishlari qurilish va unga tutash maydonni maydonning muhandislik-geologik sharoitning loyihalanayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshoot va oʻrab turuvchi inshootlarning konstruktiv hamda texnologik xususiyatlarini hisobga olgan holda, gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini oldindan aniqlash asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun yer osti suvlari rejimini bir yildan kam boʻlmagan vaqt davomida statsionar kuzatishni oʻz ichiga olgan maxsus kompleks tadqiqotlar asosida va texnogen omillarni hisobga olgan holda yer osti suvlari sathini oʻzgarish miqdorini oldindan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Yer osti suvlari sathi koʻtarilganda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning suvga toʻyinishi, gidrostatik va gidrodinamik muallaqlik natijasida zichlashayotgan qatlamning kuchlanganlik holatining oʻzgarishi oqibatida gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaga oid xususiyatlarining yomonlashuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning qoʻshimcha choʻkishi yuz berishi mumkinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Sanoat hududlari, zich, aralash va past zichlikli binolar boʻlgan turar joy hududlari, bogʻlar hamda oʻrmonlar egallagan hududlarning grunt qatlamining sizib oʻtuvchi suvlar qiymati W, mm/yil bilan tavsiflanadi va quyidagi 2-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW = (1 — m)Wnat + Wtec, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm — maydonni suv oʻtkazmaydigan qatlam bilan (asfalt, tom) berkitilganlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWnat — tabiiy sharoitdagi sizot suvlari tufayli yuz beradigan filtratsiya suvlarini sizishi, mm/yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWtec — texnogen omillar tufayli yuz beradigan filtratsiya suvlarini sizishi, mm/yil.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltratsiya suvlarini sizishi (Wtec )ni qurilish amalga oshirilayotgan hududdagi kutilayotgan suv isteʼmoliga bogʻliq ravishda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTurar joy zonalarida yer osti suvlarining shakllanishiga taʼsir etuvchi ichimlik suvlarining yoʻqotilish darajasi umumiy suv isteʼmolining oʻrtacha 3,6 foizi miqdorida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish zonalari uchun bu yoʻqotishlar ishlab chiqarishning suv isteʼmoli xususiyatiga va uning foydalanish davomiyligiga bogʻliq holda suv sarfining 4 — 6 foizi miqdorda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun hududning gidrogeologik sharoiti oʻzgarish darajasini oldindan aniqlash quyidagi maqsadlarida bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovanga kelayotgan suvni hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan asoslari va yon bagʻirlarining barqarorligi hamda suffoziya jarayonlari yuz berishi ehtimolini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltratsiyaga qarshi parda (ekran) qurish zaruratini va uning chuqurligini asoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdepressiya voronkasi oʻlchamlarini aniqlash bilan birga drenajning unga tutash maydoniga taʼsirini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning yer osti suvlarini toʻsish xususiyatini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari bino va inshootlarining yer osti qismiga taʼsir koʻrsatadigan bosimini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasining choʻkishini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenajga kelib tushadigan suv hajmini hisoblash va drenajning taʼsir radiusini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining kapillyar koʻtarilishi hududi balandligini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Prognoz qilinayotgan yer osti suvlarining sathida zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalarini yomonlashishi, noqulay geologik va muhandislik geologik jarayonlarning rivojlanishi, bino va inshootning yer osti qismlaridan normal foydalanish sharoitlarining buzilishi yuz berishi mumkin boʻlsa, loyihada quyidagicha himoya tadbirlari boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti konstruksiyalarini gidroizolyatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining koʻtarilishini cheklovchi, suv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishiga yoʻl qoʻymaydigan (drenaj, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar, kommunikatsiyalar uchun maxsus kanallar qurish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mexanik yoki kimyoviy suffoziyalanishiga toʻsqinlik qiluvchi (drenaj, shpunt, gruntlarni mustahkamlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosish jarayonining rivojlanishini nazorat qilish, suv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishini oʻz vaqtida bartaraf qilish uchun kuzatuv quduqlari statsionar tarmogʻini qurish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu bandda keltirilgan himoya tadbirlari (biri yoki bir nechtasi) yer osti suvlarining prognoz qilinadigan sathini, loyihalanayotgan bino va inshootning konstruktiv hamda texnologik xususiyatlari, masʼullik darajasi va hisobiy foydalanish muddatini, shuningdek suvdan himoya qilish tadbirlarining ishonchliligini va qiymatini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootni qurish va undan foydalanish bosqichida quyidagilar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosish yoki quritish jarayoni ustidan nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv yuradigan kommunikatsiyalardan suv sizishini oʻz vaqtida bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqarish hajmini bartaraf etish yoki kamaytirish uchun gidrogeologik sharoitlarni oʻzgarishi kuzatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Yer osti suvlari yoki sanoat oqovalari chuqur joylashgan konstruksiyalar materiallariga nisbatan agressiv xususiyatga ega boʻlsa yoki gruntlarning korroziyaga taʼsirchanligini kuchaytirishi mumkin boʻlsa, SHNQ 2.03.11-24 ga muvofiq korroziyaga qarshi chora-tadbirlar koʻrilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligi quyidagilarni hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan bino va inshootning vazifasi va konstruktiv xususiyatlarini, uning poydevoriga tushadigan yuklama va taʼsirlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtutash bino va inshootlar poydevorini joylashtirish, shuningdek muhandislik kommunikatsiyalarini oʻtkazish chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar quriladigan hududning mavjud va loyihalanayotgan relyefini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining geologik sharoitlarini (gruntlarning fizik-mexanik xossalarini, qatlamlanish xususiyatlarini, sirpanishga moyil qatlamlarning mavjudligini, oʻpirilgan chuqurchalar, karst boʻshliqlar mavjud yoki mavjud emasligini);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonning gidrogeologik sharoitlari hamda bino va inshootning qurish va foydalanish jarayonida ularning oʻzgarishi ehtimolini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryolarning oʻzanlarida quriladigan bino va inshootlar (koʻpriklar, quvurlar oʻtgan joylar) tayanchlari atrofidagi gruntning yuvilib ketishi ehtimolini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mavsumiy muzlash chuqurligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Gruntning mavsumiy muzlashining normativ chuqurlik qiymati (dfn, m) ochiq va qordan tozalangan gorizontal maydondagi gruntlarning mavsumiy muzlashining yillik maksimal chuqurliklarining oʻrtacha qiymatiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu qiymat kamida 10 yillik kuzatuv maʼlumotlariga asoslanishi va yer osti suvlari sathi gruntning mavsumiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan sharoitda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHaqiqiy muzlash chuqurligini kuzatish natijalaridan foydalanganda, uni GOST 24847-2017 ga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Koʻp yillik kuzatuvlar boʻyicha maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, gruntning mavsumiy muzlash normativ chuqurligi (dfn, m)ni issiqlik-texnik hisoblari asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlash chuqurligi 2,5 m dan oshmaydigan joylarda uning normativ qiymatini quyidagi 3-formulaga asosan aniqlash zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMt — son jihatidan ushbu hudud uchun qish davrida oʻrtacha oylik manfiy haroratning absolyut miqdorini yigʻindisiga teng boʻlgan, SHNQ 1.02.10-23 boʻyicha qabul qilinadigan oʻlchamsiz koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — quyidagilarga teng deb olinadigan kattalik:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumli loy va loy uchun — 0,23 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli qum, mayda va changsimon qum uchun — 0,28 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshagʻalli, yirik va oʻrtacha oʻlchamli — qum uchun 0,30 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik boʻlakli gruntlar — 0,34 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir jinslimas gruntlar uchun d0 qiymati muzlash chuqurligi chegarasidagi oʻrtacha muallaq holatda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Gruntning mavsumiy muzlash hisobiy chuqurligini df quyidagi 4-formula orqali aniqlash kerak, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdf = khdfn, (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdfn — mazkur SHNQning 79 — 80-bandlari orqali aniqlanadigan normativ muzlash chuqurligi m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkh — inshootning issiqlik rejimi taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent — isitiladigan bino va inshootning tashqi poydevorlari uchun mazkur SHNQning 2-jadvalida keltirilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisitilmaydigan inshootlarning tashqi va ichki poydevorlari uchun — kh =1,1 ga teng (oʻrtacha yillik harorat manfiy boʻlgan joylar bundan mustasno) qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Isitiladigan bino va inshootlar poydevorlarining chuqurligi poydevor gruntlarining muzlab koʻpchishiga yoʻl qoʻymaslik talablariga koʻra, quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi devorlar uchun (tekislangan maydon sathidan) mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki poydevorlar uchun — gruntning hisobiy muzlash chuqurligidan qatʼi nazar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi poydevorlarni joylashtirish chuqurligini muzlashning hisobiy chuqurligidan qatʼi nazar quyidagi hollarda belgilashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu maydonchada oʻtkazilgan maxsus tadqiqotlar natijasida gruntning boʻrtish xususiyati yoʻqligi aniqlangan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus tadqiqotlar va hisob-kitoblar asosida gruntning muzlashi va erishi paytidagi deformatsiyalar bino va inshootning foydalanish ishonchliligiga zarar yetkazmasligi aniqlangan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning muzlashini oldini oladigan maxsus issiqlik-texnik choralar amalga oshirilgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||||
Bino va inshootning xususiyatlari | Tashqi poydevorlarga yondosh xonada havoning oʻrtacha sutkalik hisobiy haroratidagi koeffitsiyent kh ,°S | ||||
0 | 5 | 10 | 15 | 20 va undan yuqori | |
Yer toʻlasiz, polli: | |||||
Grunt ustidagi | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0.5 |
Grunt ustidagi toʻsinli | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 | 0,6 |
Isitilgan sokol ustidagi orayopma boʻyicha | 1,0 | 1,0 | 0,9 | 0,8 | 0,7 |
Yertoʻla yoki texnik yertoʻla | 0,8 | 0,7 | 0,6 | 0,5 | 0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 2-jadvalda keltirilgan kh koeffitsiyentning qiymatlari devorning tashqi yoni bilan poydevor chetigacha masofa af <0,5 m boʻlgan poydevorlarga tegishli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишagar af 
1,5 m boʻlsa, kh koeffitsiyentning qiymati 0,1 ga ortadi, biroq kh =1 qiymatidan katta boʻlmaydi;
1,5 m boʻlsa, kh koeffitsiyentning qiymati 0,1 ga ortadi, biroq kh =1 qiymatidan katta boʻlmaydi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaf oraliq qiymati bilan kh koeffitsiyentning qiymatlari interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tashqi poydevorlarga yondosh xonalarga yertoʻlalar va texnik yertoʻlalar, ular boʻlmagan holda birinchi qavatdagi xonalar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Havo haroratining oraliq qiymatlarida koeffitsiyent kh ushbu jadvalda keltirilgan eng yaqin kichik qiymatgacha yaxlitlab qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Isitiladigan inshootning sovuq yertoʻlasida (texnik yertoʻlasida) manfiy oʻrtacha qishki harorat mavjud boʻlgan holda, ichki poydevorlarning joylashish chuqurligi mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq, gruntning hisoblangan muzlash chuqurligiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu chuqurlik ushbu SHNQning 4-formulasiga asosan kh=1 koeffitsiyenti bilan aniqlanishi lozim. Bunda, muzlashning normativ chuqurligi yertoʻla polidan boshlab hisoblanishi hamda mazkur SHNQning 80-bandiga koʻra, yertoʻladagi havoning oʻrtacha qishki haroratini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSovuq yertoʻla (texnik yertoʻla) mavjud boʻlgan isitiladigan bino va inshootlarning tashqi poydevorlarini yotqizish chuqurligi ichki poydevorlarning yotqizish va gruntning hisobiy muzlash chuqurligi qiymatlaridan eng kattasi sifatida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu chuqurlik rejalashtirish sathidan boshlab kh = 1 koeffitsiyenti bilan hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||
Poydevor tagligi ostidagi gruntlar | Yer osti suvlarining sathi joylashgan chuqurlikka koʻra poydevorlarni chuqurligi, dw, m, | |
dw £ df + 2 | dw > df + 2 | |
Qoyatoshli, qum aralash yirik boʻlakli, shagʻalli qum, yirik va oʻrtacha qum | df ga bogʻliq emas | df ga bogʻliq emas |
Mayda va changsimon qum | df dan kam emas | df ga bogʻliq emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL < 0 boʻlgan loyli qum | df dan kam emas | df ga bogʻliq emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0 boʻlganda | df dan kam emas | df dan kam emas |
Qumli loy, loylar, shuningdek yirik boʻlakli changsimon oyli toʻldirgichli, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik chegarasi IL ³0,25 boʻlganda | df dan kam emas | df dan kam emas |
Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0,25 boʻlganda | df dan kam emas | 0,5 df dan kam emas |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Poydevorlarni joylashtirish chuqurligi muzlash hisobiy chuqurligi df ga bogʻliq boʻlmagan hollarda ushbu jadvalda keltirilgan gruntlar kamida muzlash normativ chuqurligi dfn gacha yotishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yer osti suvlari sathining holati mazkur SHNQning 472-bandidagi talablarni hisobga olib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Isitilmaydigan bino va inshootlarning tashqi va ichki poydevorlarini joylashtirish ushbu SHNQning 3-jadvali boʻyicha belgilanishi, bunda chuqurlik yertoʻla yoki texnik yertoʻla boʻlmaganda tekislangan maydon sathidan, ular mavjud boʻlganda esa yertoʻla yoki texnik yertoʻla polidan boshlab hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Zamin va poydevorlarning loyihasida qurilish jarayonida zamin gruntlarining namlanishiga, shuningdek muzlashiga yoʻl qoʻymaydigan tadbirlar belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Bino va inshootlarni loyihalashda yer osti suvlari sathi quyidagicha belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootdan foydalanish davrida mazkur SHNQning 3-bobi 4-paragrafiga muvofiq prognozlash asosida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni pasaytirish choralarining taʼsirini hisobga olgan holda (loyihada nazarda tutilgan boʻlsa).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Bino va inshoot yoki uning boʻlmasi poydevorlari bir sathda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoʻshni poydevorlarni har xil belgida qoʻyishda, ular orasidagi yoʻl qoʻyiladigan farq 
, m, quyidagi 5-shartdan kelib chiqib aniqlanishi lozim:
, m, quyidagi 5-shartdan kelib chiqib aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — poydevorlar orasidagi masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj, sI — gruntning ichki ishqalanish burchagi grad., va gruntning solishtirma tutashuvchanligi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda yuqorida joylashgan poydevor tagligi ostidagi hisobiy yuklamalardan tushadigan oʻrtacha bosim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Zaminni deformatsiya boʻyicha hisoblashlar quyidagilarni belgilangan chegaralarda cheklashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarning normal ishlashini taʼminlash uchun mutlaq va nisbiy siljishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoʻl qoʻyib boʻlmaydigan darajada choʻkish, koʻtarilish, qiyshayishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning loyihadagi sathlari va holatlari oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirikmalarning boʻshashishi taʼsirida yuz berishi mumkin boʻlgan holatlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBevosita mavjud bino va inshootlar yaqinida joylashgan bino va inshootlarni loyihalashda, shu loyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlardan tushadigan yuklar taʼsirida mavjud bino va inshootlar zaminlarining qoʻshimcha deformatsiyalanishini mazkur SHNQning 9-bobi talablariga muvofiq hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Zaminning deformatsiyalanishi va siljishi quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻta choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarilish va choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtirishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal siljish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻpirilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin deformatsiyalari paydo boʻlish sabablari boʻyicha ikki turga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminga tashqi yuk taʼsir qilishi natijasida yuz beradigan deformatsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminga tashqi yukning taʼsiri bilan bogʻliq boʻlmagan hamda zamin sirtining vertikal va gorizontal siljishlari koʻrinishida namoyon boʻladigan deformatsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Zaminlarning deformatsiyalarini mazkur SHNQning 36-bandida keltirilgan hollarda bino va inshootlar va ular zaminlarining birgalikdagi ishlashi shartini hisobga olmasdan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Zamin va bino va inshootning birgalikdagi deformatsiyalanishi quyidagilar bilan tavsiflashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor zaminining choʻkishi (koʻtarilishi) s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor zaminining oʻrtacha choʻkishi 
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki poydevorning nisbiy choʻkishlar (koʻtarilishlar) farqi Ds/L (L — poydevorlar orasidagi masofa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor (inshoot)ning qiyshayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbiy egilish yoki bukilish f/L (bino va inshootning bir xil egilish uchastkasi uzunligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning qayriladigan qismining egriligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning nisbiy burilish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor (inshoot)ning gorizontal siljishi uh.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Zaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash quyidagi 6-shartga asosan bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — poydevor zaminining choʻkishi (poydevor va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsu — poydevor zaminning choʻkishining chegaraviy qiymati (zamin, bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi) mazkur SHNQning 133 — 137-bandlaridagi talablarga muvofiq belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi s ni aniqlashda mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni deformatsiya boʻyicha hisoblashda 
(poydevor zamining choʻkishi choʻkishning chegaraviy qiymatlaridan kichik yoki teng boʻlish) sharti mazkur SHNQning 91-bandidagi parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.
(poydevor zamining choʻkishi choʻkishning chegaraviy qiymatlaridan kichik yoki teng boʻlish) sharti mazkur SHNQning 91-bandidagi parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar konstruksiyalarining kuchlanganlik-deformatsiyalangan holatini uzoq davom etadigan jarayonlarni va zaminning konsolidatsiyasi vaqti prognozini hisobga olgan holda baholash vaqt boʻyicha choʻkishlar miqdorining birlamchi va ikkilamchi konsolidatsiyani hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish jarayonida yuz beradigan zamin poydevorini choʻkishi (poydevor qurilgunga qadar toʻkmalar ogʻirligidan choʻkish, qurilish konstruksiyalari tutashuvlarini monolitlagunga qadar choʻkish) bino va inshootlarning foydalanish davridagi mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan boʻlsa mazkur choʻkishni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda mazkur SHNQning 3-bob, 11-paragrafda keltirilgan tadbirlarni qoʻllash hisobiga zaminning deformatsiyalanishi hisobiy va chegaraviy qiymatlarining oʻzgarishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Zamin va bino va inshootning birgalikda deformatsiyalanishini aniqlash uchun qoʻllaniladigan zaminning hisobiy sxemasi mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim (r) gruntning hisobiy qarshiligi (R)dan oshmaydigan hollarda, poydevor asosining deformatsiyalarini hisoblash siqiladigan qatlam chuqurligi (Nc) shartli ravishda cheklangan chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasini qoʻllash orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII va III xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining asosiy deformatsiyalarini dastlabki hisoblashda, poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim gruntning hisobiy qarshiligidan oshmaydigan hollarda hamda quyidagi shartlar bajarilganda, chiziqli deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisoblash sxemasini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor kengligi (diametri) b ³10 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim 150 kPa dan 500 kPa gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejalashtirish sathidan poydevor qoʻyish chuqurligi d £5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor asosida deformatsiya moduli E ³ 10 Mpa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq kotlovandagi gruntlarga tabiiy va texnogen taʼsirlar natijasida ularning xususiyatlari oʻzgarishini hisobga olgan holda, zamin deformatsiyalarini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Zamin grunti hisobiy qarshiligini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Poydevor zaminining deformatsiyalarini mazkur SHNQning 93-bandida keltirilgan hisobiy sxemalardan foydalanib hisoblashda, poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim r, zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni quyidagi 7-formula yordamida aniqlanadigan qiymatidan oshmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 4-jadvalidan qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyentlari;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — koeffitsiyent, uning qiymati gruntning mustahkamlik koʻrsatkichlari 
bevosita tadqiqotlarda aniqlangan boʻlsa — k=1, ular mazkur SHNQning 1-ilovasi jadvallari boʻyicha qabul qilingan boʻlsa k=1,1 deb qabul qilinadi;
bevosita tadqiqotlarda aniqlangan boʻlsa — k=1, ular mazkur SHNQning 1-ilovasi jadvallari boʻyicha qabul qilingan boʻlsa k=1,1 deb qabul qilinadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMg, Mq, Mc — 5-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkz — koeffitsiyent, b < 10 m boʻlganda kz=1 ; b 
10 m boʻlganda kz = z0/b + 0,2 (bu yerda z0 = 8 m) teng deb qabul qilinadi;
10 m boʻlganda kz = z0/b + 0,2 (bu yerda z0 = 8 m) teng deb qabul qilinadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — poydevor tagligi kengligi, m (qalinligi hn boʻlgan beton yoki shagʻal toʻshamada b ni qiymatini 2 hn ga uzaytirishga yoʻl qoʻyiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 97-bandidagi poydevor tagligidan past joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligi oʻrtalashtirilgan hisobiy qiymati (yer osti suvlari mavjud boʻlganda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olib aniqlanadi), kN/m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 97-bandidagi poydevor tagligidan past joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligi oʻrtalashtirilgan hisobiy qiymati, faqat poydevor tagligidan yuqori yotgan gruntlar uchun, kN/ m3;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsII — mazkur SHNQning 97-bandidagi bevosita poydevor tagligi tagida yotgan gruntning solishtirma ilashishini hisobiy qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1 — yertoʻlasiz bino va inshootlar poydevorining tekislangan maydon sathidan joylashtirish chuqurligi yoki ichki va tashqi poydevorlarning yertoʻla polidan oʻlchanadigan va miqdori 8-formuladan aniqlanadigan joylashtirish chuqurligi, plitasimon poydevorlarda d1 qiymati uchun plita tubidan tekislangan maydon sathigacha boʻlgan eng kichik chuqurlik qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdb — yertoʻla chuqurligi, tekislangan maydon sathidan yertoʻla poligacha boʻlgan masofa, m (chuqurligi 2 m dan katta boʻlgan yertoʻlali bino va inshootlar 2 m ga teng deb qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhs — yertoʻla tomondan poydevor tagligidan yuqoridagi grunt qatlamining qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhcf — yertoʻla poli konstruksiyasining qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — yertoʻla poli konstruksiyasining solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQalinligi hn boʻlgan beton yoki shagʻal toʻshamada d1 ni hn qiymatgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||
Gruntlar | Koeffitsiyent gc1 | Bino va inshoot uzunligining balandligiga nisbati L/N quyidagiga teng boʻlganda, bikr konstruksiyali inshootlar uchun koeffitsiyent gc2 | |
4 va undan ortiq | 1,5 va undan kam | ||
Mayda va changsimon qumlardan tashqari, qumli toʻldiruvchili yirik boʻlakli qumlar | 1,4 | 1,2 | 1,4 |
Mayda qum | 1,3 | 1,1 | 1,3 |
Changsimon qumlar Namligi kam va nam qumlar | 1,25 | 1,0 | 1,2 |
Suvga toʻyingan | 1,1 | 1,0 | 1,2 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,25 | 1,25 | 1,0 | 1,1 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi 0,25 < IL £ 0,5 | 1,2 | 1,0 | 1,1 |
Changsimon loyli, shuningdek changsimon-loy toʻlgan yirik boʻlakli gruntlar, grunt yoki toʻldirgichning oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 | 1,1 | 1,0 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qattiq (bikr) konstruktiv sxemali bino va inshootlarga konstruksiyalari zaminlarning deformatsiyasidan paydo boʻladigan zoʻriqishlarni qabul qilishga maxsus, shuningdek, mazkur SHNQning 3-bobi, 6-paragrafda keltirilgan tadbirlar hisobiga moslashgan bino va inshootlar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Egiluvchan konstruktiv sxemali binolar uchun koeffitsiyent gc2 =1 ga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. L/N ning oraliq qiymatlarida koeffitsiyent gc2 interpolyatsiya boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Boʻshoq qumlar uchun gs1 va gs2 = 1 ga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ushbu SHNQning 7-formulasidan poydevorning rejadagi shakli qanday boʻlishdan qatʼi nazar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar poydevorning tagligi maydoni A boʻlgan doira yoki toʻgʻri koʻp burchak shaklida boʻlsa, 
deb qabul qilish kerak.
deb qabul qilish kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Gruntlar va yertoʻla poli materiali solishtirma ogʻirligining mazkur SHNQning 7-formulasiga kiradigan hisobiy qiymatini ularning normativ qiymatlariga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Poydevorning konstruksiyasi uning zamin bilan birgalikda ishlash sharoitini yaxshilasa, tegishli asoslangan hollarda gruntning hisobiy qarshiligi oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi (masalan, uzilgan, tirqishli, oraliq toʻshamali poydevorlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Burchaklarida oʻyiqlari bor poydevor plitalari uchun zamin gruntining hisobiy qarshiligini mazkur SHNQning 6-jadvalidagi kd koeffitsiyentni qoʻllab oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. d1 > d (d — poydevorni tekislangan maydon sathidan joylashish chuqurligi) boʻlsa, bunda 7-formulasidagini d1 = d va db = 0 deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Zamin gruntini mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 1 — 10-jadvallardagi R0 ni qiymatini hisobga olib, 1 va 2-formulalardan aniqlangan hisobiy qarshiligi R qiymatidan 4-5-boblar talablariga asosan poydevorning dastlabki oʻlchamlarini aniqlash uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |||||||
Ichki ishqalanish koeffitsiyenti | Koeffitsiyentlar | Ichki ishqalanish burchagi, | Koeffitsiyentlar | ||||
jII, grad | Mg | Mq | Ms | jII, grad | Mg | Mq | Ms |
0 | 0 | 1,00 | 3,14 | 23 | 0,69 | 3,65 | 6,24 |
1 | 0,01 | 1,06 | 3,23 | 24 | 0,72 | 3,87 | 6,45 |
2 | 0,03 | 1,12 | 3,32 | 25 | 0,78 | 4,11 | 6,67 |
3 | 0,04 | 1,18 | 3,41 | 26 | 0,84 | 4,37 | 6,90 |
4 | 0,06 | 1,25 | 3,51 | 27 | 0,91 | 4,64 | 7,14 |
5 | 0,08 | 1,32 | 3,61 | 28 | 0,98 | 4,93 | 7,40 |
6 | 0,10 | 1,39 | 3,71 | 29 | 1,06 | 5,25 | 7,67 |
7 | 0,12 | 1,47 | 3,82 | 30 | 1,15 | 5,59 | 7,95 |
8 | 0,14 | 1,55 | 3,93 | 31 | 1,24 | 5,95 | 8,24 |
9 | 0,16 | 1,64 | 4,05 | 32 | 1,34 | 6,34 | 8,55 |
10 | 0,18 | 1,73 | 4,17 | 33 | 1,44 | 6,76 | 8,88 |
11 | 0,21 | 1,83 | 4,29 | 34 | 1,55 | 7.22 | 9,22 |
12 | 0,23 | 1,94 | 4,42 | 35 | 1,68 | 7,71 | 9,58 |
13 | 0,26 | 2,05 | 4,55 | 36 | 1,81 | 8,24 | 9,97 |
14 | 0,29 | 2,17 | 4,69 | 37 | 1,95 | 8,81 | 10,37 |
15 | 0,32 | 2,30 | 4,84 | 38 | 2,4 | 9,44 | 10,80 |
16 | 0,36 | 2,43 | 4,99 | 39 | 2,28 | 10,11 | 11,25 |
17 | 0,39 | 2,57 | 5,15 | 40 | 2,46 | 10,85 | 11,73 |
18 | 0,43 | 2,73 | 5,31 | 41 | 2,66 | 11,64 | 12,24 |
19 | 0,47 | 2,89 | 5,48 | 42 | 2,88 | 12,51 | 12,79 |
20 | 0,51 | 3,06 | 5,66 | 43 | 3,12 | 13,46 | 13,37 |
21 | 0,56 | 3,24 | 5,84 | 44 | 3,38 | 14,50 | 13,98 |
22 | 0,61 | 3,44 | 6,04 | 45 | 3,66 | 15,6 | 14,64 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Gʻovak qumlar uchun ushbu SHNQning 7-formulasi boʻyicha 
holatda yoki ushbu SHNQning 90-bandiga muvofiq aniqlangan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati shtamp sinovlari natijalari (kamida uchta) asosida aniqlanishi lozim.
holatda yoki ushbu SHNQning 90-bandiga muvofiq aniqlangan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati shtamp sinovlari natijalari (kamida uchta) asosida aniqlanishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShtampning oʻlchamlari va shakli loyihalanayotgan poydevor shakli va oʻlchamlariga yaqin boʻlishi, biroq maydoni 0,5 m2 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻovak qumlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R)ni aniqlash maxsus tadqiqotlar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) qiymati poydevorni joylashtirish chuqurligida hisoblanishi, bu chuqurlik yer yuzasini kesib olib tashlash yoki toʻldirish orqali rejalashtirilgan sathdan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihada poydevorlarga toʻliq yuk tushirishdan oldin koʻtarmani qurish talabi keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisob-kitob qoniqarli natija bersa, yertoʻla polidan poydevor joylashtirish chuqurligini 0,5 m dan kam qilib belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. jII, sII va gII ni hisobiy qiymatlari, ishonch darajasi a ni II, chegaraviy holat hisoblari uchun 0,85 teng deb qabul qilinadigan qiymatlarida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tagligidan pastda joylashgan z qalinlikdagi grunt qatlami uchun quyidagicha aniqlanishi lozim: b < 10 m boʻlganda z = b/2 va b < 10 m boʻlganda z = z1 + 0,1b (bu yerda z1 = 4 m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tagligidan pastda yoki yuqorida joylashgan grunt qalinligi chuqurligi boʻyicha bir jinsli boʻlmasa, uning xususiyatlarini oʻrtacha muallaq qiymati qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Mazkur SHNQning 7-formulasidagi ish sharoiti koeffitsiyenti 
ni belgilashda, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarga quyidagilar kiritilishi lozim:
ni belgilashda, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarga quyidagilar kiritilishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqavatlar oʻrtasidagi orayopmalar butun konturi boʻyicha koʻndalang va boʻylama devorlarga yoki ularning orasidagi masofa kichik boʻlganda faqat yuk koʻtaruvchi va koʻndalang devorlarga tayanadigan panelli, blokli va gʻishtli binolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишminoralar, tutun chiqarish quvurlari, domenlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Poydevorlarning dastlabki oʻlchamlari konstruktiv yechimlarga mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 1 — 3-jadvallarga muvofiq hamda zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi R0 ga doir jadval qiymatlariga asosan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Zamin eng katta poydevor tagligidan boshlab hisoblanganda, shu poydevorning kengligini ikki barobarga teng boʻlgan chuqurlikda siqiluvchanligi kattalashmaydigan, tekis qalinlikdagi gorizontal (nishabligi 0,1 dan ortiq emas) boʻlsa, II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlari oʻlchamlarini aniqlash uchun zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R0) qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Zamin gruntlari zichlangan yoki grunt toʻshamalari qilingan hollarda, zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi R zichlangan gruntlarning loyihada beriladigan fizik-mexanik xususiyatlari hisobiy qiymatlaridan kelib chiqib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Tasmasimon poydevorlar uchun namunali yigʻma temir-beton plitaning kengligi hisoblar natijasida aniqlangan kenglikka toʻgʻri kelsa, burchaklari kesilgan plitalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Tasmasimon poydevorlarni plitalarni uzlukli joylash usuli bilan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUzuq-uzuq poydevorlar zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 94 — 97-bandlariga muvofiq tasmasimon poydevorlar kabi aniqlanishi, bunda, R ning qiymati kd ni 6-jadvalda qabul qilinadigan qiymati bilan oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Hisobiy qarshiligi oshirilgan zaminlarda uzuq-uzuq poydevorlarni quyidagi hollarda qoʻllamaslik kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalanadigan hudud doirasida grunt yuzasi zichlanmagan oʻta choʻkuvchanligi boʻyicha I turdagi grunt sharoitida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmikligi 7 ball va undan ortiq boʻlgan hududlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Uzuq-uzuq poydevorlarni qurishda burchagi kesilgan plitalardan quyidagilardan tashqari hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor ostida gʻovakli qumlar boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish hududini seysmikligi 7 ball va undan yuqori boʻlganda (bunday hollarda burchagi kesilgan plitalardan, uni uzluksiz tasma koʻrinishida yotqizib);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot atrofida gruntlar birtekis boʻlmagan qatlamli boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor tagligidan pastda oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli gruntdan iborat boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Namunali yigʻma temir-beton plitalar kengligi poydevorni hisoblar natijasida aniqlangan kengligiga mos kelsa, toʻgʻri burchakli shakldagi va burchaklari kesilgan plitalarni uzluksiz tasma koʻrinishida yotqizish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zamin gruntini mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlangan hisobiy qarshiligi (R) 111-band asosida oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisob-kitob asosida aniqlangan poydevor kengligi standart yigʻma plitaning kengligiga mos kelmagan holatlarda, uzlukli poydevorlar loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminning hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formula hisoblari asosida oshirib loyihalanayotgan uziq-uziq poydevorlar uchun oshish koeffitsiyenti ushbu SHNQning 7-jadvalida keltirilgan qiymatdan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, toʻgʻri burchak shaklidagi poydevorlar uchun esa undan tashqari kd mazkur SHNQning 6-jadvalida keltirilgan qiymatidan ham katta boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||
Poydevorli plitalar koʻrinishi | Gruntlar uchun kd koeffitsiyenti | ||
Qumlar (gʻovak qumlar bundan mustasno), gʻovaklik koeffitsiyenti e da | |||
e £ 0,5 | e = 0,6 | e ³ 0,7 | |
Loyli gruntlarda,oquvchanlik koʻrsatkichi IL boʻlganda | |||
IL £ 0 | IL = 0,25 | IL ³ 0,5 | |
Toʻgʻri toʻrt-burchakli | 1,3 | 1,15 | 1,0 |
Burchak kesiklari bilan | 1,3 | 1,15 | 1,15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. e va IL ning oraliq qiymatlaridagi koeffitsiyent kd interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Burchaklari kesilgan plitalar uchun koeffitsiyent kd mazkur SHNQning 94-bandiga muvofiq, R ning oshishini hisobga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Oʻzgaruvchan bikrlikdagi oraliq toʻshamali poydevorlar uchun beton qismi ostidagi zamin gruntini hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi yordamida aniqlanishi, bunda poydevor beton qismi ostidagi zamin gruntini hisobiy qarshiligi 2R dan kichik emas qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Burchakli kesimli va uzuq-uzuq tasma poydevorlarning choʻkishi hisoblari poydevorning umumiy maydoniga nisbatan oʻrtacha bosimni hisobga olgan holda, yaxlit tasma poydevor hisoblari kabi amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ushbu maydon plitalar orasidagi boʻshliqlar va burchak kesimlarini ham oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
7-jadval |
|
|
Tasmasimon poydevorning hisobiy kengligi b, m |
Uziq-uziq poydevorning kengligi bb, m |
k'd |
Tasmasimon poydevorning hisobiy kengligi b, m |
Uziq-uziq poydevorning kengligi bb, m |
k'd |
|
1,3 |
1,4 |
1,07 |
2,3 |
2,4 |
1,1 |
|
1,5 |
1,6 |
1,11 |
2,5 |
2,8 |
1,17 |
|
1,7 |
2 |
1,18 |
2,6 |
2,8 |
1,15 |
|
1,8 |
2 |
1,17 |
2,7 |
2,8 |
1,12 |
|
1,9 |
2 |
1,09 |
2,9 |
3,2 |
1,13 |
|
2,1 |
2,4 |
1,18 |
3 |
3,2 |
1,11 |
|
2,2 |
2,4 |
1,13 |
3,1 |
3,2 |
1,09 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Ikki tirqishli (koʻp tirqishli) poydevorni zamini gruntini hisobiy qarshiligi R ni, uni har bir elementi uchun mazkur SHNQning 7-formulasidan alohida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDevor qalinligi t 
0,4 m va poydevor zamini choʻkishi s 
0,7 su boʻlsa, mazkur SHNQning 95-bandiga asosan koʻp tirqishli poydevor tagligi ostidagi zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni 1,3-marta oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
0,4 m va poydevor zamini choʻkishi s 0,7 su boʻlsa, mazkur SHNQning 95-bandiga asosan koʻp tirqishli poydevor tagligi ostidagi zamin gruntining hisobiy qarshiligi R ni 1,3-marta oshirishga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Mavjud inshootlar zaminiga tushayotgan yuklamalar ortganda (rekonstruksiya vaqtida) zamin tuproqlarining hisoblangan qarshiligi ularning fizik-mexanik xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevorlar va bino va inshootning poydevor usti konstruksiyalarining turi hamda holati, bino va inshootning foydalanish davomiyligi, poydevorlarga tushayotgan yuklamalar ortishi natijasida kutilayotgan qoʻshimcha choʻkishlar va ularning qoʻshni bino va inshootlarga taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) ni, ushbu SHNQning 16-formulasi asosida poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim p = R boʻlganda olingan poydevor zaminining hisobiy choʻkishi s va chegaraviy choʻkish su nisbatiga koʻra oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevor tagligidagi bosimning oshirilgan qiymati quyidagi hollarda RP ning oshirilgan hisobiy qarshiligining tavsiya etilgan qiymatlaridan oshmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs
0,4 su — RP = 1,2 R;
0,4 su — RP = 1,2 R;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs ³ 0,7 su — RP = R;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,7 su > s > 0,4 su — RP — interpolyatsiya orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs £ 0,4su boʻlganda, RP = 1,3 R deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tagligi boʻyicha oʻrtacha bosimning oshirilgan qiymati RP ning koʻpaytirilgan hisobiy qarshiligi bilan cheklangan holda, poydevor asosining deformatsiyasini chegaraviy qiymatning 80 foizidan oshirmasligi va mazkur SHNQning 3-bobi 9-paragrafida keltirilgan talablarga muvofiq, yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha asosni hisoblash shartidan kelib chiqadigan bosim qiymatidan yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Zaminning siqiladigan qatlami chegarasida poydevor tagligidan z chuqurlikda mustahkamligi yuqorida yotgan qatlamlar grunti mustahkamligidan past boʻlgan grunt qatlami mavjud boʻlganda, poydevor oʻlchamlari kuchlanish yigʻindisi sz uchun quyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 118-bandi boʻyicha poydevor tagligidan z chuqurlikda gruntdagi vertikal kuchlanishlar, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRz — z chuqurlikdagi mustahkamligi past gruntning hisobiy qarshiligi, kPa, eni bz boʻlgan shartli poydevor uchun mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbz quyidagiga teng, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAz = N/szp; a = (l — b)/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — poydevordan zaminga uzatiladigan vertikal yuklama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl va b — mos ravishda poydevorning uzunligi va eni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Markazdan tashqari yuklama tushayotgan poydevor chetida gruntga tushayotgan bosimni, poydevorning gruntga botib kirganligini va poydevor usti konstruksiyalarining qattiqligini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgiluvchi moment poydevorning har qaysi oʻqi boʻylab taʼsir qilganda, chekkadagi bosim 1,2R dan va burchaklardagi nuqtalarda 1,5 R dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, R — zamin gruntining mazkur SHNQning 94 — 112-bandlariga muvofiq aniqlanadigan hisobiy qarshiligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Nomarkaziy yuklangan poydevorlarni hisoblashda bosim epyurasini trapetsiya va uchburchak shaklida boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qisqartirilgan uzunlikda va mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq teng taʼsir etuvchi yukning nisbiy ekssentrisiteti e > l/b boʻlganda, poydevor tagligini gruntdan qisman koʻtarilishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuk koʻtaruvchanligi 75 t va undan ortiq boʻlgan koʻpriksimon kran bilan jihozlangan bino ustini poydevori hamda krannin yuk koʻtaruvchanligi 15 t yuqori boʻlgan ochiq kran estakadalari ustuni poydevori, minora turidagi bino va inshootlar (quvur, domen) uchun, shuningdek zamin gruntini hisobiy qarshiligi R< 150 kPa boʻlgan barcha turdagi bino va inshootlar uchun poydevor oʻlchamlari bosim epyurasi chetki bosimlar nisbati pmin/pmax ³ 0,25 boʻlgan trapetsiya shaklida boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQolgan hollarda, koʻpriksimon kranli bino va inshootning poydevori uchun teng taʼsir etuvchi yukning nisbiy ekssentrisiteti e, l/b teng boʻlgan uchburchak epyuraga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOsma transport uskunali kransiz binolarning poydevorlari uchun poydevor tag qismining uzunligidan 1/4 qismidan ortiq boʻlmagan masofada nol ordinatali uchburchaklik bosim epyurasiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu holat teng taʼsir etuvchi kuchning nisbiy ekssentrisiteti e ning l/6 dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatta momentli yuklamalar mavjud boʻlgan hollarda, chetki bosimlarni kamaytirish maqsadida ankerli poydevorlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Chetki bosimning qiymati r, kPa quyidagi 11-formuladan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbiy ekssentrisitet e/l £ 1/6 boʻlganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbiy ekssentrisitet e/l > 1/6 boʻlganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — zaminni deformatsiyaga hisoblashda aniqlanadigan poydevor va uni kesilgan joylaridagi grunt ogʻirligidan tashqari, zaminga taʼsir qilayotgan vertikal yuklar yigʻindisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — poydevor tagligi maydoni, m 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgmt — poydevor tagligidan yuqorida joylashgan poydevor tanasi, grunt va polning solishtirma ogʻirligining oʻrtacha muallaq qiymati, 20 kN/m3 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — poydevor qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — miqdori poydevorni gruntga joylashish chuqurligini va yuqorida joylashgan konstruksiyani tarqatish taʼsirini hisobga olib yoki uni hisobga olmay aniqlanadigan, poydevor tagligiga taʼsir etayotgan barcha teng taʼsir etuvchi yuklar momenti, kN×m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — poydevor tagligi maydoni qarshilik momenti, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC0 — teng taʼsir etuvchi yukni qoʻyilish nuqtasidan uni oʻqi boʻylab poydevor chetigacha boʻlgan masofa, m, uning qiymati quyidagi 13-formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — poydevor tagligiga taʼsir qilayotgan yukning ekssentrisiteti, m quyidagi 14-formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Markaziy va nomarkaziy yuk taʼsirida poydevor tagligidagi bosim epyurasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa-g — polga yuk taʼsir qilmaganda; d-z — intensivligi q boʻlgan uzluksiz teng taqsimlangan yuk taʼsirida; a va d — markaziy yuk taʼsirida; b va e — yuk ekssentriteti e< 1/6 boʻlganda; v va j — e = 1/6 boʻlganda; g va z — e > 1/6 boʻlganda (poydevor gruntdan qisman ajralgan holda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Toʻgʻri burchakli poydevor x va u oʻqlariga parallel boʻlgan ikkita yoʻnalishda taʼsir qilayotgan Mx va Mu, momentlar mavjud boʻlganda, burchak nuqtalaridagi eng katta bosim Rmax, kPa, quyidagi 15-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN, A, 
W — mazkur SHNQning 11-formulasi kabi qabul qilinadi.
W — mazkur SHNQning 11-formulasi kabi qabul qilinadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Pollarda q intensivlikdagi bir tekis taqsimlangan uzluksiz yuk mavjud boʻlganda, ushbu SHNQning 1-rasmiga muvofiq poydevor taglikdagi bosimning chetki va oʻrta epyuralarini q yukka oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashtirishga oid texnologik topshiriqda kattaroq qiymat koʻrsatilmagan boʻlsa, sanoat binolari pollariga tushadigan q yuklamani 20 kPa ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Poydevor zaminining choʻkishini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Poydevor zaminning choʻkishi s (sm), chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasidan foydalangan holda mazkur SHNQning 93-bandiga muvofiq, quyidagi 16-formula asosida qatlamma-qatlam qoʻshish usuli bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — qiymati 0,8ga teng boʻlgan oʻlchamsiz koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 119-bandi boʻyicha poydevor tagligi markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha, i — grunt qatlamidagi tashqi yukdan hosil boʻladigan vertikal normal kuchlanishning (bundan buyon matnda vertikal kuchlanish deb yuritiladi) oʻrtacha qiymati, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — qiymati poydevorni 0.4 kengligidan kichik qabul qilinadigan grunt i — qatlamining qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — grunt i — qatlamining birlamchi yuklash chizigʻidan aniqlanadigan deformatsiya moduli, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mazkur SHNQning 120-bandi boʻyicha poydevor tagligi markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha i — gruntning qatlamidagi kotlovanni qazishda olib tashlangan uning oʻz ogʻirligidan yukdan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishning oʻrtacha qiymati, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEe,i — grunt i — qatlamining ikkilamchi yuklanish chizigʻidan aniqlanadigan deformatsiya moduli, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — zaminning siqiladigan qatlam boʻlingan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zamining chuqurligi boʻyicha vertikal kuchlanishlar tarqalishi mazkur SHNQning 2-rasmida keltirilgan sxemaga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun deformatsiya moduli Ee,i ni tajriba asosida aniqlangan maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda Ee,i = 5 Ei deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt i — qatlamidagi kuchlanishni oʻrtacha szp,i va szg,i qiymatlarini yuqori zi-1 va pastki zi chegara qatlamlaridagi mos keladigan kuchlanish yarim yigʻindisi kabi hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQazilayotgan kotlovanda bino va inshootni qurishda vertikal kuchlanishlarning quyidagi uchta qiymatini farqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszg — qurilish boshlanmasdan oldin gruntnin oʻz ogʻirligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszu — kotlovan qazilgandan keyin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz — inshoot qurilganidan soʻng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor zaminning oʻrtacha choʻkishini aniqlashda mazkur SHNQning 16-formulasida qoʻllaniladigan barcha miqdorlarni poydevor markazidan oʻtuvchi vertikal boʻyicha emas, balki markaz bilan burchak oʻrtasidagi nuqta (toʻgʻri burchakli poydevorlar uchun) yoki markazdan rc = (r1 + r2)/2 masofada joylashgan nuqta orqali oʻtuvchi vertikal boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, r1 — doiraviy yoki halqasimon poydevorning ichki radiusi, r2 — tashqi radiusi (doiraviy poydevor uchun r1 = 0).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqli poydevorni choʻkishga hisobi SHNQ 2.02.03-21 ning qoʻshimcha talablari orqali bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazoda vertikal kuchlanishlarning taqsimlanish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDL — tekislash sathi, NL — tabiiy relyef yuzasi sathsi; FL — poydevor tagligi sathsi; WL — yer osti suvlari sathi; V,S — siqiladigan qatlamning pastki chegarasi; d va dp — mos ravishda tekislash sathi va tabiiy relyef sirtidan poydevorning joylashish chuqurligi; b — poydevor eni; r — poydevor ostidagi oʻrtacha bosim; szg va szg,0 — poydevor tagligidan z chuqurlikda va poydevor tagligi sathida gruntning xususiy ogʻirligidan tushadigan vertikal zoʻriqish; szp va szp,0 — poydevor tagligidan z chuqurlikda i — qatlamning oʻrtasida handakdan chiqarilgan gruntning oʻz ogʻirligidagi zoʻriqish; Ns — siqiladigan qatlam chuqurligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Tashqi yuklardan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish szp= sz — szu poydevorni oʻlchamlari, shakli va joylashish chuqurligi, poydevor tagligida bosimni gruntga taqsimlanishi va zamin grunti xossalariga bogʻliq ravishda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻri burchakli, aylana shaklli va tasmasimon poydevorlar uchun 
qiymatlari (kPa) poydevor tagligidan z chuqurlikda, taglik markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab quyidagi 17-formula orqali aniqlanadi:
qiymatlari (kPa) poydevor tagligidan z chuqurlikda, taglik markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab quyidagi 17-formula orqali aniqlanadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — nisbiy chuqurlik x, ni 2z/b ga teng boʻlgan qiymatiga bogʻliq ravishda ushbu SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Toʻgʻri burchakli, aylana shaklli va tasmasimon poydevorlar tagligidan z chuqurlikda, poydevor tagligi sathida gruntning oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish szg = szg — szu, kPa quyidagi 18-formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — nisbiy chuqurlik x, ni 2z/b ga teng boʻlgan qiymatiga bogʻliq ravishda ushbu SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— poydevor tagligi sathida gruntni oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish, kPa (qirqib tekislashda 
= g'd, tekislanmagan va gruntni toʻkib tekislanganda 
= g'd, bunda, g' — mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq taglikdan yuqorida joylashgan gruntni solishtirma ogʻirligi, kN/m3; d va dn, m).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, szg ni hisoblashda poydevorni emas, kotlovanni rejadagi oʻlchamlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Chuqurligi 5 m dan kichik boʻlgan kotlovanlarda quriladigan poydevorlarning choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQninng 16-formulasidagi ikkinchi qoʻshiluvchini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim qiymati r £ 
, boʻlsa, poydevor zaminining choʻkishi s quyidagi 19-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
, boʻlsa, poydevor zaminining choʻkishi s quyidagi 19-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, 
,i, hi, Ee,i va n — xuddi mazkur SHNQning Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Vertikal boʻyicha toʻgʻri burchakli poydevor burchagidagi nuqtasidan oʻtadigan, poydevor tagligidan z chuqurlikdagi tashqi yukdan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish 
,s, kPa, quyidagi 20-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
,s, kPa, quyidagi 20-formulaga asosan aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa, 
= z/b qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
= z/b qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 8-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — poydevor tagligi ostidagi oʻrtacha bosim, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Poydevor tagidan z chuqurlikda joylashgan ixtiyoriy A nuqtadan oʻtuvchi vertikal boʻylab kuchlanishlar (
zr,sj, kPa) (poydevor tagidagi bosimi R ga teng boʻlgan qurilayotgan poydevor ichida yoki tashqarisida) toʻrtta shartli poydevorning mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq burchak nuqtalaridagi 
zr,sj, kPa kuchlanishlarni algebraik qoʻshish orqali quyidagi 21-formula boʻyicha aniqlash kerak:
zr,sj, kPa) (poydevor tagidagi bosimi R ga teng boʻlgan qurilayotgan poydevor ichida yoki tashqarisida) toʻrtta shartli poydevorning mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq burchak nuqtalaridagi zr,sj, kPa kuchlanishlarni algebraik qoʻshish orqali quyidagi 21-formula boʻyicha aniqlash kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Vertikal boʻyicha poydevor tagligidan z chuqurlikda hisoblanayotgan poydevor markazidan oʻtuvchi qoʻshni poydevor yoki tutash maydondagi yukni (qayta toʻldirilgan grunt ogʻirligini ham qoʻshib) taʼsirini hisobga olib hisoblanadigan kuchlanish szr,nf, kPa, ushbu formula orqali aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblanayotgan poydevor markazidan oʻtuvchi vertikal boʻylab, poydevor tagidan z chuqurlikdagi vertikal kuchlanishlar (
zr,nf, kPa) qoʻshni poydevorlar yoki tutash maydonlardagi yuklamalar taʼsirini hisobga olgan holda quyidagi 22-formula yordamida aniqlash lozim:
zr,nf, kPa) qoʻshni poydevorlar yoki tutash maydonlardagi yuklamalar taʼsirini hisobga olgan holda quyidagi 22-formula yordamida aniqlash lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tashqi yuklardan hosil boʻladigan vertikal kuchlanish, kPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zr,ai — qoʻshni poydevor yoki yukdan hosil boʻlgan vertikal kuchlanish;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — taʼsir etuvchi poydevorlar yoki yuklar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Zamin yuzasida q, kPa intensivlikdagi uzluksiz bir tekis taqsimlangan yuklama mavjud boʻlganda (tekislash uchun qilingan koʻtarmaning ogʻirligidan) 
zr,nf ning qiymati mazkur SHNQning 22-formulasiga koʻra istalgan z chuqurlik uchun 
zr,nf = 
zr + q formulasi orqali aniqlanishi kerak.
zr,nf ning qiymati mazkur SHNQning 22-formulasiga koʻra istalgan z chuqurlik uchun zr,nf = zr + q formulasi orqali aniqlanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval | ||||||||
| Poydevor uchun a koeffitsiyenti qiymati | |||||||
Yumaloq | Tomonlari nisbati h = l/b ga teng boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchak | Tasmasimon (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 | 1,000 |
0,4 | 0,949 | 0,960 | 0,972 | 0,975 | 0,976 | 0,977 | 0,977 | 0,977 |
0,8 | 0,756 | 0,800 | 0,848 | 0,866 | 0,876 | 0,879 | 0,881 | 0,881 |
1,2 | 0,547 | 0,606 | 0,682 | 0,717 | 0,739 | 0,749 | 0,754 | 0,755 |
1,6 | 0,390 | 0,449 | 0,532 | 0,578 | 0,612 | 0,629 | 0,639 | 0,642 |
2,0 | 0,285 | 0,336 | 0,414 | 0,463 | 0,505 | 0,530 | 0,545 | 0,550 |
2,4 | 0,214 | 0,257 | 0,325 | 0,374 | 0,419 | 0,449 | 0,470 | 0,477 |
2,8 | 0,165 | 0,201 | 0,260 | 0,304 | 0,349 | 0,383 | 0,410 | 0,420 |
3,2 | 0,130 | 0,160 | 0,210 | 0,251 | 0,294 | 0,329 | 0,360 | 0,374 |
3,6 | 0,106 | 0,131 | 0,173 | 0,209 | 0,250 | 0,285 | 0,319 | 0,337 |
4,0 | 0,087 | 0,108 | 0,145 | 0,176 | 0,214 | 0,248 | 0,285 | 0,306 |
4,4 | 0,073 | 0,091 | 0,123 | 0,150 | 0,185 | 0,218 | 0,255 | 0,280 |
4,8 | 0,062 | 0,077 | 0,105 | 0,130 | 0,161 | 0,192 | 0,230 | 0,258 |
5,2 | 0,053 | 0,067 | 0,091 | 0,113 | 0,141 | 0,170 | 0,208 | 0,239 |
5,6 | 0,046 | 0,058 | 0,079 | 0,099 | 0,124 | 0,152 | 0,189 | 0,223 |
6,0 | 0,040 | 0,051 | 0,070 | 0,087 | 0,110 | 0,136 | 0,173 | 0,208 |
6,4 | 0,036 | 0,045 | 0,062 | 0,077 | 0,099 | 0,122 | 0,158 | 0,196 |
6,8 | 0,031 | 0,040 | 0,055 | 0,069 | 0,088 | 0,110 | 0,145 | 0,185 |
7,2 | 0,028 | 0,036 | 0,049 | 0,062 | 0,080 | 0,100 | 0,133 | 0,175 |
7,6 | 0,024 | 0,032 | 0,044 | 0,056 | 0,072 | 0,091 | 0,123 | 0,166 |
8,0 | 0,022 | 0,029 | 0,040 | 0,051 | 0,066 | 0,084 | 0,113 | 0,158 |
8,4 | 0,021 | 0,026 | 0,037 | 0,046 | 0,060 | 0,077 | 0,105 | 0,150 |
8,8 | 0,019 | 0,024 | 0,033 | 0,042 | 0,055 | 0,071 | 0,098 | 0,143 |
9,2 | 0,017 | 0,022 | 0,031 | 0,039 | 0,051 | 0,065 | 0,091 | 0,137 |
9,6 | 0,016 | 0,020 | 0,028 | 0,036 | 0,047 | 0,060 | 0,085 | 0,1 32 |
10,0 | 0,015 | 0,019 | 0,026 | 0,033 | 0,043 | 0,056 | 0,079 | 0,126 |
10,4 | 0,014 | 0,017 | 0,024 | 0,031 | 0,040 | 0,052 | 0,074 | 0,122 |
10,8 | 0,013 | 0,016 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,049 | 0,069 | 0,117 |
11,2 | 0,012 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,035 | 0,045 | 0,065 | 0,113 |
11,6 | 0,011 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,033 | 0,042 | 0,061 | 0,109 |
12,0 | 0,010 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,031 | 0,040 | 0,058 | 0,106 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-jadvaldagi belgilar: b — poydevor eni yoki diametri, l — poydevor uzunligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. A yuzali muntazam koʻpburchaklik shaklidagi taglikli poydevor uchun a ning qiymati 
radiusli aylana shaklli poydevorlar kabi qabul qilinishi lozim.
radiusli aylana shaklli poydevorlar kabi qabul qilinishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. 
va hi ning oraliq qiymatlari uchun a koeffitsiyentlari interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.
va hi ning oraliq qiymatlari uchun a koeffitsiyentlari interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. Burchakli nuqtalar usuli bilan qoʻshni poydevor taʼsirini hisobga olgan holda hisoblanayotgan poydevor asosidagi vertikal kuchlanishlarni aniqlash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — hisoblanayotgan 1 va taʼsir etuvchi 2 poydevorning joylashish sxemasi; b — soxta poydevorlarning j — poydevorga 21-formulada 
zr,sj kuchlanishlar ishorasini koʻrsatgan holda burchak ostida joylashish sxemasi
zr,sj kuchlanishlar ishorasini koʻrsatgan holda burchak ostida joylashish sxemasiҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Poydevor tagligidan z chuqurlikda joylashgan qatlam chegarasida gruntning oʻz ogʻirligidan tushadigan vertikal samarali kuchlanish (szg, kPa) quyidagi 23-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg' — poydevor tagligidan yuqori yotgan gruntning oʻrtacha solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdn — m, mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgi va hi — mos ravishda poydevor tagligidan z chuqurlikdagi chegarasidan yuqorida joylashgan grunt i-qatlamining solishtirma ogʻirligi va qalinligi, kN/ m3, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi — qatlam chegarasidagi gʻovak bosim, kN/ m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga toʻyinmagan gruntlar uchun gʻovak bosim miqdori nolga teng deb qabul qilinishi kerak (i = 0).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari sathidan pastda joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligini filtratsiya koeffitsiyenti 1´10-5 m/d dan katta va IL > 0,25 (loyli gruntlar uchun) boʻlganda, suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olgan holda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari sathidan pastda joylashgan gruntlarning solishtirma ogʻirligini filtratsiya koeffitsiyenti 1´10-5 m/d dan kichik va IL > 0,25 (loyli gruntlar uchun) boʻlganda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olmasdan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu qatlamda va undan pastda 
zg ni aniqlashda koʻrilayotgan chuqurlikdan yuqoridagi suv bosimi ustunini hisobga olish lozim.
zg ni aniqlashda koʻrilayotgan chuqurlikdan yuqoridagi suv bosimi ustunini hisobga olish lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Zaminning siqiladigan qatlami pastki chegarasi 
shart bajariladigan z = Nc chuqurlikda qabul qilinishi kerak.
shart bajariladigan z = Nc chuqurlikda qabul qilinishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, siqiladigan qatlam chuqurligi, Nmin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb£ 10 m boʻlganda, b /2 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10Jb £ 60 m boʻlganda, (4 + 0,1b) ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb > 60 m boʻlganda, 10 m ga teng qiymatlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqorida keltirilgan shartlar boʻyicha aniqlangan Ns chuqurlik chegarasida deformatsiya moduli E> 100 MPa teng boʻlgan grunt qatlami joylashgan boʻlsa, siqilgan qatlamni ushbu gruntning ustki qismigacha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNs qatlamning tagiga yoki tubiga mos keladigan qiymatlarning minimal qiymatini quyidagicha hollarda qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqoridagi shartlarga asosan aniqlangan siqilgan qatlamning pastki chegarasi deformatsiya moduli E £ 7 MPa boʻlgan grunt qatlamida yoki bunday qatlam toʻgʻridan-toʻgʻri z = Ns chuqurligidan pastda joylashgan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu qatlam siqiladigan qatlamga kiritilsa va 
sharti bajarilsa.
