Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 17-martda hisobga olindi, hisob raqami 340]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2020-yil 7-yanvardagi 8-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.01.09-19 “Choʻkish xavfi yuqori boʻlgan zaminlar va yer osti ishlovdagi hududlarda joylashadigan bino va inshootlar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 11-fevral,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-12-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 3-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ-kon sanoati va geologiya vaziri B. ISLAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 13-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi boshqaruv raisi v.b B. BOBOQULOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 13-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 11-fevraldagi 01/2-12-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) qazilma ishlari olib borilgan hamda choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQning talablari gidrotexnika inshootlari, avtomobil yoʻllari, shuningdek aerodrom qoplamalarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlarning poydevorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.04.01-22 “Binolarning ichki suv taʼminoti va oqova suvlarini chiqarib yuborish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.15-24 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 5180-15 Gruntlar. Laboratoriya sharoitida fizik xususiyatlarni aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya fizicheskix xarakteristik);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 27751-14 Qurilish konstruksiyalari va asoslarining ishonchliligi (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 22733-16 Gruntlar. Maksimal zichlikni laboratoriya usulida aniqlash usuli (rasmiy manba Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya maksimalnoy plotnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 30416-12 Gruntlar. Laboratoriya sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: Grunti. Laboratornie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276.2-20 Gruntlar. Radial pressio bilan sinash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod ispitaniya radialnim pressiometrom);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276.4-20 Gruntlar. Grunt butunlarini kesish usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod sreza selikov grunta);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 19912-12 Gruntlar. Statik va dinamik zondlash bilan dala sinovlarini oʻtkazish usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy staticheskim i dinamicheskim zondirovaniyem);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 23161-12 Gruntlar. Choʻkuvchanlik xususiyatlarini laboratoriya sharoitida aniqlash usuli (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 24846-12 Gruntlar. Bino va inshootlar asoslari deformatsiyalarini oʻlchash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi izmereniya deformatsiy osnovaniy zdaniy i soorujeniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 30672-12 Gruntlar. Dala sinovlari. Umumiy qoidalar (rasmiy manba: GOST 30672-2012 Grunti. Polevie ispitaniya. Obshiye polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 5686-20 Gruntlar. Qoziqlar bilan dala sinovlarini oʻtkazish usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy svaymi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12248-10 Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish xususiyatlarini laboratoriya sharoitida aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST R 70462.1-22 Axborot texnologiyalari (IT). Sunʼiy intellekt. Neyron tarmoqlarning mustahkamligini baholash (rasmiy manba: Informatsionnie texnologii (IT). Intellekt iskusstvenniy. Otsenka robastnosti neyronnix setey).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazilma ishlari olib borilgan hudud — burgʻilash orqali qazish ishlari olib borilgan, minerallar, gaz va neft mahsulotlarini olish maqsadida tekshirilgan yoki qayta ishlov berilgan yer maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan gruntli hudud — yer yuzi va yer ostidagi oʻziga xos xususiyatga ega grunt turi, yuklamalar taʼsirida yoki namlikning oʻzgarishi natijasida grunt qatlamining choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI tur choʻkuvchan gruntli hududlar — namlikning oʻzgarishi yoki gruntga tushayotgan yuklamalar taʼsiridan grunt qatlamining oʻta choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII tur choʻkuvchan grunt — namlikning oʻzgarishi natijasida (I turga nisbatan) grunt qatlamining kam choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII tur choʻkuvchan grunt — namlikning oʻzgarishi yoki gruntga tushayotgan yuklamalar taʼsiridan grunt qatlamining kam deformatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV tur choʻkuvchan grunt — qayta ishlov berish talab etilmaydigan qurilish uchun xavfsiz grunt qatlami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmulda — zamin qatlamining choʻkkan yoki pastga botgan qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljish muldasi — zaminning joriy yoʻnalishda harakatlanishi yoki siljishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda quyidagilarga rioya qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer sirti deformatsiyalarning bino va inshootlarga salbiy taʼsirini kamaytirish uchun rejalashtirish tadbirlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni himoya qilish uchun konstruktiv choralarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni tekislash usullari, notekis choʻkishini kamaytirish va ogʻishini bartaraf etish tadbirlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning notekis deformatsiyalanishini kamaytirish muhandislik choralariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ konlari hududida oʻpirilishlar hosil boʻlishini oldini olish tadbirlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik qidiruv ishlari jarayonida aniqlangan eski togʻ-kon boʻshliqlarini maxsus materiallar bilan toʻldirishga (tamponaj qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki va tashqi muhandislik tarmoqlari, liftlar va muhandislik-texnologik uskunalarning normal ishlashini taʼminlashga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning yuk koʻtaruvchi va toʻsiq konstruksiyalarida yuzaga keladigan deformatsiyalar va yoriqlarni oʻz vaqtida taʼmirlashga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Foydalanish davrida bino va inshootlarni himoya qilish choralari ushbu SHNQning 1-ilovasi talablariga asosan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Bino va inshootlarning namunaviy loyihalaridan boshqa hududlarda (grunt sharoitlari boʻyicha) ham foydalanish uchun birxillashtirish (unifikatsiyalash) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Qazish ishlari olib borilgan hamda choʻkuvchan gruntli hududlarda texnik jihatdan murakkab, noyob bino va inshootlarni qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining muhandislik-geologik xususiyatlarini ushbu SHNQning 6-ilovasiga asosan (gruntning choʻkishi sababli yuz beradigan deformatsiyalar, gruntni namlash uchun mavjud manbalar, qoplovchi gruntlarning tavsiflari), qurilish maydonini rejalashtirish va tayyorlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino yoki inshootlarning normal ishlashini taʼminlash uchun qoʻllaniladigan chora-tadbirlarni (gruntning choʻkuvchanlik xossalarini bartaraf qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning choʻkuvchan qatlamini qoziqlar bilan kesib oʻtishda SHNQ 2.02.03-21 talablariga muvofiqligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarga zamin gruntlarining tekis, notekis va vertikal choʻkishi, gorizontal siljishlarining taʼsirini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilishning mahalliy sharoitlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻxshash grunt sharoitlarida zamin deformatsiyasini kuzatish natijalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilish maydonining atrofida boshqa qurilish obyektlarining mavjudligi va texnik holatini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda gruntning oʻz ogʻirligidan Ssl, g ≥ 20 cm choʻkishi sodir boʻlganda, loyiha hujjatlari tarkibiga quyidagilarni kiritish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlishi tugallangan (taʼmirlangan) bino yoki inshootlarni foydalanishga topshirish boʻyicha qoʻshimcha talablarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalarni tizimli koʻz bilan (vizual) kuzatib borishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki va tashqi suv tarmoqlari, suv va turli eritmalar uchun moʻljallangan idishlarning holatini SHNQ 2.04.02-19 va SHNQ 2.04.03-24 talablari boʻyicha nazorat qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnam texnologik jarayonlar olib boriladigan xonalarda, suv tarmoqlarining kirish-chiqish joylarida grunt namligini davriy kuzatishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holatida suvning sizib chiqishini tezkor bartaraf etish boʻyicha zarur choralarni koʻrishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. II tur choʻkuvchan gruntli hududlar uchun rejalashtirilgan namunaviy loyihalarni mahalliy sharoitlarga moslashtirishda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSsl, g, cm — gruntlarning choʻkishi, oʻz ogʻirligi taʼsirida yuzaga keladigan choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆s/L, cm /m — choʻkish va oʻtirishning farqi, gruntlarning nisbiy choʻkish farqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишƐ𝑢, mm/m — gorizontal siljish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi, mm/m — zamin qiyaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk mm/m — deformatsiya notekisligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRyc, m — zaminning shartli egrilik radiusi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. I tur choʻkuvchan gruntli hududlarda, oddiy sharoitlarda qurish uchun moʻljallangan bino va inshootlarning namunaviy loyihalarida ularning poydevor konstruksiyalaring deformatsiyaga hisob-kitob amalga oshirilmagan boʻlsa, ushbu loyihadan quyidagilarni hisobga olgan xolda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaE — grunt siqilishi, chegaraviy siqilish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆su — notekis deformatsiya, chegaraviy qiymatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEsl — deformatsiya moduli, gruntning oʻrtacha moduli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaEsl — siqiluvchanlik, choʻkuvchanlik darajasiga muvofiq chegaraviy qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆su,sl — poydevor deformatsiyasi, notekis deformatsiyaning chegarasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — choʻkish normasi chegaraviy qiymatdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur parametrlar SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda II va III darajali (yuqori, normal va past qiymatlar) bino va inshootlarni GOST 27751-14 va SHNQ 2.02.01-19 ga muvofiq loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Loyiha hujjatlari boʻyicha quyidagilar tekshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik tadqiqotlar va tavsiyalarning asosliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv sxemalar va grunt tayyorlash usullari, tanlangan yechimlarning toʻgʻriligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisoblash modellari va dasturlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda bino va inshootlarning loyiha hujjatlariga quyidagi qoʻshimcha maʼlumotlar ilova qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv sxemalar va himoya choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt xossalari va deformatsiya miqdorlari toʻgʻrisidagi talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinstrumental kuzatishlar va geotexnika tekshiruvi boʻyicha talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt choʻkishini kuzatish uchun reperlarni joylashtirish rejasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalar xavfi haqida ogohlantirish vositalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Choʻkuvchan gruntli hududlarda loyihalanayotgan bino va inshootlarning loyiha hujjatlariga quyidagi maʼlumotlar ilova qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv tizimlar va poydevor deformatsiyalarini kamaytirish choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish va dastlabki foydalanish yillarida geotexnika tekshiruvining rejasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишliftlar, kran yoʻllari va transport yoʻllarini tekislashga oid tavsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud tuzilmasi va yaqin atrofdagi obyektlar haqidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik tarmoqlarini avariya holatida uzib qoʻyish sxemasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Qurilish jarayonida SHNQ 2.02.01-19 va GOST R 53778-11 talablariga muvofiq geotexnika tekshiruvlari oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda loyihalash ishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Bino va inshootlarni loyihalashda dastlabki maʼlumotlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda bino va inshootlarning konstruksiyalarini hisoblashda grunt deformatsiyalari oldindan baholanishi, shuningdek quyidagi dastlabki maʼlumotlarga asosan poydevorning grunt bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti qazilmalarining parametrlari, chuqurligi, shakli va oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning konstruksiyasi, yer osti qismlari, poydevor va materiallarning xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkon ishlari usuli, texnologiyasi va qoʻllaniladigan uskunalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud relyefi, togʻ jinslarining holati va sinov natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarining xususiyatlari, joylashuvi va taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazish ishlari ketma-ketligi, gruntning choʻkishiga taʼsir etuvchi omillar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlar qurilishi uchun moʻljallangan namunaviy loyihalarda konstruksiyalar va poydevorlar deformatsiyalarining hisobini soddalashtirish, ularning mustahkamligini taʼminlash hamda mahalliy grunt sharoitlariga moslashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQazilma ishlari tashqi taʼsir sifatida baholanishi, gruntning siljishi, siljish muldasi doirasida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Qazilma ishlari jarayonida yer yuzasining siljishi va deformatsiyalanishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — qatlamlarining qiya yotqizilgan holatida ularga perpendikulyar vertikal kesim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — qatlamlarining tik yotqizilgan holatida ularga perpendikulyar vertikal kesim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv — qatlamlarning yotqizilishi yoʻnalishi boʻyicha vertikal kesim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — choʻkishning qiyalik chiziqlari; 2 — yotqizish burchagining epyuralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 — egiluvchanlik epyuralari; 4 — nisbiy gorizontal deformatsiyalar epyuralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5 — gorizontal siljishlar epyuralari; 6 — qatlam; 7 — tozalash ishlari natijasida yuzaga kelgan kovak lahim; 8 — qazib olish ishlarigacha yer yuzasining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — qatlamning yotish burchagi; βₒ, γₒ, δₒ — chegaraviy siljish burchaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишѰ1, Ѱ2, Ѱ3 — toʻliq siljish burchaklari; θ — maksimal choʻkish burchagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишɳmₐₓ — yer yuzasining maksimal choʻkishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Grunt massivining zoʻriqish-deformatsiya holatini aniqlash uchun modellashtirilgan dasturiy vositalardan va GOST R 70462.1-22 ga asosan empirik usullardan (kuzatish, qiyoslash, oʻlchash, laboratoriya sinovi) foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yer osti tuzilmalari va grunt holatlarini dastlabki tahlil qilish uchun ikki oʻlchovli (2D) modellashtirish dasturlaridan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar tahlil aniq yechim bermasa, yer osti va poydevor materiallarining zoʻriqishi va deformatsiya holatini tahlil qilish uchun uch oʻlchovli (3D) modellashtirish dasturiy vositalarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Tik yotuvchi qatlamlarni qazib olishda yer yuzasida buzilishlar kuzatilsa, oʻyiqlarning (Δh) cm kattaligi va joylashuvi aniqlanishi, shuningdek deformatsiyaning oʻsish tezligi (𝝂, mm/m.oy) hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Siljish nuqtalari, yoʻnalishlar boʻyicha siljishlar va deformatsiyalarning maksimal yoki ehtimoliy qiymatlarini dastlabki maʼlumot sifatida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Tunnellar, kollektorlar va quvurlarni qurishda deformatsiya qiymatlari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda deformatsiya qiymatlari quyidagi 1-jadvalga muvofiq guruhlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval | |||
