17.10.2024 yildagi 01/2-74-son
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 17.10.2024 yildagi 01/2-74-son
Кучга кириш санаси
05.11.2024
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 5-noyabrda hisobga olindi, hisob raqami 311]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-martdagi PF-5963-son “Oʻzbekiston Respublikasining qurilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmonlariga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2015-yil 27-oktabrdagi 153-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 1.02.09-15 “Qurilish uchun muhandislik geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir v.b. Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 17-oktabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-74-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Iqtisodiyot va moliya vaziri D. KUCHKAROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 30-avgust
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 18-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 17-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 30-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 2-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Togʻ-kon sanoati va geologiya vaziri B. ISLAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 17-sentabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 17-oktabrdagi 01/2-74-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) qurilish maydonlarini tanlash, qurilish obyektlarini loyihalash, bino va inshootlarni qurish hamda rekonstruksiya qilishda shaharsozlik hujjatlarini tayyorlash uchun muhandislik-geologik izlanishlarni oʻtkazishga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik texnik izlanishlar. Asosiy qoidalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 3.01.02-23 “Qurilishda xavfsizlik texnikasi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.03.02-23 “Hududlarni rivojlantirish va qurishni shaharsozlik jihatidan rejalashtirish toʻgʻrisidagi shaharsozlik hujjatlarining tarkibi va mazmuni”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt 8.002:2009 “Oʻlchovlarni yagonaligini taʼminlashning davlat tizimi. Oʻlchov vositalarini davlat va idoraviy nazorati. Asosiy qoidalar” (rasmiy manba: “Gosudarstvennaya sistema obespecheniya yedinstva izmereniy Respubliki Uzbekistan. Metrologicheskiy kontrol i nadzor. Osnovnie polojeniya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt 788:97 “Gruntlar. Oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentini laboratoriya sharoitida aniqlash usullari (tuzatmalar bilan)” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya koeffitsiyenta filtratsii”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT) “Yopishqoq tuproqlarda zichlanmagan va quruq holatda uchoqli siqishni sinov uchun standart sinov usuli”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT) “Tuproqni granulometrik tahlil qilish uchun standart sinov usuli”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D2216:2021 (ASTM D2216-19, IDT) “Tuproq va togʻ jinslarining massa boʻyicha suv (namlik) miqdorini laboratoriyada aniqlashning standart sinov usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D 7263:2022 (ASTM D 7263-21, IDT) “Tuproq namunalarining zichligi va solishtirma ogʻirligini laboratoriyada aniqlashning standart sinov usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D 2435:2022 (ASTM 2435 − 11, IDT) “Qoʻshimcha yuklanishdan foydalangan holda tuproqlarning bir oʻlchovli konsolidatsiya xususiyatlari 1 Standart sinov usullari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D 3080:2022 (ASTM D3080-11, IDT) “Konsolidatsiyalangan drenajlangan sharoitlarda tuproqlarning toʻgʻridan-toʻgʻri kesish sinovi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz DSt ASTM D2166/D2166M:2022 (ASTM D2166/D2166M-16, IDT) “Birlashtiruvchi tuproqning siqish kuchi uchun standart sinov usuli”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12071-2014 “Gruntlar. Namunalarni chiqarib olish, qadoqlash, tashish va saqlash” (rasmiy manba: “Grunti. Otbor, upakovka, transportirovaniye i xraneniye obrazsov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12248.3-2020 “Gruntlar. Mustahkamlik va deformatsiyalanish tavsiflarini laboratoriya sharoitida aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12536-2014 “Gruntlar. Granulometrik (donador) va mikroagregatlar tarkibini laboratoriya sharoitida aniqlash” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya granulometricheskogo (zernovogo) i mikroagregatnogo sostava”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 18164-72 “Ichimlik suvi. Quruq qoldiq tarkibini aniqlash usuli” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metod opredeleniya soderjaniya suxogo ostatka”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 19912-2012 “Gruntlar. Statik va dinamik zondlash orqali dala sharoitida sinash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metod polevix ispitaniy staticheskim i dinamicheskim zondirovaniyem”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 20276-2012 “Gruntlar. Deformatsiyalanish tavsiflarni dala sharoitida aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi polevogo opredeleniya xarakteristik deformiruyemosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 20522-2012 “Gruntlar. Sinov natijalarini statistik qayta ishlash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi statisticheskoy obrabotki rezultatov ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 21.302-2013 “Qurilish uchun loyihaviy hujjatlar tizimi. Muhandislik-geologik qidiruvlar boʻyicha hujjatlarni shartli grafik belgilash” (rasmiy manba: “Sistema proyektnoy dokumentatsii dlya stroitelstva. Uslovnie graficheskiye oboznacheniya v dokumentatsii po injenerno-geologicheskim iziskaniyam”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 22733-2016 “Gruntlar. Maksimal zichlikni laboratoriya sharoitida aniqlash usuli” (rasmiy manba: “Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya maksimalnoy plotnosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 23278-2014 “Gruntlar. Oʻtkazuvchanlikni dala sharoitida sinash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi polevix ispitaniy pronitsayemosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 23740-2016 “Gruntlar. Organik moddalar miqdorini laboratoriya sharoitida aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya soderjaniya organicheskix veshestv”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25100-2020 “Gruntlar. Klassifikatsiya” (rasmiy manba: “Grunti. Klassifikatsiya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 30672-2019 “Gruntlar. Dala tadqiqotlari. Umumiy qoidalar” (rasmiy manba: “Grunti. Polevie ispitaniya. Obshiye polojeniya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31861-2012 “Suv. Namuna olish uchun umumiy talablar” (rasmiy manba: “Voda. Obshiye trebovaniya k otboru prob”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31957-2012 “Suv. Karbonatlar va bikarbonatlarning ishqoriyligi va massa konsentratsiyasini aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Voda. Metodi opredeleniya shelochnosti i massovoy konsentratsii karbonatov i gidrokarbonatov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 33045-2014 “Suv. Azot oʻz ichiga olgan moddalarni aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Voda. Metodi opredeleniya azotsoderjashix veshestv”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 3351-74 “Ichimlik suvi. Mazasi, hidi, rangi va loyqalikni aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi opredeleniya vkusa, zapaxa, svetnosti i mutnosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4011-72 “Ichimlik suvi. Umumiy temirning massa konsentratsiyasini oʻlchash usullari” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi izmereniya massovoy konsentratsii obshego jeleza”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4151-72 “Ichimlik suvi. Umumiy qattiqlikni aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi opredeleniya obshey jestkosti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4245-72 “Ichimlik suvi. Xloridlar tarkibini aniqlash usuli” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi opredeleniya soderjaniya xloridov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4386-89 “Ichimlik suvi. Ftoridlarning massa konsentratsiyasini aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi opredeleniya massovoy konsentratsii ftoridov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4389-72 “Ichimlik suvi. Sulfatlar tarkibini aniqlash usuli” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Metodi opredeleniya soderjaniya sulfatov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 4974-2014 “Ichimlik suvi. Marganets tarkibini fotometrik usul bilan aniqlash” (rasmiy manba: “Voda pityevaya. Opredeleniye soderjaniya margansa fotometricheskimi metodami”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 5180-2015 “Gruntlar. Fizik xususiyatlarni laboratoriya sharoitida aniqlash usullari” (rasmiy manba: “Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya fizicheskix xarakteristik”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 5686-2020 “Qoziqlar. Dala sharoitida sinash usuli” (rasmiy manba: “Svai. Metodi polevix ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9.602-2016 “Korroziya va qarishdan himoya qilishning yagona tizimi. Yerosti inshootlari. Korroziyadan himoya qilish uchun umumiy talablar” (rasmiy manba: “Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
MSN 2.03.02-2002 (№2.03.02-2002; 01.01.2005y.) “Hududlarni, bino va inshootlarni xavfli geologik jarayonlardan muhandislik muhofazasi. Asosiy qoidalar” (rasmiy manba: “Injenernaya zashita territoriy, zdaniy i soorujeniy ot opasnix geologicheskix protsessov. Osnovnie polojeniya”).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atama va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sʼyomka — hududlarning tabiiy muhandis-geologik sharoitlarini kompleks oʻrganish va xaritalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik-geologik jarayonlar — geologik muhit koʻrsatkichlarining tabiiy omillar taʼsirida vaqt va makonda oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik jarayonlar — geologik muhit koʻrsatkichlarining texnogen omillar taʼsirida vaqt va makonda oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statsionar kuzatuvlar — hududning muhandislik-geologiya va gidrogeologik sharoitlari koʻrsatkichlarining holat oʻzgarishlarini doimiy (yoki davriy) kuzatish (oʻlchashlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torf — botqoq oʻsimliklarining kislorodsiz, yuqori darajadagi namlik sharoitida tabiiy qurishi va chala chirishidan hosil boʻlgan, tarkibida 50 foizdan ortiq (massasi boʻyicha) organik moddalar boʻlgan grunt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torflashgan grunt — tarkibida 10 dan 50 foizgacha (massasi boʻyicha) torf boʻlgan qum va gilli grunt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
soliflyuksiya — muzlash va erishning bir necha marta ketma-ket takrorlanishi taʼsirida togʻ jinslari suyuq massaga aylanib oʻz ogʻirligi taʼsirida qiya togʻ yonbagʻirlarida erimagan togʻ jinslar ustidan pastga qarab oqa boshlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
monolit — tabiiy holati buzilmagan grunt namunasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YEOSS — yerosti suvlari sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SMH — seysmik mikrohududlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Asosiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Muhandislik-geologiya izlanishlar, loyihalashtirilayotgan qurilish hududi (maydon, hudud, yoʻnalish)ning muhandis-geologik sharoitlarini kompleks oʻrganish va ushbu sharoitlarning loyihalanayotgan obyekt bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsiri natijasida oʻzgarish ehtimolini baholash, shuningdek qurilish maydonining muhandislik muhofazasi va atrof-muhit xavfsizligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Muhandislik-geologiya izlanishlar SHNQ 1.02.07-19 va mazkur SHNQning talablariga rioya qilgan holda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Muhandislik-geologiya izlanishlari uchun texnik topshiriq tarkibi SHNQ 1.02.07-19 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Izlanishlar dasturidagi muhandislik-geologiya ishlarining tarkibi va hajmi, texnik topshiriq asosida, loyiha bosqichlari, qurilish turi, maqsadi, bino va inshootlarning xavf-xatar toifalari (keyingi oʻrinlarda bino va inshootlarning toifalari), tadqiqot hududining maydoni, uni oʻrganilganlik darajasi va muhandislik-geologiya sharoitining murakkabligidan kelib chiqqan holda mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Muhandislik-geologiya izlanishlar dastur yoki koʻrsatma asosida amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Oddiy muhandis-geologik sharoitlarda, bino va inshootlarning toifalari tasnifi boʻyicha I-toifali bino va inshootlarning loyihalarini asoslashda muhandislik-geologiya izlanishlarni amalga oshirish uchun tuziladigan dastur oʻrniga koʻrsatma tuzishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Muhandislik-geologiya izlanishlarini kompleks ravishda olib borilganda, ayrim ish turlari (burgʻilash namunalar olish) takrorlanmasligi uchun, dasturni boshqa muhandislik izlanishlar (muhandislik ekologik) dasturlari bilan muvofiqlashtirilgan holda tuzish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Muhandislik-geologiya izlanishlari dasturining tarkibi SHNQ 1.02.07-19 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Muhandislik-geologiya izlanishlarini amalga oshirishda qoʻllaniladigan oʻlchov vositalari Oʻz DSt 8.002:2009ga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Muhandislik-geologiya izlanishlarni SHNQ 3.01.02-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Muhandislik-geologiya izlanishlarining tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Muhandislik-geologiya izlanishlari tarkibiga umumiy texnik talablarni belgilaydigan quyidagi asosiy ish turlari va izlanishlar kompleksi kirishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avvalgi yillardagi izlanishlar va tadqiqotlar materiallarini yigʻish, tahlil qilish va umumlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerni masofadan zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerovizual, yoʻnalishli kuzatuvlarni oʻz ichiga olgan koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ kovlamalari va bur-quduqlarni kovlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geofizik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni dala sharoitida oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
stansionar (doimiy) kuzatuvlar (geologik muhit tarkibiy qismini lokal monitoringi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar, yerusti va yerosti suvlarini laboratoriya sharoitlarida oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarni oʻrganish va baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik va seysmotektonik izlanishlar, seysmik mikrohududlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sʼyomka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishini prognozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geotexnik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud bino va inshootlar poydevori asosidagi gruntlarni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
materiallarni kameral qayta ishlab texnik hisobot tuzish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Qurilishi loyihalanayotgan hududlarning muhandis-geologlik va gidrogeologik sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish, umumlashtirish ishlari loyihaoldi va loyiha hujjatlarini ishlab chiqishning barcha bosqichlarida, avvalgi bosqich natijalarini hisobga olgan holda olib borilishi va quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vazirliklar, idoralar fondlari va arxivlarida mavjud boʻlgan, har xil maqsadlarga moʻljallangan obyektlar uchun bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlari, gidrogeologik, geofizik, seysmologik tadqiqotlar, statsionar kuzatuvlar toʻgʻrisidagi texnik hisobotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik sʼyomka ishlari (maʼlum bir hudud uchun mavjud boʻlgan eng yirik masshtabdagi geologik xaritalar), muhandislik-geologiya xaritalash, mintaqaviy tadqiqotlar, doimiy rejim kuzatuv natijalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning aerokosmik sʼyomkasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning tabiiy, texnogen sharoitlari, ularning tarkibiy qismlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni umumlashtiradigan ilmiy tadqiqot ishlari va ilmiy-texnik adabiyotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrganilayotgan hududning iqlimini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tadqiqot hududining gidrografik tarmogʻini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyef tavsifini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tadqiqot hududining geomorfologik xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tadqiqot hududining geologik tuzilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tadqiqot hududining gidrogeologik sharoitlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni tarkibi va fizik-mexanik xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarini tarkibini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen taʼsirlar va hududning xoʻjalik jihatdan oʻzlashtirilgandagi oqibatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Mazkur SHNQning 15-bandida keltirilgan maʼlumotlar tarkibiga grunt qurilish materiallari mavjudligi, mahalliy qurilish materiallari razvedka natijalari (ishlab chiqarishdagi qattiq chiqindilar), bino va inshootlar deformatsiyasi va ularning asosidagi gruntlarni tekshirish natijalari, qidiruv hududidagi boshqa bino va inshootlar qurilish tajribasi hamda hududda sodir boʻlgan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida maʼlumotlar ham kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Qurilgan (oʻzlashtirilgan) hududlarda izlanishlar olib borilganda avvalgi yillardagi mavjud topografik rejalarni, obyekt qurilgunigacha tuzilgan, vertikal tekislash boʻyicha materiallar, inshootlar va binolarning yerosti qismlari va yerosti inshootlarining muhandislik tayyorlash va qurish maʼlumotlari yigʻilishi, taqqoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Texnik topshiriqda koʻrsatilgan qurilish maydoni (hudud, yoʻnalish chizigʻi) chegarasi doirasida va qoʻshni hududlar zonasida avvalgi yillarda bajarilgan izlanish maʼlumotlaridan (togʻ kovlamalarining bayoni, gruntlarni dala va laboratoriya sharoitlarida oʻrganish natijalari) foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Avvalgi yillarda izlanish materiallaridan foydalanish imkoniyatini (agar izlanish yakunlanishidan loyihalash boshlanishigacha 2-3 yildan koʻp vaqt oʻtgan boʻlsa) hududning geologik muhit oʻzgarganligini hisobga olgan holda belgilanishi, bunda oʻzgarishlarni muhandislik-geologiya izlanishlar dasturi tuzilgunga qadar oʻtkaziladigan koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirish natijalariga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrogeologik sharoitlarning (yerosti suvlari sathi, tarkibi) oʻzgarganlik oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Avvalgi yillarda bajarilgan barcha izlanishlar maʼlumotlaridan geologik muhitning texnogen taʼsirlar natijasida oʻzgarish dinamikasini tiklash uchun foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Yigʻilgan materiallar asosida oʻrganilayotgan hududning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisida ishchi gipoteza tuzilishi va bu sharoitlarning murakkablik darajasi belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu maʼlumotlarga asosan qurilish obyektining izlanishlar dasturida, ishlarining tarkibi, hajmi, ularni bajarish uslubi va texnologiyasi belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasini alohida omillar majmuasi boʻyicha (ularning asosiy loyiha yechimiga taʼsiri hisobga olingan holda) belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi, aerovizual kuzatuvlarini katta hududlarning muhandis-geologik sharoitlarini hamda ularning oʻzgarish dinamikasini oʻrganish va baholashda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Aero, kosmik suratlarni deshifrovkasi va aerovizual kuzatuvlari muhandislik-geologiya ishlaridan avval va quyidagilar uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻrtlamchi davr togʻ jinslari yotqiziqlari genetik turlarining tarqalish chegaralarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tektonik tuzilmalar va togʻ jinslarining seryoriq zonalarini aniqlash va qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari tarqalish chegaralarini, ularning toʻyinish, tranzit va boʻshanish zonalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar tarqalgan hududlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
landshaftlar turi va chegaralarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geomorfologik elementlar chegaralarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitlarning oʻzgarish dinamikasini kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen taʼsirlarning, hududni xoʻjalik jihatdan oʻzlashtirishning, relyefni, grunt va oʻsimliklar qoplamini oʻzgartirishning oqibatlarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasini avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlarning materiallarini yigʻish, tahlil qilish va umumlashtirish davrida (dastlabki deshifrovka), muhandis-geologik sʼyomka yoki koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshiruvlar jarayonlarida yerdan turib yoʻnalish kuzatuvlar olib borilgan davrda (dastlabki deshifrovka natijalariga aniqlik kiritish), izlanishlar maʼlumotlarini xona sharoitida qayta ishlab texnik hisobot tuzish davrida, muhandislik-geologiya izlanishlarining tarkibiga kiruvchi boshqa ishlar natijalaridan foydalangan holda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Muhandis-geologik koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarini nazorat qilish, ularga aniqlik va qoʻshimchalar kiritish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarining mavjud yoki yetarli boʻlmagan holda dasturini tuzishda oʻrganilayotgan hududning umumiy muhandis-geologik sharoitlarini aniqlash va qiyosiy baholash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik jarayonlarning tarqalishi va rivojlanganligini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzlashtirilgan hududlarda muhandis-geologik sharoitlarning, shuningdek gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishini, bino va inshootlar deformatsiyasining xususiyati va sabablarini koʻrsatib berish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Tabiiy ochilmalar mavjud yoki yetarli boʻlmagan hollarda qoʻshimcha dala ishlarini amalga oshirilishi (aerovizual kuzatuvlar, alohida kovlamalarni kovlash, geofizik tadqiqotlar, zondlash, gruntlar, yerosti suvlari namunalarini olish va ularning laboratoriya tahlili) izlanishlar dasturida asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Hududning koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshiruvlari quyidagi vazifalarni yechish uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanish ishlari oʻtkaziladigan hududni koʻzdan kechirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefni vizual baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud ochilmalarning, karyerlar, qurilish kovlamalari tavsifini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buloqlar yoki yerosti suvlari yer yuzasiga chiqadigan joylar tavsifini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik va ekologik sharoitlarning geobotanik indikatorlari tavsifini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geodinamik jarayonlarning tashqi koʻrinishini yozish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirish yoʻnalishlari aerofoto va sʼyomkaning boshqa turlari natijasida ajratilgan asosiy konturlarni kesib oʻtishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Hududning koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirish yoʻnalish kuzatuvlari yoʻli bilan amalga oshirilishi va ular boshqa dala ishlaridan avval bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Yoʻnalish kuzatuvlarini oʻrganilayotgan hudud muhandis-geologik sharoitlarining asosiy holatlarini aniqlash va oʻrganish uchun koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshiruvlar muhandis-geologik sʼyomkasini bajarish jarayonlarida amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Yoʻnalish kuzatuvlarini avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlarning materiallarini yigʻish va qayta ishlash natijalarini koʻrsatuvchi, moʻljallanayotgan muhandis-geologik sʼyomkasi masshtabidan kichik boʻlmagan masshtabdagi topografiya rejalar va xaritalardan (sxematik muhandislik-geologiya va boshqa xaritalar) foydalangan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Yoʻnalish kuzatuvlari davomida ayrim nuqtalar (gruntlarning tabiiy va sunʼiy ochilmalari hamda karyerlar, xandaqlar (kotlovanlar), har xil chuqurlar koʻrinishidagi sunʼiy ochilmalar, tabiiy buloqlar va quduqlar, geomorfologik elementlar, shuningdek ularni murakkablashtiruvchi relyefning shakllari, fizik-geologik jarayonlar oqibatida hosil boʻlgan koʻrinishlar, shikastlangan bino va inshootlar)ni ham kuzatib tasvirlab borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻnalish kuzatuvlari davomida gruntlar va yerosti suvlaridan namunalarni olish, xavfli fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar, favqulodda vaziyatlar sodir boʻlgani toʻgʻrisida maʼlumotlarni olish, kompleks ishlarni amalga oshirish uchun moʻljallangan hududlarning joylarini aniqlash hamda dastlabki aero va kosmik deshifrovka natijalariga aniqlik kiritish ishlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Hududning oʻzlashtirilishi qiyin va noqulay boʻlgan qismlarini (xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarning, boʻshang va boshqa oʻziga xos xususiyatli gruntlar mavjudligi, yerosti suvlari yer yuziga yaqin joylashganligi, gruntlar litologik tarkibining xilma-xilligi, relyefning oʻydim-chuqurligi) oʻrganish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Yoʻnalishlarning asosan geomorfologik elementlar va geologik tuzilmalar chegaralariga, tektonik tuzilmalar yoʻnalishiga koʻndalang ravishda hamda eroziya va gidrografiya tarmoqlari elementlari, chiziqli inshootlar yoʻnalishlari, shuningdek fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar yoʻnalishlari boʻylab, yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi va aerovizual kuzatuvlar natijalarini hisobga olgan holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Izlanishlarni kompleks ravishda hududning yoʻnalish kuzatuvlari, muhandislik-geologiya, muhandislik ekologiya kuzatuvlarini oʻz ichiga olgan holda amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Yoʻnalishlar sonini ishlar tarkibi va hajmini izlanishlarning mohiyati va oʻrganilayotgan hudud muhandis-geologik sharoitlarining murakkabligiga bogʻliq holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Oʻzlashtirilgan hududda yoʻnalish kuzatuvlarini amalga oshirganda qoʻshimcha ravishda geologik muhit oʻzgarishiga olib keluvchi yoki uning oqibati hisoblanuvchi botqoqlanish, suv bosishi, yer yuzasining choʻkishi rivojlanishi, gazonlar va daraxt ekilgan joylarning sugʻorilganligi hamda boshqa omillarni aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Yoʻnalish kuzatuvlari natijalariga koʻra batafsil izlanish va tadqiqotlarni amalga oshirish, tayanch geologiya-gidrogeologiya kesimlarini tuzish, asosiy litogenetik turlarining tarkibi, holati va xususiyatlari, suv osti gorizontlarining gidrogeologik parametrlarini aniqlash uchun asosiy hududlarning joylashuvini belgilab olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Belgilab olingan nuqtalarda togʻ kovlamalarini kovlash ishlari kompleksi, geofizik, dala va laboratoriya tadqiqotlarini bajarish hamda statsionar kuzatuvlar olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Togʻ kovlamalari va bur-quduqlarni kovlash ishlari quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning geologik-litologik tuzilishini, unda tarqalgan gruntlar va yerosti suvlarini tarqalish sharoitlarini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik kesimlarni, gruntlar va yerosti suvlarining yotish sharoitlarini belgilash yoki aniqlik kiritish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suv sathining joylashish chuqurligini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni tarkibi, holati va xususiyatini aniqlash hamda yerosti suvlarini kimyoviy tahlil qilish va ulardan namunalar olish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar xususiyatlarini dala sharoitida oʻrganish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geofizik tadqiqotlar oʻtkazish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvli gorizontlarning hamda aeratsiya zonasining gidrogeologik parametrlarini aniqlash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statsionar kuzatuvlar (geologik muhit tarkibiy qismlarining lokal monitoringi)ni bajarish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar namoyon boʻlgan zonalarni aniqlash va chegaralash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Muhandis-geologik kovlamalarining qoʻllanilish shart-sharoitlari mazkur SHNQning 2-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Muhandis-geologik bur-quduqlarining burgʻilash usullari, grunt turiga qarab ulardan foydalanish shartlari mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Kovlash va namuna olish ishlari quyidagilar uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya kesimni aniqlash yoki gruntlarning yotish sharoitlarini aniqlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarkibi, holati, fizik, mexanik xususiyatlari va boshqa xususiyatlarini laboratoriya sharoitida aniqlash uchun buzilgan va buzilmagan tuzilishdagi gruntlardan, shuningdek ularning fizik xususiyatlari va kimyoviy tarkibini aniqlash uchun yerosti suvlaridan namunalar olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YEOSSning holatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik va muhandis-geologik jarayonlarning namoyon boʻlish zonalarini aniqlash va belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy sharoitda grunt xususiyatlarini aniqlashda dala tadqiqotlarini oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik va geofizik tadqiqotlar oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik muhit tarkibiy qismlarining mahalliy monitoringini oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Kovlamalar va bur-quduqlar (shurf, dudkalar, bur-quduqlar) asosan mexanizatsiyalashgan tarzda kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Shurf va bur-quduqlarni qoʻlda kovlashga, yurish (chiqish) qiyin boʻlgan va tor joylarda (yertoʻlalar, bino va inshootlar ichida, togʻlarda, tik qiyaliklar (yonbagʻirlar)da, botqoqliklarda, muzlagan suv havzalarida) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Dasturda rejalashtirilgan bur-quduqlarni burgʻilash usullari, grunt qatlamlari orasidagi chegaralarni aniq belgilash (0,25 m dan oshmaydigan xatolikda), gruntlarning tarkibi, holati, tuzilishi va tabiiy sharoitda qoyatosh gruntlarning dardlanganligini oʻrganish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Shnek bilan burgʻilashni, grunt qatlamlari orasidagi kontakt (chegara 0,5 — 0,75 m va undan katta)larni aniqlashda xatoliklar boʻlgani sababli izlanishlar dasturida asoslash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Muhandis-geologik kovlamalaridan va tabiiy yotqiziqlardan grunt namunalarini olish, shuningdek ularni qadoqlash, laboratoriyaga yetkazib berish va saqlash GOST 12071-2014 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Dasturda loyihalashtirilayotgan bino va inshootlarning toifalari, konstruktiv xususiyatlari, grunt xususiyatlari va ularning makonda oʻzgaruvchanlik xususiyatiga koʻra grunt namunasini olish sxemasi GOST 20522-2012 talablariga muvofiq asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Grunt namunasini olish sxemasida bur-quduqlar soni va gruntdan namuna olish oraligʻi koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Laboratoriya tadqiqotlari uchun suv namunalarini olish, saqlash va tashish GOST 31861-2012 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Burgʻilash jarayonida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan gaz chiqish holatini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ular aniqlanganda muhandislik-ekologik izlanishlar tarkibida gaz-geokimyoviy tadqiqotlarni amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Ishlar tugallangandan soʻng barcha togʻ kovlamalari koʻmilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Shurf, xandaq va dudkalar gilli grunt bilan shibbalab toʻldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Bur-quduqlar tabiiy muhit ifloslanishining va fizik-geologik, muhandis-geologik jarayonlar faollashishining oldini olish uchun gil yoki sement-qumli aralashma bilan berkitilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Geofizik tadqiqotlari muhandislik-geologiya izlanishlarning barcha bosqichlarida, muhandislik geologiya ishlari bilan uygʻunlashtirilgan holda quyidagilarni aniqlash uchun bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
litologik tuzilishi, yorilish darajasi, anizotropiya va gruntlarning holati (erigan, muzlatilgan) oʻzgarishi tufayli xaritada va kesimda geologik chegaralarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tektonik faoliyat, nurash jarayonlari, karst shakllanishi jarayonlari, koʻchki jarayonlari, texnogen taʼsirlar natijalari bilan bogʻliq lokal nomutanosibliklarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik va muhandis-geologik jarayonlarni aniqlash va ularning vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
massivdagi gruntlarning tarkibi, holati, xususiyatlarini (shu jumladan, gruntlarning yemirilish darajasi yoki korrozion faolligini) baholash va ularning oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt massivi (togʻ jinslarining zichligi kamaygan va nurash zonalari)ning deformatsiya-zoʻriqish holati va uning oʻzgarishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari filtratsiya oqimlari sathini, tezligini, yoʻnalishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud, tashlandiq kommunikatsiyalar va ularning teshilgan joylarini qidirib topishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar qatlamida hamda asfalt, beton va boshqa qoplamalar ostidagi boʻshliqlarni qidirib topishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SMHni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Geofizik tadqiqotlarning vazifalari, usullari va ish hajmi mazkur SHNQning 4, 5 va 9-ilovalariga muvofiq tanlanishi va dasturda asoslab berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Muhandislik-geofizik tadqiqotlar natijalarini deshifrovka qilishning ishonchliligi va aniqligini taʼminlash uchun geologik muhitni oʻrganish bilan bir vaqtda boshqa turdagi ishlar majmuasi (burgʻilash, zondlash, dala va laboratoriya usullari bilan gruntlarning xususiyatlarini aniqlash) bilan parametrik oʻlchovlar amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Tadqiqot maydonining litologik chegaralari bilan geofizik parametrlarining oʻzgarishi chegaralarini taqqoslash, shuningdek gruntlarning geofizik va fizik-mexanik xususiyatlari oʻrtasidagi korrelyatsiya aloqalarini oʻrnatish uchun parametrik oʻlchovlar muhandis-geologik bur-quduqlar yaqinida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Gruntlarni dala sharoitida oʻrganish quyidagi maqsadlarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya kesimlarni ajratish, oquvchan va oquvchan qayishqoq gilli gruntlarning, boʻshang qumlarning, oʻziga xos gruntlarning linzalari va qatlamlarini chegaralash uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy vujudga kelgan sharoitda gruntlarning fizik, deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini aniqlash uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Gruntlarni dala sharoitida quyidagi usullar yordamida oʻrganish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dinamik zondlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statik zondlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statik yuklar bilan shtamplash (shurflarda, bur-quduqlarda, konlarda, shtolnyalarda va xandaqlarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yassi dilatometr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pressiometr (radial, qanotli, sektor yukni qoʻllash bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aylanma kesish usuli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shurflarda hamda katta oʻlchamli monolitlarda grunt seliklarini kesish (tosh ustunlarini yerosti kovlamalar va xandaqlardagi massiv va yoriqlar boʻylab siljish sinovlarini oʻtkazish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoziq sinovlari (natural qoziq ustuni bilan, etalon, qoziq-zondlari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Gruntlarning dala tadqiqotlari GOST 30672-2019 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Gruntlarning dala sharoitida tadqiq qilish usullarini tanlash mazkur SHNQning 6-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Gruntlarni dala sharoitida tadqiq qilish, gruntlarning xususiyatlarini aniqlashning boshqa usullari bilan (laboratoriya, geofizika) birgalikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Tabiiy dispers, texnogen, muzlagan gruntlarni statik va dinamik zondlash GOST 19912-2012 talablariga muvofiq bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Statik va dinamik zondlash natijalari asosida gruntlarning fizik, mexanik xususiyatlarini aniqlash toʻgʻridan-toʻgʻri usullar bilan yoki mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq gruntlarning xususiyatlari bilan gruntlarning ayrim turlarini zondlash natijasida olingan parametrlarni bogʻlaydigan mintaqaviy korrelyatsion bogʻliqliklar (jadvallar) yordamida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Qumlarni suyulish ehtimolini taxminiy baholash uchun mazkur SHNQning 7-ilovasining 8-jadvaliga muvofiq dinamik zondlashdan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash uchun gruntlarning xususiyatlari statik zondlash va qoziqlar (natural, etalon, qoziq-zondlari GOST 5686-2020 talablariga muvofiq) yordamida grunt sinovlari bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Yirik boʻlakli, qum va gil gruntlardan tashkil topgan massivdagi gruntlarning mustahkamlik xususiyatlarini GOST 20276-2012 talablariga muvofiq grunt ustunlarini kesish (yirik monolitlarni kesish) usuli bilan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Yirik boʻlakli gruntlarning mustahkamlik xususiyatlarini SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq hisoblash yoʻli bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Oquvchan va oquvchan quyushqoqli organik-mineral va gilli gruntlarning mustahkamlik xususiyatlarini GOST 20276-2012 talablariga muvofiq aylanma kesish usuli bilan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Bilvosita usullar (statik va dinamik zondlash) bilan olingan gruntlarning dala sharoitida tadqiq qilish natijalari toʻgʻridan-toʻgʻri usullar (shtamp, shurfda grunt ustunlarini butun kesish) natijasida olingan qiymatlar bilan aniqlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Aniqlashtirish bilvosita usullar bilan olingan xususiyatlardan toʻgʻridan-toʻgʻri usullar bilan olingan xususiyatlarga oʻtish koeffitsiyentlarini qoʻllash orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Izlanishlar dasturida asoslanganda gruntlarni dala sharoitida tadqiq qilishning mazkur SHNQning 6-ilovasida keltirilmagan boshqa usullari (gruntlarni kotlovanda tajriba yoʻli bilan namlash, massivdagi gruntning kuchlanish holatini oʻlchash, namuna oluvchi (SPT usuli) bilan gruntlarni dinamik zondlash va boshqalar)ni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Gidrogeologik tadqiqotlar muhandislik-geologiya izlanishlari doirasida yerosti suvlari taʼsirini hisobga olishni talab qiladigan loyihaviy qarorlarni asoslash uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Gidrogeologik tadqiqotlar vazifalariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining paydo boʻlishini, oziqlanishini hamda oqim yoʻnalishlarini, yerusti va yerosti suvlarining oʻzaro bogʻliqligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik parametrlari va xususiyatlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining fizik xususiyatlarini, kimyoviy tarkibi va agressivligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Gidrogeologik tadqiqotlar doirasida hal qilinadigan vazifalarga koʻra quyidagi ish turlari amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fond materiallarini yigʻish, tahlil qilish va umumlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik bur-quduqlarni burgʻilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari rejimini kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tajriba-filtratsiya ishlari (izlanishlarni oʻtkazishda, gidrogeologik hisob-kitoblarni);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidroizogips (gidroizopez) va yerosti suvlari chuqurliklarining xaritalarini qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻziga xos gidrogeologik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik hisob-kitoblar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarish prognozi va himoya choralari uchun yerosti suvlarini hisobga olish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish (drenaj, ekranlar, pardalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Muhandislik-geologiya va gidrogeologik bur-quduqlarni burgʻilash jarayonida har bir suv qatlamlari uchun quyidagilarni bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv paydo boʻlish chuqurligini oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barqaror suv sathini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik xususiyatlari va kimyoviy tarkibini aniqlash uchun suv namunalarini olish (bur-quduqlarni pompalagandan soʻng).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Gidrogeologik bur-quduqlar filtr bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoyatosh togʻ jinslarida, sinov oraligʻida filtr oʻrnatmasdan gidrogeologik ishlarni bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Filtr oʻrnatish oraligʻida gidrogeologik bur-quduqni burgʻilashda doimiy kolmatatsiyaga olib keluvchi eritma va reaktivlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Gidrogeologik bur-quduqlarni burgʻulash jarayonida suv sathining barqaror holatini aniqlash uchun burgʻilashni toʻxtatish, suvni nasos bilan haydab uni sathni toʻliq tiklanishini kuzatish bilan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Qumli gruntlarda va darzlangan togʻ jinslarida barqaror suv sathini, bur-quduq tubini tozalab, suv sathi tiklanguncha 1-2 h vaqt oʻtganidan soʻng aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Gil gruntlarda alohida muhandislik-geologiya bur-quduqlar sathining oʻrnatilishini kuzatish davri uchun filtrlar bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Yerosti suvlarining sathi, harorati va tarkibining oʻzgarish rejimini oʻrganish gidrogeologik bur-quduqlarda va quduqlarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Tajriba-filtratsiya ishlari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 23278-2014 talablariga muvofiq bur-quduqlardan suv tortishni, bur-quduqlarga bosim orqali suv toʻldirish va quyishni, shurflarga suv quyishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suv sathini muntazam kuzatishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv sarfini oʻlchash, bur-quduqlarning ichidagi suyuqlikni solishtirma elektr qarshiligini oʻlchash (resistivimetriyasi)ni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Filtrlanish xususiyatlarini oʻrganish (nostatsionar filtrlash prognozi bilan bogʻliq boʻlmagan tadqiqotlarda) kamida uch kun davomida uchta kuzatuv bur-quduqlari bilan tajriba suv tortib olish va toʻldirish usulida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻshimcha tadqiqot turi sifatida 8 h davomidagi yakka suv tortib olish va toʻldirish usulidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, bur-quduqlardan suv tortib olish va toʻldirish turlari va davomiyligi mazkur SHNQning 10-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Filtrlanish xususiyati bosimsiz hamda qatlam tuzilishi turdosh boʻlmagan sharoitlarda, gidrogeologik parametrlarni aniqlash uchun kamida beshta kuzatuv bur-quduqlar bilan tajriba suv tortib olish va toʻldirish usuli qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Suv miqdori (debit)ni tanlash, kuzatuvlar davomiyligi, kuzatuv quduqlarini konstruksiyasi va joylashtirilishi dasturda asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Har bir suv tashuvchi qatlam uchun qurilish maydonining chiziq boʻyicha oʻlchamlari 100 m dan ortiq boʻlgan holda, kamida ikkita toʻp (kust) suv tortib olish (toʻldirish) tajribasi oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Kichik oʻlchamli hududlarda bir toʻp (kust) jihozlanishi, har xil bur-quduqdan ikkita suv tortib olish va toʻldirish tajribasi oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Har xil gorizontlarning toʻp (kust) tajribasiga qoʻshimcha sifatida yakka suv suv tortib olish va toʻldirish oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Bir jinsli qumli qatlamning oʻtkazuvchanlik aeratsiya zonasini aniqlash uchun, yerosti suvlari shurf tubidan 2 m dan ortiq chuqurlikda va bu zonada gilli qatlamlarning yoʻqligida shurfga suv toʻldirish (naliv) usulini qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Aeratsiya zonasida suv oʻtkazmaydigan qatlamda yotgan qum qatlamining oʻtkazuvchanligi va gravitatsion hajmi katta diametrli bur-quduqqa uzoq muddatli toʻldirish orqali ikkita kuzatuv bur-qudugʻi yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Togʻ jinslarining filtratsiyasi turli xilligini baholash quyidagi usullar yordamida bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yakka suv tortib olish va toʻldirish, bosim ostida toʻldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bur-quduq tubi orqali (oldindan tozalangan) interval tartibda yakka suv tortib olish va toʻldirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suv oqimini, solishtirma qarshiligini oʻlchash (geofizik usullar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuzatish bur-quduqlarini yarusli joylashtirish yoʻli bilan toʻp (kust) suv tortib olish va toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Gidroizogips (gidroizopyez) xaritalar va yerosti suvlarining chuqurligi xaritalari muhandislik-geologiya va gidrogeologik bur-quduqlarni burgʻilash davrida yerosti suvlari barqaror holatga kelganligini aniqlash asosida hamda avvalgi yillarda muhandislik izlanishlar natijalari va boshqa arxiv materiallari yordamida tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Avvalgi yillardagi izlanish materiallari va boshqa mavjud arxiv materiallaridan foydalanish imkoniyati hududning gidrogeologik sharoitidagi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Xaritalar ushbu izlanishlar va arxiv materiallaridan foydalangan holda qurilish maydonini oʻz ichiga olgan va undan katta boʻlgan hudud uchun tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Gidroizogips xaritasidagi izoliniyalarning lokal quyuqlashishi va deformatsiyasi, shuningdek kesimlardagi erkin yuza yonbagʻirlarining oʻzgarishi ularning sabablarini tushuntirilishi bilan birga olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Agar xarita masshtabi 1:10000 yoki undan katta boʻlsa, ulardagi mavjud va rejalashtirilgan bino va inshootlarning konturlari chizilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Chiziqli obyektlarni loyihalash boʻyicha muhandislik-geologiya izlanishlarini amalga oshirishda, agar topshiriqda ushbu talab mavjud boʻlsa, gidroizogips va yerosti suvlari chuqurliklarining xaritalarini tuzmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Maxsus gidrogeologik tadqiqotlar IV-toifali texnik murakkab va noyob obyektlar va murakkab gidrogeologik sharoitlarda III-toifali obyektlarni loyihalashtirish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
massa almashinuvini va namlik uzatilishini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshoot va qiyaliklarning barqarorligiga yerosti suvlarining taʼsirini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv sathini pasaytirish vaqtida choʻkish deformatsiyalarni oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst-suffozion jarayonlarning gidrodinamikasini oʻrganishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari balansini, rejimini, yerusti va yerosti suvlari oʻrtasidagi aloqani oʻrganishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
matematik gidrogeologik modellashtirishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Muhandislik-geologiya izlanishlarida suvli qatlamlarning gidrogeologik parametrlari va xususiyatlarini aniqlash usullarini tanlash mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Laboratoriya usullari bilan gruntlarning suv oʻtkazuvchanlik koeffitsiyentini Oʻz DSt 788:97 talablariga muvofiq texnik topshiriqda koʻrsatilganda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Gidrogeologik hisob-kitoblar quyidagilarni loyihalashda bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, qurilishi tabiiy tebranishlar amplitudasidan oshib ketishi va yerosti suvlarining oʻzgarishiga olib kelishi mumkin boʻlgan inshootlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrotexnik inshootlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yadro energiyasidan foydalanish inshootlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chiqindilarni saqlash inshootlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
drenajini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv sathini tushirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
filtrlanishga qarshi ekranlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
meliorativ tizimlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvga toʻyingan koʻchki qiyaliklarda (yoki koʻchkilar jarayonlari taʼsir zonasida) qurilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishi suffozion va karst-suffozion deformatsiyalarning qayta tiklanishiga olib kelishi mumkin boʻlgan inshootlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti qismi bilan yerosti suvlari oqimining 2/3 yoki undan ortigʻini ochadigan inshootlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Gidrogeologik va gidrogeomexanik hisob-kitoblar uchun dasturiy taʼminot tadqiqot vazifasiga muvofiqligi bilan belgilanishi, bunda hisob-kitob natijalari boʻyicha hisobot hujjatlari matematik model va dastur algoritmining tavsifini oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Hududni suv bosishi toʻgʻrisida xulosa topografik xarita, gidroizogips xaritasi, yerosti suvlari chuqurligi xaritasi va gidrogeologik hisob-kitoblar prognozi natijalari, chiziqli inshootlar uchun topografik xarita va muhandislik-geologiya kesimlar asosida tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Statsionar kuzatuvlar quyidagilarni oʻrganish uchun bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli fizik-geologik jarayonlar (karst, surilmalar, sellar, gletcherlar, kriogen jarayonlar, suv omborlari, daryolar, koʻllar qirgʻoqlarining yemirilishi, togʻ jinslarini nurashi va boshqalar) rivojlanishining dinamikasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari sathining koʻtarilishi, yerosti ishlovidagi hududlar sathining deformatsiyasi, hududlarning choʻkishi va choʻkuvchanligi, seysmik faollik natijalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning holat va xususiyatlarining oʻzgarishini, yerosti suvlarining sathi, harorati va gidrokimyoviy rejimini, gruntlarning mavsumiy muzlash va erish chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlar poydevor asosi gruntlarining choʻkishi, koʻpchishi, muhandislik himoya inshootlari holatlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Statsionar kuzatuvlar, murakkab muhandis-geologik sharoitlarda va masʼul bino va inshootlar uchun, ularni loyihaoldi hujjatlar yoki loyihalash bosqichida boshlab va keyingi izlanishlar davrida davom ettirib, (agar xavfli fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlarning rivojlanish ehtimoli boʻlsa), obyektlarni qurish va ulardan foydalanish davrida (geologik muhit koʻrsatkichlarining lokal monitoringi) amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Statsionar kuzatuvlar geologik muhit alohida koʻrsatkichlarining makon va vaqtda oʻzgarishining miqdoriy koʻrsatkichlarini olishni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Statsionar kuzatuvlarni maxsus jihozlangan punktlar (maydonlar, hududlar, postlar, stansiyalar)da olib borish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish tugallangandan keyin ham kuzatuvlarni davom ettirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Statsionar kuzatuvlarni olib borishning eng samarali vositalari sifatida oʻlchovlar davriy ravishda bitta nuqtada yoki bitta profilda olib boriladigan geofizik rejim tadqiqotlaridan, mahkamlangan datchik va qabul qiluvchi uskunalar yordamida oʻlchashlardan hamda maxsus jihozlangan gidrogeologik bur-quduqlarda oʻtkaziladigan rejim kuzatuvlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Kuzatuvlar tarkibi (turlari, kuzatuv punktlarini joylashtirish), ishlar hajmi (punktlar soni, statsionar kuzatuvlarning davriyligi va davomiyligi), statsionar kuzatuvlarni olib borish usullari (vizual yoki instrumental) va kuzatuvlar aniqligini izlanishlar dasturida, tabiiy va texnogen sharoitlar, oʻrganilayotgan hududning maydoni, bino va inshootlarning toifalari va loyihalash bosqichlariga bogʻliq ravishda asoslash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Izlanishlarning avvalgi bosqichlarida tashkil etilgan kuzatuvlar tarmogʻi mavjud boʻlsa, bu tarmoqdan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarmoq amalda boʻlgan davrdagi olingan oʻlchovlar natijalariga koʻra kengaytirish (kamaytirish), kuzatuvlar chastotasiga (davriyligiga), oʻlchovlar aniqligiga va boshqa parametrlarga aniqlik kiritish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Kuzatuvlar muddati bir gidrologik yildan yoki jarayonning davom etish mavsumidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuzatuvlar chastotasi (davriyligi) esa kuzatuvlar muddati davomida geologik muhit koʻrsatkichlarining ekstremal (maksimal va minimal) qiymatlarini qayd qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Geodezik usullar bilan, gidrometeorologik omillar taʼsirida nomoyon boʻladigan aniq miqdoriy koʻrsatkichlarini aniqlash zarurati bilan bogʻliq geologik muhitning alohida olingan koʻrsatkichlari oʻzgarishining statsionar kuzatuvlarini SHNQ 1.02.08-19 ga muvofiq muhandislik-geodeziya yoki SHNQ 1.02.10-23 talablariga muvofiq muhandislik-gidrometeorologiya izlanishlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Gruntlarning laboratoriya tadqiqotlarini bajarishda quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25100-2020 boʻyicha gruntlarni tasniflash xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning chuqurlik va maydon boʻylab bir xilda tuzilganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt qatlamlarining fizikaviy va mexanik xususiyatlarini GOST 20522-2012 talablari boʻyicha normativ va hisoblangan qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlarni qurish va ulardan foydalanish davrida gruntlarning holati va xususiyatlarining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Muhandislik-geologiya izlanishlarida gruntlarning tarkibini, fizik va mexanik xususiyatlarini laboratoriyada aniqlanish turlari mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Yerosti va usti suvlarining hamda gilli gruntlarning kimyoviy tarkibini laboratoriya tadqiqotlari quyidagilar uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizik xususiyatlari va kimyoviy tarkibi boʻyicha yerosti suvlarining turini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining geologik va muhandis-geologik jarayonlarning rivojlanishiga taʼsirini baholash (karst, kimyoviy suffoziya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning shoʻrlanish darajasini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari va gruntlarning yerosti suvlari bilan oʻzaro taʼsir zonasida joylashgan inshootlar materiallariga agressiv taʼsir koʻrsatish darajasini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Suvning fizik xossalarini va kimyoviy tarkibini aniqlash uchun mazkur SHNQning 12-ilovasida keltirilgan standartlari talablariga koʻra laboratoriya tahlillari oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Suv qatlamining toʻliq gidrokimyoviy tavsifini olish uchun, suvning toʻliq yoki maxsus kimyoviy tahlilini boʻlishi, suvni toʻliq kimyoviy tahlil qilish koʻrsatkichlari tarkibi mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvni maxsus kimyoviy tahlil qilish koʻrsatkichlari topshiriqqa asosan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Yerosti suvlari va gruntlarning kimyoviy tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga koʻra, ularning beton konstruksiyalarga va temir-beton konstruksiyalarga boʻlgan taʼsir darajasini baholash QMQ 2.03.11-96 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Gruntlarning yerosti (suvosti qismida) poʻlat konstruksiyalarga nisbatan korroziv agressivligi GOST 9.602-2016 talablari boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarni oʻrganish shaharsozlik jihatidan rejalashtirish sxemalarini asoslash, ularni loyihasini ishlab chiqish, qurilish maydonini (yoʻnalish) tanlash (investitsiyalarning texnik-iqtisodiy asoslari), arxitektura va qurilish loyihalari, qurilish, kapital qurilish obyektlarini rekonstruksiya va foydalanish, bino, inshootlar va muhandislik muhofazasi sxemalarini (loyihalarini) ishlab chiqishda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Muhandislik-geologiya izlanishlari xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarning tarqalishi va rivojlanishiga moyil boʻlgan hududlarda quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarning rejalashtirilgan qurilish maydonlariga taʼsir qilish imkoniyatlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rivojlangan xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlar hududlari chegaralarini aniqlagan holda qurilish hududining xaritasini tuzish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlar hududga yetkazgan zarar darajasini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarning shakllanishi va rivojlanishi shartlarining tavsiflash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy sharoitda va loyihalashtirilgan inshootlarni qurish va ulardan foydalanish davrida xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlar rivojlanishining sifat va miqdoriy prognozini ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar va inshootlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarning rivojlanishini monitoring qilish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlarni oʻrganish natijasida SHNQ 1.02.07-19 talablariga muvofiq zarur maʼlumotlar olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Seysmologik va seysmotektonik izlanishlar seysmik mintaqalarda (seysmikligi 6 ball va undan yuqori boʻlgan) har xil turdagi va maqsaddagi inshootlar uchun ishlarni bajarish qoidalarini belgilaydigan meʼyoriy hujjatlarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. SMH, seysmik taʼsirning takrorlanish davriga qarab, seysmikligi 7 ball va undan yuqori boʻlgan seysmik mintaqalarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Agar maydon QMQ 2.01.03-19 talablariga muvofiq seysmik xususiyatlariga koʻra III-toifali gruntlardan iborat boʻlsa, seysmikligi meʼyoriy 6 ball boʻlganda SMH bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Seysmik mintaqalarda muhandislik-geologiya izlanishlarini amalga oshirishda, seysmiklik bilan bogʻliq boʻlgan ikkilamchi taʼsirlarning namoyon boʻlish imkoniyatini hisobga olish kerak (masalan, nishab jarayonlarni faollashishi, gruntni suyulishi va boshqalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Loyihalashtirilayotgan hudud (maydon, yoʻnalish)ning muhandis-geologik sharoitlarini hozirgi holatini oʻrganish va xaritalashtirish uchun turli xildagi ishlar va tadqiqotlar majmuasini oʻz ichiga olgan muhandis-geologik sʼyomka amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Muhandis-geologik sʼyomka aniqligi (masshtabi), uning tarkibidagi izlanishlarning chuqurligi, ishlarning hajmi va turlari, shaharsozlik faoliyati turiga, muhandis-geologik sharoitlarining murakkabligiga, oʻrganilganligiga, loyihalashtirilayotgan bino va inshootlarning toifalari va ularning oʻlchamlariga qarab SHNQ 1.02.07-19 talablariga koʻra dasturda asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Muhandis-geologik sʼyomka davomida quyidagilar oʻrganilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hudud (maydon, yoʻnalish)ning relyef;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt massivining geologik tuzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seysmik mintaqalardagi seysmotektonik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning geomorfologik va gidrogeologik sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik va muhandis-geologik jarayonlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Muhandis-geologik sʼyomka natijasi, muhandis-geologik hududlashtirish va muhandis-geologik sharoitlar xaritalari (umumiy, maxsus) boʻlib, ular shaharsozlik jihatidan rejalashtirishda, qurilish maydonlarini tanlashda (investitsiyalarni asoslashda), bino va inshootlarni loyihalashda, qurishda hisobga olinadigan muhandislik-geologiya omillarni aks ettirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Xaritalar sʼyomka masshtabiga mos keladigan masshtabda, yoki mayda masshtabda (agar topshiriq boʻyicha talab qilinsa yoki dasturda asoslangan boʻlsa) tuzilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1:10 000 va undan kattaroq miqyosdagi xaritalarda, mavjud va loyihalashtirilgan bino va inshootlarning joylashuvi koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Muhandis-geologik sharoitlarning umumiy xaritalarida hududning muhandis-geologik sharoitining murakkabligini belgilaydigan quyidagilar aks ettirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geomorfologik (relyef, uning xususiyati, shakllari va genezisi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik (paydo boʻlish sharoiti, gruntlarning tuzilishi, fizik-mexanik xususiyatlari, ularning tarqalishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik (yerosti suvlarining mavjudligi, tarqalishi, tabiati va kimyoviy tarkibi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geodinamik (xavfli endogen geologik jarayonlar, tektonik yoriqlar, birinchi navbatda faol yoriqlar va vulqonlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik (ekzogen geologik va muhandis-geologik jarayonlarning tarqalishi, abadiy muzlik va oʻziga xos gruntlar) va texnogen.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Muhandis-geologik maxsus xaritalarda (koʻchkilar xaritasi, hududning karst xaritasi, togʻ jinslarini yer yuziga chiqqan joylari xaritasi, gidrogeologik xarita, batafsil seysmik hududlashtirish xaritasi, SMH) har qanday omillar va xususiyatlar aks ettirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandis-geologik xaritalarni tuzishda qoʻllaniladigan shartli belgilar GOST 21.302-2013 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Mavjud bino va inshootlar poydevori asosining gruntlarini oʻrganish ishlarini bino va inshootlar kengaytirilayotganda, rekonstruksiya qilinayotganda va texnik qayta jihozlanayotganda, yangi, mavjud bino va inshootlar yaqinida (taʼsir doirasida) qurilayotganda hamda bino va inshootlar deformatsiya va avariyaga uchragan hollarda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Mavjud bino va inshootlar poydevori asosining gruntlarini oʻrganish davomida korxonalar, binolar va inshootlarni qurish va ulardan foydalanish davrida muhandis-geologik sharoitlarning oʻzgarishini, shu jumladan relyefning oʻzgarishini, geologik tuzilishini, gidrogeologik sharoitlarini, gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlarini, muhandislik va geologik jarayonlarning faolligini aniqlash bilan birga quyidagi vazifalarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlarning poydevoriga tushadigan muvaqqat va doimiy ogʻirliklar ortishi bilan ularning ustiga qoʻshimcha qavatlar qurish ehtimolini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiyalar sabablarini aniqlash va ularning kelajakda rivojlanishining oldini olish chora-tadbirlarini belgilash hamda bino va inshootlardan foydalanishning normal sharoitlarini tiklashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlar asosi gruntlarining holatini, ularning qurilishi toʻxtatilgandan uzoq vaqt oʻtgandan keyin bino va inshootlarning ustiga qoʻshimcha qavatlar qurish ehtimoli va sharoitlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud bino va inshootlar va ular yoniga quriladigan qoʻshimcha bino va inshootlar orasidagi joyning holatini aniqlash va ularning barqaror turishini taʼminlovchi chora-tadbirlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yertoʻla va boshqa yerosti inshootlarini suv bosish sabablarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Mavjud bino va inshootlar poydevori asosining gruntlarini oʻrganish davrida muhandis-geologik sharoitlarning bino va inshootlar qurilishi, ulardan foydalanish davrida oʻzgarishini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hududning relyefi, geologik tuzilishi, gidrogeologik sharoitlari, gruntlarning tarkibi, holati, fizik, mexanik va kimyoviy xususiyatlari, muhandis-geologik jarayonlar faolligining oʻzgarishini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Shaharsozlik hujjatlarini tayyorlash va qurilish maydonlarini tanlash uchun muhandislik-geologiya izlanishlarning dastlabki bosqichida prognoz ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Prognoz tabiiy (geologik) oʻxshashliklar usullari yordamida amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qiyosiy-geologik usulda (hududda rejalashtirilgan texnogen taʼsir natijasida oldindan maʼlum boʻlgan muhandis-geologik sharoitlar majmuasidagi oʻzgarishlarni prognoz qilish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik oʻxshashliklar usulida (oʻxshash texnogen faoliyat olib borilayotgan muhandislik va geologik sharoitlar boʻyicha bir xil turdagi hudud bilan qiyosiy tahlil).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Bino va inshootlarni qurish va rekonstruksiya qilish uchun loyiha hujjatlarini tayyorlashda miqdoriy prognoz tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Miqdoriy prognoz mavjud usullar va tavsiyalarga muvofiq, fizik-matematik modellashtirish usullaridan foydalangan holda tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Muhandislik-geologiya tadqiqotlar natijalariga koʻra, muhandislik-geologiya shartlarning hozirgi holatini baholash bilan birga ushbu sharoitlarning mumkin boʻlgan oʻzgarishlari prognozini texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Maʼlumotlarni xonaki qayta ishlashni dala ishlarini bajarish jarayonida (dastlabki, joriy qayta ishlash) va ular tugallangandan keyin hamda laboratoriya ishlari bajarilgandan keyin amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Dala ishlari jarayonida maʼlumotlarni dastlabki xonaki qayta ishlash amalga oshirilishi hamda dala ishlari va laboratoriya tadqiqotlari tugagach yakuniy xona sharoitida qayta ishlash amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Muhandislik-geologiya ishlarning toʻliqligi va sifati ustidan nazoratni taʼminlash va olingan oraliq natijalarga koʻra dasturni oʻz vaqtida tuzatish uchun materiallarni dastlabki xona sharoitida qayta ishlash amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Tadqiqot materiallarini dastlabki qayta ishlash jarayonida quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻnalish (yoʻnalish) kuzatuvlarining yozuvlarini tizimlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik kovlamalarning tavsifini, tabiiy va sunʼiy ochilmalarning kesimlarini tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni dala sharoitida tekshirish grafiklarini, togʻ kovlamalarining tavsiflari va qaydnomalari, laboratoriya tekshirishlari uchun olingan gruntlar va suv namunalarining tavsiflari va qaydnomalarini tartibga solish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya ishlarning ayrim turlarini (muhandislik-geofizik, muhandislik-geologiya ishlarni olib borish, dala sinovlari va gruntlarni dala laboratoriya tadqiqotlari) oʻzaro solishtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ kovlamalarining bayonlari dastlabki muhandislik-geologiya kesimalari, faktik materiallar xaritasi, dastlabki muhandislik-geologiya va gidrogeologik xaritalar va ularning tushuntirish xatlarini tuzish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Oʻrganilayotgan hududning (maydon, yoʻnalish) faktik materiallari xaritasida quyidagilar aks ettirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuzatuv nuqtalari va koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlarning yoʻnalishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya va gidrogeologik bur-quduqlar, ularning raqamlari (mavjud zaxira materiallari boʻyicha) ogʻiz belgisi (ustya), burgʻilash chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni dala sinovlari va geofizik tadqiqotlar nuqtalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
raqamlangan muhandislik-geologiya kesim chiziqlari va geofizik profillari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan va mavjud binolar va inshootlarning tavsiya etilgan joylashuv chegaralari (loyiha hujjatlarini ishlab chiqish boʻyicha ikkinchi bosqichda binolar va inshootlarning konturlari umumiy rejaga muvofiq qoʻllanilishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Yakuniy xonaki ishlar jarayonida quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dastlabki materiallarni aniqlashtirish va qayta ishlab chiqish (dala ishlari va laboratoriya tadqiqotlari natijalari asosida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
matnli va grafik ilovalarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya izlanishlari natijalari boʻyicha, hududning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisidagi barcha kerakli maʼlumotlar va ularni oʻz ichiga olgan texnik hisobotlarni tayyorlash, bino va inshootlarni qurish va ulardan foydalanish vaqtida mumkin boʻlgan oʻzgartirish kiritilishini prognoz qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Muhandis-geologik xaritalar, kesimalar va muhandis-geologik kovlamalarning kolonkalarini grafik shakllarda tasvirlashda, geomorfologiya, gidrogeologiya, tektonik, gruntlar qatlamlarining yotish elementlarini shartli belgilarini hamda gruntlar va ularning litologik xususiyatlarini GOST 21.302-2013 talablariga koʻra qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari loyihalanayotgan qurilish hududi (maydoni, yoʻnalish)ning muhandis-geologik sharoitlarini oʻrganishni va ularning qurilish va bino-inshootlardan foydalanish davrida oʻzgarishini prognoz qilishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari quyidagi hollarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mintaqalar va Oʻzbekiston Respublikasi hududlari uchun har xil turdagi sxemalar, konsepsiyalar va reja-dasturlar tuzishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
korxonalar, bino va inshootlar qurilishiga investitsiyalarni asoslashni ishlab chiqishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Hududning muhandislik-geologiya izlanishlari materiallari, ishlab chiqarish kuchlarining tarmoqlarini joylashtirish bosh rejalarini tuzish, hududlarni kompleks baholash va ulardan foydalanish, qurilish obyektlarini joylashtirish, asosiy transport va muhandislik kommunikatsiyalari yoʻnalishlari boʻyicha loyihaviy yechimlar qabul qilish hamda xavfli geologik va muhandis-geologik jarayonlardan muhandislik himoyasining umumiy sxemalari asoslarini ishlab chiqish maqsadida ishlab chiqilayotgan loyihaoldi hujjatlari uchun mavjud geologik, gidrogeologik va boshqa xaritalardan foydalanish asosida 1:100000-1:200000 va undan mayda masshtabdagi muhandislik-geologiya hududlashtirish xaritalarini tayyorlashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Daryo energetikasi va suv resurslaridan foydalanish sxemalarini ishlab chiqishni asoslash uchun oʻrganilayotgan hudud muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisidagi (koʻzdan kechirish (rekognossirovka) tekshirishlari natijasida qoʻshimcha olingan va yigʻilgan) materiallar, 1:25000-1:50000, stvorlar hududlarida esa 1:5000 dan mayda boʻlmagan masshtablardagi muhandislik-geologiya xaritalar tuzish uchun yetarli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Tuzilayotgan loyihaoldi hujjatlar turlari uchun avvalgi yillarda yigʻilgan, aerokosmik va boshqa materiallar yetarli boʻlmaganda, koʻzdan kechirish (rekognossirovka) tekshirishlari yoki muhandis-geologik sʼyomkalari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish uchun muhandislik-geologiya tadqiqotlarga mos keladigan muhandis-geologik sʼyomkalar SHNQ 1.03.02-23 da shaharsozlik hujjatlari uchun belgilangan masshtablarda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Qurilish obyektining loyihaoldi hujjatlari uch bosqichda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
investitsiya maqsadini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dasturni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish obyektiga investitsiyalar kiritishni asoslashni ishlab chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Investitsiya maqsadini aniqlash bosqichida muhandislik-geologiya izlanishlari materiallari tashqi kommunikatsiyalarni rivojlantirish va obyektni xavfli fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlardan muhandislik muhofazasi zaruratini hisobga olgan holda, qurilish obyektlari joylashtirilishi moʻljallangan hududning muhandis-geologik sharoitlarini baholashni, chiziqli inshootlar yoʻnalishlarini (magistral quvuroʻtkazgichlar, temir va avtomobil yoʻllari) tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlari, mavjud geologik, gidrogeologik va boshqa tegishli masshtabdagi xaritalar hamda aero va kosmos suratlardan foydalanish asosida 1:50000-1:200000 va undan kichik masshtabdagi muhandislik-geologiya xaritalari tuzish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Materiallar yetarli boʻlmaganda hamda ularni yangilashda ushbu SHNQning 28 — 39-bandlariga koʻra koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar jarayonida bajariladigan ishlarning tarkibi va hajmi izlanishlar dasturida asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Investitsiya maqsadini aniqlash bosqichida bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlarining materiallari asosida muhandis-geologik hududlashtirish xaritasi tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Dasturni ishlab chiqish bosqichida mintaqalarni rivojlantirish dasturlari va sxemalarida qabul qilingan yechimlarni hisobga olgan holda, tanlab olingan hududda, obyektning muhandislik muhofazasiga va tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlarini hisobga olgan holda, investitsiya kiritish imkoni baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Dasturni tayyorlash uchun mavjud materiallar asosida, maydonning muhandis-geologik sharoitlariga taʼsir etuvchi yondosh hududlarni qoʻshgan holda, maydondan tashqaridagi kommunikatsiyalar joylashgan qurilish hududining muhandislik-geologiya xaritalari tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Dasturni ishlab chiqish bosqichida bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlari materiallari asosida talab qilingan masshtabdagi muhandislik-geologiya xaritasi va qurilish obyekti joylashtirilishi moʻljallangan hududning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisida xulosa (texnik hisobot) tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Texnik xulosada obyektning muhandislik muhofazasi zarurligi, tabiatdan foydalanish sharoitlari va tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlarining zarurligi toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Korxonalar, bino va inshootlar qurilishiga investitsiyalarni asoslash uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari quyidagi qurilish obyektining geologik muhitga taʼsirini baholash bilan bogʻliq zarur maʼlumotlar va materiallar olishni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish maydoni (yoʻnalish)ni tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻta yirik va murakkab bino-inshootlarning hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimlarni qabul qilish va ularning muhandislik muhofazasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish obyekti joylashtirilishi moʻljallangan hududning muhandislik tarmoqlari va kommunikatsiyalariga ulanadigan joygacha chiziqli inshootlar yoʻnalishlari sxemasini tuzish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektning bosh rejasi sxemasini (ajratilgan yer hududining maydonini aniqlash bilan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Korxonalar, binolar va inshootlar qurilishiga investitsiyalarni asoslab berish uchun muhandislik-geologiya tadqiqotlar davomida oʻtgan yillardagi tadqiqot materiallarini yigʻish, qayta ishlash va muqobil hududlarning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish va qayta ishlash, shuningdek ayero va kosmik materiallarning deshifrovkasini amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Yerni masofadan turib zondlash materiallarining deshifrovkasini uch bosqichda amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dala ishlaridan avval dastlabki deshifrovka qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dala sharoitida deshifrovka qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
materiallarni xona sharoitida qayta ishlash va texnik hisobot tuzish davrida deshifrovka qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Agar mavjud materiallar hududni baholash boʻyicha hujjatlarni asoslash uchun yetarli boʻlmasa, koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar yoki maydonning muhandis-geologik sʼyomka ishlarini 1:25000-1:10000 masshtabda mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq va chiziqli inshootlar yoʻnalishining yoʻllari 1:50000-1:25000 masshtabda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Loyihalashtirilayotgan obyektlarning xususiyatini hisobga olgan holda sʼyomka masshtabini yiriklashtirish yoki kichiklashtirish izlanishlar dasturiga asoslagan holda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Muhandis-geologik sharoitlarining murakkablik darajasi II va III boʻlganda muhandislik-geologiya izlanishlarini loyiha bosqichi hajmida amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Muhandis-geologik sʼyomka chegarasini, geomorfologik elementlar va gidrografiya tarmoqlarining holati, fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar rivojlanishi va qurilish obyektlari bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasi chegarasini hisobga olgan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Hudud doirasi chegarasida tegishli masshtabdagi muhandis-geologik sʼyomkasini bajarganda kuzatuv nuqtalari (kovlamalar) miqdorini mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga bogʻliq ravishda, oʻrganilayotgan hudud yoki uning alohida olingan qismining (mavjud togʻ jinslari ochilmalarining hisobiga togʻ kovlamalari miqdorini kamaytirishni koʻzda tutib) ochiqlik darajasini hisobga olgan holda quyidagi 1-jadvalga koʻra aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Muhandis-geologik sharoitning murakkablik darajasi