sharti bajarilsa.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlitasiman poydevorning har xil nuqtalarini choʻkishini hisoblashda siqilgan qatlamning chuqurligini butun poydevor rejasi doirasida (uning tarkibida deformatsiya moduli E > 100 MPa boʻlgan gruntlar mavjud boʻlmaganda) oʻzgarmas deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Yangi bino va inshootni qurishda yoki qurilgan hududdagi bino va inshootni rekonstruksiya qilishda qurilish hududini oʻrab turgan bino va inshootlar zaminini yangi (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshoot taʼsirida qoʻshimcha deformatsiyalanishini mazkur SHNQning 11-bobi talablari asosida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Poydevorning qiyshayishini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Ayrim poydevorlar yoki bino va inshootlarning qiymatini hisoblashda poydevor tagligi sathidagi momentni, qoʻshni poydevorlarning sathini, yondosh maydonlarga tushadigan yuklamalarni va zaminning notekis siqilishini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarning qiyshayishini aniqlashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorning chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor usti konstruksiyasining bikrligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor (inshoot)ning nishabligi tufayli yuklama ekssentrisitetini yoʻl qoʻyiladigan oshishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Markazdan tashqari yuk taʼsiridan poydevor qiyshayishi i quyidagi 24-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишke — mazkur SHNQning 9-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE va ν — mos ravishda zamin gruntining deformatsiya moduli kPa va koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti (ν qiymati ushbu SHNQning 10-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin bir jinsli boʻlmagan holda, D qiymatlari ushbu SHNQning 11-bandiga muvofiq siqiladigan qatlam chegarasida oʻrtacha kattalikda olinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — poydevor tagligi sathida poydevorga tushadigan barcha yuklamalarning vertikal teng taʼsir etuvchisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — ekssentrisitet, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — aylana shaklli poydevor diametri yoki toʻgʻri toʻrtburchak poydevorining moment taʼsir qiladigan tomoni, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA yuzali toʻgʻri koʻpburchak boʻlgan poydevor uchun 
qabul qilinishi kerak.
qabul qilinishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Zaminning bir xil boʻlmagan siqilishidan hosil boʻladigan poydevorning qiyshayishini sonli usullarda (masalan, chekli elementlar usulida) aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-jadval | |||||||
Poydevor shakli va momentining taʼsir qilish yoʻnalishi | h = l/b ga, teng boʻlganda ke koeffitsiyent qiymati | ||||||
1 | 1,2 | 1,5 | 2 | 3 | 5 | 10 | |
Moment katta tomoni boʻylab yoʻnalgan toʻgʻriburchakli | 0,50 | 0,57 | 0,68 | 0,82 | 1,17 | 1,42 | 2,00 |
Moment kichik tomoni boʻylab yoʻnalgan toʻgʻriburchakli | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,07 |
Doira | 0,75 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-jadval | |
Gruntlar | v koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti |
Yirik boʻlakli gruntlar | 0,27 |
Qumlar va loyli qumlar | 0,30 — 0,35 |
Qumli loylar | 0,35 — 0,37 |
Loylar oquvchanlik koʻrsatkichi IL da: | |
IL £ 0 | 0,20 — 0.30 |
0 < IL £ 0,25 | 0,30 — 0,38 |
0,25 < IL £ 1 | 0,38 — 0,45 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. ν kichik qiymati gruntning katta zichligida qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ni oʻrtacha qiymatini (siqilish qatlami Ns chegarasida), kPa-1, quyidagi 26-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAi — mazkur SHNQning 118-bandi boʻyicha gruntning i — qatlami chegarasida poydevor tagligi ostidagi yakka bosimdan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlarning epyurasi yuzi boʻlib, uning qiymati Ai = 
zp,ihi formula orqali aniqlanishi kerak;
zp,ihi formula orqali aniqlanishi kerak;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi, vi, hi — mos ravishda deformatsiya moduli, MPa, koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti va i — qatlam grunti qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNs — mazkur SHNQning 128-bandidan aniqlanadigan siqilgan qatlam, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — siqilgan qatlam Ns chegarasidagi, E va ν ni qiymatlari farq qiladigan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Poydevorlar zaminning chegaraviy deformatsiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Zamin va bino va inshootning birgalikdagi deformatsiyasining chegaraviy qiymatlari (su,s va su,f ) quyidagi omillar asosida aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarning deformatsiyalariga qoʻyiladigan texnologik yoki meʼmoriy talablar (bino yoki inshootning, uning ayrim elementlari va uskunalarning loyihadagi sathlari va vaziyatlari oʻzgarishi, liftlar, kranlar, elevatorlarning koʻtarish qurilmalari) — su,s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning mustahkamligi, ustuvorligi va darzlarga bardoshliligi, bino yoki inshootning umumiy ustuvorligiga qoʻyiladigan talablar, su,f .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Ushbu s £ su,s shartga rioya qilishni tekshirish namunaviy va yakka loyihalarni ishlab chiqish davomida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur tekshirish loyihalarda bino va inshoot konstruksiyalarini mustahkamlik, ustuvorlik va darsga bardoshlilikka hisoblashlardan soʻng bino va inshootning zamin bilan oʻzaro taʼsirini hisoblash tarkibida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Konstruksiyalarning mustahkamligi, ustuvorligi va darsga bardoshliligi shartlari boʻyicha zamin va bino (inshoot)ning birgalikdagi deformatsiyasini chegaraviy qiymatlari (su,f )ni loyihalash jarayonida bino (inshoot)ning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvini hisoblash asosida belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalarda zaminning notekis choʻkishidan zoʻriqishlar paydo boʻlmaydigan konstruksiyalar (har xil sharnirli tizimlar) uchun, shuningdek qattiq (bikr) va mustahkam bino va inshootlar (minorasimon binolar, domnalar) uchun tegishli asoslanganda chegaraviy (su,f ) qiymatni belgilamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Bino va inshootlarning namunaviy loyihalarini ishlab chiqishda su,s va su,f qiymatlariga asoslanib, loyihalarni mahalliy grunt sharoitlariga moslashtirish jarayonida zaminlarning deformatsiyalarini hisoblashni soddalashtiruvchi va ularning qoʻllanilishi mumkinligini aniqlovchi quyidagi mezonlarni belgilash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot rejasi doirasidagi gruntlarning oʻrtacha deformatsiya modulining turli qiymatlariga yoki zaminning oʻrtacha choʻkishiga mos keladigan zamin gruntlarining siqiluvchanligi oʻzgaruvchanlik darajasining chegaraviy qiymatlari aE;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning nol qattiqligiga mos keladigan zamin deformatsiyalarining chegaraviy notekisligi
;
;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash talab qilinmaydigan gruntlar roʻyxati, ularning eng oddiy xususiyatlari va xossalari koʻrsatilgan holda, shuningdek mavjud boʻlsa qatlamlanish xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootning rejasi chegarasida chegarasidagi zaminlar gruntlarning deformatsiyalanish moduli 
ning oʻrtacha qiymatini oʻrtacha muallaq sifatida chuqurlik boʻyicha va inshoot rejasidagi gruntlarning siqiluvchanligi oʻzgarishlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
ning oʻrtacha qiymatini oʻrtacha muallaq sifatida chuqurlik boʻyicha va inshoot rejasidagi gruntlarning siqiluvchanligi oʻzgarishlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Bino va inshootning konstruksiyalari poydevor bilan oʻzaro taʼsirlashuvda hosil boʻladigan kuchlarga hisoblangan boʻlmasa va loyihalash topshirigʻida su,s qiymatlari belgilanmagan boʻlsa, poydevor deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlarini SHNQning 4-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Hisobiy choʻkish qiymati 8 cm katta boʻlgan inshoot loyihasida quyidagicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni amalga oshirishga tegishli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik kommunikatsiyalari kirish va chiqish joyida loyihadagi nishabligini oʻzgarishiga yoʻl qoʻymaydigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkommunikatsiyalarni bino va inshootning devori bilan kesishgan joylarida butunligini taʼminlovchi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-jadval | |
Bino va inshootlar | Grunt sharoitlarining variantlari |
1. Ishlab-chiqarish binolari | |
Notekis choʻkishlarni uncha sezmaydigan koʻtaruvchi konstruksiyali bir qavatli binolar (fermalar, rigellar, sharnirli tayanadigan, alohida poydevorlardagi poʻlat yoki temir-beton karkas) va yuk koʻtaruvchanligi 50 t gacha boʻlgan koʻpriksimon kPanlar Ustunlar toʻri 6x9 m dan ortiq boʻlmagan koʻp qavatli (6 qavatgacha) binolar | 1. Toʻldiruvchi miqdori 40 foizdan kam boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar. 2. Changsimon, zich va oʻrtacha zichlikdagi qumlardan tashqari har qanday yiriklikdagi qumlar 3. Har qanday yiriklikdagi qumlar 4. Changsimon qumlar gʻovaklik koeffitsiyenti e £ 0,65 boʻlganda |
2. Jamoat va turar joy obyektlari binolari | |
Toʻliq karkasli va karkassiz, koʻtaruvchi devorlari gʻishtdan, yirik bloklar va panellardan boʻlgan, balandlik boʻyicha farqsiz toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi binolar: | 5. Qurilish maydonchasida gruntlarning gʻovaklik koeffitsiyenti oʻzgarish diapazoni 0,2 dan oshmasa, IL £ 0,5 esa teng boʻlganda: e £ 0,65 boʻlganda loyli qum; e £ 0,85 boʻlganda qumli loy; e £ 0,95 boʻlganda loy uchun |
a) 9 va 9 qavatgacha choʻziq koʻp seksiyali; | 6. e £0,7 boʻlganda changli qumlardan tashqari; e <0,5 va IL <0,5 boʻlganda loyli gruntlar bilan birga |
b) 14 va 14 qavatgacha minorasimon, toʻsilmagan (blokirovka) qilinmagan | ularning joylashishidan qatʼi nazar |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar ostidagi alohida poydevorlarning yuzalari oʻrtasidagi farq ikki barobardan oshmaydigan bino (inshoot)lar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Pollarga 20 kPa dan ortiq yuk tushadigan ishlab chiqarish binolariga ushbu jadvalning talablari tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Loyihalanayotgan bino (inshoot)ning poydevorlari ostidagi oʻrtacha bosim zamin gruntlarining mazkur SHNQning 97 — 112-bandlari boʻyicha hisobiy qarshiligidan oshmasa va quyidagi shartlardan biri bajarilsa, zamin deformatsiyalari hisoblarini bajarilmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning siqiluvchanligini oʻzgaruvchanlik darajasi ushbu SHNQning 136-bandi uchinchi xatboshisi boʻyicha chegaraviy qiymatdan kam boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining muhandislik-geologik sharoitlari namunaviy loyihani qoʻllash sohasiga mos kelsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni qurish maydonining ushbu SHNQning 11-jadvalida keltirilgan gruntga doir sharoitlari 11-jadvalda keltirilgan variantlarga tegishli boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashlar ularning mustahkamligi va turgʻunligini taʼminlash, shuningdek poydevorning tagligi boʻyicha siljish va agʻdarilishiga yoʻl qoʻymaslikka nisbatan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblashda qabul qilinadigan zaminning buzilish sxemasi (uning chegaraviy holatga yetishida) poydevor yoki bino (inshoot)ning ushbu taʼsir va konstruksiyasi uchun statik va kinematik jihatdan mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Zaminning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi quyidagi 27-shartdan kelib chiqib bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — zaminga tushadigan hisobiy yuklama, kN, mazkur SHNQning 4-bobi, 2-paragraf boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu — zaminning chegaraviy qarshilik kuchi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ish sharoitlari koeffitsiyenti, quyidagicha qabul qilinadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumlar uchun, changsimonlaridan tashqari..............................1,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchangsimon qumlar, shuningdek loyli barqaror holatdagi gruntlar uchun......0,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli nobarqaror holatdagi gruntlar uchun.........................0,85
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya toshli gruntlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnuramagan va kuchsiz nuragan ..................................................1,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnuragan.......................................................................................0,9
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchli nuragan............................................................................0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bino yoki inshootning vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti; II, III, IV va xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun mos ravishda 1,2; 1,15 va 1,10 ga teng deb qabul qilish kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir jinsli boʻlmagan gruntlar mavjud boʻlganda, 
ning oʻrtacha tortilgan qiymati poydevor tagligi ostidagi b1 + 0,1b qalinlikda (biroq 0,5b dan oshmasligi) qabul qilinishi lozim.
ning oʻrtacha tortilgan qiymati poydevor tagligi ostidagi b1 + 0,1b qalinlikda (biroq 0,5b dan oshmasligi) qabul qilinishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda, b — poydevorning turgʻunligini yoʻqotishi taxmin qilinayotgan tomon uzunligi (m hisobida), b1 = 4 m ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur qalinlik poydevor tagligidan boshlab hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Qoyatoshli gruntlardan iborat zamin chegaraviy qarshilik kuchlarining vertikal tashkil etuvchisi (Nu, kN) poydevor qanday chuqurlikda joylashganidan qatʼiy nazar quyidagi 28-formulaga asosan hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu = Rcb'l', (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc — qoyatoshli gruntning bir oʻqli siqilishiga mustahkamlik chegarasining hisobiy qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' va l' — poydevorning mos ravishda keltirilgan eni va uzunligi, m, quyidagi 29-formula orqali hisoblab aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' = b — 2eb; l' = l — 2el, (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeb va el — poydevorning koʻndalang va boʻylama oʻqlari yoʻnalishidagi yuklamalarning teng taʼsir etuvchilarini qoʻyish ekssentrisitetlari, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Barqaror holdagi maydalangan (dispers) gruntlardan iborat zamin chegaraviy qarshilik kuchi hamda butun sirpanish yuzalari boʻyicha normal (
) va urinma (
) kuchlanishlar orasidagi nisbati zaminning chegaraviy holatiga mos kelishi shartidan kelib chiqib quyidagi 30-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
) va urinma ( ) kuchlanishlar orasidagi nisbati zaminning chegaraviy holatiga mos kelishi shartidan kelib chiqib quyidagi 30-formulaga asosan aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
va cI — mazkur SHNQning 42-bandi boʻyicha gruntning mos ravishda ichki ishqalanish burchagi va solishtirma tutashuvchanligining hisobiy qiymati.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Sekin zichlanadigan, suvga toʻyingan gilli, organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan poydevorning chegaraviy qarshilik kuchi (namlik darajasi Sr ³ 0,85 va konsolidatsiya koeffitsiyenti sv ³107 cm2/yil boʻlganda) gʻovak suvdagi bosim (u) ning ortishi oqibatida poydevor gruntlarining barqaror boʻlmagan holatini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, effektiv urinma (
) kuchlanish quyidagi 31-formuladan qabul qilinishi kerak:
) kuchlanish quyidagi 31-formuladan qabul qilinishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — mos ravishda normal kuchlanish va gʻovak bosimi qiymati;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
va cI — GOST 12248-2010 va GOST 20276-2012 boʻyicha zamin gruntlarining barqaror holatiga mos kelishi va konsolidatsiyalangan qirqish yoki uch oʻq boʻylab siqish usulida aniqlanishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻovaklardagi suvning bosimini zaminga yuklama qoʻyish tezligini hisobga olgan holda gruntlarning filtratsiya konsolidatsiyasi usulida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootni qurish yoki uni foydalanish yuklari bilan yuklashning yuqori surʼatlari, zaminda drenajlovchi grunt qatlamlari yoki drenaj qurilmalari mavjud boʻlmagan hollarda ishonchlilik zaxirasi uchun 
= 0 deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
= 0 deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, cI qiymati zamin gruntlarining beqaror holatiga mos kelishi va GOST 12248-2010 boʻyicha uch oʻqli sinovda konsolidatsiyalanmagan-drenajlanmagan sinov natijalariga asosan aniqlangan grunt mustahkamligiga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Poydevor zaminining yuk koʻtarish qobiliyatini tekshirishda uning turgʻunligini yoʻqotilishi (vertikal va gorizontal teng taʼsir etuvchilarning nisbatlariga hamda ekssentrisitet qiymatiga koʻra) quyidagi koʻrinishlarda yuz berishiga yoʻl qoʻyilishi hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtagligi boʻyicha tekis siljish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqur siljish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaralash siljish (poydevor taglikini bir qismidagi tekis siljish va taglikni qolgan qismini oʻz ichiga oluvchi yuza boʻylab chuqur siljish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevor shakli, uning tagligini xususiyati, poydevorni bino va inshootning boshqa elementlari bilan bogʻliqligi, zamin gruntlarining xossalari va qatlamlanishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida poydevor zamini turgʻunligini tekshirishni butun bino va inshootning zaminining birgalikda ishlashini hisobga olgan holda bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Zaminlarning koʻtarish qobiliyatini hisoblash chegaraviy muvozanat usullari bilan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu usullar eng xavfli sirpanish yuzasini aniqlashga asoslangan boʻlishi va siljituvchi kuchlar bilan ushlab turuvchi kuchlarning tengligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSiljiyotgan grunt massivini qoʻzgʻalmas massivdan ajratuvchi sirpanish yuzasini aylanma silindrik, siniq, logorifmik spiral va boshqa shakllar koʻrinishida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Yuz berishi mumkin boʻlgan sirpanish yuzasini gruntli massivdagi mavjud kuchsizlangan yuza bilan toʻliq yoki qisman toʻgʻri kelishi yoxud kuchsiz grunt qatlamini kesib oʻtishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, uni tanlashda bino va inshootning konstruktiv xususiyatlaridan kelib chiqib, gruntning siljishga qoʻyilgan cheklovini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminlarni yuk koʻtarish boʻyicha hisoblashlarda bino va inshootni loyihalash va undan foydalanish davriga javob beradigan yuklarni har xil birikmasini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Har bir mumkin boʻlgan sirpanish yuzasi uchun chegaraviy yuklanish hisoblab chiqilishi, bunda barqarorlik yoʻqolishi paytida kutilayotgan yuklamaning vertikal, gorizontal va momentli tarkibiy qismlari orasidagi nisbatlardan foydalaniladi va yuklama yagona parametr bilan tavsiflanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur parametr kuchlarning (berilgan oʻqqa proyeksiyasida) yoki momentlarning (berilgan oʻqqa nisbatan) muvozanat shartidan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChegaraviy yuklanish sifatida eng kichik qiymat olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Muvozanatni aniqlashda koʻrib chiqiladigan kuchlarga quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino yoki inshootdan tushadigan vertikal, gorizontal va aylanma yuklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt ogʻirligi, filtratsiya kuchlari, tanlangan sirpanish yuzasi boʻylab ishqalanish va yopishqoqlik kuchlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsirpanish yuzasidan tashqaridagi grunt massivining siljuvchi qismiga taʼsir etuvchi gruntning faol (aktiv) va (yoki) passiv bosimlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Barqaror holatdagi dispersli gruntlardan iborat zaminning chegaraviy qarshilik kuchi vertikal tashkil etuvchisi Nu ni, kN, mazkur SHNQning 32-formulasiga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevorning tagligi yassi boʻlishi va undan pastdagi zamin gruntlari kamida poydevor enicha chuqurlikkacha bir jinsli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorga har tomondan vertikal yuklamalar qoʻshimcha tarzda taʼsir qiladigan hollarda esa yuklamalardan eng kattasi 0.5R dan oshmasligi lozim (R — zamin gruntining hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 94 — 112-bandlarga muvofiq aniqlanadi):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' va l' — mazkur SHNQning 4-bob 29-formuladagi kabi belgilar, bunda b harfi bilan poydevorning zaminning ustuvorligi yoʻqotilishi taxmin qilinayotgan tomoni belgilangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, Nq, Nc — gruntning ichki ishqalanish burchagi 
va poydevor tagligi sathda zaminga taʼsir etuvchi tashqi yukning teng taʼsir etuvchi kuchi F ning vertikalga nisbatan ogʻish burchagi d ning hisobiy qiymatlariga koʻra ushbu SHNQning 12-jadvali boʻyicha aniqlanadigan oʻlchovsiz yuk koʻtarish qobiliyati koeffitsiyentlari;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI va g'I — poydevor tagligidan mos ravishda pastda va yuqorida bortish prizmasi paydo boʻlishi ehtimoli mavjud chegaralardagi, gruntlar solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymatlari, kN/m3, (yer osti suvlari mavjud boʻlganda, suv toʻsiq qatlamdan yuqorida joylashgan gruntlar uchun suvning muallaq tutib turish taʼsiri ham hisobga olinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcI — gruntning solishtirma tutashuvchanligi hisobiy qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — poydevorning joylashish chuqurligi, m (poydevorning har xil tomondan vertikal qoʻshimcha kuchlar birday taʼsir qilmagan holda d qiymati, eng kichik qoʻshimcha yukka toʻgʻri keladigan qilib qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— poydevor shakllarini hisobga olish koeffitsiyentlari quyidagi formulalardan aniqlanishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yera:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh = l/b
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl va b — mos ravishda poydevor tagligini uzunligi va kengligi yuklamani teng taʼsir etuvchi markazdan tashqariga qoʻyish hollarida l' va b' keltirilgan qiymatlarini ushbu SHNQning 29-formulasi orqali aniqlanadigan oʻlchamlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
12-jadval |
|||||||||
|
Gruntning ichki ishqalanish burchagi jI, grad. |
Koeffitsiyentlarni belgilanishi |
Yuk koʻtarish qobiliyatining
koeffitsiyentlari Ng, Nq va Ns teng
taʼsir etuvchi tashqi yukning vertikal |
|||||||||
|
0 |
5 |
10 |
15 |
20 |
25 |
30 |
35 |
40 |
45 |
||
|
0 |
Ng Nq Ne |
0 1,00 5,14 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
5 |
Ng Nq Ne |
0,20 1,57 6,49 |
|
d' = 4,9 |
- |
- |
- |
- |
|
- |
- |
|
10 |
Ng Nq Ne |
0,60 2,47 8,34 |
0,42 2,16 6,57 |
|
d' = 9,8 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
15 |
Ng Nq Ne |
1,35 3,94 10,98 |
1,02 3,45 9,13 |
0,61 2,84 6,88 |
|
d' = 14,5 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
20 |
Ng Nq Ne |
2,88 6,40 14,84 |
2,18 5,56 12,53 |
1,47 4,64 10,02 |
0,82 3,64 7,26 |
|
d' = 18,9 |
- |
- |
- |
- |
|
25 |
Ng Nq Ne |
5,87 10,66 20,72 |
4,50 9,17 17,53 |
3,18 7,65 14,26 |
2,00 6,13 10,99 |
1,05 4,58 7,68 |
|
d' = 22,9 |
- |
- |
- |
|
30 |
Ng Nq Ne |
12,39 18,40 30,14 |
9,43 15,63 25,34 |
6,72 12,94 20,68 |
4,44 10,37 16,23 |
2,63 7,96 12,05 |
1,29 5,67 8,09 |
|
d' = 26,5 |
- |
- |
|
35 |
Ng Nq Ne |
27,50 33,30 46,12 |
20,58 27,86 38,36 |
14,63 22,77 31,09 |
9,79 18,12 24,45 |
6,08 13,94 18,48 |
3,38 10,24 13,19 |
|
d' = 29,8 |
- |
- |
|
40 |
Ng Nq Ne |
66,01 64,19 7531 |
48,30 52,71 61,63 |
33,84 42,37 49,31 |
22,56 33,26 38,45 |
14,18 25,39 29,07 |
8,26 18,70 21,10 |
4,30 13,11 14,43 |
|
d' = 32,7 |
- |
|
45 |
Ng Nq Ne |
177,61 134,87 133,87 |
126,09 108,24 107,23 |
86,20 85,16 84,16 |
56,50 65,58 64,58 |
32,26 49,26 48,26 |
20,73 35,93 34,93 |
11,26 25,24 24,24 |
5,45 16,82 15,82 |
|
d' = 35,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. jI va d ning oraliq qiymatlarida Ng, Nq va Ns koeffitsiyentlarni interpolyatsiya bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Shakldor qavslar ichida mazkur SHNQning 35-formulasi shartidan kelib chiqib, yukning chegaraviy nishablik burchagi d' ga mos keluvchi koʻtaruvchanlik xususiyati koeffitsiyentlari qiymatlari keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar h = l/b < 1 boʻlsa, mazkur SHNQning 4-bobi 33-formulasida h = 1teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminga tushadigan tashqi yuklama teng taʼsir etuvchisining vertikalga nishablik burchagi d quyidagi 34-shartga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFh va Fv — mos ravishda poydevor tagligi sathidan zaminga tushadigan tashqi yuklamaning gorizontal va vertikal tashkil etuvchisi kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi 35-shart bajarilganda, mazkur SHNQning 32-formulasi boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorning har tomonidan bir xil boʻlmagan qoʻshimcha yuklamalar taʼsir etadigan hollarda mazkur SHNQning 4-bobi 32-formulasidan foydalanishda gorizontal yuklamalar tarkibida gruntning faol bosimini ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 35-formulasidagi shart bajarilmasa, poydevorni mazkur SHNQning 4-bobi 151-bandiga muvofiq tagligi boʻyicha siljishga hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tomonlarining nisbati 
> 5 boʻlganda, poydevor tasmasimon hisoblanadi va 
koeffitsiyentlari qiymati birga teng deb qabul qilinishi kerak.
> 5 boʻlganda, poydevor tasmasimon hisoblanadi va koeffitsiyentlari qiymati birga teng deb qabul qilinishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Poydevorni tagligi boʻyicha siljishga hisoblashni quyidagi 36-shartga asosan bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSFs,a va SFs,r — mos ravishda siljituvchi va tutib turuvchi hisobiy kuchlarning sirpanish tekisligiga proyeksiyalari yigʻindisi, kN, bu kuchlar poydevorning yon tomonlariga gruntning faol va passiv bosimlari, poydevor tagligining gruntda ishqalanish koeffitsiyenti hamda gidrostatik teskari bosim kuchini (yer osti suvlari sathi poydevor tagligidan yuqorida joylashganda) hisobga olib aniqlash kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc va gn — belgilashlar mazkur SHNQning 4-bobi 27-formulasi kabi belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Poydevorga gorizontal tashkil etuvchi yuk boʻlganda, poydevorni tagligi boʻyicha tekis siljishga hisoblash quyidagi holatlarda bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 4-bob 35-formulaning 32-formula qoʻllanilishi shartining buzilishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbevosita poydevor tagligi tubida mustahkamlik xususiyatlari qiymati kichik boʻlgan grunt qatlami mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 153-bandida keltirilgan holatlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Sekin zichlashadigan suvga toʻyingan gruntlardan iborat mazkur SHNQning 144-bandiga muvofiq, zaminning (poydevor tagligidan pastda kamida 0.75b chuqurlikkacha bir jinsli) chegaraviy qarshiligini quyidagicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) tasmasimon poydevor zaminining chegaraviy qarshilik kuchini vertikal tashkil etuvchisi pi , kN/m, quyidagi 37-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' — mazkur SHNQning 4-bobi 28-formulasidagidek belgilash, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — poydevorning yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi taʼsir qiladigan tomondagi qoʻshimcha yuk, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcI = si — belgilash mazkur SHNQning 144-bandi kabi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan burchak, rad:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa = arcsin (fh/b'cI), (38)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfh — poydevorning 1 m uzunligiga tushadigan hisobiy yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi, kN/m gruntning aktiv bosimini hisobga olib aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgarda quyidagi shart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfh < b'cI, (39)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbajarilsa, mazkur SHNQning 37-formulasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) toʻgʻri toʻrtburchak poydevor (l £ 3b) zaminiga vertikal yuk taʼsir qilsa, uning chegaraviy qarshilik kuchini mazkur SHNQning 32-formulasidan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi (bunda, jI = 0, jI = 0, xc = 1 + 0,11/h, cI = si deb qabul qilish kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorga gorizontal kuchlar taʼsir qilsa va zamin nobarqaror holatdagi gruntlardan iborat boʻlsa, barcha hollarda poydevorni tagligi boʻyicha mazkur SHNQning 151-bandi boʻyicha siljishga hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Bino va inshootlar hamda moddiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ni rekonstruksiya qilishda zaminlarni loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshootlar va moddiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ning zamini hamda poydevorlarini loyihalashtirish boʻyicha texnik topshiriqda quyidagilar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiyaning maqsadi (mavjud inshootni ustiga qurish, uni yoniga yangi inshootlarni qurish, yer osti qismlarini qurish, yuqori qavatlarni koʻtarishda ichki qismlarini qurish va ularning oraliq xonalarini tashkil qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino, inshoot xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhimlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt konstruksiyalarining geometrik oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish konstruksiyalarining elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamligi va qurilish materiallarining deformatsiyalanish xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandis-geologik kesimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprofillari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmikroseysmik tebranishlardagi dinamik xususiyatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti qurilishi va poydevor materiallariga nisbatan atrof-muhitning agressiv taʼsir qilish parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoning yertoʻlasidagi muhandislik kommunikatsiyalarni joylashuvi va boshqa maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Bino va inshootlar hamda arxitektura yodgorliklarini rekonstruksiya qilish jarayonida qurilish maydonidan quyidagilar toʻgʻrisidagi boshlangʻich maʼlumotlar olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning deformatsiya-mustahkamlik xususiyatlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor tagidan olingan namunalar sinovlari natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишradiolokatsiya usulida oʻtkazilgan geofizik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish konstruksiyalarini buzmasdan nazorat qilish va texnik diagnostika asboblari yordamida batafsil texnik tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtadqiqot obyektidagi nuqsonlar, shikastlanishlar va deformatsiyalarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektlar konstruksiyalarining fizik-mexanik xususiyatlarini baholash (qorishma va gʻishtning kimyoviy tarkibi, qorishmaning gʻisht bilan yopishishi, qurilish konstruksiyalarining, temir-beton va beton materiallarining mustahkamlik xususiyatlari ulardagi deformatsiyalar va yoriqlar mavjudligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish, qurilish-montaj ishlari hamda obyektga yaqin joylashgan bino va inshootlardan foydalanish jarayonida yuzaga kelgan oʻziga xos shikastlanishlar hamda nuqsonlarni aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Mazkur SHNQning 155-bandidagi maʼlumotlar asosida mavjud poydevor tagligi ostidagi zamin gruntlariga taʼsir qiladigan mavjud va kutilayotgan bosimni (rekonstruksiya qilish rejasiga koʻra) tekshirish va zaminni kuchaytirish zaruriyatini belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишModdiy madaniy meros obyektlari (arxitektura yodgorliklari)ning poydevorlarini loyiha topshirigʻi va muhandislik-geologik qidiruvlar maʼlumotlariga asosan quyidagicha usullar asosida kuchaytirishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni kimyoviy mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtegishli usullar bilan sementlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim texnologiyasi orqali sementlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash-aralashtirish (chuqur aralashtirish) texnologiyasi boʻyicha sementlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtermik mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor gruntlari turi va maydonning geologik sharoitlarini hisobga olgan holda mustahkamlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevorni kuchaytirish ishlari SHNQ 3.02.01-19 talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTanlangan kuchaytirish usullarida poydevorning asosi va konstruksiyalari obyektni qayta qurish davrida hamda keyingi foydalanish jarayonida yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarga bardosh beradigan tarzda, SHNQ 2.01.07-21 ga muvofiq hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot loyihasida zamin va poydevorni qurish yoki kuchaytirishda mavjud poydevor konstruksiyasini yuk koʻtarish qobiliyatidan va gruntlarni mustahkamlik-deformatsiya xossalaridan toʻliq foydalanish imkoniyatini beruvchi yechimlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)ning zamin poydevorini loyihalash va kuchaytirishda mazkur SHNQning 4-bobi 1-2-paragraflarida keltirilgan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot zamini gruntini hisobiy qarshiligi R, uni ustiga qurish moʻljallanayotgan qismi bilan birga mazkur SHNQning 7-formulasiga asosan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor konstruksiyasini qalinligi 10 cm gacha boʻlgan temir-beton halqa bilan kuchaytirishda poydevor tubi maydoni zaminni hisoblashda hisobga olinmaslik kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHalqa qalinligi 10 cm dan katta boʻlganda hamda halqa oldindan zichlangan qum shagʻal aralashmali zaminga qurilayotgan boʻlsa, uning maydoni hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Rekonstruksiya qilinayotgan bino, inshoot uchun poydevor zaminining deformatsiya hisoblari quyidagi shartdan kelib chiqib bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad — poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishi (bino, inshoot va zaminni birgalikda qoʻshimcha deformatsiyalanishi) mazkur SHNQning 3-bobi, oltinchi paragrafiga asosan zaminga yukni ortishi (kamayishi), qurilish ishlari texnologiyasi va ketma-ketligiga bogʻliq boʻlgan ravishda, barcha texnogen taʼsirlarni hisobga olib aniqlash lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad,u — poydevor zaminining qoʻshimcha choʻkishining chegaraviy qiymati (inshoot va zaminning birgalikda qoʻshimcha deformatsiyalanishining chegaraviy qiymati) mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq, rekonstruksiya qilinayotgan loyihada bino (inshoot)ning texnik holatini toifasiga koʻra, 133 — 135-bandlarida keltirilgan talablarga asosan belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin va rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)ni birgalikdagi deformatsiyasi (Sad )ni hisoblash uchun mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usuldan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRekonstruksiya qilinayotgan inshoot zaminini deformatsiyaga hisoblash mazkur SHNQning 40-formulasiga asosan amalga oshirish, shuningdek mazkur SHNQning 91-banddagi parametrlar uchun ham bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) zaminining qoʻshimcha deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlarini konstruktiv sxema va texnik holat toifasiga (mazkur SHNQning 6-ilovasiga) koʻra ushbu SHNqning 5-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino (inshoot) zaminining qoʻshimcha deformatsiyalarining chegaraviy qiymatlari bino (inshoot) konstruksiyalari rekonstruksiya jarayonida va keyingi foydalanish davrida zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvda yuzaga keladigan kuchlarga (zaminlar, poydevorlar va yer usti konstruksiyalarini mustahkamlash chora-tadbirlarini hisobga olgan holda) hisoblangan boʻlmasa bu holatni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot)da yer osti inshooti qurilsa (yertoʻla, tunnel), unda qoʻshimcha faol gorizontal bosimni, ushbu bino (inshoot)lar natijasida zamin va poydevorni yuk koʻtarish qobiliyatini pasayishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRekonstruksiya yuklarning ortishiga olib kelsa va joylashish chuqurligi 0,5 m dan kichik boʻlgan poydevorlar mavjud boʻlsa, zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini baholash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Mavjud poydevordan pastroqda yangi poydevor barpo etilganda, qoʻshni yakka yoki tasmasimon poydevorlarning joylashish sathlarini mavjud poydevor joylashish sathlaridan yoʻl qoʻyilgan farqi 
mazkur SHNQning 5-formulasi orqali aniqlanishi kerak.
mazkur SHNQning 5-formulasi orqali aniqlanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Rekonstruksiya davrida mazkur SHNQning 5-bobi 13-paragrafi boʻyicha zamin va poydevorning loyihasi binoda oʻrnatilgan jihozlar, yer usti va yer osti transporti, qurilish ishlarini bajarish va boshqa manbalar taʼsiridan hosil boʻladigan dinamik taʼsirlarni tebranishning oʻlchash maʼlumotlari asosida hisobga olgan holda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Rekonstruksiya qilinayotgan bino yoki inshoot qurilgan hududda joylashganida, uning atrofdagi qurilishlarga taʼsirini mazkur SHNQning 10-bobiga muvofiq baholash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Zamin va poydevor loyihasida rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) va atrofdagi qurilgan bino (inshoot)lar rekonstruksiya qilinayotgan bino (inshoot) qurilgan hududda joylashgan boʻlsa, mazkur SHNQning 12-bobiga muvofiq geotexnik monitoring ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Zaminlarning deformatsiyalanishini kamaytirish tadbirlari hamda ularning bino va inshootlarga taʼsiri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Poydevorlarni chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblash talablarini bajarish uchun quyidagi choralarni qoʻllash imkoniyati va maqsadga muvofiqligini koʻrib chiqish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning rejadagi oʻlchamlarini yoki ularni yotqizish chuqurligini oʻzgartirish (oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan gruntlarni kesib oʻtish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning siljishini cheklaydigan qoʻshimcha bogʻlanishlarni kiritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa turdagi poydevorlarni (qoziqli) qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorga tushadigan yuklamalarni oʻzgartirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminlarning gruntlarini ularning xossalari yomonlashishidan saqlash tadbirlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning qurilish xossalarini oʻzgartirishga qaratilgan tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning deformatsiyalanishiga inshootlarning sezgirligini kamaytirishning konstruktiv tadbirlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)ni yoki uning alohida qismlarini doimiy hamda vaqtinchalik maxsus qurilmalar, poydevor tagligi tubidagi gruntni burgʻilab, suv bostirib namlash yordamida toʻgʻrilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsamarador shakldagi poydevor va konstruksiyalarni qoʻllash (burgʻilab betonlangan, oraliq toʻshamali, ankerli, tirqishli, zichlangan kotlovanda, qoqilgan blokli).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashda bino (inshoot)ning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvida bino (inshoot) konstruksiyalarida vujudga keladigan zoʻriqishlarni boshqarib turish hamda zamin grunti kuchlanganlik-deformatsiya holatini boshqarishni ham hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir tadbirni yoki tadbirlar majmuasini tanlash mazkur SHNQning 4-bandini hisobga olib bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Zamin gruntlarini ularning qurilish xossalarini yomonlashishidan saqlash uchun quyidagi tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlikning oʻzgarishiga sezgir gruntlardan iborat maydonlarda suvdan himoya qilish tadbirlarini oʻtkazish (hududning yuzasini suvlar yaxshi oqib ketadigan qilib vertikal tekislash, zovur (drenaj)lar qazish, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar va ekranlar qilish, suv quvurlarini maxsus ariqlardan oʻtkazish yoki ularni inshootlardan xavfsiz masofada joylashtirish, suvning sizmasligini nazorat qilib turish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻta choʻkish, shishish, karst-suffoziy hodisalarni jadallashtirish, yer osti suvlarining zararligini oshirishga olib kelishga qodir kimyoviy faol suyuqlikdan zamin gruntlarini muhofazalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi taʼsirlar (titrashlar) manbalarini cheklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)larni qurish jarayonlarida amalga oshiriladigan muhofaza tadbirlari (gruntlarning tabiiy tuzilishi va namligini saqlash, zaminlar, poydevorlar, yer ostidagi va yer ustidagi konstruksiyalarni qurish texnologiyasiga rioya qilib, loyihada qabul qilingan sxema va yuklamaning zaminga uzatish tezligiga oʻzgarishiga yoʻl qoʻymaslikni taʼminlash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Zamin gruntlarining qurilish xossalarini oʻzgartirish (sunʼiy zaminlar hosil qilish)ga quyidagi tadbirlarni amalga oshirish orqali yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni zichlash (ogʻir shibbaligichlar bilan shibbalash, grunt qoziqlari qoqish, poydevorlar uchun qaziladigan zovurlarni shibbalash, gruntlarni oldindan namlash, portlash energiyasidan foydalanish, chuqur gidravlik shibbalash usulini qoʻllash, tebranish uskunalari gʻaltaklari bilan zichlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamindagi qoniqarsiz xossali gruntlarni (rejada va chuqurlik boʻyicha) toʻliq yoki qisman (qumli, shagʻalli, chaqiq toshli toʻshamalari bilan) almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarma hosil qilish (grunt toʻkib yoki gidravlik usulda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni mustahkamlash (kimyoviy, elektr-kimyoviy, burgʻilab aralashtirish, termik usullarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntga maxsus qoʻshimchalar qoʻshish (kengayish xossasini yoʻqotish uchun gruntni shoʻrlash yoki unga neft mahsulotlari shimdirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni armaturalash (maxsus plenkalar, toʻrlar bilan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Bino (inshoot)larning zamin deformatsiyasiga sezgirligini kamaytirishda quyidagi konstruktiv tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)ni rejada va balandlik boʻyicha samarali joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)larning mustahkamligi va fazoviy bikrligi (qattiqligi)ni oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишegiluvchan yoki qirqma konstruksiyalarni qoʻllash hisobiga inshootlarning qayishqoqligini oshirish (agar bunga texnologiya talablari imkon bersa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot konstruksiyalarini tekislash va texnologiya uskunalarini toʻgʻrilash uchun moslamalar qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHarakatlanuvchi texnologik uskunalar (koʻpriksimon kranlar, liftlar)ning qurilish konstruksiyalariga yaqinlashish gabaritlari zaminning deformatsiyalanishi yoʻl qoʻyiladigan miqdorlarini hisobga olgan holda uskunalarning erkin ishlashini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Bino (inshoot)larning zamin bilan oʻzaro taʼsirlashuvida ularning konstruksiyalarida paydo boʻladigan zoʻriqishlarni kamaytirish maqsadida, quyidagi tadbirlarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)ni qurilish maydonida shu maydonning muhandislik-geologik tuzilishini va zararli taʼsir qilishi mumkin boʻlgan manbalarini (kuchsiz gruntlar linzalari, eski togʻ qazilmalari, karst boʻshliqlari, tashqi suv quvurlari) hisobga olgan holda joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning tegishli konstruksiyalarini qoʻllash (ishlov berilayotgan hududda va zaminda kengayadigan grunt mavjud boʻlganda, konlar qazib olingan hududlarda yon yuzasi kichik poydevorlarni qoʻllash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilashish va ishqalanish kuchlari kichik boʻlgan materiallar bilan poydevorlar atrofidagi boʻshliqlarni toʻldirish va poydevor yostiqchalari (toʻshamalari)ni bajarish, maxsus antifriksiyaviy qoplamalarni qoʻllash, zaminlarning gorizontal deformatsiyalanishdan paydo boʻladigan zoʻriqishlarni kamaytirish uchun vaqtinchalik kompensatsiya (toʻldiruvchi) zovurlari qazish (kon qazish joylarida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma va yigʻma-yaxlit (monolit) konstruksiyalarning tutashuv joylarini monolitlash muddatlarini nazorat qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)larning alohida qismlarini qurish jadalligi va ketma-ketligini hisoblashlar orqali asoslash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud va qurilayotgan inshoot orasida ajratuvchi devorlarni qurish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Qurilishdagi himoya tadbirlari va zamin gruntini muhandislik tayyorlash ishlari natijasida inshootni yoʻl qoʻyilgan qiymatdan yuqori boʻlgan deformatsiyalanishi va qiyshayishini bartaraf etishning imkoni boʻlmasa, zaminni choʻkishi va qiyshayishini kamaytiruvchi tadbirlarni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinoni (inshootni) domkrat yordamida toʻgʻrilash imkoniyatini hisobga olib loyihalashda hamda foydalanilayotgan binoni (inshootni) toʻgʻrilashda, konstruksiyani zaminni toʻgʻrilash bosqichida yuz beradigan notekis deformatsiya taʼsiriga hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur toʻgʻrilash hisoblarida toʻgʻrilovchi qurilmalardan toʻplangan yukni qabul qiluvchi inshootning yer toʻla qismi poydevori konstruksiyasini turgʻunligi, yuk koʻtarish qobiliyati va poydevorni joylashish chuqurligi, zaminni unga tekislovchi qurilmadan bosim uzatilgandagi turgʻunligini ham qoʻshib tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Zaminning deformatsiyalanishini kamaytirish yoki yuk koʻtarish qobiliyatini oshirish maqsadida, zamin gruntining kuchlanganlik-deformatsiya holatini boshqarish gruntning majburiy deformatsiyalanishini hosil qilish orqali yoki gruntga quyidagi usullar yordamida doimiy taʼsir qiluvchi bosimni qoʻyish orqali bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcheklangan hajmdagi gruntga bosim ostida qattiqlashuvchi eritmani yuborish (bosim ostida qoʻshimcha eritmani yuborish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntda kengayish xususiyatiga ega boʻlgan pnevmatik konstruksiyani oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni atmosfera bosimi yordamida siqish (vakuumlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoni (inshootni) toʻgʻrilashda domkrat yordamida gruntni siqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-§. Seysmik himoya qilinadigan bino va inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Bino va inshootlarda seysmik taʼsirlarni kamaytirishni himoyalanadigan obyektning tebranishlar davri va egiluvchanligini oshiruvchi seysmik himoya qurilmalarining konstruktiv elementlarini qoʻllash orqali amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Bino va inshootlarning maxsus seysmik himoyalash usuli pastki qavati egiluvchan ustunlar va kinematik, sirpanuvchi, rezinometall tayanchlardan iborat boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Bino va inshootlarda seysmik himoya tizimlarini qurilish maydonining geologiyasi, konstruksiyalarning hisob koʻrsatkichlari va hududning seysmikligini inobatga olgan holda, nazariy-eksperimental tadqiqotlar oʻtkazish orqali asoslamay turib qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Maxsus seysmik himoya tizimining noanʼanaviy usuli avvaldan foydalanilgan va doim amaliyotda qoʻllanilib kelinadigan mahalliy qurilish ashyolaridan foydalangan holda qurilgan qurilmalardan tashkil topish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Bino va inshootlar poydevor konstruksiyasi qismida seysmik himoya tizimlarining zavod sharoitida tayyorlangan hamda seysmik himoya tayanch qurilmalari koʻrinishida boʻlgan poydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) orasiga oʻrnatiladigan konstruksiyalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Disspativ va bikrlik koʻrsatkichlarini toʻgʻrilash maqsadida, bir vaqtning oʻzida seysmik himoya tayanchlari bilan birgalikda chiziqsizlik xususiyatiga ega friksion dempfer, qovushqoq ishqalanishga ega dempfer, plastik xususiyatga ega elementlar va boshqa soʻndiruvchi qurilmalar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Seysmik himoya tayanchlari bino va inshootlarda quyidagicha maxsus seysmik himoya tizimlardan iborat boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) orasidagi seysmohimoya tayanchlariga koʻp qatlamli rezinametall tayanch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻrgʻoshin oʻzakka ega rezinametall tayanch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsirpanuvchi tayanchlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkinematik tayanchlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprujinali elastik tayanchlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoysimon qoʻrgʻoshinli tayanchlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplastik xususiyatga ega qatlamli tayanchlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Seysmik himoya tayanchlari bino va inshootlarning poydevor hamda yer usti konstruksiyalarining orasiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihada qavatlar orasiga oʻrnatilishi belgilanganda, hisob natijalariga asosan konstruktiv yechimlarni qoʻllagan holda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Seysmik himoya tayanchlari bilan jihozlangan bino va inshootlar poydevorlarini loyihalash QMQ 2.01.03-19, SHNQ 2.02.03-21, SHNQ 1.02.09-21, SHNQ 3.01.02-23, SHNQ 2.04.01-22, SHNQ 2.04.08-22, SHNQ 2.04.17-24 hamda QR 02.01-23 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Seysmik himoya tayanchlari osti poydevorida yaxlit poydevor, konstruktiv jihatdan lentali, qoziqli va alohida turuvchi poydevorlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyilishi, bunda poydevor bir-biri bilan bikr bogʻichlar yordamida ulanishi hamda yaxlit fazoviy bikr konstruksiyani hosil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Bino va inshootlar zaminining choʻkishi va ogʻishining chegaraviy qiymatlarini belgilashda seysmik himoya tayanchlar ustida joylashgan bikr poydevor qoziqlarini birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasining seysmik tebranishlarida chiziqli va burchakli deformatsiyalarning qoldiqsiz boshlangʻich holatiga qaytishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar bu shart bajarilmasa, bino va inshootning choʻkishi va ogʻishining chegaraviy qiymatlarini kamaytirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Zaminning choʻkishi va ogʻishining oldini olish hamda obyektning koʻp yillik ishonchli xizmat qilishini taʼminlash maqsadida, zaminni mustahkamlashda qoziqsimon poydevorlar yoki boshqa konstruktiv yechimlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Loyihalash va qurishdan oldin zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini dala sharoitida sinovdan oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Seysmik himoya tayanch qurilmalariga gorizontal va vertikal yuklarning teng taqsimlanishini taʼminlash maqsadida, ularning ustki qismida bikr balkalar tizimini yoki yaxlit qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasini loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBikr balkalar tizimi yoki yaxlit qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) konstruksiyasi yer usti binoning konstruksiyalari bilan bikr mahkamlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZilzila paytida binoning yer usti konstruksiyalarida nomuntazam shakl, massa va bikrlik markazlari orasida ekssentrisitetning yuzaga kelishi hisobiga buralish deformatsiyasining paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Seysmik himoya tayanch qurilmalarining ishonchli ishlashi hamda binoning ustuvorligini taʼminlashda seysmik himoya qurilmalari ustidagi bikr balkalar tizimi hamda yaxlit temir-beton qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) massasidan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Bikr balkalar tizimi yoki yaxlit temir-beton qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk) massasi loyihalanayotgan binoning yer usti massasi va bikrligini hisobga olgan holda, dinamik kuchlar taʼsiriga chiziqli hamda chiziqsiz hisob natijalariga asosan oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblashda ehtiyotlilik koeffitsiyenti binoning yuzaga kelishi mumkin boʻlgan eng kritik holatini hisobga olgan holda qoʻshimcha ravishda hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Kuchning dinamik xususiyati, gruntdan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bosim, konstruksiyani mustahkamlikka va energiya yutilishi boʻyicha hisobi zamin poydevor konstruksiyasini loyihalash mezonlarini aniqlash jarayonida inobatga olingan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Ogʻir yukni koʻtaruvchi seysmik himoya tayanchlari elementlarining mustahkamligi va ustuvorligi hisob usullar va eksperimental sinovlar yordamida qoziqlarni birlashtiruvchi qurilma (rostverk)ning toʻliq maksimal siljishiga teng boʻlgan yon tomondan seysmik taʼsirlarda siljishiga bogʻliq ravishda tekshirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Seysmik izolyatsiya tizimini hisobga olgan holda bino va inshootlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamol va zilzilalar natijasida kelib chiqadigan vertikal va yon tomondan taʼsir etuvchi yuklarga qoʻyiladigan talablarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik himoya tizimiga boshqa atrof muhit sharoitlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeskirish, zoʻriqish, ishchi harorat va namlik yoki buzuvchi jismlarning taʼsirini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Anʼanaviy va noanʼanaviy seysmik himoya tayanch qurilmalari bir xil sathda hamda tashqi taʼsirlarning gorizontal va vertikal yoʻnalishlarida teng taqsimlanishini taʼminlashda, binoning rejasida oʻzaro simmetrik joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Tayanchlar orasidagi masofa dinamik hisob natijalari hamda tayanch konstruksiyalarining chegaraviy holatlaridan kelib chiqqan holda hisoblash orqali belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Seysmik himoya qurilmalari ustida joylashgan bikr konstruksiya hamda boshqa yondosh konstruksiyalar orasidagi masofa dinamik hisob natijalari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Loyihalash ishlarida seysmik himoya qurilmalari va tizim elementlarini oʻrnatishda hamda almashtirishda texnologik jarayonlar uchun zarur boʻlgan joylarni belgilab oʻtish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Seysmik himoya qilinadigan bino yoki inshootlar davriy ravishda tekshirilishi va texnik xizmatga ega boʻlishi seysmik himoya tizimini loyihalashda maxsus ishlab chiqilgan dastur (seysmik himoya tizimi va uning elementlarini monitoring qilish, nazorat qilish va texnik xizmat koʻrsatish dasturi) yordamida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Binodan tushadigan vertikal va gorizontal taʼsirlardan seysmik himoya tayanch qurilmalarining ishonchli ishlashini taʼminlash maqsadida, poydevor hamda yer usti bikr konstruksiya bilan tayanchlar mustahkam va bikr ulanishi taʼminlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ulanish tugunlari hisob hamda eksperimental tadqiqotlar asosida sinovdan oʻtkazilgan holda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Loyihada zilzila vaqtida seysmik himoya tayanch qurilmasi ustidagi bikr konstruksiyaning koʻchishi taʼsirida kommunikatsiya quvurlari hamda elektr tarmoqlari simlarining shikastlanishining oldini olish maqsadida, egiluvchan bogʻlanishlar yoki kompensator (toʻldiruvchi)larni inobatga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zilzila taʼsirida bikr konstruksiyaning koʻchish qiymatiga nisbatan egiluvchi bogʻlanish elementlarining koʻchish qiymatlari katta qiymatda olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Yertoʻla sathida oʻrnatilgan seysmik himoya tayanch qurilmalarini monitoring qilish hamda texnik holatini baholash uchun zarur texnologik boʻsh joylar qoldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Loyihalanadigan seysmik himoya tayanch qurilmalarining olovbardoshlilik darajasi SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Seysmik himoya tayanchlarining hamda binoning texnik holati boʻyicha doimiy ravishda monitoring olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Seysmik himoya tizimlaridan foydalanadigan bino va inshootlar seysmik xususiyatlarga koʻra I va II toifadagi gruntlarda qurilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Bino va inshootlarni III toifadagi seysmiklik xususiyatlarga ega gruntlardan tashkil topgan hududlarda qurish nazariy va eksperimental tadqiqotlar natijalari asosida asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Anʼanaviy va noanʼanaviy seysmik himoya tizimlarini hisobga olgan holda seysmik taʼsirlar uchun bino va inshootlarni hisoblash usullari hamda talab etilgan seysmik himoya tayanch qurilmalaridan tashkil topgan tizim elementlarining bikrligi va dissipativ xususiyatlarini aniqlashda, shuningdek koʻp qavatli binoni dinamik hisoblash boʻyicha amaliy tekshirishning yakuniy natijalari boʻyicha mazkur SHNQning 13-ilovasidan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Bino va inshootlarda seysmik himoya tizimlarini oʻrnatishdan oldin, ularni ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilangan koʻrsatkichlarga muvofiqligini aniqlash uchun sinovdan oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Oʻziga xos gruntlarda va alohida sharoitlarda quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Oʻta choʻkuvchan gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalash ishlari SHNQ 2.01.09-24 talablari va quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻta choʻkish yuqori radiusi chegarasi hsl,p da yuz beradigan poydevor tagligidan tashqi yuklama va gruntning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan vertikal zoʻriqishlar yigʻindisi boshlangʻich oʻta choʻkish bosimiga teng yoki aytilgan zoʻriqishlar yigʻindisi eng kam boʻlgan chuqurlikkacha oʻlchanadigan, tashqi yuklama taʼsirida oʻta choʻkish ssl,p mazkur SHNQning 226-bandi talablarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻta choʻkish pastki radiusi hsl,g da, vertikal kuchlanishlar yigʻindisi boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi psl dan katta yoki gruntning oʻz ogʻirligidan va tashqi taʼsirdan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi eng kichik boʻlgan chuqurlikdan boshlab choʻkish qatlami pastki chegarasigacha yuz beradigan, gruntning oʻz ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkishini ssl,g;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning notekis oʻta choʻkishini bir tekis emasligini Dssl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkkanda oʻta choʻkishdan hosil boʻlgan oʻra (voronka)ning egri chiziqli qismi chegarasida zaminning gorizontal surilishini usl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnishablik va qirgʻoq yon bagʻirliklari turgʻunligini yoʻqotishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt qatlamida suv gumbazi paydo boʻlishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha yuklamani;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt massivining kuchlanganlik holatini oʻzgarishi hisobiga mazkur SHNQning 218-bandiga muvofiq oʻta choʻkuvchan qatlam tubidagi toʻshama grunt qatlamida yuz beradigan qoʻshimcha choʻkishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Oʻta choʻkuvchan gruntlardagi zaminlarni loyihalashda ularning namligini quyidagilar hisobiga ortishi inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning namlanishi yuqoridan tashqi manbalardan va (yoki) pastdan yer osti suvlari sathi koʻtarilishidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuza suvlarining sizishi va yuzaning ekranlanishi tufayli gruntda nam toʻplanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Oʻta choʻkuvchan gruntlar nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
va boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi psl bilan tavsiflanishi lozim.
va boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi psl bilan tavsiflanishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu gruntlarning xususiyatlarini mazkur SHNQning 223 va 225-bandlari talablariga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. 
va psl parametrlarining normativ qiymatlari ularning aniqlangan qiymatlarining oʻrtachasi sifatida olinishi zarur.
va psl parametrlarining normativ qiymatlari ularning aniqlangan qiymatlarining oʻrtachasi sifatida olinishi zarur.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu hisoblash GOST 20522-2012 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy qiymatlarini esa normativ qiymatlarga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. (gg = 1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Oʻta choʻkuvchanlikning nisbiy oʻta choʻkuvchanlik qiymati 
boʻlganda hisobga olinishi lozim.
boʻlganda hisobga olinishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Gruntlarning oʻta choʻkishini aniqlashda va ular notekis oʻta choʻkkanda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonni tekislash tarzini (zamin gruntlarining kuchlanganlik holatiga taʼsir qiladigan chuqur va kemtiklar yoki doʻnglik va uyumlar bor-yoʻqligini, shuningdek oʻta choʻkishlarning turi va oʻlchamini);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni namlash manbalarining boʻlishi mumkin boʻlgan turlari, oʻlchamlari va joylashish oʻrnini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino (inshoot)ning konstruktiv xususiyatlarini (bino (inshoot) qismi tagida tunnellar, yer toʻlalar bor-yoʻqligini);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar oʻz ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkkanda vujudga keladigan salbiy ishqalanish kuchlaridan chuqur poydevorlarga, zichlashgan va mustahkamlangan massivlarga tushadigan qoʻshimcha yuklamalarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Katta maydonlarni yuqoridan namlanganda (namlanadigan maydon kengligi Vw oʻta choʻkadigan qalinlik oʻlchamiga teng yoki undan katta boʻlsa) va yer osti suvlari sathining koʻtarilishi hisobiga pastdan namlanganda, gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishi (ssl,g) toʻliq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Kichik maydonlar (Bw < Nsl)) yuqoridan namlanganda esa, oʻta choʻkish faqat bir qismi s'sl,g mazkur SHNQning 211-bandiga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Gruntlarning notekis oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda namlash manbaining eng noqulay sharoitini va hisoblanayotgan poydevor yoki bino (inshoot)ga nisbatan eng noqulay joylashishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat maydon grunt shart-sharoitlari, gruntlarning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishi mumkin boʻlganligiga koʻra quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI turga (gruntlarning oʻta choʻkishi asosan tashqi yuklama taʼsirlaridan yuz berishi mumkin boʻlgan oʻz ogʻirligidan yuz bermaydigan yoki uning qiymati 5 cm dan kichik boʻlgan grunt sharoiti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turga (gruntlarning oʻta choʻkishi tashqi yuklama taʼsirlaridan yuz berishi bilan birga oʻz ogʻirligidan ham yuz berishi mumkin boʻlgan va uni qiymati 5 cm dan katta boʻlgan grunt sharoiti).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat zaminlarni hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 1-paragrafga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Zaminning choʻkishini gruntlarning oʻta choʻkish xossalarini hisobga olmagan holda, namligi barqarorlashgan gruntlarning deformatsiyalanish koʻrsatkichlaridan kelib chiqib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminning oʻta choʻkishi mazkur SHNQning 213 — 216-bandlari talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamlikning barqaror qiymati w ³ wp boʻlsa, tabiiy namlikni w ga teng deb, w < wp boʻlganda esa yoyilish chegarasidagi namlikni wp ga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar poydevorlarining darzga bardoshliligi va barqarorligini hisoblashda ularning poydevor tuprogʻiga taʼsir etuvchi quyidagi omillarni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning oʻz ogʻirligi va undagi yuklar tuproqqa bosim oʻtkazishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor ostiga qoʻyilgan gruntli toʻshama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal tekislashda sepiladigan grunt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan qatlam namlanishidagi qoʻshimcha suv ogʻirligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinoning yuklari tufayli tuproqdagi kuchlanish oʻzgarishi natijasida choʻkuvchan grunt qatlamlarida qoʻshimcha deformatsiyalarni yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Oʻta choʻkuvchan gruntlar namlanishi mumkin boʻlganda, mazkur SHNQning / 213-bandiga asosan zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) quyidagilarga teng qilib qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshlangʻich oʻta choʻkish bosimi psl ga poydevor tagligi ostidagi bosimni kamaytirish yoʻli bilan gruntlarning tashqi yuklamalar taʼsirida oʻta choʻkishi imkoni bartaraf qilinganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning suvga toʻyingan holatida mustahkamlik koʻrsatkichlari 
ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan qiymatiga.