Hudud guruhi | Qazilma ishlari olib borilgan hududlar | ||
Nisbiy gorizontal deformatsiya, (choʻzilish, siqilish) 𝜺, mm/m | Nishablik 𝒊, mm/m | Egrilik radiusi R, km | |
I | 12≥ 𝜺>8 | 20≥ 𝒊>10 | 1≤ R<3 |
II | 8≥ 𝜺>5 | 10≥ 𝒊>7 | 3≤ R<7 |
III | 5≥ 𝜺>3 | 7≥ 𝒊>5 | 7≤ R<12 |
IV | 3≥ 𝜺>0 | 5≥ 𝒊>0 | 12≤ R<20 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: 𝜺 <1, R> 20 va l<3 kattaliklarda bino va inshootlarni himoya qilish choralarini amalga oshirish talab qilinmaydi (namlik uchun temir-beton sigʻimlari bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday guruhlashdan loyihalash va qurilish ishlarini rejalashtirishda, shuningdek inshootlarning deformatsiyaga chidamliligini baholashda foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Qazilma ishlari natijasida yer yuzasida oʻyiqlar va nishabliklar paydo boʻlgan hududlar quyidagi 2-jadvalga muvofiq guruhlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |||
Hudud guruhi | Balandligi h(cm) | Uzunligi L (m) | Topografik xususiyatlar |
I | 100 cm va undan yuqori | 10 m va undan ortiq | Jarliklar, tik pastliklar |
II | 50 — 100 cm | 5 — 10 m | Oʻrtacha tik oʻyiqlar |
III | 20 — 50 cm | 2 — 5 m | Kam tik oʻyiqlar |
IV | 0 — 20 cm | 0 — 2 m | Nishablik va tekisliklar |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Ushbu jadvaldan bino va inshootlarni qurish jarayonida xavfsizlik choralarini aniqlash, muhandislik-qurilish yechimlarini tanlash hamda foydalanish davrida xavfsizlikni tashkil etishda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Bino va inshootlarni hisoblashda yuk omili sifatida qabul qilinadigan yer yuzasi deformatsiyalarining hisobiy va ehtimoliy qiymatlarini quyidagi 3-jadvalga asosan ortiqcha yuklanish koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
3-jadval |
|
T/r |
Deformatsiya turlari |
Belgilash |
Deformatsiyalar va siljishlarni hisoblash uchun koeffitsiyentlar, 𝒏 |
|
|
Kutilgan |
Ehtimoliy |
|||
|
1. |
Choʻkish 𝜼 |
|
1,2 (0,9) |
1,1 (0,9) |
|
2. |
Gorizontal siljish ξ |
|
1,2 (0,9) |
1,1 (0,9) |
|
3. |
Choʻzilish yoki siqilishning nisbiy gorizontal deformatsiyasi 𝜺 |
|
1,4 (0,8) |
1,2 (0,8) |
|
4. |
Nishablik 𝒊 |
|
1,4 (0,8) |
1,2 (0,8) |
|
5. |
Egrilik 𝝆 |
|
1,8 (0,6) |
1,4 (0,6) |
|
6. |
Oʻyiqlar 𝒉 |
|
1,4 (0,8) |
1,2 (0,8) |
|
7. |
Buralish 𝒔 |
|
1,8 |
1,4 |
|
8. |
Sirpanish γ |
|
1,4 |
1,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Agar bir vaqtning oʻzida ikki yoki undan ortiq turdagi maksimal deformatsiyalar taʼsir qiladigan boʻlsa, koeffitsiyent 𝜼 < 1 miqdorida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Bino va inshootlarni yer yuzasi deformatsiyalari taʼsiriga hisoblashda qabul qilingan ish sharoiti koeffitsiyentlarini quyidagi 4-jadvalga asosan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | |||||
T/r | Deformatsiya turlari | Belgilash | Ish sharoitining koeffitsiyenti, 𝒎 | ||
Bino va inshoot balandligining uning uzunligiga nisbati, h/l | |||||
0,5 gacha | 0,5 dan 1 gacha | 1 dan ortiq | |||
1. | Choʻzilish yoki siqilish nisbiy gorizontal deformatsiya 𝜺 | 𝒎𝜺 | 1,0 | 0,8 | 0,7 |
2. | Nishablik 𝒊 | 𝒎l | 1,0 | 0,8 | 0,7 |
3. | Egrilik 𝝆 | 𝒎𝝆 | 1,0 | 0,7 | 0,5 |
4. | Buralish 𝒔 | 𝒎𝒔 | 1,0 | 0,7 | 0,5 |
5. | Sirpanish γ | 𝒎𝜸 | 1,0 | 0,8 | 0,7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bino yoki inshootning kesimi uning eng keng joyi (shirinasi) 𝒍 asos qilib olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Bino yoki inshoot aylana shaklida loyihalanadigan boʻlsa, tashqi diametri 𝒍 asos qilib olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. 𝒍 < 15 m va undan baland boʻlgan minora (bashnya) turidagi binolar uchun koeffitsiyent 𝒎𝒊 = 1,5 qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. 60 m va undan ortiq uzunlikka ega koʻprikli kran yoʻllari uchun koeffitsiyent 𝒎𝒊 = 0,5 qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Bino va inshootlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyasida hosil boʻladigan bosimning yoʻnalishi va joylashishi maksimal oʻyiqlarni hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Foydali qazilmalar mavjud boʻlgan hududlarda qurilishni rejalashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Foydali qazilmalar mavjud boʻlgan hududlarda qurilishni rejalashtirishda sanoat zaxiralari mavjud hududlarni tanlash va loyihaning maqsadga muvofiqligi, iqtisodiy samaradorligini baholash, qazilma ishlari taʼsiridan himoya qilish hamda taʼmirlash xarajatlari, uskunalarning uzluksiz ishlashi va togʻ-kon ishlari rejasi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Aholi punktlari hududlarini rivojlantirish va qurish toʻgʻrisidagi shaharsozlik hujjatlarini loyihalashdan avval oʻtkaziladigan ilmiy-tadqiqot va tahliliy ishlar SHNQ 1.02.07-19 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Qurilish loyihalarda geologik cheklovlar sxemasi hududlar boʻyicha qurilishga yaroqli, cheklangan holda yaroqli, qurilishga yaroqsiz hamda vaqtincha yaroqsiz (kichik inshootlar uchun) ushbu SHNQning 6-ilovasiga asosan toifalarga ajratilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda bino va inshootlar ushbu SHNQning 5-jadvaliga asosan joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Qurilish uchun yaroqsiz boʻlgan hududlardan koʻkalamzorlashtirish maydonlari sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | ||
T/r | Funksional maydonlar | Hudud guruhlari |
1. | Maktab va maktabgacha taʼlim tashkilotlari | IV, III |
2. | Madaniy-ommaviy ishlar va hordiq olish muassasalari | IV, III |
3. | Kommunal xoʻjalik muassasa va obyektlari | IV, III, II |
4. | Maʼmuriy va jamoat binolari | IV, III |
5. | Jismoniy tarbiya va sport inshootlari | IV |
6. | Turar joy obyektlari hududi (qavatlar soni boʻyicha): | |
5 qavatgacha | IV, III, II | |
5 dan 16 qavatgacha | IV, III | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Bir turga mansub bino va inshootlarning loyihalari togʻ-geologik sharoitlarda qurishga moslashtirilgan xonalarni oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Namunaviy konstruktiv sxemalarga ega bino va inshootlarni loyihalashda hisob ishlarini ushbu SHNQning 2, 3 va 4-ilovalariga asosan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Qazish ishlari olib borilgan hududlarda quriladigan karkassiz binolarning boʻylama oʻqlari yer yuzasida pogʻonalar hosil boʻlmaganda grunt qatlamlarining yoʻnalishi boʻylab joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Pogʻonalar paydo boʻlishi kutilayotgan boʻlsa, binolarni ular orasiga joylashtirish yoki bino boʻylama oʻqlarini grunt qatlamlarining choʻzilishiga perpendikular yoʻnaltirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeologik buzilishlar mavjud boʻlgan hududlarda binolarni grunt qatlamlarining pastga siljish yoʻnalishi boʻyicha joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda bino va inshootlarni loyihalash uchun qoʻshimcha talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Bino va inshootlarni loyihalashda muhandislik qidiruv materiallari tarkibiga quyidagi qoʻshimcha maʼlumotlar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeomorfologik, gidrogeologik va gidrologik sharoitlarning oʻzgarishini baholash, gruntning choʻkishi va siljishi ehtimolini aniqlash, yer osti suvlari sathining mavsumiy va yillik oʻzgarishlari, suv bosish xavfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitlar oʻzgarishi natijasida gruntning fizik-mexanik xususiyatlaridagi ehtimoliy oʻzgarishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal va qiya yer osti ishlari mavjud hududlar haqidagi maʼlumotlar, eski kon ishlarining toshlar bilan toʻldirilganlik darajasi va chegaralari (agar kon rejasi mavjud boʻlmasa), boʻshliqlarning joylashuvi va oʻlchamlari, ularni qoplagan togʻ jinslari haqidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimning oshib tushishi jarayonida gruntning noanʼanaviy deformatsiya xususiyatlarini aniqlash, bosim oʻzgarishi davomida gruntlarning deformatsiya holatini qayd etish boʻyicha sinov maʼlumotlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Qazilma ishlari amalga oshirilgan hududlarda bino va inshootlarning loyihasi togʻ-geologik va geotexnik tekshirishlar asosida ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Toshli yoki tektonik yoriqlar boʻlgan, shuningdek eski kon lahimlarining mavjudligi ehtimoli yuqori boʻlgan hududlarda toʻliq muhandislik-qidiruv ishlarini olib borilishi, bunda quyidagi maʼlumotlar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti boʻshliqlarining aniq joylashuvi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtektonik yorilmalar chiqish nuqtalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtosh qatlamlarining siljish burchagi boʻyicha maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtosh jinslarining siljish amplitudasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Gruntning oʻpirilishi, choʻkishi yoki siljish xavfi yuqori boʻlgan hududlarda bino va inshootlarni loyihalashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTektonik yorilmalar aniqlangan va yer yuzasi deformatsiyalari haqida toʻliq maʼlumotlar mavjud boʻlsa qurilish ishlarini amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Yer yuzasiga metan va boshqa zararli gazlar chiqishi xavfi mavjud boʻlgan hududlarda bino va inshootlar qurilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Yer osti suvlarining koʻtarilishi va texnogen suv bosishi xavfi mavjud hududlarda himoya tadbirlarini qoʻllash hamda SHNQ 2.06.15-24 ga asosan qurilish ishlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Bino va inshootlarning vazifasi va ishlash sharoitiga koʻra bikr, egiluvchan, aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv sxemalar asosida loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik faol hududlarda quriladigan bino va inshootlar SHNQ 2.01.03-19 talablariga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Bino va inshootlarni bikr konstruktiv sxema boʻyicha loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya choklari bilan binolarni alohida qismlarga ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtaruvchi konstruksiyalarni mustahkam bogʻlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir-beton belbogʻlarini devorlarga oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQning 2.03.01-24 talablari asosida poydevorlarni yaxlit plita, kesishgan balka yoki balka-devorlar shaklida qurish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Bino va inshootlarni moslashuvchan konstruktiv sxema boʻyicha loyihalashda yer ostida gorizontal sirpanish choklarini qurish va konstruksiyalarning koʻtarib (tutib) turuvchi va toʻsiq elementlari oʻrtasida sharnirli hamda yumshoq moslashuvchan bogʻlanishlarni kiritish, shuningdek yonma-yon konstruksiyalar oʻrtasidagi tirqishlarni kengaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Bino va inshootlarni aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv sxema boʻyicha loyihalashtirishda ularning yer osti va yer usti qismlarida turli konstruktiv sxemalarni qoʻllash uchun bikr va moslashuvchan sxemalarini birlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Konstruktiv jihatdan murakkab binolarni deformatsiya choklari orqali seksiyalarga boʻlinishi, bunda har bir seksiyada bino va inshootlarning balandligi bir xil boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiya choklari bino konstruksiyalarning erkin egilishi yoki burilishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiya choklari binolarning tomi va poydevorini oʻz ichiga olgan holda seksiyalarga toʻliq ajratishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeksiya uzunligi yer yuzasining deformatsiya qiymatlari, gruntning xususiyatlari, konstruktiv sxemalari GOST 5180-15 ga muvofiq hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Deformatsiya choklari doirasida yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar ostida yaxlit poydevorlar qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Lift shaxtalari yer yuzasidagi deformatsiyalar taʼsirida yuzaga keladigan ogʻish va nishabliklarni hisobga olgan holda loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Binolarga tutash muhandislik inshootlari deformatsiya choklari orqali boʻlimlarga ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq bino va inshootlarni himoya qilish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda qurish uchun loyihalashtirilgan bino va inshootlarning konstruksiyalari GOST 27751-2014 talablariga muvofiq deformatsiyalarni hisobga olgan holda birinchi va ikkinchi guruhlar hamda chegaraviy holatlar boʻyicha baholanishi, bunda yer ishlari natijasida yuzaga keladigan vertikal va gorizontal siljishlar, shuningdek bino va inshootdan tushadigan yuklamalar taʼsiridagi oʻzgarishlarni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Bino va inshootlarning konstruksiyalarini doimiy, uzoq, ehtimoliy va qisqa muddatli yuklamalar hamda qazilma ishlarining noqulay taʼsirlariga hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Bino va inshootlarning konstruksiyalarini hisoblashda yer yuzasi deformatsiyasi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan quyidagi taʼsirlar birikmasini inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbiy gorizontal choʻzilish (+𝜺 ), botiqlik egriligi (+𝝆), nishablik (𝒊);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal siqilish (-𝜺), botiqlik egriligi(-𝝆), nishablik (𝒊);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasidagi oʻyiqlar (balandligi h) va gorizontal deformatsiyalar, nishablik (𝒊);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljish muldasi doirasida (𝒔) buralish va (𝜸) sirpanish deformatsiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Yer yuzasidagi ayrim deformatsiyalardan kelib chiqadigan zoʻriqishlar boshqa yuklamalar taʼsirida hosil boʻladigan zoʻriqishlarga nisbatan kam boʻlsa, ularni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Notekis zamin deformatsiyalari natijasida bino va inshootlar konstruksiyalarida paydo boʻladigan kuchlanishlar, deformatsiyalar va yoriqlarning kengligini aniqlash uchun, hisobiy zamin deformatsiyalari mazkur SHNQning 7-ilovasidagi 18-formulasi asosida hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Yer yuzasi deformatsiyalari bir vaqtning oʻzida sodir boʻlib, bir xil yoʻnalishdagi kuchlanishlarni hosil qilsa (kuchlanishlar qoʻshilsa) va choʻkuvchanlik eng yuqori qiymatga yetganda ikkita kuchlanish quyidagi 1-formula, uchta kuchlanish esa 2-formula boʻyicha hisoblanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx1, x2, x3 — yer yuzasi deformatsiyalaridan kelib chiqqan kuchlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Konstruksiyalarni zamin va inshootning birgalikda ishlash sharoitidan kelib chiqib qazilma ishlari taʼsirini hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Zamin modelini chiziqli-elastik tizim asosida tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiyalarni hisoblash natijasida olingan normal (𝑝) va urinma (𝜏) kuchlanishlar quyidagi shartlarga muvofiq kelsa, chiziqli-egiluvchan tizimdan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0.5 𝒑n ≤ 𝒑 ≤ 1.5 R yoki 𝒑 < 0.5 𝒑n;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝒑 >1.5 R hududda F≤0.2 Fp;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишτ ≤ 0.5 τmax yoki τ >0.5 τmax hududda F≤0.2Fτ (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝒑𝒏 — inshootdan zaminga tushadigan boshlangʻich bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑅 — zaminning hisobiy qarshiligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝝉𝒎𝒂𝒙 — urinma zoʻriqishning chegaraviy qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝐹 — poydevor va zamin oʻrtasidagi aloqa yuzasidagi zoʻriqishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑭𝒑, 𝑭𝝉 — normal va urinma zoʻriqishlar namoyon boʻladigan zaminning poydevor bilan aloqa yuzasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Zaminning gorizontal deformatsiyalari taʼsirida yuzaga keladigan quyidagi kuchlar binoning konstruktiv xususiyatlari, qazilma ishlari va yuklamalar taʼsirini hisobga olish bilan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino poydevori ostidagi siljishlar yoki ishqalanish kuchlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino poydevori yon tomonlaridagi siljish kuchlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuriluvchi gruntning bino poydevori oldiga bosimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Sirpanish choki boʻyicha ishqalanish koeffitsiyenti quyidagi 6-jadvalda keltirilgan qiymatlarga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | |||
T/r | Sirpanish chokining konstruksiyasi | Qatlamga materiallarining sarfi, kg/m2 | Ishqalanish koeffitsiyenti sirpanish choki boʻyicha |
1. | Maydalangan grafit qatlamli ikki qavat pergamin | 0,5 | 0,20 |
2. | Maydalangan grafit qatlami, maydalangan slyuda bilan | 1,0 | 0,30 |
3. | Maydalangan grafit qatlami, inert chang bilan | 1,0 | 0,40 |
4. | Grafit qatlamli ikki qavat polietilen plyonka bilan | 0,4 | 0,15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar: Sirpanish chokining yuzasi tekislanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChokning 1 m uzunligiga vertikal ogʻishlar 5 mm dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChokning 1 m uzunligiga vertikal ogʻishlar 5 mm dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Bino va inshootlarni loyihalashda ulardan foydalanish davomida ushbu SHNQning 5-ilovasi talablari boʻyicha domkratlar yordamida tekislash imkoniyatini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino konstruksiyalarini zaminning notekis deformatsiyalari taʼsirida va tekislash bosqichida hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Seksiyalar orasidagi deformatsiya chokining kengligi quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor ostida, ad
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarniz darajasida, au
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLo — yonma-yon boʻlinmalar yoki karkas binolarning markaziy oʻqlari orasidagi masofa,;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — poydevordan karniz yoki tom qoplamasigacha boʻlgan balandlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0 — zamin deformatsiyalari taʼsirida binoning ogʻishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino ogʻishini hisoblash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasining bir tekis deformatsiyalari uchun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjamlangan deformatsiyalari uchun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑹 — yer yuzasining botiqligining egrilik radiusi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑳 — boʻlma uzunligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Seksiyalar orasidagi deformatsiya chokining oʻlchamlarini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Seksiyalar orasidagi deformatsiya chokining oʻlchamlari kamida 20 cm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Choʻkuvchan gruntli hududlarda loyihalangan bino va inshootlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlarini (Ԑ𝑠𝑙 nisbiy choʻkuvchanlik, 𝜌𝑠𝑙 boshlangʻich choʻkish bosimi, 𝑤𝑠𝑙 namligi), choʻkuvchan gruntlardan iborat maydonni hamda gruntning asosiy parametrlarini inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. GOST 23161-12 ga asosan choʻkuvchan gruntlar quyidagi qoʻshimcha parametrlar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbiy choʻkuvchanlik (ℇ sl) (grunt qatlamining belgilangan bosim ostida, namlanishdan oldin va keyin qalinlik oʻzgarishining tabiiy boshlangʻich qalinlikka nisbati);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишminimal bosim (Pmin) (belgilangan chuqurlikda gruntning oʻz ogʻirligi natijasidagi vertikal zichlashuvi, yer sathini rejalashtirishdagi kesish (kotlovan) yoki gruntlarni toʻplashni hisobga olish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaksimal bosim (Pmax) (chuqurlikdagi umumiy vertikal zichlashuvga qurilish yuklamalari (fundamentlar, pollar, jihozlar) taʼsirini qoʻshib aniqlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshlangʻich choʻkish bosimi (Psl,) (grunt toʻliq suv bilan toʻyingandan keyin choʻkishni boshlaydigan minimal bosim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshlangʻich choʻkish namligi (Wsl) (choʻkish jarayoni boshlanadigan eng kichik namlik qiymati).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. I tur choʻkuvchan gruntlar zamin siqilishining oʻzgarish darajasi 𝜶𝑬,𝒔𝒍, choʻkuvchan gruntlar deformatsiyasi modulining oʻrtacha qiymati 𝑬̅𝒔𝒍 yoki zaminning oʻrtacha choʻkishi 𝒔̅, maksimal choʻkish 𝒔𝒎𝒂𝒙, shuningdek zamin deformatsiyasining nisbiy farqi 𝜟𝒔/𝑳 = 𝜟(𝒔 + 𝒔𝒔𝒍,𝒑)/𝑳 hamda zaminning siqilishdagi bikirlik 𝑪 koeffitsiyenti bilan tavsiflanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. II turdagi choʻkuvchan gruntlarda quriladigan bino va inshootlarni loyihalashda ushbu SHNQning 3-4 rasmlariga muvofiq zamin deformatsiyasining quyidagi turlarini hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning oʻz ogʻirligi Ssl,g va tashqi yuklar Ssl,p taʼsiridagi choʻkishi Ssl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish voronkasining egri chiziqli qismlarida Usl gorizontal siljish ℇu;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻzilish yoki siqilishdan kelib chiqadigan gorizontal deformatsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasining nishabligi va egriligi isl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNsl grunt massivining zoʻriqishi holati va namligining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNu,l choʻkuvchan boʻlmagan gruntlarning choʻkuvchan qatlami ostida qoʻshimcha siqilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu,l qiyaliklarni deformatsiyalanishi oqibatida yuzaga keladigan choʻkish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. Poydevor asosining choʻkish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝒅 — poydevorning joylashish chuqurligi; 𝑯𝒔𝒍 — choʻkuvchan qatlam; 𝒉𝒔𝒍,𝒑 — poydevordan yuk tushishi tufayli 𝒔𝒔𝒍,𝒑 choʻkishning yuqori maydoni; 𝒉𝒔𝒍,𝒈 — gruntning oʻz ogʻirligi natijasida 𝒔𝒔𝒍,𝒈 choʻkishning quyi maydoni; 𝒉𝒔𝒍,𝒈 — qoʻshimcha yuk tushishini hisobga olish; 𝒉𝒏 — neytral maydoni, 𝒉ʼ𝒏 — qoʻshimcha yuk tushishini hisobga olish; 𝑯𝒖,𝒍 — toʻshama gruntning qoʻshimcha 𝒔𝒖,𝒍 siqilish maydoni; 1 — tabiiy namlik gruntning oʻz vaznidan 𝝈𝒛𝒈 vertikal zoʻriqishlar; 2 — jamlangan (yigʻindi) 𝝈𝒛𝒈 vertikal zoʻriqishlar tashqi yuk tushishi va gruntning oʻz vazni; 3 — boshlangʻich choʻkish bosimi chuqurligi 𝒑𝒔𝒍 bilan oʻzgarishi; 4 — qoʻshimcha vertikal zoʻriqishlar 𝝈𝒛,𝒖𝒍 namlik, choʻkuvchan grunt zichligining oshishi hisobi; 5 — 𝝈ʼ𝒛,𝒖𝒍 zamin gruntlariga qoʻshimcha yuk tushishi: rejalashtirilgan koʻtarma vaznidan, bino va inshootlarning bir tekisda taqsimlangan yuklamasidan, 1-qavat pollaridan; 𝒓 — grunt choʻkishi, 𝒔𝒔𝒍,𝒈 egri chiziqli maydonining hisobiy uzunligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. II tur choʻkuvchan gruntlarda bino va inshootlarning konstruksiyalarini hisoblashda, zaminning hisobiy tavsifi va egrilik radiusini Ryc inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-rasm. Gruntning oʻz ogʻirligidan kelib chiqadigan deformatsiyalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA) namlangan maydonning koʻndalang kesimi; B) grunt sirti choʻkishining egri chizigʻi; v) sirt nishabliklari (4) va egriliklari (5) egri chiziqlari; g) grunt sirtining gorizontal siljish egri chiziqlari; I — zichlik yoʻqolgan maydon; II — zichlanish maydoni; III — neytral maydon; 1 — yer sirtining holati; 2 — namlash maydoni; 3 — suv yoyilishining quyi chegarasi; b — suv tarqalish maydoni kengligi; B⍵ — namlash maydoni kengligi; β — suv yoyilish maydoni burchagi; Nsl — choʻkish qatlami; r — gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishi; b⍵ — choʻkuvchan maydonning gorizontal kengligi; Ssl — gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkuvchanligi; i — yer yuzasining qiyaligi; Usl — yer sirtining gorizontal siljish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) β⍵ gruntning namlik darajasi kengligi; L gruntning namlik darajasi kengligidan tabiiy namlikkacha oʻzgarib turishi; β⍵ >Nsl choʻkuvchan gruntning yuqoridan namlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Choʻkuvchan gruntli hududlarda muhandislik-geologik qidiruv ishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Bino va inshootlarni loyihalashda hududning quyidagi muhandislik-geologik xususiyatlarini aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeomorfologik xususiyatlari (choʻkuvchan gruntli hududlar va ularning relyef shakllari (choʻkmalar, suffozion jarayonlar), deformatsiya jarayonlari va ularning rivojlanish holati);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning tavsifi (choʻkuvchanlik xususiyatlari va qalinligi, choʻkuvchanlik turlari va ularning oʻzgarishi, lyossimon va karbonatli gruntlarning tuzilishi, tarqalishi va deformatsiya xususiyatlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrogeologik sharoitlari (namlanish manbalari va ularning gruntlarga taʼsiri, yer osti suvlari sathi va uning oʻzgarishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mexanik xususiyatlari (tabiiy va suv bilan toʻyingan holatdagi mexanik xossalar, filtratsiya qobiliyati va granulometrik tarkibi, choʻkuvchanlikning chuqurlik va maydon boʻyicha oʻzgarishi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. GOST 30416-12 ga muvofiq laboratoriya sharoitida choʻkuvchan gruntlarning quyidagi fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish xususiyatlari (gruntning oʻz ogʻirligi, tashqi bosim taʼsirida nisbiy choʻkishi, bino va inshoot yuklamalari hamda tekislashda toʻkma gruntlar taʼsiridagi choʻkish, choʻkishning boshlangʻich bosimi, boshlangʻich namligi, nisbiy choʻkishning bosimga bogʻliqligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya va mustahkamlik tavsiflari (tabiiy va toʻliq suvga toʻyingan holatdagi deformatsiya moduli, solishtirma ilashish va ichki ishqalanish burchagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning fizik-kimyoviy xususiyatlari (maydoni va chuqurlik boʻyicha choʻkuvchanlikning oʻzgarishi, suvda eriydigan tuzlar miqdori, gruntlarning umumiy fizik xossalari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. GOST 12248-10 ga muvofiq qurilish uchun muhandislik-geologik qidiruv ishlari davomida quyidagilarni aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt qatlamlari, ularning qalinligi, chuqurligi, mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining sathi, mavsumiy oʻzgarishlar, suv oʻtkazuvchanlik xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish uchun yaroqlilik, gruntning holatiga koʻra yaroqli, cheklangan yaroqli, yaroqsiz, vaqtincha yaroqsiz deb baholanishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik jarayonlarni, siqilish, kengayish, choʻkish va siljish jarayonlarini aniqlash hamda ularning qurilishga taʼsirini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Loyiha oldi hujjatlari uchun gruntning choʻkuvchanlik xususiyatlari, ogʻirligi va qoʻshimcha bosim ostida nisbiy choʻkuvchanligi, shuningdek choʻkuvchanlikning boshlangʻich bosimini laboratoriya tadqiqotlari orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Loyiha va ishchi hujjatlar uchun muhandislik-geologik qidiruv ishlarida zamin, poydevor, loyiha yechimlari va choʻkuvchanlikka qarshi chora-tadbirlar belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Muhandislik-geologik qidiruv ishlarida togʻ jinslarining geomorfologik kesimlari (boʻylama va koʻndalang) tovoq shaklidagi choʻkmalari va ularning oraligʻi suffoziya voronkalari asosida joylashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Choʻkuvchan gruntning qalinligi 25 m dan oshganda yoki suvli gorizont ochilganda, monolit namunalarini grunt olgichlar (gruntonos) bilan olib shurf (gruntning geologik tuzilishini oʻrganish) va dudkalar (grunt namunalarini olish uchun ishlatiladigan quduqsimon teshik) ning chuqurligini burgʻilash orqali oxirigacha yetkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Grunt monolitlarini (sinovlar davomida namlik, zichlik, mustahkamlik, choʻkish kabi parametrlarini oʻlchash uchun) va namunalarini har bir muhandislik-geologik elementda kamida 1-2 m oraliq bilan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt monolitlari tovoq shaklidagi choʻkmalar va ularning orasida joylashgan togʻ jinslaridan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Grunt monolitlarini tovoq shaklidagi choʻkmalar va ular orasidagi togʻ jinslaridan olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Laboratoriya tadqiqotlarida burgʻiquduqlar va shurflardan olingan monolitlar asosida gruntlarning nisbiy