1 km2 ga toʻgʻri keladigan kuzatuv nuqtalarining soni (suratda),

shu jumladan togʻ kovlamalari soni (maxrajda)

Muhandis-geologik sʼyomka masshtabi

1:200 000

1:100000

1:50 000

1:25000

1:10 000

I

0,5 / 0,15

1 / 0,35

2,3 / 0,9

6 / 2,4

25 / 9

II

0,6 / 0,18

1,5 / 0,5

3 / 1,4

9 / 3

30 / 11

III

1,1 / 0,35

2,2 / 0,7

5,3 / 2

12 / 4

40 / 16

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Izlanishlar dasturida togʻ kovlamalarining bir qismini zondlash va geofizik tadqiqotlar nuqtalari bilan almashtirishga (biroq 25 foizdan oshmasligi kerak) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Togʻ kovlamalarining miqdorini avval kovlangan kovlamalarni hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avval yetarli miqdorda kovlamalar kovlangan hududda, muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishini hisobga olgan holda, qoʻshimcha ravishda nazorat kovlamalari kovlanishi lozim (avvalgi kovlamalardan 5 foizdan kam boʻlmasligi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Togʻ kovlamalari va kuzatuv nuqtalarining miqdori murakkab muhandis-geologik sharoitli hududlar va har xil geomorfologik elementlar va landshaft turlari birikkan joylarda koʻpaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Muhandis-geologik sʼyomkasi olib borilganda togʻ kovlamalarining chuqurligi, loyihalanayotgan obyektning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsiri doirasidagi geologik tuzilish va gidrogeologik sharoitlarni aniqlashni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar (choʻkuvchan, koʻpchuvchan, shoʻrlangan, oʻta siqiluvchan, texnogen va boshqalar) tarqalgan hududlarda kovlamalar bu gruntlarning qatlamini toʻliq kesib oʻtishi yoki bu gruntlar bino va inshootlarning mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan chuqurlikkacha kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xavfli muhandislik-geologiya va tabiiy-geologik jarayon hamda hodisalar tarqalgan hududlarda kovlamalar ularning faol qatlamidan 3 — 5 m chuqurroq kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Muhandislik-geologik sʼyomkasi olib borilganda qurilishning sohaviy xususiyatlarini aks ettiruvchi talablarni inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Muhandis-geologik sʼyomkasining tarkibiga kiruvchi ayrim izlanish ishlarini ularni amalga oshirishning umumiy texnik talablariga koʻra bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Loyihalashtirilayotgan chiziqli inshootlar yoʻnalishlari boʻylab bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlarida kuzatuv nuqtalarini, togʻ kovlamalarini, yoʻnalish yoʻli chegarasida uning oʻqi boʻylab, koʻndalang tushgan stvorlarda, suv oʻtkazgichlardan oʻtish joylarida va boshqa chiziqli inshootlar bilan kesishgan joylarda hamda relyefning xususiyatli elementlarida (yonbagʻir, jarliklarning qirgʻoqlari, talveglar, botqoqlangan qismlar) joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Chiziqli inshootlar yoʻnalishlari uchun izlanishlar chizigʻining kengligi, togʻ kovlamalari chuqurligini va ular orasidagi oʻrtacha masofani mazkur SHNQning 2-jadvalida keltirilgan talablar inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Chiziqli inshootlar yoʻnalishining optimal yoʻnalishlarini buyurtmachi izlanishlar boshlangunga qadar aniqlashi va chizmada belgilab berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Chiziqli inshootlar

Loyihaoldi hujjatlari uchun izlanishlar

Loyiha uchun izlanishlar

Kovlama chuqurligi, m

Yoʻnalish yoʻli kengligi, m

Yoʻnalish boʻylab kovlanadigan kovlamalar orasidagi masofa (oʻrtacha), m

Yoʻnalish yoʻli kengligi, m

Yoʻnalish boʻylab kovlanadigan kovlamalar orasidagi masofa (oʻrtacha), m

Temir yoʻl

500

500

400

250

5 gacha

Loyihada belgilangan sathni hisobga olgan holda gruntning normativ muzlash chuqurligidan 2-3 m chuqurroq

Avtomobil yoʻli

400

500

300

250

3 gacha

Magistral quvur oʻtkazgich

500

500

200

250

Quvuroʻtkazgichni yotqizishga moʻljallangan chuqurlikdan 1 m chuqurroq

Yer usti kommunikatsiyalari uchun estakada

200

200 — 400

100

100 — 200

3 — 7

Kuchlanishi:

35 kW gacha

200

2000

100

500

3 — 5

35 kW dan yuqori havo orqali elektr uzatish va aloqa yoʻllari

200

1000

100

300

5 — 7

Aloqa va elektr uzatish kabel yoʻllari

100

2000

100

1000

2

Suv eltgich, kanalizatsiya, issiqlik eltgich, gaz eltgich

200

500

100

300

Quvuroʻtkazgichni yotqizishga moʻljallangan chuqurlikdan (shpunt, qoziqoyoq uchi) 1 m chuqurroq

Gruntlarning normativ muzlash chuqurligidan 1-2 m chuqurroq

Sugʻorish (irrigatsiya) kanali

500

500

300

250

Suv oʻtkazmas qatlamgacha, biroq 30 m dan chuqur emas

Suv haydashga va kommunikatsiyalarga moʻljallangan yerosti kollektori

300

200 — 300

200

50 — 100

Kollektorni (shpuntni, qoziqoyoq uchini) yotqizishga moʻljallangan chuqurlikdan 2 m chuqurroq

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar, xavfli muhandislik-geologiya va tabiiy-geologik jarayon va hodisalar tarqalgan hududlarda va individual loyihalashda uch-beshta kovlamalardan iborat alohida koʻndalang stvorlar tuzilishi hamda kovlamalar orasidagi masofani qisqartirish kerak. Kovlamalar chuqurligini mazkur SHNQning 181-bandi talablariga koʻra belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Havo orqali elektr uzatish yoʻllari tayanch ustunlarini yoki qoziq oyoqli poydevorlardagi boshqa inshootlarni loyihalashda kovlamalar chuqurligini mazkur SHNQning 357-bandi talablariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Bitta yoʻlak (koridor)da bir nechta chiziqli inshootlar yoʻnalishlari oʻtkazilganda kovlamalar miqdori va chuqurligini, izlanishlar dasturida, chiziqli inshootlarning tegishli turlari uchun maksimal chuqurlik va minimal masofalardan kelib chiqib belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Muhandis-geologik sʼyomkasining hududi va maydonlarining chegaralari (variantlarini) hamda geomorfologik va orogidrografik elementlar holatini, muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasini, fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanishini va qurilish obyektining geologik muhit bilan oʻzaro taʼsir doirasini hisobga olgan holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Muhandis-geologik sʼyomkasi davomida togʻ kovlamalari geomorfologik elementlar va geologik jismlar chegaralariga normal moslangan stvorlarda (oʻzgaruvchanlikning asosiy yoʻnalishlari boʻylab), tektonik tuzilmalarni hisobga olgan holda hamda suv oʻtkazgichlar va chiziqli inshootlar yoʻnalishlari boʻylab joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Xavfli geologik jarayonlar rivojlanadigan va loyiha yechimlarini tanlashni belgilaydigan oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar tarqalgan hududlarda, chiziqli inshootlar yoʻnalishi boʻylab alohida koʻndalang joylashtirilgan uch-beshta bur-quduq joylashtirish, shuningdek muhandislik-geologik sʼyomka kengligini oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Muhandislik-geofizik izlanishlar quyidagi masalalarni yechishda bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ kovlamalari orasidagi geologik tuzilmani aniqlash (togʻ jinslarining yuqori qismini holatini, toʻrtlamchi davr yotqiziqlarining qalinligi va nurash qobigʻini);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoyatosh va boʻshang gruntlarning kesimining turli litologik tarkibi va holatidagi qatlamlarga ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yorilish kuchaygan zonalar, tektonik yoriqlar, geodinamik zonalar va faol yoriqlar tuzilmalarini va chegaralarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik sharoitlarni oldindan baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfli geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarning chegaralarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Geofizik kuzatuvlarning profillari va nuqtalari soni mazkur SHNQning 5-ilovasidagi talablarni hisobga olgan holda muhandislik-geologiya izlanishlari bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tanlangan anomal hududlarda kuzatuv tarmogʻi koʻpaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Gruntlarning fizikaviy va mexanik xususiyatlarini oldindan baholash uchun mazkur SHNQning 13-ilovasida keltirilgan oʻxshash gruntlarga korrelyatsion bogʻliqliklardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Dala sharoitida gruntlarni tadqiq qilish ishlari gruntlarning fizik, deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini massivda oʻrganish, gruntlar xususiyatlarining makonda oʻzgarishini baholash, geologik kesimlarni ajratish, boʻshang va boshqa gruntlar linza va qatlamlarini chegaralash maqsadida oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izlanishlarning ushbu bosqichida mazkur SHNQning 7‑ilovasiga muvofiq zondlash ishlari amalga oshirilishi, ushbu ishlarning koʻlami izlanishlar olib borilayotgan maydonlarda geotexnik sharoitlarning murakkabligini hisobga olgan holda izlanishlar dasturida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Statik va (yoki) dinamik zondlash nuqtalarning soni har bir geomorfologik elementlar boʻyicha kamida oltitadan iborat boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Gidrogeologik tadqiqotlar, gruntlarning suv oʻtkazuvchanligi (filtratsiya) koeffitsiyentini aniqlash uchun bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Bur-quduqlarni qazish jarayonida yoki ularni qazib boʻlgandan soʻng suv tortib olish va toʻldirish usulini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bitta suvli gorizontda (bir turdagi gruntlar tarqalgan hududlarda) kamida oltita tajriba-sinov suv tortib olish va toʻldirish oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Qurilish obyekti va geologik muhit taʼsiri doirasidagi har bir suvli gorizontdan kamida uchtadan suv namunasini mazkur SHNQning 12-ilovasiga koʻra kimyoviy tahlil uchun olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Statsionar kuzatuvlarni murakkab muhandis-geologik sharoitlarda, ular loyiha yechimini qabul qilishda hal qiluvchi rol oʻynagan hollarda hamda muhandis-geologik sharoitlar ayrim omillarining vaqt mobaynida oʻzgarishini oʻrganish uchun mazkur SHNQning 108 — 116-bandlariga koʻra tashkil qilish va bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Grunt xususiyatlarini aniqlashning laboratoriya usullarini GOST 25100-2020 talablariga koʻra tasniflash uchun ularning tarkibi, holati, fizik, mexanik va kimyoviy xususiyatlarini GOST 5180-2015 talablariga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Gruntlar qatlamidan namunalar olish GOST 12071-2014 talablariga koʻra amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Izlanishlar jarayonida har bir asosiy litologik qatlamdan olingan gruntlar namunasining miqdori oltitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. I va II toifali bino va inshootlar uchun gruntlarning deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini Oʻzbekiston Respublikasidagi lyossimon gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlari jadvallariga asosan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Yirik boʻlakli va qoyatosh gruntlarning taxminiy tarkibi va holatini ularni vizual tekshirib yozish (petrografik tarkibi, boʻlaklar oʻlchami, ularning foizda keltirilgan miqdori, toʻldirgichning tarkibi va holati, darzliklar va nurash darajalari) natijalariga koʻra, maʼlumotnoma va jadvallardagi maʼlumotlardan foydalangan holda hamda geofizik tadqiqotlar natijalariga koʻra aniqlab keltirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Loyihaoldi hujjatlar uchun olib borilgan izlanishlarda gruntlarning xususiyatlarini aniqlash uchun muhandis-geologik analoglar usulidan foydalanishga ham yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Loyihaoldi hujjatlar uchun hududi katta maydonlarda (hududni kompleks baholash va undan foydalanish, qurilish obyektlarini joylashtirish, hududni va obyektni xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlardan muhandislik muhofazasi va boshqalar) olib borilgan izlanishlarda muhandislik-geologiya va gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishini prognoz qilishni, qiyosiy-geologik usullardan foydalangan holda sifat prognozi shaklida (tabiiy va muhandislik-geologiya analoglar usullari) amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Izlanishlar hududidagi muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishini prognoz qilish natijasida quyidagilar belgilab olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maʼlum tur va masshtabdagi fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar paydo boʻlishi va rivojlanishi ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning tabiiy va texnogen omillar taʼsirida tarkibi va holati oʻzgarishi ehtimolining xususiyati va yoʻnalishlari, gruntlarning oʻziga xos xususiyatlarining namoyon boʻlishi va ularning taxminiy xususiyatlari hamda tabiiy jarayonlar xavfining darajasini va muhandis-geologik sharoitlar ayrim omillarining oʻzgarish yoʻnalishlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlari natijalariga koʻra tuziladigan texnik hisobot quyidagi keltirilgan mazmundagi boʻlimlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kirish qismida — ishlarni amalga oshirish uchun asosni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya izlanishlar vazifalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik izlanishlar hududi (maydon, yoʻnalish, ularning variantlari)ning joylashgan joyini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt toʻgʻrisida maʼlumotni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bajarilgan ishlar turi, hajmi, ularni bajarish muddatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ish turlarini amalga oshirish uslubini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ijrochilar tarkibini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanishlar dasturidan ogʻishishlar va ularni asoslashni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Muhandis-geologik sharoitlar oʻrganilganligi boʻlimida quyidagilar keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avval bajarilgan muhandislik izlanishlar va tadqiqotlar xususiyati, mohiyati va chegaralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlar amalga oshirilgan davr va asosiy natijalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitni baholash uchun ulardan foydalanish imkoniyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni oʻzlashtirish va undan foydalanish toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mahalliy qurilish tajribasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Fizik-geografik va texnogen sharoitlar boʻlimida quyidagilar keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyef, iqlim, gidrografiya, geomorfologiya, oʻsimliklar, gruntlar, texnogen bosim haqida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik muhofazasining holati va uning samaradorligi, bino va inshootlar asosining deformatsiyasi (agar ular mavjud va aniqlangan boʻlsa) xususiyati va yuz berishining sabablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Geologik tuzilishi boʻlimida quyidagilar keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
stratigrafik — genetik komplekslar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning yotish sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning genetik tur boʻyicha ajratilgan qatlamlarining litologik-petrografik tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning tektonik tuzilishi va neotektonikasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Gidrogeologik sharoitlar boʻlimida quyidagilar keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik tadqiqotlarni bajarish usullari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining tutgan oʻrni, ularning tarqalishi, yotish sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarini toʻyinish manbasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining kimyoviy tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan bino va inshootlar taʼsiri ostida gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarish ehtimolini baholash kabi maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrogeologik sharoitlar loyiha yechimlariga katta taʼsir koʻrsatganda alohida boʻlim tarzida, boshqa hollarda ularning tavsifi geologik tuzilish boʻlimida keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Gruntlarning tabiiy-mexanik xususiyatlari boʻlimida gruntlarning ajratilgan turlari (qatlami)ning tarkibi, holati, tabiiy, mexanik va kimyoviy xususiyatlarining tavsifi va ularning makonda oʻzgaruvchanligi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Oʻziga xos xususiyatli gruntlar (choʻkuvchan, koʻpchuvchan, organik va organomineral, shoʻrlangan, elyuvial, texnogen) tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlari olib borilganda qoʻshimcha tarzda quyidagi maʼlumotlar keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻziga xos xususiyatli gruntlar mavjudligi va ularning tarqalganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning relyefning maʼlum shakllariga va geomorfologik elementlarga tegishliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarqalish chegaralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qalinligi va yotish sharoiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
genezisi va shakllanish xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning xususiyatli shakllari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
litologik va mineral tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
holati va oʻziga xos xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Tabiiy-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar boʻlimida quyidagilar keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar (karst, yonbagʻir jarayonlar, sellar, daryolar, koʻllar, Orol dengizi va suv omborlari qirgʻoqlarni yemirilishi, yerosti suvlari koʻtarilishi, yerosti ishlovidagi hududlar, seysmik hududlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularning maydonlari va tarqalish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jarayonlarning turlanishi va relyefning shakllariga, geomorfologik elementlariga, grunt turiga, gidrogeologik sharoitlarga, texnogen taʼsirning turlari va maydonlarga tegishliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir jarayon rivojlanishining oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jarayonlar rivojlanishining sabablari, omillari va sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud muhandislik muhofazasi inshootlarning holati va samaradorligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlar bilan geologik muhit oʻzaro taʼsiri doirasida jarayonlarning zamon va makonda rivojlanishining prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik va muhandislik-geologiya jarayonlardan keladigan xavf va uni inobatga olmasdan tavakkal qilish ehtimolini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududdan foydalanish, muhandislik muhofazasi chora-tadbirlari va inshootlari qurish boʻyicha, shuningdek mavjudlarini rekonstruksiyalash boʻyicha takliflar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Muhandis-geologik sharoitlar va hududlashtirish boʻlimida quyidagilar keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishga taʼsir qiluvchi geomorfologik sharoitlar, geologik tuzilish, gidrogeologik sharoitlar, gruntlar xususiyatlari, tabiiy-geologik va muhandis-geologik jarayonlar va boshqa omillarni oʻrganishning asosiy natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya xaritada ajratilgan taksonlar (hududlar, tumanlar, hudud va boshqalar)ning asoslangani va tavsifi bilan obyektlarning qurilish hamda ulardan foydalanish jarayonida, geologik muhit oʻzgarishining prognozini hisobga olgan holda qurilish uchun oʻzlashtirilish qulayligi boʻyicha, hududdagi muhandislik-geologiya tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maydon va yoʻnalishlar variantlarini qiyosiy baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning muhandislik muhofazasi hamda uni tayyorlash va oʻzlashtirish ehtimoli boʻyicha tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Muhandis-geologik izlanishlari natijalari boʻyicha xulosada bajarilgan ishlarning qisqacha natijalari va loyiha yechimlarini qabul qilish uchun maxsus ishlar va tadqiqotlar zarurligi toʻgʻrisida tavsiyalar berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Foydalanilgan adabiyot roʻyxatida hisobot tuzilishi uchun foydalanilgan normativ hujjatlar, arxiv materiallari va nashr etilgan adabiyotlar roʻyxati keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, hisobotning tuzilishini (boʻlim va qismlar soni hamda nomini) izlanishlar vazifasiga va hududning muhandis-geologik sharoitiga bogʻliq ravishda oʻzgartirishga hamda hisobot oʻrniga xulosa tuzilganda, ayrim boʻlimlarni qoʻshib yuborishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tabiiy-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar boʻlimi, bu jarayonlar faol rivojlangan hamda loyiha yechimlariga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatganda alohida ajratib yozilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grunt qurilish materiallarni yoki yerosti suvlari asosida suv taʼminoti manbalarini izlash talablari qoʻyilgan boʻlsa, bunda bu izlanishlar natijalari alohida boʻlimlarda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Loyihaoldi hujjatlarni ishlab chiqish uchun tuzilgan texnik hisobotning matniy ilovalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyurtmachi texnik topshirigʻidan koʻchirmani;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
laboratoriya sharoitida aniqlangan gruntlar xususiyatlarining koʻrsatkichlari va yerosti suvlari kimyoviy tarkibining umumlashtirilgan jadvallarini (ularni statistik jihatdan qayta ishlash natijalari bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni geofizik usullar bilan va dala sharoitlarida oʻrganish, statsionar kuzatuvlar hamda boshqa ishlar natijalarining jadvallarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuzatuv nuqtalarining tavsifi (yoki ularning boshqa shakllardagi natijalari)ni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kovlamalarning, zondlash nuqtalarining, geofizik tadqiqotlar oʻtkazilgan nuqtalarning koordinatalari va balandlik belgilarining tavsiflari va boshqa materiallarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun tuzilgan texnik hisobot tarkibida quyidagi grafik shaklidagi ilovalar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitlari faktik materiallar xaritasi (maydon, yoʻnalish, hududlar va ularning variantlari) va maydon (yoʻnalish)ning muhandislik-geologiya hududlashtirish xaritalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik sharoitlar xaritalari (suvli gorizontlarning tarqalganligi, gidroizogips, yerosti suvlari chuqurligi, gidrokimyoviy, suv oʻtkazmas qatlamlar chuqurligi, suv oʻtkazuvchanlik, hududdan foydalanish hamda texnogen bosimlar, gidrogeologik, tub togʻ jinslari qatlamining tepa qismi, seysmik hududlashtirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarining xavf va xatarlari xaritalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chiziqli inshootlar uchun olib borilgan izlanishlarda yoʻnalishning oʻqi boʻylab va unga koʻndalang oʻtkazilgan profillar yoki muhandis-geologik kesimalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud geologik, gidrogeologik va boshqa xaritalardan koʻchirmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik-geologiya va gidrogeologik kesimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik-litologik kolonkalar yoki togʻ kovlamalarining yozma tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zondlash grafiklari, gruntlarning laboratoriya va dala sharoitlaridagi tadqiqotlar natijalarini qayta ishlash materiallari, tajriba filtratsiya ishlari natijalarini qayta ishlash, geofizik xarita va kesimlar, statsionar kuzatuvlar grafiklari va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Muhandislik-geologiya hududlashtirish xaritasiga ajratilgan taksonomik birliklar tavsiflari jadvali (eksplikatsiya) ilova qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Hisobot tarkibidagi grafik ilovalarning shartli belgilari GOST 21.302-2013 talablariga koʻra qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Gidrogeologik sharoitlarning loyihaviy yechimlariga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatganda hamda bosh rejalar, aholi punktlarining batafsil rejalash loyihalari, yirik sanoat korxona hududlari uchun gidrogeologik tadqiqotni amalga oshirish natijalari boʻyicha gidrogeologik sharoitlar toʻgʻrisida alohida hisobot tuzilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrogeologik izlanish natijalari boʻyicha texnik hisobotning matniy qismi quyidagi boʻlim va maʼlumotlar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kirish qismida ishlarni amalga oshirish uchun asos;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik izlanishlarning vazifalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik izlanishlar hududi (maydon, yoʻnalish, ularning variantlari)ning joylashgan joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt toʻgʻrisida maʼlumot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bajarilgan ishlar turi, hajmi, ularni bajarish muddatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik izlanishlarni amalga oshirish uslubi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ijrochilar tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanishlar dasturidan ogʻishishlar va ularni asoslash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
223. Gidrogeologik sharoitlar oʻrganilganligi boʻlimida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ilgari bajarilgan izlanishlar va tadqiqotlar tasnifi, mohiyati va chegaralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlar amalga oshirilgan davr va asosiy natijalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni oʻzlashtirish va undan foydalanish toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mahalliy qurilish tajribasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
224. Tabiiy-geografik va texnogen sharoitlar boʻlimida quyidagilar keltirilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyef, iqlim, gidrografiya, geomorfologiya, oʻsimliklar, gruntlar, texnogen bosim haqida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik muhofazasining holati va uning samaradorligi, bino va inshootlar asosining deformatsiyasi (agar ular mavjud va aniqlangan boʻlsa) xususiyati va yuz berishining sabablari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
225. Geologik tuzilishi boʻlimida quyidagilar keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
genetik komplekslar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning yotish sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning genetik turlar boʻyicha ajratilgan qatlamlarining litologik — petrografik tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning tektonik tuzilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
226. Gidrogeologik sharoitlar boʻlimida gidrogeologik tadqiqotlarni oʻtkazish uslubi, loyihalangan obyektning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsir doirasidagi suvli qatlamlarning xususiyatlari keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, bino va inshootlarni qurish va ulardan foydalanishiga taʼsir qiladigan yer osti suvlari sathining holati, tarqalishi, yotqizilish shart-sharoitlari, oziqlanish manbalari, yer osti suvlarining kimyoviy tarkibi, hududning gidrogeologik sharoitlarini baholash, loyihalanayotgan binolar va inshootlardan foydalanishda ehtimoliy oʻzgarishlar koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
227. Gidrogeologik sharoitlar boʻlimida yerosti suvlarining quyidagi xususiyatlari yoritib berilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvli gorizontning tavsifi, uni qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvli gorizontlarning toʻyinish va boʻshanish zonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv oʻtkazmas qatlamning xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining yerusti suv havzalari va oqimlari bilan bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt suvlarining fizik xususiyatlari va kimyoviy tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidroizogips xaritasini tuzish uchun boshlangʻich maʼlumotlar (sath oʻlchanganlik sanasi, yerosti suvlarining va yer yuzasining mutlaq sath balandliklari jadval koʻrinishida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
granulometrik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻovakligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qayishqoqligi va konsistensiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yopishqoqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchishligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvda eruvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvga toʻyinganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni qaytib berish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv oʻtkazuvchanligi (filtratsiya koeffitsiyenti, joylashish xaritasi bilan birga);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kapillyarlik (kapillyar koʻtarilish balandligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining koʻtarilish jarayoni (vegetatsiya va boshqa davrlarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
228. Bajarilgan gidrogeologik izlanishlar boʻyicha xulosada bajarilgan ishlarning qisqacha natijalari, loyiha yechimlarini qabul qilish uchun tavsiyalar berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
229. Gidrogeologik sharoitlari toʻgʻrisidagi xulosada foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
230. Gidrogeologik tadqiqot natijalariga koʻra tuziladigan texnik hisobotda quyidagi grafik shakldagi ilovalar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
faktik materiallar xaritasi (maydonlar, yoʻnalishlar, hududlar va ularning variantlari boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidroizogips xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining yotish chuqurligi xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlar yuzasi boʻylab nishablik maydoni xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari oqimining sarflari xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari va yer sathining ekstremal mutlaq balandliklarining xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari harakatining umumiy yoʻnalishi xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari harakatining mahalliy yoʻnalish xaritasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
231. Hisobot tarkibidagi grafik ilovalarning shartli belgilari GOST 21.302-2013 talablariga koʻra qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish bosqichi uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
232. Loyiha ishlab chiqish uchun muhandis-geologik izlanishlar binolar, inshootlar, muhandislik aloqalari va chiziqli inshootlarning loyihasini asoslash uchun zarur va yetarli materiallarni olishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, binolar va inshootlarning konstruktiv yechimlarini, bosh rejani tuzishni, yer ishlarini olib borishni, muhandislik muhofaza inshootlarini qurishni, geologik muhitni muhofaza qilishni, aholining xavfsiz yashash sharoitlarini yaratishni, shuningdek qurilishni tashkil etish loyihasi va ishlab chiqarish loyihasini oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
233. Tanlab olingan qurilish maydoni (yoʻnalish)ning muhandis-geologik sharoitlarini kompleks oʻrganish uchun quyidagi ishlarni bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik elementlarni GOST 20522-2012 talablariga koʻra, chuqurlik va sath boʻyicha ajratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik elementlar uchun laboratoriya va (yoki) dala sharoitlarida deformatsiya hamda mustahkamlik xususiyatlarini, ularning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik parametrlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanishi intensivligining miqdoriy koʻrsatkichlarini MSN 2.03.02-2002 talablarga muvofiq aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyektlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasida yerosti suvlarining betonlarga nisbatan agressivligi va metallarga nisbatan korrozion faolligini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
234. Bino va inshootlar loyihasini ishlab chiqish uchun muhandislik-geologiya izlanishlariga berilgan texnik topshiriq tarkibida quyidagilar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan inshootlar xususiyati va oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻllanilishi taxmin qilingan poydevor turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootdan poydevorga tushadigan ogʻirlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlar poydevorlari va yerosti qismlarining joylashish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt bilan geologik muhitning taxmin qilingan oʻzaro taʼsir doirasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektni qurish va undan foydalanish davrida muhandis-geologik sharoitlarning oʻzgarish ehtimolini hosil qiluvchi omillar va izlanishlar dasturini tuzish, shuningdek izlanishlar olib boriladigan maydon va chuqurlikni aniqlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
235. Avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarini yigʻish va qayta ishlash ishlari mazkur SHNQning 15 — 22-bandlariga asosan muhandis-geologik sʼyomkasini olib borish va yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi mazkur SHNQning 23 — 25-bandlarida keltirilgan ishlardan oldin bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu davrda avvalgi yillarda bajarilgan topografik sʼyomkalar natijalariga koʻra tuzilgan reja va xaritalar maʼlumotlariga asosan koʻmilib ketgan jarliklar, chuqurliklarni botiq joylarni (agar ular mavjud boʻlsa) koʻrsatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
236. Loyiha bosqichi uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari davomida oʻrganilayotgan hududining 1:5000-1:2000 masshtabdagi mazkur SHNQning 3‑jadvaliga muvofiq va chiziqli inshootlar yoʻnalishi boʻylab 1:10000-1:2000 masshtabdagi muhandis-geologik sʼyomkalarini bajarish va muhandislik-geologiya ishlarining asosiy kompleksini amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
237. Chiziqli inshootlar yoʻnalishi yoʻlining kengligi (enini), togʻ kovlamalari chuqurligini va ular orasidagi oʻrtacha masofani mazkur SHNQning 2-jadvalida keltirilgan talablarga muvofiq belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
238. Noyob bino va inshootlarni loyihalash uchun murakkab muhandis-geologik sharoitlarda izlanishlar olib borilganda, muhandis-geologik sʼyomkani 1:1000-1:500 masshtablarda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
239. Muhandis-geologik sʼyomkasining masshtabini oʻrganilayotgan hududning maydoniga, muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga va loyihalanayotgan bino va inshootlar xususiyatiga bogʻliq ravishda tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
240. Muhandis-geologik sʼyomkasining chegaralari, hududning geomorfologik elementlar joylashuvi, tabiiy va sunʼiy gidrodinamik chegaralari, shuningdek qoʻshni hududning tabiiy-texnogen omillar majmuini aniqlash va oʻrganish zarurligini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
241. Sʼyomka davrida kuzatuv nuqtalari va togʻ kovlamalari joylashgan nuqtalarni instrumental yoʻli bilan joyga bogʻlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
242. Muhandis-geologik sʼyomkani bajarish jarayonida tekshirilishi kerak boʻlgan kuzatuv nuqtalari (togʻ kovlamalari) miqdorini izlanishlar dasturida qabul qilingan sʼyomkaning masshtabi va muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 1-ilovasi hamda 3-jadvalga muvofiq belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
243. Togʻ kovlamalari miqdorini avval kovlangan kovlamalarni hisobga olgan holda belgilash va sʼyomka masshtabiga mos ravishda ular sonini koʻpaytirish yoki kamaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Muhandis-geologik sharoitning murakkablik darajasi