ning hisobiy qiymatlaridan foydalanib mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblangan qiymatiga.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin gruntini hisobiy qarshiligini aniqlash ishlarida gruntni toʻliq suvga toʻyinguncha namlash imkoniyati boʻlganda, ish sharoiti koeffitsiyentlari (gs1 va gs2) qiymati xuddi oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli grunt kabi, namlanish imkoniyati mavjud boʻlmaganda esa oquvchanlik koʻrsatkichi IL 
0,5 loyli grunt kabi mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
0,5 loyli grunt kabi mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda qurilayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlari, zaminning hisobiy qarshiligi (R0 )ni mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 4-jadvalga asosan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR0 ni keltirilgan qiymatlaridan namlik jarayoni mavjud boʻlmaganda, II masʼullik darajasidagi bino yoki inshoot poydevorining oxirgi oʻlchamlarini belgilashda ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino (inshoot) uchun gruntni oʻta choʻkuvchanligini zichlash yoki qotirish yordamida bartaraf etishda, zichlanmagan yoki qotirilmagan toʻshama qatlam ustiga taʼsir qilayotgan toʻliq bosim boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi (psl)dan katta boʻlmasligini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Zamin ustidagi katta maydonlarning namlanishi mazkur SHNQning 216-bandiga asosan, shuningdek yer osti suvlari koʻtarilganda pastdan namlanishi natijasida gruntlarning namligi oshganda zamin gruntlarining oʻta choʻkishi (ssl, cm) quyidagi 41-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(41)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— i-qatlam gruntining mazkur SHNQning 223-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan nisbiy oʻta choʻkuvchanligi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — i — qatlam qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksl,i — mazkur SHNQning 224-bandi asosida aniqlanadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — oʻta choʻkish radiusi hs boʻlingan, mazkur SHNQning 228-bandi talablari asosida qabul qilinadigan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Gruntning nisbiy oʻta choʻkuvchanligi (
) gruntni laboratoriya tadqiq qilish natijalari asosida va GOST 23161-2012 talablariga muvofiq quyidagi 42-formula asosida aniqlanishi lozim:
) gruntni laboratoriya tadqiq qilish natijalari asosida va GOST 23161-2012 talablariga muvofiq quyidagi 42-formula asosida aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn,p va hsat,p — mos ravishda tabiiy namlik va uning toʻliq suv bilan toʻyinganligidan keyin (w = wsat) p, kPa bosimida, tashqi yukdan va gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi vertikal kuchlanishga r = szp + szg gruntning yuqori oʻta choʻkish radiusida choʻkishini aniqlashda namunaning balandligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning pastki oʻta choʻkish radiusida oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda shuningdek salbiy ishqalanish kuchlaridan qoʻshimcha yukni ham hisobga olish kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn,g — r = szg boʻlganda tabiiy namlikdagi oʻsha namunaning balandligi, cm,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qiymatini, shuningdek gruntni dala sharoitida namlash shtamp yordamida GOST 20276-2012 boʻyicha sinovdan oʻtkazish orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning toʻliq boʻlmagan suv bilan toʻyinganligi (ωsl ≤ ω <ωsat) bilan ɛsl — nisbiy choʻkishi quyidagi 42a-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42a)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишω — grunt namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишωsat — gruntning toʻliq suv bilan toʻyinganligiga mos keladigan namlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишωsl — dastlabki choʻkish namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишɛsl — mazkur SHNQning 41-formulasi orqali aniqlanadigan gruntni toʻliq suv bilan toʻyinganligining nisbiy choʻkishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Mazkur SHNQning 41-formulasiga kiradigan koeffitsiyent ksl,i ni b ³ 12 m boʻlganda, oʻta choʻkuvchanlik hududi chegarasidagi gruntning barcha qatlamlari uchun 1 ga teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb £ 3 m da — quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksl,i = 0,5 + 1,5(p — psl,i)/p0, (43)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — poydevor tagligidagi oʻrtacha bosim, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpsl,i — i-qatlam gruntining boshlangʻich oʻta choʻkish bosimi, kPa mazkur SHNQning 225-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp0 — 100 kPa teng boʻlgan bosim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3m < b < 12m boʻlganda, ksl,i qiymati interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntni oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkuvchanligi Nsl £ 15 m boʻlganda, ksl = 1 ga teng, Nsl ³ 20 m, boʻlganda esa ksl = 1,25 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNsl ni oraliq qiymatlarida ksl koeffitsiyent qiymati interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Boshlangʻich oʻta choʻkuvchanlik bosimi (psl) sifatida quyidagilarga mos bosim qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 23161-2012 talablari boʻyicha gruntlarni laboratoriya kompression asboblarida sinashlarda — nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
0,01 teng boʻlgandagi bosim;
0,01 teng boʻlgandagi bosim;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276-2012 talablari boʻyicha oldindan namlangan gruntni dala sharoitida shtamp yordamida sinashlarda — “yuk-choʻkish” grafigidagi mutanosiblik chegarasiga teng bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtajriba kotlovanlarida gruntlar namlanganda — gruntning oʻz ogʻiriligidan oʻta choʻkish boshlanadigan chuqurlikda gruntning oʻz ogʻirligidan paydo boʻladigan vertikal kuchlanishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Oʻta choʻkish radiusining qalinligi (hsl) mazkur SHNQning 4-rasmida keltirilganidek quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi yuklamadan gruntning oʻta choʻkishini ssl,p aniqlashda, mazkur SHNQning 215-bandi boʻyicha oʻta choʻkish radiusining yuqori qalinligiga hsl,p. (bu hududning pastki chegarasi 
ga yoki mazkur SHNQning 
4v-rasmlarga muvofiq 
z qiymat eng kichik boʻlgan chuqurlikka mos kelishi lozim);
ga yoki mazkur SHNQning 4v-rasmlarga muvofiq z qiymat eng kichik boʻlgan chuqurlikka mos kelishi lozim);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishini (ssl,g) aniqlashda choʻkuvchan qatlamning pastki radiusi qalinligiga (ssl,g) (zg eng kichik chuqurlikdan boshlanishi kerak, bu yerda sz = psl ga teng boʻlishi, yoki agar sz,min > psl boʻlsa, sz qiymati minimal boʻlgan nuqtadan boshlab choʻkuvchan qatlamning pastki chegarasigacha davom etishi zarur).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-rasm. Poydevor zaminining oʻta choʻkuvchanligini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — gruntning xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishi ssl,g mavjud emas (5 cm dan katta emas); faqat oʻta choʻkadigan qatlam hsl,p ning yuqori radiusida tashqi yuklamadan oʻta choʻkish ssl,p boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (grunt sharoitlarining I turi); b, v, g- zg chuqurlikdan boshlab oʻta choʻkadigan qatlam hsl,g ning pastki radiusida xususiy ogʻirlikdan oʻta choʻkish ssl,g boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (grunt sharoitlarining II turi); b-yuqori va pastki oʻta choʻkish hududlari qoʻshilib ketmaydi, neytral hudud hp mavjud; v-yuqori va pastki oʻta choʻkish hududlari qoʻshilib ketadi; g-tashqi yuklamadan oʻta choʻkish boʻlmaydi; 1-gruntning xususiy ogʻirligidan vertikal kuchlanish szg; 2-tashqi yuklama va gruntning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan umumiy vertikal kuchlanish sz=szp+szg; 3-chuqurlik ortgan sari boshlangʻich bosim psl ning oʻzgarishi; Nsl — oʻta choʻkuvchan grunt qatlami qalinligi (oʻta choʻkuvchan qatlam); d — poydevorni joylashish chuqurligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Boshlangʻich oʻta choʻkuvchan bosimni tajriba asosida aniqlash maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, mazkur SHNQning 41-formulasida jamlashni pi bosimdan hosil boʻlgan nisbiy oʻta choʻkuvchanlik esl = 0,01 ga teng boʻlgan chuqurlikkacha amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Poydevordan uzatilayotgan yukdan gruntning oʻta choʻkuvchanligini hisoblash uchun oʻta choʻkish qalinligini litologik qirqimga va aniqlash gorizonti (esl,i)ga koʻra, alohida qatlamlar (hi)ga boʻlish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qatlam qalinligi 2 m dan ortiq boʻlmasligi, har bir qatlam chegarasida kuchlanishlar yigʻindisining oʻzgarishi 200 kPa dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻta choʻkishni mazkur SHNQning 50-formulasi orqali hisoblashda amaldagi kuchlanishda nisbiy oʻta choʻkuvchanlik 
boʻlgan grunt qatlamlarinigina hisobga olish kerak, 
< 0,01 boʻlgan qatlamlarni hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
boʻlgan grunt qatlamlarinigina hisobga olish kerak, < 0,01 boʻlgan qatlamlarni hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu talablar mazkur SHNQning 41-formulasi orqali gruntni oʻz ogʻirligidan maksimal oʻta choʻkuvchanligini aniqlashda ham tatbiq etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Yuqoridagi kichik maydonlarni (namlanadigan maydoning eni (Vw) oʻta choʻkish qalinligi (Nsl) oʻlchamidan kichik) namlashda gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkish (s'sl,g, m) ehtimoli quyidagi 44-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишssl,g — mazkur SHNQning 222-bandiga muvofiq aniqlanadigan gruntning oʻz ogʻirligidan oʻta choʻkishining eng katta qiymati, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan iborat zaminlarni loyihalashda ularning namlash imkoniyati boʻlganda quyidagicha tadbirlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 208-bandiga asosan zaminlarning oʻta choʻkishini bartaraf etadigan yoki ularni yoʻl qoʻyilgan qiymatlarigacha pasaytiradigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning ishga yaroqliligiga ularning taʼsirini kamaytiradigan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootdan foydalanishning barcha davrida zaminni namlash imkoni boʻlmasa (uning mumkin boʻlgan rekonstruksiyasini hisobga olgan holda), gruntlarning oʻta choʻkish xususiyatlarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Butun oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasida tashqi yukdan va gruntning oʻz ogʻirligidan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi (psl) boshlangʻich oʻta choʻkish bosimidan oshmasa, I turdagi grunt sharoitida oʻta choʻkuvchanlikni hisoblashni amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Zamin gruntini namlashda mazkur SHNQning 213-bandi boʻyicha quyidagi tadbirlardan birini amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbutun oʻta choʻkuvchi qatlam doirasida gruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini bartaraf qilish mazkur SHNQning 233-bandiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar, qoziqli poydevorlar va mustahkamlangan grunt massivlari tomonidan oʻta choʻkuvchan qatlamni kesib oʻtish mazkur SHNQning 234-bandiga asosan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini qisman bartaraf qilishni oʻz ichiga oladigan tadbirlar yigʻindisini mazkur SHNQning 4-bob 11-paragrafiga keltirilgan suvdan himoya qiluvchi va konstruktiv;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turdagi grunt sharoitida gruntlarning oʻta choʻkish xususiyatlarini bartaraf qilish yoki oʻta choʻkish qatlamini chuqur joylashgan poydevorlar bilan kesish orqali suvni himoya qilish choralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTadbirlarni tanlash grunt sharoitlari turini, namlashni yuz berishi mumkin boʻlgan turini, hisobiy oʻta choʻkuvchanlikni, loyihalanayotgan bino va inshootlarning mazkur SHNQning 168-bandiga asosan qoʻshni obyektlar va kommunikatsiyalar bilan bogʻliqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Gruntlarning oʻta choʻkuvchanlik xossalarini quyidagicha bartaraf etish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻta choʻkishning yuqori radiusi yoki uning bir qismi chegarasida-ogʻir shibbaligichlar bilan zichlash, grunt toʻshamalari yasash, kotlovanlarni shibbalash, shuningdek qattiq materialdan (beton, shagʻal, qum-shagʻal aralashmasi) kengaytirma qilib kimyoviy yoki termik usulda mustahkamlab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbutun oʻta choʻkish qalinligi chegarasida-grunt qoziqlar bilan chuqur zichlab, zamin gruntlarini oldindan namlab, shuningdek,chuqur portlatishlar usulini qoʻllab kimyoviy yoki termik mustahkamlab.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Chuqur joylashgan poydevorlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI turdagi grunt sharoitida — poydevorni yon yuzasidagi gruntni qarshiligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turdagi grunt sharoitida — poydevorni yon yuzasida gruntni oʻz ogʻirligidan choʻkishida hosil boʻladigan salbiy ishqalanishlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Koʻpchuvchi gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Koʻpchuvchi gruntlardan tarkib topgan zaminlarni loyihalash ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin namliklarining oshishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlik darajasi pasayishida, koʻpchuvchan gruntlarda teskari jarayon — kirishish hodisasi yuz berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning hajmiy koʻpchish — shishish (kattalashish) xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbaʼzi turdagi shlaklarni (masalan, sanoat elektr eritish pechlaridan chiqadigan shlaklar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarishning kimyoviy chiqindilari (masalan, sulfat kislota eritmalari) bilan namlangan boʻlsa, oddiy loyli gruntlarni namlikning oshishi bilan koʻpchish qobiliyati mavjudligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKimyoviy chiqindilar bilan namlanganda shlaklar va loyli gruntlarning koʻpchishi ehtimolini laboratoriya yoki dala sharoitida oʻtkaziladigan sinovlar orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Koʻpchuvchi gruntlar berilgan bosimda nisbiy koʻpchish (esw) koʻpchish bosimi (psw) koʻpchish namligi (wsw) va quriganda nisbiy qisqarishi (esh) bilan tafsivlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchuvchi gruntlarning yuqorida keltirilgan xususiyatlari mazkur SHNQning 168, 241 va 245-bandlarining talablari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Koʻpchuvchi gruntlardan yotqizilgan zaminlarni loyihalashda quyidagi imkoniyatlarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar yer osti suvlari sathining koʻtarilishi yoki infiltratsiya-ishlab- chiqarish yoki yer usti suvlari bilan gruntning namlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni qurish vaqtida va hududlarga asfalt yotqizishda (yuzani ekranlashda) bugʻlanishning tabiiy sharoiti buzilishi natijasida, ular ostida chegaralangan chuqurlik radiusida namlikning toʻplanishi hisobiga koʻpchishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишissiqlik-suv rejimining oʻzgarishi (mavsumiy iqlim omillari) hisobiga aeratsiya radiusining yuqorigi qismida gruntning koʻpchishi va qisqarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишissiqlik manbalarining taʼsiridan qurish hisobiga qisqarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning chuqurlashtirilgan qismlarini loyihalashda gruntlar koʻpchiganda va qisqarganda hosil boʻladigan gorizontal bosimlarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Gorizontal bosim ph, kPa, quyidagi 45-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, 0,85 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksw — koʻpchish intensivligiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent boʻlib, uning qiymati ushbu SHNQning 13-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpmax,h — qiymati laboratoriyada aniqlanadigan eng katta gorizontal bosim, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-jadval | |||||||
1 d dagi koʻpchish intensivligi, % | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 |
ksw | 1,40 | 1,25 | 1,12 | 1,05 | 1,02 | 1,01 | 1,00 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zamin mazkur SHNQning 5-bobi 2-paragrafiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning koʻpchishi yoki qisqarishi natijasida hosil boʻladigan zamin deformatsiyasi mazkur SHNQning 243 va 251-bandlariga muvofiq zaminning alohida qatlamlari deformatsiyalarini jamlash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin deformatsiyasini aniqlashda uning tashqi yuklama taʼsiridan hosil boʻladigan choʻkishi va koʻpchuvchi gruntdagi namlikning kamayishi hisobiga yuz berishi mumkin boʻlgan choʻkishi jamlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning koʻpchishi (qisqarishi)dan hosil boʻladigan deformatsiyalarning chegaraviy qiymatlarini mazkur SHNQning 137-bandi talabini hisobga olgan holda, mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zaminlarni hisoblashda ularning tabiiy zichligi va namligidagi xususiyatlari qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchuvchi gruntli zaminlarni namlangandan keyin hisoblashda, gruntlarni namlangan holatdagi xususiyatlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchuvchi gruntdan tashkil topgan zamin gruntining hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlanishi, bunda uning qiymatini yoʻl qoʻyilgan oshishini mazkur SHNQning 111-bandiga asosan hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Nisbiy koʻpchish 
, koʻpchish bosimi (psw) va nisbiy qisqarish 
qiymatlari mazkur SHNQning 237-bandida keltirilgan koʻpchish yoki qisqarish sabablarini hisobga olib, GOST 24143-80 talablariga muvofiq laboratoriya sinovlari asosida aniqlanishi kerak.
, koʻpchish bosimi (psw) va nisbiy qisqarish qiymatlari mazkur SHNQning 237-bandida keltirilgan koʻpchish yoki qisqarish sabablarini hisobga olib, GOST 24143-80 talablariga muvofiq laboratoriya sinovlari asosida aniqlanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu xususiyatlarni dala sharoitida gruntlarni shtamp orqali sinash natijalari asosida ham aniqlanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. GOST 20522-2012 ga muvofiq koʻpchuvchi gruntlarning 
xususiyatlarining normativ qiymatlari ularni aniqlash natijalari boʻyicha oʻrtacha qiymat hisoblanishi va ushbu xususiyatlarning hisobiy qiymatini normativ qiymatga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi (
= 1).
xususiyatlarining normativ qiymatlari ularni aniqlash natijalari boʻyicha oʻrtacha qiymat hisoblanishi va ushbu xususiyatlarning hisobiy qiymatini normativ qiymatga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi ( = 1).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Grunt koʻpchiganda zaminning koʻtarilishi (hsw) quyidagi 46-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— grunt i-qatlamining mazkur SHNQning 245-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan nisbiy koʻpchishi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — grunt i — qatlamining qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksw.i — mazkur SHNQning 248-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — gruntning koʻpchish radiusiga boʻlingan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Namlik infiltratsiyasida gruntning nisbiy koʻpchishi quyidagi 47-formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(47)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn — p bosim bilan yoniga kengayish imkonisiz siqilgan, tabiiy namlik va zichlikdagi namunaning balandligi, cm, bosim koʻrilayotgan chuqurlikdagi vertikal kuchlanish yigʻindisiga teng (ushbu kuchlanish qiymati mazkur SHNQning 249-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsat — yuqoridagi namunaning balandligi, suvga toʻliq toʻyinguncha namlanganidan va oʻsha sharoitda siqilgandan soʻng, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Grunt namunasini har xil bosimda sinash natijalari asosida esw = f(p) va wsw = f(p) bogʻlanishlar grafigi qurilishi va koʻpchish bosimi (psw) ni esw = 0 ga mos keladigan bosimlari aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuza ekranlanganida va suv-issiqlik rejimi oʻzgarganda nisbiy koʻpchish (esw) quyidagi 48-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesw = k (weq — w0)/(1 + e0), (48)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — tajriba yoʻli bilan aniqlanadigan koeffitsiyent (tajriba maʼlumotlari boʻlmasa, 2 ga teng deb qabul qilinishi lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишweq — gruntning mazkur SHNQning 246-bandiga muvofiq aniqlanadigan birlik qiymatidagi oxirgi (barqarorlashgan) namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw0 va e0 — mos ravishda gruntning namligini boshlangʻich qiymati va gʻovaklik koeffitsiyenti, birlik qiymatida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Yuza ekranlanganda (i) qatlamdagi (weq) qiymati, (pi) bosimda, koʻpchish namligi bilan yuk orasidagi wsw = f (p) eksperimental bogʻlanishida (pi , kPa) bosimdagi qiymati quyidagi 49-formulaga asosan hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — ekranlangan yuzadan yer osti suvlari sathigacha boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzi — koʻrilayotgan qatlamning joylashish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstot,i — koʻrilayotgan i- qatlamdagi kuchlanishlar yigʻindisi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgi — i — qatlamdagi gruntni solishtirma ogʻirligi, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv issiqlik rejimi oʻzgarganda (weq — w0)ni mazkur SHNQning 48-formulasidagi qiymati eng koʻp (eng koʻp namlanish davrida) va eng kam (eng koʻp qurish davrida) namliklar qiymatining ayirmasidan aniqlanishi, bunda gʻovaklik koeffitsiyenti gruntning eng koʻp qurish davridagi namlik uchun qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Massivning eng koʻp namlanish va qurish holatlari uchun namlik kesimi dala sharoitida eksperimental yoʻl bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Mazkur SHNQning 46-formulasiga kiradigan koeffitsiyent (ksw) koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanish (sz,tot)ga qarab, quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz,tot = 50 kPa boʻlganda, 0,8 ga, sz,tot = 300 kPa boʻlganda esa, 0,6 ga teng deb;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal kuchlanish (sz,tot)ning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya usuli boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Poydevor tagligidan z chuqurlikda vertikal kuchlanish yigʻindisi (sz,tot, kPa) mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq quyidagi 50-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszp, szg — mos ravishda poydevor yuklamasidan va gruntning oʻz ogʻirligi taʼsiridan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishlar, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsz,ad — namlash maydoni chegarasidan tashqarida grunt massivining namlanmagan qismi ogʻirligi taʼsirida hosil boʻladigan qoʻshimcha vertikal bosim (kPa)ning qiymati quyidagi 51-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkg — mazkur SHNQning 14-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyent,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — gruntning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(d + z) — mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-rasm. Gruntni koʻpchishida zaminni koʻtarilishini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-jadval | |||||
(d + z)/Bw | Namlanadigan maydon uzunligining eniga nisbati Lw/Vw, da koeffitsiyent kg | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
0,5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
1 | 0,58 | 0,50 | 0,43 | 0,36 | 0,29 |
2 | 0,81 | 0,70 | 0,61 | 0,50 | 0,40 |
3 | 0,94 | 0,82 | 0,71 | 0,59 | 0,47 |
4 | 1,02 | 0,89 | 0,77 | 0,64 | 0,53 |
5 | 1,07 | 0,94 | 0,82 | 0,69 | 0,77 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq koʻpchish radiusining pastki chegarasi (Nsw) namlik infiltratsiyasida umumiy vertikal kuchlanish (sz,tot) boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 249-bandiga muvofiq koʻpchish bosimi rsw ga teng boʻlgan chuqurlikda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuza ekranlanganda va suv-issiqlik rejimi oʻzgarganda, natijalarni tajriba yoʻli bilan aniqlash kerak (agar tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmasa, N=5 m deb qabul qilinishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari mavjud boʻlganda koʻpchishning pastki chegarasi yer osti suvlari boshlangʻich sathidan 3 m yuqorida qabul qilinishi, biroq uning qiymati a holatda belgilanganidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Koʻpchigan gruntning qurishi natijasida zaminning choʻkishi (ssh, cm) quyidagi 52-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesh,i — i-qatlam gruntining nisbiy chiziqli qisqarishi mazkur SHNQning 252-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — gruntning i-qatlami qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksh — 1.3 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — gruntning qisqarish radiusi boʻlinadigan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuklamasiz aniqlanadigan esh,i ni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi, bunda ksh = 1,2 qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Grunt quriganda uning nisbiy chiziqli qisqarishi (
) quyidagi 53-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
) quyidagi 53-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhn — grunt namunasining yoniga kengayish imkonisiz umumiy vertikal kuchlanish bilan siqilganda eng katta namlikka erishgandagi balandligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhd — qurish natijasida namligi kamaygan grunt namunasining oʻsha sharoitlardagi balandligi, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Qisqarish radiusining pastki chegarasi (Nsh) tajriba yoʻli bilan aniqlanishi, bunda tajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmasa, qisqarish radiusining pastki chegarasi 5 m ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnologik uskunalarning issiqligi taʼsirida grunt quriganda qisqarish radiusining pastki chegarasi (Nsh) tajriba yoʻli bilan yoki tegishli hisoblashlar yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Koʻpchuvchi gruntlardan tashkil topgan zaminlarning chegaraviy holatidan katta yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli boʻlmagan hisobiy deformatsiyasida mazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvdan himoya qiluvchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni koʻpchuvchi gruntlar qalinligining butun yoki qisman chegarasida oldindan namlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrnini toʻldiruvchi qum yostiqchalaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchuvchi gruntlarni koʻpchimaydigan gruntlar bilan toʻla yoki qisman almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchuvchi grunt qatlamini poydevor bilan toʻla yoki qisman kesib oʻtish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Qisman almashtirilgan koʻpchuvchan grunt qatlami qalinligi yoki uning qismini oldindan namlash chuqurligi grunt deformatsiyasini talab qilingan qiymatgacha kamaytirish zaruratiga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Oldindan namlangan koʻpchuvchi gruntli zaminlarda poydevorni qurishda qumdan, shagʻaldan yoki mayda shagʻaldan yostiqcha hosil qilish yoki yuqori grunt qatlamini bogʻlovchi material yordamida mustahkamlash ishlari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Toʻldiruvchi qumli yostiqchalar zaminning ustki qismida yoki koʻpchuvchi grunt qatlami doirasida zaminga uzatilayotgan bosim 0,1 MPa kam boʻlmagan holatlarda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYostiqchalar uchun changsimondan tashqari barcha yirik va quruq holatdagi zichligi 1,6 t/m3 kam boʻlmagan qumlardan foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻldiruvchi qumli yostiqchalar faqat kengligi 1,2 m dan katta boʻlmagan tasmasimon poydevorlar tubiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYostiqchalarning oʻlchamlari quyidagi 15-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-jadval | ||
Poydevor kengligi b, m | Yostiqcha kengligi V, m | Yostiqcha balandligi h, m |
0,5 < b £ 0,7 | 2,4b | 1,2b |
0,7 < b £ 1,0 | 2b | 1,15b |
1,0 < b £ 1,2 | 1,8b | 1,1b |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat tabiiy zaminlarda poydevorning koʻtarilishini kamaytirishga poydevorni koʻpchuvchan qatlamni toʻliq yoki qisman kesib oʻtuvchi qoziq yordamida ankerlash yoʻli bilan erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, bino (inshoot)dan uzatilayotgan yuklama poydevor va qoziq tomonidan birgalikda qabul qilinishi, ushbu konstruksiyaning yuz berishi mumkin boʻlgan deformatsiyasi (choʻkish, koʻtarilish) uning chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Bino va inshootning bikrligi hamda mustahkamligini oshirish maqsadida uning choʻkish choklari orqali alohida boʻlmalarga ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻlma rejada toʻgʻri geometrik shaklga va bir xil balandlikka ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino (inshoot)ni mustahkamligi va bikrligini oshirishga qalinligi 15 cm dan kam boʻlmagan, balandligi boʻyicha bir necha sathda joylashtiriladigan uzluksiz temir-beton tasmalar orqali ham erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTasmalar yopmalar bilan bir sathda yoki oraliq ustida joylashgan ichki devorni toʻliq berkitadigan karkaslar bilan armaturalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTasmalardan quyidagi hollarda foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchuvchan gruntni qisman kesib oʻtganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchuvchan gruntni koʻpchimaydigan grunt bilan qisman almashtirilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻldiruvchi yostiqchalar qilinganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchuvchi gruntni oldindan namlanganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. Koʻpchuvchan gruntni almashtirish belgilangan zichlikkacha zichlashtirilgan mahalliy koʻpchimas grunt yordamida amalga oshirilishi, bunda bino va inshootlarning zaminini loyihalash oddiy koʻpchimaydigan gruntlardagi kabi bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Kotlovan va boʻshliqlarni qayta toʻldirishda koʻpchuvchi gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ularning namlanishi natijasida hosil boʻladigan gorizontal bosim bino (inshoot) uchun mos kelishi, toʻldirilgan gruntning mumkin boʻlgan koʻtarilishi esa foydalanish sharoitlarini yomonlashtirmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni zichlash oddiy gruntlardan grunt yostiqchalar va qayta toʻldirmalar hosil qilish uchun qabul qilingan talablarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Shoʻrlangan gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminlar, ularning quyidagi sabablarga bogʻliq boʻlgan xususiyatlarini hisobga olgan holda loyihalanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni uzoq vaqt filtratsiyasi va tuzlarni yuvilishi natijasida suffoziyaviy choʻkish (ssf ) hosil boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuzlarning yuvilishi jarayonida gruntning fizik-mexanik xossalarining oʻzgarishi. Bunda, gruntning mustahkamlik xarakteristikalari kamayadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt tarkibidagi tuzlarning erishi hisobiga inshoot yer osti konstruksiyasi materiallariga yer osti suvlarining agressiv taʼsirini kuchayishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShoʻrlangan gruntlar namlanganda oʻta choʻkish yoki koʻpchish yuz berishi mumkinligi inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni shoʻrlanganlar qatoriga kiritish va ularning shoʻrlanish darajasi boʻyicha oson eriydigan va oʻrta eriydigan tuzlarning umumiy tarkibiga qarab ajratish GOST 25100-2020 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. Shoʻrlangan gruntlar nisbiy suffoziyaviy siqilish (esf ) va suffozion siqilish boshlangʻich bosimi (psf) bilan tasniflanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(esf ) va (psf ) qiymatlari laboratoriya usullari (kompression-filtratsiya sinovlari) yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish maydonining alohida hududlarini batafsil oʻrganish uchun esa, poydevorni uzoq vaqt davomida namlab, statik yuk bilan dala sinovlari oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala sinovlari natijalarida muhandislik-geologik sharoitlarda qurilish tajribasi mavjud boʻlganda, ushbu xususiyatlarni faqat laboratoriya usullari bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(esf ) va (psf ) ning qiymatlari mazkur SHNQning 57-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot zaminining suffoziya choʻkishining dastlabki hisoblari va II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootning yakuniy hisoblari uchun nisbiy suffoziya siqilish (esf ) qiymatini loyli gipslangan gruntlar uchun mazkur SHNQning 54-formulasiga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ular quyidagicha xususiyatlarga ega boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQumli loy s w = 0,02-0,04; IL = 0,08-0,12; rd = 1,2-1,6 g/sm3; e = 0,75-1,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyli qum s w = 0,01-0,03; IL = 0,03-0,07; rd = 1,4-1,45 g/sm3; e = 0,9-1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — grunt turiga, gipsning tarkibiga va bosimning mazkur SHNQning 16-jadvalidan qabul qilinadigan qiymatiga bogʻliq koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — gruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi, birlik qiymatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrd — quruq gruntning boshlangʻich zichligi, g/sm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrg — gips zarrachalarining zichligi, g/sm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — yuvilib chiqish darajasi, birlik qiymatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP — qiymati qumli loy uchun 1 ga, loyli qum uchun 1/3 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-jadval | |||||
Grunt turi | Gipsning birlik qiymatidagi tarkibi | Koeffitsiyent k1, bosim, MPa da boʻlganda | |||
0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | ||
Loyli qum | 0,1 | 0,86 | 0,70 | 0,52 | 0,43 |
0,2 | 0,95 | 0,90 | 0,83 | 0,76 | |
0,3 | 0,97 | 0,95 | 0,90 | 0,85 | |
Qumli loy | 0,1 | 0,08 | 0,15 | 0,30 | 0,46 |
0,2 | 0,15 | 0,27 | 0,50 | 0,84 | |
0,3 | 0,45 | 0,60 | 0,80 | 1,10 | |
0,4 | 0,85 | 0,96 | 1,07 | 1,30 | |
0,5 | 1,08 | 1,15 | 1,22 | 1,38 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. Shoʻrlangan gruntlarning 
va psf xususiyatlari GOST 20522-2012 talablariga muvofiq, normativ qiymati ularni aniqlash natijalarining oʻrtacha qiymatlari sifatida hisoblanishi kerak.
va psf xususiyatlari GOST 20522-2012 talablariga muvofiq, normativ qiymati ularni aniqlash natijalarining oʻrtacha qiymatlari sifatida hisoblanishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy qiymatlarini normativ qiymatiga gg = 1 teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 3-paragrafiga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShoʻrlangan gruntlar oʻta choʻkuvchan yoki koʻpchuvchi boʻlsa, mos holda ushbu SHNQning 5-bobi 1 va 2-paragraflari talablari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Shoʻrlangan gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarning hisobiy qarshiligi (R) gruntlar uzoq vaqt namlanganda va tuzlarining ishqori yuvilganda, mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, tuzlarning ishqorlari yuvilgandan soʻng suvga toʻyinish holatidagi gruntlar uchun olingan mustahkamlik koʻrsatkichi (jII va cII)ning hisobiy qiymatlaridan foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni uzoq vaqt namlash va tuz ishqorlarini yuvishning imkoni boʻlmasa, zaminning hisobiy qarshiligi mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, suvga toʻyingan holatdagi shoʻrlangan gruntlar uchun olingan mustahkamlik koʻrsatkichlaridan foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQisman yoki toʻliq ravishda ishqori yuvilgan gruntlar uchun (R) hisoblashda mazkur SHNQning 7-formulasidagi zamin gruntining ish sharoiti koeffitsiyenti (gs1)ning qiymati boshlangʻich gips tarkibi d0 £ 20 foiz boʻlgan gipslangan qumli loy uchun 1,1 ga, d0 £ 20 foiz boʻlgan qumli loy va boshqa barcha gipslangan loyli qumlar uchun gsl = 1 deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 27-formulasidagi inshootni zamin bilan oʻzaro taʼsirida ishlash sharoiti koeffitsiyenti (gs2 ) barcha shoʻrlangan gruntlar uchun birga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk koeffitsiyenti qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari laboratoriya sharoitida uch oʻq boʻyicha siqilish asbobida va dala sharoitida tarkibi buzilmagan gruntni siljish usulida aniqlanganda, k=1 deb;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari laboratoriya sharoitida bir oʻq boʻylab qirqish asbobida va mazkur SHNQning 1-ilovasidagi jadvallarga asosan qabul qilinganda esa, k=1,1 deb.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш268. Shoʻrlangan gruntlar oʻta choʻkuvchan yoki koʻpchuvchan boʻlsa, poydevor zamini deformatsiyasi zaminning tabiiy namlikda tashqi yuk taʼsirida choʻkishi mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq suffoziya choʻkishi hamda oʻta choʻkishi, koʻpchishi yoki qisqarishini jamlash orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntni uzoq muddatli namlash va tuzlarini chiqarib tashlash imkoniyati boʻlmasa, poydevor zaminini deformatsiyasi mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq shoʻrlangan gruntlarni suvga toʻliq toʻyingan holatidagi deformatsiyaga oid xususiyatlari orqali aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. Maksimal va oʻrtacha suffozion choʻkish, choʻkishlar farqi va inshoot hamda alohida poydevorning qiyshayishi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni bir tekisda namlanmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida poydevor atrofida yoki inshoot konturidagi filtratsiya oqimi sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin maydonida va chuqurligidagi gruntlarda tuzlarni har xil taqsimlanganligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. Oson eriydigan tuzlar va gipslangan qumlar mavjud boʻlgan gilli tuproqlardan tashkil topgan asos yuzasining suffoziya choʻkishini hisoblashni mazkur SHNQning 128-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan siqiladigan qatlam chuqurligi (Ns) bilan shartli ravishda chegaralangan hudud doirasida bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, siqiladigan grunt qatlami doirasida gruntlar toʻliq shoʻrsizlanishi GOST 12248-2010 boʻyicha aniqlanadigan tuzlarni yuvilib chiqish darajasi b=1 teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Gipslangan gil tuproqlardan tashkil topgan poydevorlarning suffozion choʻkishlarini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgips yuvilishi mumkin boʻlgan hudud uzunligi (yuviladigan hudud Nl) filtrlanuvchi suyuqlikning gips bilan toʻyinish chegarasi sharti bilan cheklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanish jarayonida yuviladigan hudud rivojlanishi, yaʼni uning uzunligini ortishi va filtrlanish oqimi yoʻnalishida tuproqdagi gips miqdorini kamayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorning suffozion choʻkishlarini faqat yuviladigan hudud doirasida sodir boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Gipslangan loyli gruntlardan tashkil topgan zaminlarni suffozion choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQning 6-rasmga muvofiq poydevor zaminida filtratsiya oqimining ikkita sxemasini ajratib olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-rasm. Poydevorning namlanish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — vertikal filtratsiya; 2 — qalinligi cheklangan qatlamda filtratsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni suffozion choʻkishini hisoblashda 6-rasm 1-sxemaga asosan dastlab yuvilish radiusi Nl holatini, yaʼni uning uzunligi va hisoblash davrida (inshootdan foydalanish boshlanganidan 5, 10 va hokazo yil oʻtgandan keyin) unda gipsni tarqalishini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGipsning tarqalishini aniqlash uchun tarkibi har xil gipsli qatlamlarni mazkur SHNQning 7-rasmiga muvofiq ajratish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, gruntda gipsning taqsimlanishi pogʻonali epyura koʻrinishi d0(z)ga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAjratilgan qatlamlar 0,5 m qalinlikdagi kichikroq boʻlaklarga boʻlinishi va ular uchun tuzsizlantirish jarayoni aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-rasm. Vertikal filtrlashda zaminning tuzsqidiruvini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — tarkibida gips miqdori har xil boʻlgan qatlamlar chegarasi; 2 — hisobiy qatlamlar chegarasi; 3 — hisobiy qatlam; 4 — filtratsiya oqimi yoʻnalishi; 5 — gipsning nisbiy tarkibi d0(z) boshlangʻich epyurasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir jinsli gruntdan iborat boʻlsa, unda gipsning boshlangʻich tarkibi yuvilish doirasida oʻzgarmas d0(z) = const deb qabul qilinishi va barcha yuvilish doirasi 0,5 m qatlamlarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin qatlamlarga boʻlinib boʻlgandan soʻng, hisobiy vaqt oraligʻida yuqoridan boshlab ketma-ket har bir qatlamda saqlanib qolgan qattiq gips fazasi miqdorini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, gips miqdori boshlangʻich holatga teng boʻlgan qatlam yuvib chiqarish doirasining quyi chegarasi (Nl) hisoblanishi, undan pastki qatlamlar uchun gipsning erish hisobini olib borish talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Gipslangan loyli gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarni suffoziya natijasida yuz beradigan deformatsiyasini 1-filtratsiya sxemasi boʻyicha mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq hisoblashda, poydevor zaminidagi suffozion choʻkish doirasi, poydevordan va gruntni oʻz ogʻirligidan hosil boʻladigan vertikal kuchlanishlar yigʻindisi suffozion siqilishni boshlangʻich bosimi (rsf)ga teng boʻlgan chuqurlik (Ns) bilan cheklanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy vaqt oraligʻida Nl £ Ns boʻlsa, suffozion choʻkish hisobi faqat tuz yuvilish doirasi (Nl) oraligʻida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNl > Ns boʻlganda, choʻkishning hisobi siqiladigan qatlam Ns oraligʻida bajarilishi kerak (Ns chuqurligi mazkur SHNQning 8-rasmiga muvofiq siqiladigan qatlam chegarasi sifatida qabul qilinishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Vertikal filtratsiyada shoʻrlangan gruntlardan iborat zaminning suffoziy choʻkishi (ssf, cm) ushbu SHNQning 6-rasmiga muvofiq quyidagi 55-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesf,i — mazkur SHNQning 275-bandiga muvofiq aniqlangan 
zp tashqi yukidan va 
zg gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanishga teng boʻlgan r bosimdagi i — qatlam gruntning nisbiy suffozion siqilishi;
zp tashqi yukidan va zg gruntning oʻz ogʻirligidan koʻrib chiqilayotgan chuqurlikdagi umumiy vertikal kuchlanishga teng boʻlgan r bosimdagi i — qatlam gruntning nisbiy suffozion siqilishi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — shoʻrlangan gruntning i — qatlami qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — shoʻrlangan gruntlarning suffoziy choʻkish radiusi boʻlingan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишssf — hudud oraligʻida aniqlanadigan qiymat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-rasm. Vertikal filtratsiya jarayonida shoʻrlangan gruntning suffozion choʻkishini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. GOST 12248-2010 boʻyicha nisbiy suffoziy siqilish (ssf) kompressiya-filtratsiyaviy sinashlarda quyidagi 56-formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишesf = (hsat,p — hsf,p)/hng (56)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsat,p — r=szp + szg bosimda namunaning namlanganidagi (suvga toʻliq toʻyinganidan) balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsf,p — r bosimda namunaning suv uzoq filtrlanganidan va tuzlari yuvilganidan keyingi balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhng — r1= szg bosimda namunaning tabiiy namlikdagi balandligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, suffozion siqilish boshlangʻich bosimi esf, psf = 0,01 boʻlgandagi bosimga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276-2012 boʻyicha esf va psf qiymatini uzoq muddat namlangan gruntni dala sharoitida shtamp bilan sinab aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Filtratsiyaning 2-sxemasida mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq zaminning deformatsiyasini gorizontal yoʻnalishda tuz yuvilish doirasini vaqt davomida rivojlanishini va poydevor maydoni chegarasida yoki bino va inshoot konturida zamin gruntining deformatsiya xossalarini har xilligini hisobga olib aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltratsiyaning 1-sxemasi va mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq hisobiy vaqt davomida poydevor zaminida tuz yuvilish radiusining holatini (uzunligini va unda gips tarqalishini) aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuz yuviladigan hududning belgilangan holati uchun poydevor tomonlarining choʻkishi va uning nishablik darajasini aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi (d0= const) gipslangan qatlamning chuqurligi va poydevor maydoni hamda uning atrofida oʻzgarmas deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntdagi gipsning boshlangʻich tarkibi (d0= const) mazkur SHNQning 9-rasmiga muvofiq gipslangan qatlamning oʻrtacha miqdoriga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminning kengligi 0,5 m boʻlgan vertikal qatlamlarga boʻlishi z = 0 (namlash manbai) dan z = l + 2L + 1 gacha boʻlgan oraliqda bajarilishi kerak (bunda l — poydevorgacha boʻlgan masofa, 2L — poydevor kengligi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuz yuvilish hududning shakllanishi va siljishi gorizontal ravishda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-rasm. Gorizontal filtrashda zaminning shoʻrsizlanishini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — filtratsiya oqimining kirish uchastkasi; 2 — filtratsiya oqimi yoʻnalishi; 3 — hisobiy qatlam; 4 — hisobiy qatlamlar chegarasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. Filtratsiyaning 2-sxemasi boʻyicha poydevor tomonlarini choʻkishini hisoblashda mazkur SHNQning 6-rasmiga muvofiq oʻzgaruvchan gruntning bikrlik koeffitsiyenti (toʻshama koeffitsiyenti) bilan tavsiflangan konstruksiyalarni hisoblash usulidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy sxema poydevor zaminida mazkur SHNQning 10-rasmiga muvofiq ikkita hududda mavjudligini koʻzda tutishi kerak. Bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-hudud yuviladigan hududning uzunligiga teng boʻlishi va undagi toʻshama koeffitsiyenti namlash manbaiga eng yaqin boʻlgan poydevorning bir tomoni ostida (cmin) dan yuviladigan hudud chegarasida (smax) gacha oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-hudud yuvilmagan hudud uzunligiga teng boʻlishi, bu hududda toʻshama koeffitsiyenti oʻzgarmas boʻlib, (smax) ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-rasm. Gorizontal filtratsiyada shoʻrlangan grunt deformatsiyalarini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zaminning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy yoki yetarli boʻlmagan yuk koʻtarish qobiliyatidan katta boʻlganda, mazkur SHNQning 477-bandiga muvofiq quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvdan himoyalovchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan gruntlarni qisman yoki toʻliq kesib, loyli gruntlardan yostiqcha yasash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshoʻrlangan gruntlar qatlamini chuqur poydevorlar, shuningdek qoziqli poydevorlar bilan kesish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni mustahkamlash, zichlash yoki neytrallash (tuzlar erishini istisno etadigan eritmalar bilan gruntlarni toʻyintirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni oldindan shoʻrsizlantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvdan himoyalash va konstruktiv chora-tadbirlarni, shuningdek grunt yostiqchasini oʻrnatishni oʻz ichiga olgan chora-tadbirlar kompleksi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning zaminida loyli gruntlardan yostiqchalar qurishda tuzlarning chegaraviy miqdori va gruntning zichlanish darajasi maxsus tadqiqotlar maʼlumotlari asosida oʻrnatilishi, bunda tadqiqot maʼlumotlari zaminga uzatilayotgan yuklarga, gruntning xossalariga, bino va inshootning xavf-xatar toifasiga va konstruktiv xususiyatlariga, zaminni namlashning mumkin boʻlgan sharoitlariga bogʻliq ravishda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShoʻrlangan gruntlarda poydevorlarni loyihalashda poydevor tanasini suv va gruntlarning agressiv taʼsiridan himoya qilishda uni yemirilishi va zanglashiga qarshi tadbirlarni amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuchli va ortiqcha shoʻrlangan gruntlar uchun GOST 25100-2020 ga muvofiq quyidagilarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltratsiya oqimi harakatining toʻxtashi yoki sekinlashuvi (suv oʻtkazmaydigan pardalar oʻrnatish: gil, silikat, bitum, sement);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining erituvchi xususiyatini pasaytirish (filtratsiya oqimini tuzlar bilan sunʼiy toʻyintirish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Organik mineralli va organik gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Suvga toʻyingan organik mineral (illar, balchiqlar, torfli gruntlar) va organik gruntlardan (torflar) yoki ushbu gruntlarni oʻz ichiga olgan zaminlarni loyihalashda ularning quyidagi xususiyatlarini hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori siqiluvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya va filtratsiya xususiyatlarining oʻzgaruvchanligi hamda anizotropiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor konsolidatsiyasi jarayonida ularning oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkishning uzoq vaqt davomida rivojlanishi va beqaror holatning yuzaga kelish ehtimoli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindi loyqalar uchun tiksotropiya va gaz ajralishini (metan, karbonat angidrid gazi) hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrganik mineral va organik gruntlardagi yer osti suvlari yer osti inshootlari materiallariga nisbatan agressiv ekanligini ham hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш280. Joylashish xususiyatiga koʻra, organik-mineral va organik gruntlar ochiq (yer yuzasida joylashgan), koʻmilgan (linza koʻrinishida yoki har xil chuqurlikdagi qatlamlar koʻrinishida yotuvchi) hamda sunʼiy koʻmilgan (sunʼiy ravishda tashkil etilgan yotqiziqlar bilan berkitilgan) turlarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш281. Organik-mineral va organik gruntlar qatlam yoki linzalarini rejada va zamin chuqurligi boʻyicha joylashishiga koʻra zaminni mazkur SHNQning 11-rasmida keltirilgan turlarini ajratib koʻrsatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-rasm. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminlarning andozaviy sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — bino zaminining siqiluvchan qatlam doirasida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; II — bino zamining siqilish qatlami yuqori qismida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; III — bino zamining siqilish qatlami pastki qismida organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; IV — bino tubi doirasida zamin siqiluvchan qatlam qalinligida birtomonlama (IVa), ikki tomonlama (IVb) pona shaklidagi linza yoki koʻpgina linzalar (IVv) kesib kirgan organik-mineral yoki organik gruntlar yotadi; V — siqiluvchan qatlam chuqurligida bitta (Va) yoki bir nechta qatlamli (Vb) organik-mineral va organik grunt qatlami yotib uning chetlari bino tubi chegarasidan tashqarida yotadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282. Muhandislik-geologik qidiruvlarni bajarishda qoʻshimcha ravishda quyidagilarni belgilash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorganik-mineral va organik gruntlar joylashish xususiyatini mazkur SHNQning 11-rasmiga muvofiq va qatlam qalinligini, ushbu gruntdagi qatlamlar va linzalarning yotish xususiyatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 23740-2016 ga asosan torfli gruntlar, torflar va balchiqlarni (oʻsimlik va hayvon qoldiqlari chirindilaridan hosil boʻlgan) ajratish uchun organik moddalar tarkibini (Ir);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 10650-2013 ga muvofiq, torfdagi organik moddalarning ajralish darajasini (Ddp);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12248-2010 ga koʻra konsolidatsiya koeffitsiyentini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeologik qidiruvlarda alohida quduqlar orasidagi masofa 20 m dan oshmasligi va ular organik-mineralli hamda organik gruntlar qatlamini toʻliq kesib oʻtishi, shuningdek uni tubidagi toʻshama mineral grunt qatlamiga kamida 2 m gacha kirib borishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrganik mineralli va organik gruntlar xususiyatlarini aniqlashni har bir topilgan qatlam chuqurligida 0,5 m dan kam boʻlmagan oraliqda bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш283. Zamini loyqa gruntli maydonlarda ushbu gruntni tabiiy tuzilishini saqlab qolish maqsadida, gruntga dinamik taʼsir koʻrsatmaydigan tadqiqot usullaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, shtamp, pressiometr, naycha yordamida statik burgʻilash, aylanma qirqish asboblari, radioizotop usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш284. Tarkibida organik moddalar miqdori 10 foizdan ortiq boʻlgan (oʻsimlik va hayvon qoldiqlari chirindilaridan hosil boʻlgan balchiqlar) chuchuk suvli loyqalarni alohida ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJoylashish sharoitiga koʻra, balchiqlarni zichlanmagan va tabiiy holatda zichlangan hamda organik moddalarni miqdoriga koʻra mineralli, oʻrtacha mineralli va kuchsiz minerallilarga boʻlish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш285. Organik mineral va organik gruntlarning xususiyatlarini gruntni GOST 20276-2012 hamda GOST 12248-2010 ga muvofiq bevosita dala sharoitida tadqiq qilib aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyqalar, ochiq va koʻmilgan torflar hamda balchiqlarning fizik-mexanik xususiyatlarining taxminiy qiymatlari mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu qiymatlardan mazkur gruntlardan tashkil topgan zaminlarni dastlabki baholash ishlarida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrganik moddalar tarkibi birlik miqdorida 0,05 
Ir 
0,25 oraligʻida boʻlgan loyli gruntlarda inshoot zaminining mazkur SHNQning 61-bandidagi hisoblari uchun E-, 
n- va sn- xususiyatlarining normativ qiymati mazkur SHNQning 1-ilovasi 4-jadvaliga asosan qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ir 0,25 oraligʻida boʻlgan loyli gruntlarda inshoot zaminining mazkur SHNQning 61-bandidagi hisoblari uchun E-, n- va sn- xususiyatlarining normativ qiymati mazkur SHNQning 1-ilovasi 4-jadvaliga asosan qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш286. Organik-mineral va organik gruntlarni deformatsiyaga, mustahkamlikka va filtratsiyaga oid xususiyatlari loyihalanayotgan inshoot zaminining kuchlanganlik holatiga mos keladigan bosim oraliqlarida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni yuqorida qayd etilgan xususiyatlari grunt namunasini vertikal va gorizontal yoʻnalishda sinash natijalariga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш287. GOST 12248-2010 boʻyicha organik-mineral va organik gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari (
va s)ni aniqlash barqaror holatda konsalidatsiyalangan sinash va nobarqaror holatda konsalidatsiyalanmagan sinash usullarida amalga oshirilishi kerak.
va s)ni aniqlash barqaror holatda konsalidatsiyalangan sinash va nobarqaror holatda konsalidatsiyalanmagan sinash usullarida amalga oshirilishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш288. Organik-mineral va organik gruntlarni deformatsiyaga oid xususiyatlarini dala sharoitida GOST 20276-2012 muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu gruntlarning deformatsiyaga oid xususiyatlarini kompressiya asbobida aniqlashda yuqori siqiluvchanligini hisobga olgan holda, sinalayotgan namunaning boshlangʻich balandligi 30 — 50 mm ni boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuklama taʼsirini esa GOST 12248-2010 ga muvofiq, kichik oraliqlarda bosqichma-bosqich bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKompressiya sinovlarida namunaga taʼsir qilayotgan maksimal bosim loyihadagidan 10 — 20 foizdan kam boʻlmagan miqdorda ortiq boʻlishi, biroq 0,1 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTajriba natijalari boʻyicha deformatsiya modulining qiymati bosimning har xil oraliqlari uchun belgilanishi va mazkur qiymatdan siqilayotgan qatlam chegarasida zamin chuqurligi boʻyicha haqiqiy normal kuchlanishlarga bogʻliq ravishda choʻkishni hisoblashda foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш289. Organik-mineral va organik gruntlarni yon bosim koeffitsiyenti (
) uch oʻq yordamida siqilish asbobida aniqlanishi, x qiymatini mazkur SHNQning 7-ilovasidagi jadvallar asosida qabul qilishga ham yoʻl qoʻyiladi.