choʻkuvchanlik koʻrsatkichlari aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Burgʻiquduqlar va shurflardan olingan natijalar oʻzaro solishtirilishi hamda ularning mosligi tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Yangi oʻzlashtirilayotgan va II turdagi choʻkuvchan gruntli hududlarda joylashgan yirik inshootlar uchun kotlovanlarda tajriba-namlash sinovlari quyidagilarga koʻra oʻtkazilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning choʻkuvchanlik turlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan qatlam qalinligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning oʻz ogʻirligi taʼsirida choʻka boshlaydigan chuqurlikka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkishning boshlangʻich bosimi va miqdoriga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlanish jarayonida vaqt oʻtishi bilan namlik miqdori va darajasiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan qatlamni toʻliq namlash uchun kerakli vaqt va suv hajmiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor asosini namlash orqali tayyorlash uchun zarur vaqtga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari katta oʻzgarishlarga uchraydigan hududlarda tajriba-namlash sinovlari oʻtkazilganda, sinovlar kichik yuzali kotlovanlarda tezkor namlash usuli bilan amalga oshirilishi lozim. Olingan natijalarni boshqa hududlarda amalga oshiriladigan katta yuzali kotlovanlarning namlash natijalari bilan solishtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Kotlovanlarda tajriba-namlash sinov usullari orqali namlangan choʻkuvchan gruntning bosimga chidamliligini va u bilan bogʻliq deformatsiyalanish xususiyatlarini pressiometrlar bilan oʻlchash, shuningdek gruntni aylanma harakatlar bilan kesish orqali uning shikastlanish xossalarini aniqlash uchun GOST 20276.2-20 ga muvofiq sinovdan oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Tayanch qoziqlarini choʻkuvchan boʻlmagan grunt toʻshamalariga birlashtirib (taqab) loyihalanganda, togʻ jinslarining choʻkmaydigan va qoyatoshlari boʻlmagan gruntlarni 10 m chuqurlikkacha kesib kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTayanch qoziqlar binodan choʻkuvchan grunt qatlamining uch barobar qalinligida joylashtirilishi, bunda tayanch qoziqlar kamida uchta boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. II turdagi choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda GOST 30672-12 ga muvofiq qurilishdan oldin kotlovanlarni namlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. I va II turdagi choʻkuvchan gruntlarni mustahkamlashda gruntlarning filtratsiya xususiyatlarini, zichlanishga moyilligini, kimyoviy tarkibini va mustahkamlangan gruntlarning xususiyatlarini aniqlash uchun qoʻshimcha tajriba sinovlarini oʻtkazish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. II tur choʻkuvchan gruntli hududda bino va inshootlarni ushbu SHNQning 6-ilovasiga asosan II — IV darajali geologik sharoitlarda loyihalash uchun, grunt ogʻirligi va inshootning ogʻirligidan tushadigan yuklamalar yigʻindisi boshlangʻich choʻkish bosimidan koʻp boʻlsa 1 m, undan kam boʻlganda esa har 2 m hudud doirasida grunt qatlamidan monolitlar olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. IV darajali geologik sharoitlarda bino va inshootlarni loyihalashda, laboratoriya sharoitida choʻkuvchan gruntning tabiiy namligini, toʻliq suvga toʻyinganlik holatida deformatsiya modulini, nisbiy choʻkuvchanligini va boshlangʻich choʻkish bosimining qiymatlarini aniqlash uchun dala sharoitida GOST 30416-2012 ga muvofiq, yuzasi 5000 sm² boʻlgan shtamplar yordamida sinov-tajriba ishlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Gruntlarning choʻkuvchanligini kamaytirish, zichligini oshirish va deformatsiya xavfini pasaytirish uchun fizik-kimyoviy mustahkamlash usullarini qoʻllash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Qurilish maydonlarni rejalashtirish va qurish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. GOST 27751-14 ga asosan bino va inshootlarning choʻkishi va ogʻishining oldini olish uchun qoziqli poydevorlar yoki boshqa mustahkamlash usullaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Qurilish uchun moʻljallangan maydonlarni choʻkuvchan qatlamlar chuqurligi minimal boʻlgan, gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishi ehtimoli past boʻlgan, shuningdek zichlangan, kam siqiluvchi gruntlar bilan qoplangan hududlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Choʻkuvchan gruntlardagi zamin va inshootlarning birgalikdagi deformatsiyalanishi Su,s inshootni loyihalashda gruntning tarkibi, choʻkuvchanligini hisobga olish hamda Su,f bino konstruksiyalarning mustahkamligini taʼminlash talablarining chegaraviy qiymatlardan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Hudud relyefi nishabli (qiya) boʻlganda hududni terrasalar koʻrinishida rejalashtirish va suv oqimini maxsus kanallar orqali yoʻnaltirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Hoʻlli texnologik jarayonlarga ega boʻlgan binolar va inshootlarni qurishda ularni pastlik hududlarda, choʻkuvchan qatlam qalinligi va choʻkuvchanlik qiymatlari kichik boʻlgan hududlarda, shuningdek choʻkuvchan qatlamni qoplaydigan drenajlanuvchi qatlam (suv oʻtkazuvchi maxsus grunt yoki material qatlami) mavjud boʻlgan maydonlarda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Bino va inshootlar joylashgan hudud atrofidan ushbu SHNQning 8-ilovasiga asosan 0,2 m kenglikkacha gruntlarning choʻkuvchanlik xossalari toʻliq bartaraf etilgan va choʻkuvchan gruntlarning butun qalinligi qoziqlangan va zichlangan massivlar yoki chuqur yotqizilgan poydevorlar bilan toʻliq kesib olingan boʻlsa, II tur grunt sharoitida inshootlar uchun doimiy hoʻllanish manbalarigacha boʻlgan masofalarni cheklamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Bino va inshootlarni suvdan himoyalashda quyidagi choralar koʻrilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonini rejalashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning choʻkuvchanlik xususiyatlarini bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar asosiga kam suv oʻtkazuvchan qatlam qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan va transheyalarni toʻldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar atrofida kengaytirilgan otmostkalarni qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazgichlardan suvni oqib ketishni oldini olish, taʼmirlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holatlarida suvni bino va muhandislik tarmoqlaridan tashqariga chiqarib yuborish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda zamin deformatsiyasini kamaytirish uchun quyidagi choralarni koʻrish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish xavfini bartaraf etish yoki gruntni II dan I turga oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlangan grunt, qoziqlar va poydevorlardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning choʻkishi natijasida yuzaga keladigan yuklamalarni hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt choʻkishi natijasida yuzaga keladigan notekis deformatsiyalarni hisoblash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda GOST 27751-14 ga muvofiq III (pasaygan) yoki II javobgarlik darajasiga tegishli boʻlgan holatlarda, shuningdek gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkish ehtimoli Sul < 10 cm, qoplovchi gruntlarning qoʻshimcha oʻtirishi Ssl,g < 30 cm boʻlganda moslashuvchan konstruktiv sxemadan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Bino va inshootlarni mustahkam konstruktiv sxema asosida loyihalashda quyidagi choralar koʻrilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalar, siljishlar va yoriqlarning oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarni deformatsiya choklari bilan alohida seksiyalarga ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni ishonchli biriktirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorayopma va tom yopmalar, fermalarning ustki yuzasini temir-beton bikr diskli belbogʻlar bilan taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarni monolit plitalar, lentali toʻsinlar va toʻsinli-devor konstruksiyalari asosida qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni II tur grunt sharoitida yuqorida koʻrsatilgan tadbirlar asosida choʻkuvchanlik xususiyati toʻliq bartaraf etilgan va gruntning choʻkish qiymati Sul < 10 cm, shuningdek choʻkuvchan grunt qatlamlari toʻliq kesib oʻtilgan va gruntning choʻkish qiymati Sul < 5 cm dan oshmaganda loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Bino va inshootlarni moslashuvchan konstruktiv sxema boʻyicha loyihalashda quyidagi choralar koʻrilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasining notekis deformatsiyalariga moslashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsharnirli va moslashuvchan bogʻlanmalarni joriy etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtayanch konstruksiyalarning bikrligini pasaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишegiluvchan oʻrnatmalar va qomlama (kompensatsiya) mexanizmlaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalar orasidagi yoriqlarni kengaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Bikr sxema boʻyicha loyihalangan bino va inshootlar notekis choʻkish deformatsiyalariga bardoshli boʻlishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Murakkab loyihalashda bino va inshootlar deformatsiya choklar bilan seksiyalarga ajratilishi, seksiyalarning balandligi bir xil boʻlishi, choʻkish deformatsiyalarining uzunligi, shuningdek gruntning xususiyatlari foydalanish talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiya choklari binolarning erkin egilishi va burilishini taʼminlashi, ularni tom va poydevorlardan toʻliq ajratib turishi, deformatsiya chokining kengligi esa binoning balandligi, uzunligi va grunt sharoitidan kelib chiqqan holda hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. I tur choʻkuvchan gruntli hududlarda, lift shaxtalarining choʻkishi natijasida hosil boʻladigan egilishlar va gorizontal siljishlarni hisobga olgan holda, ularning oʻlchamlarini deformatsiya chokidan 0,5 m masofada loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Binolarga tutashgan muhandislik inshootlari deformatsiya choklari orqali binolardan ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. I tur choʻkuvchan gruntli hududlarda quriladigan binolarning poydevorlari, yertoʻla devorlari va yer osti qismlarida muhandislik kommunikatsiyalari uchun oʻtish joylari quyidagi talablarga muvofiq va ushbu SHNQning 8-ilovasiga asosan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuynuk yoki oʻtish joyi yuqori qismi va trubaning ochilish qismi orasidagi masofa kamida Ssl,g 0,25 m yoki binoning oʻrtacha choʻkishining cheklangan qiymatiga Su teng yoki undan katta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtrubaning pastki qismi va poydevorning tayanch qismi orasidagi masofa kamida 0,2 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Kompleks chora-tadbirlar asosida II tur choʻkuvchan gruntlarda loyihalangan bir qavatli karkasli (koʻpriksimon, portal va kranli) binolarda quyidagi choralar koʻrilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkran osti yoʻllarini tekshirib tuzatish (rixtovka qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmetall ustunlarni vertikal Ssl,g yoʻnalishda ±0,5 Su darajaga koʻtarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkran osti relsi yuzasining gorizontal yoʻnalishda us 0,25 m ga ehtimoliy siljishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. I tur choʻkuvchan gruntlarda texnologik uskunalar ostidagi poydevorlar vertikal va gorizontal holatni toʻgʻrilash imkoniyati va zaruriyatini, zamin gruntlarining mumkin boʻlgan deformatsiyalarini hisobga olib loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Choʻkuvchan gruntlarda loyihalanadigan bino va inshootlarning konstruksiyalari GOST 27751-14 talablariga asosan ikki guruhda (koʻtarish qobiliyati va deformatsiyalar) boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Bino va inshootlar konstruksiyalariga tushadigan favqulodda yuklarni hisoblashda doimiy, uzoq muddatli va qisqa muddatli yuklarni, grunt choʻkishining taʼsirini va yuklamalarning konstruksiya asosiga bir xil taqsimlanishini inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar poydevorlar choʻkuvchan qatlamni toʻliq kesib oʻtsa (qoziqlar, zichlangan yoki armaturalangan poydevorlar) ularda hosil boʻladigan qoʻshimcha yuklarni ham hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAvariya holatlarida konstruksiyalarning buzilishi, grunt suvlari sathining koʻtarilishi va grunt qatlamining namlanishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. I tur choʻkuvchan gruntli hududning hsl,p yuqori deformatsiyalanuvchi maydonida choʻkuvchanlik toʻliq yoki qisman bartaraf etilmagan boʻlsa, vertikal siljishlarni hisoblashda poydevorga tushadigan tashqi yuklamalarni, gruntning oʻz ogʻirligi taʼsiridan choʻkishini va grunt qatlamlarining xususiyatlarining oʻzgarishini inobatga olinishi, bunda grunt namlanishi natijasida notekis choʻkishlar yuzaga kelishi mumkin boʻlganda choʻkishni oldini olish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-rasm. Tashqi yuklamalar taʼsirida poydevorning choʻkishi va siljishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — bino va inshootlar markazining ostidagi poydevorni namlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — bino va inshootlarning yon tomonidagi poydevorni namlash; 1 — namlash manbai; 2 — suv tarqalish sohasi; a — notekis choʻkish hududining kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ — suv tarqalish burchagi; N⍵ — namlash manbaining joylashish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl,p — tashqi yuk taʼsiridan poydevorning choʻkish hududi; Nsl — choʻkuvchi qatlam