1 km2 ga toʻgʻri keladigan kuzatuv nuqtalarining soni — suratda, togʻ kovlamalari soni — maxrajda

Muhandis-geologik sʼyomka masshtabi

1:5 000

1:2000

1:1000

1:500

I

50/25

200/100

600/300

990/500

II

70/35

350/175

1150/575

1630/800

III

100/50

500/250

1500/750

3200/1600

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar: 1. Togʻ kovlamalari soni ochilmalari kam boʻlgan joylar uchun belgilangan. Ochilmalar koʻp tarqalgan joylarda togʻ kovlamalari sonini, ochilmalarning kam yoki koʻp boʻlishiga bogʻliq ravishda 20 — 40 foizga kamaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 1:500 masshtabdagi muhandis-geologik sʼyomka murakkab muhandis-geologik sharoitlarda, izlanishlar dasturida asoslanganda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
244. Muhandis-geologik sʼyomkaning chegaralari doirasidagi yoʻnalish (marshrut)lar yoʻnalishini va ulardagi kuzatuvlar tarkibini mazkur SHNQning 26 — 40-bandlariga asosan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
245. Muhandis-geologik sʼyomka hududida togʻ kovlamalarini, yoʻnalish kuzatuvlarning yoʻnalishlari boʻylab, ularning eng koʻp qismini esa geomorfologik elementlar birlashgan chegaralarda, xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar tarqalgan joylarda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
246. Chiziqli inshootlar yoʻnalishi boʻylab kuzatuv nuqtalari va togʻ kovlamalarini, yoʻnalish oʻqi yoʻnalishi boʻylab hamda suv oqimlari ustidan oʻtish joylarida, inshootlar kesishmalarida, shuningdek relyefning xususiyatli elementlarida (yonbagʻirlar, terrasalar, jarlarning qirgʻoqlari, talveglar) joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xavfli geologik jarayonlar va oʻziga xos xususiyatli gruntlar tarqalgan hududlarda chiziqli inshootlar yoʻnalishlari boʻylab, uch-beshtadan togʻ kovlamalaridan iborat koʻndalang profillar joylashtirish hamda sʼyomka kengligini oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
247. Togʻ kovlamalari chuqurligini qurilish obyekti va geologik muhit taʼsiri doirasida, loyihalanayotgan bino va inshootlarning turi (xususiyati) va mazkur SHNQning 317 — 328-bandlari talablariga koʻra belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
248. Bur-quduqlarni kovlash usuli va turlarini mazkur SHNQning 43-bandi talablariga koʻra belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
249. Oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar (choʻkuvchan, koʻpchuvchan, shoʻrlangan, oʻta siqiluvchan, texnogen va boshqalar) tarqalgan hududlarda 50 foizgacha kovlamalar bu gruntlarning qatlamini toʻliq kesib oʻtishi, yoki bu gruntlar bino va inshootlarning mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan chuqurlikkacha kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250. Xavfli muhandislik-geologiya va tabiiy-geologik jarayon va hodisalar tarqalgan hududlarda kovlamalarni ularning faol rivojlangan zonasidan 3 — 5 m chuqurroq kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
251. Oʻrganilayotgan hududning geologik tuzilishi, gidrogeologik sharoitlari hamda muhandislik-geologiya xususiyatlarini aniqlash uchun mintaqaviy suv oʻtkazmas qatlamgacha tayanch togʻ kovlamalarini burgʻilab kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
252. Tayanch togʻ kovlamalarining sonini yoʻnalish kuzatuvlar davomida oʻrganilayotgan hududning har bir geomorfologik element chegarasida bittadan kam boʻlmagan miqdorda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
253. Geofizik tadqiqotlarni muhandislik-geologiya izlanishlari davrida oʻrganilayotgan hududdagi togʻ jinslari massivining litologik tuzilishini, yerosti suvlarining harakat yoʻnalishi va tezligini, suv oʻtkazmas qatlamning joylashish chuqurligini aniqlash, massivdagi gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarini baholash uchun hamda mazkur SHNQning 57-58-bandlari talablariga koʻra, tayanch hududlarda parametrik oʻlchash ishlarini bajargan holda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
254. Dala sharoitida gruntlarni tadqiq qilish ishlarini mazkur SHNQning 61 — 75-bandlari talablariga koʻra amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255. Dala sharoitida gruntlarni tadqiq qilish ishlarini kompleks ravishda, oʻrganilayotgan hududning asosiy tayanch hududlarida bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
256. Dala sharoitida gruntlarni tadqiq qilish jarayonda dinamik va statik zondlashni togʻ jinslari massividagi gruntlarning qatlamlarini bir-biridan ajratish, grunt xususiyatlarining makonda oʻzgarishini baholash, ularning deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini miqdoriy baholash hamda boʻsh grunt qatlamlarining tarqalish chegaralarini belgilash, toʻkma va yuvma gruntlarning zichlanish darajasini va makonda oʻzgarishini, qoyatosh togʻ jinslarining yuza relyefini, suvga toʻyingan gruntlarning dinamik barqarorligini aniqlash uchun qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
257. Zondlash nuqtalarining togʻ kovlamalar stvorlarida har bir muhandislik-geologiya element uchun oltitadan kam boʻlmagan miqdorda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
258. Boʻshashgan gruntlarning linzalari va qatlamlarini chegaralash, qoyatosh va yirik boʻlakli togʻ jinslarining yuza relyefini aniqlash, zondlash nuqtalarining miqdori har bir alohida olingan holatlarda izlanishlar dasturida, avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar materiallarini tahlil qilish natijalaridan va geologik chegaralarni aniqlash xatoligining muhandis-geologik sʼyomkaning qabul qilingan masshtabi uchun talab qilingan aniqligidan kelib chiqqan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
259. III va IV-toifali hamda II-toifali notekis choʻkishlarga sezgir bino va inshootlarni loyihalashda, shuningdek loyihalanayotgan bino va inshootlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsiri doirasidagi gruntlar (har xil turdagi yupqa qatlamli, oquvchan gilli, suvga toʻyingan qumli, yirik boʻlakli)dan namunalarni olish qiyin yoki imkoni boʻlmaganda gruntlarning deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlari dala usullarida (shtamp va seliklarni kesish tajribalari, pressiometr va aylanma kesish tajribalari) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
260. Har bir muhandislik geologik elementining gruntlarida bajariladigan shtamp va seliklarni kesish tajribalari miqdori uchtadan kam hamda pressiometr va aylanma kesish tajribalari miqdori esa oltitadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
261. Qoziqli poydevorlarni loyihalashda (zarb bilan gruntlarga botiriladigan qoziqlar uzunligi 15 m gacha boʻlganda) statik zondlash va har bir oʻxshash hudud uchun uchtadan kam boʻlmagan miqdorda etalon qoziqlarni sinash tajribalari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
262. Qoziqli poydevorlar noyob bino va inshootlarni loyihalashtirishda, shu jumladan poydevorlarga tushadigan bosimi yuqori boʻlganda, qoziqlar uzunligi 15 m dan uzun boʻlishi koʻzda tutilganda va qalin qatlamli boʻshang gruntlar boʻlganda odatiy (natural) qoziqlarni statik sinash tajribalari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
263. Qoziqlarni statik sinash tajribalarining miqdori va sinash sharoitlari izlanishlar dasturida asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
264. Yirik boʻlakli va shagʻalli qumlarning granulometrik tarkibini aniqlash uchun ularning namunalarini dala sharoitida gʻalvirlash va ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularning zichligi va namligini massivda aniqlash uchun hajmini va ogʻirligini oʻlchash usullari (oʻlchovli chuqurcha, oʻlchovli kub) qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
265. Shagʻal va mayda shagʻalni petrogafik fraksiyalarga ajratish (dala sharoitida yirik boʻlakli gruntlar boʻlaklarga taqsimlangandan soʻng) va har xil petrografik turlarning miqdorini foizda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
266. Gidrogeologik tadqiqotlarni muhandislik-geologiya izlanishlarining boshqa turlari bilan kompleks ravishda, loyihalanayotgan obyektlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasidagi gidrogeologik sharoitlarni, gruntlarning suv oʻtkazuvchanligi va filtratsiya xususiyatlari, yerosti suvlarining yotish chuqurligi, ular sathining mavsumiy va koʻp yillik oʻzgarishlari, suvli togʻ jinslarining qalinligi, yerosti suvlari harakatlanishining yoʻnalishi, ularning kimyoviy tarkibi, betonlarga nisbatan agressivligi va metallarga nisbatan korrozion faolligini aniqlash maqsadlarida bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
267. Gidrogeologik parametrlarni dala sharoitida aniqlash usullari mazkur SHNQning 8-ilovasiga koʻra tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
268. Asosiy tayanch hududlarda, sinov va tajriba yakka suvni tortib olish va toʻldirish (otkachka) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
269. Murakkab gidrogeologik sharoitlarda suvni tortib olish va toʻldirish (otkachka)larning barcha turlari amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
270. Suvli togʻ jinslarining (asosan kam suv oʻtkazuvchan) suv oʻtkazuvchanligini va filtratsiya xususiyatlarini aniqlash uchun har bir suvli gorizont doirasida oltitadan kam boʻlmagan miqdorda ekspress-usullari (bur-quduqlardan burgʻilash jarayonida otkachka qilish) qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
271. Bur-quduqlardan suvni tortib olish va toʻldirish (otkachka) qilish turlari, ularning muddati hamda suv sathi pasayishlarining sonini mazkur SHNQning 10-ilovasiga koʻra tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
272. Gruntlarning filtratsiya xususiyatlarini aniqlashda bajariladigan tajribalarning (sinov va tajriba yakka holdagi otkachkalar, shurflarga suv quyish) soni har bir suvli gorizont yoki aeratsiya zonasidagi gruntlarning asosiy litologik turi uchun oltitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
273. Bur-quduqlarda har qanday otkachka qilish jarayonida gidrokimyoviy tekshirishlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
274. Har bir suvli gorizontning oʻzaro taʼsir doirasida yilning har bir davri (mavsumi)da bir vaqtda olingan kamida uch suv namunalari tahlili bilan tavsiflanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
275. Qurilish konstruksiyalar, kabellar betonlar taʼsiri zonasidagi suv va muhit agressivligi va metallarga nisbatan korrozion faolligining har bir turi uchtadan kam boʻlmagan tahlillar bilan tasdiqlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
276. Oʻrganilayotgan hududning muhandislik geologik sharoitlarini belgilovchi ayrim omillari oʻzgarishining statsionar kuzatuvlari mazkur SHNQning 108 — 115-bandlariga muvofiq olib borilishi va muhandislik geologiya izlanishlari jarayonida bu kuzatuvlar zarurligi asoslab berilsa, ishchi hujjatlar bosqichida ham toʻxtatmasdan davom ettirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
277. Gruntlarning va yerosti suvlarining laboratoriya tadqiqotlarini mazkur SHNQning 117-bandi talablariga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
278. Gruntlarning har turliligiga va loyihalanayotgan bino va inshootlarning toifalariga (ushbu hududda avval bajarilgan izlanishlar natijalarini hisobga olgan holda) bogʻliq ravishda laboratoriya tadqiqotlarining turlari va grunt namunalarining sonini (izlanishlar dasturida tegishli hisoblashlar yordamida amalga oshirgan holda) har bir xususiyatli qatlam (muhandis-geologik elementi) uchun belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
279. Gruntlarning har bir qatlamidan olinadigan namunalar miqdori, har bir muhandislik-geologiya element doirasida 10 (oʻn) tadan kam boʻlmagan fizik va 6 (olti) tadan kam boʻlmagan mexanik koʻrsatkichlarning xususiy qiymatlarini aniqlashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
280. Laboratoriya sharoitida gruntlar xususiyatlarini aniqlashlarning tarkibi mazkur SHNQning 10-ilovasiga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
281. Gidromexanizatsiya yoʻli bilan olinishi moʻljallangan gruntlarning granulometrik tarkibini aniqlashda diametri 10 — 20, 20 — 40, 40 — 60, 60 — 80, 80 — 100, 100 — 120, 120 — 150 mm va undan yirik fraksiyalar uchun har 50 mm intervallarda oʻlchami 500 mm gacha boʻlgan fraksiyalar (agar ular mavjud boʻlsa) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
282. Hisoblashlar uchun zarur maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda, SHNQ 2.02.01-19 talablariga koʻra har bir ajratilgan injener-geologik element boʻyicha gruntlarning tarkibi va holatiga oid kamida oʻnta xususiy qiymat, yoki gruntlarning mexanik (mustahkamlik va deformatsiya) xususiyatlariga oid kamida oltita xos qiymatlarini olish taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
283. Gruntlarning deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini laboratoriya sharoitlarida aniqlashda, uch oʻq boʻylab siqish usuli bilan amalga oshirish (GOST 12248.3-2020, Oʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT)) va ularning natijalaridan kompressiya yoʻli bilan siqish va bir sath boʻylab kesish usullari yordamida olingan maʼlumotlarga aniqlik kiritish uchun foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
284. Tayanch bur-quduqlardan olinadigan grunt namunalaridan ular koʻrsatkichlarining toʻliq kompleksini, deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
285. Har bir suvli gorizontdan mazkur SHNQning 117 — 123-bandlariga muvofiq toʻliq va maxsus tahlil natijalariga koʻra suvning kimyoviy tarkibini baholash uchun uchtadan kam boʻlmagan miqdorda (yilning har mavsumida) suv namunasini olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
286. Deformatsiyaga uchragan bino va inshootlarni tekshirish jarayonida, ularning konstruksiyalari (poydevorlari), hududning vertikal rejalashtirilishi, drenajlar va suv eltgich kommunikatsiyalari haqida maʼlumotlar toʻplanishi, bunda avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlari bilan taqqoslagan holda, bino va inshootlar poydevorlari asosi gruntlarining va konstruksiyalarining deformatsiyalarini, geologik-litologik kesimning tuzilishini, yerosti suvlari sathining chuqurligini, bino va inshootlar asosi gruntlarining tarkibi, holati va xususiyatlarini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
287. Deformatsiyaga uchragan bino va inshootlar holati tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
288. Loyihaoldi hujjatlar uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari materiallari mavjud boʻlgan, texnik jihatdan murakkab boʻlmagan ishlab chiqarish va turar joy, fuqarolik obyektlari qurilishi uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari mazkur SHNQning 7-bobi talablariga koʻra bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
289. Loyiha hujjatlari uchun muhandislik-geologiya va gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishini prognozi, miqdoriy prognoz tariqasida bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
290. Prognoz qilinadigan gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlarini, geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarning paydo boʻlishi, ularning makon va zamonda rivojlanish intensivligi (tezligi) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
291. Izlanishlar maydoni muhandis-geologik sharoitlari oʻzgarishining miqdoriy prognozini quyidagilar asosida, avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarini hisobga olgan holda amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlarini dala va laboratoriya sharoitlarida oʻrganish natijalari asosida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tahliliy (hisobiy) usullari, fizik modellashtirish (tabiiy holatlarda bevosita oʻrganish qiyin boʻlgan xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanishining prognozi uchun), xavfli fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar rivojlanish dinamikasining statsionar kuzatuvlari natijasida olingan maʼlumotlar asosida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
292. Muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishining miqdoriy prognozini asoslash uchun qoʻshimcha hajmdagi dala va laboratoriya izlanishlari hamda tadqiqotlarini bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
293. Yuqori darajadagi murakkab tabiiy-texnogen sharoitli hududlarda noyob bino va inshootlar qurilishi loyihalanishida muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishining miqdoriy prognozini asoslash uchun ilmiy-tekshirish amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
294. Ajratilgan muhandis-geologik elementlardagi gruntlar deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlarining normativ hamda hisobiy koʻrsatkichlarini aniqlash uchun hisoblashlarda izlanishlar maydoni chegarasi va yondosh zonalarda avvalgi bosqichlarda bajarilgan dala hamda laboratoriya izlanishlari, shuningdek tadqiqotlari natijalaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
295. Yondosh zonalarning kengligini (enini) mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq muhandis-geologik sʼyomkasi davomida kovlanadigan togʻ kovlamalari orasidagi oʻrtacha masofaga, muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasi va obyektning geomorfologik elementlar chegarasida joylashishiga bogʻliq ravishda teng qilib belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
296. Izlanishlar dasturida asoslanganda yondosh zonalarning enini bitta geomorfologik element chegarasida koʻpaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
297. Qoʻshni zonadan tashqarida olib borilgan muhandislik-geologiya izlanishlar maʼlumotlari, grunt xususiyatlarining oʻzgarishini prognoz qilishda va ularning rivojlangan (qurilgan) hududlarida oʻzgarishini belgilashda ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
298. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari natijalariga koʻra tuziladigan texnik hisobotning matnida mazkur SHNQning 207 — 217-bandlariga qoʻshimcha mazkur SHNQning 299 — 306-bandlarida keltirilgan maʼlumotlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
299. Geologik tuzilishi boʻlimida GOST 25100-2020 talablariga hamda loyihalanayotgan obyekt bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasida yotish sharoitiga koʻra (qalinligi, mineral va litologik tarkibi, tuzilishi, yer yuzasi boʻylab va chuqurlik boʻyicha oʻzgaruvchanligi) ajratilgan muhandislik-geologiya elementlarining tasnifi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
300. Gidrogeologik sharoitlari boʻlimida quyidagilar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasidagi gidrogeologik sharoitlar, yerosti suvlarining manbalari, ularning paydo boʻlishi va yer yuziga chiqish hududlari, ularni chegaralovchi sharoitlar, yerosti suvlari rejimi, yerosti suvlari koʻtarilishini baholash hamda gidrogeologik sharoit oʻzgarishini prognoz qilish va izlanishlar vazifalariga koʻra gidrogeologik hisoblashlar natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt va geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasida suvli gorizontlar mavjudligi va ularning yotish sharoitlari toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvli gorizontlarning tarqalganligi va ularning gidravlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv sigʻdiruvchi va suv oʻtkazmas qatlamlar hamda aeratsiya zonasidagi gruntlar tarkibi, ularning filtratsiya xususiyatlari, yer yuzi boʻylab va chuqurlik boʻyicha oʻzgaruvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining kimyoviy tarkibi, ularning betonlarga nisbatan agressivligi va metallarga nisbatan korrozion faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining boshqa suvli gorizontlar suvlari va yerustidagi suvlar bilan gidravlik oʻzaro bogʻliqligi, texnogen omillar va bosimlarning gidrogeologik sharoit oʻzgarishi, suvli gorizontlarning kamayishi va ifloslanishiga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlar qurilishi va ulardan foydalanish jarayonida gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishining prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan bino va inshootlarni yerosti suvlarining xavfli taʼsiridan himoya qilish boʻyicha va yerosti suvlari rejimini kuzatishni tashkil qilish va olib borish boʻyicha takliflar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
301. Gidrokimyoviy tadqiqotlar natijalari boʻyicha quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrganilayotgan hududning gidrokimyoviy sharoitlarini, inshootlar qurilishi va undan foydalanish davrlarida bu sharoitlarning oʻzgarish ehtimolini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrokimyoviy sharoitlarning oʻzgarishi ehtimolini hisobga olib, loyihalanayotgan inshootlarga taʼsirini baholash va inshootlarni yerosti suvlarining xavfli taʼsiridan oʻz vaqtida himoyalash boʻyicha chora-tadbirlarni qoʻllash uchun takliflar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
inshootlardan foydalanish davrida, yerosti suvlarining kimyoviy tarkibining oʻzgarishini kuzatish uchun doimiy ishlab turuvchi kuzatuv punktlari tarmoqlarini tuzish boʻyicha takliflar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
302. Gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlari boʻlimida har bir ajratilgan muhandis-geologik elementlari uchun gruntlarning fizik, deformatsiyaviy, mustahkamlik va kimyoviy xususiyatlarining normativ hamda hisobiy koʻrsatkichlari keltirilishi, shuningdek ularning xususiyatlarini, obyektlarni qurish va ulardan foydalanishga bogʻliq ravishda baholash amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
303. Gidromexanizatsiya usuli bilan ishlov berish rejalashtirilganda, gruntlarning tuzilmaviy mustahkamligi, ularning har xil choʻkindilar, daraxt ildizlari bilan ifloslanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
304. Oʻziga xos gruntlar boʻlimida oʻziga xos tarkibga ega boʻlgan gruntlarni oʻrganish natijalari, ularning mavjudligi, tarqalganligi, yotish sharoitlari boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
305. Fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar boʻlimida tabiiy-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar mavjudligi, ularning tarqalganligi, rivojlanish sharoitlarining maʼlumotlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
306. Muhandis-geologik hududlashtirish boʻlimida, hududning taksonomik birliklarning chegaralari va koʻrsatkichlari aniqlashtirilishi, shuningdek loyihalanayotgan bino va inshootlarni joylashtirish, poydevor turlarini tanlash, hududni muhandislik tayyorlash hamda undan foydalanish, geologik muhitni muhofaza qilish boʻyicha takliflar keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
307. Texnik hisobotning matni va grafik ilovalarida mazkur SHNQning 218, 221‑bandlariga muvofiq qoʻshimcha ravishda bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi materiallar batafsil maʼlumotlar tarzida berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Ishchi hujjatlarni ishlab chiqish bosqichi uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
308. Ishchi hujjatlarni ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari loyihalashtirilayotgan binolar va inshootlar qurilish hududlarining injener-geologik sharoitlarini aniqligini hamda qurilish va foydalanish davrida ularning oʻzgarishlarini prognoz qilish va yakuniy loyihasini asoslash uchun toʻliq boʻlishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
309. Muhandislik-geologiya izlanishlari yakuniy hajmiy-joylashtirish yechimlarini, shuningdek muhandislik muhofaza loyiha yechimlarini aniqlashtirish, atrof-muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va yer ishlarini bajarish usullarini asoslash (gidromexanizatsiya usuli bilan) boʻyicha ishlarni olib borish, loyihalashtirilayotgan binolar va inshootlarning poydevorlari, asoslari va konstruksiyalari hisob-kitoblarini ishlab chiqish uchun zarur boʻlgan materiallar va maʼlumotlarni olishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
310. Muhandislik-geologiya izlanishlarini, loyiha asosida bino va inshootlar qurilishi aniq koʻrsatilgan hududlarda, individual loyihalash va chiziqli inshootlar yoʻnalishlarining tabiiy hamda sunʼiy toʻsiqlardan oʻtish hududlarida bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
311. Muhandislik-geologiya izlanishlarining tarkibi va hajmini izlanishlar dasturida, bino-inshootlarning turi, toifalarini, muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasini, avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarining mavjudligini hamda muhandislik geologik elementlarni uzil-kesil ajratish zarurligini, ular uchun normativ va hisobiy koʻrsatkichlarni, dala va (yoki) laboratoriya usullari bilan aniqlangan gruntlarning fizik, deformatsiyaviy, mustahkamlik, filtratsiya va xususiyatlarining boshqa koʻrsatkichlarini, suvli gorizontlarning gidrogeologik parametrlarini hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarining tarkibi va hajmini fizik-geologik hamda muhandis-geologik jarayonlar dinamikasining miqdoriy koʻrsatkichlarini olishni hisobga olgan holda, bino va inshootlarning asosi, poydevori, konstruksiyalarini hisoblash, ularning muhandislik muhofazasini yechish uchun belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
312. Togʻ kovlamalarini loyihalanayotgan bino va inshootlarning konturlari va (yoki) oʻqlari boʻylab, poydevorlarga tushadigan ogʻirlik va ularning joylashish chuqurligi oʻzgaradigan joylarda har xil geomorfologik elementlar chegarasida joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
313. Xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar mavjud boʻlganda, bino va inshootlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasida muhandis-geologik sharoitlarni oʻrganish uchun, loyihalanayotgan bino va inshootlar konturlaridan tashqarida yondosh hududlarda qoʻshimcha kovlamalarni joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
314. Togʻ kovlamalari orasidagi masofani avval kovlangan kovlamalarni hisobga olgan holda mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga va loyihalanayotgan bino va inshootlarning toifalariga bogʻliq ravishda quyidagi 4-jadvalga koʻra belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasi

Bino va inshootlarning darajasiga koʻra togʻ kovlamalari orasidagi masofa

I va II

III va IV

I

100 — 75

75 — 50

II

50 — 40

40 — 30

III

30 — 25

25 — 20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Maksimal masofa notekis bosimni sezmaydigan bino va inshootlar uchun, minimal masofalarni esa notekis bosimga sezgir inshootlar uchun, regional tajriba va loyihalash talablarini hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
315. Bino va inshootlar asosida tarkibi va holati har xil, qalinligi oʻzgaruvchan hamda xavfli geologik jarayonlar mavjud boʻladigan xususiyatli gruntlar boʻlganda, togʻ kovlamalari orasidagi masofani, dasturda asoslanganda, 20 m dan kam boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda ularni poydevorlarning alohida turgan tayanch ustunlari tagidan kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
316. II-III toifali bino va inshootlarning konturlari chegarasidagi togʻ kovlamalarining umumiy soni, avval kovlangan kovlamalarni qoʻshgan holda uchtadan kam boʻlmasligi, va IV-toifali bino va inshootlarning konturlari chegarasida esa 4-5 tadan kam boʻlmasligi lozim (ularning turlariga bogʻliq ravishda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
317. Kengligi va uzunligi 12 m dan oshmaydigan oddiy va oʻrta (I va II) murakkablik darajali muhandis-geologik sharoitlarda joylashtiriladigan I va II toifali bino va inshootlarni loyihalash boʻyicha muhandislik-geologiya izlanishlari uchun bitta bur-quduq, murakkab darajali muhandis-geologik sharoitlarda (III) esa ikkita bur-quduq kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
318. Qurilishi ommaviy va takroriy foydalaniladigan loyihalar asosida hamda oddiy muhandislik-geologiya sharoitli, oʻlchamlari togʻ kovlamalari orasidagi maksimal masofalar, mazkur SHNQning 4-jadvaliga koʻra, chegarasidan chiqmaydigan hududlarda texnik jihatdan murakkab boʻlmagan I va II-toifali bino va inshootlar guruhi joylashganda, ularning umumiy sonini beshtadan oshirmasdan hududning burchaklari va markaziga joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
319. Alohida turadigan I-toifali, oddiy va oʻrta murakkab darajali muhandis-geologik sharoitlarda joylashtiriladigan bino va inshootlar (ombor binolari, pavilyonlar, yordamchi inshootlar) hududlarida 1-2 togʻ kovlamalari kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
320. Tabiiy asosda loyihalanayotgan bino va inshootlar uchun izlanishlar olib borilganda, togʻ kovlamalari chuqurligini loyihalanayotgan bino va inshootlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasining yuqoriligiga hamda birinchi navbatda koʻzda tutilgan poydevor chuqurligi va siqiladigan qatlamning qalinligidan 1-2 m chuqurroq belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
321. Siqiladigan qatlamning qalinligi nomaʼlum boʻlganda togʻ kovlamalari chuqurligini poydevorlarning turi va ularga tushadigan ogʻirlikka (qavatlar soniga) bogʻliq ravishda quyidagi 5-jadvalga asosan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

Tasmali poydevorli inshootlar

Alohida tayanchli poydevorli inshootlar

Poydevorga tushadigan ogʻirlik, kN/m (qavatlar soni)

Poydevor tubidan hisoblaganda kovlamaning chuqurligi, m

Tayanch ustunga tushadigan ogʻirlik, kN

Poydevor tubidan hisoblaganda kovlamaning chuqurligi, m

100 gacha (1)

4 — 6

500 gacha

4 — 6

200 gacha (2-3)

6 — 8

1000 gacha

5 — 7

500 gacha (4 — 6)

9 — 12

2500 gacha

7 — 9

700 gacha (7 — 10)

12 — 15

5000 gacha

9 — 13

1000 gacha (11 — 16)

15 — 20

10000 gacha

11 — 15

2000 (16 dan yuqori)

20 — 23

15000 gacha

12 — 19

50000 gacha

18 — 26

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Siqiluvchan qatlamda yerosti suvi mavjud boʻlgan hollarda katta miqdorlar, yerosti suvi boʻlmagan hollarda esa kichik miqdorlar olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Agar ushbu jadvalda keltirilgan chuqurlikda qoyatosh gruntlar joylashgan boʻlsa, bunda kovlamalar chuqurligi qoyatosh gruntlarning kam nuragan qismidan yoki poydevor tubidan 1-2 m chuqur kovlanishi, biroq kovlamalar chuqurligi mazkur jadvalda keltirilgan chuqurlikdan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
322. Alohida xususiyatga ega boʻlgan gruntlar va xavfli geologik jarayonlar tarqalgan hududlarda togʻ kovlamalarining 50 foizidan kam boʻlmagan miqdori bu gruntlar qatlamini toʻliq kesib oʻtishi yoki bunday gruntlar hamda jarayonlar loyihalanayotgan bino va inshootlarning mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan chuqurlikkacha kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
323. Geologik jarayonlar tarqalgan joylarda kovlamalarning chuqurligi ularning faol tarqalgan zonasidan 3 — 5 m chuqurroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
324. Tektonik tuzilmalari boʻlgan qoyatosh gruntlar massivida togʻ kovlamalarining chuqurligi izlanishlar dasturida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
325. Yaxlit (monolit) poydevorli (poydevorlarning eni 10 m dan ortiq boʻlganda) bino va inshootlar uchun qidiruv ishlari olib borilganda kovlamaning chuqurligi maxsus hisoblar yordamida aniqlanishi, hisob uchun kerakli maʼlumotlar boʻlmaganda esa kovlamalar chuqurligi poydevor enining yarmiga teng qilib olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoyatosh boʻlmagan gruntlar uchun bu chuqurlik mazkur SHNQning 247 va 249-bandlarini hisobga olgan holda, 20 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kovlamalarning orasidagi masofa bu turdagi poydevorlar qoʻllanilganda 50 m dan oshmasligi, bitta poydevor ostidagi kovlamalar soni esa uchtadan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
326. Suyuqlik rezervuarlari uchun moʻljallangan hududlarda izlanishlar olib borilganda kovlamalar chuqurligi mazkur SHNQning 247-bandi talablarini hisobga olgan holda, rezervuar diametrining 0,75 qismidan kam boʻlmasligi (hajmi oʻn ming kub metrdan koʻp boʻlgan rezervuarlar uchun), bunda kovlamalarning soni beshtadan kam boʻlmasligi va shulardan bittasi rezervuarning markazida joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
327. Moʻri quvurlar va silos inshootlari uchun kovlamalar chuqurligi mazkur SHNQning 247 va 249-bandi talablarini hisobga olgan holda quyidagi 6-jadvalga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Moʻri quvurning balandligi, m

Poydevor tubidan hisoblaganda kovlamaning chuqurligi, m

Silos inshootining balandligi, m

Poydevor tubidan hisoblaganda kovlamaning chuqurligi, m

100 gacha

20

50 gacha

25

200 gacha

25

100 gacha

35

300 gacha

35

400 gacha

45

500 gacha

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Agar mazkur jadvalda keltirilgan chuqurliklar doirasida qoyatosh gruntlar tarqalgan boʻlsa, bunda kovlamalarni kam nuragan qatlamga 1-2 m chuqurlashtirilishi, kovlamaning umumiy chuqurligi mazkur jadvalda keltirilgan chuqurliklardan oshib ketmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
328. Qoyatosh boʻlmagan gruntlarda qoziqli poydevorlar uchun kovlamalarning chuqurligi loyihalanayotgan qoziqning pastki uchidan 5 m chuqurroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
329. Ustun-qoziq poydevorli inshootlar uchun izlanishlar olib borilganda har bir bino yoki inshoot uchun kovlamalar miqdori uchtadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
330. Osma-qoziq poydevorli inshootlar uchun izlanishlar olib borilganda kovlamalar miqdori qurilish hududi muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasi va loyihalanayotgan bino va inshootlarning tavsifini hisobga olgan holda quyidagi 7-jadvalga asosan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-jadval

Loyihalanayotgan bino yoki inshoot

Togʻ kovlamalari orasidagi masofa, m — suratda, togʻ kovlamalarining eng kam miqdori — maxrajda

Muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasi

I

II

III

Ommaviy qurilishda qavatlar soni 10 va undan kam, yuklama devoridan poydevorga tushadigan ogʻirligi 500 kN/m gacha va sinchli kolonnaga bosimi 3000 kN gacha boʻlgan bino

70

2

50

2

30

3

Qavatlar soni 16 va undan kam, yuklama devoridan poydevorga tushadigan ogʻirligi 3000 kN/m gacha va sinchli kolonnaga bosimi 20000 kN gacha boʻlgan bino

50

2

40

3

30

4

Baland bikr (yaxlit birikmali) bino va inshootlar silos saqlagichi, domen pechlari, tutun moʻrisi, sinchli boʻylama devor (kolonna)larga bosimi 20000 kN dan koʻp boʻlgan bino)