) uch oʻq yordamida siqilish asbobida aniqlanishi, x qiymatini mazkur SHNQning 7-ilovasidagi jadvallar asosida qabul qilishga ham yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш290. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminlarni dastlabki tayyorlash uchun tadbirlar majmuasini qoʻllashda (vaqtinchalik yoki doimiy yuk bilan bostirish, drenajlash) ushbu gruntlarni xususiyatlari ularni zichlagandan keyin bajarilgan sinov natijalariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш291. Zaminlarni hisoblashda organik-mineral va organik gruntlarni anizotrop xossalarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni har bir nuqtasida vertikal va gorizontal yoʻnalishda grunt xususiyatlarini aniqlash uchun ikkitadan kam boʻlmagan namuna olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltratsiya koeffitsiyenti ham ushbu ikkita yoʻnalish uchun aniqlanishi kerak. Anizotrop xossali gruntlarning xususiyatlari bosim oraligʻini va ularni sinash davrida yoʻnalishini (gorizontal yoki vertikal) koʻrsatuvchi belgilar bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш292. Organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni hisoblash ishlari mazkur SHNQning 4-bobi talablariga muvofiq quyidagilarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminga yuklamaning uzatilish tezligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni konsolidatsiyalanish jarayonida gruntdagi samarali kuchlanishning oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning anizotropik xossalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikkilamchi konsolidatsiyalanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, gruntlarning ham chiziqli va ham chiziqsiz konsolidatsiya (vaqt oʻtishi bilan yuklama taʼsiri ostida grunt zichligining ortish) nazariyasi usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni vertikal va gorizontal yoʻnalishlar uchun xususiyatlari qiymati bir-biridan koʻpi bilan 40 foizgacha farq qilsa, organik-mineralli va organik gruntlarni anizotropik xossalarini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш293. Zaminda drenajlaydigan qatlam mavjud boʻlganda, undagi gʻovak suvlari filtratsiyasini, poydevor tubida qumli yostiqcha boʻlganda esa ushbu yostiqcha tomondagi gʻovak suvlari filtratsiyasini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj qatlami yopiq linzadan iborat boʻlmasa va teshiklarni qayta toʻldirishni drenajlovchi grunt bilan bajarilgan boʻlsa, drenaj qatlamini va poydevor tubidagi yostiqchani taʼsirini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш294. Suvga toʻyingan organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni mazkur SHNQning 29 va 31-bandlariga asosan yuk koʻtarish qobiliyatiga hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu hisoblashlarda tasmasimon poydevorlar uchun vertikal kuch taʼsirida zaminning chegaraviy qarshilik kuchi (Nu, kN/m) quyidagi formulaga asosan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu = b' (q + 5,14sI), (57)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb' — poydevorning turgʻunligini yoʻqotishi taxmin qilinayotgan tomon uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — bostirilgan qoʻshimcha yuk, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsI — si ga teng boʻlgan gruntni solishtirma tutashuvchanligi hisobiy qiymati, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш295. Organik-mineral va organik gruntdan iborat havza tubiga qumli grunt yuvilganda uning qalinligi zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini, kerakli tekislash sathini va nobarqaror holat yuz berishi mumkinligini inobatga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш296. Suvga toʻyingan organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni deformatsiyaga hisoblashda zamin gruntining hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 7-formulasi orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, gruntli zaminning ish sharoiti koeffitsiyenti (gs1) qiymati quyidagi 17-jadvalga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-jadval | |
Gruntlar nomi va ularning torflanganlik darajasi Ir | Gruntli zaminning ish sharoiti koeffitsiyenti gs1 |
Suvga toʻyingan mayda qum: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,85 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,80 |
Suvga toʻyingan changsimon qum: | |
0,03 < Ir £ 0,25 | 0,75 |
0,25 < Ir £ 0,4 | 0,70 |
Suvga toʻyingan loyli gruntlar | |
0,05<Ir£0,25 oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagicha boʻlganda: | |
Ir £ 0,5 | 1,05 |
Ir > 0,5 | 1,00 |
Suvga toʻyingan loyli gruntlar | |
0,25<Ir<0, oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagicha boʻlganda: | |
Ir £ 0,5 | 0,90 |
Ir > 0,5 | 0,80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш297. Torflangan qumlardagi III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlarini hamda II xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining yakuniy oʻlchamlarini aniqlash uchun hisobiy qarshilik (R0) qiymatini mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga asosan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш298. Suvga toʻyingan organik-mineral hamda organik gruntdan iborat zaminlarda poydevorni yakuniy choʻkishini aniqlash uchun hisobiy sxemani mazkur SHNQning 4-bobiga asosan qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootning xizmat muddati davrida yer osti suvlari sathi pasaymasa, organik qoʻshimchalarni ajralishi (minerallashishi) hisobiga poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш299. Yuvma usulda yoki suvga qum qatlamini tashlab qurishda, kuchli torflangan grunt yoki torf qatlami choʻkishini mazkur SHNQning 309 va 310-bandlari asosida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300. Organik-mineral va organik gruntlardan iborat zaminlarni deformatsiyalanishini hisoblashda siqilish qatlamining pastki chegarasi mazkur SHNQning 128-bandi talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301. Zamin kuchli torflangan va torfli, balchiqli loyqa gruntlardan iborat boʻlsa, poydevorni bevosita organik-mineral hamda organik grunt yuzasiga tiralib turishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBevosita poydevorni tagligi ostida deformatsiya moduli E<5 MPa boʻlsa va qalinligi poydevor kengligidan katta boʻlgan grunt qatlami yotsa, poydevor zaminining choʻkishi mazkur SHNQning 16-formulasidagi szg,i = 0 deb qabul qilib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш302. Organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zaminning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy yoki yetarli boʻlmagan yuk koʻtaruvchiligidan katta boʻlsa, mazkur SHNQning 3-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorganik-mineral va organik grunt qatlamini poydevor tomonidan toʻliq yoki qisman kesib oʻtish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorganik-mineral va organik gruntni qum, shagʻal, mayda shagʻal bilan toʻliq yoki qisman almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot zaminini doimiy yoki vaqtinchalik qoʻshimcha qatlam toʻkib yoki butun qurilish maydoniga toʻkma (yuvma) grunt yoki boshqa material bilan (zaminni konsolidatsiyalanish jarayonini tezlashtirish zaruriyati boʻlganda, filtrlovchi qatlam yoki drenaj qurish) zichlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyqa gruntni burgʻilab aralashtirish usulida mustahkamlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш303. Zaminning turiga mazkur SHNQning 11-rasmiga muvofiq torflanish darajasiga, organik-mineral va organik gruntlarning qalinligi hamda joylashish chuqurligiga, shuningdek loyihalangan bino va inshootning konstruktiv xususiyatlariga va unga qoʻyilgan foydalanish talablariga koʻra quyidagi maxsus tadbirlarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminni vaqtinchalik yoki doimiy yuk bilan zichlash, shuningdek I va II tur zaminlar uchun vertikal drenajlar va drenaj kesik (prorez)larini oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorganik-mineral va organik grunt qatlamlarini poydevorlar, shuningdek II, IV va V tur zaminlar uchun qoziqlar bilan toʻliq yoki qisman kesib oʻtish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII, IV va V tur zaminlar uchun organik-mineral va organik gruntning linzalarini yoki qatlamlarini torfdan tozalash va uni mineral grunt bilan almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha zamin turlari uchun qumli, shagʻalli, mayda shagʻalli toʻshamaga yoki mahalliy materialdan zichlashtirilgan joy ustiga poydevor (ustunli, tasmasimon)lar qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha zamin turlari uchun plita poydevorlarida, kesuvchan monolitlarida yoki yigʻma-monolit tasmalarda konstruksiyalarda bino va inshootlarni qurish, konstruktiv tadbirlar bilan bino va inshootning fazoviy bikrligini oshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш304. Alohida hollarda organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan zamin belgilangan yukni uzatish tezligini saqlash yoki konstruktiv tadbirlarni (bikrlik kamarlarini kiritish, binoni alohida seksiyalarga boʻlish) qoʻllash sharti bilan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш305. Poydevor tubiga organik-mineral va organik gruntlarni almashtirish, pastki qatlamga bosimni kamaytirish, poydevor tagligi sathini oshirish hamda pastki qatlam gruntini konsolidatsiyalanish jarayonini tezlashtirish (zichlash) maqsadida, qumli yostiqchalar, yirik va oʻrta kattalikdagi qumlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShagʻal, mayda shagʻal, shlak yoki shagʻal-qum aralashmalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (mayda qumlardan yostiqcha uchun foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik va oʻrta kattalikdagi qumlardan iborat boʻlgan yostiqchalardagi quruq gruntning zichligi 1,65 t/m3 kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYostiqchadagi zichlangan gruntni mustahkamlik xususiyatlarini belgilashda mazkur SHNQning 101-bandini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш306. Bino va inshoot zamini grunt qatlamini yuvish usulida barpo etishda, har qanday yiriklikdagi qumlar va loyli qumlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvilayotgan changsimon qum yoki loyli qum qatlamini konsolidatsiyalanishini tezlashtirish uchun dastlabki yuvish yoki organik-mineral va organik gruntlardan tashkil topgan kam suvoʻtkazuvchan tabiiy zaminida drenaj qatlamini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш307. Zaminni yuk bilan bostirish loyihasi mazkur SHNQning 290-bandiga asosan amalga oshirilishi, bunda yuk qatlamini rejadagi oʻlchamlari, qalinligi va zaminni kerakli konsolidatsiyalanish darajasiga erishish uchun zarur vaqt oraligʻi hamda bostirilgan yuk tagidagi zamin choʻkishining oxirgi miqdorini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш308. Organik mineral va organik grunt qatlamining yakuniy choʻkishi va konsolidatsiya vaqti, unga qum qatlami yotqizilganda yoki toʻkilganda, quyi qatlam deformatsiya moduli organik mineral hamda organik gruntning deformatsiya modulidan 10-marta va undan ortiq boʻlsa, quyi qatlam choʻkishini hisobga olmasdan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш309. Barqaror holatdagi organik-mineral va organik grunt qatlamini yuvilgan yoki toʻkilgan qum qatlami taʼsirida choʻkishi (s, m)ni oxirgi qiymati quyidagi 58-formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs = 3ph/(3E + 4p), (58)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — qumli toʻshamadan organik-mineral va organik grunt qatlami yuzasiga uzatilayotgan bosim, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — organik-mineral va organik grunt qatlami qalinligi, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE — toʻliq namlik sigʻimidagi organik-mineral va organik grunt deformatsiya moduli, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 58-formulasidan toʻkmaning rejadagi oʻlchami 5h dan kam boʻlmaganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш310. Organik-mineral va organik gruntdan iborat zamin deformatsiya moduli har xil boʻlgan bir necha gorizontal qatlamlardan tashkil topgan boʻlsa, barqarorlikning soʻnggi davrida butun qatlamni choʻkishi alohida qatlamlarni choʻkishining yigʻindisidan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш311. Organik-mineral va organik grunt qatlamining qalinligi 3 m dan katta boʻlganda, ularni vertikal drenajlardan foydalanib zichlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenlarni rejada joylashtirish, ularning kesimi va orasidagi masofa zaminni 90 foiz konsolidatsiyalanishi shartini hisobga olib yoki qurilish maydonini zichlashni belgilangan muddatiga koʻra belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRejada drenlar kvadrat yoki teng tomonli uchburchak toʻr koʻrinishida boʻlishi va ular orasidagi masofa qumli drenlar uchun 1,5-3 m, zavodda tayyorlangan drenlar uchun 0,5-2 m qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun drenlar orasidagi masofa tajriba hududida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш312. Zichlanayotgan grunt qatlamini toʻliq kesib oʻtadigan vertikal drenlardan foydalanilganda va drenaj pastida drenaj qatlami mavjud boʻlganda, yuk taʼsirida gruntni konsolidatsiyalanishi siqilgan gʻovak suvini drenga yoki dren qatlamiga chiqishi hisobiga yuz berishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, dren taʼsir doirasini ekvivalent diametri (de) quyidagicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdren kvadrat toʻr boʻyicha joylashganda de == 1,13d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeksogonal toʻr boʻyicha joylashganda esa, de = 1,05d, bunda d — dren oʻqlari orasidagi masofa (dren qadami).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш313. Organik-mineral va organik gruntlarda barpo etilayotgan bino va inshootning loyihasida zamin va poydevorlar deformatsiyasini geotexnik monitoring qilishning quyidagi texnik talablari hisobga olingan boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalandligi 5 va undan koʻp qavatli boʻlgan namunaviy binolar qurilayotgan yangi hududlarda — uchta qurilayotgan binoga bitta kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdahani qurishda — III va IV xavf-xatar toifasidagi navbat boʻyicha birinchi qurilayotgan binoni kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtayanchlar oraligʻi 24 m dan katta boʻlgan barcha inshootlar uchun kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish yoki undan foydalanish davrida yuk koʻtarish konstruksiyasida katta miqdorda deformatsiya yoki darzlar yuz bergan inshootlarni kuzatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Elyuvial gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш314. Elyuvial gruntlardan qoya toshli jinslarining nurash natijasida oʻzi hosil boʻlgan joyda qoldirgan va dastlabki jinslarning u yoki bu darajada shakl va tuzilishini saqlagan mahsulotlaridan-tuzilgan zaminni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntda har xil darajadagi nurash, mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini bir-biridan farqlanishi va ularning qiymati chuqurligi boʻyicha oshib borishi mavjudligi natijasida chuqurlik boʻyicha va rejada tarkibini va xossalarini har xilligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишochiq kotlovanlarda uzoq muddat boʻlganda mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelyuvial supeslar va changsimon qumlarning kotlovan qazish va poydevor yotqizish davrida suvga toʻyinish hollarida suyuq oqava holatiga oʻtishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻovaklik koeffitsiyenti e > 0,6 va namlik darajasi Sr <0,7 boʻlgan elyuvial changsimon qumlarda oʻta choʻkuvchanlik xossasining boʻlishi mumkinligi va elyuvial loyli gruntlarni texnologik jarayon chiqindilari tomonidan namlanganda koʻpchishi mumkinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш315. Nuragan togʻ jinsini dastlabki holatiga koʻra, elyuvial gruntlar magmatik, metamorfik va sementlangan choʻkuvchan qoya gruntlarga ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOq tosh miqdoriga koʻra, elyuvial gruntlarni ikki guruhga (oq toshli va oq toshsiz) ajratish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш316. Nurash qobigʻi kesimi umumiy holda yuqoridan pastga qarab nurash darajasi bilan farqlanadigan quyidagi hududlardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmayda zarrali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik boʻlakli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpalaxsa toshli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdarzli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш317. Elyuvial gruntlarda muhandislik-geologik qidiruvlar oʻtkazishda quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlabki qoya toshning genetik koʻrinishi va petrografik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnurash qobigʻining tuzilishi va kesimi, uning darzliligi, slanetsliligi, qatlamligi, tushish va yuvilish elementlari, sirpanish yuzasi, nurash “tilchasi”ni va “choʻntagi”ni mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻlchamlari, yirik boʻlaklarning shakli va soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqurlik boʻyicha grunt tarkibi va xossalarini oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш318. Zamin elyuvial gruntlarining kotlovanda turgan vaqt oraligʻida mustahkamligini pasayish darajasi dala sharoitida tajriba yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu parametrlarni aniqlashni dala sharoitida olingan namunalar (monolitlar) asosida laboratoriya sharoitida ham bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial gruntlarni mustahkamligini kamayishini dastlabki aniqlash uchun berilgan vaqt oraligʻida quyidagilarni oʻzgarishini hisobga oluvchi usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya gruntlarni zichligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli gruntlarning penetratsion solishtirma qarshiligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumlarda oʻlchami 0,1 mm dan kichik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik boʻlakli gruntlarda 2 mm dan kichik boʻlgan zarrachalar miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш319. Ellyuvial gruntlarni ochiq kotlovanlarda mustahkamligini miqdoriy baholash qoʻshimcha nurash davrida mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarini oʻzgarishiga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSifat jihatidan baholash esa grunt namunasining zichligi qiymatini, suv shimish qobiliyatini, grunt yirik boʻlaklarini, paxsa toshlarni maydalanish intensivligini hisobga olib bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial grunt qatlamini qoʻshimcha nurash natijasida kuchsizlangan yuqori qatlam qalinligi ham belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш320. Elyuvial gruntni kutilgan vaqt oraligʻida t (yillar, oylar, sutkalar) ochiq kotlovanda mustahkamligini kamayish darajasini belgilovchi qoʻshimcha (atmosfera taʼsirida) nurashga chidamliligini baholash quyidagilarni aniqlash orqali amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt vaqt oraligʻida nurash darajasining tanlangan parametri A ni pasayish tezligi: (A1 — A2)/t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtanlangan parametrning pasayish darajasi A: (A1 — A2)/A1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt vaqt oraligʻida A parametrning umumiy miqdoriy kamayishi (A1 — A2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial gruntni qazilgan kotlovanda ochiq turishini kutilgan davri hamda A parametrni miqdoriy qiymatini aniqlovchi oraliq vaqti Dt qurilish hududini alohida xususiyatlari va qurilish muddatiga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш321. Elyuviy qoya toshli va elyuvial yirik boʻlakli gruntlar uchun mazkur SHNQning 322, 323-bandlariga asosan ularning nurash koeffitsiyenti bilan belgilanadigan nurash darajasini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik boʻlakli gruntlar uchun esa, shuningdek yemirilish koeffitsiyenti bilan belgilanadigan grunt boʻlaklarini mazkur SHNQning 324-bandiga asosan nisbiy mustahkamligini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш322. Elyuviy qoya gruntning nurash koeffitsiyenti (Kwr) aniqlashda, tabiiy sharoitda nurayotgan jinsning zichligi (r) va nuramagan (monolit) jinsning zichligi (ri)ni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu nurash koeffitsiyenti (Kwr) quyidagi 59-formula orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKwr = 1 — Iwr, (59)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIwr = (ri — r)/r.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишri miqdorini qoya grunt zarrachalari zichligiga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuviy qoya-tosh gruntli zaminni dastlabki baholash uchun foydalanish mumkin boʻlgan suvga toʻyingan holdagi bir oʻqli siqilishga chegaraviy mustahkamlik (Rc) qiymati ushbu SHNQning 8-ilovasiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш323. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni nurash koeffitsiyenti Kwr grunt namunasini aylanuvchi tokchali barabanda yedirilishga sinalishi va quyidagi 60-formula orqali aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKwr = (k1 — k0)/k1, (60)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan m1 zarracha massasini oʻlchami 2 mm dan katta boʻlgan m2 zarrachani yedirilishga sinovlardan keyingi massasiga nisbati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk0 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan m1 zarracha massasini oʻlchami 2 mm dan katta boʻlgan m2 zarrachani yedirilishga sinovlardan tabiiy holda yedirilishga sinashdan oldingi massasiga nisbati).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial yirik boʻlakli, qoya-toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari quyidagi 18 va 19-jadvallarga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-jadval | ||
Elyuvial qoya toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Qoya gruntlar uchun nurash koeffitsiyenti Kwr | |
magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |
Nuramagan | 1 | 1 |
Kuchsiz nuragan | 1 > Kwr ³ 0,9 | 1 > Kwr ³ 0,95 |
Nuragan | 0,9 > Kwr ³ 0,8 | 0,95 > Kwr ³ 0,85 |
Kuchli nuragan (tuproqli ohaktosh) | 0,8 dan kam | 0,85 dan kam |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-jadval | ||
Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Boshlangʻich hosil boʻluvchi jinslarda yirik boʻlakli gruntlar uchun nurash koeffitsiyenti Kwr | |
magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |
Nuramagan | 0 < Kwr £ 0,5 | 0 < Kwr £ 0,33 |
Kuchsiz nuragan | 0,5 < Kwr £ 0,75 | 0,33 < Kwr £ 0,67 |
Kuchli nuragan | 0,75 < Kwr < 1 | 0,67 < Kwr < 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш324. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlar yirik boʻlaklarini (2 mm dan katta zarrachali) yedirilish koeffitsiyenti ushbu zarrachalarni aylanuvchi tokchali barabanda yedirilishga sinab aniqlanishi va quyidagi 61-formulaga asosan hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKfr = m1/m0, (61)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — oʻlchami 2 mm dan kichik boʻlgan zarrachani yedirilishga sinashdan keyingi massasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm0 — sinalayotgan yirik boʻlaklar boshlangʻich massasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik boʻlaklarning Kfr qiymatiga koʻra, mustahkamligi boʻyicha turlari ushbu SHNQning 20-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш325. Elyuvial yirik boʻlakli gruntlarni donadorlik tarkibi boʻyicha turlarga boʻlishda GOST 25100-2020 ga muvofiq, qoʻshimcha toʻldiruvchini 0,1 mm dan kichik zarrachalari miqdorini, shuningdek ogʻirligi boʻyicha 0,1 mm kichik zarrachalari 10 foizgacha, 10 mm katta zarrachalari 25 foizdan koʻp boʻlgan shagʻal-dresva gruntlarni ajratib koʻrsatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTurli xil elyuvial yirik boʻlakli gruntlar uchun deformatsiya modulining qiymati mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-jadval | |
Boʻlaklarni yedirilishga mustahkamlik turlari | Boʻlaklarning yedirilish koeffitsiyenti Kfr |
Juda mustahkam | Kfr £ 0,05 |
Mustahkam | 0,05 < Kfr £ 0,2 |
Oʻrtacha mustahkam | 0,2 < Kfr £ 0,3 |
Mustahkamligi kam | 0,3 < Kfr £ 0,4 |
Mustahkam emas | Kfr > 0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш326. Elyuvial qumlar va loyli gruntlarda metamorfik va magmatik togʻ jinslarini nurashi mahsuloti boʻlgan mustahkam hamda boʻsh tuzilmali turlarga ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkam tuzilish turiga boshlangʻich jinsning umumiy tuzilishi qisman saqlangan va tabiiy namlikda bir oʻqli siqilishga chegaraviy mustahkamligi Rs ³ 0,2 MPa boʻlgan, qumlar va loyli gruntlar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш327. Tabiiy namlikda bir oʻqli siqilishiga chegaraviy mustahkamligi Rs < 0,2 MPa boʻlgan elyuvial qumlar va loyli gruntlar boʻsh tuzilishli turi hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootning zaminini hisoblari uchun ushbu gruntlarni mazkur SHNQning 50-bandida keltirilgan E, 
va s ni qiymatlari 1-ilovaning 5 va 6-jadvallariga asosan qabul qilinishi lozim.
va s ni qiymatlari 1-ilovaning 5 va 6-jadvallariga asosan qabul qilinishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш328. Elyuvial gruntlarning E, 
va s normativ qiymatlari mazkur SHNQning 1-ilovasi 7-jadvaliga, qumli va choʻkuvchan jinslar esa (ular oʻzining xossalariga koʻra magmatik kvarsli jinslarga yaqin boʻlganligi sababli) mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
va s normativ qiymatlari mazkur SHNQning 1-ilovasi 7-jadvaliga, qumli va choʻkuvchan jinslar esa (ular oʻzining xossalariga koʻra magmatik kvarsli jinslarga yaqin boʻlganligi sababli) mazkur SHNQning 1-ilovasi 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш329. Elyuvial gruntlardan tashkil topgan poydevor zaminlari mazkur SHNQning 4-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш330. Poydevor zaminining deformatsiya hisobida dispers elyuvial gruntlar hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga asosan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot poydevorining dastlabki oʻlchamlarini va II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootning yakuniy oʻlchamlarini belgilash uchun hisobiy R0 qarshiliklari mazkur SHNQning 2-ilovasi 6 va 8-jadvallariga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш331. Elyuvial gruntlardan tashkil topgan poydevor zaminining hisobiy deformatsiyalari yoʻl qoʻyilgan miqdordan ortiq yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli darajada boʻlmasa, bunda mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumdan, shagʻaldan, chaqiq toshlardan yoki tarkibida dastlabki togʻ jinslari boʻlaklari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlardan, xususan qoya toshli gruntlarning sirti notekis boʻlganda, zichlashtirilgan gruntli taqsimlash yostiqchalari yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning yuqori qismidan qoya gruntlarni olib tashlash, qoya gruntlaridagi nurash natijasida hosil boʻlgan boʻshliqlarning gʻovak toʻldiruvchilarini mayda tosh, shagʻal yoki qum bilan toʻliq yoki qisman almashtirish va zichlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu tadbirlar yetarli boʻlmasa, qoziqli poydevorlar yoki poydevor zaminining choʻkishini toʻgʻrilash uchun mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafi talablari asosida konstruktiv chora-tadbirlar amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш332. Zamin va poydevorlarning loyihasida zovur qazish vaqtida elyuvial gruntlarning atmosfera taʼsiridan va suvdan yemirilishidan himoya qilish lozim, bunda suvdan himoya qilish tadbirlari qoʻllash, zaminni tayyorlashda va poydevorlarni koʻtarishda tanaffuslarga yoʻl qoʻymaslik, zovurdagi gruntning toʻlmay qolishligini koʻzda tutish hamda faqat mayda shpurli portlatish sharoitidagina qoya toshli gruntlarni portlatib ishlov berish usulini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Toʻkma gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш333. Toʻkma gruntlardan iborat zaminlar quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularning tarkibi boʻyicha bir xil jinslimasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir xilda qisilmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻz-oʻzidan zichlashib qolishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorganik aralashmalarning parchalanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShlak va loylardan iborat boʻlgan toʻkma gruntlarda suv bilan yoki ishlab chiqarishning kimyoviy chiqindilari bilan namlanganda, ularning koʻpchishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш334. Toʻkma gruntlar tarkibi va hosil boʻlish xususiyatlariga koʻra, sanoat va qurilish chiqindilarga boʻlinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkma gruntlarning boshlangʻich tuzilishi uni qazish va qayta yotqizishda oʻzgargan, tabiiy kelib chiqqan minerallardan tashkil topgan boʻlishi, unga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuzilgan tabiiy gruntlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerning ustki qismini ochish jinslari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxonalari chiqindilari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanoat chiqindilari tabiiy materiallarni texnik yoki kimyoviy ishlov berish natijasida hosil boʻlgan sunʼiy material boʻlib, unga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshlaklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkullar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkulshlaklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshlamlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш335. Toʻkma gruntlar va sanoat (ishlab chiqarish )korxonalarining chiqindilarini (oʻz-oʻzidan) oʻzaro zichlashish jarayoni mazkur SHNQning 21-jadvaliga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi 21-jadvalda keltirilgan toʻkma gruntlar va sanoat (ishlab chiqarish) korxonalarining chiqindilari belgilangan vaqt oʻtishi bilan oʻzaro zichlashgan gruntlar qatoriga kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-jadval | |||
Toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilari turlari | Oʻz-oʻzidan zichlanish davomiyligi, yil | ||
reja boʻyicha barpo etilgan toʻkma | uyumlar | chiqindi uyumlari | |
Yirik boʻlakli | 0,2-1 | 1-3 | 2-5 |
Qumli | 0,5-1 | 2-5 | 5-10 |
Loyli | 2-5 | 10-15 | 20-30 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Reja asosida toʻkma gruntlar bir xil gruntlardan va sanoat (ishlab chiqarish) korxonalarining chiqindilarini bir tekisda zichlab yotqiziladi yoki yuvish yoʻli bilan belgilangan zichlikkacha shibbalab zichlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Chiqindi uyumlari uchun chuqurlik (kotlovan) qazishda, shuningdek yer ostida qazilma ishlarini bajarish jarayonida hosil boʻlgan turli turdagi gruntlarni zichlanmasdan toʻkilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Qazish natijasida hosil boʻlgan gruntlar, sanoat va ishlab chiqarish korxonalarining chiqindi uyumlari turli materiallardan tarkib topgan tartibsiz holda tashkil topgan uyum hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш336. Tabiiy zamin sifatida quyidagilarni qoʻllash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntdan va ishlab chiqarish chiqindilaridan rejali ravishda barpo etilgan koʻtarmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmayda va yirik shagʻaldan, yirik qumdan va shlakdan iborat gruntlar va sanoat chiqindilari uyumi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar va sanoat chiqindilari, (tartibsiz uyumidan II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlarni qurish uchun foydalanishga deformatsiya hisoblarini bajarishga yoʻl qoʻyiladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaishiy chiqindilar uyumidan tabiiy zamin sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш337. Toʻkma gruntlarning siqilishi bir xilda boʻlmasligi, dala sharoitida va laboratoriyadagi tekshiruv natijalari boʻyicha aniqlanishi lozim. Bunda, toʻkma gruntlarning tarkibi va joylashishi, toʻkish usuli, toʻkmaning asosiy qismini tashkil etuvchi material turi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkma gruntlarning deformatsiya moduli shtamplab sinashga asoslanib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш338. Yer osti suvlari sathidan yuqorida joylashgan qatlamlar doirasida, organik qoʻshimchalarning parchalanishi tufayli poydevorlarning qoʻshimcha choʻkishi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday choʻkish qumlar, maydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxonalari chiqindilari va shlaklardan iborat toʻkilmalarda organik moddalarning massa boʻyicha nisbiy miqdori 0,03 dan, gilli gruntlar va kul shlaklarida esa 0,05 dan ortiq boʻlgan hollarda inobatga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш339. Qoʻshimcha choʻkish, ularni birtekis emasligi va toʻkma ogʻirligidan toʻshama gruntni zichlashi hisobiga rivojlanish vaqti, toʻkma gruntlar qatlamini qalinligi hamda siqiluvchanligi va toʻkma grunt tubidagi toʻshama qatlam zichlash sharoiti bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻshama gruntni toʻkma grunt ogʻirligidan zichlanishi gruntlar uchun quyidagi vaqt oraligʻida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumlar uchun — bir yildan soʻng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathidan yuqorida joylashgan loyli gruntlar uchun — 2 yildan soʻng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathidan pastda joylashgan loyli gruntlar uchun — 5 yildan soʻng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш340. Sanoat chiqindilarini oʻrganishda ularni hosil boʻlish texnologiyasini, kimyoviy tarkibini va oʻziga xos xususiyatlarini (parchalanishga moyilligi, zaharli moddalar bilan ifloslanishi, organik qoʻshimchalarni mavjudligi, gazlarni ajralishi) hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш341. Muhandislik-geologik qidiruvlar olib borilganda burgʻilashdan tashqari, mazkur SHNQning 343-bandi talablariga muvofiq laboratoriya tadqiqotlari monolitlarni tanlash va gruntni shtamplar bilan sinash uchun shurflarni qazishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQatlamlarning joylashish zichligini va siqilish oʻzgaruvchanligi darajasini oʻrganish, katta boʻshliqlarni aniqlash, qoziqlarni qoqish uchun zarur boʻlgan chuqurlikni aniqlash maqsadida, zondlash GOST 19912-2012 talablariga muvofiq va geofizik usullardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш342. Quduqlarni toʻkma qatlam chuqurligidan 5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha qazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejali qurilgan toʻkma uchun — 50 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuyum (otval) uchun — 40 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibsiz uyum (svalka) uchun — 30 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShurf toʻkma qatlamni butun qalinligi boʻylab qazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShurflar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejali qurilgan toʻkma uchun — 100 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuyum uchun — 60 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibsiz uyum uchun — 40 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLaboratoriya sinovlari uchun monolitlarni 1-2 m chuqurlikda tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNaychali (zondlovchi) quduqlar orasidagi masofa quyidagidan katta boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejali qurilgan toʻkma uchun — 50 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuyum uchun — 20 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibsiz uyum uchun — 15 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш343. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar uchun barcha turdagi toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilarining siqiluvchanligini dala sharoitida statik yuk taʼsirida GOST 20276-2012 talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalanayotgan inshoot chegarasida shtamplar bilan sinovlar soni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejali qurilgan toʻkma uchun — 2 tadan kam boʻlmagan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuyum uchun — 3 ta olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш344. Toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilaridan sunʼiy zamin qurishda, toʻkma, pol tubiga toʻkishda, kotlovanlarni qayta toʻldirishda foydalanishda gruntni loyihaviy zichligi va namlikni oʻzgarish oraligʻini belgilashda GOST 22733-2016 boʻyicha sinashni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш345. Toʻkma grunt va sanoat chiqindilaridan iborat zaminni mazkur SHNQning 5-bob talablariga asosan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkma grunt oʻta choʻkuvchan, koʻp choʻkuvchan yoki organik moddalarni nisbiy miqdori Ir > 0,1 boʻlsa, mos ravishda mazkur SHNQning 5-bobi 1, 2 va 3-paragraflaridagi talablar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni toʻliq deformatsiyalanishi zaminni tashqi yuk va toʻkma gruntlarni oʻz-oʻzidan zichlanishi va organik qoʻshimchalarni parchalanishi, shuningdek toʻkma ogʻirligidan va poydevor yukidan toʻshama qatlamni choʻkishi (oʻta choʻkishi) hosil boʻlgan choʻkishlar yigʻindisidan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш346. Zichlanmagan yopishqoq boʻlmagan toʻkma gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilarining oʻz-oʻzidan zichlanishini hisobga olish uchun mazkur SHNQning 119-bandiga muvofiq, tashqi yuklamadan hosil boʻlgan qoʻshimcha vertikal kuchlanish (szp) qiymatlariga toʻkma qatlam doirasida gruntning oʻz ogʻirligidan yuzaga keladigan vertikal kuchlanishni qoʻshish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu kuchlanish kssszp koʻpaytmasiga teng, bunda kss qiymati quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkss = 0,4 — qumlardan (changlilardan tashqari), shlaklardan va shunga oʻxshash materiallardan tashkil topgan zichlanmagan yopishqoq boʻlmagan toʻkmalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkss = 0,6 — changli qumlar, gilli gruntlar, kul-shlaklar va shunga oʻxshash materiallardan iborat toʻkmalar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarda zaminning choʻkishini hisoblashda toʻkma ogʻirligidan toʻshama qatlamni choʻkishini toʻshama qatlam ustki qismidan pastdagi szp, miqdoriga yuqori qatlam ogʻirligidan hosil boʻlgan kuchlanishni qoʻshish orqali hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki yildan ortiq qum va shlaklardan iborat koʻtarmalar uchun hamda loyli gruntlar, maydalash, boyitish korpuslari, konsentrat omborxona chiqindilari, kullar, kul-shlaklar va shlamlardan iborat koʻtarmalar uchun besh yildan ortiq vaqt oʻtgan boʻlsa, toʻshama qatlamlarning qoʻshimcha choʻkishini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш347. Toʻkma grunt va sanoat chiqindilaridan iborat boʻlgan zaminning hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafi talablari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlashda gs1 va gs2 koeffitsiyentlarning qiymatlari reja asosida qurilgan toʻkmalar uchun mazkur SHNQning 4-jadvaliga muvofiq teng qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuyumlar (otval) uchun — gs1 = 0,8 va gs2 = 0,9 ga teng boʻladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibsiz uyumlar (svalka) uchun — gs1 = 0,6 va gs2 = 0,7 ga teng boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkib qolgan toʻkma gruntlarda quriladigan III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining dastlabki oʻlchamlarini mazkur SHNQning 2-ilovasi 9-jadvalidagi zamin gruntlarining hisobiy qarshiliklari (R0) qiymatlariga asoslanib belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu zamin gruntlarining hisobiy qarshiliklari (R0) qiymatlaridan II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining yakuniy oʻlchamlarini aniqlashda ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш348. Zichlashtirish ishlari oʻtkazganda, qumli, shagʻalli va shunga oʻxshash yostiqchalarni qurishda poydevorga tushadigan yuk va zichlangan gruntning ogʻirligidan toʻshama qatlamga (zichlanmagan) yoki tabiiy gruntlarga tushayotgan toʻliq vertikal kuchlanish mazkur SHNQning 112-bandi talablariga muvofiq ushbu gruntlarning hisobiy qarshiliklaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш349. Toʻkma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy deformatsiyalari chegaraviy qiymatlardan oshganda yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarli boʻlmaganda, mazkur SHNQning 4-bobi 9-paragrafi talablariga muvofiq quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminlarning yuzasini ogʻir shibbaligichlar, tebranish titrama mashinalar, katoklar bilan zichlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntli ustun qoziqlar, gidrotitrama zichlagichlar bilan chuqur zichlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntli yostiqchalarini qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻkma gruntlarni poydevorlar, shu jumladan qoziqli poydevorlar bilan kesib oʻtish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv choralar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш350. Ogʻir shibbalagichlar bilan zichlanadigan zamin loyihasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlanadigan maydonning oʻlchamlari va zichlash chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshibbalash parametrlari (shibbalagich massasi va diametri, shibbalovchi yukni yuqoridan tashlash balandligi, zarbalar soni);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar loyihadagi joylashish sathigacha boʻlgan gruntning yetishmovchilik miqdori (zichlanayotgan sathning pasayishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlangan gruntning zichligi va maqbul (optimal) namligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш351. Titratma uskunalar va katoklardan 1,5 m chuqurlikkacha zichlashtirishda, namlik darajasi Sr £ 0,7 boʻlgan grunt va ishlab chiqarish chiqindilaridan toʻkmalar qurishda hamda alohida qatlamlarni zichlash ishlarida foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш352. Gidrotitratmazichlash usulidan loyli zarrachalari massasi boʻyicha 0,05 katta boʻlmagan va namlik darajasi Sr > 0,7 boʻlgan toʻkma gruntlar va sanoat chiqindilarini (xvostlar, quyilgan yerlar, kul shlaklar) 6 m gacha boʻlgan chuqurlikda zichlash ishlarida foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш353. Qattiq va notekis siqiladigan toʻkma gruntlarni almashtirish uchun grunt yostiqlari qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yostiqlarini tabiiy gruntlardan (shagʻal, chaqiq tosh, qum) hamda ishlab chiqarish chiqindilaridan (shlak, kul-shlak) qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYostiqlarning zichligi qoʻllaniladigan gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilari turlariga hamda inshootning xavf-xatar toifasiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш354. Ogʻir shibbalagichlar, titratma uskunalari, gʻaltakmolalar va gidravlik tebranish usuli bilan zichlangan toʻkma gruntlardan tayyorlangan zaminlar va yostiqchalarning deformatsiya modullari statik yuklar bilan dala sinovlari natijalariga koʻra qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш355. Toʻkma gruntlar va ishlab chiqarish chiqindilarida bino va inshootlar qurishda konstruktiv tadbirlar mazkur SHNQning 4-bobi 9-paragrafiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Yuvma gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш356. Yuvma gruntlardan tashkil topgan poydevorlar loyihalanishida quyidagi omillar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularning bir jinsli emasligi (koʻp qatlamliligi, tarkibi va xususiyatlarining rejada hamda chuqurlik boʻyicha oʻzgaruvchanligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqt oʻtishi bilan fizik-mexanik xossalarining oʻzgarish xususiyati (yer osti suvlari sathining tebranishi taʼsirida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtebranish taʼsirlariga taʼsirchanligi, shuningdek ostki qatlamlarning ehtimoliy choʻkishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu omillarning barchasi poydevor loyihasida koʻrsatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvma uchun turli kattalikdagi qumlardan, shuningdek tegishli asoslash mavjud boʻlganda qumloq tuproqlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan va shoʻrlangan gruntlarga (I turdagi grunt sharoitlarida) tegishli asoslar mavjud boʻlganda yuvish usulini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. II turdagi oʻta choʻkuvchan gruntlarda yuvish usulida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш357. Zamin va poydevorlarni loyihalash qumli gruntlarni yuvib toʻldirish tugallangandan soʻng, kamida uch oy oʻtgach oʻtkazilgan muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш358. Yuvilgan gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlari, ularning buzilmagan tuzilishidagi dala va laboratoriya tadqiqotlari natijalariga asoslanib aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yuvilgan gruntning yoshi, yuvilish jarayoni yakunlangandan keyingi oʻtgan vaqt, shuningdek muhandislik-geologik qidiruv ishlari davri bilan qurilish boshlanishi orasidagi vaqt farqi inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш359. Yuvma qumlar yuvilgandan soʻng ikki yilgacha oʻzining fizik-mexanik xususiyatlarini intensiv ravishda oʻzgartirish qobiliyatiga ega boʻlganligi sababli, yuvma gruntlar tavsiflarining hisobiy qiymatlariga muhandislik-geologik qidiruvlar davri va poydevorlarni qurish vaqti oʻrtasidagi vaqt farqini hisobga oluvchi tuzatish kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш360. III va IV xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining dastlabki, II xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar poydevorlarining yakuniy hisob-kitoblarida mazkur SHNQning 1-ilovasidagi 8-jadvalidagi yuvma gruntlarning yoshiga qarab, ularning fizik xususiyatlariga asoslangan holda olingan gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xossalarining qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш361. Muayyan qurilish maydonlaridagi yuvma gruntlarning mexanik xususiyatlarining son qiymatlarini empirik bogʻlanishlar asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur bogʻlanishlardagi parametrlarni qurilish maydonida gruntlarni ketma-ket ikki marta sinov oʻtkazish natijasida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yuvilgan gruntlarning sinash muddatlari gidravlik yuvish jarayoni tugagandan bino yoki inshootlar qurilishi boshlanguniga qadar teng vaqt oraligʻida ketma-ket ikki marta sinov oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш362. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrachali yuvma qumlarni deformatsiya moduli (E) ni normativ qiymati ularning yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 gacha oraliqda empirik formula yordamida aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(62)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(63)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(64)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koeffitsiyent, 1 MPa ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1 — koeffitsiyent, 1/yil ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA, V — oʻlchamsiz parametrlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE1, E2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan deformatsiya moduli (E, MPa).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш363. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrali yuvma gruntlarning solishtirma ilashishi (sn)ning normativ qiymati ularning ilashishi (sn)ning normativ qiymati ularni yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 oraligʻida empirik formula yordamida aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(65)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(66)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(67)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koeffitsiyent, 1 MPa ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK1 — koeffitsiyent, 1/yil ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1, V1 — oʻlchovsiz parametrlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишc1, s2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan solishtirma tutashuvchanligini normativ qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш364. Changsimon, mayda va oʻrtacha zarrachali yuvma qumlarning ichki ishqalanish burchagi (jn) ni normativ qiymati ularning yoshi (t, yillarda) uchun yuvilgandan keyin 0,5 dan 4,5 oraligʻida quyidagi empirik formula yordamida aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjn = jµ [1 — exp(-t/C — D)], (68)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(69)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(70)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjµ — yuvma qumlarni ichki ishqalanish burchagini barqarorlashgan qiymati. Uning qiymatini jn kabi mazkur SHNQning 1-ilovasi 8-jadvaliga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj1, j2 — gruntni yuvgandan soʻng bitta qurilish maydonida t1 va t2 vaqt oraligʻida (yillarda) ketma-ket vaqt davomida ikki marta sinash natijasida olingan ichki ishqalanish burchagining normativ qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш365. Dastlabki hisoblar uchun A, V, A1, V1, S, D, jµ parametrlar qiymatini mazkur SHNQning 22-jadvalidan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш366. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobi mazkur SHNQning 4-bobi talablari asosida amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuvma gruntlar qatlami biogen yoki illar ustida yotsa, zaminni hisoblashda qoʻshimcha ravishda mazkur SHNQning 5-bobi 4-paragrafi talablari hisobga olinishi kerak. Bunda, ustunsimon poydevorlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш367. Yuvma gruntlarni hisobiy qarshiligi (R) mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafi talablariga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yuvma gruntning mustahkamlik xossalari (jII, sII) qurilishning boshlanishiga mos keladigan qilib, mazkur SHNQning 363 va 364-bandlari talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш368. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminning umumiy choʻkishi, tashqi yuk taʼsirida choʻkishi, yuvma gruntlar qatlamining oʻz-oʻzidan zichlashishidan va yuvma grunt bilan bostirilgan toʻshama qatlamning konsolidatsiya hisobiga qoʻshimcha choʻkishlari yigʻindisidan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-jadval | ||||||
Yuvilgan qumlar | Grunt parametrlari | Gʻovaklik koeffitsiyenti | ||||
0,50 | 0,55 | 0,60 | 0,65 | 0,70 | ||
Parametrlar qiymati | ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
Oʻrtacha yiriklikda | A | 48 | 43 | 36 | 28 | 27 |
V | 1,2 | 1,1 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | |
A1 | 0,007 | 0,006 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
V1 | 1,3 | 1,3 | 1,2 | 1,2 | 1,1 | |
jµ (grad.) | 39 | 38 | 36,5 | 35 | 33 | |
S | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | |
D | 2,1 | 2,0 | 2,0 | 1,9 | 1,9 | |
mayda | A | 41 | 36 | 30 | 23 | 19 |
V | 1,5 | 1,3 | 1,1 | 1,0 | 0,9 | |
A1 | 0,009 | 0,007 | 0,005 | 0,004 | 0,003 | |
V1 | 1,0 | 0,8 | 0,8 | 0,7 | 0,6 | |
jµ (grad.) | 36 | 34 | 32 | 30 | 28 | |
S | 0,8 | 0,9 | 1,0 | 1,1 | 1,1 | |
D | 2,0 | 1,9 | 1,9 | 1,8 | 1,7 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш369. Yuqoridagi yuvma qumli qatlam qalinligi 4b kichik boʻlmaganda (bunda, b — poydevor eni) va poydevor umumiy maydonining bino yoki inshoot qurilish maydoniga nisbati 0,3 dan katta boʻlganda, poydevor yuvma zamini choʻkishining hisobi bino yoki inshoot ogʻirligini poydevor tashqi qirrasi bilan chegaralangan maydonga nisbatidan hosil boʻlgan va qurilish maydoniga taqsimlangan yuk taʼsirida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor umumiy maydonining bino yoki inshoot qurilish maydoniga nisbati 0,3 dan kichik boʻlganda, poydevor zaminining choʻkish hisobi mazkur SHNQning 5-bobiga asosan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш370. Yuvma gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobiy deformatsiyasi chegaraviy miqdordan katta boʻlganda yoki yuk koʻtarish qobiliyati yetarlicha boʻlmaganda, mazkur SHNQning 4-bobi 11-paragrafiga muvofiq quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuvma gruntni zichlash (titratma uskunalar va katok (mola)lar yordamida, gidrotitrama zichlagichlar bilan chuqur zichlash, portlatish energiyasidan foydalanish, shibbalash, qurilish maydonida gruntni yuvish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuvma gruntni qotirish yoki armaturalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv tadbirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш371. Bino zamini shagʻalli, oʻrta va yirik hamda mayda zarrali yuvma qumlar qatlamidan iborat boʻlsa, shuningdek muhandislik-geologik qidiruvlar yordamida ushbu maydondagi gruntlar koʻpchish xossasiga ega emasligi aniqlangan boʻlsa, poydevor tagligini joylashish sathi gruntning mavsumiy muzlash chuqurligiga bogʻliq boʻlmagan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш372. Yuvib toʻldirish ishlarini loyihalashda yuvib toʻldirish maydonlarini oʻrab turuvchi himoya toʻgʻonlari yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan notekis choʻkishlarning paydo boʻlishini oldini olish maqsadida bino va inshootlar poydevori vazifasini bajarmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Koʻpchuvchi (muzlash natijasida) gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш373. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat boʻlgan zaminlarni quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mavsumiy yoki koʻp yillik muzlashda hajmi kattalashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt yuzasining koʻtarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorga hamda inshootning boshqa konstruksiyasiga taʼsir etadigan muzli koʻpchish kuchining ortishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, muzdan eriganda koʻpchuvchi grunt choʻkishi inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш374. Koʻpchuvchi gruntlarga GOST 25100-2020 ga muvofiq loyli gruntlar, changsimon va mayda qumlar, shuningdek muzlashdan oldin maʼlum darajadan yuqori namlikka ega boʻlgan loyli toʻldirgichlari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarda poydevorlarni loyihalashda, yer osti suvlari sathini koʻtarilishi, yuza suvlarini sizib kirishi va yuzani ekranlashtirilishi hisobiga gruntni namligini mumkin boʻlgan ortishini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш375. Koʻpchuvchan gruntlar quyidagilar bilan tavsiflanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning absolyut deformatsiyasi (hf,) — yuk tushmaydigan grunt sirti koʻtarilishining muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning nisbiy deformatsiyasi (
), absolyut deformatsiya (hf)ni muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;
), absolyut deformatsiya (hf)ni muzlaydigan qatlami qalinligi (df )ga nisbati;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning vertikal bosimi (rfh,v), poydevor tagiga nisbatan normal yoʻnalgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlashdan hosil boʻlgan koʻpchishning gorizontal bosimi (rfh,h), poydevor yon yuzasiga nisbatan normal yoʻnalgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlashdan hosil boʻlgan urinma kuchning solishtirma qiymati (
), poydevorning yon yuzasi boʻylab taʼsir etadi.
), poydevorning yon yuzasi boʻylab taʼsir etadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqoridagi xususiyatlar tajriba maʼlumotlari asosida gidrogeologik sharoitlarning mumkin boʻlgan oʻzgarishini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot uchun (
) miqdori (Rf) parametrini mazkur SHNQning 12-rasmiga muvofiq quyidagi 71-formula orqali hisoblanadigan miqdoriga koʻra aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
) miqdori (Rf) parametrini mazkur SHNQning 12-rasmiga muvofiq quyidagi 71-formula orqali hisoblanadigan miqdoriga koʻra aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(71)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw, wp — muzlaydigan grunt chegarasidagi namlik, mos ravishda tabiiy va qotish chegarasidagi birlik miqdorida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwcr — mazkur SHNQning 13-rasmiga muvofiq grafikdan aniqlanadigan muzlagan grunt qatlami ichidagi mos ravishda tabiiy va yoyish chegarasidagi namlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirlik miqdorida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwsat — gruntni toʻliq namlik sigʻimi, birlik miqdorida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— quruq gruntning zichligi, t/m;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|M0 — SHNQ 2.01.01-22 talablariga asosan aniqlanadigan son jihatidan qish davrida havoning koʻp yillik oʻrtacha harorati absolyut miqdoriga teng boʻlgan, oʻlchovsiz koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш376. GOST25100-2011 ga muvofiq, 
ga bogʻliq ravishda va koʻpchish darajasiga koʻra, gruntlar beshta guruhga boʻlinishi kerak.
ga bogʻliq ravishda va koʻpchish darajasiga koʻra, gruntlar beshta guruhga boʻlinishi kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyli gruntni ushbu guruhlardan biriga tegishli Rf parametri mazkur SHNQning 12-rasmi boʻyicha baholanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-rasm. Rf parametri va koʻpchishning nisbiy deformatsiyasi efh ni oʻzaro bogʻliqligi grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1, 2 — loyli qum; 3 — qumli loy; 4 — qumli loy 0,07 < Ip £ 0.13; 5 — qumli loy 0,13 < Ip £ 0,17; 6 — loylar (2, 4 gruntlarda va 5 oʻlchami 0,05-0,005 mm boʻlgan changsimon zarrachalari miqdori massasi boʻyicha 50 foizdan ortiq boʻlgan); a — deyarli koʻpchimovchi; b — kuchsiz koʻpchuvchi; v — oʻrtacha koʻpchuvchi; g — kuchli koʻpchuvchi; d — oʻta koʻpchuvchi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-rasm. Kritik namlik wcr ni gruntni yumshoqlik soni Jp va oquvchanlik chegarasi wL bogʻliqligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш377. Koʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarning hisobi mazkur SHNQning 5-bobi talablari asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlashdagi koʻpchish kuchi taʼsirida poydevorning turgʻunligini ham tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш378. Poydevorlarning yon yuzasiga taʼsir qiluvchi muzlash urinma kuchlariga qarshi barqarorligini hisoblash ishlari poydevor zaminini koʻpchuvchi gruntlarning hisoblangan muzlash chuqurligidan pastroqqa joylashtirish hollarida amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(72)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtfh — koʻpchishning solishtirma urinma kuchining hisobiy, kPa, mazkur SHNQning 379-bandiga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAfh — mavsumiy muzlashning hisobiy chuqurligi chegarasida joylashgan poydevor yon sirti maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf = 0,9 boʻlgandagi hisobiy doimiy yuk, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFrf — poydevorni hisobiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan qismida poydevor yon yuzasini muzlagan gruntga ishqalanishi natijasida koʻpchishidan saqlovchi, kuchlarning hisobiy qiymati, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti, miqdori 1,0 ga teng deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — ishonchlilik koeffitsiyenti, miqdori 1,1 ga teng deb qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш379. Koʻpchishning solishtirma urinma kuchining hisobiy qiymati (tfh) tajriba yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTajriba maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda tfh qiymatini gruntning turi va xususiyatiga koʻra, mazkur SHNQning 23-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш380. Changsimon-loyli zarrachalari boʻlgan yirik boʻlakli gruntlar va qumlar hamda Ip < 0,02 boʻlgan loyli qumlarni koʻpchish xossalarining maydalanish koʻrsatkichlari (D) orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu gruntlar D < 1 boʻlganda, koʻpchimaydigan va D ³ 1 boʻlganda esa koʻpchuvchi gruntlar sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuchsiz koʻpchuvchi gruntlar uchun D koʻrsatgich 1 < D < 5 oraliqda oʻzgaradi. D qiymati quyidagi 73-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(73)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — qiymati 1,85´10-4 cm3 teng boʻlgan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — gʻovaklik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— grunt zarrachalarining oʻrtacha diametri, cm, quyidagi 74-formulaga asosan aniqlanishi kerak:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(74)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr1, r2, ..., pi — grunt alohida zarrachalarining foizdagi miqdori, birlik miqdorida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1, d2, ..., di — alohida fraksiyalari zarrachalarining oʻrtacha diametri, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
23-jadval |
||
|
Gruntlar va ularni xossalari |
Mavsumiy muzlash-erish chuqurligi dth, m, koʻpchishni solishtirma urinma kuchining hisobiy qiymati tfh, kPa |
||
|
1,5 gacha |
2,5 |
3 va undan koʻproq |
|
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlganda, yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan mayda va changsimon qumlar maydalanish koʻrsatkichi D > 5 va namlik darajasi Sr > 0,95 boʻlganda |
110 |
90 |
70 |
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi 0,25 < IL £ 0,5 boʻlganda yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan D > 1 va namlik darajasi 0,8 < Sr £ 0,95 boʻlganda mayda va changsimon qumlar bilan |
90 |
70 |
55 |
|
Loyli qumlar, qumli loylar va loylarning oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,25 boʻlganda yirik boʻlakli gruntlar loyli toʻldirgich bilan D>1 va namlik darajasi 0,6 < Sr £ 0,8 boʻlganda mayda va changsimon qumlar bilan |
70 |
55 |