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Oʻzgaruvchan qattiqlikdagi ao zaminning uzunligini poydevorlarning joylashish chuqurligi va namlash manbaining joylashish chuqurligi, gruntning choʻkish zonasining hsl,p hajmi hamda suvning yon tomonlarga yoyilish burchagining β kattaligi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMahalliy namlashda asosning bikirligini oʻzgarish sxemasini minimal 𝐶1 dan maksimal 𝐶 gacha matematik model boʻyicha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi, shuningdek, bikrlik koeffitsiyentlarining 𝐶1 va 𝐶 qiymatlari ushbu SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-rasm. I tur choʻkuvchan gruntli hududlarda zamin bikrligining oʻzgarishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — bino yoki inshoot oʻrtasi, poydevor osti gruntini namlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — bino va inshoot yon tomoni (torets), devor osti gruntini namlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalashda, choʻkish voronkasining (𝐿≥2𝑟 boʻlsa, markazda siqilish, chetlarda choʻzilish kuzatiladi, agar 𝐿<2𝑟+𝑏𝑜 boʻlsa, bino ostida siqilish, yon tomonlarda choʻzilish yuzaga keladi) eng noqulay joylashuvini hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar gorizontal siljishlar yoki nishabliklardan kelib chiqadigan kuchlanishlar asosiy yuklamalardan kichik boʻlsa, ularni hisobga olmaslik lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishi S𝑠𝑙,𝑔>0.3 cm boʻlsa, konstruksiyalardagi kuchlanishlarni aniqlashda vertikal (S𝑠𝑙,𝑔 va ∆ S𝑠𝑙⁄𝐿) va gorizontal siljishlarning birgalikdagi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-rasm. Yer yuzasining vertikal va gorizontal siljishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — choʻkish maydoni; 2 — gruntning oʻz ogʻirligidan gorizontal siljish egri chizigʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — namlanish maydoni bino markazining (egilgan joyi) ostida joylashganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — bino yon tomon (torets) devorlarining joylashishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Bino va inshootlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarida gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishi natijasida yuzaga keladigan gorizontal deformatsiyalar taʼsirini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti qismining konstruktiv xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt bilan tutashish maydonini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning fizik-mexanik xossalari va ularning oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarga taʼsir etuvchi yuklarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalanish davrida qazilma ishlari olib borilgan hududlarda bino va inshootlarni himoya qilish choralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qazilma ishlari natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan choʻkishlar, yer harakatlari yoki boshqa xavf-xatarlarga qarshi bino va inshootlarning barqarorligini saqlash uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ-muhandislik choralari (bino va inshootlarning zaminlari hamda poydevorlaridagi deformatsiyalarni kamaytirishga qaratilgan tadbirlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeotexnik tadbirlar (deformatsiyalarni kamaytirish yoki bartaraf etishga yoʻnaltirilgan texnik ishlarni amalga oshirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv yechimlar (zaminning deformatsiyaga sezuvchanligini pasaytirish, konstruksiya deformatsiyalarini kamaytirish yoki bartaraf etish uchun loyihalash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Bino va inshootlarni himoya qilishda quyidagi togʻ-kon choralarini koʻrish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazib olingan boʻshliqni toʻldirish va grunt qatlamlarini uzilish bilan qazib olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydali qazilmalarni toʻliq qazib olmaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarini kuchaytirish va mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibga solinuvchi bosim bilan kon qazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkon lahimlarini kamaytirish va kon qazilmalari bilan bino oʻrtasidagi masofani oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqotuvchi eritmalarini qoplama ortidagi boʻshliqqa yuborish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpress-beton qoplamalarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdiametri va tosh qoplami orasidagi farqni kamaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bino va inshootlarning mustahkamligini taʼminlash va ularni togʻ-kon ishlari taʼsiridan himoya qilishga quyidagi geotexnik choralarni amalga oshirish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarining yomonlashishidan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni yaxshilash va deformatsiyalarni kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino poydevorlarini mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya devorlarini qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor osti gruntlarini burgʻilash va mustahkamlovchi eritmalar yuborish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal deformatsiyani kamaytirish uchun toʻldiruvchi transheyalarni kovlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlardan foydalanish davrida ularning mustahkamligini oshirish, deformatsiyalarga chidamliligini taʼminlash hamda togʻ-kon ishlari taʼsiridan muhofaza qilishda quyidagi choralarni amalga oshirish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya choklari orqali alohida qismlarga ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmetall uzatma tyajlar yoki temir-beton kamarlar bilan mustahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbogʻlovchi elementlar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni domkratlar yordamida koʻtarish va tiklash hamda notekis choʻkishni bartaraf etish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. GOST 12248-10 ga asosan himoya choralarini tanlashda qurilish obyektining maqsadi va foydalanish darajasi, konstruktiv xususiyatlari va mustahkamlik talablari, zamin deformatsiyalarini oldindan prognoz qilish natijalari hamda himoya choralarini amalga oshirishda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan texnologik taʼsirlarni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQazilma ishlari olib borilgan hududlarda karkasli binolarni loyihalash hamda ularni himoya qilish choralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda karkasli binolarni loyihalashtirishda, binolarning iqtisodiy samaradorligini oshirish, barqarorligi va xavfsizligini taʼminlash uchun moslashuvchan va aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv sxemalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Koʻp qavatli karkasli binolar aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv tizimlar asosida loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruktiv tizimlarni tanlashda yiriklashtirilgan ustunlar toʻriga ega karkaslarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Koʻp qavatli binolarning karkasli ramalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv tizim; b) bogʻlanma tizimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Karkasli binolarning konstruktiv yechimlarini quyidagilarga asosan tanlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer yuzasi deformatsiyalarining hisobiy qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining muhandislik-geologik shart-sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektga qoʻyilgan foydalanish talablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Koʻp qavatli binolarning karkaslarini rigel ustunga rigelning yuqori belbogʻida armatura chiqishlarini payvandlash usulida biriktirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Koʻp qavatli bino karkaslaridagi rigellarning ustun bilan birikishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — ustun va tokchali chetki qator rigeli, b — ustun va toʻgʻri burchakli oʻrta qator rigeli, v — sharnirli, 1 — ustun, 2 — rigel, 3 — xomutlar, 4 — rigel va ustunlarning juft chiqishi, 5 — tutashmani yaxlitlash konturi, 6 — rigelning oʻrnatish detallari, 7 — ustunning oʻrnatish detali, 8 — yopma plitasini rigel bilan birlashtirish uchun oʻrnatish detali, 9 — ustunlararo tayanch plita, 10 — poʻlat qoplamalar, 11 — yopma plitalar, 12 — rigelning oʻrnatish detali, 13 — birlashtiruvchi plastina
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Tanlangan hisoblash sxemasi quyidagi talablarga muvofiq boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya va mustahkamlik (yuklarni toʻgʻri taqsimlash va konstruksiyaning mustahkamligini taʼminlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtektonik va dinamik taʼsirlarga moslik (yer harakatlari va boshqa dinamik taʼsirlarga mos kelishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklarni toʻgʻri taqsimlash (binoga tushadigan yuklarni toʻgʻri tarqatish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv va foydalanish muvofiqligi (binoning barqarorligi va ishonchliligini taʼminlash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. Bir qavatli karkasli binolarning koʻndalang ramalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) ustunlarning poydevorlar bilan bikr bogʻlangan sharnirli-bogʻlangan tizimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) chetki ustunlarning poydevorlar bilan sharnirli-qoʻzgʻalmas bogʻlangan tizimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv)rigellarning ustunlar bilan sharnirli-harakatlanuvchi bogʻlangan tizimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) tayanchlarning bir qismi uchun sharnirli tizimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd-e) sharnirli-harakatlanuvchi va uch sharnirli ramani qoʻllash holati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-rasm. Bir qavatli karkasli binolarning boʻylama ramalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(kransiz va koʻpriksimon kranli)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Karkas binolarning hisoblash sxemalarini tanlash va poydevor bogʻlovchi-tirgaklarini oʻrnatishni boʻylama ramalar poydevor bogʻlovchi-tirgaklarini oʻrnatish bilan sharnirli-bogʻlamli tizimlar koʻrinishida loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻp qavatli karkas binolar quyidagi tizimlar shaklida loyihalashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsharnirli-bogʻlamli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишramali-bogʻlamli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqattiq ramali tizimlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarkas binolarni ramali-bogʻlamli tizim shaklida loyihalashda, bikr ramalarni bino (yoki uning bir qismi)ning kichikroq oʻlchamga ega yoʻnalishida va yer yuzasining eng kam deformatsiyaga uchraydigan tomonida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Bir qavatli karkasli sanoat binolarni loyihalashda ustunlar orasidagi masofa 6 m va 12 boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar mustahkamligini taʼminlash uchun IV, III va IV guruh boʻyicha ushbu ilovaning 1-jadvaliga asosan bino chetki qatorlarda ustunlar orasidagi masofa 6 m, markaziy qatorlarda esa 12 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Bir qavatli karkasli binolarni loyihalashda poydevor zaminlarining harakatlarini baholash uchun ustun poydevorlar orasidagi choʻkishlar farqi SHNQ 2.02.01-19 da belgilangan cheklangan qiymatdan oshmagan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal siljishlar quyidagi 2-jadvalda keltirilgan cheklangan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | ||
Karkas turi | Chegaraviy gorizontal siljishi | |
Ustun tekisligida | Bogʻlamalar yoʻnalishida | |
Kesimining maydoni 0,15 m2 dan ortiq boʻlgan temir-beton ustunlardan | 0,002 𝒉 | 0,004 𝒉 |
Kesimining maydoni 0,1 dan 0,15 m2 gacha boʻlgan temir-beton ustunlardan | 0,004 𝒉 | 0,006 𝒉 |
Poʻlat ustunlardan | 0,010 𝒉 | 0,020 𝒉 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Ustunning birinchi qavat ustunlarining balandligi 𝒉 qiymat sifatida qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Choʻkuvchan hududlarda ikkinchi darajadagi bogʻlanma-tirgovichlarni qoʻllash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning siljishi natijasida zoʻriqishlarni kamaytirish uchun poydevor bilan beton qatlami oʻrtasida sirpanish choki oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ushbu choralar ustunlarning koʻtarish qobiliyatini yaxshilamasa, konstruksiyani oʻzgartirish yoki poydevor uchun temir-beton plitalarni qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Alohida turgan poydevorlarga tayanuvchi ustunlarning koʻtarib turish qobiliyati yer sirti deformatsiyalardan kuchlanishlarni qabul qilishga yetarli boʻlmaganda, ustunlarni yanada kuchaytirish yoki boʻlmalar uzunligini kamaytirish talab etilmasa, bir yoki ikki darajalarda poydevorlar orasida bogʻlanma-tirgovichlarni qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi darajadagi bogʻlanma tirgovichlarni I, Ik — IIIk guruhlarga tegishli choʻkuvchan hududlarda qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBogʻlama-tirgovichlarda gruntning siljishi taʼsiridan kelib chiqadigan zoʻriqishlarni kamaytirish uchun poydevor asosining beton tayyorlov qatlami bilan tutashgan (kontakt) yuzasi boʻylab sirpanish chokini oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarkas va fazoviy bloklarning birgalikda ishlashini taʼminlash uchun orayopmalar gorizontal yuzada yetarli bikrlikka ega boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Karkasli bino boʻlmasining chegaraviy uzunligi va kengligi yer sirti deformatsiyalari hisobiy qiymatlariga bogʻliq holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻlmalar orasidagi deformatsiya choklarini juft romlar yoki oraliq konstruksiyalarning sharnirli-harakatchan tayanishi koʻrinishida loyihalashtirish va ularni elastik toʻldiruvchi (poroizol, porolon, makro-gʻovakli rezina) bilan berkitib, kompensatorlar bilan yopish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Bir qavatli karkasli binolarning tomyopmalari uchun GOST 19912-12 boʻyicha statik aniqlanadigan konstruksiyalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Gidroizolyatsiyani kuchaytirish maqsadida kompensatorlar oʻrnatilgan joylar va tom yopma plitalari orasidagi choklar 1 m kenglikdagi qoʻshimcha ruberoidli tasmalar bilan yelimlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Bino yonma-yon ustunlari choʻkish farqi ∆ℎ quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш∆n — devor panellari orasidagi tirqish qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑙 — ustunlar oʻqlari orasidagi masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNn — devor panelining balandligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Oʻzini koʻtarib turuvchi tosh devorlar balkalarga tayangan holda va karkas elementlariga mahkamlab, ustunlar oldida kesib oʻtish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIchki devorlar bino karkasi oʻqlari boʻyicha egiluvchan ankerlar bilan ustunlarga mahkamlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi devorlar, plitalar va rigellarga tutashuv joylarida, shuningdek texnologik va sanitar-gigiyenik quvurlar bilan kesishuv joylarida 50 mm dan kam boʻlmagan tirqishlar qoldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Grunt ustida deformatsiyalarini kamaytirish uchun qattiq pollarni 6 m² dan katta boʻlmagan boʻlimlarga (kartalarga) ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeksiyalar orasidagi choklar kengligi mazkur SHNQning 62-bandi 5-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yonma-yon kartalar markazlari orasidagi masofa 𝐿₀ hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoklar elastik toʻldiruvchi moddalar (bitum soʻrtma (mastika) bilan berkitilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBogʻlama-tirgovichlar sifatida beton armaturalangan poldan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Zina boʻlmalari devorlarini bino (boʻlma)ning makondagi barqarorligini taʼminlovchi bikrlik bloklari sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOrayopmalardagi uskuna va kommunikatsiyaga moʻljallangan yoriqlar oʻlchamlarini ularning gorizontal sirtda mumkin boʻlgan oʻzaro siljishlarini hisobga olib oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlov berish jarayonida uskunani rixtovka qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Kranlarning normal ish faoliyatini taʼminlash uchun kranosti konstruksiyalarini rixtovka qilish va ilgaklarni tartibga solish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Koʻprikli kranlarga ega binolarda kesma kranosti balkalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinoni boʻlmalarga ajralgan joyida kran osti balkalarning konsolli tayanishini yoki deformatsiya qobiliyatini deformatsiya chokining kutilayotgan qiymatiga bogʻliq holda aniqlash lozim boʻlgan maxsus balka-kompensatorlarni qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Kranlarning bino elementlariga yaqinlashish gabaritlarini kran yoʻllarining mumkin boʻlgan tekislashni hisobga olib belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstunning kran usti qismi balandligini oshirishga yoki pasaytirilgan tayanch qismli metall kranosti balkalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQazilma ishlari olib borilgan hududlarda karkassiz binolarni loyihalashtirish va hisoblash talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda karkassiz binolarning alohida koʻtaruvchi konstruksiyalari shikastlanganda bino qismlarining qulab tushishini oldini oluvchi bikr yoki aralash (kombinatsiyalangan) konstruktiv sxemalar asosida quyidagicha loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻylama koʻtarib turuvchi devorlar va koʻndalang bikrlik diafragmalari bilan (zinapoya boʻlmalarining, lift shaxtalari devorlari) koʻndalang va boʻylama koʻtarib turuvchi devorlar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarkassiz turar joy obyektlari va jamoat binolarining yer usti qismlarini, bikr konstruktiv sxema boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Binoning koʻtaruvchi devorlarini boʻylama va koʻndalang oʻqlariga nisbatan simmetrik ravishda joylashtirish, shuningdek bikrligi binoning uzunligi va kengligi boʻyicha bir tekisda taqsimlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻndalang devorlar binoning butun kengligiga, ikki yoqlama qilib (skvoznoy), loyihalashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalash talablariga koʻra koʻndalang devorlarning joylashishi oʻzgarganda boʻylama va koʻndalang devorlar birgalikda mustahkam ishlashi hamda ichki boʻylama devorlar bilan bogʻlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, koʻndalang devorlar (oʻqlarda) 0,6 m dan ortiq boʻlmagan qiymatda siljishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻylama devorlarning siljish qiymati 1,8 m dan oshmasligi, bunda boʻylama devorlarning burilish joyi, koʻndalang koʻtarib turuvchi devorlar bilan bogʻlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Karkassiz binolarda, ichki xonalari mavjud boʻlgan bino konstruksiyalarini yagona fazoviy tizimining elementlari sifatida, ularni quyidagi talablarni inobatga olgan holda loyihalashtirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha tashqi va ichki devorlar boʻylab poydevorlar hamda sokolli yopiq belbogʻlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik blokli, gʻishtli binolarda barcha tashqi va ichki devorlari boʻylab peremichka yoki orayopmalar darajasida joylashtiriladigan qavatlararo temir-beton belbogʻlar, panelli binolarda esa, tashqi va ichki panel devor konstruksiyalari bilan birlashgan qavatlararo belbogʻlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor konstruksiyalarini vertikal bogʻlanishiga ega poydevor usti konstruksiyalari bilan biriktirib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorayopma panellarini oʻzaro va koʻtaruvchi devorlar bilan biriktirish, shuningdek panellar orasidagi choklarni M100 markali sement qorishmasini quyish bilan berkitib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpanelli binolarda poydevor va sokol belbogʻlarini, sokol konstruksiyasi bilan birlashtirib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlar loyihalari yer usti qismining umumiy hajm-rejalashtirish va konstruktiv yechimlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamunaviy binolar yer usti qismida umumiy yechimlar, yer osti qismida esa qurilish sharoitlariga koʻra moslashuvchan yechimlar asosida loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Karkassiz binolardagi deformatsiya choklari juft koʻndalang devorlar koʻrinishida boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDevor qalinligi tashqi havoning hisobiy haroratiga bogʻliq holda binolarga qoʻyiladigan issiqlik-texnik talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Yirik panelli binolarda elementlar orasidagi tutashishlar quyidagi usullar boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshponkalar koʻrinishidagi armaturali chiqishlarni payvandlash va ularni betonlab monolitlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishchi armaturaga kavsharlangan biriktiruvchi poʻlat detallarini payvandlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmonolitlangan, ilgakli chiqishlarni tirgaklar (skobka) orqali biriktirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevorlar orasidagi tutashuvlarida biriktiruvchi elementlarining kesimini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpanellarning gorizontal tutashuv choklarini M100 markali sement qorishmasi bilan berkitish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlat biriktiruvchi elementlarining tutashuvchi detallarini korroziyadan himoyalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Tosh materiallaridan qurilgan bino devorlarning burchaklari va kesishmalarining diametri 4 — 6 mm, katakchalari 7x7 cm oʻlchamli toʻrlar bilan armaturalanishi, bunda toʻrlar gorizontal choklarda element balandligi boʻyicha 1 m oraliqda yotqizilishi va devor oʻqlaridan har bir tomonga 1,2 — 1,5 m masofada berkitish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPanelli binolarning orayopma va tomyopma panellari, koʻtarib turuvchi devorlariga tayanish chuqurligi 12 cm dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Kanallar, shtrabalar, tokchalarning zaiflashgan konstruksiyalarni hisoblash yoki konstruktiv talablarga muvofiq qoʻshimcha armaturalash bilan mustahkamlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Karkassiz binolarning poydevor-yertoʻla qismining konstruksiyalarini zavodda ishlab chiqarilgan, yigʻma materiallar, yigʻma monolit konstruksiyalar bilan loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBikrlikni oshirish uchun binoning yer osti qismida qoʻshimcha devorlar qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Lojiyalar uchun konstruktiv yechimlarda, agar devor qismlari uzunlamasi 1,5 m gacha siljitilsa quyidagilar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir-beton, devor va poydevor belbogʻlari, ularni devor tekisligida va lodjiya konturida joylashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopma tuzilmalari devor belbogʻlari sifatida qoʻllanishi, (uzilish joylarida mustahkamlanishi va asosiy belbogʻ bilan ishonchli bogʻlanishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlodjiyaning bir devori binodagi koʻndalang devorning davomi sifatida bajarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalkonlar va erkerlar konsol shaklidagi yopma konstruksiyalarda qurilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino choʻkishlarni hisobga olgan holda loyihalangan boʻlsa, lojiyalar yopmaga tayantirib qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLodjiya, balkon va erkerlarni qurishda konstruksiyaning barqarorligi, mustahkam bogʻlamalar va deformatsiyalarga moslashuvchanlik taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik inshootlari va quvurlarni loyihalash va hisoblash talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Minora shaklidagi inshootni bikr konstruktiv sxemalar asosida loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMinora shaklidagi inshootlarning hisoblangan ogʻishlari ruxsat etilgan qiymatlardan oshib ketganda, poydevor asosining oʻlchamlarini kengaytirish, inshoot ogʻirlik markazini pastga tushirish hamda vant qurilmalarini qoʻllash, foydalanish jarayonida inshootni taʼmirlash choralarini koʻrish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Transportyor galereyalarini bino va inshootlarni mustahkamligini taʼminlash boʻyicha I, Ik va II, IIk guruhlari uchun egiluvchan sxemalar bilan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Tayanch ustunlardagi transportyor galereyalarini deformatsiya choki bilan ajratilgan konstruksiyalardan foydalanib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTayanch galereyalarini gorizontal yuzada uning boʻylama oʻqiga tik yoʻnaltirish imkoniyati taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTransportyor galereyasini binoga harakatlanuvchi tayanch bilan loyihalash va deformatsiya choklarini qoplovchi lentalar bilan yopish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlarni mustahkamligini taʼminlash boʻyicha I — III guruhlari choʻkish maydonlarida transportyor galereyalarining tayanchlarini yer yuzasidagi chuqurliklar (pogʻonalar) taʼsiriga chidamli poydevorlar bilan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Uzoq masofali yer osti inshootlari (tunnellar, kanallar) boʻylama yoʻnalishda — egiluvchan sxemalar boʻyicha deformatsiya choklari yordamida alohida qattiq boʻlimlarga ajratilgan, koʻndalang yoʻnalishda esa egiluvchan va bikr konstruktiv sxemalar asosida loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Avariya suvlarini oqizish uchun moʻljallangan choʻziq yer osti inshootlarining boʻylama qiyaliklarini yer yuzasining ehtimoliy qiyaliklarini inobatga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Uzun masofaga choʻzilgan yer osti inshootlarida oʻtkazilgan muhandislik tarmoqlarini toʻgʻri ishlashini taʼminlash uchun egiluvchan tayanch va qoplama (kompensatsiya) qurilmalarini oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Yer osti tonnel qazilmasi ustida zaminning deformatsiyalanishi sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑆0 — yer osti ishlarining taʼsirida (yer osti boʻshligʻi markazining ustida) zamin sirtining maksimal choʻkish qiymati; 𝐵 — mulda kengligi, sirtning “choʻkishi” nolga yoki loyihaviy talablarga muvofiq oʻrnatilgan minimal qiymatlarga teng boʻlgan, sirt nuqtalari orasidagi masofa; 𝐻 — joylanish chuqurligi; 𝐷0 — yer osti qazilmasining xususiyatli oʻlchami; 𝜇 — chegaraviy siljish burchagi (qazilayotgan kon konturini siljish muldasining chetki nuqtalari bilan birlashtiruvchi chiziqlarning nishablik burchagi); 𝛿 — texnologik ortiqcha qazish miqdori (qazilgan lahimning haqiqiy diametri bilan tonnel qoplamasining tashqi diametri orasidagi farq)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZamin yuzasi kesimining shaklini “namunali” egri chiziq (Gauss egri chizigʻi) bilan ifodalashni qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑆𝑀(𝑥) = 𝑆0𝑒𝑥𝑝(−𝑥2⁄𝑎2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. “Namunali” egri chiziqning parametrlari va koʻrinishi kon lahimini qazish jarayonining texnologik xususiyatlari (dastlabki maʼlumotlar boʻyicha) kuzatuv natijalari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Qazilma ishlari olib borilgan hududlarda quriladigan sigʻimli chuqur inshootlarni SHNQ 2.04.01-22, SHNQ 2.04.03-24 talablarini hisobga olgan holda egiluvchan, kombinatsiyalangan yoki bikr konstruktiv sxemalar boʻyicha loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Yopiq sigʻimli chuqurlashtirilgan inshootlarni loyihalashda moslashuvchan va kombinatsiyalangan konstruktiv sxemalardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgiluvchan konstruktiv sxema yigʻma konstruktiv devorlarning choklarida, shuningdek asosning notekis deformatsiyalariga moslashtirilgan qoplama, tub va toʻsiqlar bilan birikmalarida egiluvchan suv oʻtkazmaydigan choklar bilan bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ochiq sigʻimli chuqurlashtirilgan inshootlarni loyihalashtirishda bikr va kombinatsiyalangan konstruktiv sxemalardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatsionar uskunalarga ega boʻlgan ochiq sigʻimli chuqurlashtirilgan inshootlarni qatʼiy sxemalar asosida loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatsionar uskunalarsiz ochiq chuqur inshootlarni quyidagicha loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrejada toʻgʻri toʻrtburchak boʻlganda — qatʼiy konstruktiv sxema boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdumaloq shaklda yer osti suvlari mavjud boʻlganda qattiq konstruktiv sxema boʻyicha, yer osti suvlari mavjud boʻlmaganda esa tubi devorlardan deformatsiya chok bilan ajratilgan kombinatsiyalangan sxema boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Sizot suvlari sathi yuqori boʻlgan maydonlarda qurish uchun sigʻimli chuqurlashtirilgan inshootlarni loyihalashda egiluvchan choklar konstruksiyalari ikki tomonlama gidrostatik bosimni qabul qilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Loyihalarda qazilma ishlari taʼsirida poʻlat quvurlarning germetikligi buzilishining oldini olish uchun quyidagi konstruktiv va texnologik choralar amalga oshirilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazilgan quvurlar uchun barcha berkitish armaturalari (joʻmraklar, zadvijkalar, ventillar, klapanlar) loyihaviy bosimdan qatʼi nazar faqat poʻlatdan tayyorlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlar deformatsiyalanish sharoitlarida ham ulanish joylarining germetikligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKompensatorlar va egiluvchan qoʻshimchalar uzunlamasiga va burchak boʻyicha siljishlarni kafolatli zaxira bilan qabul qilishi, tekis deformatsiya zonalarida va siljish hududlarida lokal siljishlarni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUlarning mustahkamlik muddati qurilayotgan quvur liniyasi xizmat muddatiga teng boʻlishi yoki taʼmirlanish imkoniyatiga ega boʻlishi va quvurni ishdan chiqarmagan holda germetikligini tiklash imkoni boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Loyihalarda ichki bosim, harorat kuchlanishlari va qazish kuchlanishlarining birgalikdagi taʼsirini kamaytirish boʻyicha himoya choralari koʻrilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXavfli kuchlanishlar hududida quvurlarni qisman yoki toʻliq ochib qazishda tuproq taʼsirini kamaytirish, tuproqning muzlash chuqurligidan pastda kam siqiluvchan toʻldiruvchilarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni foydalanish davrida tekislash ishlarini hisobga olgan holda loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bino va inshootlardan foydalanish davrida ularning konstruktiv va texnologik elementlarini tekislash ishlarini faqat tabiiy sharoitlarda, yetarli darajada laboratoriya sinovlaridan oʻtkazilgan usullar bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Karkassiz bino va inshootlarning poydevor qismida domkratlar yordamida tekislash ularni joylashtirish uchun kovaklar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni koʻtarishda uning qismlariga zarar yetmasligi uchun tayanch va koʻtaruvchi konstruksiyalari orasida gorizontal ajratuvchi choklar qoldirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning poydevor qismida tekislovchi qurilmalarni oʻrnatish, ishga tushirish, ularga xavfsiz xizmat koʻrsatish uchun qulay sharoit boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilmalarni oʻrnatish joyi pol sathidan shift konstruksiyasigacha boʻlgan balandligi 1,9 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Liftlar SHNQ 2.08.01-24 talablariga asosan loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlarni tekislash jarayonida suv taʼminoti (issiq, sovuq) va oqova suvlarni chiqarib yuborish quvurlari tizimlarining normal foydalanishni