40

3

30

4

20

5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
331. Agar osma qoziqlar guruhiga tushadigan ogʻirlik 3000 kN dan ortganda, shuningdek butun inshoot osti qoziqlar maydonida kovlanadigan 50 foiz kovlamalarning chuqurligi mazkur SHNQning 247 va 249-bandlarini hisobga olgan holda, qoziqlarning loyihalangan chuqurligidan kamida 10 m chuqur boʻlishi lozim (qoyatosh boʻlmagan gruntlar uchun).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
332. Plita-qoziq poydevorlari va oʻlchovi 10x10 m dan katta qoziq maydonlaridan foydalanganda, kovlamalarning 50 foiz qoziqlarni koʻzda tutilgan chuqurlashtirishdan siqiladigan qatlam qalinligining chuqurligidan kam, qoziq maydoni yoki plita kengligining yarmidan kam, biroq 15 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
333. Qoyatosh gruntlar tarqalgan joylarda kovlamalar qoziqlarning pastki uchidan 2 m chuqur qatlamni ochishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
334. Sugʻurib olish uchun ishlatiladigan qoziqli poydevorlar uchun togʻ kovlamalarining va zondlashning chuqurliklari qoziqlarning pastki uchidan kamida 1 m chuqurroq kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
335. Massivda qoyatosh gruntlarning nuragan qatlamlari mavjud boʻlganda hamda karst tarqalganda, togʻ kovlamalarining chuqurliklarini muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasini va loyihalanayotgan obyektlarning xususiyatini hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
336. Cheklovchi va suvni boshqaruvchi suv eltgich va sanoat chiqindilari, oqovalarini (shlam omborlari, kul uyumlari) toʻplovchi balandligi 25 m gacha boʻlgan toʻgʻonlar (dambalar) hududlarida togʻ kovlamalarini toʻgʻonlarning oʻqi boʻylab har 50 — 150 m masofada, muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga bogʻliq ravishda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
337. Murakkab muhandis-geologik sharoitlarda, toʻgʻonlarning balandligi 12 m dan ortiq boʻlganda, har 100 — 300 m masofada kamida uchtadan togʻ kovlamalaridan tashkil topgan qoʻshimcha koʻndalang stvorlar kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
338. Togʻ kovlamalarining chuqurliklarini toʻgʻonlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasini (siqiladigan qatlam va filtratsiya zonasi) hisobga olgan holda, biroq toʻgʻonlar (dambalar)ning bir yarim balandligidan kam boʻlmagan chuqurliklarda olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
339. Suvning filtratsiya yoʻqotishlarini aniqlashda, togʻ kovlamalarining chuqurligi balandligi 25 m gacha boʻlgan damba oldida hosil boʻlgan (damba tubidan hisoblaganda) suv balandligining ikki-uch hissasiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv oʻtkazmas gruntlar sayoz chuqurliklarda boʻlganda, togʻ kovlamalarini ularning tepa sathidan 3 m pastroq kovlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
340. Sanoat chiqindilari va oqovalarini toʻplovchi havzalar chegarasida, muhandis-geologik sʼyomkasining natijalariga aniqlik kiritish hamda yerosti suvlari ifloslanishini baholashda, qoʻshimcha togʻ kovlamalarini kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
341. Toʻplovchi havzalar chegarasida tuziladigan koʻndalang stvorlarning sonini, toʻplovchi havzalar ichidagi yerosti suvlari rejimini kuzatuvchi bur-quduqlar stvorlarini hisobga olgan holda, hududning geologik-gidrogeologik sharoitlariga bogʻliq ravishda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
342. Stvorlar orasidagi masofa 200 — 400 m dan, togʻ kovlamalari orasidagi masofa esa 100 — 200 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jarlik va soyliklarning boʻyida, suyuq sanoat chiqindilari va oqovalari toʻplanayotgan paytda ular qirgʻoqlarining turgʻunligini baholash maqsadida, togʻ kovlamalari orasidagi masofa qisqartirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar toʻplovchi havzalarning qirgʻoqlari qoyatosh gruntlardan tashkil topgan boʻlsa, suyuq sanoat chiqindilari va oqavalari sizib chiqishi ehtimolini aniqlash uchun qoyatosh gruntlarning darzliligi va suv oʻtkazuvchanligini hamda uzilma yoriqlar mavjudligi va ularning xususiyatini oʻrganish uchun maxsus tadqiqot ishlarini oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
343. Toʻplovchi havzalar chegarasidan tashqarida togʻ kovlamalarini suyuq sanoat chiqindilari va oqovalari harakat qiladigan hamda yoyilib ketadigan yoʻnalishlarga mos stvorlar boʻylab, shuningdek toʻplagichlar taʼsiridagi zonalarga yaqin joylashish ehtimoli mavjud suv eltgichlar, suv havzalari, yerosti suvlari chiqarib olinadigan joylar, aholi punktlari, qishloq xoʻjalik yerlari va oʻrmonzorlar tomoniga yoʻnaltirilgan stvorlar boʻylab joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
344. Toʻplovchi havzalar konturidan ular taʼsiridagi obyektlargacha koʻndalang stvorlardagi togʻ kovlamalari orasidagi masofa, gidrogeologik sharoitlarning murakkabligiga va koʻndalang stvorlarning uzunligiga bogʻliq ravishda 300 dan 2000 m gacha (minimal masofa — murakkab sharoitlarda yoki koʻndalang stvorlarning uzunligi 1000 m gacha boʻlganda, maksimal masofa — oddiy sharoitlarda yoki koʻndalang stvorlarning uzunligi 10 km dan ortiq boʻlganda) boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
345. Togʻ kovlamalarining chuqurligi, yerosti suvlari sathidan kamida 3 m pastroq kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Togʻ kovlamalarining bir qismini (30 foizgacha) barqaror suv oʻtkazmas qatlamgacha kovlanishi, biroq barcha hollarda ularning chuqurligi damba-koʻtarma oldida hosil boʻlgan suv balandligining bir yarim hissasidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
346. Toʻplagichlardan sizib chiqadigan suv miqdorining prognozini togʻ jinslarining filtratsiya xususiyatlarini hamda toʻplagichlardan foydalanish jarayonida suyuq chiqindilar va oqovalarning migratsiya xususiyatlarini hisobga olgan holda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
347. Loyihalanayotgan yerusti suvlarining suv chiqarish inshootlari hududlarida (botirilgan suv qabul qilgichlar, toʻlqindan himoya qiluvchi dambalar) togʻ kovlamalarini suv eltgichning harakat yoʻnalishiga koʻndalang stvorlar boʻylab joylashtirilishi, bunda ular orasidagi masofa 100-200 m dan va togʻ kovlamalari orasidagi masofa esa soylikning asosiy geomorfologik elementlarini (oʻzan, qayir, terrasa) hisobga olgan holda 50 — 100 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
348. Filtratsiya maydonlarida togʻ kovlamalarining soni oʻrganilayotgan har bir gektarda ikki-uchtadan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
349. Togʻ kovlamalarining chuqurligini, 5 m gacha, yerosti suvlari yaqin joylashgan yerlarda esa ular sathidan 1-2 m pastroq kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
350. Har bir oʻxshash grunt sharoitli hududlarda 8 — 10 m chuqurlikdagi bir-ikkita togʻ kovlamalari kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
351. Yerosti suvlari gorizontining ifloslanishini, baholash uchun togʻ kovlamalarining bir qismi suv oʻtkazmas qatlamdan yoki kam suv oʻtkazuvchi qatlamdan 1-2 m pastroq kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
352. Individual loyihalanayotgan chiziqli inshootlar yoʻnalishi hududlarida (sunʼiy inshootlar, oʻyiqlar, koʻtarmalar) togʻ kovlamalarini joylashtirish va ularning chuqurligini mazkur SHNQning 8-jadvaliga koʻra belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
353. Bir turda loyihalanayotgan chiziqli inshootlar yoʻnalishi hududlarida, ishchi hujjatlar ishlab chiqishni asoslash uchun loyiha bosqichi uchun bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlarining materiallaridan foydalanish, muhandis-geologik sharoitlarga aniqlik kiritish uchun yoʻnalish oʻqi boʻylab togʻ kovlamalari kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
354. Chiziqli inshootlar asosini deformatsiyalar va (yoki) koʻtaruvchanlik xususiyatlari (mustahkamligiga koʻra) boʻyicha hisoblash talab qilingan hollarda ishchi hujjatlar ishlab chiqishni asoslash uchun izlanishlar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
355. Havo orqali elektr uzatish liniyalari yoʻnalishlarida togʻ kovlamalarini tayanchlar oʻrnatilgan quyidagi nuqtalarda joylashtirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oddiy muhandis-geologik sharoitlarda bitta (maydon markazida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
murakkab muhandis-geologik sharoitlarda — toʻrt-beshtagacha kovlamalarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
356. 35 kW dan kam boʻlgan elektr uzatish liniyalarini loyihalashda, muhandis-geologik bur-quduqlarini burchak tayanchlarini oʻrnatish nuqtalarida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oddiy muhandis-geologik sharoitlarda bur-quduqlarining orasidagi masofa 300 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Murakkab muhandis-geologik sharoitlarda bur-quduqlarining orasidagi masofa 100 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv oqimlari, transport va muhandislik kommunikatsiyalari oʻtish joylarida, muhandislik-geologiya bur-quduqlari bir-biridan kamida 100 m masofada joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
357. Bur-quduqlarning chuqurligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy asosdagi tayanchlar uchun — 8 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoziqli poydevorlarning oraliq tayanchlari uchun qoziqlarning uchi botgan eng katta chuqurlikdan 2 m chuqurgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
burchak tayanchlarining qoziq poydevorlari uchun — qoziqning pastki uchidan kamida 4 m chuqurgacha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8-jadval

Inshootlar

Togʻ kovlamalarini joylashtirish

Togʻ kovlamalarining chuqurligi, m

Yoʻnalish oʻqi boʻylab masofa, m

Koʻndalang stvorlar boʻylab masofa, m

Stvorlar orasidagi masofa, m

Koʻtarma va oʻyilmalar balandligi (chuqurligi):

12 m gacha

100 — 300 va oʻyilmalardan koʻtarmalarga oʻtish joylarida

25 — 50

100 — 300

(oʻyiqlar uchun)

Koʻtarmalar uchun: kam siqiluvchan gruntlar uchun 3 — 5 m va siqiluvchan gruntlar uchun 10 — 15 m. Oʻyiqlar uchun: oʻyiqning loyiha balandligidan hisoblaganda mavsumiy muzlash chuqurligidan 1 — 3 m chuqurroq.

12 m dan ortiq

50 — 100 va oʻyilmalardan koʻtarmalarga oʻtish joylarida

10 — 25

50 — 100

(oʻyiqlar uchun)

Koʻtarmalar uchun: kam siqiluvchan gruntlar uchun 5 — 8 m, siqiluvchan gruntlar uchun ularning qatlami toʻliq kesib oʻtiladi, qoyatosh yoki kam siqiluvchan gruntlarga 1 — 3 m chuqurlashtirilib, siqiluvchan gruntlarning qatlami juda qalin boʻlganda, biroq koʻtarmalarning bir yarim balandligidan kam boʻlmagan chuqurliklarda

Suv eltgichlar, jarlar va botiq yerlardan oʻtish joylaridagi sunʼiy inshootlar

koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, estakadalar

tayanch ustunlar oʻrnatiladigan joylarda bitta-ikkitadan togʻ kovlamasi

-

-

Mazkur SHNQning 326 — 346-bandlariga asosan

suv oʻtkazgichlar, quvurlar

Quvur oʻqi bilan kesishish nuqtasida

10 — 25

-

Mazkur SHNQning 326 — 346-bandlariga asosan

Quvuroʻtkazgich va kabellar yerosti va yerustidan oʻtkazilganda:

suv eltgichlardan oʻtish joylari (suv ostidan oʻtish joylari)

Uchtadan kam boʻlmagan togʻ kovlamalari (oʻzanda va qirgʻoqlarda), ammo 50 — 100 m dan kam masofada va suv eltgichning eni 30 m gacha boʻlganda kamida bittadan togʻ kovlamasi

-

-

Daryolarda — quvuroʻtkazgich va kabellar yotqiziladigan loyiha chuqurligidan 3 — 5 m chuqurroq va koʻllar hamda suv omborlarida 1‑2 m

transport va muhandislik kommunikatsiyalari bilan kesishish hududlari

Tayanch ustunlar joylashadigan joylarda bittadan togʻ kovlamasi

-

-

Mazkur SHNQning 326 — 346-bandlariga asosan

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Minimal masofa — murakkab, maksimal esa — oddiy muhandis-geologik sharoitlarda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Yoʻnalishlar yonbagʻirlari mustahkam boʻlmagan tabiiy toʻsiqlar (suv eltgichlar, jarlar va botiq yerlar)dan oʻtadigan joylarda togʻ kovlamalarining chuqurligini loyihalanayotgan inshootlarning turi va muhandislik muhofazasi boʻyicha chora-tadbirlarga bogʻliq ravishda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlangan va boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda togʻ kovlamalarini yoʻnalish oʻqi boʻylab va koʻndalang stvorlarda har 50 — 100 m masofada joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻnalish oʻqi boʻylab va koʻndalang stvorlarda togʻ kovlamalarining orasidagi masofani 25 dan 50 m gacha olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har bir stvordagi togʻ kovlamalari soni uchtadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Chiziqli inshootlar yoʻnalishlaridagi oʻyiqlarning gruntlari, ularni yer toʻshamasiga yotqizish yoki grunt qurilish materiallari sifatida ishlatish mumkinligini baholash maqsadida oʻrganilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
358. Yerosti kommunikatsiyalarini loyihalashda (quvuroʻtkazgich, kabel liniyalari va kollektorlar) yerosti kommunikatsiyalari yoʻnalishlari boʻyicha muhandislik-geologiya bur-quduqlar va statistik (dinamik) zondlash nuqtalarning chuqurligi mazkur SHNQning 8-jadvali talabiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
359. Muhandislik-geologiya bur-quduqlar orasidagi masofa mazkur SHNQning 352-bandiga muvofiq olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar mavjud binolar va inshootlar oldindan aniqlangan yerosti kommunikatsiyalari taʼsir zonasida joylashgan boʻlsa, bur-quduqlar orasidagi masofa 25 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
360. IV-toifadagi vertikal rezervuarlarni loyihalashda muhandislik-geologiya bur-quduqlar soni rezervuarning maydoni bilan belgilanishi va kamida toʻrttadan iborat boʻlishi kerak: bittasi markazda va uchtasi devor qismida (rezervuarning 0,9 — 1,2 radiusi oraligʻida). Bunda, bur-quduqlar orasi mazkur SHNQning 4-jadvalida keltirilgan masofadan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
361. Rezervuarning markazida joylashgan bur-quduqning chuqurligi poydevorning taxminiy chuqurligi va binoning siqiladigan qatlam qalinligi chuqurligidan kamida 2 m ortiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
362. Rezervuar devor qismidagi bur-quduqlarning chuqurligi poydevor chuqurligi hamda siqiluvchi qatlamning 0,7 baravar chuqurligi yigʻindisidan 2 m chuqurroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
363. Vertikal rezervuarlarni loyihalashda bur-quduqlar chuqurligi, poydevorning va siqiluvchi qatlamlarning chuqurligi yigʻindisidan kamida 2 m chuqurroq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binolar va inshootlarning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsiridagi siqiluvchan qatlam chuqurligi SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq hisoblab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
364. Muhandislik-geofizik tadqiqotlar mazkur SHNQning 57-bandiga muvofiq joylashtirilayotgan bino va inshootlar hududlarida, shuningdek chiziqli inshootlarning yoʻnalishlarida asosan bur-quduq usullaridan foydalangan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
365. Noyob inshootlar uchun bur-quduqlar yoki togʻ kovlamalari orasidagi hududni seysmoakustik yoki radio toʻlqinli tekshirishlarni amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
366. Loyihalashtirilayotgan bino va inshootlar maydonlarida geofizik nuqtalarning holati, inshootlarning konturlari va oʻqlari boʻylab geologik tuzilmasini, poydevorlardagi yuklarning keskin oʻzgarishi joylarini, turli geomorfologik elementlarning chegaralarini aniqlashtirish zaruratidan kelib chiqqan holda tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
367. Loyihalashtirilayotgan inshootlar konturidagi geofizik kuzatuv nuqtalarining umumiy soni bino va inshootlarning toifalari va hududning muhandis-geologik sharoitlari murakkabligini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Geofizik kuzatuvlar nuqtalari orasidagi masofa mazkur SHNQning 4-jadvaliga muvofiq muhandislik-geologiya bur-quduqlar orasidagi masofaga mutanosib boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV-toifa binolar va inshootlar uchun geofizik kuzatuv nuqtalari toʻrt-beshtadan kam boʻlmasligi hamda masʼuliyat darajasi III toifa binolar va inshootlar uchun uchta nuqtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I va II-toifa binolar va inshootlar uchun geofizik izlanishlarini bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
368. Muhandis-geofizik tadqiqotlar chuqurligi siqiladigan qatlam qalinligining bir yarim baravarigacha (yoki muhandislik-geologiya bur-quduqlar chuqurligining bir yarim baravarigacha) yetishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Geofizik izlanishlar katta chuqurliklargacha bajariladigan boʻlsa izlanishlar dasturida asoslab berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
369. Chiziqli inshootlar yoʻnalishi hududlarida, profilni tuzishda yoʻnalish oʻqi boʻylab geofizik profillarda va har 50 — 100 m dan keyin rejalashtirilgan kesmalarda kuzatuvlar orasidagi masofa 5 dan 10 m gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Geofizik zondlashda yoʻnalish oʻqi boʻylab kuzatuvlar orasidagi masofa 50 dan 150 m gacha va har 100 — 500 m dan keyin rejalashtirilgan kesmalarda kuzatuvlar orasidagi masofa 20 dan 50 m gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
370. Tadqiqot dasturida asoslanganda uzluksiz zondlash (elektrotomografiya usuli bilan) ga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
371. Gruntning poʻlatga nisbatan agressivligini baholash uchun elektr tadqiqot ishlari GOST 9.602-2016 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Adashgan toklarni oʻlchash har bir maydon uchun bir yoki ikkita nuqtada amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
372. Metall boʻlmagan quvurlarni loyihalashda gruntlarning solishtirma elektr qarshiligini aniqlash ishlarini bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
373. Havo elektr uzatish liniyalari yoʻnalishlarini loyihalashda geofizik tadqiqotlar mazkur SHNQning 355-356-bandlarida keltirilgan joylarda va tayanchlar oʻrnatiladigan nuqtalarda oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har bir tayanch ostida muhandis-geologik sharoitlarning murakkabligiga koʻra birdan uchtagacha kuzatuv nuqtalari belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
374. Loyiha hujjatlarini tayyorlash uchun bir bosqichli tadqiqotlarni oʻtkazishda mazkur SHNQning 355-356-bandlarida keltirilmagan chiziqli inshootlar yoʻnalishlari hududlarida muhandislik-geofizik izlanishlar mazkur SHNQning 190 — 192-bandlari va mazkur SHNQning 2-jadvali talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
375. Elektr podstansiyalari va ularga yondosh hududlarda geoelektrik tuzilishni, gruntlarning solishtirma elektr qarshiligini (UES) aniqlash maqsadida anodli yertutashtirgich qurilmalari va stansiyalarini loyihalash uchun vertikal elektr zondlash (VEZ) usuli orqali elektrrazvedka ishlari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yertutashtirgich qurilmalari joylashgan maydonlarda tadqiqot chuqurligi yertutashtirgich qurilmasining chuqurligiga bogʻliq holda 50 dan 200 m gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
376. Gruntlarni dala sharoitida tekshirish ishlarini alohida olingan bino va inshootlar hududlarida bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlar koʻrsatkichlarini aniqlash usullarini mazkur SHNQning 61 — 75 va 193-194-bandlariga koʻra bino va inshootlarning xususiyati va toifalarini hisobga olgan holda tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
377. Gruntlarning deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlari mazkur SHNQning 6-ilovasiga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
378. Gruntlarni sathi 2500 va 5000 cm2 shtamplar yordamida statik bosim ostida sinash tajribalarini tajriba shurflarida, loyihalanayotgan poydevor chuqurligida va undan 2-3 m chuqurroqda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
379. Gruntlarining siqiluvchan qatlami doirasida tajribalarning sathi 600 cm² shtamplar yordamida, bur-quduqlarda yoki grunt massivlarida burama (vint) shtamplar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
380. Gruntlarni shtamplar yordamida sinash tajribalari gruntlarning laboratoriya sharoitida aniqlangan deformatsiya moduli miqdorlariga (yuklamasi 0,15 MPa dan ortiq boʻlgan III va IV-toifadagi bino va inshootlar asosini hisoblashda) aniqlik kiritish uchun amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
381. Gruntlarning deformatsiyaviy xususiyatlarini aniqlash va ularga aniqlik kiritishda etalon usul sifatida sathi 2500-5000 cm2 shtamplar yordamida statik bosim ostida sinash tajribalarini amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
382. Agar inshootlar (0,15 MPa dan kam yuklamalarda) asosi toʻrtlamchi davrgacha boʻlgan gruntlar yoki oʻziga xos gruntlar (koʻpayish koeffitsiyentiga ega boʻlmagan) dan iborat boʻlsa, kompression sinovlari natijasida olingan gruntlar deformatsiyasi modullarini tuzatish shtamp sinovlari natijalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
383. GOST 20276-2012 da belgilangan hollarda, grunt sinovlari natijasida radial pressiometrlar yordamida olingan grunt deformatsiyasi modullarini tuzatish uchun shtamplar bilan grunt sinovlari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
384. Bur-quduqlarda radial pressiometrlar va yassi vertikal shtamplar (parrakli pressiometrlar) yordamida gruntlarning pressiometrik sinash tajribalarini, gruntlar keskin farq qilmaydigan anizotropiya xususiyatlariga (vertikal va gorizontal yoʻnalishlar boʻyicha) ega boʻlgan hollarda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
385. Oddiy va oʻrta muhandislik-geologiya sharoitli hududlarda, III-toifadagi bir turdagi va takroriy loyihalar boʻyicha quriladigan bino-inshootlar uchun, shuningdek individual loyihalanayotgan chiziqli inshootlar yoʻnalishlari hududlarida, gruntlarning deformatsiyaviy va mustahkamlik xususiyatlarini aniqlash uchun statik va (yoki) dinamik zondlash ishlari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
386. Statik va dinamik zondlash ishlari quyidagi maxsus vazifalarni yechish uchun qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻkma va yuvma gruntlarning (vaqtga bogʻliq ravishda) zichlanish hamda mustahkamlanish darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvga toʻydirish va suvini chiqarib yuborish natijasida qumli, gilli gruntlarning zichligi hamda mustahkamligi oʻzgarishini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvga toʻyintirilgan qumli gruntlarning dinamik barqarorligini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
387. Statik zondlash sinovlari soni bur-quduqlarning umumiy sonining 50 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binoning kengligi va uzunligi 25 m yoki undan kam boʻlganda esa uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar qatlam kesimida suvga toʻyingan qumli gruntlar mavjud boʻlsa, statik zondlash sinovlari soni bur-quduqlar sonining 100 foizigacha koʻpayishi, zondlash chuqurligi loyihada belgilangan qoziqning pastki uchidan kamida 2 m chuqurda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
388. Qoziqli poydevorlar chiziqli inshootlarini loyihalash hududlarida (koʻpriklar, estakad) har bir tayanch ostiga statik zondlash amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanch kengligi 12 m va undan ortiq boʻlsa, zondlash nuqtalar soni koʻpayishi va ular orasidagi masofa 12 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
389. Statik va dinamik zondlash quyidagi maxsus vazifalar uchun qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻkma va yuvma gruntlarning vaqt oʻtishi bilan siqilish va mustahkamlashuv darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sugʻorish, drenajlash paytida qumli va gilli gruntlarning mustahkamligi va zichligining oʻzgarishini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
390. Qoziqli poydevorlarda loyihalanayotgan har bir bino va inshoot chegarasida SHNQ 2.02.03-21 talablariga muvofiq etalon qoziq va statik zondlash sinovlar soni kamida oltita va toʻliq oʻlchamdagi qoziqlarning statik sinovlari soni kamida ikkita boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
391. Bir tekislikda kesish usulidan foydalangan holda gruntlarning normativ xususiyatlarini aniqlashda, qiyalikning barqarorligini yoki massivning (yirik boʻlakli yoki bir jinsli boʻlmagan gruntlardan tashkil topgan) mustahkamlik xususiyatlarini hisoblash uchun, har bir MGE uchun mustahkamlik koʻrsatkichlarini aniqlash soni uchtadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
392. Gruntlarning hisoblangan xususiyatlarini aniqlashda SHNQ 2.02.01-19 da belgilangan grunt ishonchliligi koeffitsiyentlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
393. Gruntlarning dala sinovlari soni avvalgi muhandislik-geologiya ishlarning natijalarini hisobga olgan holda dasturda asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
394. Gidrogeologik tadqiqotni gruntlar va suvli gorizontlarning gidrogeologik parametrlarini hamda koʻrsatkichlarini aniqlash, gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishi prognozini tuzish uchun va suv sathini pasaytiruvchi tizimlarni loyihalash, filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlar koʻrish, drenaj bilan bogʻliq masalalarni yechish, olingan maʼlumotlarga aniqlik kiritish uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
395. Tajriba filtratsiya ishlarini (suvni tortib olish va toʻldirish, shurflarga suv quyish, bur-quduqlarga bosim ostida suv quyish), loyihalanayotgan qurilish xandaqlari konturida va bevosita joylashtirilishi loyihalanayotgan hududlardagi suv sathini pasaytiruvchi, filtratsiyaga qarshi, drenaj va boshqa tizimlarning konturlarida bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
396. Yerosti suvlaridan olinadigan namunalar va kimyoviy tahlillar miqdorini mazkur SHNQning 277-bandi talablariga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
397. Xavfli fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar rivojlanish dinamikasini, yerosti suvlari rejimini statsionar kuzatish hamda boshqa izlanishlarning avvalgi bosqichlarida boshlangan kuzatuvlar mazkur SHNQning 108 — 116-bandlariga asosan davom ettirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
398. Izlanishlar tugallanganidan soʻng statsionar kuzatish tarmoqlarini bino va inshootlarni qurish va foydalanish davrida kuzatuvlarni davom ettirish uchun qoldirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
399. Togʻ kovlamalaridan olingan gruntlar namunalarining fizik-mexanik koʻrsatkichlarini loyihalanayotgan har bir bino va inshootlar yoki ularning guruhi joylashgan hududlarda laboratoriya sharoitida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlar namunalari loyihalanayotgan obyektlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasidagi har bir muhandislik geologik elementlardan olingan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
400. Gruntlarning fizik, fizik-kimyoviy, mexanik (deformatsiyaviy va mustahkamlik) koʻrsatkichlarini hamda ularning oʻziga xos xususiyatlarini laboratoriya sharoitida aniqlashning tarkibi, hajmi (miqdori) va usullarini izlanishlar dasturida, ular xususiyatlarining bino-inshootlar asosida obyektning qurilishi, shuningdek undan foydalanish davrida oʻzgarishini hisobga olgan holda mazkur SHNQning 11-ilovasiga koʻra asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
401. III va IV-toifadagi bino va inshootlar uchun (0,15 MPa dan ortiq yuklamalarda) gruntlarning deformatsiya xususiyatlari kompression siqish usuli bilan tuzatish koeffitsiyentlarini qoʻllash yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, IV-toifadagi bino va inshootlar uchun tuzatish koeffitsiyentlari shtamp sinovlari natijalari bilan solishtirilishi, III toifadagi bino va inshootlar uchun shtamp sinovlari natijalari yoki uch oʻq boʻylab siqilish natijalari bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
402. Tabiiy asosda loyihalanayotgan IV-toifadagi bino va inshootlari uchun (shtampdan foydalanish cheklangan taqdirda) grunt sinovlari laboratoriya sharoitida uch oʻq boʻylab siqish usuli yordamida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
403. Seysmik hududlarda qurilish paytida (texnik topshiriqda koʻrsatilgan umumiy seysmik hududlashtirish xaritasi boʻyicha normativ seysmikligi 6 yoki undan ortiq ball bilan) gruntlarning seysmik suyulishi, mustahkamligi yoʻqolishini va deformatsiyalanishini aniqlash uchun quyidagilarda dinamik sinovlar oʻtkazilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suyuluvchi va oson suyuluvchi qumlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oquvchanlik koʻrsatgichi 0,25 dan yuqori boʻlgan bogʻlangan gruntlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yirik boʻlakli gruntlarning tarkibidagi 30 foizdan ortiq boʻlgan suvga toʻyingan dispers toʻldiruvchi gruntlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
404. Tashqi dinamik taʼsir manbalari boʻlgan transport yoki sanoat uskunalar, shuningdek foydalanish jarayonida dinamik taʼsir manbalari boʻlgan inshootlar yaqinidagi bino va inshootlarni loyihalashda, poydevor asosidagi gruntlar (har qanday namlikdagi boʻshang qumlar, suv bilan toʻyingan oʻrtacha zichlikdagi qumlar, oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5 dan yuqori boʻlgan bogʻlangan gruntlar)ning tebranish-sudralish xususiyatlarini aniqlash uchun dinamik sinovlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
405. Agar inshootning poydevori chegarasi temir yoʻl yotqizigʻining chetidan 100 m dan ortiq masofada, I-toifadagi avtomobil yoʻli oʻqidan, tramvay liniyasidan, metro liniyasidan 50 m masofada, shuningdek dinamik taʼsirlarga ega dastgohlar poydevori chegaralaridan 50 m masofada joylashgan boʻlsa, dinamik sinovlarni bajarmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
406. Sinov natijalarini statistik qayta ishlash asosida, gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlarini hisoblash uchun zarur boʻlgan bir xil nomdagi koʻrsatkichlarining miqdorini, hisoblash yoʻli bilan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu hisoblashlarni asos gruntlarining har xillik darajasi, koʻrsatkichni hisoblashning talab qilingan aniqligiga (berilgan ishonchlilik ehtimoli oraligʻida) bogʻliq ravishda, loyihalanayotgan bino va inshootlarning toifalari va turi (qurilishdan maqsadi)ni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
407. Gruntlar hisobiy koʻrsatkichlarining ishonchlilik ehtimoli oraligʻini SHNQ 2.02.01-19 (deformatsiyalar boʻyicha hisoblashlarda — 0,85 va mustahkamlik koʻrsatkichlari boʻyicha hisoblashlarda — 0,95, ammo 0,99 dan ortiq boʻlmasligi kerak) talablariga koʻra belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
408. Hisoblash uchun maʼlumotlar mavjud boʻlmagan hollarda, gruntlar koʻrsatkichlarining miqdori mazkur SHNQning 314-bandiga muvofiq har bir inshoot yoki ularning guruhi uchun ushbu SHNQning 279-bandiga muvofiq har bir muhandislik geologiya elementi boʻyicha loyiha uchun belgilangan grunt xususiyatlari koʻrsatkichlarining miqdoridan kam boʻlmagan miqdorda, avval bajarilgan aniqlash ishlari, shu jumladan, yaqin hududda olingan maʼlumotlarni inobatga olgan holda taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
409. Togʻ kovlamalaridan olingan yerosti suvlari namunalarining miqdori har bir suvli gorizont uchun uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv namunalarining miqdorini yerosti suvlari kimyoviy tarkibi koʻrsatkichlarning katta oʻzgarishida yoki loyihalanayotgan bino va inshootlar hududlarni sanoat hamda boshqa ifloslantiruvchi manbalardan chiqadigan oqovalar bosishi yuz berganda koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
410. Yerosti suvlari namunalarining kimyoviy tahlillari natijasida aniqlanadigan koʻrsatkichlar tarkibini mazkur SHNQning 117-bandiga va 12-ilovasiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
411. Loyiha hujjatlarini (ishchi hujjatlarini) tuzish bosqichida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan muhandis-geologik sharoitlari oʻzgarishlarni prognoz qilish, loyiha hujjatlarini tayyorlash uchun muhandislik-geologiya tadqiqotlarini bajarish, gruntlarning tarkibi va xususiyatlari, geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarning paydo boʻlishi va rivojlanish intensivligini (tezligini) raqamli qiymatlarni belgilash bilan miqdoriy prognoz shaklida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
412. Izlanishlar oʻtkaziladigan maydon (hudud, yoʻnalishlar)ning muhandis-geologik sharoitida yuz berishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarning miqdoriy prognozi laboratoriya va dala usullari bilan grunt tarkibini, holatini hamda xususiyatlarini oʻrganish natijalari, mahalliy maʼlumotlardan kelib chiqib amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tabiiy sharoitda oʻrganish qiyin boʻlgan xavfli geologik va muhandislik-geologiya jarayonlarning rivojlanishini prognoz qilish uchun fizik modellashtirish qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
413. Muhandislik-geologiya sharoitlaridagi oʻzgarishlarning miqdoriy prognozini asoslash uchun qoʻshimcha hajmdagi dala va laboratoriya ishlari hamda izlanishlar (loyihalashtirilgan bino va inshootlar konturitsiya bundan mustasno) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
414. Murakkab muhandis-geologik sharoitlarda, oʻta xavfli, texnik jihatdan murakkab va noyob obyektlarni qurish rejalashtirilgan hududda muhandis-geologik sharoitlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarning miqdoriy prognozini tuzish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
415. Ishchi hujjatlar ishlab chiqish uchun texnik hisobotning matnida mazkur SHNQning 219, 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda mazkur SHNQning 416 — 422 bandlarida keltirilgan maʼlumotlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
416. Geologik tuzilishi boʻlimida aniqlik kiritilgan geologik tuzilishning tavsifi va loyihalanayotgan har bir bino (inshoot) yoki ularning guruhlari joylashgan hududida ajratilgan muhandislik-geologiya elementlarning taʼrifi va yotish sharoitlari keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
417. Bitta geomorfologik element hududida maydon (yoʻnalish)ning umumiy yoki uning qismlarining (bino va inshootlarning bir necha hududlari uchun umumiy ravishda) taʼrifi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
418. Gidrogeologik sharoitlar boʻlimida gidrogeologik parametrlarga, yerosti suvlari va gruntlarning betonga nisbatan agressivligi va metallarga nisbatan korrozion faolligi oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
419. Gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlari boʻlimida har bir bino (inshoot) yoki ularning guruhlari uchun avval bajarilgan muhandislik izlanishlarini hisobga olgan holda, gruntlar xossalari koʻrsatkichlarining statistik hisoblari natijalari keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarning tegishli ishonchlilik chegaralarida tabiiy, deformatsiyaviy, mustahkamlik va kimyoviy xususiyatlarining normativ hamda hisobiy koʻrsatkichlari har bir ajratilgan muhandislik-geologiya element uchun keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
420. Oʻziga xos xususiyatli gruntlar boʻlimida loyihalanayotgan bino, inshootlar va ularning guruhlari joylashgan hududlar muhandislik-geologiya sharoitlarining aniqlik kiritilgan tavsifi keltirilishi, har bir ajratilgan muhandislik-geologiya element boʻyicha gruntlarning fizik, deformatsiyaviy, mustahkamlik, kimyoviy va oʻziga xos boshqa xossalarining normativ va hisobiy koʻrsatkichlari aniqlanishi hamda ular oʻzgarishining prognozi, loyihalash va muhandislik muhofazasi boʻyicha takliflar kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
421. Fizik-geologik va muhandis-geologik jarayonlar boʻlimida loyihalanadigan inshoot va ular guruhlarining har bir hududi boʻyicha aniqlangan maʼlumotlar, geologik muhit bilan oʻzaro taʼsir doirasidagi jarayonlarning keyingi rivojlanishi boʻyicha aniqlangan prognoz va muhandislik muhofazasi oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
422. Muhandis-geologik sharoitlar boʻlimida loyihalanadigan bino va inshootlar uchun poydevorlar turlarini tanlash boʻyicha muhandislik-geologiya tavsiyalar, fizik-geologik jarayonlarning faolligiga baho berish, profilaktika chora-tadbirlari va muhandislik muhofaza inshootlari boʻyicha takliflar aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Noyob bino va inshootlar qurilishi va ulardan foydalanish jarayonida ular asosi deformatsiyalarini kuzatish hamda oʻlchash ishlarini bajarish zarurati toʻgʻrisidagi talablar keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
423. Texnik hisobotda muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishining miqdoriy prognozi belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
424. Texnik hisobot boʻlimlarining soni, nomlari muhandislik-geologiya sharoitlarning murakkabligiga, izlanishlar maydoni yoki yoʻnalishning uzunligiga, ishlarning maqsadi, yechilishi kerak boʻlgan vazifalarga bogʻliq ravishda oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
425. Avval bajarilgan izlanishlar uchun (loyihaoldi yoki loyiha bosqichlarida) yozilgan texnik hisobotda umumiy maʼlumotlar (fizik-geologik sharoit, muhandislik-geologiya oʻrganilganlik) keltirilgan boʻlsa yoki bu mintaqada loyiha tashkiloti uchun bir necha marta izlanishlar olib borilgan boʻlsa, ushbu maʼlumotlar texnik hisobotda keltirilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
426. Ishchi hujjatlarni ishlab chiqish uchun texnik hisobotning matniy ilovalar tarkibi mazkur SHNQning 218 va 307-bandlari talablariga javob berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlar natijalarini har bir bino (inshoot) yoki hududlar guruhi uchun alohida keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
427. Ishchi hujjatlarni ishlab chiqish uchun texnik hisobotning grafik qismida mazkur SHNQning 219 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt yoki bino va inshootlarning faktik materiallar xaritasi (bu xaritada texnik topshiriqqa ilova qilingan bosh rejaga koʻra bino va inshootlarning konturlari va eksplikatsiyalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan bino (inshootlar)ning har bir hududi, yoki hududlar guruhi uchun alohida muhandislik-geologiya kesimalar, bu kesimalarda bino (inshoot)larning konturlari va yerosti qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zondlash grafiklari, gruntlarni dala sharoitida oʻrganilgani, filtratsiya ishlari natijalarini qayta ishlash materiallari, geofizik kesimalar va grafiklar, statsionar kuzatuvlar grafiklari va bajarilgan ishlarning boshqa grafik materiallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
428. Chiziqli inshootlar yoʻnalishlari boʻyicha muhandislik-geologiya kesimalarni muhandislik geodeziya izlanishlari profillari bilan birga qoʻshib chizish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Bino va inshootlarning qurilishi, foydalanish va tugatish davridagi muhandislik geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
429. Bino va inshootlar qurilishi, ulardan foydalanish, tugatish davridagi muhandislik-geologiya izlanishlar obyekt hududida geologik muhit ayrim koʻrsatkichlarining holati va oʻzgarishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni olishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
430. Qurilish davrida qurilish oʻyiqlari va inshootlar asoslarining geologik hujjatlarini yuritish va grunt ishlarining bajarilishi boʻyicha geotexnik nazorat amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
431. Izlanishlar ishlarining tarkibi va hajmini izlanishlar dasturida, qurilish xandaqlarini hujjatlashtirish natijalarini va ushbu SHNQning talablarini hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
432. Muhandislik-geologiya izlanishlariga beriladigan texnik topshiriq mazkur SHNQning 5-bandi talablariga qoʻshimcha ravishda quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish ishlarining bajarilish bosqichlari va muddatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻllaniladigan texnik vositalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishning har bir bosqichida nazorat olib borishning talab qilinadigan vazifalari va ketma-ketligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanishlar natijalarini taqdim etish tartibini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
olingan natijalarni qurilish ishlarini ishlab chiqarish bilan bogʻlash masalalarni tezkor hal qilinishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
433. Texnik topshiriqqa hudud boʻyicha asosni tayyorlash muhandislik-geologiya xaritalari va kesimalari, oʻyiqlar chuqurligi koʻrsatilgan bosh reja, belgilangan qurilish ishlarini olib borish grafigi ilova qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
434. Texnik topshiriqda tajriba ishlarining maxsus turlarini (gruntlar xususiyatlarini sunʼiy yoʻl bilan yaxshilash) bajarish toʻgʻrisida talablar qoʻyilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
435. Qurilish davrida olib boriladigan muhandislik-geologiya izlanishlari, loyiha hujjatlarida koʻrsatilishi va quyidagi hollarda bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III va IV-toifali bino va inshootlar (noyob bino va inshootlar) hamda murakkab muhandis-geologik sharoitli hududlarda II-toifali bino va inshootlar qurilishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shaharning tor joylaridagi qurilishlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asos gruntlarining texnik melioratsiyasi boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishda va bino, inshootlarga sunʼiy yoʻl bilan asos yaratishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari rejimini va xavfli fizik-geologik hamda muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanish dinamikasining statsionar kuzatuvlarini davom ettirish (yoki yangidan boshlash), shuningdek ular rivojlanishi va faollashishini prognoz qilishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanishlar tugallangani bilan obyekt qurilishi orasida uzoq vaqt oʻtgani sababli hamda boshqa obyektlar hududi yoniga qurilganda, ular yangi qurilish natijasida zarar koʻradigan boʻlsa yoki yangi qurilish (gidrotexnik qurilish, yerlarning suvini quritish, qishloq xoʻjalik ekinlarini sugʻorish va boshqalar) geologik muhitning jiddiy oʻzgarishini keltirib chiqarsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlar qurilishi davrida kutilmagan holatlar (bino va inshootlar deformatsiyasi, loyiha hujjatlarida qabul qilingan hamda amalda aniqlangan muhandis-geologik sharoitlar orasidagi farqlar, xandaqlar va oʻyiqlarni yerosti suvlari bosishi, ular yonbagʻirlarining oʻpirilishi) sodir boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlar bosh rejalarining oʻzgarishi, bino va inshootlar konturlari izlanishlar olib borilgan konturlarga nisbatan surilgan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlar yuqori darajadagi xavfli zonalarda quriladigan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
436. Izlanishlar QR 02.01-23 talablariga koʻra, qurilish uchun tayyorlangan xandaqlarda, sunʼiy oʻyiqlarda, transheyalarda, muhandislik tayyorlash ishlari olib borilgan hududlarda, yuvma yoki toʻkma gruntli grunt inshootlari hududlarida, ular qurilishi jarayonida, grunt massivlari mustahkamlangandan va melioratsiya qilingandan soʻng amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
437. Qurilish davrida muhandislik-geologiya izlanishlari olib borilganda loyiha hujjatlarida qabul qilingan va amalda aniqlangan muhandis-geologik sharoitlarning qanchalik mos kelganini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
438. Xandaqlar, transheyalar va boshqa oʻyiqlarni tekshirish hamda gruntlarning qatlamlanishini, ularning tarkibini, yerosti suvlarining sizib chiqishini hujjatlashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
439. Izlanishlar tarkibiga xandaqlar, transheyalar devorlari hamda tubining tavsifini yozish, ularning rasmini chizish va suratga olish, 1:500-1:50 masshtablardagi batafsil kesimalar va xaritalar tuzish, yerosti suvlari paydo boʻlgan va barqaror turib qolgan chuqurliklarni, gruntlarning toʻyingan kapillyar zonasini roʻyxatga olish hamda oʻyiqlarga kelib tushadigan suvlarning xususiyatlarini, suvni chiqarib olish miqdorini, shuningdek buning uchun qoʻllanilgan usulning samaradorligini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
440. Suv oqimlari va sanoat chiqindilari toʻplovchilarini oʻrab turuvchi va suvni tartibga soluvchi toʻgʻonlar (dambalar), baland toʻshamalar va chuqur oʻyiqlar, shuningdek avtomobil yoʻllari, temir yoʻllar va boshqa chiziqli inshootlar trassalari quriladigan hududlarda muhandislik-geologik hujjatlashtirish va qurilish kotlovanlari hamda transheyalarida kuzatuv ishlari tegishli turdagi qurilish uchun idoraviy qurilish normalarini inobatga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
441. Loyiha hujjatlarida qabul qilingan va amalda aniqlangan muhandis-geologik sharoitlar orasida jiddiy farqlar topilganda, agar ular qabul qilingan loyiha yechimlariga oʻzgartirish kiritadigan boʻlsa, bunda loyihani toʻgʻrilash uchun yetarli hajmda muhandislik-geologiya izlanishlarini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
442. Amalda aniqlangan va loyihadagi muhandis-geologik sharoitlar orasida jiddiy farqlar topilganda, muhandislik-geologiya izlanishlari xulosalarida loyiha yechimlariga aniqlik kiritish toʻgʻrisidagi takliflar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
443. Qurilish davrida muhandislik-geologiya izlanishlari olib borilganda grunt ishlari qurilishi (gruntlarni joyiga yotqizib toʻshash, zichlash va suv yordamida yotqizish), yuvma yoki toʻkma gruntli asoslarda muhandislik tayyorlash ishlari olib borilishi, muntazam ravishda barpo qilinadigan togʻ jinslari uyumlari (otvallari) va grunt inshootlari hududlari sifatining geotexnik nazorati amalga oshirilganda ularning sifatini quyidagi yoʻllar bilan baholash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning amalda aniqlangan quruq holdagi zichligi koʻrsatkichlarini ularning loyihadagi miqdorlari bilan solishtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zichlangan gruntlarning amalda aniqlangan namligi koʻrsatkichlarini ularning optimal namligi miqdorlari bilan solishtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
444. Qumli va yirik boʻlakli gruntlarning granulometrik tarkibi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
445. Gruntlarning zichligini aniqlash uchun quyidagi dala-ekspress usullarini qoʻllash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vibrozondlash kichik (gabaritli zondlarni, zarbli, botirib kirgiziladigan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geofizik, zichlik-namlikni aniqlovchi yadroviy usullarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
krilchatka yordamida aylanma kesish tajribalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zichlik-namlikni keskir silindr yoki (tarkibida har xil aralashma boʻlgan qumli va yirik boʻlakli gruntlar uchun) maxsus shurflarda aniqlash usullarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
446. Gruntlarni tekshirish QR 02.01-23 talablariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
447. Asoslar gruntlarining texnik melioratsiyasi (ularni mustahkamlash) boʻyicha nazorat mustahkamlangan gruntlar namunalarini, bur-quduqlardan olingan laboratoriya sharoitida yoki xandaqlar tubida bajariladigan dala sinovlari maʼlumotlari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
448. Yer ostiga chuqurlashtirilib qurilgan inshootlarda, drenaj va boshqa inshootlar qurish maqsadida xandaqlar kovlanganda, qurilish uchun suv sathini pasaytirish boʻyicha chora-tadbirlar samaradorligini nazorat qilish, maxsus kovlangan gidrogeologik bur-quduqlarda bajariladigan kuzatuvlar asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
449. Obyektlarning qurilishi davrida muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarishining, gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishining va fizik-geologik hamda muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanish dinamikasining yoki yangi jarayonlar paydo boʻlishining statsionar kuzatuvlari mazkur SHNQning 108 — 116-bandlariga asosan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
450. Qurilish davrida bajariladigan maxsus muhandislik-geologiya tadqiqotlari (kuzatuvlari)ni quyidagi vazifalarni yechish uchun amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xandaqlar (oʻyiqlar) chetidagi gruntlarning nurash tezligini va barqarorligini, ularning oʻzini tutishini (nurash intensivligini) muntazam ravishda kuzatuvlar asosida aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen taʼsirlar ostida togʻ jinslari massivlari parametrlarining oʻzgarishini, xandaqlar va tunnellarda geofizik tadqiqotlarni, seysmoakustik tadqiqotlarni bajarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻir va suffoziya jarayonlari rivojlanishini, xandaqlar chetidagi gruntlarning siqib chiqarilishi va qalqib chiqishini kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar belgilangan talablarga javob bermagan hollarda grunt inshootlarini suv yordamida yotqizish tajribasining fragmentida sinovlar oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni yer ostida zichlash, mustahkamlash usullari bilan bino va inshootlar asosida muhandislik tayyorlash ishlarini olib borish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
451. Obyektlarning qurilishi va ulardan foydalanish davrlarida izlanishlar olib borilganda, mazkur SHNQning 140-bandi keltirilgan vazifalarni yechish maqsadida, mavjud bino va inshootlar poydevori asosini tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
452. Mavjud bino va inshootlar poydevori asosini tekshirish uchun shurf va bur-quduqlar kovlash, gruntlar va yerosti suvlari namunalarini olish, zondlash ishlarini va geofizik tadqiqotlar va boshqa muhandislik-geologiya izlanishlarini bajarish hamda bino va inshootlar poydevori asosi deformatsiyasi va yerosti suvlari rejimini statsionar kuzatish ishlarini olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
453. Shurflarning chuqurligini, ochiladigan poydevor tubidan 0,5 — 1,0 m chuqurroq kovlashni hisobga olib belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
454. Shurflarni bino va inshootlar asosi poydevoriga koʻndalang ravishda kovlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
455. Barcha kovlangan shurflarda ular devorlarining va asos poydevori gruntlarining rasmini chizish (1:20 yoki 1:50 masshtablarda) va suratga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
456. Monolitlarni ochiladigan poydevor tubida joylashgan gruntlarning barcha turlari qatlamidan bevosita poydevor tubidagi va unga qarama-qarshi tomondagi qatlamlardan olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
457. Shurflar yordamida ochilgan poydevorlarning konstruksiyasi, materiali va holati aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
458. Togʻ kovlamalarini kovlash jarayonida bino va inshootlar poydevor asosidagi gruntlarning tuzilmasi va holati (namlash, muzlash, yuvilib ketish, yumshash) buzilishining oldini olish chora-tadbirlari koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
459. Mavjud bino va inshootlar poydevori asosini tekshirish natijalari asosida tuziladigan texnik hisobotda mazkur SHNQning 207 — 219-bandlarga qoʻshimcha ravishda quyidagilar keltirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlarning qurilishi va ulardan foydalanish davrlarida geologik muhitning, gidrogeologik sharoitlar, gruntlarning deformatsiyaviy va mustahkamlik xususiyatlarining oʻzgarishi va bu oʻzgarishlarning avval qilingan prognozga mos kelganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevorlar tubida va ularning taʼsir zonasidan tashqarida alohida-alohida ajratilgan muhandis-geologik elementlari uchun gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar maʼlumotlarga asosan, bu bino va inshootlar qurilgunga qadar aniqlangan muhandis-geologik elementlari uchun gruntlarning normativ va hisobiy koʻrsatkichlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
460. Bino va inshootlardan foydalanish davrida geologik muhit ayrim koʻrsatkichlarining statsionar kuzatuvlarini (lokal monitoring) olib borishni izlanishlarning avvalgi bosqichlarida tuzilgan kuzatuv punktlari (bur-quduqlar, postlar, nuqtalar) tarmogʻi asosida, ular boʻlmaganda yangi tuziladigan kuzatuv punktlari asosida amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
461. Kuzatishlar xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar rivojlanishining monitoringini olib borish, bino va inshootlar deformatsiyalarini aniqlash va bino va inshootlar barqarorligiga salbiy taʼsir etuvchi boshqa omillarni kuzatish uchun olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
462. Statsionar kuzatuvlarni geofizik va geodezik usullar, zondlash, laboratoriya sinovlari va bino va inshootlar asosida hamda xavfli fizik-geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar tarqalgan hududlarda oʻrnatilgan oʻlchov uskunalari yordamida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
463. Kuzatuv tarmoqlarining zichligi, kuzatuvlarni olib borish usullari va davriyligi, inshootning oʻziga xos xususiyatlaridan, muhandislik-geologiya hamda gidrogeologik sharoitlardan, jarayonlar sodir boʻlishining tezligi (intensivligi)dan kelib chiqib, izlanishlar dasturida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
464. Gruntlar va yerosti suvlarining ifloslanish darajasini hamda ifloslantiruvchi koʻrsatkichlarning tarkibini aniqlash uchun ularning kimyoviy tahlilini amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
465. Muhandislik-geologiya izlanishlari natijalarini mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga asosan tuziladigan texnik hisobotda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
466. Loyiha hujjatlari ishlab chiqish uchun bajarilgan muhandislik-geologiya izlanishlarda tuzilgan miqdoriy prognozning ishonchliligini bino va inshootni qurish, ulardan foydalanish davrida bajariladigan izlanishlar natijalariga koʻra tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
467. Korxona, bino va inshootlarni tugatish davrida bajariladigan izlanishlar hududlarning sanatsiyasi (sogʻlomlashtirish) hamda rekultivatsiyasi (gruntlarni, yerlarni qaytadan tiklash) boʻyicha loyiha yechimlarini asoslash uchun, shuningdek izlanishlar natijasida texnik hisobot tuzish uchun zarur boʻlgan materiallar va maʼlumotlarni olishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
468. Muhandislik-geologiya izlanishlarining tarkibi va hajmini, izlanishlar dasturida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
469. Izlanishlar davomida quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik muhitda aholi sogʻligi uchun xavfli boʻlgan ifloslantiruvchi moddalarning mavjudligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ifloslantiruvchi moddalarni zararsizlantirish va utillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt qatlamining holatini tekshirish va hududning ayrim hududlarida gruntlar va gruntlarni almashtirish, obyektni tugatishdan sodir boʻladigan xavfni baholash toʻgʻrisida takliflar kiritish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
470. Gruntli qurilish materiallari hamda obyekt tugallangandan soʻng amalga oshiriladigan yerni tiklash materiallari uchun grunt izlanishlari SHNQ 1.02.07-19 talablariga asosan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
471. Obyekt tugatilgandan soʻng hududni sogʻlomlashtirishga qaratilgan hududni quritish va boshqa meliorativ choralarni amalga oshirish zarurati bilan bogʻliq boʻlgan geologik muhitning alohida koʻrsatkichlarini oʻrganish, dasturda koʻzda tutilgan kompleks yoki alohida ish turlarini bajarish asosida olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
472. Obyektlarni qurish va ulardan foydalanish davrida olib borilgan muhandislik-geologiya izlanishlar natijasiga koʻra tuziladigan texnik hisobot mazkur SHNQning 207 va 298-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hudud qurilishi uchun asos muhandislik tayyorgarligi qabul qilinganligi toʻgʻrisida dalolatnoma va xulosalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asos gruntlarida oʻtkazilgan texnik melioratsiyaning sifati toʻgʻrisida xulosalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni karyerdan kovlab olish toʻgʻrisidagi xulosalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv yordamida yotqizilgan gruntlarning qavatma-qavat nazorati va suv yordamida yotqizib tayyorlangan alohida hududlarni qabul qilingani toʻgʻrisida maʼlumotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish ishlarini tashkil qilish va ishlab chiqishning usullariga aniqlik kiritish, gruntlarni sunʼiy yoʻl bilan mustahkamlash texnologiyalari, profilaktik va muhofaza chora-tadbirlarini ishlab chiqish boʻyicha takliflarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Oʻziga xos gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
473. Oʻziga xos grunt turlari va ularning asosiy xususiyatlari mazkur SHNQning 14-ilovasiga asosan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
474. Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlarini murakkab sharoitlarda va oʻziga xos sharoitga ega boʻlgan hududlarda (iqtisodiyot tarmoqlarining obyektlarini joylashtirish koʻzda tutilgan yer qaʼri lahimlarida, Orol dengizining shelf zonasi va boshqalar) mazkur SHNQga qoʻshimcha ravishda muhandislik-geologiya izlanishlarini SHNQ 1.02.23-2022 talablari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
475. Muhandislik-geologiya izlanishlari loyihalanayotgan hudud (maydon, hudud, yoʻnalish)ning muhandislik-geologiya sharoitining kompleks ravishda oʻrganish (hududning relyefi, geologik tuzilishi, geomorfologik va gidrogeologik sharoiti, gruntlar tarkibi, holati va xususiyatlari, geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar, oʻzlashtirilgan (qurilish olib borilgan) hududlarning oʻzgarishlari)ni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
476. Geologik muhitdan ratsional foydalanish va muhofaza qilishni hisobga olgan holda obyektlarni loyihalash, qurish, ulardan foydalanish uchun yetarli hamda zarur materiallarni olish maqsadida, loyihalanayotgan obyektlar bilan geologik muhitning oʻzaro taʼsir doirasida muhandis-geologik sharoitlar oʻzgarish ehtimolligini prognoz qilishni taʼminlash muhandislik-geologiya sharoitni kompleks oʻrganish doirasiga kirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
477. Oʻziga xos gruntlar va xavfli geologik jarayonlar tarqalgan hududlarda olib boriladigan muhandislik-geologiya izlanishlari tarkibiga mazkur SHNQning 14-bandida keltirilgan ish turlari va kompleks tekshirishlar kirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
478. Qurilishi loyihalanayotgan hududning muhandis-geologik va gidrogeologik sharoitlari toʻgʻrisidagi materiallarni yigʻish, tahlil qilish va umumlashtirish ishlari loyihaoldi va loyiha hujjatlari ishlab chiqishning barcha bosqichlarida, avvalgi bosqich natijalarini hisobga olgan holda olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
479. Yigʻilishi, qayta ishlanishi kerak boʻlgan materiallar va ularning tarkibi mazkur SHNQning 15-bandiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
480. Avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar tugagandan loyiha boshlangunga qadar 2-3 yildan koʻp vaqt oʻtgan boʻlsa ulardan foydalanish imkoniyati geologik muhit, gidrogeologik sharoitlar, relyefning oʻzgarganligi va texnogen taʼsirlar mazkur SHNQning 9-jadvalini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
481. Muhandislik-geologiya izlanishlari dasturi tuzilgunga qadar oʻtkaziladigan koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar natijalariga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
482. Avvalgi yillarda bajarilgan barcha izlanishlarning materiallari geologik muhitning texnogen taʼsirlar natijasida oʻzgarish dinamikasini tiklash uchun foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
483. Avvalgi yillardagi bajarilgan izlanishlar maʼlumotlar va boshqa maʼlumotlarni yigʻish, qayta ishlash, tahlil qilish va umumlashtirish natijasida izlanishlar dasturi va texnik hisobotni tuzishda oʻrganilayotgan hudud muhandis-geologik sharoitlarining oʻrganilish darajasi va bu materiallardan loyihaoldi va loyiha masalalarini yechish uchun (uning qachon bajarilganligini hisobga olgan holda) foydalanish imkoniyati baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Muhandislik-geologik sharoitlarning xususiyatlari