40 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Muzlash chuqurligi (tfh)ni oraliq qiymati uchun interpolyatsiya yoʻli bilan qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Gruntning maydalanish koʻrsatkichi D mazkur SHNQning 73-formulasi yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Kotlovanlarni qayta toʻldirish uchun foydalaniladigan gruntlar uchun, muzlash chuqurligi (tfh)ni qiymati ushbu jadvalning birinchi qatoridan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Poydevor yuzasining koʻrinishiga koʻra muzlash chuqurligi (tfh)ni keltirilgan qiymati quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekis ishlov berilmagan beton — 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻadir-budir 5 mm gacha chiqqan va kovak joylari mavjud — 1,1-1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 mm gacha chiqqan va kovak joylari mavjud — 1,25-1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdori bilan ishlov berilgan yogʻochli — 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus ishlov berilmagan metall — 0,8.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. II xavf-xatar toifasidagi inshootlar uchun muzlash chuqurligi (tfh) qiymati 0,9 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш381. Vertikal qirraga ega boʻlgan poydevor uchun kuchlarning hisobiy qiymati (Frf, kN) quyidagi 75-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(75)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRfj — j — qatlamdagi muzlagan gruntni poydevor yon sirti boʻylab siljishga hisobiy qarshiligi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAfj — hisobiy muzlash chuqurligidan pastda joylashgan j-grunt qatlamini vertikal siljish yuzasi maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — grunt qatlamlari soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш382. Hisobiy muzlash chuqurligidan yuqoriga poydevor yotqizishda (sayoz poydevorlarda) muzlashdan hosil boʻlgan urinma va normativ kuchlarni hisobga olgan holda zamin gruntlarining muzlashdan hosil boʻlgan koʻpchish deformatsiyalari hisoblab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII xavf-xatar toifasidagi bino va inshootlar va kam qavatli binolar uchun mazkur SHNQning 7-bobiga muvofiq sayoz poydevorlardan normativ muzlash chuqurligi 1,7 m dan kam boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш383. Bino va inshootdan tushadigan yukni hisobga olgan holda aniqlanadigan zamin gruntlarining muzlashdan hosil boʻladigan hisobiy koʻpchish deformatsiyalari poydevor uchun kuchlarning hisobiy yoʻl qoʻyilgan qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor uchun kuchlarning hisobiy yoʻl qoʻyilgan qiymatlarini mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq koʻpchuvchi gruntlardagi kabi qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш384. Sayoz poydevorlar zaminlarining muzlashdan hosil boʻladigan hisobiy koʻpchish deformatsiyalari yoʻl qoʻyilgandan katta yoki poydevorning muzlashdan hosil boʻladigan taʼsir etuvchi kuchlarga turgʻunligi yetarli boʻlmasa, poydevorning joylashish chuqurligini oʻzgartirishidan tashqari, muzlashdan hosil boʻladigan kuchlar va deformatsiyalarni kamaytiruvchi tadbirlarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlash chuqurligini (suvdan himoya qiluvchi, issiqlikdan himoya qiluvchi yoki fizik-kimyoviy xossalari) koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqoridagi tadbirlarni qoʻllaganda ham muzlashdan hosil boʻladigan koʻpchish deformatsiyasi tugamasa, bino va inshootlarning poydevor va konstruksiyalari muzlashdan hosil boʻladigan koʻpchish deformatsiyalarini hisobga olgan holda hisoblashdan kelib chiqadigan konstruktiv tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin va poydevorlarni loyihalashda zamin koʻpchuvchi gruntlarini namlanishiga, shuningdek qurilish davrida muzlashiga yoʻl qoʻymaydigan tadbirlar bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш385. Qurilishda rejalashtirilmagan toʻxtashlar yuz berganda va bino (inshoot)ning qurilishi vaqtinchalik toʻxtatilganda zamin koʻpchuvchi gruntlarining mavsumiy muzlash-erish natijasida hosil boʻluvchi deformatsiyalanishi va buzilishini bartaraf etuvchi chora-tadbirlar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш386. Qurilishi tugallanmagan yoki tugallangan binolarning yertoʻla va yarim yertoʻla (sokol) qavatlaridagi poydevorlar ostidagi gruntning muzlashini oldini olish maqsadida, issiqlik himoyasi taʼminlanmagan poydevorlar ustida joylashgan xonalarni vaqtinchalik isitish yoki ushbu xonalarda issiqlik izolyatsiyasini qoʻllash choralari koʻrilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш387. Maxsus tadqiqotlarni oʻtkazmasdan, poydevorlarni muzlagan zamin grunt ustiga yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarning deformatsiyalanishi va buzilishining oldini olish uchun poydevorlarning urinma va normal muzlash kuchlariga bardoshliligini tekshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQish mavsumida poydevorlar qurilayotganda, gruntlarni muzlashdan himoya qilish maqsadida, vaqtinchalik issiqlik izolyatsiyalovchi qoplamalar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu qoplamalarning parametrlari issiqlik-texnik hisob-kitoblarga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Mustahkamlangan gruntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш388. Gruntlarni mustahkamlash ishlari yangi qurilayotgan yoki mavjud bino va inshootlar poydevorlarining mustahkamligini oshirish va suv oʻtkazmasligini taʼminlash maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMavjud bino va inshootlar poydevori gruntlarini mustahkamlash imkoniyati va usuli, poydevor deformatsiyalarining xususiyatlari hamda mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq, bino va inshootlarning texnik holat toifasini inobatga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlangan gruntli massivlardan poydevor zamini hamda vaqtinchalik va doimiy oʻrovchi konstruksiya kotlovani, filtratsiyaga qarshi parda va boshqa chuqur joylashgan konstruksiyalar sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш389. Grunt massivlarning vazifasiga va muhandislik-geologik sharoitlariga koʻra, mustahkamlangan massivlarni qurishda quyidagi usullar qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinyeksiyaviy (gruntga inyektorlar yoki quduqlar yordamida kimyoviy yoki sementlanadigan aralashmalarni haydash) (saqichlash, silikatlash, sementlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtebranma ineʼksiyaviy (gruntga inyektorlar yordamida kimyoviy yoki sementlanadigan aralashmalarni haydash va bir vaqtni oʻzida mustahkamlanayotgan gruntga yuqori chastotali tebranish taʼsir ettirish) (saqichlash, silikatlash, sementlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilab aralashtirish (gruntni sement qorishma, sement, ohak yoki boshqa bogʻlovchi bilan quruq yoki qorishma koʻrinishida burgʻilash jarayonida gruntni quduqdan yer yuzasiga chiqarmasdan mustahkamlangan grunt elementini hosil qilib mexanik ishlov berish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjilgʻali (yuqori bosimli oqim yordamida quduqdagi gruntni parchalash va uning tabiiy tarkibini buzish orqali sement qorishmasi bilan aralashtirib belgilangan xossalarga ega boʻlgan mustahkamlangan grunt elementini hosil qilish yoki gruntni toʻliq sement qorishma bilan almashtirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtermik (gruntni quduqqa yuqori haroratli gazlar yordamida yoki gruntni elektr isitish yordamida quduqqa kiritish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlash usulida qorishmalarni tayyorlash va uning texnologik talablari mustahkamlangan gruntning kerakli hisobiy fizik-mexanik xossalarini taʼminlashi hamda atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш390. Gruntlarni inyeksiya usulida quduq orqali inyeksiyalab va inyektor yordamida mustahkamlashni quyidagi grunt sharoitida qoʻllash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsilikatlash va saqichlash — filtratsiya koeffitsiyenti 0,5 dan 80 m/d gacha boʻlgan qumlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsilikatlash — filtratsiya koeffitsiyenti 0,2 m/d dan kam boʻlmagan va namlik darajasi Sr £ 0,7 boʻlgan oʻta choʻkuvchan gruntlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsementlash (zarrachalarni solishtirma yuzasi 4´103 cm2/g dan kam boʻlmagan umumqurilishga moʻljallangan sement bilan) — solishtirma suv shimuvchanligi 0,01 l/min×m2 (l/min×m2)dan kam boʻlmagan darzli qoya toshlarni, filtratsiya koeffitsiyenti 80 m/d dan kam boʻlmagan yirik boʻlakli gruntlarni, shuningdek karst boʻshliqlarini toʻldirish va karstlangan jinslarni mustahkamlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsementlash (zarrachalarni solishtirma yuzasi 4´104 cm2/g dan koʻp boʻlgan yuqori maydalangan donadorlik tarkibli sement bilan) — filtratsiya koeffitsiyenti 0,1 dan 80 m/d(sut) gacha boʻlgan qumlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtitratma inyeksiyali texnologiya (silikatlash, saqichlash, sementlash) filtratsiya koeffitsiyenti 0,1 dan 80 m/d gacha boʻlgan qumlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш391. Burgʻilash-aralashtirish usulini barcha toifadagi bino va inshootlar, avtomobil va temir yoʻllar, metro, boshqa maydonli va chiziqli obyektlar, havo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining poydevorlarini mustahkamlashda qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu usul 1 va 2-turdagi grunt sharoitlarida, ularning fizik-mexanik xususiyatlarini inobatga olgan holda, choʻkuvchi, shishuvchi, suvga toʻyingan biogen va chang-loy, elyuvial, shoʻrlangan hamda toʻkilma gruntlarda, yer osti ishlari olib borilayotgan hududlarda, shuningdek seysmik faol mintaqalarda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш392. Jilgʻali usul oqim energiyasi taʼsirida tuzilishi buzilib, maydalanish va sement qorishmasi bilan aralashish qobiliyatiga ega boʻlgan qumli va oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,5 boʻlgan loyli gruntlarni mustahkamlash uchun moʻljallangan boʻlish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamlik darajasi Sr £ 0,5 boʻlgan choʻkuvchan lyoss gruntlarini mustahkamlash uchun termik usulni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш393. Gruntlarni kimyoviy mustahkamlash uchun mustahkamlagich va qotirgichlar sifatida quyidagilardan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnatriy silikat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишakrilat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlignitlarning suvli eritmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkorbamidli va boshqa sintetik smolalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoorganik yoki organik kislotalar, tuzlar va gazlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYopishqoq quyqa boʻlish jarayonlarini rostlash uchun yoki mustahkamlangan gruntga oldindan ishlov berish uchun turli kimyoviy qoʻshimchalar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш394. Gruntlarni sementlash uchun quyidagi sement qorishmalaridan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsementli (kimyoviy qoʻshimchalarni qoʻshgan holda),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsement-qumli, sement-loyli,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsement-qum-loyli va boshqalardan, shuningdek gʻovakli va koʻpirtiruvchi eritmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgressiv (yemiruvchi) yer osti suvlari mavjud boʻlganda, korroziya (yemirilish)ga chidamli sement turlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш395. Gruntlarni inyeksiya va burgʻilab-aralashtirish usullari bilan mustahkamlash uchun eritmalar tarkibi hamda mustahkamlangan tuproqlarning fizik-mexanik xususiyatlari laboratoriya yoki dala sharoitlarida oʻtkazilgan sinovlar natijalariga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш396. Mustahkamlangan massivlarning shakli va oʻlchamlari, shuningdek mustahkamlangan gruntlarning fizik-mexanikaviy xususiyatlari quyidagilarni hisobga olib hamda mazkur SHNQning 4-bobiga muvofiq zaminlarning hisoblanishidan kelib chiqqan xolda belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonchaning muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni mustahkamlash boʻyicha qabul qilingan ish usullari va texnologiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlanayotgan massiv bilan atrofdagi gruntlarni oʻzaro taʼsirlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminda oʻziga xos xususiyatga ega boʻlgan gruntlar mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 5-bobini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш397. Diametri 0,6 dan 1,0 m gacha boʻlgan alohida mustahkamlangan massivlar (ustunlar) bilan kuchaytirilgan zaminlar SHNQ 2.02.03-21 talablariga muvofiq loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш398. Gruntni armaturalash taʼsirini hosil qiluvchi, alohida mustahkamlangan massivlar bilan kuchaytirilgan zaminlar mazkur SHNQning 4-bobiga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш399. Muhandislik-geologik qidiruv va laboratoriya tadqiqotlari materiallari gruntning donador tarkibi hamda filtratsiya koeffitsiyenti, yer osti suvlarining suv eritmasidagi kimyoviy tarkibi haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi (mazkur SHNQning 38-bandida keltirilganlari bundan mustasno) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlangan tuproqlar uchun esa bir oʻqli siqilishga boʻlgan mustahkamlik koʻrsatkichi (Rc, MPa) ham berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш400. Gruntlarni mustahkamlash loyihasida mustahkamlash boʻyicha tajriba-ishlab chiqarish ishlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalash bosqichida hisobiy texnologik parametrlar belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш401. Gruntlarni mustahkamlashni loyihalashda qidiruvlar materiallari va laboratoriya tadqiqotlari asosida gruntni mustahkamlash usuli hamda mustahkamlangan gruntning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlari belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTajriba ishlari natijalari olingunga qadar, mustahkamlanayotgan qumlarning jstb, cstb, Estb qiymatlarini mustahkamlangan gruntning bir oʻqli siqilishdagi mustahkamligi Rc ga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 24-jadvaliga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin gruntlarini mustahkamlashning quyidagi konstruktiv sxemalardan biri tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbelgilangan chuqurlikkacha yaxlit mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarini mustahkamlangan gruntli alohida tayanchlar bilan mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuygʻunlashgan (kombinatsiyalashtirgan) sxema (masalan, zaminning yuqori qismida yaxlit mustahkamlash, pastki qismida alohida tayanchli mustahkamlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlanayotgan gruntning rejadagi va chuqurlik boʻyicha dastlabki geometrik oʻlchamlarini belgilash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlashning poydevor konturidan minimal chiqish masofasi poydevor ostki yuzasidagi hisobiy bosim va gruntning bir oʻqli siqilishdagi mustahkamligi Rc qiymatiga koʻra, ushbu SHNQning 25-jadvaliga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlangan zaminning chegaraviy holat boʻyicha hisoblari mazkur SHNQning 4-bobiga asosan bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash natijalariga koʻra, mustahkamlanayotgan gruntning geometrik oʻlchamlariga oʻzgartirishlar kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInyektor (quduq) orqali gruntni mustahkamlash radiusi filtratsiya koeffitsiyenti miqdoriga koʻra, ushbu SHNQning 26-jadvali asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, inyektor (quduq)larning talab qilingan shaklda va oʻlchamda mustahkamlangan grunt massivini hosil qilishni taʼminlovchi rejada hamda chuqurligi boʻyicha joylashish sxemasini belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBitta inyektor (quduq) egallagan gruntni mustahkamlash uchun va butun mustahkamlanayotgan maydon hajmi uchun talab qilinadigan mustahkamlovchi reagentlar hajmi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlanayotgan gruntni talab qilinayotgan shakli, oʻlchamlari va mustahkamligini taʼminlash imkoniyatini beruvchi inyektor (quduq) ishlov berish ketma-ketligi va inyeksiya rejimi (bosimi, inyeksiya tezligi)ni belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlanayotgan gruntning hisobiy parametrlari (Rc, jstb, cstb, Estb)ni belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlashning texnologik reglamentini ishlab chiqish va hisobiy texnologik parametrlarni belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш402. Tajriba-ishlab chiqarish ishlari natijalariga koʻra, ishchi texnologik parametrlarga aniqlik kiritilishi va kerakli hollarda mustahkamlangan gruntning hisobiy parametrlarini aniqlashtirish orqali loyihani tuzatish amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш403. Mustahkamlangan grunt massivini yaratish tartibi mazkur SHNQning 4, 6 va 9-ilovalariga muvofiq barpo etilayotgan yoki mavjud bino va inshootda poydevor zaminining notekis choʻkishi hosil boʻlishini bartaraf etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш404. Loyihada mustahkamlangan gruntni fizik-mexanik xususiyatlari loyihadagi parametrlarga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
24-jadval |
|||||
|
Mustahkamlash usullari |
Gruntlarning xususiyatlari |
Mustahkamlangan qumlarni ularning mustahkamligi Rc, MPa, boʻlgandagi xossalarining oʻrtacha qiymati |
|||||
|
0,5 |
1,0 |
2,0 |
3,0 |
4,0 |
5,0 |
||
|
Ikki eritmali silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,54 |
0,65 |
0,85 |
1,03 |
|
jstb, grad. |
40 |
41 |
43 |
45 |
47 |
49 |
|
|
Estb, MPa |
70 |
150 |
280 |
400 |
510 |
570 |
|
|
N2SiF6 bilan bir eritmali silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,21 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, grad. |
40 |
41 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, MPa |
40 |
90 |
170 |
250 |
- |
- |
|
|
Gaz bilan silikatlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,55 |
0,65 |
- |
- |
|
jstb, grad. |
39 |
40 |
44 |
45 |
- |
- |
|
|
Estb, MPa |
40 |
80 |
160 |
230 |
- |
- |
|
|
Qatronlash |
cstb, MPa |
0,10 |
0,2 |
0,50 |
0,59 |
0,73 |
0,96 |
|
jstb, grad. |
39 |
41 |
42 |
44 |
45 |
47 |
|
|
Estb, MPa |
50 |
110 |
220 |
320 |
410 |
480 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25-jadval | ||||||
Poydevor tagligi tubidagi bosim, kPa | Mustahkamlashni poydevor konturidan minimal chiqishi, m, mustahkamlanayotgan grunt mustahkamligi Rc, MPa boʻlganda | |||||
0,5 | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 4,0 | 5,0 | |
200 | 0,3 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,1 | 0,05 |
400 | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,15 | 0,15 | 0,10 |
600 | - | 0,45 | 0,35 | 0,25 | 0,20 | 0,15 |
800 | - | - | 0,5 | 0,35 | 0.25 | 0,20 |
1000 | - | - | - | 0,5 | 0,3 | 0,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Yer osti ishlovidagi hududlarda quriladigan inshootlarning zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш405. Qazilma ishlari olib borilayotgan hududlarda quriladigan inshootlarning poydevorlarini loyihalashda yer yuzasining notekis choʻkishi eʼtiborga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday choʻkish kon ishlari olib borilishi va tuproqning qazilgan boʻshliqqa siljishi natijasida yuzaga keladigan gorizontal deformatsiyalar bilan birga vujudga kelishi bois, loyihalash jarayonida yer yuzasining notekis choʻkishi va tuproqning gorizontal deformatsiyalari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer yuzasi deformatsiyalanish parametrlari, yer yuzasi egriligi, uning nishabligi va gorizontal siljishi, shuningdek vertikal pogʻonalari SHNQ 2.01.09-19 ga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu parametrlar gruntlarning hisobiy qiymatlarini belgilashda hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш406. Qurilish maydonini togʻ geologik asoslashni hisobga olgan muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasini mahalliy choʻkishi natijasida, qurilish uchastkasini geomorfologik va gidrogeologik sharoitlarini (oʻpirilish yuz berish imkoniyati,geologik buzilishlar hisobiga siljish jarayonini faollashuvi, koʻchki jarayonlarini faollashuvi, mavsumiy va koʻp yillik farqlarni inobatga olgan holda yer osti suvlari sathini oʻzgarishi, hududni botqoqlanishi) oʻzgarishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoni geologik va gidrogeologik sharoitlarini oʻzgarishi natijasida, gruntlarni fizik-mexanik xossalarini mumkin boʻlgan oʻzgarishlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootni chuqurda joylashgan konstruksiyasiga siljuvchi grunt taʼsirini hisoblashda foydalaniladigan, gruntlarni deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш407. Yer yuzasining deformatsiyalari natijasida poydevorga taʼsir etuvchi zoʻriqishlarni aniqlashda, gruntning mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlarining hisobiy qiymatlari meʼyoriy qiymatlarga teng boʻlishi kerak (gg =1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal yoʻnalishdagi grunt deformatsiyasi modulining (Eh) qiymati loyli gruntlar uchun 0,5 ga va qumli gruntlar uchun 0,65 ga teng deb, grunt deformatsiyasi modulining qiymatidan E vertikal yoʻnalishda teng qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш408. Zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R)ni mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, har bir qavatda va poydevorda berk konturli belbogʻi boʻlgan bikr konstruktiv sxemadagi bino va inshootlar uchun mazkur SHNQning 7-formulasidagi ish sharoitlari koeffitsiyenti gc2 ni 27-jadvaldan qabul qilish, boshqa hollarda gc2=1 deb belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш409. Mazkur SHNQning 27-jadvaliga muvofiq, gc2 > 1 koeffitsiyenti faqat qavatlar boʻyicha joylashgan belbogʻlarga emas, balki poydevorda belbogʻlar koʻzda tutilgan inshootlarga ham mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш410. Zaminga taʼsir qilayotgan bosim gc2 > 1 koeffitsiyent bilan qabul qilingan, bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlar uchun beton, quyma va yigʻma temir-beton poydevorlar tagligining kengligi 0,4 m dan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш411. Poydevorlar, shuningdek plita poydevorlar tagligi ostidagi gruntga tushadigan chetki bosimni aniqlashda, yer osti ishlovlarini olib borishda yer yuzasining deformatsiyalanishidan paydo boʻladigan qoʻshimcha momentlarni ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChetki bosim 1,4R dan, burchakdagi nuqtada esa 1,5R dan oshmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш412. Minora turidagi bino va inshootning plitali poydevoridan zamin gruntiga tushadigan chetki bosimni quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasining nishabligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamol yuklari taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning zamin gruntining tabiiy koʻp jinsligini natijasida hosil boʻluvchi ehtimoliy qiyshayishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш413. Mazkur SHNQning 11-jadvalida keltirilgan hollarda, shuningdek bino va inshootlarning konstruksiyasi yer yuzasining notekis choʻkishini hisobga olib loyihalanayotgan boʻlsa, zaminlarning deformatsiyalanishini hisoblamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
26-jadval |
|
Mustahkamlash usuli |
Grunt turi |
Filtratsiya koeffitsiyenti, m/d |
Gruntni mustahkamlash radiusi, m |
Qotirilgan gruntni mustahkamligi Rs , MPa |
|
Natriy silikat va kalsiy xlorid asosida ikki eritmali silikatizatsiyasi |
Qumlar |
10 dan 20 gacha |
0,2 dan 0,3gacha |
2-8 |
|
20 dan yuqori 50 ga qadar |
0,3 dan yuqori 0,6 ga qadar |
|
||
|
50 dan 80 ga qadar |
0,6 dan 1,0 ga qadar |
|
||
|
N2SiF6 bilan bir eritmali silikitizatsiya |
Qumlar |
1,0 dan 10 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1-5 |
|
10 dan yuqori 50 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Silikitizatsiya qotiruvchisi bilan bir eritmali ikki komponentli: natriy alyuminat yoki ortofosfor kislotasi |
Qumlar |
0,5 dan 1,0 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
0,1-0,5 |
|
1,0 dan yuqori 5,0 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Natriy silikat va SO2 gazi asosida gazli silikitizatsiyasi |
Qumlar |
0,5 dan 5,0 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1-3,5 |
|
0,5 dan yuqori 20 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,8 ga qadar |
|
||
|
Bir komponentli bir eritmali silikitizatsiya (silikatlash) |
Oʻta choʻkuvchan lyossimon gruntlar |
0,2 dan 0,5 gacha |
0,4 dan 0,6 gacha |
0.5-3,5 |
|
0,5 dan yuqori 2 ga qadar |
0,6 dan yuqori 1,0 ga qadar |
|
||
|
Karbamid qatroni va nordon qotiruvchi asosida ikki komponentli bir eritmali qatronlash |
Qumlar |
0,5 dan 5 gacha |
0,3 dan 0,5 gacha |
1,5-4,5 |
|
0,5 dan yuqori 20 ga qadar |
0,5 dan yuqori 0,65 ga qadar |
|
||
|
20 dan 50 ga qadar |
0,65 dan 0,85 ga qadar |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш414. Qazilma ishlari olib borilayotgan maydonlarda quriladigan bino va inshootlar uchun quyidagi konstruktiv sxemadagi poydevorlar qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbikr (qattiq) (plitali, temir-beton belbogʻli tasma (lenta)simon, oralariga bogʻlovchi tirgaklar qoʻyiladigan ustunli);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayishqoq (alohida elementlari orasiga gorizontal sirpanish choklari qilingan poydevorlar-birinchi qayishqoqlik turi, grunt gorizontal surilganda egilishga imkoni boʻlgan vertikal elementli poydevorlar-ikkinchi qayishqoqlik turi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaralash (tekislash sathidan yoki yer toʻla polidan pastda sirpanish choki boʻlgan, bikr poydevorlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorning konstruktiv sxemasi yer yuzasining hisobiy deformatsiyasiga, poydevor ustidagi konstruksiyalarning bikrligiga, zamin gruntlarining siqiluvchanligiga va koʻra qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 7 qavatdan katta boʻlgan va minora turidagi binolar uchun egiluvchi poydevorlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27-jadval | ||||
Gruntlar | Bikr (qattiq) konstruktiv sxemali inshootlar uchun koeffitsiyent gc2 (inshoot yoki boʻlma uzunligining balandligiga nisbati L/N | |||
L/N ³ 4 | 4 > L/N > 2,5 | 2,5 ³ L/N > 1,5 | L/N £ 1,5 | |
Yirik boʻlakli va qum aralash va qumlar, mayda va changsimondan tashqari | 1,4 | 1,7 | 2,1 | 2,5 |
Mayda qum | 1,3 | 1,6 | 1,9 | 2,2 |
Changsimon qum | 1,1 | 1,3 | 1,7 | 2,0 |
Yirik boʻlakli loy aralash | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Loyli oquvchanlik chegarasi IL £ 0,5 boʻlganda | 1,0 | 1,0 | 1,1 | 1,2 |
Loyli oquvchanlik chegarasi IL > 0,5 boʻlganda | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш415. Poydevorlar bino yoki inshootni koʻndalang va boʻylama oʻqi yoʻnalishi boʻyicha gorizontal koʻchishini keltirib chiqaruvchi, yer yuzasini nisbiy gorizontal deformatsiyasidan (choʻzilish va siqilish) hosil boʻluvchi yuk taʼsiriga hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarda gruntning gorizontal koʻchishi taʼsiridan hosil boʻlgan kuchlarni qabul qilish uchun quyidagilar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtasmasimon poydevorlarda — temir-beton quyma belbogʻlar (qayishqoq poydevorlarda-sirpanish choki ustiga);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunsimon (kerakli hollarda) — bogʻlovchi tirgaklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplitali va qoziqli poydevorlarda plitalarni armaturalash va birlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш416. Gruntni bikr konstruktiv sxemali poydevorlarga gorizontal deformatsiyasi taʼsirida quyidagi yuklar hosil qiluvchi kuchlarga hisoblash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻylama va qoʻshni poydevor tagligi boʻylab hamda gruntni koʻchishidan poydevor yon yuzasida ishqalanish (siljituvchi kuchlarga);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor yon yuzasiga normal taʼsir qiluvchi koʻchuvchi grunt bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshni devor poydevori tagligi boʻylab ishqalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar va ularning chuqurda joylashgan qismlariga gruntning yon bosimi natijasida hosil boʻlgan kuchlar, bunda gruntning gorizontal koʻchish yoʻnalishiga parallel joylashgan poydevor konstruksiyasiga uzatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш417. Qayishqoq konstruktiv sxemali poydevorlar gruntni gorizontal deformatsiyasi taʼsirida qayishqoqlik tipiga koʻra yuk va kuchlarga hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi qayishqoqlik turida poydevorlar sirpanish choki boʻylab qoʻzgʻalish imkoniyatiga ega boʻlsa, ularni poydevorning siljishidan sirpanish chokida hosil boʻladigan ishqalanish kuchiga hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi qayishqoqlik turida poydevor egilish imkoniyatiga ega boʻlsa, ularni egilishga va gruntni hosil boʻlgan normal bosimiga hisoblash lozim (ikkinchi qayishqoqlik tipidagi poydevorlar, devor tekisligida egilayotgan, uni tekisligida birinchi qayishqoqlik tipida poydevorlar kabi ishlaydi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSirpanish choki va qoʻshni devor poydevori yon bosimidan hosil boʻladigan ishqalanish kuchlari koʻrilayotgan gorizontal koʻchish yoʻnalishiga parallel joylashgan poydevor konstruksiyasiga uzatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш418. Ustun sinchi poydevor va toʻsin bilan sharnirli tutashganda hamda poydevor konstruksiyalari orasida bogʻlovchi tirgak boʻlmaganda, gorizontal deformatsiya taʼsirida ikkinchi qayishqoqlik turida ishlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevorlar orasida bogʻlovchi tirgak boʻlmaganda, ustun poydevoriga taʼsir qilayotgan yuk zamin koʻchishi, poydevorning chuqur joylashishi, mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlariga asosan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш419. Deformatsiya moduli E<10 MPa boʻlgan gruntlardan iborat maydonlarda, shuningdek yer osti ishlovi natijasida maydonning gidrogeologik shart-sharoitlari oʻzgarishi tufayli zamin gruntlarining deformatsiya va mustahkamlik xossalari keskin yomonlashishi mumkin boʻlgan hollarda, qoziqli yoki plitali poydevorlar qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminning yuqori hududida cheklangan qalinlikdagi toʻkma, oʻta choʻkuvchan va boshqa oʻziga xos gruntlar yotgan boʻlsa, poydevorlarni bu qatlamlarni kesib oʻtadigan shaklda qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш420. Yer yuzasining deformatsiyalanishidan bino va inshootlarning poydevor va konstruksiyalariga tushadigan salbiy taʼsirlarni kamaytirish uchun quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning gruntga tegib turadigan yon sirtlarini kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot boʻlmasi chegarasida poydevor belbogʻini bir sathda joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишamalda siqilmaydigan gruntlardan iborat zaminlarda grunt yostiqchalarini bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer toʻlalar va texnik yer toʻlalarni inshoot boʻlmasining butun yuzasi tagiga joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan bilan poydevor cheti orasidagi boʻshliqni poydevorlar yuzasiga yopishib qolmaydigan va ishqalanmaydigan materiallar bilan toʻldirish hamda grunt yostiqchalarini ham shunday materiallardan tayyorlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti ishlovidan oldin bino va inshoot perimetri boʻylab vaqtinchalik himoya (kompensatsiya) zovurlari qazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarni boʻlmalarga boʻlish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш421. Yer yuzasi deformatsiyasining bino va inshootning konstruksiya va poydevorga boʻlgan noqulay taʼsirini hamda koʻchish qiymatini kamaytirish uchun binoni qismlarga boʻlish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш422. Hududlarda bino va inshootlar qurilishi paytida yer osti ishlari natijasida pogʻonalar hosil boʻlishi mumkin boʻlgan joylarda, poydevor turini va bino va inshootlarni himoya qilish usulini tanlash pogʻonalarning oʻlchamlariga bogʻliq holda quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpogʻonalar 2-3 cm gacha boʻlgan holatlarda (poydevorlar yer yuzasining tekis deformatsiyalari kuzatiladigan maydonlardagi qurilish sharoitlaridagi qattiq yoki egiluvchan (birinchi turdagi egiluvchanlik) konstruktiv sxema asosida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpogʻonalar 3 cm dan ortiq boʻlgan hollarda (bino va inshootni domkrat yoki ponalar yordamida tekislash imkoniyatini koʻzda tutish zarur).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Karstlangan hududlarga quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш423. Karstlangan hududlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlari ushbu hududda mumkin boʻlgan karst deformatsiyalarini oʻpirilishlar va choʻkishlarni hamda karst jarayonlarning rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш424. Karst deformatsiyalarini karst oʻpirilish va choʻkishlarining oʻrtacha hamda maksimal diametri ularning oʻrtacha chuqurligi, shuningdek karst choʻkishlari uchun yer yuzasining egriligi va choʻkish hududining chekka maydonlarining ogʻishini tavsiflashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш425. Qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan hududning karstliligini tahlili mavjud arxiv materiallari, loyihalash tajribasi va hududlashtirish xaritasiga asosan, muhandislik-geologik qidiruvlardan oldin bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qidiruv olib borilayotgan maydonning karstlanish xavfliligi toifasi oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш426. Karstlangan hududda bajariladigan muhandislik-geologik qidiruvlar hajmi SHNQ 1.02.09-21 talablari boʻyicha karstlanish-suffoziyalanish xavfi darajasini dastlabki baholash maʼlumotlari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarstlangan gruntni butun qalinligini kesib oʻtuvchi, karstlanmagan gruntga 5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha kirib boruvchi ikkitadan kam boʻlmagan quduq qazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш427. Karstlangan hududda qidiruvlar olib borishda karst shakli va hosil boʻlishi aniqlangan, yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootga karstni taʼsir qilishini xavflilik darajasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш428. Bino va inshootni qurish, rekonstruksiya qilish va undan foydalanish davrlarida karstni rivojlanishini prognoz qilish dasturi tuzilgan boʻlishi, karstni faollashish imkoniyati aniqlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш429. Qurilish yoki rekonstruksiya qilish maydonchasini yakuniy zonalashtirish arxiv maʼlumotlarini kompleks tahlil qilish va bajarilgan muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш430. Karst deformatsiyasini prognoz qilinayotgan parametrlari muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitni hamda bino va inshootdan foydalanish vaqtida ularning oʻzgarishini tahlili asosida bino va inshootni xavf-xatar toifasini hisobga olib, ehtimoliy statistik va analitik usullarda hisoblab aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш431. Bino va inshootni karstga qarshi himoya qilishga loyihalashda quyidagilar hisobga olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy hisobiy parametr sifatida zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarining qatlamlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari rejimi va suv bosish xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootdan va uning konstruktiv xususiyatlaridan zaminga uzatilayotgan yukni hisobga olib aniqlanadigan karst oʻpirilishining hisobiy diametri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш432. Karstlangan hududda qurilayotgan bino va inshootning zamini sifatida chuqurligi siqiladigan qatlam qalinligi Ns (2 q.) dan va yer yuzasida vujudga kelishi mumkin boʻlgan karst shaklini joylashish chuqurligidan kam boʻlmagan grunt qatlami qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш433. Karstlangan hududlarda quriladigan bino va inshootlarni loyihalashda karst deformatsiyalarining hosil boʻlishini bartaraf etuvchi yoki ularning bino va inshootga salbiy taʼsir etishini kamaytiruvchi quyidagi tadbirlar hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv va suvdan himoya qiluvchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarst boʻshliqlarini toʻldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarstlangan jinslarni chuqur poydevorlar bilan hamda qoziqli poydevor bilan kesib kirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarstlangan jinslarni va (yoki) ustida yotgan gruntlarni mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen (antropogen) taʼsirlarni yoʻqotish yoki chegaralash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш434. Bir yoki bir necha tadbirlarni tanlashda quyidagilar hisobga olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmumkin boʻlgan karst deformatsiyalar va ularning parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning masʼullik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlardan foydalanish muddati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning konstruktiv va texnologik xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQabul qilingan tadbirlar bino va inshoot qurilayotgan va unga tutash hududda karst jarayonlarning faollashishiga olib kelmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш435. II xavf-xatar toifasidagi bino va inshoot uchun yer osti suvlari rejimini, karst jarayonlari rivojlanishini, bino va inshoot hamda zaminning holatini kuzatish ishlarini bajarish bilan cheklanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш436. Konstruktiv tadbirlarni bino va inshoot turiga va karst xavfi darajasiga koʻra, bikr hamda qayishqoq sxemalar orqali amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyilishi va karst deformatsiyalari paydo boʻlishi mumkin boʻlgan holatlarda, mazkur konstruktiv tadbirlar bino va inshootni taʼmirlash imkoniyatini taʼminlab berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootning poydevor ustki qismi bikrligi va mustahkamligini oshirishni quyidagilarni qoʻllash orqali amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma temir-beton belbogʻlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal diafragmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuzatma tasmalar qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarkasli konstruksiyalarda qoʻshimcha bogʻlashlarni kiritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiya yuk koʻtaruvchi elementlarini quyma temir-beton halqalar bilan kuchaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootni qayishqoqligini oshirish quyidagilar orqali amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti qismida sirpanish chokini bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiya elementlari orasida sharnirli va qayishqoq bogʻlanishlarni kiritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyani bikrligini kamaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш437. Karstga qarshi himoya asosiy elementlari sifatida bino va inshoot yer osti qismida qutisimon poydevorlar, tekis yoki qovurgʻasimon plitalar, kesishgan tasmasimon poydevorlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida turgan poydevordan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlar quyma temir-betondan bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik-iqtisodiy asoslangan hollarda quyma temir-beton belbogʻli yigʻma tasmasimon poydevorlardan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш438. Karstlangan hududda qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning konstruksiyasini mustahkamligini taʼminlash uchun uning tashqari qismida poydevorni konsolli uzaytirishni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonsol uzunligi inshoot poydevori konstruktiv yechimiga hamda karst oʻpirilishining hisobiy parametrlariga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш439. Osma qoziqli poydevorlardan karstga qarshi tadbir sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOsma qoziqlardan zaminning yuqori qatlamida toʻkma, organik-mineralli va organik gruntlar boʻlganda qoʻllanishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, qoziqlarni birlashtiruvchi plitali yoki tasmali biriktiruvchi qurilmalarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tubidagi hosil boʻlgan oʻpirilishda joylashgan osilib turuvchi qoziqli zaminni va bino va inshoot konstruksiyasini qoʻshimcha yuklanishini bartaraf etishda qoziqni bogʻlagich bilan tutashtirish joyida ularni sirpanib turish imkoniyati boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш440. Karstli grunt chuqur joylashmagan hollarda bino va inshootni ushbu gruntlarni kesib oʻtuvchi qoziqlarda qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyma bogʻlagich va qoziqlarni hisoblashda, karst qatlami ustidagi oʻpirilayotgan gruntni koʻchishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha kuchlarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш441. Yuzani choʻkishi koʻrinishidagi karst deformatsiyalarida qazilma ishlari olib boriladigan hududlardagi bino va inshootlarni hisoblash usuli mazkur SHNQning 5-bobi 10-paragrafiga muvofiq karst deformatsiyalarini paydo boʻlish va davomiylik mexanizmiga bogʻliq boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olib foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш442. Poydevorlarni hisoblashda, bino va inshoot ostidagi ehtimoliy karst oʻpirilib tushishlarining oʻrnini belgilashda, ularning bino va inshootga eng salbiy taʼsirini inobatga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ustunlar ostida, devorlarning kesishgan joylarida, bino va inshoot burchaklarida, hamda katta va kichik tomonlarning oʻrtasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻpirilishlarning hisob-kitob holatini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш443. Karstli hududlarda qurilayotgan bino va inshootlar zaminlarini hisobi mazkur SHNQning 5-bobiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshoot zaminidagi karstli gruntlar ustida oʻziga xos xossalarga ega boʻlgan (oʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan) gruntlar joylashganda, mazkur SHNQning 4-bobidagi talablarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш444. Karstli hududlardagi yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan zamin va poydevorlarning loyihasida mazkur SHNQning 10-bobiga muvofiq geotexnik kuzatuv ishlarni bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш445. Mavjud bino va inshootlarning zamini va poydevorlarini kuchaytirishda quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida poydevorlarni fazoviy-ramali konstruksiya bilan birlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonsol chiqiqlar, bikrlik belbogʻlari qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarini mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhosil boʻlgan oʻpirilishlarni toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Zilzilaviy hududlarda quriladigan inshootlar zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш446. Seysmikligi 7 balldan past boʻlgan hududlarda quriladigan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalashda zilzilaviy taʼsirlar hisobga olinmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda qurilayotgan bino va inshootlar zaminlari QMQ 2.01.03-19 talablarini hisobga olib loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik hududlarda loyihalashda muhandislik-geologik qidiruvlar materiallariga qoʻshimcha ravishda qurilish maydonini seysmik mikrozonalashtirish maʼlumotlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш447. Zaminlarni seysmik taʼsirlarni hisobga olib loyihalash SHQN 2.01.07-21 va QMQ 2.01.03-19 talablari asosida aniqlanadigan alohida kuchlar birikmasida yuk koʻtarish qobiliyatiga hisoblash asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorning dastlabki oʻlchamlari mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga asosan zaminni asosiy kuchlar birikmasida (zilzilaviy taʼsirlarni hisobga olmagan holda) deformatsiyalanishiga hisoblab aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш448. Zaminning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi, poydevordan gruntga uzatilayotgan markazdan qochma yuklamani vertikal tashkil etuvchisini taʼsiriga, quyidagi 76-shartdan kelib chiqib, mazkur SHNQning 14-rasmiga muvofiq bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(76)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNa — alohida yuklar birikmasida markazdan qochma hisobiy yuklama (kuch)ning vertikal tashkil etuvchisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu,eq — zilzilaviy taʼsirlarda gruntni bir tomonlama oʻpirilishida, zaminning chegaraviy qarshilik kuchi vertikal tashkil etuvchisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc,eq — sh sharoiti zilzilaviy koeffitsiyenti (zilzilaviy xossalari boʻyicha I, II va III toifadagi gruntlar uchun mos ravishda 1.0; 0.8; 0.6 deb qabul qilinishi hamda QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq aniqlanishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — bino va inshootning vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti mazkur SHNQning 141-bandning talablari boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevordan gruntga uzatilayotgan yukni gorizontal tashkil etuvchisi mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 145 va 151-bandlari talablariga asosan zaminni siljishga mustahkamligini tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, siljishga chegaraviy qarshilik kuchini, shuningdek suvga toʻyingan loyli gruntlarda aktiv va passiv bosimni qiymatini aniqlash uchun hisobiy seysmiklikka koʻra, ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymatini kamayishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchki ishqalanish burchagini hisobiy qiymati, seysmik kuchlarni oʻz ichiga olgan alohida kuchlar birikmasiga hisoblarda quyidagi 77-shartga asosan qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(77)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI — ichki ishqalanish burchagini seysmik kuchlarni hisobga olmagandagi hisobiy qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDj — hisobiy seysmiklikka koʻra qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7 ballda — Dj = 2°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8 ballda — Dj = 4°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9 ballda — Dj = 7°.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш449. Seysmik tebranishlar taʼsiridagi zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda, poydevor tagligi chetidagi chegaraviy bosim epyuralari ordinatalari (p0 va pb, kPa) mazkur SHNQning 14-rasmiga muvofiq quyidagi 78-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(78)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(79)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxq, xc, xg — mazkur SHNQning 33-formuladan yuk ekssentriteti qiymatiga poydevor tagligi uzunligi l va kengligini b kamaytirmasdan aniqlanadigan shakl koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1, F2 va F3 — ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati jI ga koʻra mazkur SHNQning 15-rasmidagi grafigidan aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg'I va gI — mos ravishda poydevor tagligidan yuqorida va pastdagi gruntni (suv toʻsiqdan yuqoridagi gruntlar uchun yer osti suvlarini muallaq taʼsirini hisobga olib) solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — poydevorni joylashish chuqurligi, m (poydevorni har xil tomonidan bir xil boʻlmagan vertikal yuk bilan bostirilganda, eng kam bostirilgan yukka toʻgʻri keladigan qiymati qabul qilinishi lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkeq — qiymati qurilish maydoni seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlganda mos ravishda 0,1; 0,2 va 0,4 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 79-formulasida F2 < keq F3 boʻlganda, pb, r0 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-rasm. Seysmik taʼsirda poydevor tagligi tubidagi chegaraviy bosim epyurasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-rasm. Seysmik taʼsirda zaminni yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash uchun F1, F2 va F3 koeffitsiyentlarni aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy yuk ea, m, ni va chegaraviy bosim epyuralari ei, m, ekssentrisitetlari quyidagi 80 va 81-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишea = Ma/Na (80)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeu = b(pb — p0)/[6(pb + p0)], (81)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNa va Ma — alohida yuklar birikmasida poydevor tagligiga keltirilgan, hisobiy yukni vertikal tashkil etuvchisi, kN, va moment, kNm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp0 va pb — mazkur SHNQning 78 va 79-formulalarida keltirilganlari kabi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишea va ei qiymatlarning nisbatiga koʻra zaminning chegaraviy qarshilik kuchini vertikal tashkil etuvchisi Nu,eq, kN quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишea £ ei boʻlganda, Nu,eq = 0,5bl(pb + r0); (82)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишea> ei boʻlganda, Nu,eq = blpb/(1 + 6ea/b). (83)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш450. Alohida kuchlar birikmasidan ikkita yoʻnalishda hosil boʻlgan momentlar taʼsirida zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha seysmik mustahkamlikka hisoblash har ikki yoʻnalishda bir-biriga bogʻliq boʻlmagan holda, kuchlar va moment taʼsiriga alohida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш451. Zamin va poydevorni seysmik kuchlarni hisobga olib, alohida yuklar birikmasiga hisoblashda poydevor tagligini gruntdan qisman ajratishga quyidagi shartlar bajarilganda yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy yukni ekssentrisiteti ea agʻdariluvchi moment taʼsir qilish tekisligida poydevor eni (b) ni uchdan biridan oshmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning chegaraviy qarshilik kuchi tagligining oʻlchami moment taʼsir yoʻnalishida siqilish hududi bs = 1,5(b — 2ea) ga teng boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor tagliki tubidagi uni grunt bilan toʻliq boʻlmagan tutashishini hisobga olib hisoblangan maksimal chetki bosim, zaminning chegaraviy qarshiligi epyurasi chetki ordinatalaridan oshib ketmaganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor tagligi boʻylab maksimal hisobiy bosim quyidagi 84-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpmax = 2Na/[3l(b/2 — ea)] £ pb, (84)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNa va ea — alohida yuklar birikmasida poydevor tagligiga keltirilgan, hisobiy yukni vertikal tashkil etuvchisi, kN, bunda ea > b/6.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShartli kengligi bs boʻlgan poydevorlar uchun pb ni qiymati 79-formuladan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишea > b/6 boʻlganda, mazkur SHNQning 83-formulasi quyidagi koʻrinishga ega boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu,eq = 0,5bclpb (85)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш452. Seysmik xossalari boʻyicha QMQ 2.01.03-19 ga koʻra I va II toifaga tegishli gruntlarda poydevorni joylashish chuqurligi seysmik boʻlmagan hududlardagi poydevorlar kabi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik xossalari boʻyicha III toifali gruntlardan iborat boʻlgan hududlarda, zaminning qurilish xossalarini yaxshilash tadbirlarini qurilish ishlarini boshlashdan oldin bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik mustahkam bino va inshootlar zamini sifatida suvga toʻyingan, titratma quyqalanishga moyil boʻlgan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, dastlabki maxsus tadbirlar oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш453. Bino yoki boʻlma (otsek)larning poydevorlarini maydalangan (dispers) gruntlarda bir sathda joylashtirishning imkoni boʻlmaganda, qoʻshni poydevor tagliklari sathlarining yoʻl qoʻyilgan farqi (Dh) mazkur SHNQning 5-formulasi shartidan kelib chiqib aniqlanishi lozim. Bunda, ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati ushbu SHNQning 77-formulasidagi kabi Dj miqdorga kamaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino boʻlmasi bir qismiga tutashgan tasmasimon poydevorlar choʻkish chokidan 1m dan kam boʻlmagan masofada va bir xil chuqurlikda joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchan chok bilan boʻlingan ustunsimon poydevorlar bitta sathda joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 5 qavatdan yuqori boʻlgan binolar uchun butun inshoot yoki uni boʻlinmasi tubida yertoʻla qavatini loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Dinamik taʼsir manbalari yaqinida quriladigan bino va inshootlar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш454. Bino va inshoot zaminlarini loyihalash ishlari quyidagilardan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan dinamik taʼsirlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud va loyihalanayotgan bino va inshootlarda oʻrnatilgan dinamik yuklangan doimiy uskunalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavtomobil va temir yoʻl transporti va metropoliten;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish jihozlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa manbalar (portlatish ishlari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDinamik taʼsirda zaminni loyihalash ishlari instrumental oʻlchash yoki gruntni tebranishini hisobiy prognoz qilish asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш455. Zaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobi, mazkur SHNQning 4-bobi 3-paragrafida koʻzda tutilgan hollarda, eng noqulay yoʻnalishdagi hajmiy inersiya kuchlari va bino va inshootdan uzatiladigan dinamik yuklarni hisobga olgan holda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш456. Grunt yuzasining tebranish tezligi 15 mm/s (dinamik taʼsir impulslari manbalaridan) yoki 2 mm/s (boshqa manbalardan) boʻlgan hudud atrofida, poydevor tagligida statik yukdan hosil boʻlgan oʻrtacha bosim (p, kPa) quyidagi 86-formula shartini qanoatlantirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(86)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcd — dinamik taʼsirda zamin gruntining ishlash sharoiti koeffitsiyenti, uning miqdori mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlar va oquvchan konsistensiyali loyli gruntlar uchun gcd = 0,7, boshqa barcha turdagi va holatdagi gruntlar uchun gcd = 1 deb qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — mazkur SHNQning 94-bandi boʻyicha aniqlanadigan zamin gruntining hisobiy qarshiligi, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш457. Mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlar va oquvchan konsistensiyali loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 456-bandida keltirilgan hudud atrofida, statik va dinamik yuklarni birgalikdagi taʼsiridan uzoq muddatli (tebranma siljuvchanlik) choʻkish hisoblarini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu hisobni mazkur SHNQning 4-bobi 6-paragrafiga muvofiq bajarishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, gruntning tadqiqot natijalariga koʻra aniqlanadigan deformatsiya modulining kichraytirilgan miqdori qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш458. Bino va inshootning yuk koʻtaruvchi konstruksiyasini mustahkamligini baholash va sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini bajarish uchun bino va inshoot tebranishini zamin bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olib hisoblashda, bino va inshoot zaminining chiziqli elastik xossalarini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш459. Zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati va deformatsiyalar boʻyicha hisoblash talablarini bajarish uchun dinamik taʼsirlar parametrlarini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur parametrlarni kamaytirish manbaning oʻzida (texnologik jarayonni oʻzgartirish, manbani koʻchirish, manbada rostlash, faol tebranishdan himoyalash va boshqalar) yoki tebranishlarning manbadan tarqalish yoʻllarida devor yoki transheyalar shaklida toʻsiqlar oʻrnatish, tebranishlarni qabul qiluvchi poydevor massasini yoki uning zaminining qattiqligini oʻzgartirish kabi dinamik taʼsirlar orqali bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu chora-tadbirlarga qoʻshimcha ravishda poydevor chuqurligini oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш460. Mavjud bino va inshootlar uchun ular yaqinida mazkur SHNQning 454-bandida keltirilgan dinamik taʼsir manbalari paydo boʻlganda, mazkur SHNQning 456 va 458-bandlarida keltirilgan hisoblarni bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Havo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш461. Yuklanish xususiyati boʻyicha tayanchlar oraliq, ankerli, burchakli va katta oʻtish joylarida qoʻllaniladigan maxsus turlarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш462. Gruntlarning hisobiy xususiyatlari mazkur SHNQning 4-bobi 3-paragrafiga muvofiq belgilanishi hamda zaminlarning deformatsiya boʻyicha hisoblashda gruntlarning ishonchlilik koeffitsiyenti (gg)ning qiymatini birga teng qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻplab oʻrnatiladigan tayanchlar uchun xususiyatlarning normativ qiymatlarini mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <0,75 boʻlgan loyli gruntlar uchun jn, sn va E larning qiymatlarini gruntni tadqiq qilish natijalariga koʻra qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisobini grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gg quyidagilarga teng boʻlganda bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlik uchun r1 — gg = 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki ishqalanish burchagi uchun jI — gg = 1,1 ga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsolishtirma tutashuvchanlik uchun qumlarda cI — gg = 2 ga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli qumlarda IL £ 0,25 ga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumli loy va loylarda IL £ 0,5 boʻlganda gg = 2,4 ga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa loyli gruntlarda gg = 3,3 ga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш463. Zaminlarni deformatsiya va yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash barcha rejimda ishlaydigan tayanchlar uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShamolning kuchli taʼsirining tayanch konstruksiyasiga dinamik taʼsiri faqat zaminning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash vaqtidagina inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida poydevorning choʻkish va qiyshayishini siquvchi yuk bilan tushirilgandagi chegaraviy qiymati mazkur SHNQning 4-ilovasi boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш464. Koʻpchuvchi gruntlardan iborat zaminlarning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda muzlashdan koʻpchish, doimiy va uzoq vaqt yuklamalar taʼsiridan hosil boʻladigan kuchlarning bir vaqtdagi taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlashdan, koʻpchishdan va qisqa vaqtli yuklamalar (shamoldan va simlarning uzilishi)dan hosil boʻladigan kuchlarning bir vaqtdagi taʼsirlari uchun zaminlarni hisoblashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш465. Sugʻuruvchi kuch poydevor tagligi tubiga (anker plitaga) nisbatan markaziy taʼsir etsa, sugʻurib olinadigan poydevor va anker plitalarning zaminlari uchun deformatsiyalar boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyilmaydi. Bunda, quyidagi 87-shartga rioya qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(87)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFn — sugʻuruvchi kuchning normativ qiymati, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGn — poydevor yoki plita ogʻirligining normativ qiymati, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — sugʻuruvchi kuchning vertikalga ogʻish burchagi, grad.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti ushbu SHNQning 466-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR'0 — qayta toʻldirilgan gruntning hisobiy qarshiligi, kPa, mazkur SHNQning 2-ilovasi 10-jadvalidan olinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA0 — poydevor yuqori sirtining sugʻuruvchi kuch taʼsir etuvchi chiziqqa tik boʻlgan tekislikka tushadigan proyeksiyasi maydoni, m 2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш466. Mazkur SHNQning 87-formulasidagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti quyidagiga teng olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(88)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg1 = 1,2;1,0;1,8 — V bazasi (alohida poydevorlarning oʻqlari orasidagi masofa) 5, 2,5 va 1,5 m boʻlgan tayanchlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV ning oraliq qiymatlarida g1 ning qiymati interpolyatsiya boʻyicha aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg2 = 1,0 — normal uchun, g2 = 1,2 — avariya va montaj qilish ish rejimlari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg3 = 1.0; 0,8 va 0,7 — mos holda toʻgʻri oraliq tayanchlar, oraliq burchak, ankerli, ankerli-burchak, taqsimlash qurilmalarining uchlik va portal tayanchlar hamda maxsus tayanchlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg4 = 1,0 va 1,15 — mos holda ustunlari gruntda siqilgan tortqilari boʻlgan qoʻziqorinsimon poydevorlar va ankerli plitalar tayanchlari va ustunlari poydevorga shartli tayangan ankerli plitalar tayanchlari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш467. Siqilgan-agʻdariladigan poydevorlarning tagligi ostidagi zamin gruntining taxminiy hisobiy qarshiligi (R)ning qiymati koeffitsiyent gs2 =1 deb olgan holda, mazkur SHNQning 7-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTik siquvchi va gorizontal yuklamalar bir yoki ikki yoʻnalishda taʼsir etayotganda, poydevor tagligining qirralari ostidagi gruntlarga tushadigan eng katta bosim 1,2R dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш468. Poydevorga vertikal (siquvchi yoki sugʻuruvchi) va gorizontal kuchlar birgalikda taʼsir etganda, zaminni deformatsiyaga hisoblashda har bir yoʻnalishda gorizontal kuchlarning taʼsirida quyidagi 89-shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF £ FR, (89)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF va FR — mos ravishda, poydevor ustki qismida yoʻl qoʻyilgan gorizontal kuchlar, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFR miqdori qilib quyidagi ikki hisoblash natijalarini: siqilganda va sugʻurilganda agʻdarilish, eng kichigi qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstunli tayanchning asosi va poydevori deformatsiyalar boʻyicha quyidagi hisob-kitob talablariga muvofiq boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(90)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — gorizontal kuch va moment taʼsirida grunt yuzasi sathida ustunni burilish burchagi, rad.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu — burilish burchagini chegaraviy yoʻl qoʻyilgan miqdori, rad.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgʻdaruvchi yuklar taʼsir etganda buning qiymati 0,01 rad. dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZich va oʻrtacha zichlikdagi qumlarda, shuningdek IL £ 0,5 boʻlgan gilli gruntlarda ustun oldiga bittadan kam boʻlmagan rigel oʻrnatilgan holda, bu £ 0,02 rad. boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ustunning mustahkamligi tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш469. Poydevorga (ankerli plitaga) sugʻuruvchi kuch taʼsir etganda, zaminlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblash quyidagi 91-shartdan kelib chiqqan holda bajarilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(91)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — sugʻuruvchi kuchni hisobiy miqdori, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, miqdori 0,9 teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGn — poydevor (plita) ogʻirligini normativ miqdori, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — sugʻuruvchi kuchni vertikalga ogʻish burchagi, grad.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, 1 ga teng deb qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,a — sugʻuriladigan poydevor zaminning chegaraviy qarshilik kuchi, kN, mazkur SHNQning 467-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — vazifasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti boʻlib, tayanchlar uchun quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoraliq toʻgʻri — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишogʻirliklar farqi boʻlmagan ankerli toʻgʻri — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишochiq taqsimlash qurilmalarining ogʻirliklari farqi boʻlgan burchakli (oraliq va ankerli) hamda ankerli (toʻgʻri va uchlikli) portallar — 1,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus taqsimlash qurilmalarining ogʻirliklari farqi boʻlgan burchakli (oraliq va ankerli) hamda ankerli (toʻgʻri va uchlikli) portallar — 1,7.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш470. Sugʻuriladigan poydevor zaminining chegaraviy qarshilik kuchi Fu,a, kN, ni quyidagi 92-formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(92)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgbf — qayta toʻldirilgan grunt solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymati, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVbf — poydevor (plita)ning yuqorigi sirti orqali oʻtuvchi va vertikalga Ji burchak ostida ogʻdirilgan tekisliklar hosil qiladigan kesik piramida shaklidagi chiqib turgan jism hajmi, m 3, vertikalga ogʻish burchagi (Ji) quyidagicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki qirrasida J1 = j0 + b/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori qirrasida J2 = j0 — b/2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon qirrasida J3 = J4 = j0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVf — chiqib turgan jism chegarasida boʻlgan poydevorning bir qismi hajmi, m3, ankerli plitalar uchun 0 ga teng deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1, A2, A3, — poydevor (plita)ning yuqori yuzasining mos holda pastki, yuqorigi va yon qirrali zaminda mavjud boʻlgan chiqib turgan jism qirralari yuzi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs0 va j0 — qayta toʻldirilgan gruntning solishtirma tutashuvchanligining, kPa va ichki ishqalanish burchagi, gon, hisobiy qiymati quyidagiga teng qilib olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(93)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsI, jI — tabiiy yotgan gruntning mos holdagi solishtirma tutashuvchanligining va ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati mazkur SHNQning 458-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — 28-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28-jadval | ||
Qayta toʻldirilgan gruntlar | Zichligi quyidagicha boʻlganda h koeffitsiyent qiymati, t/m3 | |
1,55 | 1,7 | |
Qumlar (changsimon nam va suvga toʻyinganlari bundan mustasno) | 0,5 | 0,8 |
Oquvchanglik koʻrsatkichi IL £0,5 boʻlganda loyli gruntlar | 0,4 | 0,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Changsimon, suvga toʻyingan nam qumlar, oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <0,75 boʻlgan loyli va qumli loyli gruntlar va oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5< IL <1 boʻlgan loyli qumlar uchun h koeffitsiyentning qiymati 15 foizga kamaytirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш471. Yuk koʻtaruvchi ustun zaminining yuk koʻtarish qobiliyati (turgʻunligi) quyidagi 94-shart bajarilganda, taʼminlangan deb hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(94)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFN — tayanchga grunt yuzasi sathidan (N) balandlikda taʼsir qilayotgan barcha hisobiy gorizontal yuklarning teng taʼsir etuvchisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN=M/FN, (95)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — grunt yuzasi sathida tayanch zamini deformatsiyasini hisobga olgandagi hisobiy agʻdaruvchi moment;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc2 — mustahkamlashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti mazkur SHNQning 29-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFNu — N balandlikka qoʻyilgan kuch taʼsiriga zaminni chegaraviy qarshiligi, hisoblash orqali aniqlanishi kerak, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgn — ishonchlilik koeffitsiyenti ushbu SHNQning 91-formulasi boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuk koʻtaruvchi ustunning zamin va poydevorini hisoblashda har bir yuk birikmasidan ustunga taʼsir etuvchi barcha yuklar kuchlar bilan almashtirilishi kerak: yer yuzasi sathidan N=M/FN balandlikda qoʻyilgan koʻndalang kuchlar (FN) hamda ustun tubi sathida qoʻyilgan vertikal kuchlar (Fv).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM, FN, va Fv yuklar tayanchni statik hisoblash natijasida olingan grunt yuzasi sathida ustun kesimida taʼsir qilayotgan kuchlardan qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш472. Tortqili ustun tayanchlari va ichki bogʻlamli oraliq ustunlari poydevorlarining choʻkishga qarshi hisobi yuk koʻtarish qobiliyatiga koʻra quyidagi 96-formula asosida bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFc — ustun tubi sathidagi hisobiy siquvchi yuk, kN, oraliq ustunlar uchun qisqa muddatli yuklar birikmasidagi hisobiy yuklama burgʻulangan kotlovanlar uchun 0,6 koeffitsiyent bilan qolgan hollarda toʻliq qiymatini qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, gc =1 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — ustun choʻkishi 5 cm boʻlganda, zamin gruntining hisobiy qarshiligi ushbu SHNQning 30-jadvali asosida qabul qilinishi kerak, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — poydevor tagligi maydoni, m2, uni qiymati ustun tagligi maydoniga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstun burgʻilangan kotlovanga oʻrnatilgan va boʻshliqlari shagʻal qum aralashmasi yoki yirik qum bilan hamda kotlovan tayanch plitasiz qazilgan va boʻshliqlar betonlab berkitilgan boʻlsa, A maydon kotlovan maydoniga teng deb qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, gg =1,3 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29-jadval | ||
Gruntlar | Mustahkamlashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti gc2 quyidagi tuzilishdagi gruntlar uchun | |
buzilmagan | buzilgan | |
qumlar: | ||
yirik | 1,05 | 1 |
oʻrtacha yiriklikda | 1,1 | 1 |
mayda | 1,1 | 1 |
changsimon | 1,15 | 1,05 |
Loyli qum: | ||
IL £ 0,25 | 1,3 | 1,2 |
IL > 0,25 | 1,4 | 1,3 |
Qumli loy: | ||
IL £ 0.25 | 1,25 | 1,15 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,4 | 1,25 |
IL > 0,5 | 1,4 | 1,25 |
Loylar: | ||
IL £ 0,25 | 1,5 | 1,3 |
0,25 < IL £ 0,5 | 1,5 | 1,3 |
IL > 0,5 | 1,5 | 1,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
| 30-jadval |
Gruntlar | Gruntni hisobiy qarshiligi R, kPa |
Qumlar: |
|
shagʻalli | 6500 |
yirik | 5200 |
oʻrtacha yiriklikda | 3900 |
mayda | 2050 |
changsimon | 1300 |
Loyli qum: |
|
IL £ 0 | 2050 |
0 < IL £ 1 | 800 |
Qumli loy va loylar |
|
IL, teng boʻlganda |