taʼminlash uchun quyidagi choralarni hisobga olib loyihalash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni tekislovchi qurilmani oʻrnatish uchun moʻljallangan oʻyiqlardan tashqarida yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning tayanch va koʻtaruvchi qismlari orasidagi gorizontal ajratuvchi chokdan yuqorida joylashgan konstruksiyalariga vertikal quvurlarni va tarqatuvchi quvur tizimlarini mahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni oʻtkazish uchun teshiklarni devor va poydevorlar orasida qurish, quvur va konstruksiya orasida boʻshliq hosil qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlarni gorizontal va vertikal harakatlanishini taʼminlovchi qoplama (kompensator) larni oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimining vertikal qismlariga yopqich ventillarni oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Tekislanadigan karkasli bino va inshootlarni loyihalashda ustunlar, poydevorlar va toʻsinlarni bogʻlash tugunlarini konstruktiv yechimini ishlab chiqish, tekislash qurilmalari va tayanch elementlarini oʻrnatish (tekislash texnologiyasi boʻyicha) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKran osti toʻsinlarini ustunlarga mahkamlanishi, ularning vertikal va gorizontal tekisliklarda toʻgʻrilanishiga toʻsqinlik qilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBogʻlovchi va toʻsuvchi konstruksiyalarning ustunlarga mahkamlanishi va devor panellari orasidagi boʻshliq oʻlchami, bino konstruksiyalarning tekislash jarayonida bir-biriga nisbatan vertikal yoʻnalishda harakatlanishiga toʻsqinlik qilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning orayopma plitalarini mahkamlanuvchi qismlari vertikal yuzalarida egiluvchan hamda disk yuzalarida bikr qoplama boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Domkratlar bilan tekislanadigan inshootlar va uskunalarning plitali va massiv poydevorlarini quyidagicha loyihalashtirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi (tayanch) va yuqori sokol qismlari orasida (dempfer materiallardan) ajratuvchi chok boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdomkratlarni joylashtirish uchun kovaklarni qoldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsokol va tayanch qismlarini bir-biri bilan bogʻlovchi mustahkam elementlarning boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Gruntni qisman olish (burgʻilash) usuli bilan tekislanadigan inshootlarning yuqori fazoviy bikr konstruksiyalari quyidagicha loyihalanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning konstruksiyasi vertikal va gorizontal yuklamalarga bardoshli qilib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar yuqori kuchlanishga chidamli beton markalari va mustahkamlangan temir-beton tuzilmalar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeotexnikaviy tahlil asosida gruntni olish joylari va chuqurligi aniq belgilab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash bosqichma-bosqich va nazoratli ravishda amalga oshirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor ostidagi gruntlar sementatsiya yoki silikatizatsiya usullari bilan mustahkamlanib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash jarayonida gruntning choʻkishi va konstruksiyalarga zarar yetkazish xavfini kamaytirish choralari koʻrgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Burgʻilash orqali tekislash talab qilinadigan binolarning zamin gruntlari muayyan deformatsiyaga chidamli boʻlishi uchun quyidagilarga rioya qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning zamin grunti kamida 25 MPa deformatsiya moduliga ega boʻlishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning grunt yostiqlari SHNQ 2.02.01-19 ga asosan loyihalanishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning barqarorligi choʻkish va tekislash jarayoni kuzatib borilishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish shartlari boʻyicha hududlarni toifalash va muhandislik-geologik sharoitlarni tahlil qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Hududning qurilish uchun yaroqliligi | Eski togʻ-kon ishlari | Foydalanish davridagi togʻ-kon ishlari | Yer yuzasidagi deformatsiya holati va toifasi | Qurilish uchun maxsus shartlar |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
1 | Qurilish uchun yaroqli (xavfsiz) | Eski togʻ-kon ishlari mavjud emas | Rejalashtirilmagan | - | Yer ostida nosanoat foydali qazilmalar mavjud |
Oʻpirilishlar va choʻkish xavfi mavjud emas | Rejalashtirilmagan | - | Foydali qazilmalar qazib olingan, deformatsiya jarayoni yakunlangan, bino va inshootlar foydalanish muddatidan soʻng yer osti qazib olinishi | ||
2 | Qurilish uchun yaroqli (choʻkuvchan) | Eski togʻ-kon ishlari mavjud emas | Rejalashtirilgan, biroq ular yer yuzasiga taʼsir qilmaydi | II — IV, II — IVk | Yer osti suvlari bilan toʻlishi, tektonik yoriqlar, yoriqli togʻ qatlamlari mavjud emas |
Oʻpirilishlar hamda choʻkish xavfi mavjud emas | Rejalashtirilgan, biroq ular yer yuzasiga taʼsir qilmaydi | III-IV, IIIk-IVk | Yer osti suvlari bilan toʻlishi, tektonik yoriqlar, yoriqli togʻ qatlamlari mavjud emas | ||
3 | Cheklangan holda qurilish uchun yaroqli (choʻkuvchan) | Hududda eski togʻ-kon ishlari yoʻq yoki juda katta chuqurlikda joylashgan va choʻkish xavfi mavjud emas | Rejalashtirilgan, biroq ular yer yuzasiga taʼsir qilmaydi | I, Ik | Yer osti suvlari bilan toʻlish, tektonik yoriqlar va yoriqli togʻ qatlamlari mavjud emas |
Hududda eski togʻ-kon ishlari yoʻq yoki juda katta chuqurlikda joylashgan va choʻkish xavfi mavjud emas | Hech qanday oʻzgarishlar kutilmaydi, barqaror holat saqlanadi | Deformatsiya I va Ik guruhlari uchun belgilangan chegaradan oshib ketadi | I va Ik guruhlarida belgilangan chegaradan yuqori darajali deformatsiya mavjud | ||
4 | Qurilish uchun yaroqsiz | Hududda eski togʻ-kon ishlari yoʻq yoki juda katta chuqurlikda joylashgan va choʻkish xavfi mavjud emas | Rejalashtirilgan, biroq yer yuzasida choʻkish xavfi mavjud | Hududdagi geologik sharoitlardan qatʼi nazar | Hududda chuqur choʻkishlar va katta yoriqlar paydo boʻlishi mumkin |
Yer ostida boʻshliq joylashgan, choʻkish xavfi mavjud | Togʻ-kon ishlari rejasiga bogʻliq emas | Hech qanday oʻzgarishlar kutilmaydi, barqaror holat saqlanadi | Hech qanday oʻzgarishlar kutilmaydi, barqaror holat saqlanadi | ||
Chuqurlikdan yuzaga chiqadigan shaxta va konlar mavjud, atrofida choʻkishlar kuzatilishi mumkin | Togʻ-kon ishlari rejasiga bogʻliq emas | Hududdagi geologik sharoitlardan qatʼi nazar | Shaxtalar (kon kirish joylari, ventilyatsiya teshiklari, shurflar) atrofida yer yuzasining choʻkishi mumkin | ||
Hududda eski togʻ-kon ishlari bor-yoʻqligidan qatʼi nazar, muayyan xavflar mavjud | Rejalashtirilgan | Hududdagi geologik sharoitlardan qatʼi nazar | Hududda yer osti suvlari toʻplanishi, tektonik yoriqlar paydo boʻlishi va toshqinlar xavfi borligini bildiradi | ||
5 | Vaqtincha qurilish uchun yaroqsiz | IV-toifaga mansub hududlar, ular qazib olish yoki maxsus tadbirlardan keyin III, II yoki I-toifaga oʻtishiga yoʻl qoʻyiladi | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchan gruntli hududlarda zamin deformatsiyasi va bikrlik koeffitsiyentlarini hisoblash I tur choʻkuvchan gruntli hududlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Grunt zaminining choʻkishi katta maydonlarda yuqoridan intensiv namlantirish yoki yer osti suvlari sathining koʻtarilishi natijasida quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — 𝑖-chi grunt qatlamining qalinligi (sm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksl.i — ushbu ilovaning 2-bandiga muvofiq aniqlanadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — hsl,p va hsl,g choʻkuvchanlik maydonlariga boʻlingan grunt qatlamlari soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHsl choʻkuvchi qalinlik hamda hsl,p va hsl,a choʻkuvchan maydonlar 2 m dan oshmaydigan qalinlikda ajratilishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu ilovaning 1-formulasi boʻyicha ksl.i koeffitsiyenti, poydevor kengligi 𝑏 ≥ 12 m boʻlganda choʻkuvchan maydoni chegarasida 1 ga teng deb qabul qilinadi, 𝑏 ≤ 3 m boʻlganda quyidagi formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑝 — poydevor tagi boʻyicha oʻrtacha bosim, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишP0 — 100 kPa ga teng bosim, 3m≤ 𝑏 ≤ 12m ksl.i boʻlganda, interpolyatsiya bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻz ogʻirligidan grunt choʻkishini aniqlashda ksl.i = 1 deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Deformatsiyalanadigan hsl,p qatlamining faqat yuqori qismida gruntlarning choʻkish xususiyatlarini trambovkalar bilan zichlash, loy yoki qumoq gruntlardan kam suv oʻtkazadigan ekran hosil qilish, grunt yostiqchalari oʻrnatish orqali bartaraf etilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar pastdagi gruntlar toʻliq suvga
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишw — tabiiy yotqizilgan grunt namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwsat — gruntning suv bilan toʻliq oʻyinganligiga mos keluvchi namlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишwsl — boshlangʻich choʻkuvchanlik namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Hudud uzunligi a0, m, poydevor yuklamasi taʼsirida choʻkish deformatsiyasi maydoni hsl,p yuqori qismida gruntning choʻkishi Ssl,p noldan toʻliq qiymatgacha oʻzgarishi kuzatiladi va quyidagi formula orqali aniqlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsat — namlash manbai tubidan deformatsiya zonasining hsl,p pastki chegarasigacha boʻlgan suv bilan toʻyingan grunt qalinligi (m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlesssimon qumli grunt va lesslar uchun 35°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlesssimon qumoq gruntlar uchun 50°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишogʻir shibbalagichlar bilan zichlash yoki grunt yostiqlarini tekislashda 1,5 va 1,3 oshiruvchi koeffitsiyentlar bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazo koʻrinishida qabul qilingan asosning bikrlik koeffitsiyentlari quyidagi hollarda aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) tabiiy tuzilgan gruntlarda, tabiiy namlikda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl,p deformatsiyalanuvchi maydon chegarasida namlantirish manbai ostida suv bilan toʻliq toʻyinganlikda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) butun hsl,p deformatsiyalanuvchi maydon chegarasida zichlangan (shibbalangan) choʻkuvchan gruntlarda, ularning tabiiy namligida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlangan (shibbalangan) va ularga toʻshalgan gruntlarning suv bilan toʻliq toʻyinganligida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) faqat zichlangan choʻkuvchan gruntlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshibbalangan, choʻkuvchan va ularga toʻshalgan gruntlarning suv bilan toʻliq toʻyinganligida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝐶 va 𝐶𝐼 — tabiiy namlikda va toʻliq suv bilan toʻyinganlikda, tabiiy tuzilishli gruntlardagi zaminlarning bikrlik koeffitsiyentlari, kPa /m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — poydevor tagi boʻyicha oʻrtacha bosim, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSsl,p — poydevor botishi m, (1) formulasi boʻyicha hisoblanadigan tabiiy tuzilishli gruntda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш Sx va Ssl,p,x — mos ravishda poydevor botishi va choʻkishi, m, a hududida namlash manbai chetidan x masofada joylashgan nuqtada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII tur choʻkuvchan gruntli hududlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda qurilish olib borilganda, gruntni mahalliy mustahkamlash usullaridan foydalanish (zichlash, gil ekrani yaratish, sementatsiya), poydevor turi va uning chuqurligini gruntning choʻkish xususiyatlariga mos ravishda tanlash, deformatsiyalarning oldini olish uchun maxsus fundament konstruksiyalaridan (taqsimlovchi plitalar, mustahkamlashchi arqonlar) foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchan gruntlarda bino va inshootlarning zamin va konstruksiyalarini quyidagilarni inobatga olib hisoblash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning namlanishi natijasida yuzaga keladigan choʻkishlar bino va inshootlar mustahkamligiga taʼsir qilmasligi uchun hisoblash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning choʻkish qiymatlarini oʻz ogʻirligi tufayli gruntning Ssl,g maksimal choʻkishi ushbu ilovaning (1)-formulasi boʻyicha hisoblanganda ksl,i koeffitsiyenti ksl,i =1 deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNisbiy choʻkuvchanlik bino va inshoot ostida suv oʻtkazmaydigan qatlam (ekran) oʻrnatib ushbu ilovaning (3)-formulasi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKichik maydonlarda prognoz qilingan namlanishda Ssl,g gruntning oʻz ogʻirligi taʼsiridagi choʻkish quyidagi formula orqali hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr — oʻz ogʻirligidan grunt choʻkishi egri chiziq maydonining quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan hisobiy uzunligi, m,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) bikr konstruktiv sxemali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) moslashuvchan konstruksiyali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmq — bino va inshootning oʻz zamini bilan birgalikda ishlashini hisobga oluvchi va quyidagiga teng deb qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝐿 — bino va inshoot yoki uning alohida bloklari kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑟 — ushbu ilovaning (14) formulasi boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑙 — 1 va 2 poydevorlar orasidagi masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmq — birga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Qurilish uchun togʻ-kon va muhandislik-geologik sharoitlarida qazish ishlarining taʼsirini aniqlashda 𝜼(𝒙), ξ(𝒙) olingan maʼlumotlar bino va inshootning bir qismi 𝒍 uchun hisoblangan qiymatlar qabul qilinsa 𝒊, 𝝆, 𝜺 koʻrsatkich qiymatlari quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyidagi qiymatlar hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx1, x2,(x1 < x2 ) — koʻrib chiqilayotgan nuqtalardan binoning markaziy oʻqigacha boʻlgan masofalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝒏, 𝒎 — ortiqcha kuchlanish va ishlash sharoitlarining koeffitsiyentlari boʻlib, ular ushbu SHNQning 25-bandi, 3 va 4-jadvallari asosida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarning ogʻishlarini isl nisbiy qiymati (15) formula boʻyicha, absolyut koʻrsatkichlar cm, esa quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHc — bino yoki inshootning poydevor tagidan ularning eng yuqori nuqtasigacha boʻlgan balandligi, cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Moslashuvchan konstruksiyali bino va inshootlarning alohida poydevorlari ogʻishini nisbiy qiymati (15) formula boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, Ssl,g1 — Ssl,g2 — poydevorning ikkita qarama-qarshi joylashgan nuqtalari (torets)ning orasidagi poydevorning kengligi yoki uzunligiga teng masofalari bilan choʻkishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOgʻishlarning absolyut qiymatlari (18) formula boʻyicha aniqlanishi, bunda Hc poydevor tagidan ustun yoki devorning koʻrilayotgan nuqtasigacha boʻlgan balandlik sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Bino va inshootlar konstruksiyalarining dastlabki hisoblarida ishlatiladigan, gruntni yuqoridan, chiziqli manbadan (Bw=1÷2m boʻlganda)namlantirish holatidagi choʻkish voronkasining shartli egrilik radiusi Ryc quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr va Ssl,g — ushbu ilovaning (13) formulasi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmn — Ssl,g ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Choʻkishining egri chiziqli qism (maydon)larida r boʻyicha gruntni namlantirish natijasida oʻz ogʻirligidan choʻkishda x masofada grunt yuzasidagi gorizontal siljishlar qiymati usl, cm, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — nisbiy gorizontal deformatsiyalarning quyidagiga teng deb qabul qilinadigan qiymati:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Bikr konstruktiv sxemali bino va inshootlarning boʻlimlari orasidagi deformatsiya choki kengligini kompleks chora-tadbirlar asosida loyihalashtirishda quyidagi formulalar yordamida aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor osti darajasida, 𝑟 ≥ 𝐿 da