Amaldagi natijalarning cheklash muddati, yil

Qurilmagan (oʻrganilmagan) hududlarda

Qurilgan (oʻrganilgan) hududlarda

Geologik tuzilishi

muddatsiz

muddatsiz

Gidrogeologik sharoitlar

5

2

Gruntlarning fizik-mexanik xossalari, yerosti suvlarining kimyoviy tarkibi

5

2

Geologik va muhandislik-geologiya jarayonlar

5

2

Geokriologik va muhandislik-geokriologik jarayonlar

5

2

Seysmik yoki seysmotektonik sharoitlar

muddatsiz

muddatsiz

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
484. Yigʻilgan materiallar asosida oʻrganilayotgan hududning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisida ishchi gipoteza shakllantirilishi va ushbu sharoitlarning murakkablik darajasi belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu maʼlumotlarga asosan qurilish obyektining izlanishlar dasturida qidiruv ishlarining tarkibi, hajmi, ularni bajarish uslubi va texnologiyasi belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
485. Muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasini mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan alohida olingan omillarga (ularning asosiy loyiha yechimiga) taʼsirini hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
486. Yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi va aerovizual kuzatuvlar katta maydonlardagi (uzunlikdagi) hududlarning muhandis-geologik sharoitlarini oʻrganish va baholash hamda bu sharoitlarning oʻzgarish dinamikasini oʻrganish zarurati tugʻilganda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
487. Yerni masofadan turib zondlash maʼlumotlarining deshifrovkasi va aerovizual kuzatuvlarini mazkur SHNQning 23 — 25-bandlariga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Deshifrovka materiallariga koʻra yerdan turib tekshirishlar natijasida aniqlik kiritilgan geomorfologik xarita tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
488. Izlanishlarni amalga oshirish davrida muhandis-geologik koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshiruvlarning vazifalariga quyidagilar kirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izlanishlar hududini koʻzdan kechirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hudud relyefini koʻz bilan chamalab (vizual) baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud ochilmalarning, tabiiy ochilmalar, jarliklar, karyerlar, qurilish kovlamalari tavsifini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv chiqadigan joylar tavsifini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geodinamik jarayonlarning tashqi koʻrinishini yozish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik va ekologik sharoitlarning geobotanik indikatorlari tavsifini yozish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
489. Koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirish yoʻnalishlari aerofoto va sʼyomkaning boshqa turlari natijasida ajratilgan asosiy konturlarni kesib oʻtishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
490. Tabiiy ochilmalar mavjud boʻlmagan yoki ular yetarli boʻlmagan hollarda qoʻshimcha dala ishlarini amalga oshirish (aerovizual kuzatuvlar, alohida kovlamalarni kovlash, geofizik tadqiqotlar, zondlash, gruntlar, yerosti suvlari namunalarini olish va ularning laboratoriya tahlili) izlanishlar dasturida asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
491. Hududni koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirish yoʻnalish kuzatuvlari yoʻli bilan amalga oshirilishi va ular boshqa dala ishlaridan oldin bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
492. Yoʻnalish kuzatuvlari oʻrganilayotgan hudud muhandis-geologik sharoitlarining asosiy holatlarini aniqlash va oʻrganish uchun koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshiruvlari, muhandis-geologik sʼyomkasini bajarish jarayonlari mazkur SHNQning 31 — 39-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
493. Togʻ kovlamalari va bur-quduqlarni kovlash mazkur SHNQning 41 — 56-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
494. Izlanishlar dasturida belgilanadigan bur-quduqlarni burgʻilash usullari burgʻilashning yuqori darajadagi samaradorligini, grunt qatlamlari chegaralarini belgilashdagi zarur aniqlikni (xatoliklar 0,25 — 0,50 m dan oshmasligi), gruntlarning turlari, yotish sharoiti, tarkibi, holati va xususiyatlarini, ularning oʻziga xos teksturasini tabiiy sharoitda yotgan holatda oʻrganishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
495. Shnek bilan burgʻilashni uning kesim tavsifini belgilashda yoʻl qoʻyiladigan xatoliklar va grunt qatlamlari orasidagi kontaktlarni belgilashdagi aniqliklar past (xatoliklar 0,5 — 0,75 m va undan ham yuqori) boʻlgani sababli, izlanishlar dasturida asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
496. Shaxta va shtolnyalar yuqori darajadagi masʼuliyatli va noyob bino hamda inshootlarni loyihalashda, shuningdek yer qaʼri lahimlarida joylashtiriladigan iqtisodiyot obyektlarida, izlanishlar dasturida asoslanganda kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shaxta va shtolnyalarda togʻ jinslarining yotish sharoiti, suv bilan toʻyinganlik darajasi, ularning harorati, saqlanganlik darajasi, geologik tuzilmalar va uzilmalarning xususiyatini oʻrganish hamda namunalar olish, togʻ jinslarining xususiyatlarini oʻrganish va boshqa maxsus ishlarni bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
497. Ishlar tugallangandan soʻng barcha togʻ kovlamalari yoʻq qilinishi, shurf va dudkalar gilli gruntlar bilan shibbalab toʻldirilishi, bur-quduqlar gil yoki sement-qumli aralashma bilan tabiiy muhit ifloslanishining va fizik-geologik hamda muhandis-geologik jarayonlar faollashishining oldini olish maqsadida, berkitish hamda rekultivatsiya ishlari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
498. Geofizik tadqiqotlar oʻziga xos gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borishda muhandislik-geologiya izlanishlarining barcha bosqichlari mazkur SHNQning 57 — 60-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
499. Gruntlarni dala sharoitlarida tadqiq qilish oʻziga xos gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish mazkur SHNQning 61 — 75-bandlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
500. Gidrogeologik tadqiqotlar muhandislik-geologiya izlanishlari mazkur SHNQning 76 — 107-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
501. Statsionar kuzatuvlar oʻziga xos gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish mazkur SHNQning 108 — 116-bandlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
502. Gruntlarning laboratoriya tadqiqotlari oʻziga xos gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish mazkur SHNQning 117 — 123-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-bob. Choʻkuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
503. Choʻkuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilar texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan gruntlarning tarqalgan joylari va ularning maʼlum geomorfologik elementlar va relyef shakllariga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning oʻziga xos shakllari (tovoq shaklidagi choʻkmalar, suffoziya choʻkmalari) va ularning maʼlum geomorfologik elementlarga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan qatlamning qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻmilgan gruntlarning, karbonatli va gipsli tuzilmalarning, yumronqoziq inlarining mavjudligi va ularning tarqalganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻxshash sharoitli hududlarda gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlarini oʻrganish va xandaqlarda oʻtkazilgan tajriba-namlash sinovlarining natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoitlarining turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlash manbalari, amaldagi bino va inshootlardagi mavjud deformatsiyalarning holati va xususiyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
504. Loyihaoldi hujjatlari uchun gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari (gruntlarning oʻz ogʻirligi ostida va qoʻshimcha bosim ostidagi nisbiy choʻkuvchanligi, choʻkuvchanlikning boshlangʻich bosimi) laboratoriya sharoitlarida tekshirishlarga asosan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
505. Har bir geomorfologik elementda shurflar (dudkalar) kovlash va gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlarini aniqlash uchun har bir litologik qatlamdan kamida uchtadan monolit olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
506. Loyiha va ishchi hujjatlar bosqichi uchun muhandislik-geologiya izlanishlariga beriladigan texnik topshirigʻida mazkur SHNQning 5-bandida keltirilgan talablarga qoʻshimcha ravishda asos va poydevorlar, loyiha yechimlari hamda choʻkuvchanlikka qarshi belgilanadigan chora-tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
507. Loyiha hujjatlari uchun izlanishlarda mazkur SHNQning 298, 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilar aniqlanishi va texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mikrorelyefning xususiyati, choʻkuvchanlik jarayoni hamda hodisalarining rivojlanishi (tovoq shaklidagi choʻkmalarning, adirlararo choʻkmalarning, taqirlarning, shoʻrtob va shoʻrlangan yerlarning oʻlchamlari va shakllari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lyoss yotqiziqlari va choʻkuvchan qatlamning qalinligi, ularning maydon uzra oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
lyoss yotqiziqlari tuzilma (vertikal va gorizontal boʻyicha makrogʻovaklarning xususiyati, ularning chuqurlik va maydon uzra joylashishi, agregatliligi, changliligi) hamda tarkib (ingichka qatlamlilik, darzlilik, konkretsiyalar, gips toʻplamlarining mavjudligi)ining oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 foizli NCl da qaynash darajasi, karbonatlarning kesimda taqsimlangani;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan qatlamning siklli tuzilishi, qatlamlar va ular komplekslari orasidagi kontaktlarning oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar tarkibi va xususiyatlarining tavsifi va ular choʻkuvchanligining miqdoriy koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
granulometrik tarkibi (tahlillarga tayyorlashning har xil sxemalarida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiyaviy va mustahkamlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan gruntlarning filtratsiya xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning oʻz ogʻirligi natijasida choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoitlarining turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlikning maydon va chuqurlik boʻyicha oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning pasaygan joylarida gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ajratilgan muhandislik-geologik elementlarida choʻkuvchan gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi choʻkuvchanlik, deformatsiyaviy va mustahkamlik xususiyatlari koʻrsatkichlarining normativ qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan boʻlmagan toʻshama gruntlarning joylashish chuqurligi, litologik tarkibi va koʻrsatkichlari, ularning filtratsiya xususiyatlarini (qoʻshimcha topshiriq boʻyicha) baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
508. Loyiha uchun izlanishlarda togʻ kovlamalari har bir geomorfologik elementda muhandislik-geologiya kesimlar (boʻylama va koʻndalang) oʻtkazish imkoniyatini hamda tovoq shaklidagi choʻkmalar va ular oraligʻini, suffoziya voronkalarni hisobga olgan holda joylashtirilishi kerak. Bunda, togʻ kovlamalari suv yoki gilli eritmalardan foydalanmagan holda kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
509. Loyiha uchun izlanishlarda togʻ kovlamalarining bir qismini shurflar va dudkalar tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Har bir muhandislik geologik elementlar doirasida joylashgan shurflar va dudkalardagi choʻkuvchan gruntlardan kamida oltitadan monolit olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
510. Choʻkuvchan qatlamning qalinligi 25 m dan ortiq boʻlganda hamda suvli gorizont ochilganda, grunt olgichlar (gruntonoslar) bilan monolitlar olib shurf va dudkalarning chuqurligini bur-quduqlar yordamida oxirigacha yetkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
511. Monolitlar va namunalarni togʻ kovlamalaridagi har bir muhandislik geologik elementdan, biroq 1-2 m dan kam boʻlmagan oraliqdan olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Monolitlar tovoq shaklidagi choʻkmalar va ularning orasida joylashgan togʻ kovlamalaridan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
512. Laboratoriya sharoitida choʻkuvchan gruntlarning quyidagi fizik-mexanik xususiyatlari aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning oʻz ogʻirligi va umumiy bosim (oʻz ogʻirligi va loyihalanayotgan bino va inshootlardan va maydon tekislangan holatlarda toʻkma gruntlar ogʻirligidan paydo boʻladigan bosim) natijasida nisbiy choʻkuvchanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich choʻkish bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich choʻkish namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nisbiy choʻkuvchanlikning bosimga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar choʻkuvchanlik xususiyatlarining maydon va chuqurlik boʻyicha oʻzgarish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiya moduli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi mustahkamlik xususiyatlari (solishtirma ilashish va ichki ishqalanish burchagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvda eruvchan tuzlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning fizik xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
513. Laboratoriya sharoitida choʻkuvchan gruntlar oʻrganilganda ularning granulometrik va mikroagreget tarkiblari GOST 12536-2014, Oʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT) talablariga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
514. Laboratoriya sharoitida sinovlar oʻtkazib, choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoitlarining turini aniqlashda bur-quduqlar va shurflardan olingan monolitlar boʻyicha gruntlarning oʻz ogʻirligidan tushgan bosim ostida aniqlangan nisbiy choʻkuvchanlik koʻrsatkichlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
515. Bur-quduqlardan olingan monolitlar boʻyicha aniqlangan natijalarni, ularning shurflardan olingan monolitlar boʻyicha natijalari bilan mos kelishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
516. Xandaqlarda tajriba-namlash sinovlarini ommaviy tarzda yangi oʻzlashtiriladigan maydonlarda va yirik obyektlarni loyihalashda, choʻkuvchanligi II tur grunt sharoitli hududlarda, quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoitlari turini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar choʻkuvchan qatlamining qalinligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning oʻz ogʻirligidan tushgan bosim ostida choʻkishi boshlanadigan chuqurlikni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning oʻz ogʻirligidan tushgan bosim ostida choʻkish miqdorini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich choʻkish bosimini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlash boshlangandan har xil vaqt oʻtgandan keyingi namlik va namlik darajasi miqdorlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan qatlamni toʻliq namlash uchun ketgan vaqt va buning uchun zarur boʻlgan suv hajmini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevor asosini tayyorlash dastlabki namlash yoʻli bilan amalga oshirilganda choʻkishning rivojlanishi uchun ketadigan vaqtni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
517. Gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari katta oʻzgarishlarga uchraydigan hududlarda tajriba-namlash sinovlari oʻtkazilganda, sinovlarni kichik yuzali xandaqlarda tezkor namlash yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, olingan natijalarni bir yoki ikkita hududlarda amalga oshiriladigan katta yuzali xandaqlarni namlash natijalari bilan solishtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
518. Xandaqlarda tajriba-namlash sinovlari bilan birga namlangan choʻkuvchan gruntlarni pressiometrlar va aylanma kesish yordamida sinash ishlarini bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
519. Gruntlarni shtamplar yordamida asosni namlab sinash ishlarini GOST 20276-2012 talablariga koʻra, III va IV-toifali bino va inshootlarni loyihalashda deformatsiya modulini, shtamp tagidagi gruntlarning namlanish natijasida choʻkish miqdorini, boshlangʻich choʻkish bosimini, nisbiy choʻkuvchanlikni aniqlash uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
520. Qurilish tugallangan hududlarda izlanishlarni, bino va inshootlar qurilishi hamda ulardan foydalanish davrlarida muhandis-geologik sharoitlarda yuz bergan oʻzgarishlarni (holati, deformatsiyalar, bino-inshootlar asos va poydevorlari hamda konstruktiv sxemalari texnik yechimlarining xususiyatlari, ularning notekis choʻkishlarga sezgirligi) hisobga olgan holda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
521. Ishchi hujjatlarni ishlab chiqish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilar aniqlanishi va texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida olingan bino va inshootlar hududlarining, choʻkuvchan qatlamining qalinligi, gruntlarning oʻz ogʻirligidan tushgan bosim ostida choʻkish ehtimoli koʻrsatilgan holda, choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoitlarining turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir muhandislik geologik element uchun choʻkuvchan gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiyaviy hamda mustahkamlik xususiyatlari koʻrsatkichlarning normativ va hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt suvlari rejimi oʻzgarishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har xil bosim ostida nisbiy choʻkuvchanlikning chuqurlik boʻyicha oʻzgarish grafigi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududdagi choʻkuvchan gruntlar qatlamida muvaqqat suvli gorizontlar mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektdan foydalanish davrida paydo boʻlish ehtimoli boʻlgan muvaqqat suvli gorizontlarning joylashish oʻrni va chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida olingan hududlarda choʻkuvchanlik jarayon va hodisalarining paydo boʻlishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlikka qarshi chora-tadbirlar hamda poydevorlar turini tanlash boʻyicha taklif va tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
522. Texnik topshiriqqa muvofiq grunt asoslari va grunt tayanchlari qurilishi uchun gruntlar oʻrganilishi va hisobotda ularning bir xillik darajasi, zichligi, maksimal zichligi, suv oʻtkazuvchanligi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosning choʻkuvchan gruntlarini kimyoviy va fizikaviy-kimyoviy usullar bilan mustahkamlash, qoʻshimcha ravishda ularning kimyoviy-mineral tarkibi, suv oʻtkazuvchanligi, muhitning vodorod koʻrsatkichi (rN) aniqlanishi va texnik hisobotda keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Loyihalanayotgan II — IV-toifali alohida olingan bino va inshootlarning hududlarida kovlanadigan togʻ kovlamalari choʻkuvchan gruntlar qatlamini toʻliq kesib oʻtishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
523. Choʻkuvchanlik turi — I boʻlgan gruntlarda loyihalanayotgan I-toifali binolar (inshootlar) va chiziqli inshootlar yoʻnalishlari mazkur SHNQning 320 — 325-bandlari va 5-jadval talablari bilan chegaralanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
524. Qoziq tayanchlar choʻkuvchan boʻlmagan grunt toʻshamalariga birlashtirib (taqab) loyihalanishi lozim boʻlgan hollarda togʻ kovlamalari choʻkmaydigan va qoyatosh boʻlmagan gruntlarni 10 m dan kam boʻlmagan chuqurlikkacha kesib kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
525. Choʻkuvchanlik turi — II boʻlgan gruntlarning ustida bino va inshootlarni loyihalashda, qurilishdan oldin hududlarni namlash moʻljallanganda xandaqlarni tajriba-namlash sinovlarini oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, xandaqlarda tajriba-namlash sinovlari bilan birga namlangan choʻkuvchan gruntlarni pressiometrlar, zondlash, shtamplar va aylanma kesish yordamida sinash ishlarini bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
526. Choʻkuvchanlik turi — I va II boʻlgan gruntlarda, choʻkuvchan gruntlarni zichlash yoki mustahkamlash (shibbalash, silikatlash, sementlash) moʻljallangan boʻlsa, qoʻshimcha ravishda gruntlarning filtratsiya xususiyatlarini, zichlanishga moyilligini, kimyoviy tarkibini (maxsus texnik topshiriq boʻyicha) hamda mustahkamlangan gruntlarning xususiyatlarini aniqlash uchun tajriba ishlari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
527. Choʻkuvchanlik turi — II boʻlgan gruntlarda loyihalanayotgan II — IV-toifali bino va inshootlar hududlarida kovlanadigan togʻ kovlamalaridan, gruntlarning oʻz ogʻirligi va inshoot ogʻirligidan tushgan bosimlar yigʻindisi boshlangʻich choʻkish bosimidan koʻp boʻlgan zonada har 1 m oraliqda, undan kam boʻlganda har 2 m oraliqda, monolitlar olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
528. IV-toifali bino va inshootlarni loyihalashda laboratoriya sharoitlarida olingan choʻkuvchan gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiya moduli, nisbiy choʻkuvchanligi va boshlangʻich choʻkish bosimi qiymatlariga aniqlik kiritish uchun dala sharoitida GOST 20276-2012 talablariga koʻra maxsus shurflarda yuzasi 5000 cm2 boʻlgan shtamplar yordamida sinov-tajriba ishlari amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
529. Qurilish davrida asos choʻkuvchan gruntlarini zichlash va mustahkamlash natijalarini nazorat qilish maqsadida ularning tabiiy va optimal namligini, namlanish darajasini, zichligi va maksimal zichligini, boshlangʻich choʻkish bosimini (chuqurlik boʻyicha va mustahkamlangan qatlamdan pastki qatlam uchun) aniqlash hamda zichlangan va mustahkamlangan gruntlarning tabiiy namlik, toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiyaviy, shuningdek mustahkamlik xususiyatlari (solishtirma ilashish va ichki ishqalanish burchagi)ni aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-bob. Koʻpchuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
530. Koʻpchuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207, 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchuvchan gruntlarning tarqalgan joylari va ularning qalinligi, litologik hamda mineral tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
darzliklar zonasining qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning oʻziga xos shakllari, koʻpchuvchan gruntlar bilan bogʻliq jarayon va hodisalar mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nisbiy erkin koʻpchuvchanlik va qurish natijasida kirishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni nisbiy erkin koʻpchuvchanlik boʻyicha tasniflash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
531. Koʻpchuvchan gruntlarda loyihalash boʻyicha tavsiyalarda qurilish obyektiga koʻpchuvchan jarayonining taʼsirini baholab, hududning qurilishni rivojlantirish imkoniyati va maqsadga muvofiqligini belgilashda, qurilish obyekti joylashadigan hududni tanlashda va koʻpchuvchan jarayonining taʼsirini bartaraf qilish yoki kamaytirish choralarining xususiyatini aniqlashda hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
532. Texnik hisobotning keyingi bosqichlarida olib boriladigan muhandislik-geologiya izlanishlari, maxsus ishlar va tadqiqotlar olib borishi toʻgʻrisida tavsiyalar berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
533. Loyiha uchun muhandislik-geologiya izlanishlarida mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga quyidagilar qoʻshimcha qilinishi va hisobotda keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchuvchan gruntlar bilan bogʻliq boʻlgan jarayonlar va hodisalarning mavjudligi, ularning ayrim geomorfologik elementlar bilan bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchuvchan gruntlarning yotish sharoitlari, koʻpchuvchan gruntlar qatlamining qalinligi, mineral va litologik tarkibi, tuzilishi (changsimon va qumli materiallar linzalari, choʻntak va qatlamchalarining mavjudligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplama va toʻshama gruntlarning tuzilishi hamda tarkibini oʻziga xos xususiyatlari, yotish xususiyati va sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurigandan soʻng hosil boʻladigan yoriqlarning eni, chuqurligi va tarqalish yoʻnalishi, darzliklar zonasining qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nisbiy erkin koʻpchuvchanlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning koʻpchishdan keyingi namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchish bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bosim ostida nisbiy koʻpchuvchanlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning chiziqli choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning hajmiy choʻkish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning choʻkish chegarasidagi namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlardan foydalanish davrida koʻpchuvchan gruntlar xususiyatlarining oʻzgarishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ajratilgan muhandislik geologik elementlarida koʻpchuvchan gruntlarning tabiiy namlik va toʻliq suvga toʻyintirilgan holatlaridagi deformatsiyaviy hamda mustahkamlik xususiyatlari koʻrsatkichlarining normativ va hisobiy qiymatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
534. Qoʻshimcha topshiriq boʻyicha quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻpchish paytidagi gorizontal bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning ogʻirlik boʻlmagan holda va berilgan ogʻirliklar ostidagi kesish kuchiga (siljitish kuchiga) qarshiligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning ogʻirlik boʻlmagan holda va berilgan ogʻirliklar ostidagi deformatsiya moduli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning eritmalar (loyihalanayotgan obyektlardan chiqadigan texnogen suvlar va sanoat oqovalari) taʼsirida koʻpchishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
535. Koʻpchuvchan gruntlarning xususiyatlarini bur-quduq, shurf va dudkalardan olingan monolitlar boʻyicha oʻrganish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpchuvchan gruntlar juda chuqur (20 m dan chuqurroqda) joylashgan taqdirda bur-quduqlardan olingan monolitlar boʻyicha oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
536. Har bir ajratilgan muhandislik geologik elementlari uchun koʻpchuvchan gruntlar xususiyatlari koʻrsatkichlarining miqdori oltitadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
537. Koʻpchuvchan gruntlarni dala sharoitida oʻrganish ishlari (shtamplar yordamida namlab, sinov-tajriba ishlarini amalga oshirish, xandaqlarda tajriba namlash ishlari va boshqalar) yirik va murakkab obyektlar boʻyicha, ommaviy qurilish olib boriladigan oʻrta hamda kuchli koʻpchuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda loyiha va ishchi hujjatlar uchun izlanishlarda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
538. Boshqa hollarda koʻpchuvchan gruntlarni dala sharoitida oʻrganish zarurati izlanishlar dasturida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
539. Tajriba xandagʻining oʻlchami koʻpchish zonasining qalinligidan kam boʻlmasligi, biroq 8x8 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xandaqlarda chuqurlik va yuzaki belgilar (markalar) oʻrnatilishi va zaruriy holatlarda shtamp sinovlari bajarilishi lozim. Oʻlchamlari tadqiqot dasturi bilan belgilanadigan maxsus xandaqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
540. Koʻpchuvchan gruntlarning tarqalgan hududlarida, koʻpchish jarayonining statsionar kuzatuvlarini olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, gruntning qurishi, ayrim darzliklarning yorilish dinamikasi va chuqurligi, grunt namligining oʻzgarishi kuzatib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
541. Ishchi hujjatlar uchun izlanishlarda loyihalanayotgan bino va inshootlar hududlarining muhandis-geologik sharoitlariga 310-band talablariga koʻra aniqlik kiritish va mazkur SHNQning 415 — 428-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda ularning natijalari keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-bob. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
542. Boʻshang gruntlar turli xil moddiy tarkibli va genezislardan iborat boʻlgan gruntlar (balchiqlar (botqoq gruntlari), sapropellar, torflar, torflashgan gruntlar, oquvchan qayishqoq, oquvchan changsimon va gilli gruntlar) tushunilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
543. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlari ularning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
544. Gruntlarning oʻziga xos xususiyatlari quyidagilar kirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
katta qiymatlarga ega boʻlgan gʻovaklik va namlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kam darajadagi mustahkamlik va kuchli siqilish xususiyati hamda zichlanganda konsolidatsiyaning (mustahkam birlashtiruvchi) uzoq davom etishi va siljiganda mustahkamligining pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning tabiiy tuzilishi buzilganda hamda zichlanish va qurish (quritilish) jarayonlarida mustahkamlik, deformatsiya va filtratsiya xususiyatlarining keskin oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dinamik taʼsirlarga sezgirlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurish (quritilish) jarayonida kirishish natijasida yoriqlar (darzliklar) paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aeratsiya zonasida organik birikmalarning, oʻsimlik qoldiqlari va ularning chirish mahsulotlarining barqaror emasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning va yerosti suvlarining beton hamda metallarga nisbatan yuqori darajada agressivligi va korrozion faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori darajadagi gidrofilligi va past darajadagi suv qaytarish xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustahkamlik, deformatsiyaviy va filtratsiya xususiyatlarining anizotropligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dinamik taʼsirlar natijasida suyulish va tiksotrop mustahkamligini yoʻqotishga moyilligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yorqin namoyon boʻlgan reologik xususiyatlarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aeratsiya zonasida oʻsimlik qoldiqlarining chirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy gaz (metan)ning mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
545. Izlanishlar davomida olingan materiallar quyidagilarni taʼminlash uchun kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻshang gruntlarni bino va inshootlar asosi sifatida saqlab qolish yoki ularni olib tashlash, almashtirish hamda qoziq tayanchlar yordamida kesib oʻtish zaruratini baholashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni muhandislik tayyorlash va yondosh hududni obodonlashtirish usullarini belgilashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish amalga oshiriladigan hududda muhandis-geologik sharoitlarining oʻzgarish ehtimolini hisobga olgan holda barpo etiladigan bino va inshootlarni foydalanish ishonchliligini taʼminlovchi asos turini tanlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan ishlarning hajmi va texnologiyasini aniqlashni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
546. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda 1:10000-1:5000 masshtablarda muhandis-geologik sʼyomka bajarilishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha tarzda quyidagilar texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torflar, torflashgan gruntlar uchun — botqoqlarning genezisi va geomorfologik turlari, botqoq gruntlarining tarqalganligi va qalinligi, botqoq yuzi, mineral tubining relyefi va nishabligi, uni suv bilan taʼminlaydigan manbalar, ayrim hududlarning suvga toʻlganligi, botqoq yotqiziqlarining hamda toʻshama mineral gruntlarning tarkib va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har xil turdagi koʻmilgan gruntlar uchun — genezisi, chuqurligi, yotish sharoiti, tarkibi, xususiyatlari hamda toʻshama va qoplama gruntlarning tarkibi va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torflar va torflashgan gruntlar uchun — organik moddalarining tarkibi, ularning chiriganlik darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
547. Torflar uchun chiriganlik darajasini, tashqi belgilarini quyidagi 10-jadvalda keltirilgan talablarni hisobga olgan holda, toʻliq suv sigʻdirishi yoki gʻovaklik koeffitsiyenti boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10-jadval

Toʻliq suv sigʻdirishi

Gʻovaklik koeffitsiyenti

Chiriganlik darajasi,

foiz

Torf

Tashqi belgilari

12 dan koʻp

18 dan koʻp

20 dan kam

Kuchsiz chirigan

Moxlar va oʻt oʻlanlarning chirimagan toʻqimalaridan tarkib topgan och jigarrang yoki sariq torf

Och sariq yoki sariq jigarrang suv, elastik massadan suvi oson siqilib chiqadi

8 dan 12 gacha

18 dan 12 gacha

20 dan 45 gacha

Oʻrta chirigan

Tarkibida moxlar, qamish va qoʻgʻaning ildizlari boʻlgan jigarrang yoki tim qora-kulrang torf