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Toʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш473. Toʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini loyihalashda ushbu bino va inshootlarga taʼsir etuvchi yuklamalar, ularning ishlatish sharoitlari, muhandislik-geologik, gidrogeologik hamda gidrologik sharoitlarni, shuningdek bino va inshootlarning konstruksiyalarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlari yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati va deformatsiyalari boʻyicha hisoblab chiqilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlarining zaminlarini yuk koʻtaruvchanlik xususiyatlari boʻyicha hisoblash ishlari SHNK 3.06.07-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻprik tayanchlarining zaminlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda poydevorlarning choʻkishi va ogʻishi aniqlanishi, koʻtarma ostidagi quvurlar asoslari uchun esa poydevorlarning choʻkishi aniqlanishi zarur. Bunda, hisob-kitoblar mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi statik noaniq tizimli koʻprik tayanchlari zaminlarining deformatsiyalarini hisoblashni zaminlar, poydevorlar, tayanchlarning poydevor ustidagi qismi va oraliq bino va inshootlarning oʻzaro taʼsirini hisobga olgan holda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNK 3.06.07-23 dagi koʻprik va quvurlarni loyihalash boʻyicha keltirilgan hollarda poydevorlarning choʻkishini hisoblamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш474. Chang-loy tuproqlarning IL >0,6 boʻlgan yotqizilish joylarida, biogen gruntlar va loyqalar mavjud hududlarda, shuningdek beqaror nishabliklarda, quvur tuzilishi va uning poydevori toʻgʻrisidagi yechim unga tutash koʻtarma qismlarining barqarorligini taʼminlash zaruriyatidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш475. Ushbu SHNQ ning 57-, 58- va 59-bandlariga muvofiq aniqlanadigan grunt xususiyatlarining hisoblash qiymatlari uchun ishonchlilik darajasi (α,) koʻtarmalar ostidagi koʻprik va quvurlar tayanchlari poydevorlarining gruntlari uchun quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda — α=0,98;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalarni hisoblashda — α=0,9.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш476. Toʻkmalar ostidagi koʻprik tayanchlari poydevorlarining, quvurlar poydevorlari yoki gruntli yostiqlarining joylashtirish chuqurligi mazkur SHNQning 78 — 87-bandlariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oqimi tubidagi tuproq yuvilishi mumkin boʻlgan hollarda, koʻprik tayanchlari poydevorlarini quyidagicha joylashtirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobiy suv toshqini natijasida umumiy va mahalliy yemirilishdan soʻng, tayanch joylashgan joyda suv oqimi tubining eng past nuqtasidan kamida 2,5 m chuqurlikda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng katta suv toshqini tufayli yemirilish holati uchun kamida 2,0 m chuqurlikda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntni yuvib ketish ehtimoli boʻlmaganda, qoya toshli boʻlmagan gruntlarga koʻprik tayanchlari poydevorlari grunt yuzasidan yoki suv oqimidan kamida 1 m chuqurlikda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga toʻyingan holatdagi bir oʻqli siqilishda mustahkamlik chegarasi Rc>50 mPa (500 kgf/sm2) boʻlgan qoya toshli gruntlarga poydevor kamida 0,1 m chuqurlikda, bir oʻqli siqilishda mustahkamlik chegarasi Rc>50 mPa (500 kgf/sm2) boʻlganida kamida 0,25 m chuqurlikda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш477. Koʻprik va quvurlar tayanchlarining poydevorlarini toʻkmalar ostidagi joylashish chuqurligi yer osti suvlari sathining joylashish chuqurligi dw< df +2 m, boʻlganda, mazkur SHNQning 3-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻtarmalar ostidagi koʻprik va quvur tayanchlari poydevorlarining joylashish chuqurligini mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq belgilanishi, bunda yer osti suvlari sathi dw< df +2 m chuqurlikda joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 3-jadvalidagi talablar boʻyicha poydevorlarning joylashish chuqurligi gruntlarning hisobiy muzlash chuqurligidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, diametri 2 m gacha boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun oʻrnatiladigan poydevorlar va gruntli yostiqlardan tashqari barcha poydevorlar gruntning hisobiy muzlash chuqurligidan kamida 0,25 m pastda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning hisobiy muzlash chuqurligi uchun uning normativ qiymatlari qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 2 m gacha boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun poydevorlar yoki gruntli yostiqlar gruntning muzlash chuqurligini hisobga olmagan holda yotqizish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorlarning joylashish chuqurligi gruntlarning hisobiy muzlash chuqurligiga bogʻliq boʻlmagan hollarda mazkur SHNQning 3-jadvalda keltirilgan mos gruntlar normativ muzlash chuqurligidan kamida 1 m chuqurlikda joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 2 m va undan ortiq boʻlgan bir tuynukli quvurlarning oʻrta qismi (boʻgʻini) uchun oʻrnatiladigan poydevorlar va gruntli yostiqlarning joylashish chuqurligi toʻkma oʻqiga yoʻnalishi boʻyicha gruntning muzlash chuqurligining kamayishini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш478. Toʻkmalar ostidagi quvurlar poydevorlar ustiga yoki zichlangan grunt yostiqlariga yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYopiq boʻlmagan koʻndalang kesimli quvurlarning boʻgʻinlari va bosh qismlari uchun poydevorlar majburiy hisoblanib, shuningdek har qanday konstruksiyadagi quvurlarning bosh qismlari uchun ham qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlar ogʻizlari gruntli yostiqlarga oʻrnatilgan hollarda, filtratsiyaga qarshi toʻsiqlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurlarning poydevorlariga (ulardan foydalanish jarayonida suvning oqishi uchun zarur nishablikni saqlash va pastdan suv bosishining oldini olish maqsadida) toʻkma balandligi hamda poydevor gruntlarining fizik-mexanik xususiyatlariga koʻra qurilish ishlari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Kam qavatli binolar zaminlarini loyihalashning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш479. Kam qavatli binolar chuqur joylashmagan, mavsumiy muzlaydigan grunt qatlamida va chuqurda joylashmagan poydevorlarda ham qurilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш480. Kam qavatli binolar uchun quyidagi poydevor turlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy zamindagi poydevorlar (tasmasimon, ustunsimon, plitkali, tirqishli);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy (turgan joyida) zichlangan zaminlardagi poydevorlar (qotirilgan yoki shtamplangan kotlovanlarda, qoqib kirgizilgan bloklarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkalta qoziq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш481. Yuk koʻtaruvchi devorli binolarda tabiiy zamindagi poydevorlardan (tasmasimon, ustunsimon, tirqishli va boshqalar) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMurakkab muhandislik-geologik sharoitlarda (oʻziga xos gruntlar, yer osti suvlari sathi yuqori) mazkur SHNQning 480-bandida keltirilgan poydevor turlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstun-toʻsin tuzilishidagi binolarda hamda devorlar poydevor va qoziqlarni birlashtiruvchi qurilmasiz tayanganda, tabiiy yoki mahalliy zichlangan zamin ustida ustunli poydevorlar yoki qisqa qoziqlar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш482. Yertoʻlasiz binolar uchun sayoz joylashgan poydevorlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSayoz joylashgan poydevorning turi, tuzilishi va uning asosini tayyorlash usuli asos tuproqlarining xususiyatlariga hamda ularning koʻpchish darajasiga bogʻliq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш483. Sayoz joylashgan poydevorlarni koʻpchuvchi va mahalliy zichlangan gruntlarda loyihalashda, ularning zaminini koʻpchish deformatsiyasiga hisoblash mazkur SHNQning 5-bobi 8-paragrafiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш484. Koʻpchimaydigan gruntlarda sayoz va yer ustida joylashgan poydevorlarni yuk koʻtaruvchi elementlarini qurishda qumdan tekislovchi toʻshamalar yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻpchuvchi gruntlarda koʻpchimaydigan materialdan (shagʻalli qum, yirik va mayda qum,mayda shagʻal, qozonxona shlaki va boshqalar) toʻshamalar yotqizilishi lozim. Zarur hollarda, zamin gruntini hisobiy qarshiligini oshirish uchun qum-shagʻalli toʻshamalar (oʻrta yoki yirik qum aralashmasi — 40 foiz, shagʻal — 60 foiz) yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш485. Zamin gruntining koʻpchish darajasiga qarab (GOST 25100-2020 boʻyicha), tasmasimon sayoz joylashtirilgan poydevorlarni quyidagicha oʻrnatish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpchimas va kam koʻpchuvchan gruntlarda — oʻzaro biriktirilmasdan yotqiziladigan yigʻma beton bloklardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha va kuchli koʻpchuvchan gruntlarda — armatura chiqib turgan qismlari mavjud boʻlgan yigʻma temir-beton bloklardan (qoʻshni bloklarning chiqib turgan qismlari biriktiriladi, choklari beton bilan monolitlanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhaddan tashqari koʻpchuvchan gruntlarda — yaxlit temir-betondan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш486. Barcha devorlarning yigʻma-monolitli va monolitli, tirqishli poydevorlari hamda qoziqlarning rostverklari bir-biri bilan mustahkam bogʻlanishi va kesishgan tasmalar tizimiga birlashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш487. Kuchli va haddan tashqari koʻpchuvchi gruntlarda binolarni qurishda devorlarni yopmalar sathida va yuqori qavat teshiklari ustida armaturalangan yoki temir-beton belbogʻ bilan kuchaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш488. Oʻrtacha, kuchli va haddan tashqari kuchli koʻpchuvchi gruntlarda sayoz ustunsimon poydevorlar,bir tizimga birlashgan poydevor balkalari bilan bogʻlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш489. Koʻpchuvchi gruntlarda ustunsimon poydevorlarni qurishda, gruntni tekislash yuzasi bilan poydevor balkasi pastki qirrasi orasida, miqdori yuklanmagan zaminni hisobiy koʻpchish deformatsiyasidan kam boʻlmagan boʻshliq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш490. Zaminda kuchli gruntlar mavjud boʻlganda va binolar notekis deformatsiyaga oʻta sezuvchan boʻlganda, ularni koʻpchimaydigan gruntdan bajarilgan toʻshamalar ustiga oʻrnatiladigan sayoz va yer ustidagi quyma temir-beton plitali poydevorlarga qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш491. Kotlovanlarni qotirish (shtamplash) va bloklarni qoqishda yon qirralarining vertikalga ogʻish burchagi 5 — 10o boʻlgan, kesilgan piramida shaklidagi poydevorlar qoʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorni kesilgan piramida shaklidagi konstruksiyasidan mavsumiy muzlaydigan grunt qatlamlarida ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш492. Yuk koʻtaruvchi devorli binolar uchun qoquvchi bloklarni bir qator joylashishidan va egiluvchan armaturali piramidasimon qoziqlardan hamda har xil turdagi kalta qoziqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Inshoot yer osti qismi zaminini loyihalashga qoʻyiladigan talablar va geotexnik prognozlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш493. Mazkur bob talablari kotlovanda ochiq va yarim ochiq usulda quriladigan yer osti qismlari bilan yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan inshootlarga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш494. Inshoot yer osti qismi zaminini loyihalashda mazkur SHNQning 27-bandida keltirilgan talablardan tashqari quyidagi omillarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti konstruksiyalarni joylashish chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti konstruksiyalarini qurish usulini (ochiq kotlovanda, yarim yopiq “yuqoridan pastga”, tushiriladigan quduqlarda, toʻkmalarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlanmagan kotlovanlarning nishablik qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning turi, konstruksiyasi, kotlovanni oʻrovchi qismi va mustahkamlovchi qoplamalari materialini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin, poydevor va inshoot, yer usti konstruksiyasi hamda qurilishni oʻrab turuvchi muhandislik konstruksiyalari deformatsiyasiga qurilishni taʼsirini kamaytiruvchi tadbirlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitni oʻzgarishini kamaytirish yoki uning natijasida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlarni, shuningdek qurilishni oʻrab turgan va ekologik muhitga bartaraf etishga qaratilgan tadbirlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш495. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot 5 m dan chuqur boʻlgan oʻrovchi konstruksiyalar bilan mustahkamlangan kotlovandagi yer osti qismini loyihalashda, geologik qidiruv quduqlari oʻrovchi konstruksiya trassasi boʻylab har 20 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш496. Quduqlarni oʻrovchi konstruksiya trassasi boʻylab xar 20 m da oʻrnatishga imkoniyat boʻlmagan hollarda, ularni 20´20 m dan katta boʻlmagan toʻrga joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar soni muhandislik-geologik sharoitning murakkablik darajasiga bogʻliq holda 5 tadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaydonning muhandislik-geologik tuzilishi 1,5Ns+5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha oʻrganilgan boʻlishi, bunda Ns — oʻrovchi konstruksiya tubini joylashish chuqurligi boʻlib, ushbu chuqurlik oʻrovchi konstruksiya tubidan 10 m dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu chuqurlikkacha 30 foizdan kam boʻlmagan quduqlar kesib oʻtishi, ularning soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlanmagan kotlovanlardagi inshootning yer osti qismini loyihalashda qidiruv quduqlarining chuqurligi 1,5Nk + 5 m dan kam boʻlmasligi lozim. Bu yerda, Nk — kotlovan chuqurligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш497. Quyidagi hollarda muhandislik-geologik qidiruvlarni qurilish maydoni chegarasidan tashqarida ham bajarishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoniga tutashgan hududda xavfli muhandislik-geologik jarayonlar paydo boʻlish imkoniyatini tahlil qilishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoni chegarasidan tashqarida gruntli ankerlar qurishning imkoniyati va maqsadga muvofiqligini aniqlashda hamda anker konstruksiyani keyinchalik hisoblashda va uni oʻrnatishni qurilishning atrofiga taʼsirini baholashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni oʻrab turuvchi, yangi qurilish taʼsir radiusiga kiruvchi inshoot zamini gruntini mustahkamlash va poydevorini kuchaytirish zarurligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoniga tutash hududda gidrogeologik sharoitni oʻzgarishini hisoblash uchun maʼlumotlar olishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш498. Muhandislik qidiruvlari jarayonida quyidagilar aniqlanishi va oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtektonik va karstlangan tuzilishlar, uzilishli va qatlamli buzilishlar, gruntlarni kotlovangga va yer osti qazilmalariga tushadigan suv miqdorini aniqlash hisoblarini bajarish uchun kerakli filtratsiyaga oid xossalari, yer osti suvlari sathidagi bosim miqdori, suv toʻsiq qatlamni mavjudligi, qalinligi va ushbu qatlamni bosim suvlariga qarshi turgʻunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyqalanish, tiksotrop holatga oʻtuvchi va suvffoziyalanuvchi xossali va titratma siljuvchan gruntlarni mavjudligi hamda tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshootlari, yer toʻlalar, tunnellar, muhandislik kommunikatsiyalari, burgʻilash quduqlarining mavjudligi va joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud doimiy va vaqtinchalik manbalardan va transportdan dinamik va titratma taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш499. IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismini va chuqurligi 5 m dan ortiq boʻlgan III xavf-xatar toifasidagi inshootni loyihalashda mazkur SHNQning 34-bandida keltirilganlarga qoʻshimcha ravishda dala va laboratoriya usulida maydalangan hamda qoya toshli gruntlarning quyidagi fizik-mexanik xossalari aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirinchi yuklash yoʻlidagi deformatsiya moduli E va birinchi yuklash yoʻlidagi kabi kuchlanish oraligʻida bajariladigan ikkinchi (takroriy) yuklash yoʻlidagi Ee;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻndalang deformatsiya koeffitsiyentining 𝒗 III xavf-xatar toifasidagi yer osti inshootlari uchun 𝒗 koeffitsiyentini hisobiy qiymati (ushbu qiymat mazkur SHNQning 131-bandiga muvofiq aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlik xossalari (yer osti inshootini qurish va foydalanishni barcha bosqichlariga mos keluvchi sharoit uchun aniqlangan ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma ilashuvchanligi s);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya toshli, sunʼiy mustahkamlangan va muzlagan gruntlar uchun bir oʻq boʻylab siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc va deformatsiya moduli E;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzlab koʻpchishdagi solishtirma normal va urinma kuchlar sfh,h va tfh;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni filtratsiya koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya gruntlar massivini darzlik xususiyatlari (darzlilik moduli Mj, jinsni sifat koʻrsatkichi RQD, nurash koeffitsiyenti Kwr).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik-iqtisodiy asoslanganda, maxsus texnik shart asosida tadqiqotlar orqali grunt va massivlarni quyidagi boshqa fizik-mexanik va tavsifiy xususiyatlarini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni drenajlanmagan siljishdagi mustahkamligi (si;);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni qayta zichlash koeffitsiyenti OCR;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli gruntlarni siljuvchanlik parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya toshli va sunʼiy mustahkamlangan gruntlarni bir oʻq boʻylab choʻzilishga mustahkamlik chegarasi Rt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya toshli massivlarni toifaviy tavsifiy xususiyatlari RMR, Q, GSI.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш500. IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismi zaminlarini loyihalashda, qoya toshli va yarim qoya toshli massivlarda kuchlanishni oʻlchash ishlari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathini pasaytirish, gruntlarni mustahkamlash va muzlatish boʻyicha dala tadqiqot ishlarini, filtratsiyaga qarshi qurilma qurish va “grunt qaridagi devor” hamda geofizik va boshqa tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш501. Atrofdagi obyektlar yaqinida joylashtirilayotgan bino va inshootlarning yer osti qismlari poydevorlarini hisoblash va loyihalashni quyidagi maqsadlarda bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan inshootning oʻzining qurilish va foydalanishning barcha bosqichlarida mustahkamligi, ishonchliligi va uzoq muddatli chidamliligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitni saqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш502. Inshootning yer osti qismlari zaminlarini loyihalashda ularning xavf-xatar toifasini hamda yer osti qurilishi taʼsir oʻtkazishi mumkin boʻlgan xavf-xatar toifasini GOST 27751-2014 ga muvofiq hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalanayotgan bino va inshootning yer osti qismi taʼsir hududiga mazkur SHNQning 516-bandiga asosan bino va inshootning xavf-xatar toifasidan yuqori xavf-xatar toifasidagi oʻrovchi bino va inshoot toʻgʻri kelib qolsa, loyihalanayotgan bino va inshoot xavf-xatar toifasini ushbu bino va inshootga taʼsir etayotgan bino va inshoot xavf-xatar toifasigacha oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш503. Inshootlarning yer osti qismlari poydevori va konstruksiyalariga taʼsir etuvchi yuklama va taʼsirlar inshoot konstruksiyalari va poydevorning oʻzaro bogʻliq ishlashini tahlil qilish asosida hisoblab chiqilishi lozim. Bunda, inshootni qurish va undan foydalanishning turli bosqichlarida ushbu yuklama hamda taʼsirlarning oʻzgarish ehtimoli hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootlarning yer osti qismlari zamini va konstruksiyalariga tushadigan yuklar va taʼsirlarni aniqlashda quyidagilar doimiy yuklar sifatida qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot yer osti va yer usti qismlari, qurilish konstruksiyalari ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot joylashgan grunt massivini va turgʻun filtratsiyadagi yer osti suvlari bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy ankerlar tortish kuchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy konstruksiyalardagi tortish kuchlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVaqtinchalik uzoq muddatli yuklar va taʼsirlarga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy qurilmalar ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoturgʻun filtratsiyada yer osti suvlari bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanilayotgan metropoliten liniyasidan, transport inshootlaridan yoki sanoat obyektlaridan uzatilayotgan dinamik taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt yuzasida toʻplanayotgan materiallardan hosil boʻlgan yuklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik harorat taʼsirlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik ankerlar tortish kuchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik konstruksiyalar tortish kuchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlikni oʻzgarishi, materialni qisqarishi va siljishidan hosil boʻladigan yuklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQisqa muddatli yuklar va taʼsirlar quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasida joylashgan koʻchuvchi yuklardan hosil boʻlgan gruntga qoʻshimcha bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharorat-iqlimiy taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida yuklar va taʼsirlar quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni oʻta choʻkishdan, koʻpchishidan va muzlash natijasida koʻpchishidan zaminni deformatsiyalanishi natijasidagi taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya (masalan, kotlovan oʻrovchi konstruksiyasi tashqarisida gruntni toʻliq suvga toʻyinishi, yoki suv oʻtkazuvchi kommunikatsiyalar qurilishi taʼsir radiusida joylashgan inshoot yer osti qismi) natijasidagi taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш504. Inshoot yer osti qismi zaminining birinchi va ikkinchi chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblari mazkur SHNQning 5-bobiga asosan bajarilishi kerak. Bunda, quyidagilarni aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning yuk koʻtarish qobiliyati, inshootning va uning alohida elementlarining turgʻunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoya toshli zaminlarning mahalliy mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootga tutashgan yon bagʻirlik, kotlovan nishabligi va oʻrovchi konstruksiyalari turgʻunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot yer osti qismi tashqi devorlariga va kotlovan oʻrovchi konstruksiyalariga uzatilayotgan yuklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntdagi anker konstruksiyalarini yuk koʻtarish qobiliyati (gruntli ankerlar, anker qoziqlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning filtratsiyaga qarshi mustahkamligi, inshoot yer osti qismi konstruksiyasiga yer osti suvlarining bosimi, yuzaga koʻtarilishga qarshi turgʻunlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathini pasaytirishda filtratsiya sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootni qurish va undan foydalanish natijasida gidrogeologik sharoitni oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtizimning deformatsiyalanishi “inshoot yer osti qismi — zamin”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi binolarning zaminini deformatsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Devor qaridagi grunt” usulida qurilayotgan oʻrovchi qism zaminini loyihalashda tiksotrop qorishma bilan toʻldirilgan transheya devorlarini turgʻunligi hisoblarini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida turuvchi elementlardan quriladigan yuk koʻtaruvchi devor zaminini loyihalashda, zamin gruntini elementlar orasida bosilishiga mustahkamligini bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblashlarni bajarishda yer osti suvlari sathini va pyezometrik bosimni hamda gruntlarni texnologik taʼsirlar hisobiga muzlash va erish, oʻta choʻkish, qisqarish va koʻpchish hodisalari natijasida fizik-mexanik xossalarini mumkin boʻlgan oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootning yer osti qismi zaminini hisoblashda qurilish jarayonida hisobiy sxemani oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan konstruksiyani toʻgʻri chiziqli emasligini, qurilish ishlarini ketma-ketligini va qurishni texnologik xususiyatlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш505. Inshootning yer osti qismi zaminini hisoblashda analitik, sonli usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash usulini tanlashda mazkur SHNQning 32-bandi talablaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSonli usullardan foydalanilganda, bino va inshoot va zaminni kuchlanganlik-deformatsiyalanish holatini aniq koʻrsatuvchi hisobiy model bino va inshootni konstruktiv xususiyatlarini, zaminni ishlash tavsifini va ularning oʻzaro taʼsir sxemasini koʻrsatib berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш506. Gruntni qayta toʻldirib bajariladigan inshootning yer osti qismi zaminini loyihalashda, qayta toʻldirilgan gruntni tabiiy holatdagi zichligini ksot = 0,95 dan kam boʻlmagan miqdorgacha zichlangandagi hisobiy xususiyatlarining qiymati (g'I, j'I, s'I) ushbu gruntlarni tabiiy holatdagi hisobiy xususiyatlari (gI, jI, sI ) da g'I = 0,95gI; j'I = 0,9jI; s'I = 0,5sI deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, s'I 7 kPA dan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш507. Inshootning yer osti qismi zaminining hisoblarini bajarishda “konstruksiya — grunt massivi” tutashgan joyda normal va urinma kuchlanishlarni aniqlash lozim. Tutashgan kuchlanishlar miqdorini inshootni zamin bilan birgalikda ishlashini hisobga olgan holda aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutashgan joyda kuchlanish miqdorini aniqlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt massivini hosil boʻlish tarixi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud kuchlanganlik, deformatsiya holatini, inshootning konstruktiv xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot elementlari va zamin gruntlarining mustahkamlik hamda deformatsiyaga oid xossalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootni qurish texnologiyasi va ketma-ketligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblashlarda “konstruksiya-grunt” tutashgan joyda koʻchish yoki siljish mumkinligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш508. Konstruksiyani grunt bilan tutashgan joyida siljish mumkinligini tekshirish uchun ishqalanish xususiyatlari va tutashgan joydagi tutashuvchanlikka bogʻliq boʻlgan siljishga qarshi chegaraviy kuchlarni aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Konstruksiya-grunt massivi” tutashgan joyda ishqalanish kuchi va ilashuvchanligi gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari, miqdori, maydonning gidrogeologik sharoitiga, konstruksiya materialiga hamda uni qurish texnologiyasiga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoya toshli gruntlar uchun “konstruksiya-grunt massivi” tutashgan joyda mustahkamlik xususiyatlarining quyidagi hisobiy qiymatini qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsolishtirma tutashuvchanlik sk = 0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni konstruksiya materiali boʻyicha ishqalanish burchagi d = gkj, bunda j — gruntni ichki ishqalanish burchagi, gk — ushbu SHNQning 31-jadvalidan qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш509. Tirgak devorga, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi tashqi devoriga gruntni bosimini konstruksiyani grunt massivi bilan birgalikda ishlashi natijasida yuz beradigan koʻchish hamda deformatsiyalarni miqdoriga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш510. Tirgak devorga, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi devoriga gruntni bosimini taʼsirini quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt massiviga tashqi yuk va taʼsirlar (toʻplanayotgan materialdan, qurilish mexanizmlaridan hosil boʻladigan, qatnov qismida transportdan hosil boʻladigan, inshoot poydevoridan atrofdagi binolarga uzatiladigan yuklar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti va chuqurga joylashgan inshootlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevorlar chetining vertikalga ogʻishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt yuzasini nishabligi, relyefni bir tekis emasligi va muhandislik geologik elementlar chegarasini gorizontdan ogʻishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlarni bajarish jarayonida kotlovanda nishabliklar va bermalar qurish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“konstruksiya — grunt massivi” tutashgan joyida gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyaning vertikal va gorizontal koʻchishi hamda ularning zaminga nisbatan yoʻnalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtirgak konstruksiya, anker va tortqich elementlari deformatsiya xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish ishlarini bajarishning ketma-ketligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazish jarayonida gruntni ortiqcha boʻlishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt massividagi filtratsiya kuchlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni koʻpchishi va sovuqdan shishishi hamda gruntga qorishmani yuborish, tamponajlash hosil boʻlgan tirgak devorga qoʻshimcha bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharorat taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdinamik va tebranish taʼsiri va ularni grunt statik bosimiga taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш511. Inshoot yer osti qismlari va kotlovan toʻsiqlariga grunt yon bosimi miqdorini aniqlashda, birinchi chegaraviy holat uchun hisoblarni bajarish uchun gruntlarni mustahkamlik xususiyatlari jI, sI qiymatlaridan, ikkinchi chegaraviy holat uchun hisoblarni bajarish uchun — jII, sII qiymatlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar ikkala holatda ham gruntning solishtirma ogʻirligi uchun yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf(g) = 1,0 deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
31-jadval |
|
Konstruksiya materiali |
Qurish texnologiyasi va maxsus shartlar |
gk |
|
Beton, temir-beton |
Quyma gravitatsion va yupqa tirgak devorlar, quruq betonlanadigan, quyma poydevorlar |
0,67 |
|
Tabiiy namlikdagi gruntlarda loyli qorishma tubiga betonlanadigan yupqa quyma devorlar, yigʻma gravitatsion devorlar va poydevorlar |
0,50 |
|
|
Suvga toʻyingan gruntlarda loyli qorishma tubiga betonlanadigan yupqa quyma devorlar, har qanday gruntlarda loyli qorishma tubiga oʻrnatiladigan yupqa yigʻma devorlar |
0,33 |
|
|
Metall, yogʻoch |
Mayda va changsimon suvga toʻyingan qumlarda |
0 |
|
Boshqa gruntlarda |
0,33 |
|
|
Boshqa material |
Zaminda titratma yuklar boʻlganda |
0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш512. Yuk koʻtaruvchi devor yoki yer toʻla devori 0,0005 h dan kam miqdorda gorizontal koʻchganda, (bunda, h — kotlovan chuqurligi yoki konstruksiya balandligi) gruntning bosimi tinch holdagi kuchlanganlik holati boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTinch holatdagi gruntni z chuqurlikdagi samarali bosimini gorizontal tashkil etuvchisi quyidagi 97-formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(97)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK0 — tinch holatdagi gruntning yon bosim koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs'zg(z) — gruntning oʻz ogʻirligidan z chuqurlikda hosil boʻlgan vertikal samarali kuchlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs'zp(z) — yuzadagi yukdan z chuqurlikda hosil boʻlgan vertikal samarali kuchlanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTinch holatdagi gruntni yon bosim koeffitsiyenti muhandislik-geologik qidiruvlar jarayonida dala usulida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasi gorizontal boʻlganda gruntni tinch holatdagi bosim koeffitsiyenti K0 normal zichlangan gruntlar uchun quyidagi 98-formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK0 = v/(1 — v), (98)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишν — koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta zichlangan gruntlar uchun K0 qiymatini quyidagi 99-formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(99)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR — gruntni qayta zichlash koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR — koeffitsiyenti gruntni oldin qayta zichlangandagi bosimini hozirgi paytda taʼsir qilayotgan bosimga nisbati bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOCR >2,0 boʻlsa, qayta zichlangan gruntlar uchun K0 qiymati mazkur SHNQning 99-formulasi orqali aniqlanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin yuzasi gorizontga nisbatan nishabligi kotlovan toʻsigʻi yoki inshoot devori yuqori qismi yoʻnalishida b £ j burchak ostida boʻlsa, bunda gruntning samarali bosimini gorizontal tashkil qiluvchisini s'h;0(z) mazkur SHNQning 97-formulasi orqali hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK0 quyidagi 100-formula orqali aniqlanadigan K0,b koeffitsiyent bilan almashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(100)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yon bosim kuchining teng taʼsir qiluvchisi yoʻnalishi grunt yuzasiga parallel qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш513. Tirgak inshooti yoki yer toʻla devorining i — gorizontal koʻchishi 0,0005 h dan oshganda, gruntning yon bosimi qiymatlarining bogʻliqligini mazkur SHNQning 16-rasmidagi qismli-chiziqli diagrammaga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshoot konstruksiyasi grunt massivi yoʻnalishi boʻyicha koʻchganda, koʻchish belgisi musbat hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiya grunt massividan qarama-qarshi tomonga koʻchganda, grunt yon bosimi miqdori faol bosim s'h;a (z)ga, konstruksiya grunt massivi yoʻnalishi boʻyicha koʻchganda esa passiv bosim s'h;p (z)ga toʻgʻri kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш514. Grunt yon bosimi miqdorini s'h;a (z) ga teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, konstruksiyani grunt yoʻnalishiga qarama-qarshi yoʻnalishdagi gorizontal koʻchishi miqdori 0,001 h dan yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuzaga qoʻyilgan vertikal teng taqsimlangan yuk (q) mavjud boʻlganda, konstruksiyaga gruntning hajm ogʻirligi (g) taʼsiridan paydo boʻlgan, gruntning samarali bosimi miqdorini quyidagi 101-formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(101)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — chuqurlikdagi urinma tashkil etuvchisi (grunt konstruksiyaga nisbatan pastga koʻchsa, musbat qabul qilinadi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(102)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — gruntning solishtirma bogʻlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — gruntning solishtirma ogʻirligi, suvga toʻyingan gruntlar uchun muallaq holatda qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — gruntni konstruksiya materiali boʻyicha ishqalanish burchagi, mazkur SHNQning 499-bandiga asosan qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKa — faol bosim koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-rasm. Grunt yon bosimi 
h(z) miqdorini konstruksiya gorizontal koʻchishi i ga bogʻliqligi. ia = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)h
h(z) miqdorini konstruksiya gorizontal koʻchishi i ga bogʻliqligi. ia = 0,001h, up = (0,01 — 0,02)hҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, barcha hollarda s'h;a (z) ni miqdorini noldan kichik boʻlmagan miqdorga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda, mazkur SHNQning 17,a-rasmiga muvofiq gruntning faol bosim koeffitsiyenti quyidagi 103-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(103)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — grunt yuzasining gorizontga ogʻish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — konstruksiya chetining vertikaldan ogʻish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj — gruntni ichki ishqalanish burchagi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasi gorizontal va konstruksiya cheti vertikal silliq boʻlganda, gruntning faol bosim koeffitsiyentini quyidagi 104-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(104)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-rasm. Grunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda gruntni faol (a), passiv (b) bosimni aniqlash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш515. Grunt yon bosimining miqdorini s'h;p(z) teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyilishi hamda konstruksiyaning gruntga qarab yoʻnalishidagi gorizontal koʻchish miqdori nam gruntlar uchun 0,01 h dan va suvga toʻyingan gruntlar uchun 0,02 h dan yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntni konstruksiyaga samarali passiv bosimi miqdorini quyidagi 105-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz chuqurlikdagi normal tashkil etuvchisi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(105)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz chuqurlikdagi urinma tashkil etuvchisi (grunt konstruksiyaga nisbatan yuqoriga koʻchsa musbat qabul qilinadi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(106)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKr — passiv bosim koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasi gorizontal boʻlmaganda va konstruksiya cheti vertikalga nishab joylashganda mazkur SHNQning 17,b-rasmiga muvofiq gruntning passiv bosim koeffitsiyenti quyidagi 107-formulaga asosan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(107)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt yuzasi gorizontal va konstruksiya cheti vertikal silliq boʻlganda, gruntnin passiv bosim koeffitsiyentini quyidagi 108-formulaga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(108)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning ichki ishqalanish burchagining yuqori qiymatlari uchun mazkur SHNQning 107-formulasi orqali passiv bosim qiymatlarini oshirib borishi hisobga olinishi, bunda, j ni miqdori 20° katta boʻlganda, mazkur SHNQning 107-formulasida d = 0 deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFaol va passiv bosim miqdorini, shuningdek grunt yon bosimi oraliq qiymatlarini aniqlashda hamda mazkur SHNQning 503 va 506-bandlarida keltirilgan doimiy yuk va gruntning zichlangandagi hisobiy xususiyatlaridan boshqa xususiyatlarni hisobga olish talab etilsa, sonli usullardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш516. Kotlovan toʻsigʻiga suv oʻtkazuvchi gruntni yon bosimining samarali miqdorini hisoblashda filtratsiya kuchlarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻsiq tugallanmagan filtratsiyaga qarshi pardadan iborat boʻlganda va kotlovanda qurilish davrida suv sathini pasaytirish ishlari olib borilayotgan boʻlsa, mazkur SHNQning 18-rasmiga muvofiq hisoblarni amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, suvga toʻyingan suv oʻtkazuvchan gruntlarda yon bosimning samarali miqdori quyidagi 109-formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(109)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg' — gruntning muallaq holatdagi solishtirma ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — gruntni yon bosim koeffitsiyenti boʻlib, faol, passiv yoki oraliq miqdoriga mos kelishiga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — 1 m ga teng boʻlgan vertikal oraliqda gidravlik bosim gradiyenti, 1/m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“+” belgisi pastga yoʻnalgan, “-” belgisi yuqoriga yoʻnalgan filtratsiya qismiga mos keladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-rasm. Tugallanmagan filtratsiyaga qarshi parda boʻlganda kotlovanga yoʻnalgan filtratsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш517. Nobarqaror holatdagi suvga toʻyingan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni hisoblashda, kotlovan toʻsigʻiga va inshoot yer osti qismi konstruksiyasiga taʼsir qilayotgan toʻliq kuchlanishlar bilan ifodalangan yon bosim miqdorini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu holda z chuqurlikda konstruksiyaga taʼsir qilayotgan gruntning faol bosimini normal tashkil etuvchi miqdorini quyidagi 110-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(110)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsi — drenajlanmagan siljishda gruntning mustahkamligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning passiv bosimini normal tashkil etuvchi miqdorini quyidagi 111-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(111)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш518. Gruntli yoki qoya toshli massivda tabiiy filtratsiya oqimini toʻliq yoki qisman berkituvchi, shuningdek yer osti suvlari yoʻli va sharoitini oʻzgartiruvchi III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootning yer osti qismini loyihalashda, qurilish maydoni gidrogeologik rejimini oʻzgarishini prognoz qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltratsiya oqimi yoʻlidagi toʻsiq oldida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi bilan yuzaga keladigan toʻsiq samaradorligi (barrajniy effekt)ni hosil boʻlishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrogeologik rejimni oʻzgarishini prognoz qilish filtratsiya jarayonini sonli yoki analitik usullar bilan matematik modellash orqali bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeofiltratsion modelni ishlab chiqish uchun boshlangʻich maʼlumot sifatida qurilish maydoniga tutash hududning yer osti suvlari holati, gorizontlardagi gidravlik bosim, gruntlarning suv oʻtkazuvchanligi haqida muhandislik-geologik qidiruv maʼlumotlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш519. Yer osti suvlarining pyezometrik sathidan pastda joylashgan poydevor va inshootlarning yer osti qismlarini loyihalashda, ularning bosimini hisoblash hamda ularni kotlovanga oqib chiqishini, kotlovan tubini shishib chiqishini, inshootni qalqishini oldini olish boʻyicha chora-tadbirlarni bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor va inshootning yer osti qismi yer osti suvlarining pyezometrik sathidan pastda joylashganda, quyidagi yuz berishi mumkin boʻlgan holatlarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimli yer osti suvlari qatlami ustida joylashgan suv oʻtkazmaydigan gruntga chuqurlashtirilganda, yer osti suvlarining kotlovanga yorib kirishi, zamin gruntlarining koʻtarilishi, pollarning koʻtarilishi va shunga oʻxshash holatlar yuz berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvli qatlam grunt ichiga chuqurlashganda, grunt zarrachalarini suffoziya natijasida ajralib chiqishi bilan kuzatiladigan gidravlik buzilish sodir boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш520. Yuqori qatlamdagi suv oʻtkazmaydigan gilli grunt qatlami ostida bosimli suvli grunt qatlami mavjud boʻlganda, bosimli suvlarning yuqoridagi qatlamni yorib oʻtish ehtimolini bartaraf etish uchun quyidagi 112-shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(112)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN0 — tekshirilayotgan suv toʻsiq qatlam tubidan yer osti suvlari maksimal sathigacha hisoblangan suv bosimining hisobiy balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — tekshirilayotgan va yuqorida joylashgan qatlam grunti solishtirma ogʻirligining oʻrtacha muallaq hisobiy qiymati, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh0 — kotlovan tubidan tekshirilayotgan grunt qatlami tubigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf = 1,2 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 112-formulasi sharti bajarilmasa, loyihada suvli qatlam bosimini sunʼiy ravishda pasayishini taʼminlovchi suvni majburiy tortish yoki oʻzini toʻkuvchi quduq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari bosimini sunʼiy pasaytirish bino va inshoot yer osti suvlari bosimi hosil qiladigan kuchlarni qabul qilishni taʼminlaydigan yetarli ogʻirlik va mustahkamlikka erishguncha bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu jarayon “0” davr qurilishi ishlari yakunlanib, kotlovan boʻshliqlariga tuproq qayta toʻldirilgandan keyingina amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш521. Kotlovanda pastdan yuqoriga harakatlanayotgan filtratsiyada mazkur SHNQning 18-rasmiga muvofiq suvga toʻyingan gruntning suffoziya natijasida kuzatiladigan gidravlik buzilishi yuz berish imkoniyatini bartaraf etish uchun quyidagi 113-shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(113)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — pastdan yuqoriga harakat qilayotgan filtratsiya oqimining kotlovanga chiqish joyidagi filtratsiyaga qarshi pardaga yaqin joylashgan A nuqtasidagi gidravlik bosim gradiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf = 1,2 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш522. Suvga toʻyingan gruntlarda inshootning yer osti qismi yer osti suvlari sathidan pastda joylashganda, uning qalqishga qarshi turgʻunligi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi 114-shart bajarilganda qalqishga qarshi turgʻunlikni taʼminlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(114)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN0 — inshootning yer osti qismi tubidan yer osti suvlari maksimal sathigacha hisoblanadigan suv bosimining hisobiy balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — inshoot yer osti qismi maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSGstb;c — doimiy vertikal ushlab turuvchi yuklar, inshoot yuk koʻtaruvchi konstruksiyasi oʻz ogʻirligini ham qoʻshganda, normativ qiymatlar yigʻindisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSGstb;l — vaqtinchalik uzoq taʼsir qiluvchi ushlab turuvchi vertikal yuk, inshoot poli va pardevori, poydevor kesilgan joyi va inshoot yer osti qismi ustidagi qayta toʻldirilgan grunt ogʻirliklarini ham qoʻshgandagi normativ qiymatlari yigʻindisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSRstb — zaminni qalqishiga qarshilik koʻrsatuvchi ushlab turuvchi kuchni vertikal tashkil etuvchisi, ishqalanish kuchi, qoziqni sugʻurilishiga qarshilik kuchi, ankerlarni tortishish kuchini ham qoʻshgandagi normativ qiymatlar yigʻindisi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf1 = 0,9, gf2 = 0,85, gf3 = 0,65 — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 114-formulasi sharti bajarilmaganda, inshootni qalqishdan buzilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootni yoki unga bostirilgan yukni oʻz ogʻirligini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj qurilmalari yordamida inshoot tubidagi gʻovak bosimni kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi qatlamdagi gruntlarda anker yoki qoziq yordamida inshootni mustahkamlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш523. Inyeksiyali oldindan kuchlangan gruntli ankerlardan kuchsiz loyli, oʻta choʻkuvchan, koʻpchuvchan, organik-mineralli va organik gruntlardan tashqari har qanday gruntlarda, kotlovan toʻsiqlarini mustahkamlash yoki inshootni qalqishdan himoya qilish maqsadida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAnkerlarni loyihalash “konstruksiya — grunt massavi” tizimining statik hisob-kitoblari natijalariga asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu hisob-kitoblarda ankerlarga tushadigan hisobiy oʻq boʻyicha yuklanish aniqlanishi lozim. Bunda, ankerlarning zarur qavatlari soni, joylashuvi, gorizontga nisbatan ogʻish burchaklari hamda konstruksiyaga nisbatan rejadagi normal chizigʻidan ogʻish burchaklari hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAnkerlarni loyihalashda quyidagilarni aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишankerlarni yaruslardagi soni va ular orasidagi masofa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишankerni oʻpirilish prizmasi chegarasidan tashqarida joylashishini taʼminlovchi anker tortgichni dastlabki uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишanker tortgichni loyihadagi zoʻriqishni qabul qilish uchun talab qilingan dastlabki uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtajriba ankerlarini oʻrnatish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишankerlarni sinash tadqiqotlarining soni va ularni bajarilish tartibi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOldindan zoʻriqtirilgan ankerlarning grunt va material boʻyicha yuk koʻtarish qobiliyati dastlab hisob-kitob yoʻli bilan aniqlanishi hamda sinov tajribalari orqali tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSinov tajribalari geologik jihatdan eng xarakterli joylarda oʻtkazilishi kerak. Bunda, anker tortqilari materialiga nisbatan imkon qadar yuqori yuklamaga, biroq hisoblangan loyiha yuklamasidan kamida 1,75 barobar ortiq boʻlgan yuklamaga sinovlar bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSinov tajribalarining soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш524. Qurilgan hududda joylashtirilayotgan yangi quriladigan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlarning zaminlari, poydevorlari va yer osti qismlarini loyihalashda, qurilishning atrofdagi grunt massivining kuchlanish-deformatsiya holatiga, shuningdek atrofdagi binolar zaminlariga taʼsirini geotexnik prognoz qilish (baholash) zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu prognoz tuproq massivining kuchlanish-deformatsiya holatidagi oʻzgarishlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilgan hududlarda joylashtirilishi rejalashtirilgan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini loyihalashda geotexnik tadqiqot ishlarini amalga oshirish zarur. Mazkur SHNQning 8-bob 515 va 521-bandlaridagi talablar yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini loyihalashga hamda qurilayotgan yoki qayta tiklanayotgan inshootlarga ham tatbiq etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik prognozni quyidagilarni hisobga olgan holda bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan toʻsuvchi konstruksiyasining gorizontal siljishlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovandan tuproq olinishi natijasida zaminning boʻshashini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan inshootdan tushadigan vertikal yukni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiya qilinayotgan inshootdan keladigan qoʻshimcha yuklarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish ishlarining tebranish va dinamik taʼsirlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, inshootning yer osti qismini qurish ketma-ketligi inobatga olinishi hamda tahliliy va sonli hisoblash usullaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilayotgan inshootdan kelib chiqadigan vertikal yuklar taʼsirida atrofdagi binolar zaminlari va poydevorlarining qoʻshimcha deformatsiyalarini hisoblashda mazkur SHNQning 124-banddagi chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishidagi hisoblash sxemasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш525. Geotexnik tadqiqot natijasida quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir radiusi rzv, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni oʻrab turgan inshootlar, zamin va poydevorlar qoʻshimcha deformatsiyalanishining miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasining radiusini belgilashda grunt massivi yoki atrofdagi mavjud inshootlar poydevorining qoʻshimcha choʻkishi hisobiy qiymati 1 mm dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasining radiusini atrofdagi texnik holati avariya oldi yoki avariya (IV) toifasiga mansub boʻlgan va taʼsir doirasi chegarasida joylashgan inshootlarga nisbatan qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻziga xos tuproqlar tarqalgan murakkab hududlarda yangi qurilish va rekonstruksiya taʼsirini cheklashda mahalliy loyihalash tajribasi, qurilish sharoitlari va inshootlardan foydalanish xususiyatlarini, shuningdek mazkur SHNQning 8-bob talablarini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik tadqiqot natijalariga koʻra, taʼsir doirasining radiusi kotlovanni oʻrab turuvchi inshoot yoʻnalishi boʻylab turlicha boʻlishiga hamda kotlovan chuqurligi, muhandislik-geologik sharoitni oʻzgarishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaʼsir doirasining radiusi (rzv) loyihalanayotgan kotlovan chegarasidan boshlab oʻlchanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш526. Geotexnik tadqiqot mazkur SHNQning 526-bandiga muvofiq aniqlangan, qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinadigan inshootning belgilangan taʼsir doirasiga kiradigan atrofdagi inshootlar uchun ham bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik tadqiqotni bajarishdan oldin mazkur SHNQning 526-bandiga muvofiq yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilishning oldindan belgilangan taʼsir doirasida joylashgan atrofdagi inshootlar konstruksiyasini texnik holatini oʻrganish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik kuzatuv natijalariga koʻra, atrofdagi inshootlarning texnik holati toifasini mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik prognoz natijalariga koʻra yangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsir doirasida ushbu SHNQning 525- va 526-bandlari boʻyicha taʼsir hududini dastlabki belgilashda hisobga olinmagan atrofdagi binolarning mavjud inshootlari joylashgan boʻlsa, bu inshootlar uchun ham texnik holat toifasini ushbu SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlash va ularni geotexnik kuzatishlar oʻtkaziladigan bino va inshootlar roʻyxatiga kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш527. Qurilgan hududda joylashgan yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootning taʼsir doirasini dastlabki belgilash uchun taʼsir doirasining taxminiy radiusi (rzv , m,) va kotlovan chuqurligi (Nk, m)ni mustahkamlash usuli va kotlovan toʻsigʻi konstruksiyasiga koʻra quyidagi koʻrsatkichga teng deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5Nk — kotlovanni oʻrashda anker konstruksiyali mustahkamlagichdan foydalanilganda, biroq 2L dan katta emas (bunda, L — anker tanasi va uni tortqichini gorizontal proyeksiyasi umumiy uzunligi, m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4Nk — kotlovanni oʻrashda konsolli mustahkamlagichli poʻlat elementlardan (quvur, dutavr) yoki poʻlat tirgakli yoki tortqichli mustahkamlagichlardan foydalanilganda, shuningdek tabiiy nishabliklarda kotlovan qurganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3Nk — kotlovanni oʻrashda konsolli mustaxkamlagichli yoki poʻlat tortgich yoki tirgakli, quyma yoki yigʻma-quyma temir-beton konstruksiyalardan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasidan foydalangan holda, burgʻilab qoqilgan qoziqlarni ishlatib) foydalanilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrashda poʻlat elementlardan (quvur, qoʻshtavr) foydalanilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma temir-beton qatlamlar himoyasi ostida kotlovandagi gruntni qazilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2Nk — quyma yoki yigʻma-quyma temir-beton konstruksiyalardan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasidan foydalangan holda, burgʻilab qoqilgan qoziqlar va boshqalarni ishlatib) foydalanilganda hamda oʻrashda poʻlat elementlardan (quvur, qoʻshtavr va boshqalar) foydalanib, quyma temir-beton qatlamlar himoyasi ostida kotlovandagi gruntni qazilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOldindan belgilangan taʼsir doirasining oʻlchamiga mahalliy loyihalash tajribasiga asoslangan holda alohida grunt sharoitlarini hisobga olib tuzatish kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш528. Yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilish taʼsir doirasi atrofida joylashgan binolar uchun zaminning deformatsiyalanish hisobi quyidagi 115-shartdan amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad £ Sad,i, (115)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad — poydevor zaminining qoʻshimcha choʻkishi (inshoot va zaminning birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi), yangi qurilish yoki rekonstruksiya bilan bogʻliq boʻlgan taʼsirlarning jamini hisobga olgan holda, mazkur SHNQning 515-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSad,i — atrofdagi bino va inshootlarning texnik holati toifasini hisobga olgan holda, poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdori (bino va inshoot va zaminni birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi chegaraviy miqdori).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin va atrofdagi binolarning birgalikdagi qoʻshimcha deformatsiyasi (Sad)ni aniqlash uchun geotexnik prognoz natijalariga koʻra olingan asosning qoʻshimcha deformatsiya qiymatlarini inobatga olgan holda, mazkur SHNQning 30-bandida keltirilgan usullardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAtrofdagi inshootlar zaminlarini deformatsiyaga hisoblashda mazkur SHNQning 115-formulasi shartlari mazkur SHNQning 91-bandida keltirilgan parametrlar uchun ham bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш529. Qurilish maydonida yangi qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan inshootlarni loyihalashda, atrofdagi inshootlarni qurish va undan foydalanish davrida inshootni foydalanishdagi ishonchliligini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik tadqiqotlar natijalari boʻyicha, mazkur SHNQning 115-formulasi bajarilmasa, quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish kotlovani oʻrash konstruksiyasini, uni mustahkamlash usulini, yer osti qismi chuqurligini, uni rejada joylashishini oʻzgartirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoni atrofidagi inshootlar zaminini deformatsiyasini kamaytiruvchi (boʻluvchi devorlarni, kompensatsiya ekranlarini oʻrnatish, zamin gruntlarini mustahkamlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshimcha choʻkish va (yoki) ularni notekisligini kamaytiruvchi yoki qurilish atrofidagi inshootlar fazoviy bikrligini oshiruvchi (poydevorni kuchaytirish, inshoot yer osti va yer usti qismlarida quyma va poʻlat tasma oʻrnatish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAtrofdagi inshootlarning foydalanishdagi ishonchliligini taʼminlash uchun yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar loyiha xususiyatlarini oʻzgartirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш530. Atrofdagi inshootlarning ishonchliligini saqlash uchun yangi yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar loyihasini tayyorlashda quyidagilarni hisobga olgan holda himoya choralari tarkibi aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi inshootlarning muhimlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin deformatsiyalarining taxminiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan yer osti qismigacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilish inshootlari zamini gruntlarining texnik holati toifasi va fizik-mexanik xossalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootning kotlovan chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan oʻrovchi konstruksiyasi turi va uni mustahkamlash usuli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlari, ularni oʻzgarishlarini prognoz qilishni oʻz ichiga olgan holda, zaminga taʼsir qilayotgan bosim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash usullari yordamida dinamik, tebranishli va boshqa qoʻshimcha taʼsirlarni hamda qurilishni texnologik xususiyatlarini hisobga olish imkoniyati mavjud boʻlmaganda, qurilish atrofidagi inshootlar uchun himoya tadbirlarini ishlab chiqishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsiri doirasida joylashgan atrofdagi inshootlarning foydalanishga yaroqliligini taʼminlash boʻyicha himoya chora-tadbirlari loyihasi ishlab chiqilgandan soʻng, ushbu SHNQning 115-formulasidagi shartning bajarilishini taʼminlash maqsadida, mazkur chora-tadbirlarni hisobga olgan holda geotexnik tadqiqotlarni takroran oʻtkazish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш531. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlarni loyihalashda SHNQning 13-bobiga muvofiq atrofdagi inshootlar uchun ham geotexnik kuzatuv ishlarini olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Baland binolar zaminlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш532. Mazkur bobning talablari balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan binolarning zaminlarini loyihalash uchun, shuningdek har xil qavatli komplekslar tarkibidagi binolarning baland qismlari uchun tatbiq etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш533. Baland binolarning zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda mazkur SHNQning 9-bob talablarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш534. Baland bino zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda, muhandislik-geologik qidiruvlarni oʻlchamlari baland binoning yer usti qismi zaminini rejadagi oʻlchamlaridan har ikki tomonidan 0,5 b dan (bunda, b-bino yer osti qismi kengligi) kichik boʻlmagan miqdordan koʻp boʻlgan maydonda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш535. Muhandislik-geologik tadqiqotlar jarayonida geologik yoriqlar, qatlamli tuzilmalar, buzilish yoki qoya toshli gruntlarning yuqori darzlilik qismi, shuningdek qadimiy va zamonaviy tektonik faoliyatning boshqa belgilari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш536. Muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalarida maydonning zamonaviy tektonik faolligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш537. Xavfli geologik jarayonlar (koʻchkilar, sellar, karstlar) namoyon boʻluvchi, shuningdek qazilma ishlari olib borilgan hududlarda, zamonaviy tektonik faollik aniqlangan maydonlarda baland binolarni joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXavfli geologik jarayonlarni faollashishini bartaraf etuvchi yoki bino va inshootni talab qilingan xavfsizlik darajasini taʼminlovchi tadbirlar loyihalanganda, xavfli geologik jarayonlarga ega boʻlgan joylarda baland binolarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш538. Muhandislik-geologik tadqiqotlarni bajarishda, mazkur SHNQning 574-bandi talablariga qoʻshimcha ravishda poydevor tagligidan pastda joylashgan gruntlar uchun quyidagilarni bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlaboratoriya tadqiqotlari kompleksi asosida bir vaqtda kompressiya va stabilometrik tadqiqotlarni hamda shtamp yoki pressiometr yordamida dala tadqiqotlarini oʻz ichiga olgan deformatsiya xususiyatlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишreologik xossalarini, mexanik va filtratsiyaga oid anizotroplilik parametrlarini tadqiq qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш539. Balandligi 100 m dan katta boʻlgan binolar zaminini loyihalashda gruntlarning deformatsiya moduli (E)ni hisobiy miqdori grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gg = 1,1 boʻlganda, mazkur SHNQning 4-bobi 1-formulasiga asosan qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 200 m dan yuqori boʻlgan binolar uchun gg miqdori oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш540. Baland binolar zamini, poydevori va yer osti qismi konstruksiyasini loyihalashda mazkur SHNQning 21 va 22-bandlariga muvofiq, ilmiy-texnik kuzatuv ishlari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш541. Baland binolarning poydevorlarini hisoblash-loyihalashda, barcha hollarda, GOST 27751-2014 ga muvofiq binoning masʼulligiga oid ishonchlilik koeffitsiyentini hisobga olgan holda, chegaraviy holatlarning birinchi va ikkinchi guruhlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш542. Baland binolar zaminiga tushayotgan yuklar miqdorini aniqlash hamda inshootning zamin, poydevor va yer osti qismi konstruksiyasi hisoblarini bajarishni mazkur SHNQning 32-bandiga muvofiq, “zamin-poydevor-bino” tizimini birgalikda ishlashini hisobga olgan holda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш543. Baland binolar zaminini deformatsiyaga hisoblashda gruntlarni deformatsiya va mustahkamlik xossalarini yukni taʼsirining davomiyligiga bogʻliq holda hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminning choʻkish hisoblarini doimiy va uzoq muddatli taʼsir qiluvchi kuchlar birikmasiga bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor qiyshayishi hisobini doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli (asosan shamol taʼsiri) kuchlar birikmasiga bajarish lozim. Bunda, qiyshayish miqdori ikkita tashkil etuvchidan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишil — doimiy va uzoq muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишis — qisqa muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDoimiy va uzoq muddatli yuklar taʼsiridan qiyshayish miqdori (il)ni aniqlashda gruntlarni deformatsiya modulini hisobiy miqdori (E)dan, (is)ni miqdorini aniqlashda esa gruntlarni deformatsiya modulini hisobiy miqdori (Ee)dan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarni deformatsiya modulini geofizik tadqiqotlar yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi. Tadqiqot maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda esa, qoyatoshli gruntlar uchun Ee = 5E va qoyamas gruntlar Ee = 8E deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш544. 3amin, poydevor va konstruksiyani birgalikda deformatsiyalanishini chegaraviy miqdori mazkur SHNQning 92-bandi hamda SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq, texnologik, konstruktiv, fiziologik va estetik-psixologik talablar asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш545. Mazkur SHNQning 6-formulasi shartlarini bajarilishini tekshirish ishlari “zamin-poydevor-bino” tizimining birgalikdagi hisoblari doirasida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш546. Har xil qavatli komplekslar tarkibidagi binolarning baland qismlari zamini va poydevorlarini loyihalashda kompleks alohida qismlari qurilishini oʻzaro taʼsirini hisoblarini ularni qurishni ketma-ketligini hisobga olib bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш547. Baland qavatli majmualar tarkibidagi binolarning baland qismlari uchun poydevor va zaminlarni loyihalashda, ularga tutash past qavatli qismlarning notekis choʻkishini kamaytirish maqsadida, baland qismlarni avvalroq qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTabiiy zamin ustidagi poydevorlardan foydalanilganda, binoning baland qismining zaminini chegaraviy holatlarning birinchi va ikkinchi guruhlari boʻyicha hisoblashni qoʻshimcha ravishda qurilish holati uchun ham amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevor kotlovandagi qoyali boʻlmagan grunt yuzasida joylashgan va binoning tutashgan past qavatli qismlarining ogʻirligidan qoʻshimcha yuklama mavjud boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш548. Balandligi 100 m dan ortiq boʻlgan binolarni seysmikligi 5 ball va undan yuqori hududlarda loyihalashda, mazkur SHNQning 446-bandiga muvofiq seysmik taʼsirni hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Suv sathini pasaytirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш549. Qurilish davrida va (yoki) foydalanish davrida quyidagi yer osti suvlarining sathini sunʼiy ravishda pasaytirish usullaridan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshootlari, kotlovanlar va transheyalarni yer osti suvlaridan himoya qilish uchun suvni chiqarib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathini pastlatuvchi quduqlar, ninafiltrlar, elektrosmos va drenajlar oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш550. Suv sathini pasaytirish usulini tanlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning konstruktiv xususiyati va oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning yer osti qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik va gidrogeologik sharoiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathi pasaytirilayotgan maydon oʻlchami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya qilinayotgan kotlovanda umum qurilish ishlarini bajarish xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishi rejalashtirilgan bino va inshootlarni zamin gruntlarining fizik-mexanik xossalarini ehtimoliy oʻzgarishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathining pasayishini atrofdagi binolarga va atrof-muhitga taʼsirini prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlarni bajarish muddatini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathini pasaytirish ishlarini loyihalashda yer osti suvlari rejimini oʻzgarishini, qurilish va foydalanish davrida yuza oqimlari sharoitini, yer osti suvlarini tashlab yuborish joyini va ularni kimyoviy tarkibini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш551. Suv sathini pasaytirishda quyidagicha chora-tadbirlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning zaminida gruntlarni qurilish xossalarini yomonlashishiga qarshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan nishabligi turgʻunligining buzilishiga qarshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlarni paydo boʻlishi hamda rivojlanishiga qarshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi qurilishlarda deformatsiyani yoʻl qoʻyilmagan miqdorini hosil boʻlishiga qarshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv pasaytirish ishlari taʼsir doirasiga kiruvchi hududda ekologik holatni yomonlashuviga qarshi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш552. Yer osti suvlari sathining pasayishini prognoz qilishda uning taʼsir doirasini aniqlash va depressiya voronkasi (yer osti suvlarining erkin yoki bosimli sathining voronka shaklidagi pasaygan qismi) rivojlanish doirasida atrofdagi binolarning deformatsiyasi natijasida hududni qoʻshimcha choʻkishi yuz berishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathini pasayishini atrofdagi qurilishlarga taʼsir doirasi mazkur SHNQning 12-bobida keltirilgan taxminiy miqdordan oshishi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш553. Suv sathini pasaytirishni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathini pasaytirish atrofdagi qurilishlar zaminiga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish davrida ekologik muhitga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sathini pasaytirish rejimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, bino va inshootni ham lokal himoya qiluvchi, ham butun maydonni himoya qiluvchi (filtratsiyaga qarshi pardalar va ekranlar, gruntni muzlatish yoki uni inyeksiyalash orqali mustahkamlash) tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш554. Yer osti suvlarini pasayishini quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan tubidan yoki chuqurlashtirilgan bino va inshoot polidan pastda joylashgan bosimli suvli qatlamlarda — suvni yorib kirishini va bino va inshoot zaminidagi gruntni turgʻunligini taʼminlash kerakligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot (kotlovan) bilan suv toʻsiq qatlamlar kesishganda yer osti sathlarining amalda erishilgan pasayishini, bunda, kotlovanni himoya qilish uchun qoʻshimcha tadbirlar bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш555. Kotlovan va zovurlardan yuzadagi suvni chiqarib tashlashni tashkil qilishda loyihada qazilmaga kelib tushayotgan yer osti va yer usti suvlarini yigʻuvchi ariq va novlar hamda ularni suv qabul qilgichlarga yoʻnaltirish va bir vaqtning oʻzida ularni yer ustiga soʻrib chiqarishni keltirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш556. Kanallar va suv qabul qilgichlarni inshoot poydevori chegarasidan tashqarida joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUlarni poydevor chegarasida joylashtirilganda, yuvib ketilishdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvni chiqarib tashlaydigan nasos stansiyalarida nasos zaxirasini hisobga olish lozim. Bunda, bitta nasos ishlatilayotgan boʻlsa, 100 foiz (unumdorligi boʻyicha), ikki va undan ortiq nasos ishlatilayotgan boʻlsa, 50 foiz zaxira boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш557. Suv sathini pasaytiruvchi quduqlardan (ochiq va vakuumli, nasos bilan jihozlangan, oʻzi quyiladigan, suv yutadigan) yer osti suvlari chuqur pasayganda yoki filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan gruntlarda yer osti suvlari bosimini kamaytirish ishlarida foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathini pasaytiruvchi quduqlarni filtrlash kolonnasi boʻshliqlarida vakuum miqdori ortganda, undan filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan gruntlarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathini pasaytiruvchi quduqlar yordamida suv sathini kamaytirish usulidan qurilish davrida ham va undan foydalanish davrida ham foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш558. Suv sathini pasaytirishning igna filtrli usulida filtratsiya koeffitsiyenti quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarda — 1 dan 50 m/d gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvakuumdan foydalanilganda — 0,2 dan 2 m/d gacha .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш559. Elektr bilan quritish usuli (elektroosmos) filtratsiya koeffitsiyenti 0,2 m/d dan kam boʻlgan mustahkamligi kuchsiz gruntlarda qoʻllanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш560. Suv sathini pasaytiruvchi tizimlar hisobini quyidagi holatlar uchun bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturgʻun filtratsiya holati sharoiti uchun barcha holatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnoturgʻun filtratsiya holati uchun esa faqat suvni chiqarib tashlashni boshlanish davridan filtratsiya oqimini turgʻun holatiga kelguncha boʻlgan — depressiya voronkasi hosil boʻlish davri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltratsiya oqimi koʻp jinsli boʻlgan, suv kelish konturi hamda suv qabul qilish fronti murakkab boʻlgan sharoitlar uchun suv sathini pasaytiruvchi tizimlar hisoblarini matematik modellashtirish yoki boshqa maxsus usullarni qoʻllab bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш561. Yer osti suvlari sathini 2 m dan koʻproq pasaytirilganda, kuchsiz loyli gruntlarda, torflarda va illarda depressiya voronkasi hosil boʻlish hududlarida yer yuzasining mumkin boʻlgan choʻkishini hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti inshootlari uzun chuqur joylashgan suvli qatlamlarda joylashganda barraj taʼsiri bino va inshootning yuqori qismida yer osti suvlari sathining koʻtarilishi va pastki qismida kamayishi yuz berishi mumkin, bunda barraj taʼsirini salbiy holatini kamaytiruvchi tadbirlar (drenaj, filtratsiyaga qarshi parda) bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш562. Suv sathini pasaytiruvchi tizimdan chiqarib tashlanayotgan yer osti suvlaridan foydalanish imkoniyati boʻlmaganda, yer osti suvlarini mavjud suv oqimlariga yoki maxsus suv tashlash uchun ajratilgan joylarga oʻzi oqib ketishi tashkil etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv chiqarish inshootlaridagi suv oqimining yoʻl qoʻyilgan tezliklari ularning konstruksiya materialiga va ishlash davomiyligiga qarab, SHNQ 2.06.03 talablarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш563. Suvni oʻz oqimi bilan chiqarib yuborish imkoni boʻlmagan hollarda, maxsus rezervuarli nasos stansiyalarini koʻzda tutish lozim. Bunday stansiyalarni loyihalashda SHNQ 2.04.03-24 talablariga amal qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTortib chiqarilgan suvdan suv taʼminoti uchun foydalanishda SHNQ 2.04.02-19 talablariga rioya etish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш564. Drenajlar umumiy (bosh, qirgʻoqdagi, kesilgan va sistematik) va lokal (halqasimon, devordagi va qatlamli) turlarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш565. Grunt massivini drenajlash quyidagi hollarda amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari tabiiy sathi yer osti inshootining nol daraja sathidan yuqorida joylashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshootining nol daraja sathidan yer osti suvlari hisobiy sathidan yuqorida, lekin 0,3 m dan ortiq boʻlmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik sharoitlarga koʻra, yer osti qismida issiqlik namlik rejimini saqlash kerak boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshooti qalqib chiqishi xavfi boʻlgan hollarda, muallaq kuchlar bino va inshootning ogʻirligidan yuqori boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHududni drenajlash tizimini tanlashda mazkur SHNQning 4-bobi 4-paragraf bandlari boʻyicha hududni suv bosish sabablarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш566. Drenajlarni loyihalashda yer osti suvlarining pasaygan sathi yer toʻla, pastki texnik maydonlar, kommunikatsiya kanallari va boshqa yer osti inshootlari pol sathidan 0,5 m dan kam boʻlmagan miqdorda pastda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш567. Qurilishdan xoli hududlarda ochiq transheyalarda drenaj oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYopiq quvursiz drenajlar (filtrlovchi material bilan toʻldirilgan transheyalar) qisqa muddatli foydalanish uchun moʻljallangan boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi (koʻchki nishabliklarining barqarorligini taʼminlash boʻyicha choralar amalga oshirilayotgan davrda, inshootlar qurilishi paytida kotlovanlarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш568. Filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d va undan yuqori boʻlgan gruntlarda quvurli drenaj tizimini loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvurli drenaj tizimining samaradorligi tajriba yoʻli bilan aniqlangan boʻlsa, filtratsiya koeffitsiyenti 2 m/d dan kam boʻlgan hollarda ham qurilish maydonlarida suv sathini pasaytirish va tunnellar, kanallar hamda boshqa kommunikatsiya oʻtkazish bino va inshootlarining yondosh drenaj tizimlarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш569. Quyidagi hollarda drenajlarni yer osti galereya koʻrinishida (kovlab kiriladigan va yarim kovlab kiriladigan koʻrinishda) qurishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenajni faqat yer osti usulida bajarish imkoni boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишulardan inshootlardan foydalanish davrida foydalanilganda (ayrim hollarda drenajni qayta qurish yoki taʼmirlash mumkin boʻlmaganda yoxud qiyin boʻlganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularni qoʻllash iqtisodiy samara beradigan muhandis-geologik sharoitlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш570. Drenajlarni hisobi filtratsiya hisoblarini (oqimni kirishi va yer osti suvlarini sathini pasaygan holati), gidravlik hisoblarni (drenaj inshooti orqali yigʻilgan yer osti suvlarini oʻtkazish) va qum-shagʻal aralash oʻrovchi filtr tarkibini tanlash hisoblarini oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш571. Drenaj konstruksiyasi parametrlarini belgilashda quyidagilarni taʼminlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularning suvni ushlab turish va suv oʻtkazish qobiliyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi statik va dinamik yuklarni qabul qilishda yetarli mustahkamlikka ega boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj materialining yer osti suvlarining agressiv taʼsiriga chidamliligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш572. Drenajlarning boʻylama nishabligi quvurlarda loyqa bosib qolmaydigan darajada tezlikni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiametri 150 mm gacha boʻlgan drenaj quvurlari uchun minimal nishablik miqdorini 0,005 ga, diametri 200 mm dan katta boʻlgan quvurlar uchun 0,003 ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш573. Quvurli drenajlar xrizolitsementdan, keramikadan, betondan, temir-betondan, chugundan va plastmassadan loyihalanishi lozim. Agressiv suvlarda plastmassa, keramik va chugun quvurlar qoʻllanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш574. Drenajni qurish ishlari qurigan gruntlarda bajarilishi lozim. Drenaj quvurlari gruntni muzlash chuqurligidan pastda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш575. Quvurli drenajning suv toʻplash qobiliyatini taʼminlash uchun ularni oʻrovchi filtrlari drenajlaydigan materialdan (shagʻal, graviy, qum yoki ularning aralashmasidan) bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj yoʻlaklari uchun ham suv oʻtkazuvchi tirqishlari boʻlgan gʻovak betondan tayyorlangan maxsus oʻramalar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi. Oʻrama tarkibini, ularni qatlamlarini sonini (bir yoki ikkita) va ularni qalinligini tanlash filtrning tipiga va drenajlanadigan grunt tarkibiga bogʻliq ravishda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш576. Qatlamli drenajni loyli gruntlarda yoki changsimon qumlarda ikki qavatli qoyatoshli yoki yarim qoya toshli gruntlarda bir qavatli qilib bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPastdagi qumli qatlam minimal qalinligi 100 mm, yuqoridagi shagʻal qatlaminiki esa 150 mm ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQatlamli drenaj qum-shagʻal materialini yotqizish uchun tekislangan kotlovan tubining yuzasi inshootning butun perimetri boʻyicha joylashgan gorizontal quvurli drenajga qarab 0,005 — 0,010 nishablikka ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш577. Qatlamli drenajning konstruktiv qismi boʻlgan devor oldi drenaji himoyalanayotgan inshootning yer osti qismi tashqi yon yuzasiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu tur drenajlar inshootning yer osti qismida doimiy yer osti suv gorizonti mavjud boʻlmagan hollarda zaif suv oʻtkazuvchan va qatlamli tuproqlarda qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDevor yonidagi drenaj qalinligi kamida 0,3 m boʻlib, filtratsiya koeffitsiyenti bir sutkada 5 m/d dan kam boʻlmagan qumdan yoki drenaj rulonli sunʼiy materiallardan qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDevor yonidagi drenaj bilan toʻplangan suvlar qatlamli drenajga yoʻnaltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-bob. Geotexnik kuzatuv