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor darajasida, (𝐿/2 < 𝑟 < 𝐿) da
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarniz darajasida,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — grunt choʻkish maydonining r0 - r0 = 0,5 r teng deb qabul qilinadigan hisobiy yarim uzunligi, m; x — ushbu ilovaning (13) formulasi boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝐿 — bino boʻlmasi uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑟 — (14) formula boʻyicha aniqlanadigan, oʻz ogʻirligidan grunt choʻkishi egri chiziqli hududning hisobiy uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝐻 — binoning poydevor tagidan devor ustigacha balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSsl,g — gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkish qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш Yu — binoning zamin bilan birgalikdagi ishlashini hisobga oluvchi ish sharoitlari koeffitsiyenti,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑟 < 𝐿 boʻlganda Yu = (r/L)2 va 𝑟≥ 𝐿 boʻlganda Yu =1 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDeformatsiya chokining kengligi quyidagidan kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN≤10 m da ad = 10 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN≥ 30 m da ad = 30 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30>N>10 da chok oʻlchami (ad ) interpolyatsiya usuli bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Choʻkuvchan qatlamning Hsl suv bilan toʻyingan (𝑆𝑟 > 0,9) loyli va qumli gruntlarini qoʻshimcha botishi Su,l va qoʻshimcha siqilish maydonini Hu,l SHNQ 2.02.01-19 talablari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKam namlangan loyli gruntlar hamda tarkiban bogʻlangan changsimon va mayda qumlarning qoʻshimcha botishini Sul quyidagi formula boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhadi — Hu,l maydoni boʻlib chiqilgan gruntning u-nchi qatlami qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEwi va Eoi — maydoni chegarasida mos ravishda suv bilan toʻliq toʻyinganlik va tabiiy namlangan toʻshovchi va choʻkuvchan boʻlmagan grunt i-nchi qatlamining deformatsiya modullari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. II tur choʻkuvchan gruntli hududlarda yer yuzasining qoziqlar bilan choʻkishini oldini olish uchun chiziqli-deformatsiyalanuvchan zaminning bikrlik S koeffitsiyentini quyidagi formula orqali aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlangan (shibbalangan) grunt
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan toʻliq toʻyinganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy holatda zaminning nam va choʻkuvchan gruntlarini svaylar bilan toʻliq kesib olishda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan toʻliq toʻyinganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII-III tur nam va choʻkuvchan gruntli hududlarda karkasli, moslashuvchan konstruksiyali bino va inshootlarning oʻz ogʻirligidan botishini qisman bartaraf etish:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlangan (shibbalangan) grunt
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan toʻliq toʻyingan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa-b
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda: S bikrlik, botishlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti qismiga ega bino va inshootlar zaminlarini loyihalashtirish xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Choʻkuvchan gruntlarda yer osti qismi chuqurlashtirilgan bino va inshootlarning zaminlari va poydevorlarini loyihalashda, kotlovan qazish vaqtida grunt massivining boʻshashini hamda uning asosiy oʻlchamlari (chuqurligi va kengligi)ni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. II turdagi choʻkuvchan grunt sharoitida quriladigan binolar uchun konstruktiv sxemalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — qoziqli poydevorda texnik tagxona bilan (yer osti qavatlarsiz); b — qoziqli poydevorda yer osti qism bilan; v — tabiiy zaminda va plitali poydevorda (suzuvchan bino) yer osti qism bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — binolar; 2 — texnik tagxona; 3 — binoning yer osti qismi; 4 — burgʻilanadigan va urib qoqiladigan qoziqlar; 5 — qoqiladigan qoziqlar; 6 — poydevor plitasi; 7 — sirpanish choki;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑓𝑛 — choʻkuvchan grunt yon tomon ishqalanishining yuklash kuchlari; 𝑓 — qoziqlar yon yuzalari boʻyicha qarshilik kuchlari; 𝑅 — qoziqlari pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurlashtirilgan yer osti qismini qurishda bino yoki inshoot ostidagi grunt sharoitlarini I turdan choʻkmaydigan gruntlarga, choʻkish xususiyati boʻyicha esa II dan I turga oʻzgartirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Binoning yer osti qismi uchun kotlovan qazishda choʻkishlarni hisoblash sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — chuqur qazilma qurilishidagi grunt; II — bino yoki inshootning yer osti qismining poydevori,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — chuqurlikdagi vertikal kuchlanishlar epyuralari; h𝑡 — oʻyiq yoki kotlovan tubi darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — 𝐻𝑠𝑙 chuqurlikda; v — yer osti suvlarining koʻtarilishida grunt va poydevor choʻkishi egri chizigʻi; g — chuqurlikning tubi yoki bino yer osti qismining tagi orqali namlantirish. 1. Chuqur oʻyiq; 1-2-3. Kotlovan (yer osti qism) va bino yer usti qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Rejalashtirish darajasida gruntning oʻz ogʻirligidan vertikal kuchlanishlar 𝜎𝑧𝑔;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. 𝜎𝑧𝑔𝑓, oʻyiq 1 yoki 2 kotlovan tubi darajasida; 6. Vertikal kuchlanishlar 𝜎ʼ𝑧𝑔𝑓 , oʻyiq 1 yoki 2 kotlovan tashqarisida joylashgan grunt oʻz ogʻirligi taʼsirini hisobga olib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-8. Vertikal kuchlanishlar 𝜎𝑧𝑔𝑓, bino ogʻirligidan hamda orayopmalar va h𝑡; chuqurlikdagi ustun tagli poydevor (stilobat) yer osti qismiga foydalanish yuklamalaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-10. 𝜎𝑧𝑔+𝜎𝑧𝑝 gruntning oʻz ogʻirligidan va bino ogʻirligidan hamda mos ravishda bino va stilobat ostidagi 𝐻𝑠𝑙,𝑐 chuqurlikdagi orayopmalarga foydalanish yuklamalaridan jamlanma kuchlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Boshlangʻich choʻkish bosimining 𝑝𝑠𝑙 chuqurlik boʻyicha oʻzgarish egri chizigʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Binoning yer osti qismi uchun kotlovan qazishda quyidagilarga rioya qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino ostidagi choʻkuvchan qatlam 𝐻𝑠𝑙,𝑐 qiymati kotlovan tubi sathidan z chuqurlikkacha aniqlanadi, bu yerda gruntning Pz oʻz ogʻirligidan bosimi Pz = Yz ga teng boʻladi (Y — choʻkuvchan gruntning oʻrtacha ogʻirligi), kotlovan tubi belgisidan boshlab lyossimon gilli, qumli va yirik boʻlakli gruntlar qatlamigacha yoki nisbiy choʻkuvchanlik Esl,c = 0,01ga teng boʻladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning oʻz ogʻirligidan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan qatlam ostidagi choʻkmaydigan gruntning qoʻshimcha choʻkishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntlarning oʻz ogʻirligidan choʻkishi Pz hisobiy choʻkishi 𝑠𝑠𝑙,𝑔,𝑐 choʻkuvchan qatlamning 𝐻𝑠𝑙,𝑐 qolgan qismi doirasida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Kotlovanlarni qazishda grunt sharoitlarning oʻtkazilishi quyidagicha taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchanlik boʻyicha I toifadan, baʼzi hollarda II toifadan oddiy choʻkuvchan boʻlmagan gruntlarga, kotlovan tubi belgisidan boshlab grunt oʻz ogʻirligi bosimda 1 m dan ortiq qalinlikka ega barcha qatlamlar (muhandislik-geologik elementlar — MGE) ning nisbiy choʻkuvchanligi 𝑠𝑠𝑙,𝑐≤0,01 dan kam;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchanlik boʻyicha II dan I guruhga, 𝑠𝑠𝑙,𝑐 ≤ 5 cm dan oshmagandagi choʻkuvchan qalinlikning 𝐻𝑠𝑙,𝑐 qolgan qismi chegarasida gruntlarning oʻz ogʻirligidan hisobiy choʻkishida 𝑠𝑠𝑙,𝑔,𝑐;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkishi va grunt sharoitlarining choʻkuvchanlik boʻyicha II dan I guruhga oʻtishi butunlay istisno qilinadigan kotlovanning minimal chuqurligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝛾s — kotlovan rejasida toʻgʻriburchak shaklda va tomonlar nisbati 1:3 dan kam boʻlmaganda 𝛾s = 1,1 ga teng deb va kvadrat hamda dumaloq shaklda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝛾𝑐 = 1,2 deb qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝜎𝑧𝑔 — 𝜎𝑧𝑔 = 𝛾𝑤𝑑 ga teng gruntning oʻz ogʻirligidan vertikal kuchlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝛾𝑤 — suv bilan toʻyinganlik holatidagi choʻkuvchan grunt solishtirma ogʻirligining oʻrtacha tortilgan qiymati, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑑 — choʻkuvchan gruntning “mustahkamlik tanqisligi” maksimal qiymatga, yaʼni (𝛾𝑤𝑑)-𝑝𝑠𝑙 → 𝑚𝑎𝑥 boʻlgan chuqurlik, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝑝𝑠𝑙 — 𝑑 chuqurlikda boshlangʻich choʻkish bosimi, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkotlovan tubida qoʻshimcha kuchlanish mavjud boʻlmaganda qoziqli (svayli) fundamentlar loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUlarga bino yoki inshootdan, birinchi (yer osti) qavatining pollaridan ham yuk tushishlar oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKotlovan tubidan pastroqdagi gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari shibbalash bilan toʻliq bartaraf etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Kotlovan tubidan pastroqda gruntlarning choʻkuvchanlik xossalarini bartaraf qilmasdan plitali va boshqa poydevorlarni qoʻllashda bino yoki inshoot zaminida gruntlari choʻkmaydigan kotlovanning minimal chuqurligi 𝑑ʼ𝑐𝑝, m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝛾𝑐, 𝛾𝑤, 𝑝𝑠𝑙 — (1) formuladagi kabi belgilanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝜎𝑧𝑝 — poydevorlar yuklamasidan vertikal kuchlanishlar, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝜎𝑧𝑛 — gruntda yertoʻla pastki qavati pollaridan yoki yer ostki qismdan qoʻshimcha vertikal kuchlanishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(2) formulani qoʻllashda 𝑑𝑐𝑝 qiymati turli chuqurliklardagi turli qoʻshimcha kuchlanishlarni ular taqsimlanishining epyuralariga muvofiq berish asosida saralash bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. 𝑑𝑐 va 𝑑𝑐𝑝 chuqurliklarni grafik usulda aniqlashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, texnik ehtiyojlarga moʻljallab qazilgan har bir joy uchun muhandislik-geologik qidiruv materiallari asosida quyidagilarning chuqurlik boʻyicha oʻzgarish grafiklari tuzilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning oʻz ogʻirligidan bosimi 𝜎𝑠𝑙,𝑔 va boshlangʻich choʻkish bosimi 𝑝𝑠𝑙;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(𝜎𝑧𝑝 +𝜎𝑧𝑛).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш𝜎𝑧𝑔 yoki 𝜎𝑧𝑔+𝜎𝑧𝑝+𝜎𝑧𝑛 grafigiga parallel ravishda boshlangʻich choʻkish bosimi 𝑝𝑠𝑙 ning oʻzgarish egri chizigʻiga urinma oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, 𝑑𝑐𝑝 va 𝑑𝑐 chuqurliklar 𝜎𝑧𝑔 urinmaning chuqurlik boʻyicha 𝜎𝑧𝑞, 𝑝𝑠𝑙, (𝜎𝑧𝑔 + 𝜎𝑧𝑝 + 𝜎𝑧𝑛) koʻrsatkichlar oʻzgarishi egri chiziqlari unga nisbatan chiziladigan vertikal “0” oʻq bilan kesishish nuqtalari boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Chuqurligi 4-5 m dan koʻp boʻlgan yer osti qismga ega bino va inshootlar zaminlarini loyihalashtirishda ushbu ilovada bayon qilingan va SHNQ 2.02.01-19 talablarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Yer osti qismi mavjud boʻlgan bino va inshootlar poydevorlarining asoslari va konstruksiyalari turini tanlashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularning rejadagi chuqurligi va oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning choʻkish xususiyatlari boʻyicha turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchi qatlamning qalinligi 𝐻𝑠𝑙,𝑐 ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish miqdori 𝑠𝑠𝑙,𝑔,𝑐 va choʻkmaydigan asosiy gruntlarning qoʻshimcha choʻkishi 𝑠𝑢,𝑙 ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar konstruksiyalari poydevor asoslariga tushadigan yuklamalar, mazkur yuklamalar SHNQ 2.02.01-19 da keltirilgan boshqa talablarni hisobga olib amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Grunt sharoitlari boʻyicha II tur choʻkuvchan gruntlarning kotlovan tubidan pastroqda joylashish holatlarida quyidagilarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-2 qatlam choʻkuvchan gruntlarini ogʻir shibbalagichlar, gruntli svaylar, qattiq grunt materialidan (shagʻal, mayda toshli grunt, ekologik sof va mustahkam shlak) qilingan vertikal armaturalangan svaylar bilan zichlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkuvchan qalinlikni 𝐻𝑠𝑙,e, tagi toʻldirilib qoqiladigan, urib qoqiladigan svaylar bilan ularni qoʻshimcha botishlar 𝑠𝑢,𝑙 rivojlanish ehtimoli bor maydondan pastroqqa choʻktirib kesib olish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. II tur grunt sharoitlariga ega choʻkuvchan gruntlarni qoziqlar bilan kesib olishda, shuningdek choʻkuvchan qalinlik 𝐻𝑠𝑙,𝑐 chegarasida shibbalash bilan gruntlarning choʻkuvchanlik xossalarini bartaraf etishda, qoziqlar va zichlangan massivlarga manfiy ishqalanish kuchi natijasida qoʻshimcha yuk tushishlarni 𝑃𝑛 kengligi 0,2 𝐻𝑠𝑙 boʻlgan konturli tasma (polosa) ustidagi bino va inshootlar yer osti qismi perimetri boʻyicha mumkin boʻlgan botish 𝑠𝑠𝑙,𝑔 dan kelib chiqib, ularning oʻrta qismi ostida esa, 𝐻𝑠𝑙,s.choʻkuvchan qalinlik qiymatidagi botish 𝑠𝑠𝑙,𝑔 dan kelib chiqib hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Qoziqlarga va zichlangan massivlarga, shuningdek bino va inshootlar yer osti konstruksiyalariga ularning yonbosh tashqi yuzalari boʻyicha poydevor plitalari va boshqa chuqur joylashgan poydevorlarga manfiy ishqalanish kuchidan qoʻshimcha yuk tushishlarni pasaytirish maqsadida sirpanish choklari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSirpanish choklarini gidroizolyatsiya bilan birlashtirishga va ularni 3-4 qavat suv oʻtkazmaydigan pergamin, ruberoid, polietilen plyonka materiallaridan foydalanib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.