Massadan jigarrang yoki qahva rangidagi suv tomchilab siqilib chiqadi

Torf qoʻlni kam bulgʻaydi, sezilarli elastiklikka ega

4 dan 8 gacha

6 dan 12 gacha

45 dan koʻp

Kuchli chirigan

Jigarrang yoki zahil qora rang torf Suv siqilib chiqmaydi, massa barmoqlar orasidan siqilib chiqadi va qoʻlni juda bulgʻaydi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
548. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torfning turi (pastki, yuqorigi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torflangan gruntlarning turlari, ularning tarkibi va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qatlamni suv bilan taʼminlaydigan manbalar (atmosfera, grunt, yerusti yoki aralash turdagi suvlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buloqlarning chiqish joyi, koʻllar va oʻsimlik bilan qoplangan suv havzalarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
botqoqlik rivojlanishining umumiy yoʻnalishi (uning kamayib borishi yoki yondosh hududlarning asta-sekin botqoqlanishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torf va torflangan gruntlar uchun — GOST 23740-2016 talablariga muvofiq suvga toʻyingan holatdagi namligi hamda zichligi, organik moddalar miqdori, chiriganlik darajasi, qoʻllanish darajasi, botanik tarkibi (qoʻshimcha topshiriq boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
balchiq va sapropellar uchun — granulometrik tarkibi, organik moddalarni, korbonatlarni oʻz ichiga olganligi, suvda eruvchan tuzlarning tarkibi (shoʻr suv havzalarining choʻkindilari uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning konsolidatsiya va sirgʻaluvchanlik koʻrsatkichlari (qoʻshimcha topshiriq boʻyicha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
549. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda loyiha uchun izlanishlarda 1:2000-1:1000 masshtablarda muhandis-geologik sʼyomkasini bajarish va quyidagilar boʻyicha statsionar kuzatuvlar olib borilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻxshash grunt sharoitli hududlarda avvalgi paytlarda qurilgan bino va inshootlarning choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyektlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida toʻkma gruntlar bilan zichlanadigan boʻshang gruntlarning deformatsiyasi, mustahkamlik va filtratsiya xususiyatlarining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gorizontal va vertikal drenajlar yotqiziladigan hududlarda sodir boʻladigan deformatsiya koʻrinishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari rejimini hamda botqoqlarni suv va mineral bilan taʼminlaydigan manbalar (torf qatlamlarida izlanishlar olib borilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlarni qurish hamda ulardan foydalanish jarayonida yerosti suvlari agressivligining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
550. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda ishchi hujjatlar uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlarni qurish, ulardan foydalanish jarayonida boʻshang gruntlarning zichlanishi yoki qurishini hisobga olgan holda, mustahkamlik, deformatsiya xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zichlanish yoki qurish natijasida va belgilangan meliorativ chora-tadbirlar hamda hududni muhandislik tayyorlash ishlari taʼsirida mustahkamlik xususiyatlarining va sirgʻaluvchanligining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-bob. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
551. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlangan gruntlarning tarqalganligi va yotish sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlangan gruntlarda shoʻrlanish, yuvilib ketish, mexanik suffoziya jarayonlariga taʼsir qiluvchi geomorfologik va gidrogeologik sharoitlarining, xoʻjalik faoliyatining oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlangan gruntlarning tarkibi, miqdori, gruntlarning shoʻrlanishi va ulardagi tuzlarning yuvilib ketishi bilan bogʻliq oʻziga xos mikrorelyef shakllari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
552. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 301 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlangan gruntlarning yotish sharoitlari — qalinligi, litologik tarkibi, maydon va chuqurlik boʻyicha tarqalganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntdagi suvda eruvchan tuzlarning sifati va miqdoriy tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning genezisi (kelib chiqishi), ularning shoʻrlanish darajasi va xususiyatining litologik tarkibi, yotish sharoiti bilan oʻzaro bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntdagi tuzli birikmalarning shakli, oʻlchamlari va tarqalish (joylashish) xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzli birikmalarning kristallanish va disperslanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzlarning mavjudligi bilan bogʻliq gruntlarning tuzilmaviy xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlangan gruntlarda sodir boʻladigan suffoziya va tuzlar eritilib olib tashlash jarayonlarining yer yuzasida namoyon boʻlishi, ularning shakllari va oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
insonning zamonaviy iqtisodiy faoliyati natijasida shoʻrlangan grunt maydonlarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy namlikdagi va suvga, berilgan tarkibdagi eritmalarga, toʻyingan gruntlarning tabiiy, kimyoviy va mexanik xossalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrokimyoviy sharoitlar (yerosti suvlarining mineralizatsiyasi va kimyoviy tarkibi, ularning shoʻrlangan gruntlarni eritish qobiliyati, gruntlarda suv harakatlanish ehtimolining xususiyati);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning shoʻrlanganligiga taʼsir etuvchi yer yuzasidagi suvlarning tarkibi va tavsifi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
553. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda ishchi hujjatlar uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda keltirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning nisbiy suffoziyaviy siqilishi va suffoziyaviy siqilishining boshlangʻich bosimi koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlanish va tuzlar eritib olib tashlanishi natijasida gruntlarning fizik-mexanik va kimyoviy xususiyatlarining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari sathining koʻtarilish ehtimoli, bino va inshootlar qurilishi va ulardan foydalanish jarayonida ularning asosiga suvlar sizilib kirishining davomiyligi va intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining kimyoviy tarkibidagi oʻzgarishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xoʻjalik faoliyatining shoʻrlanish va tuzlar eritib olib ketilishiga taʼsirini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
554. Togʻ kovlamalarini shoʻrlanishi maksimal boʻlgan yerlar va gruntlar shoʻrlanishi va tuzlarni eritib chiqarish bilan bogʻliq ravishda sodir boʻladigan jarayon hamda hodisalar tarqalgan hududlarda kovlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
555. Notekis shoʻrlangan yerlarda loyihalanayotgan II — IV-toifali alohida olingan har bir bino va inshootlarning hududlarida ikkitadan kam boʻlmagan togʻ kovlamalaridan, I-toifali bino va inshootlar hududlarida esa bitta togʻ kovlamasidan grunt namunalari olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
556. Kimyoviy tahlil uchun moʻljallangan namunalar gruntdagi tuzlarning nisbatan bir xil taqsimlanishini taʼminlagan holda, har 0,5 — 1,0 m oraliqda, ogʻirligi 1 — 1,5 kg boʻlgan uzluksiz joʻyak namunasi shaklida olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
557. Namunalar kovlangan togʻ kovlamasining boshidan oxirigacha boʻlgan qismlaridan olinib, togʻ kovlamasining tik kesimasi boʻylab shoʻrlanganlikning yuqori va pastki chegaralari belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
558. Tuzlari linzalar, qatlamchalar, alohida toʻplamlar koʻrinishlarda boʻlgan gruntlarda, namunalar qatlamning har bir xususiyatli joyidan olinishi lozim. Bunda, tuz qoʻshilmalarining tavsifi (ularning togʻ kovlamasi maydoni yoki hajmiga nisbatan miqdori, shakli, oʻlchami) yozilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
559. Shurflar va boshqa ochiq togʻ kovlamalarini tavsiflashda ular devorlarining tasviri, tuzli qatlam va qoʻshilmalarining chegaralari koʻrsatilgan holda, chizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
560. Suvda eruvchan tuzlari boʻlgan va tabiiy sharoitlarda quruq (suvga toʻyinmagan) holda boʻlgan gruntlar xususiyatlarining oʻzgarishini prognoz qilishda, koʻrsatilgan tuzlar loyihalanayotgan bino va inshootlarning asosiga suv tushganda eritib chiqib ketishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
561. Tarkibida gips boʻlgan gruntlar tarqalgan hududlarda izlanishlar olib borilganda, tuzlarning erishi va chiqib ketilishi mumkinligi va intensivligining prognozini, yerosti va infiltratsion suvlarning shoʻrlangan gruntlarga nisbatan agressivligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
562. Tarkibida qiyin eruvchan tuzlar boʻlgan gruntlar xususiyatlarining oʻzgarishini faqat yerosti suvlarida agressiv koʻmir kislotasi mavjud boʻlganda yoki karbonatli tuzlarga nisbatan erituvchanlik xususiyatiga ega boʻlgan eritmalar gruntga singgan hollardagina hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
563. Qoʻshimcha topshiriq boʻyicha changsimon va gilli gruntlarda ularning yutish hajmini va almashinuvchi kationlar tarkibini, suvga toʻyingan shoʻrlangan gruntlarda esa gʻovaklardagi suv tarkibini aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
564. III va IV-toifali bino va inshootlar uchun gruntlarning nisbiy suffozion siqilishi dala sharoitida gruntlarni shtamplar yordamida uzoq vaqt davomida namlab sinash natijalari boʻyicha, yoki (va) laboratoriya usullari bilan kompressiya-filtratsiya sinash natijalari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
565. I-toifali bino va inshootlar loyihalanayotganda gruntlarning nisbiy suffozion siqilishini laboratoriya usullari bilan kompressiya-filtratsiya sinash natijalari boʻyicha yoki qiyoslab aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
566. Dala sharoitida gruntlarni shtamplar yordamida uzoq vaqt davomida namlab sinash punktlarini, eng yuqori toifada boʻlgan bino va inshootlar konturlarida, gruntlar maksimal darajada shoʻrlangan yerlarda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
567. III va IV-toifali bino va inshootlar uchun hamda asosni uzoq vaqt davomida namlangan hollarda shoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlarini, oʻz tarkibida suvda eruvchan tuzlar boʻlgan gruntlar namunalarida, suvga toʻyingan holda, tuzlar batamom erib chiqib ketgandan soʻng aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
568. Suvda oʻrta yoki qiyin eruvchan tuzlar boʻlgan gruntlar uchun shoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari mazkur normalarning 560 — 570-bandlariga asosan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
569. I-toifali bino va inshootlar loyihalari uchun izlanishlarda, asosni uzoq vaqt davomida namlangan hollarda hamda asosni uzoq vaqt davomida namlash imkoni boʻlmagan hollarda, shoʻrlangan gruntlarning mustahkamlik xususiyatlarini, gruntlar namunalari suvga toʻyingan holda (tuzlar erib chiqib ketmasdan) aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, olingan mustahkamlik xususiyatlarining koʻrsatkichlarini, tuzlar erib chiqib ketilish jarayonining taʼsirini hisobga oluvchi empirik koeffitsiyentlar bilan olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
570. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda, statsionar kuzatuvlar olib borilishi, bunda kuzatuvlarda quyidagilar oʻrganilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shoʻrlanish va shoʻr yuvilishi jarayonlarini va ularning koʻrinish shakllarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mexanik suffoziyaning intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suffoziya-choʻkuvchanlik deformatsiyasining xususiyati va qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari rejimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-bob. Elyuvial gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
571. Nurash qobigʻining profilida dispers, boʻlakli va darzlik zonalarini ajratib koʻrsatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
572. Yirik boʻlakli, changsimon va gilli gruntlar nomlarida, yirik boʻlakli fraksiyaning miqdori 30 foizdan ortiq boʻlgan hollarda mazkur SHNQning 11-jadvaliga koʻra yirik boʻlakli fraksiyaning nurash darajasini ham koʻrsatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
573. Elyuvial gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda quyidagilar texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elyuvial gruntlarning tarqalganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yotish sharoiti va shakllanish xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplama va birlamchi togʻ jinslarining yotish sharoitlari, tarkibi va xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

11-jadval

Elyuvial gruntlar yirik boʻlakli fraksiyasining nurash darajasi boʻyicha nomi

Nurash koeffitsiyenti kuw hosil qiluvchi birlamchi togʻ jinslari boʻlganda

Magmatik va metamorfik

Sementlangan choʻkma

Kuchsiz nuragan

0 dan 0,5 gacha

0 dan 0,33 gacha

Nuragan

0,5 dan 0,75 gacha

0,33 dan 0,67 gacha

Kuchli nuragan

0,75 dan 1,0 gacha

0,67 dan 1,0 gacha

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Elyuvial gruntlar yirik boʻlakli fraksiyasining nurash koeffitsiyentini (kuw) aylanma barabanda ishqalab sinash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
574. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda va nurash qobigʻining sezilarli oʻzgaruvchanligida muhandis-geologik sʼyomka 1:10000-1:5000 masshtabda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
575. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nurash qobigʻining tuzilishi, tektonik buzilishlar, nurash qobigʻining yoshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nurash qobigʻining profilidagi zonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nurash qobigʻi gruntlarining litologik va petrografik tarkibi, tuzilishi, teksturasi va darzlangiligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplama, elyuvial va birlamchi togʻ jinslarida ajratilgan muhandislik geologik elementlarining tarkibi va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nuragan gruntlarning koʻpchishga, choʻkuvchanlikka, muzlash taʼsirida shishishga, tuzlar erishi natijasida suffozion yuvilishga moyilligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
576. Loyiha uchun izlanishlarda va nurash qobigʻining sezilarli oʻzgaruvchanligida muhandis-geologik sʼyomkani 1:2000-1:1000 masshtablarda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
577. Nurash qobigʻi dispers va boʻlakli zonalarining muhandis-geologig kesimini tuzish, elyuvial gruntlarning yotish sharoitlarini aniqlash va monolitlar olishni taʼminlash uchun togʻ kovlamalarining bir qismi shurflar (dudkalar) yordamida kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
578. Elyuvial gruntlar tarqalgan hududlarda ishchi hujjatlar uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlamchi togʻ jinslarining tarkibi, ularning yotish va boʻylama elementlari (boʻylama azimuti, yotish azimuti va burchaklari), qatlamlar, choʻntaklar va uyalar mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻlakli qoʻshilmalarning morfometrik xususiyatlari, tarkibi va miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elyuvial gruntlarning tarkibi, namligi va zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elyuvial gruntlarning choʻkuvchanlik va koʻpchish koʻrsatkichlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
579. III va IV-toifali bino va inshootlar hududlarida dispers va boʻlakli nurash zonalaridagi elyuvial gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarini dala sharoitida (shtamp, pressiometr sinovlari, grunt butun ustunlarini (seliklar) kesish yordamida) aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-bob. Texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
580. Muhandislik-geologiya izlanish usullarini tanlashda texnogen gruntlar juda katta diapazonlarda tabiiy gruntlarga yaqin turlaridan tortib, tabiiy gruntlarga umuman oʻxshamaydigan turlarga oʻzgarishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
581. Texnogen gruntlarni poydevorlar asosi sifatida ishlatilishini hisobga olib, texnik topshiriqda mazkur SHNQning 5-bandiga qoʻshimcha tarzda quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen gruntlarning paydo boʻlish yoʻllari va hosil boʻlgan vaqti toʻgʻrisidagi mavjud maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
reja boʻyicha suv yordamida yotqizilgan (yuvilma) yoki toʻkma (koʻtarmalardagi) gruntlarning (gruntli inshootlar) va sanoat chiqindilari toʻplamlarini ishlab chiqarish va texnologiyalari boʻyicha maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geotexnik nazorat natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarishning oʻziga xos texnologik xususiyatlarini (ular hosil boʻlish manbalarini) hisobga olgan holda gruntlarning tarkibi va boshqa koʻrsatkichlari toʻgʻrisida maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
582. Boʻshang gruntlar tarqalgan hududlarda (torf, balchiq, sapropellar va boshqalar), texnik topshiriqqa koʻra, muhandis-geologik sharoitlarini aniqlash va ularning keyinchalik oʻzgarishini baholash maqsadida, muhandislik-geologiya izlanishlari hudud obodonlashtirilguncha va obodonlashtirilgandan keyin (suv yordamida yotqizilgan yoki toʻkma gruntlar yordamida) ham amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlar konsolidatsiyasini hisoblash suv yordamida yotqizilgan va boʻshang toʻshama gruntlarning filtratsiya koeffitsiyentini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
583. Texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen gruntlarning tarqalishi, paydo boʻlish shartlari, tuzilishi, tarkibi va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen gruntlar koʻrsatkichlarining vaqt va makonda hamda harorat-namlik rejimi oʻzgarishiga bogʻliq ravishda oʻzgarishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda mavjud boʻlgan qurilish tajribalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 581-bandi talablariga koʻra mavjud maʼlumotlarga aniqlik kiritish va yigʻish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
584. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda texnogen gruntlar konsolidatsiyasining tugallanish darajasi va xususiyatlarining vaqtga bogʻliq ravishda oʻzgarishi koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqa ish turlari bilan bir qatorda, izlanishlar dasturiga asoslagan holda, maxsus jihozlangan tajriba hududlarida, oʻzida texnogen gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlash, gʻovaklik bosimni oʻlchash ishlari (qoʻshimcha topshiriq boʻyicha)ni qamrab olgan statsionar kuzatuvlar olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
585. Texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda loyihalanayotgan bino va inshootlarning ishchi hujjatlari uchun, ular joylashgan hududlarda olib boriladigan izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda texnogen gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarini va ularning loyihalanayotgan bino va inshootlar qurilishi hamda ulardan foydalanish davrida vaqtga bogʻliq ravishda oʻzgarishini baholash koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
586. Poydevorlar yoki gruntli inshootlar asosi sifatida ishlatilishi moʻljallangan texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda muhandis-geologik sʼyomkasi, loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda 1:10000-1:5000 masshtablarda va loyiha uchun izlanishlarda 1:2000-1:1000 masshtablarda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
587. Tartibsiz ravishda hosil boʻlgan texnogen gruntlar tarqalgan hududlarda muhandis-geologik sʼyomkani amalga oshirish lozim va ishchi hujjatlari uchun izlanishlarda togʻ kovlamalarining orasidagi masofani 20 m dan kamroq olish yoki har biri alohida olingan poydevor ostida kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
588. Togʻ kovlamalarining chuqurligini texnogen qatlamning umumiy qalinligidan chuqurroq qilib belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Togʻ kovlamalarini texnogen qatlami tagidagi tabiiy gruntlar qatlamiga chuqurlashtirilishi, asos siqilish qalinligining oʻlchamiga nisbatan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnogen qatlami tagidagi gruntlar boʻshashgan gruntlarga mansub boʻlgan holda, kovlamalarni ulardan pastda joylashgan mustahkamroq qatlamgacha kovlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
589. Texnogen gruntlarining tarkibi bir xilligi va ular xususiyatlarining oʻzgaruvchanligini asosan zondlash va boshqa muhandislik-geologiya izlanishlari bilan birga, geofizik tadqiqotlar yordamida (georadarlar va boshqa masofadan turib zondlash asboblarini ham qoʻshib) aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
590. Texnogen gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining normativ va hisobiy qiymatlarini aniqlashda, ularning hosil boʻlgan vaqti hamda izlanishlar va bino (inshootlar) qurilishiga ketgan vaqtni ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu qiymatlarni asosan dala sharoitlarida olib boriladigan tadqiqotlar usullari yordamida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-bob. Xavfli geologik jarayonlar tarqalgan hududlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini olib borish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Karst
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
591. Karst rivojlangan hududlarda muhandislik-geologik tadqiqotlar davomida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst rivojlanishining geologik, gidrogeologik va geomorfologik sharoitlarini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstning tarqalishi, xususiyati va namoyon boʻlishining tezligi, uning tarixi va rivojlanish muntazamligini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning karst oʻpqonlari va choʻkmalariga nisbatan mustahkamligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst bilan bogʻliq boʻlgan gruntlar fizik-mexanik xususiyatlarining va gidrogeologik sharoitlarining oʻziga xosligini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlar qurilishi va ulardan foydalanish davrida tabiiy va texnogen omillar taʼsirida karst rivojlanishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst rivojlangan hududlardan oqilona foydalanish va karstga qarshi tadbirlar boʻyicha injener-geologik tavsiyalar berish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
592. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish va loyihalashning har bir bosqichi uchun olib borilgan muhandislik-geologiya izlanishlari tarkibida karstologik tekshirishlar bilan yoʻnalish kuzatuvlar hamda boshqa ishlar bilan birga olib boriladigan geofizik tadqiqotlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
593. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkmalar, yer sathining oʻpirilgan va choʻkkan joylari va karstning yer yuzidagi boshqa koʻrinishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstga uchragan togʻ jinslarining yotish sharoitlari, tarqalganligi, yerosti karstlanish darajasi (karstning yer ostidagi koʻrinishi)ni baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst rivojlanishining gidrogeologik sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har xil darajada karstlangan hududlarning chegaralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst rivojlanishini va uning loyihalanayotgan bino va inshootlar uchun xavfini dastlabki baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
594. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstga uchragan togʻ jinslarining yotish sharoitlari, mineral va litologik-petrografik tarkibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻmilib ketgan qadimgi vodiylarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tektonik tuzilish sharoitlari, karstlanayotgan togʻ jinslari ustki qatlamining relyefi, zaiflashgan tektonik zonalarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstga uchragan, qoplama va toʻshama togʻ jinslarining darzlanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstga uchragan, qoplama va toʻshama togʻ jinslari qatlamlaridagi gidrogeologik sharoitlar, ularning gidrogeologik parametrlari, shu jumladan yerosti suvlarining kimyoviy tarkibi, harorati va rejimi, gidrodinamik va gidrokimyoviy chegaralanishi, ularning taʼminlanish, harakatlanish va yer yuziga chiqish sharoitlari, yerosti suvli gorizontlarining bir-biri bilan va yerustidagi suvlar bilan oʻzaro bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlarining karstlanayotgan jinslarni eritish qobiliyati va ularga nisbatan agressivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kovlangan togʻ kovlamalariga koʻra karstning yer ostidagi koʻrinishlari — erish natijasida kengaygan darzliklar, oʻyiqlar va har xil boʻshliqlar, ularning tarqalganligi hamda oʻlchamlari, togʻ jinslarining zichligi kamaygan va yotish sharoitlari oʻzgargan chegaralari, karst boʻshliqlarini toʻldirgan jinslar tarkibi, boʻshliqlarning toʻlganlik darajasi, zaiflashgan tektonik zonalar, shuningdek karstning boshqa koʻrinishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hisobotga qoʻshib tuziladigan yerosti karstlanish (karstning yer ostidagi koʻrinishi) xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstning yer yuzasidagi koʻrinishlari — karrlar, ponorlar, voronkalar, choʻkmalar, yerusti suvlari karstga uchragan togʻ jinslariga singib ketadigan oʻchoqlar, yer sathining oʻpirilgan va choʻkkan joylari hisobiga deformatsiyaga uchragan bino va inshootlar, ulardagi deformatsiyalarning xususiyati hamda boshqa aniqlangan hodisalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hisobotga qoʻshib tuziladigan karstning yer yuzidagi koʻrinishi xaritasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstga uchragan maydonlarda bino va inshootlar qurish va ulardan foydalanish tajribalari va karstga qarshi chora-tadbirlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy sharoitlarning bino va inshootlar qurish va ulardan foydalanish davrida karst faollashishi natijasida oʻzgarishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud va loyihalanayotgan bino va inshootlar uchun geologik muhit oʻzgarishi natijasida sodir boʻladigan xavfli oqibatlarning oldini olish boʻyicha takliflar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
595. Izlanishlar natijasiga koʻra muhandislik-geologiya hududlashtirishda oʻpqonlar hosil boʻlish intensivligiga koʻra mazkur SHNQning 12‑jadvaliga hamda oʻpqonlari diametriga koʻra 13-jadvalga muvofiq hududning karst oʻpqonlariga nisbatan barqarorlik darajasini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

12-jadval

Hududning karst oʻpqonlariga nisbatan barqarorlik darajasi

Oʻpqonlar hosil boʻlish intensivligi, hodisa km2 yil

I

1,0 dan koʻp

II

0,1 dan 1,0 gacha

III

0,05 dan 0,1 gacha

IV

0,01 dan 0,05 gacha

V

0,01 gacha

VI

oʻpqonlar hosil boʻlmaydi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

13-jadval

Hududning karst oʻpqonlariga nisbatan barqarorlik darajasi

Karst oʻpqonlari diametri, m

A

20 dan koʻp

B

10 dan 20 gacha

V

3 dan 10 gacha

G

3 gacha

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
596. Izlanishlarda karstning quyidagi uchta turini ajratish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karbonatli (ohaktosh, boʻr, dolomit va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sulfatli (gips, angidrit);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzli (osh tuzi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
597. Loyihalanayotgan bino va inshootlarning ishchi hujjatlari uchun, ular joylashgan hududlarda olib boriladigan izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak: karstlanish darajasi va xususiyati, alohida bino va inshootlar hududlarida karst rivojlanishining muhandis-geologik sharoitlari, hududlardagi gruntlar, shu jumladan yer yuzining oʻpqonlar hosil boʻlish hamda choʻkishiga nisbatan barqarorligini baholash, karstga qarshi chora-tadbirlar koʻrish boʻyicha avval berilgan takliflar, shuningdek, ularni loyihalash uchun dastlabki maʼlumotlar keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
598. Loyihalanayotgan bino va inshootlarning ishchi hujjatlari uchun izlanishlarda, karst oʻpqonlarini ajratib olish va ular tarqalgan chegaralarni aniqlash uchun, togʻ kovlamalari orasidagi masofani 20 m dan ham kamaytirish hamda karstga qarshi koʻriladigan chora-tadbirlarni asoslash va loyiha yechimlariga aniqlik kiritish uchun alohida turgan tayanch ustunlar va poydevorlar ostidan bur-quduqlar kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
599. Yoʻnalish kuzatuvlar hamda olib boriladigan geofizik tadqiqotlar natijasida aniqlangan karst intensiv rivojlangan hududlarda, ayrim bur-quduqlar uning faol rivojlangan qatlamini toʻliq kesib oʻtishi va karstlanmagan togʻ jinslariga kamida 5 m chuqurlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
600. Karstni oʻrganish uchun moʻljallangan bur-quduqlarning konstruksiyasi, burgʻilash texnologiyasi va togʻ jinslarining geologik tuzilishi, gidrogeologik sharoitlari, holati, xususiyatlari, darzlanganligi, karstlanganligi, darzliklar, oʻpqonlar zonalari (karst boʻshliqlarini toʻldirgan togʻ jinslarining tarkibi, boʻshliqlarning toʻlganlik darajasi), togʻ jinslarining zichligi kamaygan hamda yemirilgan zonalari toʻgʻrisidagi batafsil maʼlumotlar olishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
601. Bur-quduqlarni togʻ jinsi namunasi (kern) olmasdan burgʻilashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
burgʻilashga davomida karstlangan togʻ jinslaridan va karst boʻshliqlarini toʻldirgan jinslardan imkon boricha koʻproq togʻ jinsi namunasi (kern) olinishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tuzli qatlamlar burgʻilanganda, bur-quduqlarni kovlash davomida tuzlar erib ketishini oldini olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
602. Izlanishlar davomida yer yuzida va bur-quduqlarda bajariladigan geofizik usullar yordamida quyidagi masalalar hal qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstning rivojlanish sharoitlarini oʻrganishda geologik kesimning litologik taqsimlanishi, tektonik xususiyatlari, qadimgi vodiylar va yerosti suvlari sathini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻmilib ketgan karst relyefini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karstlanayotgan togʻ jinslari qatlamining qalinligi, darzlanish darajasi va kavakliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
karst oʻpqonlarini, karstlanayotgan togʻ jinslari qatlami hamda ustki qatlamidagi togʻ jinslarining zichligi kamaygan va yemirilgan zonalarini xaritalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
darzlik-karst suvlarini oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ jinslarining (karstlanayotgan togʻ jinslarining qatlamidagi va ustki qatlamidagi) fizik-mexanik xususiyatlarini oʻrganish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
603. Statik, tebranma (vibratsion) va dinamik zondlash, georadar hamda penetratsiya-karotaji tadqiqotlari quyidagi masalalarni yechish uchun bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ustki qatlamlardagi togʻ jinslarining zichligi kamaygan zaif zonalarini, oʻpqonlarni qidirib topish va chegaralash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer yuzidagi hamda koʻmilib ketgan relyefning karst shakllarida boʻshashgan gruntlarni qidirib topish va chegaralash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik kesimga aniqlik kiritish, agar qoyatosh gruntlar zondlash imkoni boʻlgan chuqurlikda yotgan boʻlsa, ularning tepa qismi relyefini oʻrganish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
604. Togʻ jinslarining filtratsiya xususiyatlarini aniqlash, yerosti suvlari sizib oʻtadigan zonalarni va oqimi yoʻnalishini, filtratsiya tezligini belgilash uchun dala sharoitida tajriba-filtratsiya ishlarini bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir necha yoʻnalishdagi kuzatuv bur-quduqlaridan iborat toʻp (kust) suv tortib olish va toʻldirish (otkachka)larni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bur-quduqlarga toʻp (kust) suv quyishlar (naliv)ni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bur-quduqlarga suv va havoni bosim ostida yuborishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
605. Laboratoriya tadqiqotlari karstlanayotgan togʻ jinslari qatlami hamda ustki qatlamidagi eruvchan va erimaydigan togʻ jinslarining tarkibi, holati va fizik-mexanik xususiyatlarini oʻrganishni, karst boʻshliqlarini toʻldirgan jinslar tarkibini oʻrganishni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yerosti va yerusti suvlarining kimyoviy tarkibi oʻrganilishi hamda ularning karstlanayotgan togʻ jinslariga nisbatan agressivligi tahliliy va tajriba yoʻllar bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
606. Yerosti va yerusti suvlarining namunalarini olish davomida ularning haroratini, bevosita dala sharoitida vodorod koʻrsatkichi (rN)ni, erkin SO2 ni va boshqa beqaror koʻrsatkichlarni (NSO3, SO3, Gʻe2, Gʻe3, NO2, NO3) oʻlchash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qolgan koʻrsatkichlarni (Sa, Mg, Na, K, NN4, Sl, SO4, quruq qoldiq va SiO2) statsionar laboratoriya sharoitlarida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvning tiniqligini, muallaq (suvda muallaq suzib yuruvchi) zarrachalar mavjudligi, choʻkma hosil boʻlishini, suvning vaqt oʻtishi bilan idishda oʻzgarishini, rangini, hidini, permanganat oksidlanishini hamda suvli gorizontlarning texnogen ifloslanish ehtimolini hisobga olgan holda boshqa fizikaviy xususiyatlarini va kimyoviy tarkibini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
607. Laboratoriya tahlillari miqdorini karstlanayotgan togʻ jinslari qatlami va ustki qatlami, karst boʻshliqlarini toʻldirgan jinslar, gidrokimyoviy zonalar tarkibiga kiruvchi barcha asosiy litologik turlar va muhandislik geologik elementlarni tavsiflash zarurligini hisobga olgan holda belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yerosti va yerusti suvlarining tarkibi har xil darajada karstlangan togʻ jinslari zonalarida oʻrganilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
608. Togʻ jinslarini agressiv suvlar va sanoat oqovalari yordamida eritish bilan, suffozion barqarorligini aniqlash boʻyicha maxsus tajribalar olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yirik va murakkab obyektlarni hamda kichik obyektlarni ham loyihalash uchun izlanishlar olib borilganda, yerosti suvlari rejimini hamda karst jarayonlari rivojlanishining yer yuzidagi koʻrinishlarining statsionar kuzatuvlarini yoʻlga qoʻyish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularni gidrometeorologik, bino va inshootlar, yer sathi va grunt qatlamlarining deformatsiyasini geodezik statsionar kuzatuvlari bilan birga olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
609. Karstli hududlarda izlanishlar olib borilganda atrof va tabiiy muhit muhofazasi talablariga qatʼiy rioya qilinishi, gruntlar qatlamlarida, yer yuzida suffozion jarayonlar, oʻpqonlar va choʻkmalar hosil boʻlishi bilan bogʻliq ravishda karstning xavfli darajada faollashuviga olib keluvchi bunday holatlarning geologik-gidrogeologik burgʻilash, tajriba-filtratsiya hamda boshqa ishlari sababli buzilishiga yoʻl qoʻymaslik chora-tadbirlari koʻrilishi va amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Burgʻilash ishlari tugallangandan soʻng bur-quduqlarni gil yoki sement eritmasi yordamida tamponaj qilinishi va bu ishlar oʻz vaqtida hamda sifatli bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Togʻ yonbagʻir jarayonlar (surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
610. Keng tarqalgan xavfli togʻ yonbagʻir jarayonlar togʻ jinslarining qiyalikka siljishi oʻz ogʻirligi va har xil taʼsirlar (gidrodinamik, tebranish, seysmik) natijasida yonbagʻirlardan siljish koʻrinishidagi surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya, sochilmalar hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
611. Surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya sodir boʻlish xavfi boʻlgan yonbagʻirlar uchun qoʻshimcha ravishda quyidagilar aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning shakllari (oʻlchamlari, gipsometrik holati, morfologik elementlarining ogʻish burchagi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻirlarning rivojlanish tarixi, paydo boʻlishi, yoshi va morfologik elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
surilmalar, koʻchkilar sodir boʻlish xavfi boʻlgan yonbagʻirlar uchun zaiflashgan sath va zonalarning massivda yotish sharoitlari (faol, eski va qadimgi surilmalarning siljish sathi) hamda togʻ jinslarining bu sath va zonalar boʻyicha fizik-mexanik xususiyatlari (siljishga qarshi mustahkamligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
soliflyuksiya sodir boʻlish xavfi boʻlgan togʻ yonbagʻirlaridagi muzlagan togʻ jinslarining yotish sharoitlari, ularning tuzilishi va tarkibidagi muz darajasi hamda mavsumiy muzlash-erishi, namlik dinamikasi va eriyotgan togʻ jinslarining reologik xususiyatlarining koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ jinslarining tektonik yemirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari rivojlanishiga taʼsirini baholash bilan togʻ jinslarining yoshi, yotish sharoitlari, paydo boʻlishi, tuzilishi va tarkibiga oid oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hozirgi zamon tektonik harakatlari, seysmik mikrohududlashtirish natijalari bilan seysmiklik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari gorizontlarining sath va bosim rejimlari va ularning yonbagʻirdan oqish taʼsirini, yerosti suvlarining surilmalar, koʻchkilar, bosim, soliflyuksiya jarayonlari sodir boʻlishiga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari rivojlanishiga taʼsir qiluvchi nurash, eroziya, qirgʻoqlar yemirilishi hamda boshqa geologik jarayonlarning oʻziga xos xususiyatlari va intensivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siljish turi va mexanizmini koʻrsatgan holda surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari mazkur SHNQning 14-jadvaliga asosan maydon boʻyicha siljish oʻlchamlari, togʻ yonbagʻirini oʻyib olish chuqurligi, ularning siljish asosi, surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya yotqiziqlarining yoshi, bu jarayonlarning yonbagʻirlar morfologik elementlarida joylashganligi va ularning geologik tuzilish, litologiya, gidrogeologik hamda geokriologik sharoitlarga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyekt hududi va muhandis-geologik sharoitlari oʻxshash hududlardagi surilmalarga qarshi, koʻchkilarga, soliflyuksiyaga qarshi koʻrilgan chora-tadbirlarning ijobiy va salbiy tajribalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

14-jadval

Jarayonlarning guruhlari

Jarayonlarning va siljiyotgan massalarning turlari

Surilmalar

Siljish (sirgʻalish), siqib chiqarish, qayishqoq egiluvchan (qayishqoq egiluvchan oquvchi), gidrodinamik yemirilish (qalquvchan), toʻsatdan suyuluvchan, murakkab mexanizmli surilmalar

Koʻchkilar

Koʻchkilar, sochilmalar, agʻdarilmalar

Koʻchki-surilmalar

Koʻchki va surilma jarayonlarining har xil birikmalari

Soliflyuksiya

Yopishqoq qayishqoq oqim, qayishqoq oqim

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
612. Izlanish ishlarining tarkibi va hajmini, togʻ yonbagʻir jarayonining rivojlanish bosqichi (fazasi)ni hamda koʻlamining kengligi quyidagi 15‑jadvalni hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

15-jadval

Yonbagʻir jarayonlar koʻlamining kengligi

Surilma va koʻchkilarning hajmi, mZ

Kichik

Minglar

Oʻrta

Oʻn minglar

Katta

Yuz minglar

Juda katta

Millionlar

Oʻta katta

Oʻnlab millionlar va undan ortiq

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
613. Muhandislik-geologiya izlanishlari asosida quyidagilar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari sodir boʻlish xavfi va ularning rivojlanish xususiyatlari boʻyicha muhandislik-geologiya hududlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻirlarning barqarorligini va uning prognoz qilingan oʻzgarishini, surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlarining turlari, ularning joylashgan oʻrni, oʻlchami hamda siljiyotgan grunt massalarining miqdori va tezligi koʻrsatilgan holda baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
surilmalar, koʻchkilar harakatlari natijasida keltirib chiqaradigan bilvosita oqibatlarni (koʻchki surilmalar natijasida hosil boʻlgan toʻgʻonlarning suv yoʻlini toʻsishi oqibatida vodiylarni suv bosishi, grunt massalarining akvatoriyaga tez siljib bostirib kirishi natijasida yuqori bosimli toʻlqinlarning hosil boʻlishi) baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
614. Surilmalar, koʻchkilar sodir boʻlish xavfi boʻlgan yonbagʻirlarda muhandislik-geologiya izlanishlar, butun yonbagʻir boʻylab va yuqori qirgʻogʻiga yondosh zonada (qirgʻoq yonbagʻirlarda ularning suv osti qismlari izlanishlar doirasiga kirishi lozim), shuningdek loyihalanayotgan obyekt yonbagʻirning bir qismini egallaganda olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
615. Surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari rivojlangan joylarda loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻirlarda sodir boʻladigan surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlari egallab oladigan maydon hamda ularning yonbagʻirni oʻyib olish chuqurligi, ularning geologik tuzilishi va morfologik xususiyatlariga, yerosti va yerusti suvlari rejimiga, muzlash, shuningdek erishiga bogʻliq ravishda vaqt va makonda rivojlanish dinamikasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siljish bazisi, surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya yotqiziqlarining yoshi, bu jarayonlarning yonbagʻirlar morfologik elementlarida joylashganligi va ularning geologik tuzilish, litologiya, gidrogeologik va geokriologik sharoitlarga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻrilayotgan jarayonlar taʼsirida yonbagʻirlar barqarorligining buzilish ehtimoli va ularning loyihalanayotgan qurilish uchun xavfliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita hududdagi hamda tabiiy sharoitiga koʻra unga yaqin boʻlgan mavjud muhandislik muhofaza qilish inshootlarining samaradorligini, hududni yonbagʻir jarayonlardan muhandislik muhofazasi chora-tadbirlarini amalga oshirish zarurligi boʻyicha takliflar va tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
616. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun hal qiluvchi hududlarda izlanishlar olib borilganda 1:5000-1:2000 masshtablarda muhandis-geologik sʼyomka ishlari bajarish va surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlarining statsionar kuzatuvlarini amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
617. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻirlarning mustahkamligini belgilab beruvchi omillarning siljish tezligini va siljish yuzasi chegaralarini koʻrsatgan holda miqdoriy tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonbagʻirlarning oʻzgarmagan tabiiy sharoitlarda makon va vaqtda barqarorligini hamda hududni xoʻjalik jihatdan oʻzlashtirish bilan bogʻliq prognoz qilingan oʻzgarishlarini hisobga olgan holda baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni togʻ yonbagʻir jarayonlaridan muhandislik muhofazasini amalga oshirish boʻyicha takliflar, obyektlar qurilishi davridagi muvaqqat himoya chora-tadbirlari boʻyicha tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
618. Loyiha uchun izlanishlarda 1:2000-1:1000 masshtablarda muhandis-geologik sʼyomkasini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Loyihalanayotgan II — IV-toifali alohida olingan har bir bino va inshootlarning hududlarida surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlarining ularni keltirib chiqaruvchi omillarning hamda muhandislik muhofazasi inshootlarining holati va ishlashi boʻyicha statsionar kuzatuvlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
619. Ishchi hujjatlari uchun olib boriladigan izlanishlarda mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda loyihalanayotgan bino va inshootlarning hududlari hamda yoʻnalishlarida surilmalar, koʻchkilar, soliflyuksiya jarayonlarining muhandis-geologik sharoitlariga aniqlik kiritilishi, shuningdek ular rivojlanishini baholash koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Sellar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
620. Sel tarqalish xavfi boʻlgan hududlarda barcha holatlarda muhandislik-geologiya izlanishlarini, sellarni kompleks oʻrganishni taʼminlovchi muhandislik-gidrometeorologik va muhandislik-geodezik izlanishlar hamda landshaft tadqiqotlari bilan birgalikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
621. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda sel jarayonlari mavjudligi, kelib chiqishi, sellarning hosil boʻlishi, sodir boʻlish tezligi, sel hosil boʻlish chastotasi (takroriyligi), ularning genetik turlari sel jarayonlari koʻlamining kengligini quyidagi 16-jadval boʻyicha hamda muhandislik muhofazasi chora-tadbirlari boʻyicha takliflar va loyihalanayotgan qurilish natijasida sel jarayonlari hosil boʻlish sharoitining oʻzgarishini baholash koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

16-jadval

Koʻlami

Sel oqimlarining hajmi, m3

Kichik

Yuzlab

Oʻrta

Minglab

Katta

Oʻn minglab

Juda katta

Yuz minglab

Oʻta katta

Millionlab

Ulkan

Oʻnlab million

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
622. Texnik hisobotning grafik materiallariga hududning sel xavfi xaritasi kiritilishi kerak. Bunda, xaritada sel hosil boʻladigan havzalarning chegaralari, oʻzanlarining nishabligi koʻrsatilgan gidrografik tarmoqlar, sel oqimlarining paydo boʻlishi, harakatlanishi (tranzit) hamda yigʻilish (akkumulyatsiya) zonalari, muzliklar, qadimgi va hozirgi zamon morenalari, koʻl va suv omborlari, gidrotexnik inshootlar, mavjud selga qarshi inshootlar va xalq xoʻjaligi obyektlari ajratib koʻrsatilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
623. Loyihaoldi hujjatlar ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda hududda sel xavfi borligini baholashni, sel xavfining bilvosita belgilarini oʻrganish, topografik va muhandislik-geologiya xaritalarni, aerofoto va kosmik sʼyomka materiallarini xonaki sharoitda tahlil qilish asosida hamda yoʻnalish kuzatuvlarini bajarish asosida amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
624. Yoʻnalish kuzatuvlarni bajarish jarayonida quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerofoto va kosmik sʼyomka materiallarini dala sharoitida deshifrovka qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududlarning tavsifini yozish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
625. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298 va 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sellarning genetik turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel hosil boʻladigan havzalarning geomorfologik turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel oqimlarining shakllanish mexanizmi va turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel bir vaqtda olib chiqqan massaning maksimal hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sellarning dinamik parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel paydo boʻladigan joylarda va ular olib borib yotqizgan zonalardagi gruntlarning fizikaviy-mexanik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyektning sellar paydo boʻlish sharoitiga taʼsirini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyektning muhandislik muhofazasini amalga oshirish usullari boʻyicha takliflar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan obyektning sel toshqinlarini hosil boʻlish sharoitlariga taʼsirini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
626. Texnik hisobotning grafik materiallariga tarkibiga hududdagi sel havzalarining xaritasi qoʻshilishi hamda mazkur SHNQning 622-bandiga qoʻshimcha ravishda quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel hosil boʻladigan oʻchoqlardagi sel hosil qiluvchi dispers yotqiziqlar va tub togʻ jinslari komplekslari va ulardagi chaqiq materialning hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv yigʻuvchi relyefining oʻydim-chuqurligi va maydon yuzasining grunt-oʻsimlik qatlami bilan qoplanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel oʻzanining hisobiy stvorlar hududlarida boʻylama va koʻndalang profillar koʻrinishidagi tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
selning tranzit zonasidagi tiqilib qolish ehtimoli bor joylar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel hosil boʻlishiga imkon beruvchi geologik jarayonlar, surilma, koʻchki, toʻkilmalar tarqalganligi hamda faolligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sellar akkumulyatsiyasi zonalaridagi sel yotqiziqlarining tarqalganligi va xususiyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
627. Sel hosil qiluvchi gruntlar va yotqiziqlarning tarkibi va fizik-mexanik xususiyatlarining granulometrik tarkibi, tabiiy namligi, zichligi, grunt zarralarining zichligi, namlikning quyi va yuqori chegaralari, suvda ivishi (erish), tabiiy nishablik burchagi (har xil namlikda va suv ostida), filtratsiya koeffitsiyenti, tiksotrop xususiyatlari, deformatsiya va mustahkamlik xususiyatlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
628. Loyiha uchun izlanishlarda boshqa ishlar bilan bir qatorda, statsionar kuzatuvlar olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avvalgi yillarda sellarni oʻrganish ishlari bajarilgan boʻlsa, u holda bir yil davomida statsionar kuzatuvlar olib borish bilan chegaralanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maxsus kuzatuvlar olib borilmaganda statsionar kuzatuvlar kamida uch yil davomida olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
629. Ishchi hujjatlari uchun olib boriladigan izlanishlarda mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda aniq chora-tadbirlar va selga qarshi inshootlarni asoslash va hisoblash uchun zarur boʻlgan materiallar keltirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
630. Texnik hisobotning grafik materiallariga maxsus sel xaritasini yoki quyidagilarni koʻrsatgan holda sel harakatlanish ehtimoli boʻlgan sxemani keltirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel oqimlarining maksimal parametrlari — tezligi, chuqurligi, eni va sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel bosadigan zonalar (halokatli vayronagarchiliklar, sel yotqiziqlari bilan qoplanish keltirilgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel oqimlarining taʼsir zonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sel taʼsirida yuvilishi oqibatida yonbagʻirlar barqarorligining buzilish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfsiz zonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya yoʻllari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
loyihalanayotgan inshootlarning konturlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Daryolar, koʻllar va suv omborlari qirgʻoqlarining yemirilish jarayonlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
631. Daryolar, koʻllar va suv omborlari qirgʻoqlarining yemirilish jarayonlari uchun muhandislik-geologiya izlanishlari muhandislik-gidrometeorologiya izlanishlari bilan birga olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
632. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 207 — 219-bandlariga keltirilganlaridan qoʻshimcha ravishda quyidagilar texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qirgʻoqlar yemirilishining asosiy mintaqaviy-geologik va zonal-iqlimiy omillari hamda rivojlanish sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzgarmagan tabiiy sharoitlarda makon va vaqtda qirgʻoq boʻyi yemirilish tezligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita izlanishlar hududida uning tabiiy sharoitiga oʻxshash hududlarda qirgʻoqlar muhandislik muhofazasining samaradorligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
633. Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun qirgʻoqlar yemirilishi jarayonining omillari va rivojlanish sharoitlari, suv omborlari (koʻllar, daryolar) turiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 17-jadvalga koʻra batafsil aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
634. Loyihaoldi hujjatlarini ishlab chiqish uchun izlanishlar olib borilganda quyidagilar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qirgʻoqlar yemirilishi va muhandislik muhofazasi chora tadbirlarining samaradorligi boʻyicha avvalgi yillardagi va arxiv materiallarini yigʻish hamda tahlil qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud materiallarni batafsil oʻrganish, qirgʻoqlar yemirilishining omillari va hozirgi zamonda rivojlanish toʻgʻrisidagi yangi maʼlumotlarni olish uchun yoʻnalish kuzatuvlarni amalga oshirish hamda turli yillarda olingan aerofoto va kosmik sʼyomka materiallarini deshifrovka qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiya ehtimoli mavjud zonalar doirasida, oʻrganilayotgan maydondan ikki tomonga qirgʻoq boʻylab 2 — 10 km chegarasida, daryolarning ikki burilgan joyida oqim boʻylab quyiga va mazkur SHNQning 17-jadvalga koʻra loyihalanayotgan qurilish va yondosh sohil maydonining muhandis-geologik sʼyomkasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishi loyihalanayotgan maydonda qirgʻoqlar yemirilishining va ularni aniqlovchi omillarning statsionar kuzatuvlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
635. Statsionar kuzatuvlarni loyihaoldi hujjatlari uchun izlanishlar paytida boshlab, loyiha hujjatlar uchun izlanishlar olib borilganda ham uzluksiz davom ettirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
636. Obyektda loyihalashning ayrim bosqichlari uchun izlanishlar oraliqlaridagi davrlarda va ular tugallanganda, statsionar kuzatuvlar olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
637. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagilar aniqlanishi va mazkur SHNQning 298, 307-bandlariga qoʻshimcha ravishda texnik hisobotda koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qirgʻoqlarni yemiruvchi omillarning miqdoriy tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzgarmagan tabiiy sharoitda, shuningdek loyihalashtirilayotgan obyektni qurish va undan foydalanish paytida makonda va zamonda qirgʻoqlar yemirilishining intensivligini aniq baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qirgʻoqlarning muhandislik muhofazasini amalga oshirish boʻyicha tavsiyalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
638. Loyiha uchun izlanishlarda quyidagi 17-jadval talablari doirasidagi masshtablarda muhandis-geologik sʼyomkasini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