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш578. Geotexnik kuzatuv qurilish davrida va yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektdan foydalanishning boshlangʻich bosqichida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik kuzatuv qurilishining xavfsizligini taʼminlash va yangi qurilgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyektni va atrofdagi binolarni foydalanishdagi ishonchliligini va mazkur SHNQning 13-bobi talablariga muvofiq, ekologik holatni saqlashni taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш579. Geotexnik kuzatuvlarni oʻtkazishda quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot konstruksiyasi va geologik muhitni nazorat qilish parametrlarining oʻzgarishini doimiy ravishda qayd qilib borish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyekt konstruksiyasi va uni zaminini nazorat qilinadigan parametrlarini (shu jumladan kutilayotgan tendensiyani buzuvchi oʻzgarishlarni), grunt massivi va atrofdagi binolarni geotexnik kuzatuv natijalari natijasida mazkur SHNQning 9-bob talablari asosida olingan parametrlarini loyihada berilgan qiymatdan oʻzgarganini oʻz vaqtida aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnazorat qilinayotgan parametrlarda aniqlangan oʻzgarishlarni, xavfsizlik darajasini tahlil qilish va ularning kelib chiqish sabablarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaniqlangan salbiy jarayonlarni oldini olish va bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish yoki ularning kelib chiqish sabablarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш580. Geotexnik kuzatuvni bajarishda quyidagi usullardan foydalanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻz bilan — instrumental (yer osti suvlari sathini, konstruksiyalar holatini, shu jumladan mayaklar yoki oʻxshash qurilmalar, fotoapparatlar yordamida olingan suratlar va boshqalar orqali qayd etilgan buzilishlarni);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnivelirlar, teodolitlar, taxeometrlar, skanerlar (shu jumladan optik, elektron, lazerli va boshqalar) va sunʼiy yoʻldosh tizimlarini qoʻllab geodezik (markalar koʻchishini qayd etib);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtenzometrik (poydevor tagligi tubidagi, qoziq qadami tubidagi zaminlarda, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarda yuz bergan kuchlanishlarni qayd etib) kuchlanish va deformatsiya datchiklarini qoʻllab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtebranma asboblar yordamida (tebranishning kinematik parametrlarini oʻlchab: tebranma koʻchish, tebranma tezlik, tebranma tezlanish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeofizik (elektromagnit, seysmik).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш581. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar uchun quyidagicha geotexnik kuzatuv olib borilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) inshoot zamini, poydevori va konstruksiyasini:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan mazkur SHNQning 3-bob, 19-bandiga muvofiq noyob inshootni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 8-bobga muvofiq IV xavf-xatar toifasidagi balandligi 75 m dan yuqori boʻlgan yangi qurilayotgan inshoot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi balandligi 75 m dan kichik boʻlgan inshoot, III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi maydonda joylashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiya qilinayotgan III va IV xavf-xatar toifasidagi inshoot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) kotlovan oʻrovchi konstruksiyasini quyidagi holatida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan chuqurligi 5 m dan katta va bino va inshoot II va III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi mavjud qurilish hududida joylashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan chuqurligi 10 m dan katta boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) qurilgan hududda joylashgan bino va inshoot yer osti qismini oʻrab turgan grunt massivida quyidagi holatda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan chuqurligi 5 m dan katta boʻlib, inshoot II va III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitdagi maydonda joylashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan chuqurligi 10 m dan katta boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш582. III va IV xavf-xatar toifasidagi qurilish atrofidagi bino va inshootlar, shuningdek yer osti muhandislik tarmoqlari, ular yangi qurilish yoki rekonstruksiya (shuningdek, yer osti muhandislik tarmoqlarini oʻtkazish) taʼsir doirasida joylashgan boʻlsa, geotexnik monitoring oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaʼsir doirasining oʻlchamlari geotexnik prognoz natijalari asosida mazkur SHNQning 515 va 516-bandlariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш583. Geotexnik monitoring dasturini ishlab chiqishda quyidagilarga aniqlik kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonidagi muhandislik qidiruvlar natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootning hamda qurilish atrofidagi inshootni alohida xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbelgilangan ishlarning tarkibi, hajmi, chastotasi, muddati va usullari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, obyektning qurilish maydonidagi muhandislik izlanishlari natijalari, loyihalanayotgan yoki qayta qurilayotgan bino va inshootning oʻziga xosligi, atrofdagi binolarning xususiyatlari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
32-jadval |
|||
|
Hajmlari, muddatlari, takrorlanishi va usullari |
Geotexnik kuzatuv |
|||
|
Yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootlar |
Qurilish atrofidagi inshootlar |
|||
|
Zamin, poydevor, konstruksiya |
Kotlovanni oʻrovchi konstruksiya |
Bino va inshootni oʻrovchi grunt massivi |
||
|
1. Nazorat parametrlari |
Mazkur SHNQning 10-ilovasidagi 1 va 2-jadvallar |
Ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 3-jadval |
Ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 4-jadval |
Mazkur SHNQning 10-ilovasidagi 13 va 26-jadvallar |
|
2. Ishni bajarish muddati |
Qurilish boshlanishidan va uni tugaganidan soʻng 1 yildan kam boʻlmagan muddatda |
Kotlovanda gruntni qazishni boshlanishidan bino va inshoot yer osti qismini qurilishi tugallangunicha |
Qurilish boshlanguncha va tugallanganidan kamida bir yil oʻtguncha |
Qurilish boshlangungacha va qurilish tugashidan kamida bir yil oʻtgach |
|
3. Nazorat parametrlarini aniqlashni takroriyligi |
har bir 3-5 qavatni qurgandan soʻng, biroq kamida oyiga bir marta |
Oyiga kamida ikki marta |
Inshoot yer osti qismini qurish bosqichida oyiga kamida bir |
Oyiga kamida bir marta |
|
4. Usullar |
Nazorat parametrlarini hajmiga koʻra, mazkur SHNQning 12-bobi 570-bandiga muvofiq qabul qilish kerak |
|||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Nazorat parametrlarini oʻzgarishini kuzatilmaganda, geotexnik kuzatuvni oʻtkazish muddati uzaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Nazorat parametrlarini aniqlashni oʻtkazish vaqti (takroriyligi) qurilish-montaj ishlarini bajarish grafigi bilan bogʻlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat parametrlarining miqdori kutilayotgandan oshib ketsa (shu jumladan kutilayotgan tendensiyalardan yuqori boʻlgan oʻzgarishlar) yoki boshqa oʻzgarishlar aniqlansa, unga tuzatishlar (yaʼni, geotexnik kuzatuv dasturida koʻrsatilganidan koʻra tez-tez bajariladi) kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 Noyob yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan inshootlar uchun, shuningdek tarixiy-madaniy yodgorliklarni rekonstruksiya qilishda geotexnik kuzatuvni qurilish tugallangandan soʻng, kamida 2 yil davom ettirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. III murakkablik darajasidagi muhandislik-geologik sharoitda 10 m dan ortiq chuqurlikdagi oʻrovchi konstruksiya kotlovanini, shuningdek, kuzatilayotgan parametrlar hisobiy qiymatdan yuqori boʻlganda, geotexnik kuzatuv orqali nazorat parametrlarini aniqlashni bir oyda kamida uch yoki toʻrt marta bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootni oʻrab turgan grunt massivini inshootlarni yer osti qismi qurilgandan soʻng va ularni oʻrab turgan grunt massivini nazorat parametrlari oʻzgarishi barqarorlashganda uch oyda bir marta geotexnik kuzatuv qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Tebranuvchi va dinamik taʼsirlar mavjud boʻlganda, yangi qurilgan (rekonstruksiya qilingan) inshootlar va atrofdagi binolarning zamini hamda konstruksiyasini tebranish darajasini oʻlchash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Atrofdagi qurilish inshootlarining geotexnik monitoringi jarayonida qurilish konstruksiyalari, shu jumladan shikastlangan konstruksiyalar holatining nazorat qilinadigan parametrlari oʻzgarishini qayd etish, davriy vizual-instrumental tekshiruvlar natijalariga asoslanib amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Ushbu SHNQning 32-jadvaliga hamda mazkur SHNQning 506, 507-bandlariga muvofiq, aniqlanadigan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining taʼsir doirasida joylashgan atrofdagi inshootlarni geotexnik kuzatuvi bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik kuzatuv boʻyicha ishlar tarkibi mazkur SHNQning 572 va 579-bandlari asosida aniqlanishi kerak. Geotexnik kuzatuv hajmi, chastotasi, muddati va usullari mazkur SHNQning 32-jadvali boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш584. Geotexnik kuzatuv dasturida quyidagilarga taʼsir oʻtkazadigan omillarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) inshootga va uning zaminiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrab turgan grunt massiviga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish hamda foydalanish jarayonida atrofdagi inshootlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonini mazkur SHNQning 5-bobda keltirilgan oʻziga xos gruntlardan iborat maydonlarda joylashishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularda xavfli geologik jarayonlar (karst, suffoziya, koʻchki jarayonlari,yer yuzasini choʻkishi va boshqalar, hamda qurilish ishlari va tashqi manbalardan tebranma va dinamik taʼsirlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш585. Geotexnik kuzatuv dasturi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatilayotgan parametrlarni qayd etish yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar, ularning zaminlari va atrofdagi bino va inshootlar konstruksiyasining xavfli va xususiyatli joylari (uchastkalari) uchun bajarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtanlangan usul va oʻlchovlarning aniqligi olingan natijalarning toʻgʻriligini taʼminlashi va belgilangan loyiha qiymatlarining aniqligi hamda geotexnik prognoz natijalariga muvofiq boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha olib borilgan kuzatuv va oʻlchov natijalari vaqt boʻyicha bir-biri bilan bogʻlangan boʻlishi va qurilish ishlarini bajarish bosqichiga toʻgʻri kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuzatuvlarni takroriyligi (chastotasi) bino va inshootlar konstruksiyasi va ulardagi zamin deformatsiyalanish jarayonlarining yuz berish jadalligi (tezligi) va davomiyligi bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu talablar goyetexnik kuzatuv jarayonida ham bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш586. Geotexnik kuzatuv dasturida quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektni alohida xususiyatlari (muhimlik darajasi, konstruktiv sxemasi, inshootni zamini, poydevori va yer osti qismini qurishni loyihaviy yechimi,barpo etish, foydalanishni alohida xususiyatlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootni yoki uning konstruksiyasini zamin bilan oʻzaro taʼsirini tavsiflovchi loyiha (hisoblash) parametrlari, shuningdek vaqtinchalik qurish ketma-ketligini hisobga olgan zaminga uzatiluvchi bosim, poydevor zaminini deformatsiyasi, qoziqlardagi va inshoot yer osti qismidagi kuchlanishlar, kotlovanni oʻrovchi konstruksiyalarni gorizontal koʻchishi va uni turgʻunligini taʼminlovchi konstruksiyalardagi zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarining xarakteristikalarini, yer osti suvlari sathini prognoz qilinayotgan oʻzgarishlarini, inshootni atrofini oʻrab turgan grunt massivini koʻchishini prognoz qilinayotgan miqdorini va muhandislik-geologik va muhandislik-gidrogeologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishni oʻrab turgan bino va inshootlar toʻgʻrisida maʼlumotlar (bino va inshootni xavf-xatar toifasi, zamin va poydevorni qoʻshimcha deformatsiyalanishini prognoz qilinayotgan va chegaraviy qiymati, koʻzda tutilayotgan himoya tadbirlarini);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyekt, uning zamini, shuningdek oʻrab turgan grunt massivi va yer osti suvlari sathi, atrofdagi qurilishlar va ularning qayd etilgan boshlangʻich bosqichlari nazorat parametrlari (ularning oʻzgarishlarini belgilashning soni va joylari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnazorat parametrlarining oʻzgarishini qayd etish usullari va oʻlchashning aniqligi (shu jumladan, GOST 24846-2012 ga muvofiq) boʻyicha geodezik oʻlchovlarni aniqlik sinflariga qoʻyiladigan talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootni barpo etish (rekonstruksiya) ketma-ketligini hisobga olib nazorat qilinadigan parametrlarning bosqichlari, kuzatuvni bajarish muddati va takroriyligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobotlarni tuzilishiga, tarkibiga, tayyorlash muddatiga qoʻyiladigan talablar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш587. III toifa murakkablikdagi muhandislik-geologik sharoitida IV xavf-xatar toifasidagi inshootni loyiha dasturi asosida geotexnik kuzatuvini amalga oshirish uchun kuzatuv loyihasi (kuzatuv stansiyasi) ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш588. Geotexnik kuzatuv loyihasida quyidagi maʼlumotlar ham keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatuv markasini, qudugʻini, mayoqlarini, datchiklari va boshqalarni oʻrnatish sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatuvni amalga oshirish jihozlari konstruksiyasi va xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻlchash usuli, oʻlchash natijalarini toʻgʻriligini baholash va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish atrofidagi bino va inshootlarni koʻz bilan instrumental kuzatuv talablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш589. Mazkur SHNQning 573 — 576-bandlariga muvofiq ishlab chiqilgan dastur va 577-bandiga asosan loyiha geotexnik kuzatuvning boshlangʻich bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnazorat qilinayotgan parametrlarning oʻzgarishini kuzatuvchi qurilmalarni oʻrnatish (belgilar, markalar, mayoqlar, datchiklar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan (yoki rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar zamini, poydevori va konstruksiyasini, shuningdek qurilish atrofidagi bino va inshootlar konstruksiyasining nazorat qilinayotgan parametrlarining boshlangʻich holatini (holat, qiymat) aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 580-bandiga muvofiq dastlabki hisobot hujjatlarini tayyorlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш590. Qurilish atrofidagi inshootlar konstruksiyasining dastlabki holatini aniqlash, shuningdek, yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini vizual va instrumental tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur tekshirish ishlari qurilish maydonini tayyorlashdan oldin, shuningdek, mavjud qurilishlarni buzishdan oldin yoki rekonstruksiya qilinayotgan inshootni qurilish-montaj ishlariga tayyorlashdan oldin amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik kuzatuv ishlarini bajarishda qurilish atrofidagi bino va inshootlar konstruksiyasining holatini koʻz bilan (vizual) kuzatish tekshiruvlari doimiy ravishda oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish atrofidagi bino va inshootlarning texnik holati toifasini aniqlashda texnik tekshirish ishlari muhandislik qidiruvlarini bajarish va zamin, poydevor hamda yer osti qismi konstruksiyasini (mazkur SHNQning 9-bobi talablariga asosan geotexnik prognozni bajarish) loyiha hujjatlarini ishlab chiqish bosqichida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish atrofidagi bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari holatini koʻz bilan (vizual) tekshirishni bajarish chastotasi (takrorlanishi) mazkur SHNQning 32-jadvali talablariga koʻra, qurilish atrofini geotexnik kuzatuv chastotasiga mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш591. Geotexnik monitoring natijalarining hisobotlari tarkibi quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) boshlangʻich hisobot — uning tarkibiga nazorat qilinadigan parametrlarni kuzatish usullari, qoʻllaniladigan qurilmalarning xususiyatlari, oʻlchash aniqligini baholash natijalari, nazorat qilinadigan parametrlarning oʻlchash joylarini joylashish sxemalari va ularning dastlabki holatini aniqlash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) oraliq hisobot — uning tarkibiga kuzatilgan parametrlarning oʻzgarishi toʻgʻrisida maʼlumot, oʻlchash natijalarini tahlil qilish, ularni prognoz qilinayotgan chegaraviy miqdorlari bilan taqqoslash, nazorat parametrlari kutilayotgan miqdordan ogʻish aniqlanganda kompensatsiyaga oid yoki avariyaga qarshi tadbirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) yakuniy hisobot — nazorat parametrlarining barqarorlashuvini tasdiqlovchi natijalar, ularning oʻzgarishini aniqlashning oʻlchash va yakuniy natijalarini tahlil qilish, ularni prognoz qilinayotgan va chegaraviy qiymatlari bilan taqqoslash, qurilish atrofiga taʼsiri oqibatlari, zarur taʼmirlash-tiklash chora-tadbirlari boʻyicha tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш592. Geotexnik kuzatuv jarayonida hamda ushbu SHNQning 32-jadvalida keltirilgan ishlarni bajarish muddati tugaganda, nazorat parametrlarini oʻzgarishini barqarorligi, uning miqdorini oldingi davrga nisbatan oʻlchash aniqligi miqdoridan koʻproq ortishi hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik monitoring jarayonida, shuningdek ushbu SHNQning 32-jadvalida keltirilgan ishlarni bajarish muddatlari tugagandan soʻng, nazorat qilinadigan parametrlarning oʻzgarishlari kuzatilmaganligi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlari sathini kuzatishda, ularning sathini oʻzgarish amplitudasi miqdori, muhandislik-geologik qidiruvlar natijalari (gidrogeologik prognozni hisobga olib) aniqlangan mavsumiy va yillik miqdoridan oshmasa, suv sathini barqarorlashgan deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш593. Geotexnik kuzatuv jarayonida nazorat parametrlarini miqdorining kutilayotgan miqdoridan chetga chiqish holatlari yuz berganda (kutilayotgan tendensiyani buzuvchi) yoki boshqa xavfli oʻzgarishlar aniqlanganda, yangi qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) obyektlarni qurish xavfsizligini, ulardan foydalanishning ishonchliligini, qurilish atrofini foydalanishga yaroqliligini va ekologik holatini saqlashni taʼminlovchi kompleks tadbirlar ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-bob. Zaminni loyihalashga qoʻyiladigan ekologik talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш594. Zaminlar, poydevorlar, yer osti inshootlarini loyihalash va qurishda zararli hamda keraksiz ekologik, ijtimoiy, iqtisodiy, shuningdek boshqa oqibatlarni oldini olish, kamaytirish yoki bartaraf etish maqsadidagi talablar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, sanitar-epidemiologik talablarni SanQvaN 0272-09 ga muvofiq hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш595. Loyihalash va qurishda hisobga olinadigan ekologik talablar SHNQ 1.02.11-15 ga muvofiq amalga oshiriladigan muhandislik-ekologik qidiruvlar natijalariga asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш596. Qidiruvlar jarayonida qurilish hududidagi atrof-muhitning hozirgi holati baholanishi va qurilish obyektining atrof-muhitga taʼsirini baholashda prognoz berilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш597. Muhandislik-ekologik qidiruvlar natijalariga asoslanib, zaminlar, poydevorlar va yer osti inshootlarini loyihalash va qurishda qurilish obyektlarini va odamlarni mavjud noqulay taʼsirlardan himoya qilish hamda ekologik muhitni buzmaslik uchun loyiha yechimlarini tanlash va tadbirlar ishlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш598. Qurilishi rejalashtirilayotgan hududda obyektning atrof-muhitga taʼsirini baholashda aniqlanadigan quyidagi atrof-muhitni ifloslantiruvchi omillarning paydo boʻlish ehtimolini hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq va gruntlarni organik, radioaktiv va zaharli kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuzasidagi va yer osti suvlarini organik va noorganik moddalar hamda ogʻir metallar bilan ifloslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasidan radon oqimining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишilgarigi qurilish chiqindilari va maishiy chiqindixonalar toʻplash hududlarda turli gazlarni (metan, vodorod, uglevodorod va boshqa zaharli gazlar) chiqarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш599. Atrof-muhitning ifloslanish darajasi meʼyoriydan oshib ketsa, uning yuz berishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlarini bartaraf etish yoki kamaytirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишifloslangan gruntlarni kimyoviy, termik yoki biologik usullar bilan tozalash yoki grunt maydonidan kelishilgan saqlash joyiga olib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarga radonga qarshi himoya vositasini oʻrnatish (passiv yoki majburiy shamollatish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgazlarni tutib qolish uchun toʻsiqlar (ekranlar) yaratish, shamollatiladigan yer osti maydonlarni qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish obyektiga ifloslangan yer usti va yer osti suvlarini kirish ehtimoli mavjud boʻlganda himoya inshootlarini (dambalar, bermalar, suvdan himoya qiluvchi devorlar, filtratsiyaga qarshi pardalar) qurish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш600. Bino va inshootni qurish va undan foydalanishning atrof-muhitga salbiy taʼsirlarini quyidagicha ifodalashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnormal foydalanish va avariya holatlari, shuningdek texnik melioratsiya natijasida (kimyoviy mustahkamlash, sementatsiyalash, muzlatish) tuproq, grunt va yer osti suvlarining kimyoviy ifloslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining rejimini va sathini oʻzgarishi, yer osti suvlarini ifloslanishi, ularning sathini koʻtarilishi yoki pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining sathini koʻtarilishi barraj taʼsiri va texnogen suvlarni oqib kelish miqdorini ortishi natijasida yuzaga kelishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish davrida suvni tortib chiqarish va drenaj orqali yer osti suvlarining sathini pasayishi, suffoziya jarayonlari hamda gruntning zichlashishiga olib kelishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining sathini pasayishi, bunda qurilish davrida suvni tortib chiqarish va drenaj orqali suffoziya jarayonlari va gruntning zichlashishiga sabab boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlarning rivojlanishi yoki faollashuvi (karst, suffoziya, koʻchki va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtebranish, dinamik va shovqin taʼsirlari, qoziq yoki shpuntlarni qoqish, zamin gruntlarini shibbalab zichlash va boshqa dinamik hamda tebranish taʼsirlari natijasida atrofdagi qurilishlarning deformatsiyasiga olib kelishi, suffoziya, koʻchkilar va sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlaridan oshadigan shovqinning yuzaga kelishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш601. Qurilishning atrof-muhitga salbiy taʼsirini kamaytirish maqsadida himoya choralarini ishlab chiqish jarayonida quyidagi prognoz hisoblashlarni bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuzun yer osti inshootlari, filtratsiyaga qarshi pardalarni, kotlovan oʻrovchi konstruksiyalari, boʻluvchi devorlarni qurishda barraj taʼsirini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining sathini pasayishi bilan bogʻliq yer yuzasining choʻkishi baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsalbiy muhandislik-geologik va geologik jarayonlarning rivojlanishini (karst, suffoziya, koʻchki) prognoz qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlar xossalariga va yer osti suvlariga zaminni kimyoviy mustahkamlashning taʼsirini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish davridagi dinamik va tebranma taʼsirlarning atrofdagi qurilishlar zaminlari va konstruksiyasiga taʼsirini baholash va boshqa hisoblar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш602. Atrof-muhit tarkibiy qismlarining oʻzgarishlarini tahlil qilish asosida, hududlarning tabiiy kompleks va aholini salbiy jarayonlardan (gruntlar va yer osti suvlarini ifloslanishdan himoya qilish, suvdan himoya tadbirlari, karstga qarshi, koʻchkiga qarshi) himoya qilish uchun tadbirlari ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш603. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootlarning zaminlarini loyihalash va qurishda atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarini normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Gruntlarni mazkur ilovaning 1 — 8-jadvallarida keltirilgan xususiyatlarini mazkur SHNQning 61-bandiga muvofiq bino va inshoot zaminini hisoblashda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu ilovaning 1-jadvalidagi qumlarning xususiyatlari va zarralari har xil silliqlikdagi, dala shpati 20 foizdan va 5 foizdan ortiq boʻlmagan har xil aralashmalarni (slyuda, glyukonit) oʻz ichiga olgan, shuningdek gruntning namlik darajasi Sr ga bogʻliq boʻlmagan organik moddalar, kvars qumlariga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu ilovaning 2 va 3-jadvallaridagi loyli gruntlarning xususiyatlari tarkibida 5 foiz organik moddalardan iborat boʻlgan va namlik darajasi Sr ³ 0,8 boʻlgan gruntlarga nisbatan tatbiq etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mazkur ilovaning 8-jadvalida keltirilgan xususiyatlar yoshi 4 yildan kam boʻlmagan yuvma qumlarga nisbatan qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Mazkur ilovaning 1-2-jadvalida e ni oraliq qiymatlari keltirilmagan gruntlar uchun sp, jp va E qiymatlari interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning e, IL va Sr qiymatlari 1 — 8-jadvallarida keltirilgan qiymatlardan tashqarida boʻlsa, sp, jp va E xususiyatlari ushbu gruntlarni bevosita sinash maʼlumotlari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshonchliklilik zaxirasi sifatida sp, jp va E ni 1 — 8 jadvaldagi e, IL va Sr larni pastki chegarasiga toʻgʻri keladigan xususiyatlarini qabul qilishga yoʻl qoʻyilishi, gruntlar ushbu chegara miqdorlardan kichik boʻlgan e, IL va Sr miqdorga ega boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. sp, jp va E qiymatlarini 1 — 8-jadvallardan aniqlash uchun e, IL va Sr larning normativ qiymatlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻrtlamchi qatlam qumli gruntlarning solishtirma bogʻlanishi sp, kPA ichki ishalanish burchagi jp, gon, va deformatsiya moduli E, MPA ning normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||||
Qumlar | Grunt xususiyatlarining belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha xususiyatlari | |||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | ||
Shagʻalli va yirik | c | 2 | 1 | - | - |
j | 43 | 40 | 38 | - | |
E | 50 | 40 | 30 | - | |
Oʻrtacha | c | 3 | 2 | 1 | - |
j | 40 | 38 | 35 | - | |
E | 50 | 40 | 30 | - | |
mayda | c | 6 | 4 | 2 | - |
j | 38 | 36 | 32 | 28 | |
E | 48 | 38 | 28 | 18 | |
changsimon | c | 8 | 6 | 4 | 2 |
j | 36 | 34 | 30 | 26 | |
E | 39 | 28 | 18 | 11 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻrtlamchi qatlam changsimon-loyli nosoztuproq gruntlarning solishtirma ilashish sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi jp, gonning normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||||||||
Gruntlar nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi IL normativ qiymatlari chegaralari | Grunt xususiyatlarining belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha xususiyatlari | |||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | |||
Loyli qum | 0 £ IL £ 0,25 | c | 21 | 17 | 15 | 13 | - | - | - |
j | 30 | 29 | 27 | 24 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,75 | c | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | - | - | |
j | 28 | 26 | 24 | 21 | 18 | - | - | ||
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | c | 47 | 37 | 31 | 25 | 22 | 19 | - |
j | 26 | 25 | 24 | 23 | 22 | 20 | - | ||
0.25 < IL £ 0,5 | c | 39 | 34 | 28 | 23 | 18 | 15 | - | |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 19 | 17 | - | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 25 | 20 | 16 | 14 | 12 | |
j | - | - | 19 | 18 | 16 | 14 | 12 | ||
Loylar | 0 £ IL £ 0,25 | c | - | 81 | 68 | 54 | 47 | 41 | 36 |
j | - | 21 | 20 | 19 | 18 | 16 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | c | - | - | 57 | 50 | 43 | 37 | 32 | |
j | - | - | 18 | 17 | 16 | 14 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | c | - | - | 45 | 41 | 36 | 33 | 29 | |
j | - | - | 15 | 14 | 12 | 10 | 7 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyli lyossiz gruntlarning deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||||||||||||||
Gruntlarni hosil boʻlishi va yoshi | Gruntlarning nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi IL normativ qiymatlari chegaralari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha deformatsiya moduli E, MPA | ||||||||||||
0,35 | 0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | 1,4 | 1,6 | ||||
Toʻrtlamchi yotqiziqlar | Allyuvial, delyuvial, koʻldagi, koʻldagi-allyuvial | Loyli qum | 0 < IL £ 0,75 | - | 32 | 24 | 16 | 10 | 7 | - | - | - | - | - |
Qumli loy | 0 < IL £ 0,25 | - | 34 | 27 | 22 | 17 | 14 | 11 | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 32 | 25 | 19 | 14 | 11 | 8 | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 12 | 8 | 6 | 5 | - | - | - | |||
Loylar | 0 < IL £ 0,25 | - | - | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 12 | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | 21 | 18 | 15 | 12 | 9 | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | - | 15 | 12 | 9 | 7 | - | - | - | |||
Flyuvioglyatsial | Loyli qum | 0 < IL £ 0,75 | - | 33 | 24 | 17 | 11 | 7 | - | - | - | - | - | |
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | - | 40 | 33 | 27 | 21 | - | - | - | - | - | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | - | 35 | 28 | 22 | 17 | 14 | - | - | - | - | - | |||
0,5 < IL £ 0,75 | - | - | - | 17 | 13 | 10 | 7 | - | - | - | - | |||
Morena | Loyli qum,qumli loy | IL £ 0,5 | 60 | 50 | 40 | - | - | - | - | - | - | - | - | |
Yura davri yotqiziqlari oksford qatlami | loylar | - | - | - | - | - | - | 27 | 25 | 22 | - | - | ||
0 < IL £ 0,25 | - | - | - | - | - | - | 24 | 22 | 19 | 15 | - | |||
0,25 < IL £ 0,5 | - | - | - | - | - | - | - | - | 16 | 12 | 10 | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTorflanganlik darajasi 
boʻlgan torflangan loyli gruntlarning deformatsiya moduli E, MPa ichki ishqalanish burchagi 
gon va solishtirma bogʻlanishi sp, kPA, normativ qiymatlari
boʻlgan torflangan loyli gruntlarning deformatsiya moduli E, MPa ichki ishqalanish burchagi gon va solishtirma bogʻlanishi sp, kPA, normativ qiymatlariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||||||||
Gruntlarning oquvchan koʻrsatkichi va normativ qiymatlari chegaralari | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Loyli gruntlarni torflanish darajasi va gʻovaklik koeffitsiyenti e, boʻyicha koʻrsatkichlari | |||||||
Ir = 0,05-0,1 | Ir = 0,1-0,25 | ||||||||
0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,15 | 1,25 | 1,35 | ||
0 £ IL £ 0,25 | E | 13,0 | 12 | 11 | 10 | 8,5 | 8 | 7 | 5.0 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | - | - | - | |
s | 29 | 33 | 37 | 45 | 48 | - | - | - | |
0,25 < IL £ 0,5 | E | 11 | 10 | 8,5 | 7,5 | 7 | 6 | 5,5 | 5 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
s | 21 | 22 | 24 | 31 | 33 | 36 | 39 | 42 | |
0,5 < IL £ 0,75 | E | 8,0 | 7 | 6,0 | 5,5 | 5 | 5 | 4.5 | 4 |
j | 21 | 20 | 18 | 16 | 15 | 14 | 13 | 12 | |
s | 18 | 19 | 20 | 21 | 23 | 24 | 26 | 28 | |
0,75 < IL £ 1 | E | 6 | 5 | 4,5 | 4.0 | 3,5 | 3 | 2.5 | - |
j | - | - | - | 18 | 18 | 18 | 17 | - | |
s | - | - | - | 15 | 16 | 17 | 18 | - | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial qumlarni solishtirma bogʻlanishi sp, kPA ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya moduli E, MPA normativ qiymatlari
gon va deformatsiya moduli E, MPA normativ qiymatlariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | ||||||||
Qumli gruntlar | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | ||||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 1,0 | 1,2 | ||
Yirik | s | 45 | 41 | 39 | 37 | 35 | 34 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 25 | 23 | 21 | - | |
E | 44 | 33 | 24 | 18 | 15 | 14 | - | |
Yirik va oʻrtacha yiriklikdagi | s | 41 | 35 | 29 | 23 | 19 | - | - |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | - | - | |
E | 44 | 31 | 22 | 14 | 13 | - | - | |
changsimon | s | 58 | 51 | 44 | 39 | 33 | 29 | 24 |
j | 32 | 30 | 27 | 24 | 22 | 20 | 18 | |
E | 48 | 38 | 29 | 21 | 16 | 12 | 10 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Ushbu jadval maʼlumotlari tarkibida kvarsli magmatik togʻ jinslarining nurashidan hosil boʻlgan elyuvial qumlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMagmatik va metamorfik togʻ jinslari elyuvial loyli gruntlarining solishtirma bogʻlanish sp kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPa, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPa, normativ qiymatlariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||||||||
Gruntlar nomi va oquvchanlik koʻrsatkichi normativ qiymatlari chegaralari | Gruntlar koʻrsatkich belgisi | Gʻovaklik koeffitsiyent e da gruntlar koʻrsatkichlari | |||||||
0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | 1,05 | 1,2 | |||
Loyli qum | IL < 0 | s | 47 | 44 | 42 | 41 | 40 | 39 | - |
j | 34 | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | ||
E | 37 | 30 | 25 | 20 | 15 | 10 | - | ||
0 £ IL £ 0,75 | s | 42 | 41 | 40 | 39 | 38 | - | - | |
j | 31 | 28 | 26 | 25 | 24 | - | - | ||
E | 25 | 18 | 14 | 12 | 11 | - | - | ||
Qumli loy | 0 £ IL £ 0,25 | s | 57 | 55 | 54 | 53 | 52 | 51 | 50 |
j | 24 | 23 | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | ||
E | 27 | 25 | 23 | 21 | 19 | 17 | 14 | ||
0,25 < IL £ 0,5 | s | - | 48 | 46 | 44 | 42 | 40 | 37 | |
j | - | 22 | 21 | 20 | 19 | 18 | 17 | ||
E | - | 19 | 16 | 14 | 13 | 12 | 11 | ||
0,5 < IL £ 0,75 | s | - | - | 41 | 36 | 32 | 29 | 25 | |
j | - | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | ||
E | - | - | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | ||
Loylar | 0 £ IL £ 0,25 | s | - | 62 | 60 | 58 | 57 | 56 | - |
j | - | 20 | 19 | 18 | 17 | 16 | - | ||
E | - | 19 | 18 | 17 | 16 | 15 | - | ||
0,25 < IL £ 0,5 | s | - | 54 | 50 | 47 | 44 | - | - | |
j | - | 17 | 15 | 13 | 12 | - | - | ||
E | - | 14 | 12 | 10 | 9 | - | - | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Ushbu jadval maʼlumotlari tarkibida yirik boʻlakli zarrachalari (d > 2 mm) miqdori ogʻirligi boʻyicha 20 foizdan ortiq boʻlmagan elyuvial loyli gruntlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArgildit-alevrolitli choʻkindi jinslar elyuvial loyli gruntlarining solishtirma tutashuvchanlik sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-jadval | |||||
Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | ||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0.85 | |
s | 58 | 48 | 40 | 35 | 31 |
j | 29 | 24 | 21 | 19 | 17 |
E | 25 | 21 | 17 | 13 | 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQumli yuvma gruntlarning solishtirma tutashuvchanligi sp, kPA, ichki ishqalanish burchagi 
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlari
gon va deformatsiya modulini E, MPA, normativ qiymatlariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval | |||||||
Qumlar | Gruntlar koʻrsatkichlari belgilari | Gruntning gʻovakli koeffitsiyenti e boʻyicha koʻrsatkichlari | |||||
0,45 | 0,55 | 0,65 | 0,75 | 0,85 | 0,95 | ||
Oʻrtacha yiriklikda | s | 8 | 4 | 3 | 2 | - | - |
j | 39 | 37 | 33 | 30 | - | - | |
E | 45 | 32 | 25 | 17 | - | - | |
Mayda | s | 10 | 6 | 4 | 3 | 1 | - |
j | 36 | 33 | 30 | 27 | 25 | - | |
E | 35 | 27 | 19 | 15 | 12 | - | |
Changsimon | s | - | 10 | 7 | 5 | 3 | 2 |
j | - | 33 | 29 | 25 | 23 | 20 | |
E | - | 20 | 16 | 10 | 8 | 5 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin gruntlarining hisobiy qarshiligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Zamin gruntlarining hisobiy qarshiligi (R0)ni mazkur ilovaning 1 — 10-jadvallarida keltirilgan miqdoridan poydevor oʻlchamlarini dastlabki miqdorlarini aniqlashda foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR0 va R¢0 qiymatlarining qoʻllanilish sohasi quyidagicha belgilangan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu ilovaning 1 — 3-jadvallari uchun mazkur SHNQning 99-bandida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur ilovaning 4-jadvali uchun ushbu SHNQning 220-bandida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu ilovaning 5-jadvali uchun mazkur SHNQning 297-bandida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur ilovaning 6 — 8-jadvallari uchun ushbu SHNQning 330-bandida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu ilovaning 9-jadvali uchun 329-bandida hamda 10-jadvali uchun 461-bandida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. e va IL oraliq miqdoridagi gruntlar uchun ushbu ilovaning 1 — 3, 7, 8-jadvallar, rd va Sr 4- jadvalga, Sr 9-jadvalga hamda l ni oraliq qiymatlaridagi 10-jadvallarga muvofiq poydevorlar uchun R0 va R¢0 qiymatlari interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. R0 miqdori 1 — 9-jadvallarga muvofiq kengligi b = 1 m va joylashish chuqurligi d = 2 m boʻlgan poydevorlarga nisbatan tatbiq etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 99, 220, 297, 330, 347 va 461-bandlariga koʻra, R0 qiymatidan poydevorni dastlabki oʻlchamlarini aniqlash uchun foydalanishda, zamin gruntini hisobiy qarshiligi (R, kPA)ni quyidagi 1-formula orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlgandaҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR = R0[1 + k1(b — b0)/ b0](d + d0)/2d0; (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd > 2 m boʻlganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb va d — mos ravishda loyihalanayotgan poydevor joylashish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg'II — poydevor tagligidan yuqorida joylashgan grunt solishtirma ogʻirligini hisobiy qiymati, kN/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk1 — koeffitsiyent, changsimon qumlardan tashqari yirik boʻlakli va qumli gruntlardan tashkil topgan zaminlar uchun — k1 = 0,125, changsimon qum, loyli qum, qumli loy va loylardan iborat zaminlar uchun — k1= 0,05 deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk2 — koeffitsiyent yirik boʻlakli va qumli gruntlardan tashkil topgan zaminlar uchun — k2= 0,25, loyli qum va qumli loyli zaminlar uchun k2= 0,2 va loyli zaminlar uchun — k2 = 0,15 deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKengligi 
boʻlgan yer toʻlali bino va inshootlar uchun hisoblarda ishlatiladigan poydevorning tashqi va ichki joylashish chuqurligi quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:
boʻlgan yer toʻlali bino va inshootlar uchun hisoblarda ishlatiladigan poydevorning tashqi va ichki joylashish chuqurligi quyidagiga teng deb qabul qilinishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd= d1+ 2 m,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd1 — mazkur SHNQning 8-formulasidan aniqlanadigan poydevorni keltirilgan chuqurligi. V > 20 m boʻlganda d = d1teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik boʻlakli gruntlarni hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |
Yirik boʻlakli gruntlar | R0, kPA qiymati |
Shagʻalli gruntlar: | |
Qumli | 600 |
Loyli quyidagi oquvchanlik chegarasida: | |
IL £ 0,5 | 450 |
0,5 < IL £ 0,75 | 400 |
Quyidagi toʻldirgichli yirik shagʻalli gruntlar: | |
Qumli | 500 |
Loyli quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida: | |
IL £ 0,5 | 400 |
0,5 < IL £ 0,75 | 350 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQumli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||
Qumlar | Qumlarning joylashish zichligiga koʻra R0, kPA, qiymatlari | |
zich | oʻrtacha zichlikda | |
Yirik | 600 | 500 |
Oʻrtacha yiriklikda | 500 | 400 |
Mayda: | ||
namligi kam | 400 | 300 |
namlangan va suvga toʻyingan | 300 | 200 |
Changsimon: | ||
namligi kam | 300 | 250 |
Namlangan | 200 | 150 |
suvga toʻyingan | 150 | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyli (oʻta choʻkmaydigan) gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||
Loyli gruntlar | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Gruntlarning oquvchanlik koʻrsatkichidagi R0 kPA, qiymati | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Loyli qum | 0,5 | 300 | 200 |
0,7 | 250 | 150 | |
Qumli loy | 0,5 | 350 | 250 |
0,7 | 250 | 180 | |
1,0 | 200 | 100 | |
Loylar | 0,5 | 600 | 400 |
0,6 | 500 | 300 | |
0,8 1,1 | 300 250 | 200 100 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyli oʻta choʻkuvchan gruntlarni hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||||
Gruntlar | R0, kPA, quyidagi gruntlar uchun | |||
quruq holatdagi tabiiy grunt zichligi rd, t/m3 | quruq holatdagi zichlangan grunt zichligi rd, t/m 3 | |||
1,35 | 1,55 | 1,60 | 1,70 | |
Loyli qum | 300 150 | 350 180 | 200 | 250 |
Qumli loy | 350 180 | 400 200 | 250 | 300 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suratda namlik darajasi Sr£0,5 boʻlgan, hoʻllanmagan oʻta choʻkadigan gruntlarga tegishli R0 qiymatlari keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mahrajda Sr³0,8 boʻlgan shunday gruntlarga, shuningdek hoʻllangan oʻta choʻkadigan gruntlarga tegishli R0 qiymatlari keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTorfli qumlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |||
Oʻrtacha zichlikdagi qumlar | Gruntlarning torflilik darajasiga Iom ga koʻra R0, kPA qiymati | ||
0,03 < Ir £ 0,1 | 0,1 < Ir £ 0,25 | 0,25 < Ir £ 0,40 | |
Mayda qum: | |||
Namligi kam | 250 | 180 | 90 |
150 | 100 | 70 | |
changsimon: | |||
Namligi kam | 200 | 120 | 80 |
Namligi yuqori | 100 | 80 | 50 |
Suvga toʻyingan | 80 | 60 | 40 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Jadvaldagi R0 qiymati oʻsimlik qoldiqlarini parchalanish darajasi Ddp £ 20 foiz boʻlgan gruntlarga tegishli. Ddp > 20 foiz boʻlganda R0 qiymati 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial yirik boʻlakli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | ||||
Yirik boʻlakli gruntlar | Dastlabki hosil qiluvchi jinslarda R0, kPA, qiymati | |||
Magmatik va metamorfik | Sementlangan choʻkuvchan | |||
Tarkibi kvarsli | kvarssiz | qumtosh | Argildit va alevrolitlar | |
Palaxsa toshli | 900 | 700 | 800 | 600 |
Shagʻalli nuramagan | 800 | 600 | 600 | 500 |
Shagʻal-dresvyali kuchsiz nuragan | 600 | 500 | 500 | 400 |
Dresvyali kuchli nuragan | 500 | 400 | 400 | 300 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial qumlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-jadval | ||
Qumlar | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | R0, kPA |
Dresvyali namlikka bogʻliq boʻlmagan holda | 0,5 | 600 |
0,7 | 450 | |
0,9 | 300 | |
Yirik va oʻrtacha yiriklikda namlikka bogʻliq boʻlmagan holda | 0,5 | 500 |
0,7 | 350 | |
0,9 | 250 | |
Changsimon namligi kam va namlangan | 0,5 | 550 |
0,7 | 400 | |
0.9 | 300 | |
1,1 | 200 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. R0 ni keltirilgan qiymatlari tarkibi kvarsli magmatik togʻ jinslari va sementlangan choʻkindi qumtoshni nurashidan hosil boʻlgan elyuvial qumlarga taalluqli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Suvga toʻyingan changsimon qumlar uchun R0 ni qiymatini 0,8 koeffitsiyent bilan yoki qiymati boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial loyli gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval | |||
Gruntlar | Gʻovakli koeffitsiyenti e | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL dagi qiymati, R0 , kPA | |
IL = 0 | IL = 1 | ||
Loyli qum | 0,5 | 300 | 250 |
0,7 | 250 | 200 | |
Qumli loy | 0.5 | 30 | 250 |
0.7 | 250 | 180 | |
0.9 | 200 | 130 | |
1,1 | 150 | 100 | |
Loylar | 0,6 | 500 | 300 |
0,8 | 300 | 200 | |
1,1 | 250 | 150 | |
1,25 | 200 | 100 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. R0 ni keltirilgan qiymatlari tarkibi magmatik togʻ jinslarining nurashidan hosil boʻlgan tarkibi kuchsiz elyuvial loyli gruntlarga tegishli. Loyli argildit-alevrolitli gruntlar uchun R0 ni qiymatini 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻkma gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-jadval | ||||
Toʻkmaning xususiyati | R0 qiymatlari, kPA | |||
Yirik, oʻrtacha va mayda qumlar, shlaklar namlik darajasi Sr | Changsimon qum, loyli qum, qumli loy, loy kul namlik darajasi Sr | |||
Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | Sr £ 0,5 | Sr ³ 0,8 | |
Bir normada rejalab zichlab koʻtarilgan toʻkmalar Gruntlar va ishlab-chiqarish chiqindilari: | 250 | 200 | 180 | 150 |
zichlangan | 250 | 200 | 180 | 150 |
zichlanmagan Gruntlar va ishlab-chiqarish chiqindilari uyumi: | 180 | 150 | 120 | 100 |
zichlangan | 150 | 120 | 120 | 100 |
zichlanmagan | 120 | 100 | 100 | 80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ushbu jadvaldagi R0 qiymatlari tarkibida organik moddalar Ir £0,1 boʻlgan toʻkma gruntlarga tegishli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yaxshi oʻrnashmagan grunt va ishlab-chiqarish chiqindilari uchun R0 qiymatlari 0,8 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHavo elektr uzatish liniyalari tayanchlarining sugʻurib tashlanadigan poydevorlari uchun qayta koʻmilgan gruntlarning hisobiy qarshiligi R0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-jadval | ||||
Poydevorning nisbiy chuqurligi l = d/b | R0ning qiymati, kPA | |||
Qayta koʻmilgan gruntning oquvchanlik IL £0,5 va zichlik (quyida) koʻrsatkichlarida (t/m3) loyli gruntlar | Qayta koʻmilgan gruntning quyidagi zichligida oʻrtacha yiriklikdagi va mayda, namligi kam va nam qumlar, t/m3 | |||
1,55 | 1,70 | 1,55 | 1,70 | |
0,8 | 32 | 36 | 32 | 40 |
1,0 | 40 | 45 | 40 | 50 |
1,5 | 50 | 65 | 55 | 65 |
2,0 | 60 | 85 | 70 | 85 |
2,5 | - | 100 | - | 100 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Oquvchanlik chegarasi 0,5 < IL £ 0,75 boʻlgan loylar va qumli loylar uchun va 0,5< IL £1,0 boʻlgan loyli qumlar uchun R0 ning qiymatlari “loyli gruntlar” grafasi boʻyicha mos ravishda 0,85 va 0,7 koeffitsiyentlar kiritib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Changsimon qumlar uchun R0 qiymatlari xuddi oʻrtacha yirik va mayda qumlardagi kabi 0,85 koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor zaminini choʻkishini chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam usulida aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Poydevor zaminining oʻrtacha choʻkishini 
, sm, chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisobiy sxemadan foydalanib (1-rasm) quyidagi 1-formuladan aniqlanadi:
, sm, chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlam koʻrinishidagi hisobiy sxemadan foydalanib (1-rasm) quyidagi 1-formuladan aniqlanadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — poydevor tagligi tubidagi oʻrtacha bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — toʻgʻri toʻrtburchakli poydevorni eni yoki yumaloq poydevorni diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишks va kt — koeffitsiyentlar, mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallardan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — miqdori ushbu ilovaning 2-formulasi orqali aniqlanadigan hisobiy qatlam qalinligi N chegarasida siqiluvchanligi bilan farqlanadigan qatlamlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишki va ki-1 — poydevorning shakliga, toʻgʻri toʻrtburchak shaklli poydevorning tomonlari nisbatiga, taglik va i — qatlam tepasi joylashgan nisbiy chuqurlikka koʻra 3-jadvaldan aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — grunt i-qatlamining deformatsiya moduli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu ilovaning 4-formulasi cheklangan yuzada bir tekis tarqalgan yuk tushadigan zaminning oʻrtacha choʻkishini aniqlash uchun xizmat qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur SHNQning 1-formulasidan mazkur SHNQning 93-bandi keltirilgan hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |
Qatlamning nisbiy qalinligi z = 2N/b | ks koeffitsiyenti |
0 < z £ 0,5 | 1,5 |
0,5 < z £ 1 | 1,4 |
1 < z £ 2 | 1,3 |
2 < z £ 3 | 1,2 |
3 < z £ 5 | 1,1 |
z > 5 | 1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||
Poydevor kengligi b, m, ga teng boʻlgandagi koeffitsiyenti | ||
b < 10 | 10 £ b £ 15 | b > 15 |
1 | 1,35 | 1,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||||||||
| Poydevor uchun k koeffitsiyenti | |||||||
Yumaloq | Tomonlarini nisbati h =l/b ga teng boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchakli | Tasmasimon (h ³ 10) | ||||||
1,0 | 1,4 | 1,8 | 2,4 | 3,2 | 5 | |||
0 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 | 0,000 |
0,4 | 0,090 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,100 | 0,104 |
0,8 | 0,179 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,200 | 0,208 |
1,2 | 0,266 | 0,299 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,300 | 0,311 |
1,6 | 0,348 | 0,380 | 0,394 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,397 | 0,412 |
2,0 | 0,411 | 0,446 | 0,472 | 0,482 | 0,486 | 0,486 | 0,486 | 0,511 |
2,4 | 0,461 | 0,499 | 0,538 | 0,556 | 0,565 | 0,567 | 0,567 | 0,605 |
2,8 | 0,501 | 0,542 | 0,592 | 0,618 | 0,635 | 0,640 | 0,640 | 0,687 |
3,2 | 0,532 | 0,577 | 0,637 | 0,671 | 0,696 | 0,707 | 0,709 | 0,763 |
3,6 | 0,558 | 0,606 | 0,676 | 0,717 | 0,750 | 0,768 | 0,772 | 0,831 |
4,0 | 0,579 | 0,630 | 0,708 | 0,756 | 0,796 | 0,820 | 0,830 | 0,892 |
4,4 | 0,596 | 0,650 | 0,735 | 0,789 | 0,837 | 0,867 | 0,883 | 0,949 |
4,8 | 0,611 | 0,668 | 0,759 | 0,819 | 0,873 | 0,908 | 0,932 | 1,001 |
5,2 | 0,634 | 0,683 | 0,780 | 0,844 | 0,904 | 0,948 | 0,977 | 1,050 |
5,6 | 0,635 | 0,697 | 0,798 | 0,867 | 0,933 | 0,1981 | 1,018 | 1,095 |
6,0 | 0,645 | 0,708 | 0,814 | 0,887 | 0,958 | 1,011 | 1,056 | 1,138 |
6,4 | 0,653 | 0,719 | 0,828 | 0,904 | 0,980 | 1,041 | 1,090 | 1,178 |
6,8 | 0,661 | 0,728 | 0,841 | 0,920 | 1,000 | 1,065 | 1,122 | 1,215 |
7,2 | 0,668 | 0,736 | 0,852 | 0,935 | 1,019 | 1,088 | 1,152 | 1,251 |
7,6 | 0,674 | 0,744 | 0,863 | 0,948 | 1,036 | 1,109 | 1,180 | 1,285 |
8,0 | 0,679 | 0,751 | 0,872 | 0,960 | 1,051 | 1,128 | 1,205 | 1,316 |
8,4 | 0,684 | 0,757 | 0,881 | 0,970 | 1,065 | 1,146 | 1,229 | 1,347 |
8,8 | 0,689 | 0,762 | 0,888 | 0,980 | 1,078 | 1,162 | 1,251 | 1,376 |
9,2 | 0,693 | 0,768 | 0,896 | 0,989 | 1,089 | 1,178 | 1,272 | 1,404 |
9,6 | 0,697 | 0,772 | 0,902 | 0,998 | 1,100 | 1,192 | 1,291 | 1,431 |
10,0 | 0,700 | 0,777 | 0,908 | 1,005 | 1,110 | 1,205 | 1,309 | 1,456 |
11,0 | 0,705 | 0,786 | 0,922 | 1,022 | 1,132 | 1,233 | 1,349 | 1,506 |
12,0 | 0,720 | 0,794 | 0,933 | 1,037 | 1,151 | 1,257 | 1,384 | 1,550 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. 
ni oraliq qiymatlarida k koeffitsiyenti qiymatini interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash kerak.
ni oraliq qiymatlarida k koeffitsiyenti qiymatini interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlash kerak.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Chiziqli-deformatsiyalanuvchi qatlamning qalinligi N, m quyidagi 2-formuladan aniqlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN = (N0 + yb)kp, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mos ravishda loyli gruntlardan iborat zaminlar uchun 9 m va 0,15 ga teng deb, qumli gruntlarda esa 6 m va 0,1 ga teng deb qabul qilinishi lozim;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkr — quyidagiga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent: poydevorning ostidagi oʻrtacha bosim r = 150 kPA boʻlganda, kr = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr = 150 kPA boʻlganda, kr = 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoraliq qiymatlarda esa interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin loyli va qumli gruntlardan iborat boʻlsa, N, m ning qiymati quyidagi formuladan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN = Ns + hcl/3, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNs — zamin faqat qumli gruntdan iborat deb olib, mazkur ilovaning 2-formulasi boʻyicha hisoblangan qatlam qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhcl — poydevor tagligidan Ncl ga teng chuqurlikkacha chegarada loyli gruntlar qalamining umumiy qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNcl — asos faqat loyli gruntdan iborat deb olib, ushbu ilovaning 2-formulasi boʻyicha hisoblanadigan N ning qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-rasm. Chiziqli deformatsiyalanadigan qatlam koʻrinishidagi zaminning hisoblash sxemasidan foydalangan holda choʻkishlarni hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilayotgan obyektlar poydevor zaminlarining chegaraviy deformatsiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||
Bino va inshoot | Poydevor zaminlarining chegaraviy deformatsiyasi | ||
Choʻkishning nisbiy farqi (Ds/L)u | Qiyshayish iu | Choʻkishning nisbiy farqi (Ds/L)u | |
1. Toʻliq karkasli bir qavatli va koʻp qavatli ishlab-chiqarish va jamoat binolari: | |||
temir-betonli | 0,002 | - | 10 |
temir-betonli, temir-beton kamar oʻrnatilgan yoki yaxlit yopmali hamda poʻlatdan yaxlit konstruksiyali bino va temir-betonli | 0,003 | 15 | |
temir-beton kamarli yoki yaxlit yopmali | 0,004 | - | 15 |
0,005 | - | 18 | |
2. Konstruksiyalarida notekis choʻkishdan zoʻriqishlar hosil boʻlmaydigan bino va inshootlar | 0,006 | - | 20 |
3. Karkassiz koʻp qavatli bino yuk koʻtaruvchi devori quyidagilardan iborat boʻlgan: | |||
yirik paneldan | 0,0016 | - | 12 |
yirik bloklardan yoki armaturalanmagan terilgan gʻishtdan | 0,0020 | 12 | |
yirik bloklardan yoki armaturalanmagan terilgan gʻishtdan, armaturalangan, temir-beton kamarli yoki yaxlit yopmali hamda yaxlit konstruksiyali bino | 0,0024 | 18 | |
4. Temir-beton konstruksiyali elevator inshootlari: | |||
bitta poydevor plitasiga joylashgan yaxlit konstruksiyali ishchi bino yoki yem-xashak ombori | - | 0,003 | 40 |
bitta poydevor plitasiga joylashgan yigʻma konstruksiyali | - | 0,003 | 30 |
yaxlit konstruksiyali alohida joylashgan yem-xashak ombori | “ | 0,004 | 40 |
bitta poydevor plitasiga joylashgan yigʻma konstruksiyali | - | 0,004 | 30 |
5.Tutun quvurlari N, m balandlikda: | |||
N £ 100 | - | 0,005 | 40 |
100 < N £ 200 | - | 1/(2N) | 30 |
200 < N £ 300 | - | 1/(2N) | 20 |
N > 300 | - | 1/(2N) | 10 |
6. Balandligi 100 m gacha boʻlgan qattiq (bikr) bino va inshoot 4 va 5 holatda keltirilganlardan mustasno | - | 0,004 | 20 |
7. Antenna aloqa inshootlari: | |||
yerga ulangan machta stvollari | - | 0,002 | 20 |
yerga ulangan machta stvollari, elektrdan himoya qilingan | - | 0,001 | 10 |
Radio minorasi | 0,002 | - | - |
Qisqa toʻlqinli radiostansiya minorasi | 0,0025 | - | |
Minora (alohida bloklar) | 0,001 | - | |
8. Havodan oʻtkaziladigan elektr uzatish liniyasi tayanchlari: | |||
Oraliqdagi toʻgʻri | 0,003 | - | - |
Ankerli va ankerli-burchakli, oraliq burchakli, oxirgi, ochiq taqsimlash qurilmasi portali | 0,0025 | ||
Maxsus oʻtuvchi | 0,002 | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Poydevor zaminini maksimal choʻkishini chegaraviy qiymati 
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Poydevor zaminini maksimal choʻkishini chegaraviy qiymati 
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.
tabiiy (sunʼiy) zamindagi alohida turgan poydevorga yoki alohida turgan rostverkli (tasmasimon, ustunli) qoziq poydevorga qurilayotgan inshootlarga qoʻllaniladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Nisbiy egilishni (bukilish) chegaraviy qiymati 3 holatda keltirilgan 0.5(As/L) teng qilib, nisbiy qayrilish esa 0,25(Ds/L)u teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Nisbiy choʻkish farqini aniqlashda (Ds/L) ushbu jadvaldagi holatda L deb gorizontal yuk yoʻnalishidagi poydevorlar bloki oʻqlari orasidagi masofa, choʻzuluvchi tayanchlarda esa siqilgan poydevor va anker oʻqlari orasidagi masofa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Zamin gorizontal (nishabligi 0,1 dan katta boʻlmagan) mustahkam qatlamli gruntlardan tashkil topgan boʻlsa, choʻkishni maksimal va oʻrtacha chegaraviy qiymatini 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Koʻpchuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminni koʻtarilishini chegaraviy qiymatini quyidagicha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyani ushbu ilovada keltirilgan tegishli chegaraviy miqdorlarida maksimal va oʻrtacha koʻtarilish 25 foiz miqdorida hamda choʻkishni nisbiy farqi 50 foiz miqdorida nisbiy egilish 0,25(Ds/L)u miqdorida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Alohida turdagi inshootlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish tajribalarini umumlashtirish asosida poydevor zaminini deformatsiyasini chegaraviy miqdorini ushbu ilovada keltirilgan miqdordan farqli qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMavjud bino va inshootlarning texnik holati toifasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |
Bino va inshoot holati toifasi | Bino va inshoot holati xususiyatlari |
I — normal | Foydalanish shartlari boʻyicha shaharsozlik nomlari va qoidalari, loyiha hujjatlari talablari bajarilishi, taʼmirlash ishlarini bajarish talab etilmaydi |
II — qoniqarli | Materiallarning haqiqiy xususiyatlarini hisobga olgan holda, I guruh chegaraviy holatlariga oid normativ talablar bajarilishi lozimII guruh chegaraviy holatlariga tegishli talablar buzilishi mumkin, biroq normal foydalanish sharoitlari taʼminlanadi.Konstruksiyalarni kuchaytirmasdan, mahalliy shikastlanishlarni bartaraf etish orqali joriy taʼmirlash oʻtkazish lozim |
III — qoniqarsiz | Norma talablari buzilgan boʻlib, bino va inshootning qulash xavfi va odamlar xavfsizligiga tahdid mavjud emas. Shikastlangan konstruksiyalarning yuk koʻtarish qobiliyatini kuchaytirish va qayta tiklash ishlari bajarilishi kerak. |
IV — avariya oldi yoki avariya holatida | Mavjud buzilishlar konstruksiyani foydalanishga yaroqsizligini, ularning qulash xavfi va konstruksiya joylashgan joyda odamlarning boʻlishi xavfliligini koʻrsatish lozim |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Texnik holat toifasi inshoot qurilish konstruksiyalarini texnik kuzatish natijalariga koʻra, shuningdek jumladan poydevorni,poydevor tubidagi zamin gruntlarini tadqiq qilishi hisobga olib belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Rekonstruksiya qilinayotgan yoki yangi qurilayotgan inshootlar taʼsir doirasida joylashgan inshootlar texnik holati toifasini yetarli asoslanganda oshirishga yoʻl qoʻyiladi, bunda rekonstruksiya yoki himoya tadbirlari loyihasida (atrofni oʻrab turgan inshootlar uchun) poydevor va inshootni yer usti qismini, shuningdek uni bikrligini oshirish bilan bogʻliq boʻlgan, kuchaytirish ishlarini bajarish koʻzda tutilgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bir qavatli va koʻp qavatli tarixiy binolar yoki yuk koʻtarish devori armaturasiz gʻishtdan qurilgan tarixiy-madaniy yodgorliklarni II-qoniqarli toifadan oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTarixiy qurilishlarga keltirilgan konstruktiv sxemadagi xizmat muddati 100 yildan ortgan binolar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino-inshootlarning texnik koʻrikdan oʻtkazish natijalaridan foydalanishga quyidagi muddatlarda yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik holati I — normativ va II — qoniqarli toifasiga kiruvchi bino-inshootlar uchun texnik koʻrikdan oʻtkazilganidan keyin 3 yilgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik holati III — qoniqarsiz va IV — avariya oldi yoki avariya holatidagi toifasiga kiruvchi bino-inshootlar uchun esa 1,5 yilgacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminining qoʻshimcha deformatsiyasini chegarasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootlar | Binolarning texnik holatini toifasi | Poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiya chegarasi | |
Choʻkishni nisbiy farqi (Ds/L)u | Maksimal choʻkish | ||
1. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori yirik panelli binolar | I | 0,0020 | ,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori gʻishtdan yoki armaturalangan yirik blokli binolar | I | 0,003 | 4,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
3. Bir va koʻp qavatli karkassiz devori gʻishtli yoki armaturalangan yirik blokli yoki temir-beton kamarli binolar | I | 0,0035 | 5,0 |
II | 0,0018 | 4,0 | |
III | 0,0012 | 3,0 | |
4. Koʻp va bir qavatli yuk koʻtaruvchi devorlari armaturalanmagan gʻishtli tarixiy binolar yoki tarixiy-madaniy yodgorliklari | I | - | - |
II | 0,0009 | 1,5 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 
— tabiiy zamindagi rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot yoki qoziqli rostverk, shuningdek zamin va poydevorni kuchaytirishda, alohida turgan poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini maksimal chegaraviy miqdori.
— tabiiy zamindagi rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot yoki qoziqli rostverk, shuningdek zamin va poydevorni kuchaytirishda, alohida turgan poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini maksimal chegaraviy miqdori.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot tubiga uzluksiz yaxlit temir-beton poydevor plitasini yotqizishda qoʻshimcha choʻkishini oʻrtacha chegaraviy miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. IV texnik holat toifasidagi inshootlar uchun avariyadan oldingi yoki avariya holatidagi poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminidagi mazkur SHNQning 128-bandi talablari asosida aniqlangan Ns siqiluvchan qatlam doirasida, deformatsiya moduli E £ 1 MPa boʻlgan gruntlardan iborat boʻlsa yoki zaminda mazkur SHNQning 8-bobida keltirilgan maxsus gruntlar yotsa, mazkur ilovaning 1-jadvali qiymatlaridan foydalanmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeltirilgan miqdorlar oʻrniga ushbu zonalar uchun xususiyatli boʻlgan va shaharsozlik normalari va qoidalarida mintaqaviy jadval qiymatlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrganik-mineral va organik gruntlarni fizik-mexanik xossalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Gruntlarnning 1 — 4-jadvallarda keltirilgan xossalari qiymatlaridan organik-mineral va organik gruntlardan mazkur SHNQning 285-bandiga muvofiq tashkil topgan zaminlarni dastlabki baholash uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq torflarni fizik-mexanik xossalarini oʻrtacha miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||||||
Koʻrsatkich | Parchalanish darajasi Ddp, foizda, koʻrsatkichlar miqdori | ||||||
yuqorigi | pastki | ||||||
5-20 | 21-30 | 31-40 | >40 | 5-25 | 26-40 | >40 | |
Toʻliq suvga toʻyingan holatdagi namlik, wsat birlik miqdorida | 14,5 | 12,5 | 11,8 | 10,0 | 11,5 | 7,5 | 5,8 |
Torf zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | 1,62 | 1,56 | 1,49 | 1,40 | 1,58 | 1,51 | 1,5 |
Toʻliq namlik sigʻimidagi deformatsiya moduli E, MPa | 0,11 | 0,15 | 0,23 | 0,25 | 0,15 | 0,24 | 0,31 |
Yon siqilish bosimi koeffitsiyenti x | 0,12 | 0,19 | 0,28 | 0,35 | 0,22 | 0,43 | 0,50 |
Konsolidatsiya koeffitsiyenti sv, m2/yil | 10 | 5 | 2 | 1 | 5 | 2 | 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻmilgan torfni fizik-mexanik xossalarini oʻrtacha miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||
Koʻrsatkich | Parchalanish darajasi Ddp, foiz da, koʻrsatkichlar miqdori | ||
20-30 | 31-40 | 41-60 | |
Gruntni zichligi grunta r, g/cm3 | 1,0 | 1,05 | 1,2 |
Grunt zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | 1,5 | 1,60 | 1,80 |
Tabiiy namligi w, birlik miqdorida | 3,0 | 2,2 | 1,7 |
Gʻovaklik koeffitsiyenti e | 5,5 | 4,0 | 3,0 |
Ichki ishqalanish burchagi j, gon. | 22 | 12 | 10 |
Solishtirma bogʻlanish kuchi s, kPA | 20 | 25 | 30 |
Deformatsiiya moduli E, MPa | 1,1 | 2,0 | 3,0 |
Yon bosim koeffitsiyenti x | 0,24 | 0,28 | 0,32 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindilarni deformatsiya modelini oʻrtacha qiymati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||
Choʻkindi | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Deformatsiiya moduli E, MPa |
Loyli qumli | 0,8 | 5,1 |
1,2 | 3,3 | |
Qumli loyli | 0,9 | 2,0 |
1,6 | 1,2 | |
Loyli | 1,2 | 1,6 |
2,0 | 0,8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChirindilarni fizik-mexanik xususiyatlari miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||||||||
Joylashgan turi | Chirindini turlari | Moddalar tarkibi | namligi w, birlik miqdorida | grunt zarrachalarini zichligi rs, g/cm3 | gʻovaklik koeffitsiyenti e | deformatsiiya moduli E, MPa (r=0,05 MPa) boʻlganda | aylanma qirqishga qarshiligi t , kPa | ||
organik Ir, foizda | karbonatli CaCO3, foizda | ||||||||
Tabiiy holatdagi zich boʻlmagan | Koʻldagi suv tagida | Mineralli | 10-30 | 30 | 1,5-4,5 | 2,0-2,5 | 5-12 | 0,25-0,6 | 4-6 |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 9-12 | 0,1-0,3 | 2-4 | ||
kuchsiz mineralli | >50 | 30 | 6-20 | 1,4-1,8 | 12-25 | 0,03-0,1 | <2 | ||
Botqoqlikdagi torf tagida | Mineralli | 10-30 | 30 | 1,2-3,7 | 2,0-2,5 | 4-12 | 0,4-0,8 | 12-13 | |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 3-6 | 1,8-2,0 | 8-12 | 0,25-0,5 | 7-12 | ||
kuchsizmineralli | 50-80 | 10-30 | 6-12 | 1,4-1,8 | 12-20 | 0,1-0,25 | 12-13 | ||
Tabiiy holatda zichlangan (koʻl-botqoqlikdagi mineral choʻkindi tubidagi) | Mineralli | 10-30 | 30 | 0,5-1,8 | 2,0-2,5 | 1,4-3 | 0,7-2 | 15-25 | |
Oʻrtacha mineralli | 30-50 | 30 | 1,5-2,5 | 1,8-2,0 | 3-5 | 0,4-1 | 10-20 | ||
Kuchsiz mineralli | >50 | 30 | 1,5-3,0 | 1,4-1,8 | 4-6 | 0,3-0,5 | 2-15 | ||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElyuvial gruntlarni fizik-mexanik xossalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQning 1 — 3-jadvalida keltirilgan gruntlarning xususiyatlarini miqdoridan, ushbu gruntlardan tashkil topgan zaminni dastlabki baholash uchun mazkur SHNQning 322 va 326-bandlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMagmatik togʻ jinsli elyuvil qoya gruntlarni fizik xossalari va suvga toʻyingan holatdagi bir oʻq boʻyicha siqilishga mustahkamlik chegarasi Rc ni oʻrtacha qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||||
Qoya toshli gruntlarni nurash darajasi boʻyicha turlari | Magmatik togʻ jinsli elyuvil qoya gruntlarni xossalari | |||
Zichligi r, g/cm3 | Gʻovaklik koeffitsiyenti e | Rc, MPa | Suvda yumshash darajasi | |
Kuchsiz nuragan | 2,7 ortiq | 0,1 kamroq | 5 dan koʻproq | Yumshamaydigan |
Nuragan | 2,5 < r £ 2,7 | 0,1 £ e £ 0,2 | 5 £ Rc £ 15 | kam yumshaydigan |
Kuchli nuragan | 2,2 < r £ 2,5 | 0,2 dan ortiq | 5 dan kamroq | yumshaydigan |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSementlangan choʻkindi jinsli elyuvial qoya gruntlarni suvga toʻyingan holatdagi bir oʻq boʻyicha siqilishga mustahkamligini chegaraviy miqdori Rc
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||
Nurash darajasi Kwr | Choʻkindi jinsli elyuvial qoya gruntlar uchun Rc, MPa, miqdori | ||
Argilditlar va alevrolitlar | Sementi koʻproq qumtosh | ||
loyli | karbonatli | ||
1 > Kwr ³ 0,95 | 12-20 | 30-50 | 50-95 |
0,95 > Kwr ³ 0,9 | 8-12 | 15-30 | 30-50 |
0,9 > Kwr ³ 0,85 | 5-8 | 7,5-15 | 10-30 |
0,85 > Kwr ³ 0,8 | 2,5-5,0 | 5,0-7,5 | 5-10 |
Kwr < 0,8 | 2,5 dan kam | 5dan kam | 5 dan kam |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYirik boʻlakli elyuvial gruntlarni har xil turida deformatsiya moduli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | ||||
Yirik boʻlakli gruntlar turlari | Boshlangʻich hosil boʻluvchi jinslarda deformatsiya moduli E, MPa, ni miqdori | |||
Magmatik va metamorfik | Choʻkuvchan sementlangan | |||
tarkibida kvarsli | kvarssiz | qumtosh | Argildit va alevrolitlar | |
Palaxsa toshli | Kam emas 60 | Kam emas 50 | Kam emas 50 | Kam emas 40 |
Nuragan shagʻalli | 40-60 | 35-50 | 40-50 | 35-40 |
Shagʻalli-kuchsiz nuragan dresvali | 30-40 | 25-35 | 30-40 | 20-35 |
Kuchli nuragan dresvali | 30 dan kam | 25 dan kam | 30 dan kam | 20 dan kam |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilgan yoki rekonstruksiya qilingan bino va inshootlar taʼsir hududida joylashgan, atrofni oʻrab turgan bino va inshoot poydevori zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshoot | Bino texnik holati toifasi | Poydevor zaminini qoʻshimcha choʻkishini chegaraviy miqdorlari | |
Choʻkishni nisbiy farqi (Ds/L)u | Maksimal choʻkish | ||
1. Bir qavatli va ikki qavatli toʻliq temir-beton karkasli fuqaro va ishlab chiqarish binolari | I | 0,0020 | 5,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 2,0 | |
2. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori yirik panelli binolar | I | 0,0016 | 4,0 |
II | 0,0008 | 3,0 | |
III | 0,0005 | 2,0 | |
3. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori yirik blokli yoki armaturasiz gʻishtli binolar | I | 0,0020 | 4,0 |
II | 0,0010 | 3,0 | |
III | 0,0007 | 1,0 | |
4. Koʻp qavatli karkassiz yuk koʻtarish devori gʻishtli yoki beton blokli armaturadan yoki temir-betondan kamarli binolar | I | 0,0024 | 5,0 |
II | 0,0015 | 3,0 | |
III | 0.0010 | 2,0 | |
5. Koʻp va bir qavatli yuk koʻtaruvchi devorlari armaturalanmagan gʻishtli tarixiy binolar, tarixiy-madaniy yodgorliklari | I | - | - |
II | 0,0006 | 1,0 | |
III | 0,0004 | 0,5 | |
6. Baland bikr (qattiq) inshootlar va quvurlar | I | 0,004 | 5,0 |
II | 0,002 | 3 | |
III | 0,001 | 2,0 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. IV texnik holat toifasidagi inshootlar uchun avariya oldi yoki avariya poydevor zaminini qoʻshimcha deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot poydevori zaminidagi, mazkur SHNQning 128-bandiga asosan aniqlangan Ns siqiluvchan qatlam doirasida deformatsiya moduli E £ 7 MPa boʻlgan gruntlardan iborat boʻlsa yoki zaminda 8-bobida keltirilgan maxsus gruntlar yotsa, ushbu jadvaldan qiymatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur ilovaning 1 — 6-jadvallarida “+” ishorasi bilan geotexnik kuzatuvda qayd etilishi kerak boʻlgan kuzatuv parametrlari, “-” ishorasi bilan esa geotexnik kuzatuvda qayd etilishi talab etilmaydigan kuzatuv parametrlari belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda maxsus texnik shart asosida geotexnik kuzatuv ishlarini olib borishda, shuningdek ilmiy-texnik yoʻnalishda mazkur SHNQning 21-bandiga muvofiq qoʻshimcha ravishda ushbu ilovaning 1 — 4-jadvallarda keltirilmagan nazorat parametrlarini ham qayd etishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootda maxsus topshiriq asosida geotexnik kuzatuv ishlarini olib borishda, shuningdek ilmiy-texnik yoʻnalishda mazkur SHNQning 21-bandiga muvofiq qoʻshimcha ravishda ushbu ilovaning 5-jadvalida keltirilmagan kuzatuv parametrlarini (poydevor tagligi ogʻish burchagining qoʻshimcha farqi) ham qayd etishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni (atrofdagi bino va inshootlar grunt massivini hisobga olmagan holda), poydevorni va yangi qurilayotgan bino va inshoot konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | III va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan inshootni quyidagi balandliklarida N, m | |||
N < 15 | 75 £ N < 150 | N > 150 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik toifasi | ||||
III | I — II | III | I — III | |
1. Poydevor choʻkishi va choʻkishlarni nisbiy farqi | + | + | + | + |
2. Qiyshayish | + | + | + | + |
3. Poydevor tagligi tubidagi kuchlanish | - | +1 | +1 | +2 |
4. Zamin gruntini qatlamlab choʻkishi | - | - | +1 | + |
5. Qoziq qadami tubidagi zamindagi va qoziq tanasidagi kuchlanish | - | - | +3 | + |
6. Yer osti qismi konstruksiyasidagi (poydevorlar, ustunlar va yopmalar) kuchlanish | - | - | - | + |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Plita va plita-qoziqli poydevorlar uchun inshoot balandligi 100 m dan yuqori boʻlganda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Plita va plita-qoziqli poydevorlar uchun bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Inshoot balandligi 100 m dan yuqori boʻlganda bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu ilovaning 1-jadvalidagi 1-holatda poydevorlarga kotlovanni quyma yoki yigʻma-quyma temir-betondan tayyorlangan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasi, burgʻilab qoqib kirgiziladigan qoziqlar) yuk koʻtaruvchi va oʻrovchi konstruksiyalarini ham kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. III va IV xavf-xatar toifasidagi inshootlarning balandligi N < 75 m va muhandislik-geologik sharoiti I-II murakkablik toifasida boʻlganda maxsus texnik shart asosida geotexnik kuzatuv olib borishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaminni (atrofdagi inshootlarning grunt massivini hisobga olmagan holda), poydevorni va rekonstruksiya qilinayotgan inshoot konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Rekonstruksiya qilinayotgan inshoot | ||
Xavf-xatar toifasidagi | Noyob, tarixiy binolar, tarixiy-madaniy yodgorliklari | ||
II | I | ||
1. Poydevorning qoʻshimcha choʻkish va qoʻshimcha choʻkishning nisbiy farqi | + | + | + |
2. Qoʻshimcha qiyshayish | + | + | + |
3. Poydevor tagligi tubidagi kuchlanish | - | - | + |
4. Zamin gruntini qatlamlab choʻkishi | - | - | +1 |
5. Qoziq qadami tubidagi zamindagi va qoziq tanasidagi kuchlanish | - | - | +2 |
6. Yer osti qismi konstruksiyasidagi (poydevorlar, ustunlar va yopmalar) kuchlanish | - | - | +1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bino va inshoot balandligi 75 m dan yuqori boʻlganda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Poydevorni kuchaytiruvchi qoziqlar uchun bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu ilovaning 2-jadvaldagi 1-holatda poydevorlarga kotlovanni quyma yoki yigʻma-quyma temir-betondan tayyorlangan (“grunt qaridagi devor” texnologiyasi, burgʻilab qoqib kirgiziladigan qoziqlar) yuk koʻtaruvchi va oʻrovchi konstruksiyalarini ham kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshoot kotlovani oʻrovchi konstruksiyasini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval | |||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m boʻlganda | ||||
5 £ Nk < 10 | 10 £ Nk < 15 | Nk ³ 15 | |||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||||
II | III | I-III | III | I-III | |
1. Oʻrovchi damba ustki qismini gorizontal koʻchishi | + | + | + | + | + |
2. Oʻrovchi dambani balandligi boʻyicha gorizontal koʻchishi | + | + | + | + | + |
3. Poʻlat tirgakdagi kuchlanish | - | - | +1 | +1 | + |
4. Anker qurilma tortqichidagi kuchlanish | - | - | - | + | + |
5. Oʻrovchi konstruksiya armaturasi va betonidagi kuchlanish | - | - | - | - | +2 |
6. Yopma himoyasida kotlovanni qazishda yopma armaturasi va betonidagi kuchlanish | - | - | - | - | +2 |
7. Oʻrovchi konstruksiya tashqarisida gruntni muzlash chuqurligi va harorati | +3 | +3 | +3 | +3 | +3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Tirgakning umumiy uzunligi 25 m dan katta boʻlganda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Kotlovan chuqurligi 20 m dan katta boʻlganda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Oʻrovchi konstruksiya tashqarisida koʻpchuvchi gruntlar mavjud boʻlganda va ishlarni qish davrida bajarganda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV xavf-xatar toifasidagi yangi qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan bino va inshootni oʻrab turgan grunt massivini geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||||
Nazorat qilinayotgan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m | ||||
5 £ Nk < 10 | 10 £ Nk < 15 | Nk ³ 15 | |||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||||
II | III | I-II | III | I-III | |
1. Yuzadagi grunt markasini vertikal koʻchishi | + | + | + | + | + |
2. Yuzadagi grunt markasini gorizontal koʻchishi | - | + | + | + | + |
3. Yer osti suvlari sathi | - | +1 | +1 | + | + |
4. Grunt massivini chuqurligi boʻyicha vertikal koʻchishi | - | - | - | +2 | +2 |
5. Grunt massivini chuqurligi boʻyicha gorizontal koʻchishi | - | - | - | +2 | +2 |
6. Yer osti suvlari harorati va kimyoviy tarkibi | +2 | +2 | +2 | +2 | +2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Yer osti suvlarining prognoz qilinayotgan suv sathi kotlovan tubidan yuqorida joylashganda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Maxsus texnik shart asosida bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilgan (rekonstruksiya qilinayotgan) bino va inshootlar yoki yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining taʼsir doirasida joylashgan qurilishni oʻrab turuvchi (yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini hisobga olmagan holda) inshootlarni geotexnik kuzatuvda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |||
Nazorat qilinadigan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m da | ||
Nk < 10 | Nk ³ 10 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||
I-II | III | ||
1. Poydevorni qoʻshimcha choʻkishi va ularning nisbiy farqi | + | + | + |
2. Konstruksiya deformatsiyalanishi, shu jumladan darzni ochilish kengligi va hosil boʻlish chuqurligi | + | + | + |
3. Qoʻshimcha qiyshayish | - | +1 | + |
4. Konstruksiya va poydevorni gorizontal koʻchishi | - | - | + |
5. Dinamik va tebranma taʼsirni oʻlchash | +2 | +2 | +2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Atrofdagi binolarning balandligi 75 m dan ortiq boʻlganda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Maxsus texnik shart asosida bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Geotexnik kuzatuv jarayonida inshootlarning konstruksiyasini buzilishini aniqlash uchun atrofdagi binolarning davriy ravishda koʻz bilan kuzatish ishlarini oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi qurilgan bino va inshoot yoki yer osti muhandislik kommunikatsiyalar taʼsir doirasida joylashgan yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini geotexnik kuzatuvlarini bajarishda nazorat qilinadigan parametrlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||
Nazorat qilinadigan parametrlari | Kotlovan chuqurligi Nk, m | ||
Nk < 10 | Nk ³ 10 | ||
Muhandislik-geologik sharoitni murakkablik darajasi | |||
III | |||
1. Lyuk, quduq va boshqa yuzaga chiqib turgan konstruksiyalar qopqoqlarini qoʻshimcha choʻkishi | + | + | + |
2. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi qoʻshimcha choʻkishi | - | + | + |
3. Lyuk, quduq va boshqa yuzaga chiqib turgan konstruksiyalar qopqoqlarini gorizontal koʻchishi | - | + | + |
4. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi deformatsiyasi | - | +1 | + |
5. Oʻtkazuvchi va yarim oʻtkazuvchi kollektor konstruksiyasi qoplamasi gorizontal koʻchishi | - | - | + |
6. Dinamik va tebranma taʼsirni oʻlchash | +1 | +1 | +1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Maxsus texnik shart asosida bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yer osti muhandislik kommunikatsiyalarining geotexnik monitoringi jarayonida muhandislik kommunikatsiyalari yoʻnalishi boʻylab yer yuzasining holatini hamda oʻtish va yarim oʻtish kollektorlarining qoplama konstruksiyalarini koʻz bilan (vizual) kuzatish ishlari olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyoss va lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlari jadvallari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari quyidagi maqsadlar uchun moʻljallangan boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning chegaraviy holatlari boʻyicha dastlabki hisoblashlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI va II sinfga mansub bino va inshootlarning zaminlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhavo elektr tarmogʻi va aloqa liniyalari tayanchlarining zaminlarini, ularning qaysi sinf toifasiga mansubligidan qatʼiy nazar, uzil-kesil hisoblashlarini amalga oshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Koʻrsatkichlarni tanlash tartibini aniqlash belgilari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash tartibi ularning turlari, kelib chiqishi, yoshi va zichligi hamda namligiga koʻra aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Lyossimon gruntlarning kelib chiqishi va yoshiga taalluqliligini belgilashda, ularga tegishli nomlar ularning kelib chiqishi va undan keyingi vaqt davomida oʻzgarish sharoitlarini hisobga olgan holda qabul qilinganligini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida keng tarqalgan quyidagi genezis va yoshdagi lyossimon gruntlar uchun keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrta toʻrtlamchi davr prolyuvial yotqiziqlari — pQ2 — togʻoldi va qadimgi terrasalarda muvaqqat (vaqtinchalik) oqimlar yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori toʻrtlamchi davr prolyuvial-allyuvial yotqiziklari — paQ3 — muvaqqat (vaqtinchalik) oqimlar va qisman daryo oqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhozirgi zamon davri allyuvial yotqiziqlari — αQ4 — daryo oqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишajratilmagan yuqori toʻrtlamchi va hozirgi zamon davrlari allyuvial yotqiziqlari — aQ3-4 — daryo okqimlari yordamida yotqizilgan yotqiziqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Lyossimon gruntlarning turlari qayishqoqlik soniga (Ir, foiz) bogʻliq ravishda GOST 25100-2020 asosan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu tasnifnoma boʻyicha lyossimon gruntlar quyidagi turlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli qum (supes)lar - Ip; ≤ 7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumli loy (suglinok)lar - Ip; ≤ 7-17;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgillar — Ip; > 17.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayishqoqlik soni GOST 5180-2015 talablariga koʻra grunt namligining oqish chegarasidan (ωL, foiz) yoyish chegarasini (ωp, foiz) ayirish orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp = ωL — ωp.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Lyossimon gruntlarning zichligi ularning umumiy gʻovakligi (ne, %) boʻyicha namligi esa Sr, oʻlchamsiz boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUmumiy gʻovaklik va namlik darajasi quyidagi formulalar yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr= W‧ρs /e‧ρw;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρd — quruq holatdagi grunt zichligi, kg/cm3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρs — grunt zarrachalarining zichligi, kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW — gruntning tabiiy namligi, oʻlchamsiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — gʻovaklik koeffitsiyenti, oʻlchamsiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρw — suvning zichligi, ρw ≈1g/cm3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuruq grunt zichligi, grunt zarralari zichligi va gruntning tabiiy namligi GOST 5180-2015 talablariga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini aniqlash tartibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Oʻzbekiston Respublikadagi lyossimon gruntlarning meʼyoriy va hisobiy koʻrsatkichlari sifatida quyidagilar qabul qilingan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki ishqalanish burchagi (φ) — meʼyoriy va hisobiy miqdorlari, gon.;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsolishtirma ilashish (S) — meʼyoriy va hisobiy miqdorlari, kPA;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишumumiy deformatsiya moduli (E), MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya modulning oʻzgaruvchanlik darajasi α (α = Etab/Esuv ) — meʼyoriy miqdorlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,1, 0,2, 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanlik (εsl) — normativ miqdorlari, oʻlchamsiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchanlikning boshlangʻich bosimi (Rpr) — normativ miqdorlar, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari har bir muhandis geologik element uchun tanlab olinadi va belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Muhandis-geologik elementlar mazkur SHNQda qabul qilingan aniqlash belgilari tizimlari asosida va GOST 20522-2012 talablariga muvofiq ajratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik geologiyasida lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash uchun, ularga ajratilgan maxsus belgilarning xususiy miqdorlarini umumlashtirish orqali olingan meʼyoriy koʻrsatkichlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning miqdoriy jihatdan tafsiflanuvchi aniqlash belgilari turli (turdosh boʻlmagan) hollarda, ularning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash aniqlash belgilarining xususiy miqdorlari asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash kerak boʻlgan hollarda, gruntlarning umumiy gʻovakligi (n0) va ularni burgʻquduqlardan grunt-namuna olgich (gruntonos)lar yordamida olish jarayonida sodir boʻladigan tizimli oʻzgarishlar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu aniqlik gruntlarning zichligi miqdoriga 1-jadvalda keltirilgan tuzatishlar (Δn0) yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | ||
Monolitlar olinadigan chuqurlik, m | Ip, foiz | + Δn0 |
≤ 5,0 | ≤7,0 7,1-17,0 >17,0 | 4,0 3,4 3,0 |
5,1 — 10,0 | <7,0 7,1-17,0 >17,0 | 3,0 3,0 2,6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan lyossimon gruntlarning meʼyoriy va hisobiy koʻrsatkichlarini tanlash va belgilash kerak boʻlgan hollarda, lyossimon gruntlarning mustahkamlik va deformatsiyaviy xususiyatlari (φ, S, E)ga 2-jadvalda keltirilgan tuzatishlar yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||||
Monolitlar olinadigan chuqurlik, m | Ip, foiz | φ | S | E |
Tuzatishlar koeffitsiyentlarining normativ miqdorlari | ||||
≤5,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,94 0,95 | 0,57 0,65 0,77 | 0,80 0,82 0,84 |
5,1-10,0 | 1-7,0 7,1-17,0 >17,0 | 0,96 0,95 0,95 | 0,58 0,59 0,60 | 0,85 0,85 0,86 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Quruq, suvga toʻyinmagan, qalinligi 15 m dan ortiq boʻlgan lyossimon gruntlarning choʻkuvchanligini baholash, ularning grunt sharoitiga muvofiq qaysi turga kirishini aniqlash maqsadida qoʻshimcha laboratoriya aniqlashlari natijalari boʻyicha amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuning uchun bu gruntlarning 5 m dan ortiq chuqurlikdan yer osti suvlari sathigacha, yoki choʻkuvchan boʻlmagan qatlam toʻshamasining tomigacha boʻlgan oraliqdan monolitlar olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu monolitlar yordamida laboratoriya sharoitida gruntlarning nisbiy choʻkuvchanligi aniqlanishi kerak. Bunda, monolitlar har 2 m dan oshmaydigan oraliqlardan olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining lyossimon gruntlar xususiyatlarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari jadvallari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTOSHKENTOLDI — MIRZACHOʻL TUMANI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon. | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 24 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 5 | 5 | |||
CII | 18 | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 3 | 3 | 3 | ||||
Ci | 13 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 1 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon. | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 35 | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 10 | 8 | 8 | |||
CII | 22 | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 5 | 4 | 4 | ||||
Ci | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φH | gon. | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | ||||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | ||||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | ||||||
CH | kPa | 45 | 39 | 34 | 29 | 25 | 22 | 16 | |||||
CII | 30 | 26 | 22 | 18 | 15 | 13 | 8 | ||||||
Ci | 20 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 4 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pαQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, % | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon. | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | 8 | 7 | |||
CII | 13 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 5 | 5 | 4 | ||||
Ci | 10 | 7 | 6 | 05 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 28 | 24 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||
CII | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 07 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 45 | 38 | 32 | 27 | 24 | 21 | 18 | 16 | ||||
CII | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | |||||
Ci | 23 | 18 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, αQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 24 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CII | 18 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ci | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | |||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
CH | kPa | 30 | 26 | 22 | 19 | 17 | 15 | 13 | 11 | ||||
CII | 22 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | |||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 14 | 35 | 31 | 27 | 23 | 19 | 16 | 13 | ||||
CII | 32 | 27 | 23 | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 6 | 4 | 3 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,6 | 2,8 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,6 | 1,6 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 152,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,7 | 3,0 | 3,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | ||||
α | — | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp Qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | |||
εsl2 | 0,09 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,051 | 0,065 | |||||
εsl3 | 0,015 | 0,022 | 0,029 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | |||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,12 | 0,08 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | ||||
εsl3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,052 | ||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,05 | |||
0.61 — 0.80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | |||||
Psl | MRa | <0,30 | <0,30 | <0,30 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
≤0.40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,015 | 0,021 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | 0,031 | |||||
εsl3 | 0,015 | 0,021 | 0,028 | 0,036 | 0,045 | 0,054 | 0,064 | 0,075 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,10 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | ||||
0.41 — 0.60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | ||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,05 | 0,04 | |||
0.61 — 0.80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, pQ2, Ip = >17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,041 | 0,050 | |||||||
Psl | MRa | 0,26 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, apQ3, Ip = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,034 | ||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | ||||||
εsl3 | 0,018 | 0,025 | 0,032 | 0,039 | 0,046 | 0,055 | 0,065 | 0,075 | ||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | |||||
εsl3 | 0,007 | 0,011 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004. | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | ||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,025 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,22 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,09 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl rayoni, apQ3 Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | ||||
εsl2 | 0,009 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,033 | 0,040 | 0,049 | ||||||
εsl3 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,057 | 0,068 | ||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,15 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,039 | 0,024 | |||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,0! 9 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | |||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,038 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,043 | 0,053 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,27 | 0,35 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, apQ3, Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,023 | 0,032 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,033 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||||
εsl3 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | |||||
εsl2 | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||||
εsl3 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl rayoni, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | |||||||
Psl | MRa | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4 Ip =7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | |||||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,024 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,26 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | .0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkentoldi-Mirzachoʻl tumani, aQ4, Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | ||||
εsl2 | 0,005. | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFARGʻONA VODIYSI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 10 | 4 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 29 | 24 | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CII | 19 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 13 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 38 | 33 | 28 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | ||||
CII | 29 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 21 | 17 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 7 | 6 | |||
CII | 13 | 10 | 8 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 9 | 7 | 5 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 26 | 22 | 19 | 12 | 14 | 12 | 10 | 9 | 8 | |||
CII | 21 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Ci | 15 | 11 | 9 | 4 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 35 | 30 | 27 | 18 | 20 | 18 | 16 | 14 | ||||
CII | 26 | 22 | 18 | 10 | 13 | 10 | 8 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 7 | 9 | 7 | 6 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 21 | 18 | 15 | 133 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CII | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ci | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 12 | 11 | ||||
CII | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Ci | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 18 | 16 | ||||
CII | 30 | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | |||||
Ci | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Fargʻona vodiysi, pQ2 Lyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 1,4 | 2,6 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIn qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,1 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,4 | 2,5 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, pQ2 In = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,011 | 0,05 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,050 | ||||
εsl2 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | 0,065 | ||||||
εsl3 | 0,027 | 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | 0,060 | 0,068 | 0,078 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 00,54 | 0,064 | |||||
Psl | MRa | 0,26 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,019 | 0,024 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,0015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, pQ2 In = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,055 | ||||
εsl2 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | 0,051 | 0,061 | 0,075 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,018 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,029 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | |||||
εsl3 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | 0,042 | 0,042 | 0,049 | 0,058 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,13 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, pQ2 In >17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,013 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,053 | |||||||
Psl | MRa | 0,24 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
Psl | MRa | — | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,35 | 0,09. | 0,98 | 0,06 | 0,05 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003' | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, apQ3 In = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 9,023 | 0,027 | 0,032 | 0.038 | ||||
εsl2 | 0,014 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,022 | 0,030 | 0,036 | 0,044 | 0,952 | 0,061 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Psl | MRa | 0,13 | 0,09 | 0,007 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,02! | 0,027 | |||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,040 | |||||
εsl3 | 0,010 | 0,14 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,040 | 0,048 | 0,058 | |||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 9,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,083 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,01.0 | 0,012 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,907 | 0,009 | 0,912 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0, 03 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,08 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, apQ3 In = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,833 | 0,040 | ||||
εsl2 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,831 | 0,037 | 0,044 | 0,053 | 0,065 | ||||||
εsl3 | 0,025 | 0,030 | 8,036 | 6,043 | 0,059 | 0,058. | 0,067 | 0,078 | ||||||
Psl | MRa | 0,14 | 0,10 | 0,88 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 8,011 | 0,014 | 11017 | 0,021 | 0,026 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 8,021 | 9,025 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 8,025 | 0,030 | 0,035 | 0,042 | 0,050 | 0,059 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 6,003 | 0,004 | 0,005 | 0,086 | 3,90S | 0,019 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,007 | 0,008 | 0,01G | 0,013 | 0,016 | 9,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,0014 | 0,017 | 0,820 | 0.024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,16 | 0,14 | 0,10 | 8,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, apQ3 In = 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | |||||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,035 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | 0,043 | |||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,037 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,035 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,0174 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,14 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024. | 0,029 | . 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | . 0,033 | 0,039 | 0,046 | 0,053 | |||||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05. | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, aQ4 Ip =7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,029 | |||||
εsl2 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,037 | 0,046 | |||||||
εsl3 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,042 | 0,050 | 0,061 | |||||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,033 | ||||||
εsl3 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | 0,28 | 0,24 | 0,16 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,023 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,23 | 0,17 | 0,09 | 0,06 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFargʻona vodiysi, aQ4, Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,014 | 0,01.7 | 0,021 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,023 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,031 | 0,014 | 0,017 | 0,023 | |||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,29 | 0,22 | 0,18 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 3 | |||
CII | 14 | 10 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | ||||
Ci | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CH | kPa | 22 | 18 | 15 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 12 | 9 | 6 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 31 | 27 | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 10 | ||||
CII | 25 | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | |||||
Ci | 19 | 15 | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||||
φI | 25 | 25 | 24 | 23 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 5 | 4 | |||
CII | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | ||||
Ci | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | 1 | 1 | 0,00 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | ||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | ||||
CH | kPa | 22 | 17 | 15 | 12 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | |||
CII | 15 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 12 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | ||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 29 | 25 | 22 | 20 | 18 | 15 | 14 | 12 | ||||
CII | 22 | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | |||||
Ci | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 6 | 5 | ||||
CII | 14 | 11 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
Ci | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 23 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | ||||
CII | 19 | 16 | 14 | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | |||||
Ci | 13 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 20 | 22 | 22 | |||
φII | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | |||||
φI | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | |||||
CH | kPa | 38 | 33 | 29 | 25 | 21 | 18 | 15 | 12 | ||||
CII | 28 | 25 | 21 | 18 | 16 | 13 | 11 | 9 | |||||
Ci | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr Namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,5 | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 1,9 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 14,0 | 13,0 | 12,0 | 12,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,8 | 2,9 | 2,9 | 2,9 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,5 | 9,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | |||||
>0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 10,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 1,9 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | 6,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,1 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | ||||
α | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,3 | 2,4 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||||
α | — | 2,2 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,013 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | ||||
εsl2 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,060 | 0,070 | 0,080 | ||||||
Psl | MRa | 0,11 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,025 | |||
εsl2 | 0,010 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,033 | 0,038 | 0,046 | |||||
εsl3 | 0,013 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,037 | 0,043 | 0,049 | 0,055 | |||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,33 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,17 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, pQ2, Ip >17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | |||||
εsl2 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,020 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | |||||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, pQ2 , Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,011 | 0,015 | 0,039 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,019 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,056 | 0,067 | ||||||
εsl3 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,070 | 0,082 | ||||||
Psl | MRa | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,026 | |||
εsl2 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,034 | 0,039 | 0,045 | |||||
εsl3 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | 0,039 | 0,044 | 0,050 | 0,056 | |||||
Psl | MRa | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,04 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | ||||
εsl2 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,035 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,25 | 0,18 | 0,15 | 0,13 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, apQ3, Ip = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,040 | ||||
εsl2 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | 0,048 | 0,055 | 0,064 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,064 | 0,074. | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,19 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,03 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | ||||
εsl2 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | ||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, apQ3, Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 3S — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | 0,056 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,024 | 0,031 | 0,038 | 0,045 | 0,053 | 0,062 | 0,072 | 0,084 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | |||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | |||||
εsl3 | 0,016 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,035 | 0,041 | 0,047 | 0,053 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,14 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,10 | 0,012 | 0,015 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,18 | 0,14 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, apQ3 Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | 0,052 | |||||||
Psl | MRa | 0,23 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,030 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,010 | 0,015 | 0,019 | 0,024 | 0,030 | 0,037 | 0,045 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,025 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, aQ4 Ip =1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,041 | |||||||
εsl3 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,036 | ||||||
εsl3 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | ||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, aQ4, Ip =7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,031 | |||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,045 | |||||||
εsl3 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,034 | 0,040 | 0,047 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,17 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | ||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
εsl3 | 0,011 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | ||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,17 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | |||||||
εsl3 | 0,07 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,24 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJanubiy Oʻzbekiston, aQ4 Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | 0,045 | |||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 . | 0,023 | |||||||
εsl3 | 0,010 | 6,013 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,029 | 0,034 | |||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 6,002 | 0,001 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,004 | 6,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,13 | >0,13 | 0,27 | 0,20 | 0,17 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZARAFSHON VODIYSI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 22 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 5 | |||
CII | 15 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 4 | 3 | ||||
Ci | 11 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 29 | 24 | 20 | 16 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||
CII | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 2 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 40 | 35 | 30 | 26 | 22 | 19 | 16 | 14 | ||||
CII | 28 | 24 | 20 | 17 | 14 | 12 | 9 | 7 | |||||
Ci | 20 | 17 | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | |||
φII | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||||
φI | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 21 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | ||||
CII | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | |||||
Ci | 12 | 10 | 8 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | |||||
7 — 17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | |||||
φI | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
CH | kPa | 30 | 25 | 20 | 17 | 15 | 13 | 11 | 10 | ||||
CII | 21 | 17 | 14 | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | |||||
Ci | 16 | 12 | 9 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | |||||
>17 | φH | gon | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | |||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | |||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 35 | 30 | 26 | 23 | 20 | 17 | 14 | 11 | ||||
CII | 27 | 23 | 19 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | |||||
Ci | 19 | 16 | 13 | 11 | 9 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | |||
1 — 7 | φH | gon | 28 | 28 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 | 26 | 26 | ||
φII | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||
CH | kPa | 18 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||
CII | 12 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||
Ci | 8 | 6 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 1 | ||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||
φII | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | ||||
φI | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | ||||
CH | kPa | 25 | 21 | 18 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | 8 | |||
CII | 19 | 15 | 13 | 11 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||
Ci | 14 | 11 | 9 | 7 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | ||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | |||
φII | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | |||||
φI | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | |||||
CH | kPa | 32 | 26 | 22 | 18 | 16 | 14 | 12 | 10 | ||||
CII | 27 | 21 | 17 | 14 | 11 | 9 | 8 | 7 | |||||
Ci | 20 | 16 | 13 | 10 | 8 | 7 | 6 | 5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, pQ2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | |||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | |||
α | — | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | 2,4 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | |||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | ||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,8 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,5 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,8 | 2,0 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,5 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, paQ3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | |||
α | — | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | 2,1 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | |||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,5 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,0 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 3,5 | ||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | |||||
>0.80 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 2,5 | ||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 12,5 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | |||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,3 | 2,3 | 2,3 | ||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 6,5 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | |||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | ||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | |||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | ||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 7,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,1 | 2,8 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,5 | 9,5 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,7 | 1,7 | 1,8 | 1,7 | 1,9 | 2,4 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 3,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 2,5 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi, aQ4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 12,0 | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,8 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 6,0 | 6,0 | 5,0 | ||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,8 | 1,9 | 1,9 | 2,4 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 3,5 | |||||
α | — | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 7,0 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 2,5 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,5 | 10,5 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | ||||
α | — | 1,9 | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,7 | 3,0 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,7 | 2,1 | 2,2 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,5 | 1,6 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | 4,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 11,0 | 10,0 | 9,0 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 9,5 | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | |||||
α | — | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | 4,0 | |||||
α | — | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | 1,4 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,043 | 0,050 | 0,059 | 0,070 | ||||||
εsl3 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,066 | 0,077 | 0,090 | ||||||
Psl | MRa | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | |||
εsl2 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,032 | 0,038 | 0,045 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | 0,049 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | ||||||
εsl3 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,030 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,22 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi pQ2, Ip >17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | |||||
εsl2 | 0,008 | 0,011 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,034 | 0,043 | |||||||
εsl3 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,028 | 0,035 | 0,044 | 0,054 | |||||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,18 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | 0,06 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi pQ2, Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,009 | 0,012 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,032 | 0,039 | 0,047 | ||||
εsl2 | 0,015 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,040 | 0,048 | 0,057 | 0,068 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,027 | 0,035 | 0,043 | 0,052 | 0,063 | 0,071 | 0,085 | ||||||
Psl | MRa | 0,12 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,008 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | 0,029 | 0,035 | 0,041 | 0,048 | 0,057 | |||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,20 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,036 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,028 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,23 | 0,17 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi apQ3, Ip = 7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,038 | ||||
εsl2 | 0,012 | 0,016 | 0,021 | 0,027 | 0,034 | 0,041 | 0,050 | 0,063 | ||||||
εsl3 | 0,020 | 0,026 | 0,033 | 0,039 | 0,047 | 0,055 | 0,065 | 0,080 | ||||||
Psl | MRa | 0,16 | 0,11 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | 0,02 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | |||
εsl2 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | 0,043 | |||||
εsl3 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,041 | 0,049 | 0,060 | |||||
Psl | MRa | 0,25 | 0,20 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,23 | 0,16 | 0,12 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi apQ3, Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | |||||
εsl2 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,032 | |||||||
εsl3 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
Psl | MRa | 0,27 | 0,21 | 0,16 | 0,11 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | ||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,008 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | ||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | 0,02 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,15 | 0,10 | 0,08 | 0,07 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | |||||
εsl2 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,014 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20, | 0,10 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi aQ4, Ip =1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,011 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,037 | 0,046 | 0,057 | |||||||
Psl | MRa | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,06 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,017 | 0,023 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,029 | ||||||
εsl3 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,025 | 0,030 | 0,037 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,22 | 0,17 | 0,09 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,06 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi aQ4, Ip =7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||
εsl2 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | 0,034 | 0,042 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | 0,038 | 0,046 | 0,055 | |||||||
Psl | MRa | 0,18 | 0,13 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | 0,03 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,020 | 0,025 | ||||
εsl2 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | 0,032 | ||||||
εsl3 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,029 | 0,035 | 0,042 | ||||||
Psl | MRa | 0,30 | 0,24 | 0,18 | 0,12 | 0,08 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,027 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,28 | 0,20 | 0,13 | 0,08 | 0,07 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarafshon vodiysi aQ4, Ip > 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,006 — | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | 0,031 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,033 | 0,040 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,27 | 0,18 | 0,13 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,09 | 0,011 | 0,013 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,018 | 0,022 | 0,026 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,15 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,23 | 0,18 | 0,13 | 0,09 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmudaryo deltasi aQ3+4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar ichki ishqalanish burchagi va solishtirma ilashishining normativ va hisobiy qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | |||||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||||
1 — 7 | φH | gon | 29 | 29 | 28 | 28 | 28 | 28 | 27 | 27 | ||||||
φII | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | ||||||||
φI | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
CH | kPa | 22 | 19 | 15 | 15 | 13 | 11 | 10 | 9 | |||||||
CII | 12 | 9 | 6 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | ||||||||
Ci | 5 | 4 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||
7 — 17 | φH | gon | 27 | 27 | 26 | 26 | 26 | 26 | 25 | 25 | ||||||
φII | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 23 | 23 | 23 | ||||||||
φI | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 21 | 21 | 21 | ||||||||
CH | kPa | 28 | 25 | 20 | 20 | 18 | 16 | 14 | 13 | |||||||
CII | 15 | 13 | 9 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | ||||||||
Ci | 8 | 6 | 4 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | ||||||||
>17 | φH | gon | 26 | 26 | 25 | 25 | 25 | 25 | 24 | 24 | ||||||
φII | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 22 | 22 | 22 | ||||||||
φI | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 20 | 20 | 20 | ||||||||
CH | kPa | 42 | 37 | 30 | 30 | 27 | 24 | 22 | 18 | |||||||
CII | 28 | 24 | 17 | 17 | 15 | 12 | 9 | 7 | ||||||||
Ci | 20 | 16 | 14 | 11 | 8 | 6 | 4 | 3 | ||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmudaryo deltasi, aQ3+4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlar umumiy deformatsiya moduli (kompression) va deformatsiya moduli oʻzgaruvchanlik darajasining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIp qayishqoqlik soni | Sr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | ||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | ||||
1 — 7 | ≤0.40 | E | MRa | 13,0 | 12,0 | 11,5 | 10,5 | 9,5 | 8,5 | 8,0 | ||||
α | — | 2,0 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | 2,2 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | ||||
α | — | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 5,5 | 5,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
7 — 17 | ≤0.40 | E | MRa | 10,0 | 9,5 | 9,0 | 8,5 | 7,5 | 7,0 | 6,5 | ||||
α | — | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | 2,4 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 8,0 | 7,5 | 7,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 5,0 | ||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 6,0 | 5,5 | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,5 | 4,0 | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | |||||
>17 | ≤0.40 | E | MRa | 8,5 | 8,0 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,5 | 4,5 | ||||
α | — | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,1 | |||||||
0.41 — 0.60 | E | MRa | 7,5 | 7,0 | 6,5 | 6,0 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | |||||
α | — | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | ||||||
0.61 — 0.80 | E | MRa | 5,5 | 5,0 | 4,5 | 4,5 | 4,0 | 3,5 | 3,0 | |||||
α | — | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | 1,3 | ||||||
>0.80 | E | MRa | 4,0 | 4,0 | 3,5 | 3,5 | 3,0 | 3,0 | 2,5 | |||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmudaryo aQ3+4, Ip =1 — 7 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 — | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||
εsl2 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | |||||||
εsl3 | 0,016 | 0,019 | 0,023 | 0,027 | 0,031 | 0,036 | 0,042 | |||||||
Psl | MRa | 0,20 | 0,14 | 0,10 | 0,08 | 0,06 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,017 | 0,021 | 0,026 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,023 | 0,028 | 0,034 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,24 | 0,15 | 0,10 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,009 | |||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,032 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,007 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,014 | 0,017 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,12 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmudaryo aQ3+4 Ip =7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,019 | 0,023 | |||||
εsl2 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,031 | |||||||
εsl3 | 0,014 | 0,017 | 0,020 | 0,024 | 0,028 | 0,033 | 0,038 | |||||||
Psl | MRa | 0,22 | 0,19 | 0,14 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | 0,04 | ||||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,007 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,011 | 0,014 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | ||||||
εsl3 | 0,007 | 0,009 | 0,012' | 0,015 | 0,018 | 0,021 | 0,026 | 0,031 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,19 | 0,12 | 0,09 | 0,07 | 0,05 | |||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | |||||||
εsl3 | 0,005 | 0,07 | 0,009 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | 0,021 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAmudaryo aQ3+4 Ip >7 — 17 foiz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon gruntlarning 0,1; 0,2; 0,3 MPa bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi va choʻkuvchanlik boshlangʻich bosimining normativ qiymatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSr namlik darajasi | Koʻrsatkichlarning harfiy belgilari | Oʻlchov birligi | Umumiy gʻovaklik, foiz hisobida | |||||||||||
32 — 34 | 34 — 36 | 36 — 38 | 38 — 40 | 40 — 42 | 42 — 44 | 44 — 46 | 46 — 48 | 48 — 50 | 50 — 52 | 52 — 54 | 54 — 56 | |||
<0,40 | εsl1 | — | 0,003 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,017 | 0,021 | ||||
εsl2 | 0,005 | 0,007 | 0,010 | 0,032 | 0,015 | '0,018 | 0,022 | 0,027 | ||||||
εsl3 | 0,008 | 0,010 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,025 | 0,030 | 0,036 | ||||||
Psl | MRa | >0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,07 | 0,06 | 0,05 | |||||
0,41 — 0,60 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | |||||
εsl2 | 0,004 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | 0,012 | 0,015 | 0,018 | |||||||
εsl3 | 0,06 | 0,008 | 0,011 | 0,013 | 0,016 | 0,020 | 0,024 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | 0,27 | 0,20 | 0,15 | 0,30 | 0,09 | ||||||
0,61 — 0,80 | εsl1 | — | 0,002 | 0,003 | 0,004 | 0,005 | 0,006 | 0,008 | 0,010 | |||||
εsl2 | 0,04 | 0,005 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,013 | 0,014 | |||||||
εsl3 | 0,006 | 0,007 | 0,009 | 0,011 | 0,013 | 0,015 | 0,018 | |||||||
Psl | MRa | >0,30 | >0,30 | >0,30 | 0,29 | 0,24 | 0,17 | 0,10 | ||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
13-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning seysmik xususiyatlari boʻyicha takomillashtirilgan tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Gruntlar | Yevrokod 8 boʻyicha gruntlarning turi | Seysmik xususiyatlar | Grunt toifasi | Hududning fon (dastlabki) seysmikligida qurilish maydonining hisobiy seysmikligi, ballar |
| ||||
Koʻndalang toʻlqinlar tezligi, Vs, m/s | Seysmik bikrlik (ρ Vs*), | |||||||||
6 | 7 | 8 | 9 |
| ||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|
Qoyatoshli gruntlar: |
| |||||||||
1. | Nuramagan va kam nuragan qoya toshli — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi Rc>50 MPa) | A | ≥900 | ≥2000 | I | — | — | 7 | 8 |
|
2. | Nuragan qoyatoshli — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi 15 | A | ≥900 | ≥2000 |
| |||||
3. | Nuragan va oʻta nuragan — (bir oʻq boʻylab siqilganda mustahkamlik chegarasi Rs≤15 MPa). Nuragan qatlam qalinligi 5 m dan ortiq. Alevrolitlar, toshli lyosslar, mergellar va boshqalar. | B | 500 — 900 | 1000 — 2000 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Yirik siniqtoshli gruntlar: |
| |||||||||
4. | Suvga toʻyingan, zich, tarkibida 30 foiz gacha qum toʻldiruvchili oʻtkir qirrali yirik toshlar (valun) — shagʻallar | A | ≥750 | ≥1500 | I | — | — | 7 | 8 |
|
5. | Nam holatda, tarkibida 30 foiz gacha qum — gil aralashmali toʻldiruvchili silliqlangan chaqiqtosh, shagʻal — silliqlangan chaqiqtosh, (chaqiqtosh, oʻtkir qirrali mayda shagʻal (dresva) — chaqiqtosh) | B | ≥750 | ≥1500 |
| |||||
6. | Tarkibida 30 foizdan koʻp boʻlgan qum — gil aralashmali toʻldiruvchili silliqlangan chaqiqtosh, shagʻal, (chaqiqtosh, oʻtkir qirrali mayda shagʻal (dresva)) | C | 500 — 750 | 1100 — 1400 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
Qumli gruntlar: |
| |||||||||
7. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,55 boʻlgan, kam namlangan, namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan zich holatdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar | C | ≥500 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
8. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,55 — 0,7 boʻlgan kam namlangan, namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar | C | 400 — 600 | 750 — 1300 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
9. | Namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e≤0,6 boʻlgan zich holatdagi mayda va changsimon qumlar. | D | 350 — 550 | 750 — 1300 |
| |||||
10. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,7 hamda namlik darajasi Sr≥ 0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi yirik va oʻrtacha yiriklikdagi shagʻalli qumlar, boʻsh qumlar | D, E | 300 — 350 | 500 — 650 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
11. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,6 — 0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr≤0,5 boʻlgan kam namlangan, oʻrtacha zichlikdagi mayda va changsimon qumlar. | E | 200 — 300 | 350 — 550 |
| |||||
12. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,6 — 0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr≥0,5 boʻlgan mayda va changsimon qumlar, boʻsh qumlar | S1 | 150 — 200 | 250 — 350 |
| |||||
13. | Gʻovaklik koeffitsiyenti e≥0,75 boʻlgan namlik darajasi Sr>0,8 boʻlgan mayda va changsimon qumlar, boʻsh qumlar | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* |
| |
Gilli gruntlar: |
| |||||||||
14. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,7 boʻlgan zich gillar (quruq neogenli, paleogenli) | D | ≥350 | ≥900 | II | 6 | 7 | 8 | 9 |
|
15. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL ≤0,25 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e<0,8 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq va qumloqlar) | D, E | 350 — 650 | 600 — 900 |
| |||||
16. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 — 1,0 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e≤0,8 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | E | 250 — 350 | 400 — 550 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
17. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL≤0,5 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,8 — 1,0 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | E, S1 | 200 — 250 | 350 — 400 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
18. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 — 1,0 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti e=0,8 — 1,0 boʻlgan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | S1 | 150 — 200 | 250 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
19. | Oquvchanlik koʻrsatkichi IL>1 boʻlgan holda gʻovaklik koeffitsiyenti bogʻliq boʻlmagan lyossli gruntlar (lyossimon qumoq, qumloq va gillar) | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Toʻkma gruntlar: |
| |||||||||
20. | Namlik darajasi Sr ≤0,5, gʻovakligi koeffitsiyenti e≥0,8 boʻlgan hamda tarkibida qoʻshimchalar 30 foizdan kam boʻlgan qayta joylashtirilgan tabiiy yotib zichlangan qumli va changsimon gilli gruntlar | S1 | 150 — 200 | 200 — 350 | III | 7 | 8 | 9 | 9* |
|
21. | Xuddi shunday, faqat namlik darajasi Sr >0,5 boʻlgan qumli va changsimon gilli gruntlar | S2 | ≤150 | ≤250 | IV* | 7* | 8* | 9* | — |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Intensivligi 6 ball va undan katta boʻlgan zilzilalarda gruntlar quyqalanish va yuk koʻtarish qobiliyatini yoʻqotishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunday hududlarni loyihalash va qurish uchun ushbu jarayonlarni bartaraf etish boʻyicha muhandislik tadbirlari oʻtkazilishi va qoʻshimcha muhandislik-geologik va muhandislik-seysmologik tadqiqotlar natijalari asosida hududning hisoblangan seysmikligi belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Koʻndalang toʻlqinlar tezligi (Vs) va gruntning seysmik bikrligi (Vs*ρ) ning qiymatlari oʻrtacha oʻlchangan qiymatlar sifatida qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV toifali obyektlar (xavf omili juda yuqori boʻlgan obyektlar)* ning qurilish maydonchasi uchun kamida 30 m gruntli qatlam qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII toifali obyektlar (xavf omili yuqori boʻlgan obyektlar) ning qurilish maydonchasi uchun kamida 20 m gruntli qatlami qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI va II toifali obyektlarning qurilish maydonchasi uchun kamida 10 m gruntli qatlami qabul qilinadi (rejalashtirish belgisidan hisoblanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Grunt qatlami koʻp qatlamli tuzilishga ega boʻlsa, maydonning grunt sharoiti quyidagi hollarda noqulay deb tasniflanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori 30 m qatlam chegarasida (IV toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 10 m dan ortiq boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori 20 m qatlam chegarasida (III toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 7 m dan ortiq boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori 10 m qatlam chegarasida (I va II toifadagi obyektlar uchun), ushbu toifaga tegishli qatlamlarning umumiy qalinligi 5 m dan ortiq boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Oquvchanlik, namlik, seysmik bikrlik, Vs tezligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, yer osti suvlari sathida 4 m dan yuqori boʻlgan gil va qumli gruntlar seysmiklik xususiyatlari boʻyicha III yoki IV toifalarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLyossimon qatlamlar uchun Vs tezlik qiymati mavjud boʻlmaganda, Vs=16,868*S+63 ifodadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. (bu yerda S — laboratoriya sharoitida konsolidatsiyalangan — drenajlash usuli bilan aniqlangan ilashish kuchiga toʻgʻri keladigan kattalik).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Grunt qatlamida lyossimon choʻkishga moyil qatlam mavjud boʻlganda, obyektning choʻkishini bartaraf etish uchun ushbu qatlamni olib tashlash choralarini qoʻllash lozim. Mahalliy uchastkada poydevor osti gruntlarini mustahkamlash boʻyicha maxsus muhandislik chora-tadbirlarini amalga oshirish jarayonida seysmik xususiyatlarga koʻra grunt toifasi maydonning muhandislik-seysmologik tadqiqotlar natijalariga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Yer osti suvlari sathining koʻtarilishini va gilli gruntlarni suv bosish (jumladan choʻkuvchanligi) boʻyicha oldindan prognoz qilinadigan boʻlsa, gruntning seysmiklik xususiyatlariga koʻra toifasi namlangan holatdagi grunt xususiyatlariga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Xavflilik omili III va IV toifadagi obyektlarni loyihalashda oʻta murakkab muhandislik-geologik sharoitlarda, gruntning seysmiklik xususiyatlariga koʻra toifasini aniqlashtirish batafsil muhandislik-geologik va seysmorazvedka tadqiqotlarini oʻtkazish orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMahalliy hududlarda zamin gruntlarini mustahkamlash boʻyicha maxsus muhandislik chora-tadbirlarini amalga oshirish vaqtida, qurilish maydonchasidagi muhandislik va seysmologik tadqiqotlar orqali grunt toifasi aniqlanishi kerak.