17-jadval

Muhandislik-geologiya izlanishlar

Muhandis-geologik sʼyomkasining masshtabi

Loyihalanayotgan qurilish maydonida va asosiy sohil hududlarida

Sohilga tutashgan hududda

Tekislikda

Togʻli va togʻoldi

Tekislikda

Togʻli va togʻoldi

Loyihaoldi hujjatlari ishlab chiqish uchun:

loyihalanayotgan suv omborlarida

1:10000 — 1:5000

1:5000 — 1:2000

1:100000 — 1:50000

1:50000 — 1:25000

koʻllar, daryolar va foydalanilayotgan suv omborlarida

1:5000 — 1:2000

1:5000 — 1:2000

1:50000 — 1:25000

1:25000 — 1:10000

loyiha uchun

1:2000 — 1:1000

1:2000 — 1:1000

1:25000 — 1:10000

1:10000 — 1:5000

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
639. Muhandis-geologik sʼyomkasi qurilish maydonini va unga tutashgan sohil hududini loyihalanayotgan qurilish maydonidan barcha tomonga 1-2 km chegarasida hamda daryolarning oqim boʻylab quyi va yuqori qismlaridagi bittadan burilgan joyini ham qoʻshib olgan holda qamrab olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
640. Ishchi hujjatlari uchun olib boriladigan izlanishlarda mazkur SHNQning 415 — 427-bandlariga qoʻshimcha tarzda texnik hisobotda avval olingan maʼlumotlar muhandislik muhofazasi va inshootlarni hisoblash boʻyicha uzil-kesil loyiha yechimlarini qabul qilish uchun zarur boʻlgan qirgʻoqlar yemirilishi jarayonlarini baholash natijalari hamda ularning parametrlari keltirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Seysmik hududlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
641. Qurilish maydonlarining seysmikligi muhandislik geologiya izlanishlari tarkibida bajariladigan seysmik mikrohududlashtirish asosida hamda QMQ 2.01.03-19 talablari doirasida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
642. Seysmik mikrohududlashtirish ishlarining natijalari boʻyicha seysmik mikrohududlashtirish xaritasi va unga tushuntirish xati tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
643. Seysmik mikrohududlashtirish xaritalari muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga va qurilish obyekti xususiyatiga bogʻliq ravishda 1:25000-1:5000 masshtablarda tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
644. Amaldagi seysmik mikrohududlashtirish xaritalari chegaralarida joylashgan aniq bino (inshootlar) qurilishi moʻljallangan hududlardagi izlanishlar jarayonida seysmiklikka taʼsir qiluvchi omillar (lokal doirada har xil tuzilishga ega boʻlgan gruntlar, uzoq vaqt davom etgan texnogen taʼsirlar va boshqalar) borligi aniqlangan boʻlsa hamda bino (inshootlar)ni har xil seysmiklikdagi hududlar chegarasida joylashtirish moʻljallangan hollarda, qurilish hududining seysmikligiga aniqlik kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
645. Qurilish hududlarining seysmikligiga aniqlik kiritish ishlari seysmik mikrohududlashtirish xaritasini amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17-bob. Korxona, bino va inshootlarni rekonstruksiya qilish va texnik qayta jihozlash uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
646. Obyektlarni rekonstruksiya qilish va texnik qayta jihozlash uchun muhandislik-geologiya izlanishlari bajarilganda korxona, bino va inshootlar qurilishi hamda ulardan foydalanish davrida muhandis-geologik sharoitlarining oʻzgarishlarini, relyefining, geologik tuzilishining, gidrogeologik sharoitlarining, gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlarining, geologik jarayonlarining faolligi oʻzgarishlarini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
647. Muhandislik-geologiya izlanishlari davomida qoʻshimcha geologik muhit oʻzgarishini keltirib chiqaruvchi yoki bu oʻzgarishlar oqibatda yuzaga chiquvchi bino va inshootlar deformatsiyasining xususiyati va sabablari, drenajlar, suv pasaytirish tizimlari, filtratsiyaga qarshi qurilmalar mavjudligi va ularning ishlash samaradorligi, yer yuzasining choʻkkanligi, botqoqlanish rivojlangani, vertikal tekislashdagi xatoliklarni, gazonlar va daraxtlarni sugʻorish darajalari (kam yoki haddan ziyod sugʻorish) hamda muhandislik muhofazasi inshootlari va geologik muhitni muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlarning samaradorligi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
648. Neft-kimyo, metallurgiya va shunga oʻxshash sanoat korxonalari uchun oʻzlashtirilgan (qurilish olib borilgan) hududlarda muhandislik izlanishlari olib borilganda, yerosti suvlarining sath oʻzgarishlari rejimini, ularning betonlarga nisbatan agressivligini, metallarga nisbatan korroziya faolligi, gruntlarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlari, ularning makon va zamonda maʼlum darajada oʻzgarishlarini hisobga olgan holda hamda “nam” texnologik jarayon va katta miqdordagi suv eltgich, chiqindi eltgich, texnologik tarmoqlar mavjudligini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
649. Rekonstruksiya qilish va texnik qayta jihozlash boʻyicha muhandislik-geologiya izlanishlarida quyidagi ish turlari hamda kompleks oʻrganishlar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rekonstruksiya qilinayotgan va texnik qayta jihozlanayotgan bino, inshootlar uchun bajarilgan izlanishlar hamda avvalgi yillarda bajarilgan izlanishlar va hududning muhandis-geologik sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek materiallarini yigʻish, qayta ishlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanilayotgan bino va inshootlarga yondosh hududlarni muhandislik-geologiya tekshiruvlar (koʻzdan kechirish (rekognossirovka)), mavjud bino va inshootlar asosidagi gruntlarning tekshiruvlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
togʻ kovlamalarini kovlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geofizik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik tadqiqotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statsionar kuzatuvlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni, yerusti va yerosti suvlarini laboratoriya sharoitida oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
materiallarni xonaki sharoitda qayta ishlab texnik hisobot tuzish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
650. Ishlar turlarining maqsadi vazifalari va bajarilish texnologiyalari mazkur SHNQning 4-bobiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
651. Dala va laboratoriya tadqiqotlari natijalari boʻyicha olingan materiallar xona sharoitida kompleks ravishda qayta ishlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
652. Loyihalash va qurilish hujjatlari (qurilish loyihasi, mualliflik nazorati jurnali, xandaqlarni qabul qilish dalolatnomalari) bilan tanishib chiqish ishlari bajarilishi kerak. Bunda, asosning geologik-litologik tuzilishiga hamda uni tayyorlash boʻyicha qabul qilingan loyiha yechimiga eʼtiborni qaratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
653. Ishlarning natijasida mazkur SHNQning 18-bobida keltirilgan boʻlim va maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan gruntlar asosi, bino va inshootlar poydevorlari holati boʻyicha texnik hisobot tayyorlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18-bob. Geotexnik tadqiqotlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Mavjud bino va inshootlar asosi va poydevorlarining gruntlarini tekshirish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
654. Geotexnik tadqiqotlar muhandislik-geologiya izlanishlarning ikkinchi bosqichida loyiha hujjatlarini tayyorlash uchun, shuningdek binolar va inshootlarni qurish hamda ulardan foydalanish jarayonida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
655. Geotexnik tadqiqotlar, muhandislik-geologiya tadqiqotlar tarkibida oʻta xavfli, texnik jihatdan murakkab va noyob obyektlarni loyihalashda, murakkab muhandislik-geologiya hamda zich qurilish sharoitlarida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
656. Geotexnik tadqiqotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning alohida xususiyatlarini maxsus tadqiq qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
prognoz masalalarini yechishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tajriba maydonlarida ish olib borishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
657. Muayyan turdagi geotexnik ishlarni bajarish zarurati muhandislik-geologiya tadqiqotlar dasturida asoslab berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
658. Gruntlar xususiyatlarini maxsus tadqiq qilish ishlariga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar va inshootlarning poydevorlari hamda asoslarini hisoblash uchun alohida dasturlar boʻyicha grunt xususiyatlarini (dala yoki laboratoriya sharoitida) oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar va inshootlarning grunt asoslarini raqamli modellashtirish uchun (atrofdagi qurilish binolari va inshootlari poydevoridagi gruntlarning zoʻriqish-deformatsiyalanish holatini hisobga olgan holda) boshlangʻich maʼlumotlarni olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dala sharoitida gruntlarni maxsus texnika va asbob-uskunalar yordamida katta chuqurlikda sinovdan oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
659. Geotexnik hisoblashlar va grunt asosini modellashtirish uchun zaruriy grunt parametrlari yechiladigan vazifalar va qoʻllanadigan modellarga bogʻliq holda texnik topshiriqda koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
660. Grunt xususiyatlarini maxsus tadqiq qilishda bur-quduqlar chuqurligini, soni va joylashishini belgilashda hisoblash modeli oʻlchamlarini kenglikda va chuqurlikda hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash modelining oʻlchamlari texnik topshiriqda koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
661. Prognoz qilish vazifalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidrogeologik sharoitning oʻzgarish ehtimolini inobatga olgan holda poydevor asosidagi grunt xususiyatlarining oʻzgarishini prognoz qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xandaq (kotlovan) va qurilayotgan inshoot toʻsiqlarini oʻrnatish natijasida gruntlardagi kuchlanish-deformatsiya holatining oʻzgarishini prognoz qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
662. Tajriba maydonlaridagi ishlarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoziqlarni statik va dinamik sinash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asos va poydevorlarning fragmentlarini sinovdan oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Mavjud bino va inshootlarning poydevorlari asosini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
663. Mavjud bino va inshootlarning poydevorlari asosini tekshirish ishlarini bino va inshootlar kengaytirilayotgan, rekonstruksiya qilinayotgan va texnik qayta jihozlanayotganda, yangi inshootlarni mavjud bino va inshootlar taʼsir doirasida (taʼsir zonasi yaqinida) qurilayotganda hamda bino-inshootlar deformatsiya va avariyaga uchragan holatlarda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
664. Tekshirish ishlar quyidagi vazifalarni yechish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar olish maqsadida amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevorlar turini, ularning rejadagi shaklini, oʻlchamlarini, konstruksiyasini, joylashish chuqurligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kovlangan shurflarda asos gruntlarini tadqiq qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidroizolyatsiya mavjudligini, uning turi va materiallarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
laboratoriya tekshirishlari uchun gruntlar namunalarini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevor hamda asos gruntlariga tushadigan vaqtincha va doimiy yuklamalarni oshirish bilan bino va inshootlarni rekonstruksiya qilish va qoʻshimcha qavatlar qurish ehtimoli va sharoitlarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
665. Bino yoki inshoot devor va poydevorlarida deformatsiya mavjud boʻlganda quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiya sodir boʻlishi sabablarini aniqlash va ularning keyinchalik rivojlanishini toʻxtatish uchun chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda bino va inshootlardan normal foydalanish sharoitlarini tiklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishi yoki foydalanilishi toʻxtatilib, uzoq vaqt oʻtgandan keyin poydevor asosi gruntlarining holatini hamda bino va inshootlarning ustiga qoʻshimcha qavatlar qurish imkoniyatlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud bino va inshootlarga loyihalashtirilib quriladigan qoʻshimcha bino va inshootlarning barqaror turishini taʼminlovchi chora-tadbirlar ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yertoʻlasi boʻlmagan binolarda yertoʻla qurish, binoning sokol va yertoʻla qavatlarini chuqurlashtirish imkoniyatlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yertoʻla va boshqa yerosti inshootlarini suv bosishining sabablarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti makonini oʻzlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
666. Bino va inshootlarni tadqiq qilish maqsadiga bogʻliq ravishda quyidagi 18-jadvalda keltirilgan ishlar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

18-jadval

Binoni tekshirishdan maqsad

Bajariladigan ishlar

Tomlarini almashtirmay va ogʻirliklarini oshirmay toʻliq taʼmirlash

Nazorat shurflarini kovlash — poydevorlarni ochish

Barcha qavatlardagi tomlarini almashtirib rekonstruksiya qilish yoki kapital taʼmirlash Devor va poydevorlarning deformatsiyalari mavjud

Hududning gruntlarini burgʻilab oʻrganish, poydevorlar asosini batafsil oʻrganish,

gruntlar va yerosti suvlarining laboratoriya tahlillari, poydevorlar materiallarining laboratoriya tahlillari

Asos va poydevorlarni tekshirish uchun hisob ishlari

Bino yoki inshoot yertoʻlalarida suv yoki devorlarida zaxlik paydo boʻlish sabablarini aniqlash

Suv eltgich kommunikatsiyalarni taftish qilish, hudud gruntlarini burgʻilab oʻrganish, nazorat shurflarini kovlash — poydevorlarni ochish, gidroizolyatsiya holatini tekshirish, yerosti suvlari sathini kuzatish

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
667. Nazorat shurflari poydevorlarning konstruksiyasini, oʻlchamlarini, materiallarini, joylashish chuqurligini va gidroizolyatsiya mavjudligini, asos gruntlarining litologik tarkibini aniqlash uchun kovlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
668. Nazorat shurflarning soni tekshirishlar maqsadiga bogʻliq holda quyidagi 19-jadvalga asosan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

19-jadval

Binoni tekshirishdan maqsad

Shurflar soni

Ogʻirliklarni oshirmay rekonstruksiya qilish yoki mukammal taʼmirlash

Bino ichida 2-3 ta

Yertoʻlalarga suv kirishini yoki yertoʻlalar va birinchi qavat devorlaridagi zaxlikni bartaraf qilish

Har bir suv bosgan yoki zaxlagan boʻlmada bittadan

Yertoʻlani chuqurlashtirish

Chuqurlashtiriladigan xonaning har bir devori yonida bittadan

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
669. Asos va poydevorlarni batafsil tekshirishda togʻ kovlamalarining soni quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eng koʻp bosim tushgan joyda har bir konstruksiya turi yonida va bosim kam tushgan hududlarda har bir seksiyada bittadan shurf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir-biriga oʻxshash va takrorlanuvchi (rejasi va konturlari boʻyicha) seksiyalarning bittasida barcha zarur shurflar kovlanishi, qolganlarida esa eng koʻp bosim tushgan joylarda 1-2 dan shurf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir inshoot uchun qoʻshimcha ravishda togʻ kovlamasi kovlangan joyga qarshi tomondagi devor yonidagi eng koʻp bosim tushgan joyda ikkita shurf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻshimcha oraliq tayanch ustuni oʻrnatilishi moʻljallangan joylarda har bir seksiyada bittadan shurf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
devorlar va poydevorlar deformatsiyaga uchragan joylarda bittadan shurf.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ish jarayonida boʻshang gruntlar tarqalgan chegaralarni (agar ular mavjud boʻlsa) aniqlash uchun qoniqarsiz ahvoldagi poydevorlarning asosi yoki chegaralarida qoʻshimcha shurflar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
670. Shurflar chuqurligini, ochiladigan poydevor tagidan 0.5 — 1.0 m chuqurroq kovlanishini hisobga olgan holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
671. Oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar (choʻkuvchan, koʻpchuvchan, shoʻrlangan, oʻta siqiluvchan, texnogen) va suvga toʻyingan boʻshashgan gruntlar (torf, balchiq) tarqalgan hududlarda kovlamalar gruntlarning qatlamini toʻliq kesib oʻtishi yoki bu gruntlar bino va inshootlarning mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan chuqurlikkacha kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
672. Xavfli muhandislik-geologiya va tabiiy-geologik jarayon va hodisalar tarqalgan hududlarda kovlamalar ularning faol rivojlanish zonasidan 3 — 5 m chuqurroq kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
673. Shurflarning rejadagi minimal kesimini poydevorlar joylashish chuqurligiga bogʻliq ravishda quyidagi 20-jadval boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20-jadval

Poydevor joylashish chuqurligi, m

Shurflar kesimining yuzasi, m2

1,5 gacha

1,5 — 2,5

2,5 dan chuqur

1,25

2

2,5 va undan katta

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
674. Muhandislik-geologiya izlanishlari natijasida quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qatlamlarning yotish ketma-ketligini va barqarorligini, linza va chiqish joylarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino chegarasida oʻta siqiluvchan gruntlar linzalarini va qatlamchalarini oʻta sinchkovlik bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
675. Muhandislik-geologiya tekshirishlar materiallari poydevor asosining geologik-litologik kesimi koʻrinishida ifodalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
676. Burgʻilash jarayonida geologik qatlamlarning koʻrsatkichlari aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grunt qatlamlari balandlik koʻrsatgichlarga bogʻlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
677. Gruntlar GOST 25100-2020 nomenklaturasiga koʻra tavsiflanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
678. Bur-quduqlar soni binodagi seksiyalar miqdori va muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasiga koʻra quyidagi 21-jadvalga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

21-jadval

Binodagi seksiyalar soni

Murakkablik darajasiga koʻra bur-quduqlar soni

I (oddiy)

II (oʻrtacha) va III (murakkab)

1-2

3-4

4 dan ortiq

2

3

4

4

6

8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Avvalgi yillar izlanishlari materiallari mavjud boʻlganda jadvalda koʻrsatilgan bur-quduqlar soni kamaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
679. Barcha kovlangan shurflarda poydevorlar asosi gruntlarining tavsifi va shurf devorlarining xomaki rasmlari keltirilgan boʻlishi kerak (1:20 yoki 1:50 masshtablarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
680. Gruntlardan monolitlar (tuzilishi buzilmagan namunalar)ni bevosita poydevorlar tagidan va shurfning qarama-qarshi devori va uning tagidan, poydevorlar tagida joylashgan tuzilishi buzilmagan gruntlarning har bir turidan olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
681. Gruntlar monolitlarini olish, oʻrash, saqlash GOST 12071‑2014 talablariga koʻra amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Monolitlarni togʻ kovlamasining butun chuqurligi boʻylab olish intervali 0,4v (v poydevor eni, m) dan oshmasligi, biroq 0,5 m dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va inshootlar taʼsiri doirasida esa har 0,5 m dan olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
682. Gruntlarning kimyoviy tahlili uchun namunalar yer yuzasidan poydevor tagigacha boʻlgan oraliqdan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
683. Suv namunalari bur-quduqlardan yoki shurflardan olinishi, bitta bino yoki inshoot ostidan oʻtgan suv namunasidan olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
684. Shurf va bur-quduqlarning chuqurligi umumiy hollarda quyidagi formula yordamida aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N = h1 +hf + S
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h1 — poydevorning yer yuzasidan joylashish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hf — poydevor asosi faol zonasining chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — doimiy (oʻzgarmas) kattalik, m uch qavatgacha boʻlgan binolar uchun — 2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uch qavatdan yuqori binolar uchun — 3 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
685. Oʻziga xos xususiyatga ega gruntlar (choʻkuvchan, koʻpchuvchan, shoʻrlangan, oʻta siqiluvchan, texnogen) va suvga toʻyingan boʻshashgan gruntlar (torf, balchiq) tarqalgan hududlarda kovlamalar bu gruntlarning qatlamini toʻliq kesib oʻtishi yoki bu gruntlar bino hamda inshootlarning mustahkamligiga taʼsir qilmaydigan chuqurlikkacha kovlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
686. Namlanish manbalari aniqlangan joylarda bur-quduqlar burgʻilanishi, bundan bur-quduqlarning har 1 m chuqurligidan grunt namligini aniqlash uchun namunalar olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va inshootning 10 m dan kam boʻlmagan masofada (bino va inshoot taʼsiri doirasidan tashqarida), gruntlarning tabiiy namligi saqlangan zonada, nazorat bur-quduqlari burgʻilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
687. Poydevorlarni ochish uchun shurflarni kovlash jarayonida har 25 cm chuqurlik kovlanganda, gruntlar va poydevorlar kuzatib borilishi va bu kuzatuv natijalari maxsus jurnalda qayd qilib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jurnalda shurflar kovlangan sana, ularni kovlash jarayonidagi sharoit va atmosfera holati qayd qilib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
688. Asoslar tekshirilishi jarayonida gruntlar GOST 25100-2020 ga muvofiq grunt qatlamlari tavsiflanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
689. Bevosita poydevorlar tagida joylashgan gruntlarning xususiyatlari yozib borilishi, laboratoriya tadqiqotlari uchun monolitlar hamda yerosti suvlaridan namunalar olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
690. Olingan namunalardan laboratoriya sharoitida asos gruntlarining fizik-mexanik xususiyatlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
691. Tekshirish ishlari natijasida olingan materiallarni xona sharoitda qayta ishlab mavjud poydevorlarning rejasi tuzilishi, ularning umumiy yuzasi va poydevorlar egallagan maydon qurilishining umumiy maydoniga nisbati, joylashish chuqurligining mutlaq hamda oʻrtacha qiymatlari, poydevorlar tagining kengligi, poydevorlar ostidagi solishtirma bosim aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Mavjud bino va inshootlar poydevorlarini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
692. Mavjud bino va inshootlar poydevorlarini tadqiq qilish natijasida quyidagilar aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevor turi, uning reja boʻyicha shakli, oʻlchami, joylashish chuqurligi, konstruksiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevorlar materiallari tekshirilishi, undagi nosozliklar va betonning sinfi (markasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avval bajarilgan mustahkamlash qurilmalari hamda sunʼiy asoslar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻisht terilgan devorlarni mexanikaviy va elektrofizik usullar yordamida tekshirish hamda gʻisht va qorishmaning mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidroizolyatsiya mavjudligini uning turi va materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
laboratoriya tekshirishlari uchun poydevor materiallaridan namunalar olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruksiyalarda darzliklar (boʻylama, koʻndalang, qiya) mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton va gʻisht devorlarida oʻpirilish mavjudligini, kovaklarni, himoya qatlamining buzilganligini, betonning rangi oʻzgarganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armatura, oʻrnatilgan detallar, payvandlash choklari shikastlanishiining mavjudligi (korroziya natijasida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yigʻma konstruksiyalarning tayanch sxemalarini aniqlash va amaldagi geometrik oʻlchamlarning loyiha oʻlchamlaridan ogʻishishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevorlar konstruksiyalaridagi shikastlangan va avariya holatidagi hududlarining mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
693. Poydevorlar konstruksiyalarini, devorni diametri 8 — 16 mm boʻlgan elektr drel bilan zondlash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Poydevor turi uning reja boʻyicha shakli, oʻlchami, joylashish chuqurligini oʻlchov asboblari yordamida oʻlchab aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nazorat zondlash binoning konstruksiyasi va maydoniga bogʻliq ravishda tanlab olingan hududlarda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
694. Yertoʻla poydevorlari va devorlarini toʻliq tekshirish ultratovush usullari yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Terilgan gʻishtlar (devorlar) mustahkamligini Fizdel va Kashkarov bolgʻalari yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
695. Ustun qoziqli poydevorlarda ustun qoziqlarning konstruksiyalarini, ularning oʻlchamini va miqdorini poydevorlarning 1 pogon metrida aniqlanishi, bunda shurflarning koʻndalang kesim yuzasini kengaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
696. Poydevor materiallaridan olingan namunalar, siqilish va egilishdagi mustahkamlik chegaralarini maxsus laboratoriyada presslar yordamida tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
697. Poydevor tagining enini, uning joylashish chuqurligini, ikki tomonlama shurflarda, oʻlchov asboblari yordamida aniqlanishi, kam bosim tushadigan hududlarda esa poydevorlar simmetrik tarzda rivojlanishi qabul qilinishi va bir tomonlama shurflarda aniqlangan oʻlchamlarga muvofiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
698. Poydevorlar va shurflarning joylashish chuqurligi nivelirlash usuli yordamida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
699. Qoʻshimcha qavatlar qurish moʻljallangan binolar uchun poydevorlarni oʻlchash ishlari natijasida poydevorlarning rejasi olinishi va poydevorlar egallagan umumiy maydonining qurilish maydoniga nisbatini belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vizual ravishda poydevorlarning holati, gʻisht va qorishmaning tavsifi, boʻsh choklar mavjudligi, qoplamasi, koʻchgan, buzilgan joylar mavjudligi, poydevorlar yuzasida himoya qatlami mavjudligi baholanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
700. Yertoʻlalarning devorlari va poydevorlar tuzilishini, joyida olingan oʻlchovlar orqali oʻrganish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
701. Laboratoriya sinovlari uchun poydevor materiallarining namunalari qoʻshimcha yuklama berish imkoniyatini aniqlashda ularning mustahkamligi hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻlgan hollarda olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
702. Gʻisht terilgan devorning siqilish va egilishdagi mustahkamligini sinash uchun poydevorning har xil hududlaridan 10 tadan gʻisht olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xarsangtoshlarni mustahkamligini sinash uchun 5 ta namuna olinishi va ularning minimal oʻlchamlari 5x10x20 cm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qorishma namunalarining miqdori ulardan oʻlchamlari 7x7x7 yoki 4x4x4 cm boʻlgan 5 ta kubikni yopishtirish uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Laboratoriya sinovlari uchun beton poydevorlardan burgʻilash yoʻli bilan diametri 10 cm va uzunligi 12 cm dan kam boʻlmagan beshta togʻ jinsi namunasi (kern) shaklida olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha olingan namunalar uchun qaydnomalar toʻldirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Mavjud bino va inshootlarning asosi va poydevorlarini tekshirish uchun bajariladigan muhandislik-geologiya izlanishlar natijalari asosida texnik hisobot tuzish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
703. Mavjud bino va inshootlarning asosi va poydevorlarini tekshirish boʻyicha muhandislik-geologik izlanishlar natijalari asosida tuzilgan texnik hisobot matni quyidagi boʻlim va maʼlumotlardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududning fizik-geografik sharoiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitlar oʻrganilganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geologik tuzilishi hamda gidrogeologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fizikaviy-geologik va muhandis-geologik jarayonlar va hodisalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandis-geologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hududni oʻrganish (tekshirish) natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va inshootlar asosini foydalanishning ishonchliligini belgilaydigan omillar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
704. Kirish qismida umumiy maʼlumotlar, ishlarni amalga oshirish uchun asos, muhandislik-geologiya izlanishlarning vazifalari, muhandislik-izlanishlar maydonining joylashgan joyi, loyiha va muhandislik-izlanishlar hujjatlarining mavjudligi, izlanishlar dasturi toʻgʻrisida maʼlumotlar, loyihalanayotgan bino va inshootlar toʻgʻrisida maʼlumotlar, ularning tavsifi, bajarilgan ishlar turi, hajmi, ularni bajarish muddatlari, alohida ish turlarini amalga oshirish uslublari, ijrochilar tarkibi, izlanishlar dasturlardan chetga chiqilganda ularni asoslash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, ishni nazorat qilish, qabul qilish va boshqalar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
705. Fizik-geografik sharoitlar boʻlimida hudud relyefi, iqlim sharoiti, gidrografiyasi, geomorfologiyasi hamda bino va inshootlar holatiga taʼsir etuvchi boshqa omillar (xandaqlar, yer ishlovidagi hududlar, transheyalar, turli xil yerosti qurilish kommunikatsiyalari va boshqalar) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
706. Muhandis-geologik sharoitlarni oʻrganilganligi boʻlimida avval bajarilgan izlanishlar maqsadi va chegaralari, ishlar amalga oshirilgan davr, materiallarning qayerda saqlanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, muhandislik-geologiya sharoitni baholash uchun ahamiyatga ega boʻlgan asosiy natijalar, hududni oʻzlashtirish va undan foydalanish, mahalliy qurilish tajribalari toʻgʻrisida maʼlumotlar, mavjud bino va inshootlarning holati, ulardagi deformatsiyalar mavjudligi hamda hosil boʻlish sabablari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek avval oʻtkazilgan izlanishlar maʼlumotlarini tartibga solish va baholash natijalarining ishonchliligi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisobotning bu boʻlimi soʻngida kelajakda bajarilishi kerak boʻlgan tadqiqotlarning vazifalari belgilab olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
707. Geologik tuzilish va gidrogeologik sharoit boʻlimida gruntlarning yuqoridan pastga koʻra joylashish tartibi, stratigrafiyasi, gruntlarning kelib chiqishi va petrografik tarkibi, ularning tarqalishi hamda joylashish sharoitlari, tub qoyatosh (qoyatosh) gruntlar uchun ularning tektonik buzilishlari xususiyatlari va nuraganligi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
708. Boʻlimda bino va inshootning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsir doirasida boʻlgan barcha yerosti suvlari gorizontlari, yer yuza qismida bino va inshootlardan foydalanish davrida hosil boʻlgan sunʼiy suv gorizontlari, yerosti suvlarining turlari, ularni oʻzida saqlovchi togʻ jinslari tarkibi hamda yerosti suvlari gorizontlari joylashish sharoitlarining taʼrifi keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yerosti suvlari gorizontlarining gidrogeologik parametrlari, kimyoviy tarkibi, suv bilan taʼminlanish sharoiti, yerosti suvlari harakatlanishi va chiqib ketishi, boshqa suv gorizontlari hamda yerusti suvlari bilan bogʻliqligi, yerosti suvlari rejimi va uning oʻzgarishlarini prognoz qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
709. Fizik-geologik jarayonlar va hodisalar boʻlimi oʻziga xos fizik-geologik jarayon va hodisalar rivojlangan hududlarda izlanishlarni oʻtkazishni tartibga soluvchi SHNQ 1.02.07-19 va SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq tuzilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
710. Muhandis-geologik sharoitlar boʻlimida bino va inshootlar joylashgan hududlarning tavsifi, bino va inshootlar asosini tashkil etuvchi gruntlarning tarkibi, holati, xususiyatlari, ularning makoniy oʻzgarishi keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
711. Oʻziga xos xususiyatli gruntlar (lyossimon choʻkuvchan, texnogen, shoʻrlangan, boʻshang, suvga toʻyingan) tarqalgan hududlarda gruntlarning deformatsiyaviy, mustahkamlik, kimyoviy va oʻziga xos boshqa xossalarining oʻzgarishi keltirilishi hamda poydevorlar va ularning taʼsir doirasidan tashqaridagi zonalarda har bir ajratilgan muhandislik geologik elementlar boʻyicha gruntlarning normativ, shuningdek hisobiy koʻrsatkichlari keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
712. Choʻkuvchan gruntlar tarqalgan hududlarda qoʻshimcha ravishda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning oʻziga xos shakllari (tovoq shaklidagi choʻkmalar (botiqlar), suffoziya) va ularning maʼlum geomorfologik elementlarga bogʻliqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchan qatlamning qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻmilgan gruntlarning, karbonatli va gipsli tuzilmalarning, yumronqoziq inlarining mavjudligi va ularning tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻxshash sharoitli hududlarda gruntlar choʻkuvchanlik xususiyatlarini oʻrganish va xandaqlarda oʻtkazilgan tajriba-namlash sinovlarining natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning choʻkuvchanlik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻkuvchanlik boʻyicha grunt sharoiti turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qadimgi yoki hozirgi zamonda sugʻorilganlik yoki namlash belgilarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlash manbalari, mavjud bino va inshootlardagi mavjud deformatsiyalarining holati va xususiyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
713. Hududni tekshirish natijalari boʻlimida tekshirish usullari, unda qoʻllanilgan texnika va texnologiyalar bayon qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda, har bir qoʻllanilgan usullardan (vizual, topografik, geodezik, geofizik va boshqalar) olingan natijalar alohida-alohida koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
714. Mavjud bino va inshootlar asosi va poydevorlarini tekshirish natijalari boʻlimida, oʻlchashlarning texnika va texnologiyalari koʻrsatilgan holda, tekshirishlarni oʻtkazish usullari, poydevorlar materiallarining, konstruksiyalarining deformatsiyaviy, mustahkamlik koʻrsatkichlarini koʻrsatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nuqsonlar qaydnomalari koʻrinishida poydevorlar konstruksiyalarining holati, ularda deformatsiyalar, choʻkishlar, materiallar nuqsonlari va boshqa shikastlangan joylar keltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
715. Bino va inshootlarning foydalanish ishonchliligini belgilovchi omillar boʻlimida binolarning asosi va ularning konstruksiyalarida yuz bergan deformatsiya hodisalarini keltirib chiqargan asosiy omillar roʻyxati keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu roʻyxatda keltirilgan har bir omilning tahlili boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
716. Texnik hisobotning xulosasida qisqa tarzda hududdagi bino va inshootlarning holati va foydalanish ishonchliligiga taʼsir qiluvchi tabiiy sharoitlar keltirilishi, bino va inshootlardan foydalanish va ularni qayta qurish sharoitini umumiy tarzda baholash, poydevorlar asosining deformatsiyalari sababi yoki sodir boʻlgan boshqa salbiy jarayon va hodisalar tafsiloti (agar ular mavjud boʻlsa), ularni keltirib chiqargan omillarni alohida taʼkidlab keltiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tavsiyalarda salbiy jarayon va hodisalar taʼsirining oldini olish hamda ularni tugatish chora-tadbirlari keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
717. Tavsiyalarda salbiy jarayon va hodisalar taʼsirining oldini olish hamda ularni tugatish chora-tadbirlari keltirilishi lozim. Bundan tashqari bino va inshootlardan foydalanuvchi tashkilotlarga oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan gruntlar tarqalgan hududlarda inshootlardan foydalanish tartibi va qoidalari ham tavsiya qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
718. Hisobot matniga quyidagilar ilova qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning (inshootning) muhandis-geologik profillari, rejasi va kesimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino va poydevorlarning konstruktiv xususiyatlari, ularning geometriyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
reperlar, markalarning joylashish sxemalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuz bergan gorizontal va vertikal siljishlarning, ogʻishlarning, darzliklar rivojlanishining grafik va epyuralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandis-geologik sharoitlarning murakkablik darajasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Omillar

I (oddiy)

II (oʻrtacha)

III (murakkab)

Geomorfologik sharoitlar

Maydon bitta geomorfologik element doirasida, yuzasi gorizontal, bir tekis

Maydon kelib chiqishi bir xil boʻlgan bir necha geomorfologik elementlar doirasida,

yuzasi qiya, biroz notekis boʻlingan

Maydon har xil yoʻl bilan hosil boʻlgan bir necha geomorfologik elementlar doirasida;

yuzasi juda notekis

Bino va inshootlarning geologik muhit taʼsiri doirasidagi geologik omillar

Gorizontal yoki biroz (qiyaligi 0,1 gacha) qiya joylashgan, litologiyasi boʻyicha ikkitadan ortiq boʻlmagan qatlamlar; qatlam qalinligi maydon boʻylab barqaror;

qatlam gruntlarining boʻyi va chuqurligi boʻyicha tabiiy oʻzgaruvchi xususiyat koʻrsatkichlarining turdosh emasligi kam darajada;

qoyatosh gruntlar yer yuzasida joylashgan yoki qoyatosh boʻlmagan gruntlarning yupqa qatlami bilan qoplangan

Litologiyasi boʻyicha toʻrt xildan koʻp boʻlmagan qiya shaklida joylashgan qatlamlar;

gruntlar xususiyati koʻrsatkichlarining sath va chuqurlik boʻyicha oʻzgarishi tabiiy;

qoyatosh gruntlarning usti notekis yoki qoyatosh boʻlmagan gruntlar bilan qoplangan

Litologiyasi boʻyicha toʻrttadan ortiq turli qatlamlar; qatlamlar qalinligi keskin oʻzgaradi; qatlam gruntlarining sath va chuqurlik boʻyicha noqonuniy oʻzgaruvchi xususiyat koʻrsatkichlarining turdosh emasligi yuqori darajada.

Qoyatosh gruntlarning yuqori qismi boʻlaklangan va qoyatosh boʻlmagan gruntlar bilan qoplangan;

har xil darajadagi darzliklar mavjud

Bino va inshootlarning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsiri doirasidagi gidrogeologik omillar

Yerosti suvlari yoʻq yoki bir xil kimyoviy tarkibga ega, bitta barqaror yerosti suvli gorizonti mavjud

Ikki va undan ortiq barqaror yerosti suvlari sathi, baʼzi joylarda turli kimyoviy tarkibli yoki bosimga ega va ifloslangan tarkibli

Yerosti suvlari gorizontlari boʻy-lamasi va qalinligi boʻyicha har xil;

baʼzi joylarda suvli va suv oʻtkazmaydigan togʻ jinslarining qatlamlari murakkab holda almashinib turadi; yerosti suvlarining bosimi va ularning gidravlik bogʻliqligi boʻylamasiga oʻzgaruvchan

Bino va inshootlar qurilishi va foydalanishi shart-sharoitlariga salbiy taʼsir qiluvchi geologik jarayonlar

Mavjud emas

Tarqalishi cheklangan va (yoki) obyektlarning loyiha yechimlarini qabul qilishga, qurilishiga, ulardan foydalanishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatmaydi

Keng tarqalgan va (yoki) obyektlarning loyiha yechimlarini qabul qilishga, qurilishiga, ulardan foydalanishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatadi

Bino va inshootlarning geologik muhit bilan oʻzaro taʼsiri doirasidagi oʻziga xos gruntlar

Mavjud emas

Tarqalishi cheklangan va (yoki) obyektlarning loyiha yechimlarini qabul qilishga, qurilishiga, ulardan foydalanishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatmaydi

Keng tarqalgan va (yoki) obyektlarning loyiha yechimlarini qabul qilishga, qurilishiga, ulardan foydalanishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatadi

Texnogen taʼsirlar va oʻzlashtirilgan hududlarning oʻzgarganligi

Muhandislik-geologiya izlanish va loyihalashda hisobga olinmaydi

Loyiha yechimlarini qabul qilishga va muhandislik-geologiya izlanishlarni olib borishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatmaydi

Loyiha yechimlarini qabul qilishga hal qiluvchi taʼsir koʻrsatadi va muhandislik-geologiya izlanishlarni olib borishni, ularning tarkibi va hajmi ortishiga olib keladigan darajada, murakkablashtiradi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Muhandislik-geologiya sharoitlarning murakkablik darajasini ushbu ilovada keltirilgan omillar yigʻindisiga koʻra belgilash kerak. Agar birorta omil yuqoriroq murakkablik darajasiga ega boʻlsa va asosiy loyiha yechimlarini qabul qilishda hal qiluvchi rol oʻynasa, u holda muhandislik-geologiya sharoitlarning murakkablik darajasini shu omil boʻyicha belgilash kerak. Bu holda ishlar hajmi koʻpaytirilishi yoki qoʻshimcha ravishda loyihalanayotgan bino va inshootlarga xuddi shu omil taʼsirini aniqlash uchun zarur boʻlgan ish turlarini bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida qoʻllaniladigan geologik kovlamalarning turlari, chuqurligi va foydalanish shart-sharoitlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Geologik kovlamaning turi

Maksimal chuqurligi, m

Foydalanish shart-sharoitlari

Loyiha bosqichi

Oʻyiqlar

0,6

Yuqoridan qoplovchi qatlamning qalinligi 0,5 m dan kam boʻlgan hollardagi gruntlarni ochish uchun

Loyihaoldi hujjatlari va loyiha bosqichi

Ochilmalar

1,5

Yuqoridan qoplovchi qatlamning qalinligi 1 m dan kam boʻlgan holda yonbagʻirlarda joylashgan gruntlarni ochish uchun

Loyihaoldi hujjatlari va loyiha bosqichi

Xandaqlar (ariqlar)

3,0

Yuqoridan qoplovchi qatlamning qalinligi 2,5 m dan kam boʻlgan hollarda tik yotuvchi gruntlar qatlamini ochish uchun

Loyihaoldi hujjatlari va loyiha bosqichi

Transheyalar

6,0

Yuqoridan qoplovchi qatlamning qalinligi 2,5 — 5,5 m boʻlgan hollarda tik yotuvchi gruntlar qatlamini ochish uchun

Loyihaoldi hujjatlari va loyiha bosqichi

Shurf va dudkalar

20

Gorizontal yoki uncha katta boʻlmagan burchak ostida yotgan gruntlarni ochish uchun

Loyihalashning barcha bosqichlari

Shaxtalar

Izlanish dasturlarida aniqlab beriladi

Murakkab muhandislik-geologiya sharoitlarda

Alohida holatlarda

Yerosti gorizontal togʻ kovlamalari

Izlanish dasturlarida aniqlab beriladi

Murakkab muhandislik-geologiya sharoitlarda, shuningdek yerosti kovlamalarida tajribalarini amalga oshirishda

Alohida holatlarda

Bur-quduqlar

Izlanish dasturlarida aniqlab beriladi

Izlanish dasturi va mazkur SHNQning 3-ilovasi boʻyicha aniqlanadi

Loyihalashning barcha bosqichlari

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida bur-quduqlarni burgʻilash usullari va ularning turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Burgʻilash usuli

Burgʻilash usullarining turlari

Burgʻilash diametri (obsadka quvurlari diametriga koʻra), mm

Qoʻllanilish sharoitlari (gruntlarning turlari va tavsifi)

Kolonkali

Suv bilan yuvish

34 — 146

Nuramagan (monolit) va kam nuragan (darzli) qoyatosh gruntlar

Gilli eritma bilan yuvish

73 — 146

Kam nuragan (darzli), nuragan, oʻta nuragan (ilviragan) qoyatosh gruntlar, yirik boʻlakli, qumli, gilli gruntlar

Havo yordamida (muzlagan gruntlarni kovlashda sovitilgan havo bilan)

73 — 146

Nuramagan (monolit) va kam nuragan (darzli), suvga toʻyinmagan (suv bosmagan) hamda muzlagan holatdagi qoyatosh gruntlar; qattiq va qayishqoq muzlagan dispers gruntlar

Tuzli va sovitilgan eritma bilan yuvish

73 — 146

Muzlagan holatdagi barcha grunt turlari

Yuvuvchi suyuqlikning bur-quduq tubida aylanishini taʼminlagan holda

89 — 146

Suv ostidagi gilli gruntlar, kam nuragan (darzli), nuragan, oʻta nuragan (ilviragan) qoyatosh gruntlar

Quruq holda

89 — 219

Nuragan, oʻta nuragan (ilviragan) qoyatosh gruntlar, suvga toʻyinmagan (suv bosmagan) va kam toʻyingan qattiq va qayishqoq muzlagan holatdagi yirik boʻlakli, qumli, gilli gruntlar

Halqa zaboyli kanat zarbli

Zarb bilan kirgizish

108 — 325

Suvga toʻyinmagan (suv bosmagan) va kam toʻyingan, qayishqoq muzlagan holatdagi qumli va gilli gruntlar

Zarb bilan choʻqish

89 — 168

Suvga kam toʻyingan gilli gruntlar

Yaxlit zaboyli kanat zarbli

Dolota va jelonkalarni qoʻllash

127 — 325

Suvga toʻyingan va kam toʻyingan yirik siniq va qumli gruntlar

Titratmali

Titratma yoki titratma bolgʻani qoʻllash

89 — 168

Suvga toʻyingan va kam toʻyingan yirik qumli va gilli gruntlar

Shnekli

Reysli (halqa zaboyli)

146 — 273

Suvga toʻyingan va kam toʻyingan yirik boʻlakli, qumli va gilli gruntlar

Uzluksiz

108 — 273

Suvga toʻyingan va kam toʻyingan yirik boʻlakli, qumli va gilli gruntlar

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Boshqa burgʻilash usullari tadqiqot dasturida asoslangan holda qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida qoʻllaniladigan asosiy va yordamchi geofizik usullarning vazifalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Izlanishlarning vazifalari

Geofizik usullar

Asosiy

Yordamchi

Massivning geologik tuzilishini aniqlash

Qoyatosh va muzlagan gruntlar tepa qismining relyefi, qoyatosh boʻlmagan, erigan qoplama gruntlarning qalinligi

Elektrrazvedka usullari bilan:

elektroprofillash (EP) va tuyuluchi qarshilik usullari bilan vertikal elektr zondlash (VEZ KS);

seysmorazvedka usullari bilan: qaytgan toʻlqin usuli (MOB) va singan toʻlqin usuli (MPV)

Ikki birikma yordamidagi VEZ (VEZ MDS); chastotali elektrmagnit zondlash (CHEMZ); dipol-elektrmagnit profillash (DEMP); qaytgan toʻlqin usuli (MOB); gravirazvedka

Kesimani qatlamlarga ajratish, qoyatosh va dispers gruntlarda har xil litologik tarkibli qatlamlar orasidagi chegaralarni belgilash

VEZ, MPV, MASW (yuzaki toʻlqinlarni koʻp kanalli taxlili), karotajning har xil turlari — akustik, elektrik, radioizotop

VEZ MDS, potensiallarni qoʻzgʻatish usuli bilan VEZ (VEZ VP); CHEMZ; vertikal seysmik profillash (VSP); akvatoriyalarda uzluksiz seysmoakustik profillash; georadiolokatsiya

Lokal hodisalarning joylashgan oʻrni, joylashish chuqurligi va shakllari

Darzliklar va tektonik uzilmalar zonalari, ularning hozirgi zamonda faolligini baholash

VEZ KS; VEZ MDS; aylanma vertikal zondlash (KVEZ), tabiiy maydon usullari (PS); MPV; MOGT; VSP; rasxodometriya; karotajning har xil turlari; radiokip; gaz-emanatsiya sʼyomkasi; georadiolokatsiya

VEZ VP; radiotoʻlqinlar yordamida tekshirish; DEMP; magnitrazvedkasi, Yerning tabiiy impuls elektrmagnit maydonini (YEIEMPZ) qayd qilish;

Karst boʻshliqlari va yerosti kovlamalari

EP; VEZ; VEZ MDS; VSP; rasxodometriya, radiotoʻlqinli zondlash-georadar tadqiqotlari, rezistivimetriya, gaz-emanatsiya sʼyomkasi

MOGT; seysmoakustika yoʻli bilan tekshirish; radiotoʻlqinlar yordamida tekshirish; gravirazvedka; georadiolokatsiya

Qoyatosh asosdagi koʻmilgan qoldiqlar va lokal oʻyiqlar

MOGT; VEZ; VEZ MDS; EP; gravirazvedka, magnitrazvedkasi;

gaz-emanatsiya sʼyomkasi

DEMP; seysmik yoʻl bilan tekshirish; georadiolokatsiya

Muzlar va muzlagan gruntlar

EP; VEZ; VEZ MDS; MPV; karotajning har xil turlari

VEZ VP; DEMP; CHEMZ; mikromagnit sʼyomkasi, gravirazvedka

Gidrogeologik sharoitlarni oʻrganish

Yerosti suvlarining joylashish chuqurligi

MPV, VEZ

VEZ VP

Shoʻr va chuchuk suvlari linzalarining joylashish chuqurligi, qalinligi

EP; EP MDS; VEZ; rezistivimetriya

VEZ MDS; VEZ VP; CHEMZ; rasxodometriya

Yerosti suvlari sathi va haroratining dinamikasi

Statsionar kuzatuvlar VEZ; MPV; neytron-neytron karotaji (NN); termometriya

-

Yerosti suvlari harakatining yoʻnalishi, tezligi, boʻshash joyi, ular tarkibining oʻzgarishi

Rezistivimetriya; rasxodometriya; zaryadlangan jism usuli (MZT); PS; VEZ

Termometriya; spektrometriya

Yerosti suvlarining ifloslanishi

VEZ; rezistivimetriya

PS

Gruntlarning tarkibi, holati va xususiyatlarini oʻrganish

Qoyatosh:

Gʻovaklik va darzlik, elastiklikning statik moduli, deformatsiya moduli, bir oʻq boʻylab siqilishga muvaqqat qarshilik, muqobillik koeffitsiyenti, kuchlanganlik holati

Karotajning har xil turlari, MPV; seysmoakustika yoʻli bilan tekshirish; VSP; solishtirma elektr qarshiligini (UES) va elastik toʻlqinlar tezligini laboratoriya sharoitida oʻlchash,

VEZ; radiotoʻlqinli zondlash-georadar tadqiqotlari;

Qumli, gilli va changli, yirik boʻlakli:

namlik, zichlik, deformatsiya moduli, ichki ishqalanish burchagi va ulanishi

Karotajning har xil turlari, VSP

MPV, seysmik yoʻl bilan tekshirish; solishtirma elektr qarshiligini (UES) va elastik toʻlqinlar tezligini laboratoriya sharoitida oʻlchash

Muzlagan qumli, gilli:

namlik, zichlik, gʻovaklik, deformatsiya moduli, bir oʻq boʻylab siqilishga muvaqqat qarshilik

Karotajning har xil turlari; VSP; solishtirma elektr qarshiligini (UES) va elastik toʻlqinlar tezligini laboratoriya sharoitida oʻlchash

VEZ; VEZ MDS

Gruntlarning korrozion faolligi va adashgan toklarning mavjudligi

VEZ; EP; PS: laboratoriya sharoitida polyarizatsiyalovchi tokning zichligini oʻlchash; adashgan toklarni qayd qilish

-

Geologik jarayonlar va ularning oʻzgarishini oʻrganish

Gruntlarning kuchlanganlik holati va zichlanishini oʻrganish

MPV; VSP; seysmoakustika yoʻli bilan tekshirish; karotajning har xil turlari; bur-quduqlar va suv havzalarida rezistivimetriya: gravimetriya

Yerning tabiiy impuls elektromagnit maydonini (YEIEMPZ) qayd qilish; PS; emanatsiya sʼyomkasi

Surilmalar

MPV, EP; VEZ; karotajning har xil turlari

PS; akustik emissiyaning rejim kuzatuvlari; magnit markalari; emanatsiya sʼyomkasi; YEIEMPZ

Karst

VEZ MDS; EP; PS; MPV; OGT; karotajning har xil turlari; bur-quduqlar va suv havzalarida rezistivimetriya; gravimetriya

VEZ; VEZ VP; MZT, emanatsiya sʼyomkasi

Muzlagan gruntlarning eruvchan qatlami, harorati va xususiyatlarining oʻzgarishi

VEZ; EP; MPV; VSP; karotajning har xil turlari

PS;CHEMZ

Hududlarni seysmik mikrohududlashtirish

MPV; VSP; gamma-gamma karotaj (GGK); kuchsiz zilzilalarni, portlashlarni qayd qilish

Kuchli zilzilalarni qayd qilish, mikroseymlarni qayd qilish, gruntlarda seysmik tebranishlarning soʻnish va yutilish koʻrsatkichlarini aniqlash

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Murakkab darajali muhandislik-geologiya sharoitlarda vertikal elektr zondlash VEZ MDS modifikatsiyasida olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qisqartmalar — EP — elektrprofillash; VEZ — vertikal elektr zondlash; VEZ MDS — ikki birikma yordamidagi VEZ; CHEMZ — chastotali elektrmagnit zondlash; EP MDS — ikki birikma yordamidagi elektrprofillash; DEMP — dipol-elektrmagnit profillash; VEZ VP — potensiallarni qoʻzgʻatish usuli bilan VEZ; KVEZ — aylanma vertikal elektr zondlash; PS — tabiiy elektr maydon; UES — solishtirma elektr qarshiligi; MZT — quvvatlangan jism usuli; YEIEMPZ — Yerning tabiiy impuls elektrmagnit maydoni; MPV — singan toʻlqin usuli bilan seysmik razvedkasi; MOB — qaytgan toʻlqinlar usuli bilan seysmik razvedkasi; MOGT — umumiy chuqurlikdagi nuqta usuli bilan seysmik razvedka; VSP — vertikal seysmik profillash; NNK — neytron-neytron karotaj; GGK — gamma-gamma karotaj; VEZ KS — tuyuluvchi qarshilik usullari bilan vertikal elektr zondlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida qoʻllaniladigan geofizik tadqiqotlarning vazifalari, usullari va hajmi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Geofizik tadqiqotlarning vazifalari

Elektrrazvedka

Seysmik-razvedka

Magnitraz-vedkasi

Gravirazvedka

Akustik tadqiqotlar

Radioizotop tadqiqotlar

Gaz-emanatsiya sʼyomkasi

Profillar orasidagi masofa, m

profil boʻylab nuqtalar oraligi, m

Profillar orasidagi masofa, m

profil boʻylab nuqtalar oraligi, m

Profillar orasidagi masofa, m

profil boʻylab nuqtalar oraligi, m

Profillar orasidagi masofa, m

profil boʻylab nuqtalar oraligi, m

Profillar orasidagi masofa, m

profil boʻylab nuqtalar oraligi, m

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Qoyatosh gruntlar tepa qismining relyefi, kesimni qatlamlarga ajratish, yerosti suvlarining joylashish chuqurligini aniqlash

50 — 500

10 — 100

50 — 500

Uzluksiz profillash

-

-

-

-

-

-

-

-

Darzliklar va tektonik uzilmalar zonalarini, koʻmilib ketgan soyliklarni aniqlash *

50 — 500

25 — 100

50 — 500

Uzluksiz profillash

50 — 100

25 — 50

50 — 100

25 — 50

25 — 50

-

25 — 50

5 — 10

Gruntlarning karstlanish va darzlanish darajalarini, nuragan togʻ jinslarining boʻshliqlarini aniqlash, surilmalarni oʻrganish

25 — 100

10 — 20

50 — 200

Uzluksiz profillash

20 — 50

10 — 25

20 — 50

10 — 25

10 — 25

-

25 — 50

5 — 10

Gruntlarning tarkibi va fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlash, monitoring rejimida

Shurflar va bur-quduqlarda, yer yuzasida turib alohida nuqtalarda kuzatuvlar

alohida zondlash yoki profillarning

boʻylama va koʻndalang, VSP, seysmik karotaj, seysmoakustik zondlash yoʻli bilan tekshirish

-

-

-

-

-

-

shtolnyalar, shurflar, bur-quduqlar, oʻlchamlari namunada

Shurflar, bur-quduqlarda gruntlarning namligi va zichligini maxsus zondlar yordamida oʻlchashlar

-

-

Yerosti suvlari harakatining yoʻnalishi, tezligini aniqlash

Bur-quduqdan 8 radius doirasidagi alohida nuqtalarda kuzatuvlar (quvvatlangan jism usuli)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Gruntlarning korrozion faolligini aniqlash:

maydonda;

50 — 100

25 — 50

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

yoʻnalishlar boʻylab:

maydondan tashqaridagi kommunikatsiyalar hududida;

-

50 — 100

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

magistral quvur oʻtkazgichlar hududida

-

300 — 500

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Adashgan toklarning intensivligini aniqlash:

maydonda;

100 — 200

50 — 100

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

yoʻnalish boʻylab

-

100 — 500

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Aniqlangan hududlarda bir nechta azimut orqali kuzatib aylanma vertikal elektr zondlash va seysmozondlash yordamida yanada batafsil maʼlumot olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dala sharoitida muhandislik-geologiya izlanishlarida gruntlar xususiyatlarini oʻrganishning maqsadi va usullari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Dala sharoitida gruntlar xususiyatlarini oʻrganish usullari

Dala sharoitida gruntlar xususiyatlarini oʻrganish

Oʻrganiladigan gruntlar

Tadqiqotlar usullarining standartlarning belgilari

Kesimni qatlamlarga va muhandislik-geologik elementlariga ajratish

Koʻrsatkichlarni aniqlash

Gruntlar xususiyatlarining makonda oʻzgarishini baholash

Qoziq tayanchlarni gruntlar qatlamiga botirish va ularning koʻtarish qobiliyatini baholash

yirik boʻlakli

qumli

gilli

Gruntlarning fizik xususiyatlari

Gruntlarning deformatsiya xususiyatlari

Gruntlarning mustahkamlik xususiyatlari

Qoziq tayanchlari asosidagi gruntlarning qarshilik koʻrsatkichlarni

Statik zondlash

+

+

+

+

+

+

+

-

+

+

GOST 19912-2012

Dinamik zondlash

+

+

+

+

-

+

+

-

+

+

GOST 19912-2012

Georadar yordamida radiotoʻlqin tekshirishlar

+

-

-

-

-

-

-

+

+

+

Shtamp bilan sinash

-

-

+

-

-

-

-

+

+

+

GOST 20276-2012

Pressiometr bilan sinash

-

-

+

-

-

+

-

-

+

+

GOST 20276-2012

Grunt ustunlarida kesishga qarshilik sinovlari

-

-

-

+

-

-

-

+

+

+

Oʻz DSt 684-96

GOST 20276-2012

Aylanma kesish

+

-

-

+

-

+

-

-

-

+

GOST 20276-2012

Baravar qoʻzgʻaladigan kesish

+

-

-

+

-

+

-

-

+

+

GOST 20276-2012

Etalon qoziq ustun bilan sinash

-

-

-

-

+

-

+

+

+

+

GOST 5686-2020

Natural qoziq ustun bilan sinash

-

-

-

-

+

-

+

+

+

+

GOST 5686-2020

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Belgilar: “+” — tadqiqotlar bajariladi; “-” — tadqiqotlar bajarilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Qoyatosh gruntlarni oʻrganish ishlarida dala usullarini qoʻllash zarurati izlanishlar dasturida, ularning tarkibi, holatiga bogʻliq ravishda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini statik va dinamik zondlash natijalariga koʻra aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini aniqlashda zondlash koʻrsatkichlari sifatida quyidagilar qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) statik zondlashda (GOST 19912-2012 boʻyicha) — zond konusi ostidagi gruntning solishtirma qarshiligi q3 va gruntning zond muftasi boʻyicha ishqalishiga solishtirma qarshiligi f3. Agar I tur zondi qoʻllanilsa gruntning yonlama yuza boʻyicha qarshiligi Q3 har bir muhandislik geologik element uchun gruntning ishqalanishga solishtirma qarshiligi boʻyicha f3 qaytadan hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda, f3 — gruntning zond yonlama yuzasi boʻyicha oʻrtacha qarshiligi, kPa (ts/m2), gruntning zond yonlama yuzasi boʻyicha oʻlchangan umumiy qarshiligini uning zondlash nuqtasidagi muhandislik geologik elementning tagidan tepasigacha boʻlgan yonlama yuzasi maydoniga nisbati bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) dinamik zondlashda (GOST 19912-2012 boʻyicha) — gruntning zond botishiga shartli dinamik qarshiligi p.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini aniqlashda bir metr chuqurlikkacha boʻlgan hamda kichik gabaritli zondlar qoʻllanilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. I-toifali binolar va inshootlarning poydevor turini tanlashda, asos va poydevorlarini loyihalashda hamda II-toifali bino va inshootlar asoslarining deformatsiyasini hisoblashda gruntlarning mustahkamligi va fizik xususiyatlarini aniqlash uchun ushbu ilovada keltirilgan jadvallardan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu ilova boʻyicha aniqlanadigan koʻrsatkichlar solishtirma ilashishligi 0,01 MPa dan kam boʻlgan toʻrtlamchi davr kvarsli va kvars-dalashpatli qumlarga va tarkibida organik moddalarining miqdori 10 foizdan kam boʻlgan toʻrtlamchi davr gilli gruntlariga taalluqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini statik zondlash maʼlumotlariga koʻra aniqlashda ushbu ilovaning 1 — 5 jadvallaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini dinamik zondlash GOST 19912-2012 maʼlumotlariga koʻra aniqlashda ushbu ilovaning 6, 7-jadvallaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Dinamik bosimlar ostida qumlarning suyulish ehtimolini ushbu ilovaning 8-jadvalidan foydalangan holda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ushbu ilovaning 6, 7-jadvallarda keltirilgan maʼlumotlar suvga toʻyingan changli qumlarga tatbiq qilinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini dinamik zondlash SPT-test maʼlumotlariga koʻra aniqlashda ushbu ilovaning 9, 10-jadvallaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Qumlar

q3 ga bogʻliq ravishda zichligi, MPa

Zich

Oʻrtacha zichlikda

Uvaloq

Namligidan qatʼi nazar yirik va oʻrtacha yirik

15 dan katta

5 dan 15 gacha

5 dan kichik

Namligidan qatʼi nazar mayda

12 dan katta

4 dan 12 gacha

4 dan kichik

Changli:

kam namli va nam

10 dan katta

3 dan 10 gacha

3 dan kichik

suvga toʻyingan

7 dan katta

2 dan 7 gacha

2 dan kichik

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Qumlar

q3 ga bogʻliq ravishda qumli gruntlar deformatsiya modulining normativ koʻrsatkichlari E, MPa

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

Allyuvial va flyuvioglyatsiallardan tashqari barcha genetik turlar

6

12

18

24

30

36

42

48

54

60

Allyuvial va flyuvioglyatsial turlar

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

q3, MPa

Qumli gruntlarning ichki ishqalanish burchagining j (grad.), zondlash chuqurliklariga bogʻliq ravishda, normativ koʻrsatkichlari, m

2 m

5 m va undan ortiq

1,5

28

26

3

30

28

5

32

30

8

34

32

12

36

34

18

38

36

26

40

38

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Ichki ishqalanish burchagi normativ koʻrsatkichlarining qiymati 2 dan 5 m gacha chuqurliklar oraligʻida interpolyatsiya yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

q3, MPa

f3, MPa ga bogʻliq ravishda gilli gruntlarning oquvchanligi IL

0,02

0,04

0,06

0,08

0,10

0,12

0,15

0,20

0,30

0,40

 0.50

1

0,50

0,39

0,33

0,29

0,26

0,23

0,20

0,16

-

-

-

2

0,37

0,27

0,20

0,16

0,12

0,10

0,06

0,02

-0,05

-

-

3

0,22

0,16

0,12

0,09

0,07

0,05

0,03

0,01

-0,03

-0,06

-

5

0,09

0,04

0,01

0,00

-0,02

-0,03

-0,05

-0,07

-0,09

-0,11

-0,13

8

0,01

-0,02

-0,04

-0,06

-0,07

-0,08

-0,09

-0,11

-0,13

-0,14

-0,15

10

-

-0,05

-0,07

-0,08

-0,09

-0,10

-0,11

-0,13

-0,14

-0,16

-0,17

12

-

-

-0,09

-0,11

-0,11

-0,12

-0,13

-0,14

-0,16

-0,17

-0,18

15

-

-

-

-0,13

-0,14

-0,15

-0,16

-0,17

-0,18

-0,19

-0,20

20

-

-

-

-

-0,17

-0,18

-0,18

-0,19

-0,20

-0,20

-0,21

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

q3, MPa

Suglinoklar va gillarning (muzlik kompleks (morenali va koʻl-muzlik)laridan tashqari) deformatsiya moduli E, solishtirma ulanishligi S va ichki ishqalanish burchagining j normativ koʻrsatkichlari

E, MPa

Suglinoklar

Gillar

j, grad.

S, kPa

j, grad

S, kPa

0,5

3,5

16

14

14

25

1

7

19

17

17

30

2

14

21

23

18

35

3

21

23

29

20

40

4

28

25

35

22

45

5

35

26

41

24

50

6

42

27

47

25

55

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Qumlar (changli va suvga toʻyinganlardan tashqari)

r ga bogʻliq ravishda zichligi, MPa

Zich

Oʻrtacha zichlikda

Uvaloq

Namligidan qatʼi nazar yirik va oʻrtacha yirik

9,8 dan katta

2,7-9,8

2,7 dan kichik

Mayda:

Kam namli va nam

8,6 dan katta

2,3-8,6

2,3 dan kichik

Suvga toʻyingan

6,6 dan katta

1,6-6,6

1,6 dan kichik

Changli kam namli va nam

6,6 dan katta

1,6-6,6

1,6 dan kichik

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-jadval

Qumlar

(Changli va suvga toʻyinganlardan tashqari)

Gruntlar xususiyatlarining koʻrsatkichlari

Normativ E, MPa va j, gradus, r, MPa ostida

2

4

6

8

10

12

14

16

18

20

Allyuvial va flyuvioglyatsial turlardan tashqari barcha genetik turlar:

E, MPa

21

31

39

45

51

55

59

62

64

66

Namligidan qatʼi nazar yirik va oʻrta

j, gradus

31

34

36

38

39

40

41

42

43

43

Namligidan qatʼi nazar mayda

E, MPa,

j, gradus

15

29

23

32

30

33

34

35

39

36

42

37

45

38

48

39

51

40

53

41

Changli (suvga toʻyinmagan)

E, MPa,

j, gradus

10

27

l8

29

23

31

27

32

30

33

33

34

36

35

38

36

40

37

42

37

Allyuvial va flyuvioglyatsial

E, MPa

15

24

32

41

49

57

65

73

81

89

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8-jadval

r, MPa

Dinamik bosimlar ostida qumlarning suyulish ehtimoli

oʻrtacha

minimal

1,5 dan kam

0,5 dan kam

Suyulish ehtimoli katta (uvaloq tuzilishli qumlar, ulanishlik mavjud emas)

1,5 dan 2,7 gacha

0,5 dan 1,1 gacha

Suyulish ehtimoli bor (uvaloq yoki kam rivojlangan ulanishligi boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi qumlar)

2,7 dan 3,8 gacha

1,1 dan 1,6 gacha

Suyulish ehtimoli kam (rivojlangan ulanishligi boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi qumlar)

3,8 dan yuqori

1,6 dan yuqori

Suyulish ehtimoli amalda mavjud emas (zich va yaxshi rivojlangan ulanishligi boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi qumlar)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Qumlarning suyulish ehtimoli r ning oʻrtacha qiymatiga koʻra aniqlanadi. Minimal qiymatlarni hisobga olish prognozning ishonchliligini oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Qumli gruntlar uchun N, N60 orasidagi γ, ID, φ larning korrelyatsiyasi

N

N60

Grunting holati

Solishtirma zichlik γ,

kN/m3

Zichlik koeffitsiyent ID , foiz

Ichki ishqalanish burchagi j (grad.)

0 — 5

0 — 3

juda uvaloq

11 — 13

0 — 15

26 — 28

5 — 10

3 — 9

uvaloq

14 — 16

16 — 35

29 — 34

10 — 30

9 — 25

oʻrta zich

17 — 19

36 — 65

35 — 40*

30 — 50

25 — 45

zich

20 — 21

66 — 85

38 — 45*

>50

>45

juda zich

>21

>86

>45*

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Ichki ishqalanish burchagining yuqori qiymatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 

10-jadval

Gilli bogʻlangan gruntlar uchun N60 orasidagi barqaror boʻlmagan mustahkamlik Su korrelyatsiyasi

N60

Konsistensiya boʻyicha

barqaror boʻlmagan mustahkamlik Su, kRa

0 — 2

Oquvchan va oquvchan yumshoq

<10

3 — 5

Oʻta yumshoq

10 — 25

6 — 9

Tarang yumshoq

25 — 50

10 — 15

Yarim qattiq

50 — 100

15 — 30

Qattiq

100 — 200

>30

Juda qattiq

>200

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida gruntlar va suvli gorizontlarning koʻrsatkichlari hamda gidrogeologik parametrlarini aniqlash usullari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Gidrogeologik parametr va koʻrsatkichlar

Aniqlash usullari

Qoʻllanilish sharoitlari

I. Gruntlar (togʻ jinslari) ning parametr va koʻrsatkichlari:

Filtratsiya koeffitsiyenti (suv oʻtkazish tezligi)

GOST 23278-2014 talablariga koʻra dala tajribalari, ekspress-tortishlar (otkachka), suv quyishlar, laboratoriya usullari va empirik formulalar boʻyicha hisoblar

Suvga toʻyingan va suvga toʻyinmagan gruntlar

Suv qaytarib berish koeffitsiyenti (gravitatsion yoki elastik)

Bur-quduqlardan kust tortishlari (otkachka);

yerosti suvlari sathi statsionar kuzatuvlari;

laboratoriya usullari.

Suvga toʻyingan gruntlar

Suvga toʻyinmaganlik koeffitsiyenti

Shurflarga suv quyish

Suvga toʻyinmagan gruntlar

Kapillyar tortish (koʻtarilish) balandligi (kapillyar vakuum)

Shurflarga suv quyish, laboratoriya usullari

Suvga toʻyinmagan gruntlar

Solishtirma suv yutilishi (nisbiy suv oʻtkazuvchanlik)

Bur-quduqlarga suv quyish

Suvga toʻyingan va suvga toʻyinmagan gruntlar

Bur-quduqlarga suvni bosim ostida yuborish

Suvga toʻyingan gruntlar

Bur-quduqlarga havoni bosim ostida yuborish

Suvga toʻyinmagan gruntlar

II. Suvli gorizontlarning parametr va koʻrsatkichlari:

Suvli gorizontning qalinligi

Gidrogeologik kesimaning tahlili;

intervallar boʻyicha tajriba — filtratsiya sinovlari

Suvga toʻyingan gruntlar

Yerosti suvlari oqimining yoʻnalishi

Gidroizogips (gidroizopyez) xaritasi boʻyicha

Suvga toʻyingan gruntlar

Yerosti suvlari oqimining gidravlik gradiyenti (nishabligi)

gidroizogips (gidroizopyez) xaritasi boʻyicha

Suvga toʻyingan gruntlar

Suv oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti

Bur-quduqlardan tajriba suv tortishlari (otkachkalari)

Suvga toʻyingan gruntlar

Sath oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti (pyezo oʻtkazuvchanlik)

Bur-quduqlardan toʻp (kust) suv tortishlari (otkachkalari).

Suvga toʻyingan gruntlar

Bir suvli gorizontdan ikkinchisiga sizib oʻtish va vertikal suv almashish koeffitsiyentlari

Bur-quduqlardan toʻp (kust) suv tortishlari. Yerosti suvlari sathi statsionar kuzatuvlari.

Qat-qat suvli qatlamlar

Suv havzalari tagining filtratsiyaga qarshiligi

Yerosti va yerusti suvlari sathining statsionar kuzatuvlari.

Suvga toʻyingan gruntlar

Yerosti suvlari harakatining haqiqiy tezligi

Dala geofizik va indikator usullari

Suvga toʻyingan gruntlar

Infiltratsiya yoʻli bilan taʼminlanish (qatlamning taʼminlanish moduli)

Yerosti suvlari sathining statsionar kuzatuvlari. Balans hisoblar

Suvga toʻyingan gruntlar

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarning tarkibi, tuzilishi va xususiyatlarini geofizik usullar yordamida aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Muhandislik-geologiya izlanishlarida geofizik tadqiqot usullari yordamida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning zichligi va namligini massivda va gruntlarning yuza qatlami va materiallarda oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻkma va ulardan pastki qatlamdagi gruntlarining turi va qalinligini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerosti suvlari filtratsiya oqimlari sathini, tezligini, yoʻnalishini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar qatlamida amaldagi va tashlab yuborilgan kommunikatsiyalarni va ularning teshilgan joylarini qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlar qatlamida hamda asfalt, beton va boshqa qoplamalar ostidagi boʻshliqlarni qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish hududining karstlanish ehtimolini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashlab yuborilgan quduqlar, yerosti yoʻllarini qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻmilib qolgan poydevorlarni qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yertoʻla xonalarida gidroizolyatsiyaning buzilgan hududlarini qidirib topish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarning korrozion faolligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poydevorlar konstruksiyalarining holatini (poydevorlar materiallarini shurflar va transheyalarda vizual tekshirishlar va buzmasdan turib nazorat qilish usullari bilan birga), ustun qoziqlarning uzunligi va butunligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biologik va ekologik jihatdan xavfli hisoblangan zonalar va lokal hududlarni baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Bino yoki inshootlar asosi hududlarining va ularga yondosh hududlarning litologik tuzilishiga aniqlik kiritish uchun georadarlar yordamida radiotoʻlqinlar bilan zondlash yoki vertikal elektr zondlash usullari (VEZ) bilan tekshirish qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Elektr zondlashni ogʻish burchagi 20 gradus yoki undan kam boʻlgan qatlamli kesimlardagi ayrim geoelektrik gorizontlarning qalinligi va solishtirma elektr qarshiligini aniqlashda qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Vertikal elektr zondlash uncha chuqur boʻlmagan (0,5 — 1,0 m dan 25 — 30 m gacha) chuqurliklarni razvedka qilish uchun qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Asos gruntlarini namlovchi manbalarni aniqlash uchun tabiiy potensiallar usuli, quvvatlangan jism usuli va georadarlar yordamida radiotoʻlqinlar bilan tekshirish usullari qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Gruntlar qatlamining namlanishiga sabab boʻluvchi yerosti suvlari filtratsiya oqimlari yoʻnalishini aniqlash uchun elektrrazvedka usullarini anomal zonalarda tabiiy potensiallar usuli yordamida ajratilgan quvvatlangan jism usulini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Georadarlar yordamida radiotoʻlqinlar bilan tekshirish usullari yuqorida keltirilgan ikki usulni toʻldiradi va gruntlar qatlami kesimiga aniqlik kiritish uchun hamda muhandislik yerosti kommunikatsiyalarining joylashgan oʻrnini topish uchun xizmat qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Tabiiy elektr maydon usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Tabiiy potensiallar usuli (TP) bilan bajariladigan ishlar ikkita qutblanmaydigan elektrodlar yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektrod potensiallar (Ve) doimiy boʻlishi va ±1-2 millivoltdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Idishlarni distillangan suv bilan yuvib ularga toza mis kuporosining eritmasi quyilishi, mis sterjenlar najdak qogʻozi bilan tozalanishi (yaxshisi azot kislotasining 10 — 15 foizli eritmasi bilan yuvish kerak) va ular idishlarga oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektrodlarning bir nechtasi bir-biriga ulanib fayans yoki plastmassa idishga mis kuporosining eritmasi bilan, elektrod potensiallarni muvozanatga keltirish uchun, bir sutkaga qoldiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Ishlar boshlanishidan avval elektrodlarni chuqurchalarga joylashtirilib ular orasidagi potensiallar oʻlchanishi va Ve < 1-2 boʻlgan juftlik elektrodlar tanlab olinishi, elektrodlar qutblanishining barqarorligi Ve ni ish kuni mobaynida (boshlanishi, oxiri va baʼzi hollarda ish kuni oʻrtasida) koʻp marta takroriy oʻlchashlar yordamida tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Oʻlchov vositalari sifatida AE-72, ANCH-3, MERI Smart, SGD-EEM MEDUSA-B2, ENIKS-01, ERA-MAX doimiy tok potensiometrlari (millivoltmetrlar) qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tekshiriladigan yuzalar nuqtalari orasidagi potensiallar farqining haqiqiy qiymati ∆VMN oʻlchangan ∆Vning elektrodli Ve ayirmasiga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆VMN=∆V-Ve.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Potensiallar sʼyomkasi jarayonida grunt yuzasi bilan kontaktdan keyin ikkala elektrod ham sim oʻtkazgichlar yordamida oʻlchov vositalariga ulanishi va potensiallar farqi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Tabiiy maydonlar sʼyomkasining ikki turi farqlanadi: potensiallar sʼyomkasi va potensiallar gradiyentining sʼyomkasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va inshootlar asosi deformatsiyalarining sababi oʻrganilish jarayonida potensiallar sʼyomkasi qoʻllaniladi, potensiallar gradiyentining sʼyomkasi yordamchi usul hisoblanishi, anomal qiymatlarni chiqarib tashlash uchun qoʻllanilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Potensial usuli bilan bitta qoʻzgʻalmas nuqta N va oʻrganilayotgan hududdagi boshqa barcha kuzatuv punktlari M1.2.3… orasidagi potensiallar farqi oʻlchanadi. Potensiallar gradiyentining sʼyomkasi yordamida bir-biridan oʻzgarmas masofada joylashgan va kuzatuv profili boʻylab baravar siljitiladigan ikkita elektrod orasidagi potensiallar farqi oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Potensial usuli bilan ishlagan paytda profillarning yoʻnalishi, N nuqtasining oʻrnini, sʼyomka umumiy joylashish oʻrnining tizimini tanlash barcha mavjud maʼlumotlar asosida, barcha yerosti kommunikatsiyalarini, tok eltuvchi obyektlar (elektr yetkazib beruvchi liniyalar, tramvay, trolleybus, elektrovoz liniyalari)ni va boshqa xalal beruvchi omillarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Dala sharoitida operator (muhandis-geofizik) oʻlchov vositalari, sim oʻtkazgich gʻaltagi bilan oʻlchov vositalarining N klemmasiga ulangan qoʻzgʻalmas elektrod yonida joylashadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻzgʻalmas elektrodni tinch, potensiallar farqi keskin oʻzgarmaydigan maydonga oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkinchi operator qoʻzgʻaluvchan elektrodni (sim oʻtkazgichga ulangan uning yordamida esa oʻlchov vositasining M klemmasiga ulangan) barcha nuqtalar boʻylab ketma-ket ulab chiqilishi (bu nuqtalar obyekt xaritasi (rejasi)da avvaldan aniqlangan boʻlishi kerak) va har bir nuqtaning potensialini qoʻzgʻalmas Nga nisbatan oʻlchab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ish boshlanishi va oxirida Vz ning qiymati oʻlchanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Qoʻzgʻalmas nuqtaning potensiali nolga teng deb olinadi va boshqa har qanday i-nuqtaning potensiali quyidagicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vi=∆Vi-Ve.oʻr+ ∆V1 /n∙i,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Vi — i-nuqtaning oʻlchangan potensial farqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ve.oʻr — potensiallarning oʻrtacha elektrod farqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆V1 — poligon boʻyicha xatolik, birinchi nuqtadagi kun boshlanishi va kun oxiridagi oʻlchovlar farqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — kuzatuv nuqtalarining kun davomidagi umumiy soni (nazorat nuqtalarini ham qoʻshgan holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Hududning sʼyomkasi bitta nuqtada joylashgan qoʻzgʻalmas elektrod yordamida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar uning joyi oʻzgarsa, koʻplab takroriy oʻlchovlar natijasida barcha nol punktlarni bir-biri bilan bogʻlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Yuqori darajadagi xalal beruvchi omillar mavjud boʻlgan sharoitlarda gradiyent usulida bajariladigan sʼyomkada, ishlar boshlangʻich va oxirgi nuqtalarga bogʻlangan holda, yopiq poligonlar boʻyicha olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuzatuvlar qadami MN chizigʻi uzunligiga teng deb olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuzatuvlar davomida har bir oʻlchashdan keyin orqadagi elektrod oldingi elektrodning joyini egallashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Potensialning belgisi oldingi elektrod sʼyomka davomida doim vositaning M klemmasiga ulangan boʻlishi kerak. Bunda, ikkita qoʻshni oʻlchov punktlarida ∆V ning qiymati qarama-qarshi belgili potensialning elektrod farqini oʻz ichiga olgan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Sʼyomka maʼlumotlari qayta ishlanishida kuzatuv profilining keyingi va undan avvalgi nuqtalari orasidagi potensial gradiyenti ∆Vi i=∆V-Ve hisoblab chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Baʼzi paytlarda maʼlum gradiyentlar boʻyicha barcha nuqtalarning qiymati boshlangʻich nuqtaga nisbatan hisoblab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Sʼyomkaning aniqligini baholash uchun kuzatuv nuqtalarining 20 — 30 foizini takroriy va nazorat nuqtalari tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Takroriy oʻlchashlarda har 5-10 nuqtaga hamda umum miqdordan chetga chiqib qolgan nuqtalarga asosiy oʻlchashdan tashqari ikkinchi oʻlchash ham amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Buning uchun elektrodlar yonma-yon oʻrnatilishi va Ve qaytadan oʻlchanishi zarur. Alohida profillar yoki hududlar sʼyomkasi tugallangandan soʻng har 5 — 10 nuqtada (teskari yurish paytida) nazorat oʻlchovlari amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Sʼyomkaning aniqligini baholash takroriy va nazorat nuqtalaridagi kuzatuvlarning oʻrtacha xatolik qiymatlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Normal holatlarda oʻrtacha xatolik qiymatlari ±5 millivoltdan, intensiv anomaliya sharoitlarida esa ±15 millivoltdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Tabiiy potensiallar usuli bilan bajarilgan sʼyomka natijasiga koʻra grafiklar, potensiallar grafiklari xaritalari yoki potensiallar gradiyentlari va potensiallar xaritalari tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Grafiklarni tuzishda gorizontal oʻq boʻyicha kuzatuv nuqtalari (kuzatuv nuqtalari orasidagi masofa 5 — 10 mm ga teng boʻlishi kerak), vertikal boʻyicha esa potensiallar farqi (∆V) joylashtiriladi: yuqoriga qarab musbat, pastga esa manfiy.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xaritalar grafiklari tuzishda xaritalarga kuzatuvlar profillari ularga perpendikulyar ravishda esa ∆Vning qiymatlari tushiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Potensiallar xaritasini tuzishda sʼyomkaning barcha punktlari rejaga tushiriladi va har bir nuqta qarshisida uning uchun aniqlangan potensialning qiymati millivoltlarda yozib qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nuqtalarni potensialning bir xil qiymatlari bilan bogʻlovchi ekvipotensial chiziqlar oʻtkaziladi. Bunda, chiziqlar 5 yoki 10 millivolt karrali qiymatlar uchun oʻtkazishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Vertikal elektr zondlash usuli — VEZ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Elektr zondlash usullari yotish burchagi 200 dan kam boʻlgan qatlamlardagi geoelektrik gorizontlarning qalinligini va solishtirma elektr qarshiligini aniqlash uchun qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Muhandislik geologiya izlanishlarida VEZ 0,5 — 1,0 m dan 25 — 30 m gacha chuqurliklarni razvedka qilish uchun qoʻllaniladi. Bunda, VEZ asosan simmetrik toʻrt elektrodli AMNV qurilma (AV elektr tokini taʼminlovchi, MN kuchlanishni qabul qiluvchi) yordamida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Kuchlanishni qabul qiluvchi MNning qiymati oʻzgarmas boʻlib qolishi va taʼminlovchi (AV) elektrodlar orasidagi masofa 1,3 — 1,5 geometrik progressiya boʻyicha ortib borishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. VEZ usulini amalga oshirish uchun taʼminlovchi (AB) va qabul qiluvchi (MN) elektrodlar toʻgʻri chiziq boʻylab 0 nuqtaga simmetrik joylashgan holda yerga qoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AB taʼminlovchi elektrodlarga tok yuborib, uning tok kuchi (I) oʻlchanadi. MN qabul qiluvchi elektrodlar yordamida potensiallar ayirmasi (∆V ) oʻlchanadi va tuyuluvchi qarshilik (ρκ) quyidagi formula orqali hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρκ = K x ∆V/ I
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, K qurilmaning koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Simmetrik qurilmalar uchun K quyidagi formula orqali hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K=π* AM*AN/10*MN
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda π=3,14; AM, AN va MN tegishli ravishda elektrodlar orasidagi hisoblangan masofa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Taʼminlovchi elektrodlar keyingi yetkazib beruvchiga oʻtkaziladi, ρκ qaytadan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Taʼminlovchi elektrodlar yetkazib beriladigan yoʻnalish 50 aniqlikdagi toʻgʻri chiziq boʻyicha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qabul qiluvchi MN taʼminlovchi AB boʻylab joylashtiriladi. MN yetkazib beruvchilari AV ning 1/3qiymatidan kichik boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VEZ egri chiziqlarini yaratishda MNning ikki liniyasidagi oʻlchashlar AV ning ikkita yetkazib beruvchisi orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AV va MN qiymatlari hamda qurilmaning koeffitsiyenti quyidagi jadval yordamida tanlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

AV/2

1,5

2

3

3

4,5

4,5

6

9

12

15

15

25

25

40

65

65

100

100

15

250

MN/2

0,5

0,5

0,5

1

0,5

1

1

1

1

1

5

1

5

5

5

20

5

20

20

20

K=

π*AM

*AN/ MN

0,628

1,18

2,75

1,26

6,28

3,0

5,5

12,6

22,5

35,2

6,28

98

18,8

19,5

132

30

313

75,4

173

486

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Oʻlchashlar potensiometrlar yordamida tokning oʻzgarmas manbalari (batareykalar, akkumulyatorlar), qabul qiluvchi (mis) va taʼminlovchi poʻlat elektrodlar hamda biriktiruvchi simlarlardan foydalangan holda amalga oshirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. VEZ bajarilgandan soʻng logarimf masshtabli maxsus blanklarda (moduli 6,25 sm ga teng) ρκ ning yarim yetkazib beruvchi AV ga bogʻliqlik grafigi chizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Radiotoʻlqin bilan georadar tizimi yordamida tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Radiotoʻlqinlar bilan kuzatuv ishlari qoʻyilgan masalalar va oʻrganish chuqurligiga bogʻliq boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Georadar yordamida zondlash uzunligi, soni va joylashishi boʻyicha aniqlanadigan profillarda kuzatuvlar bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Georadar yordamida zondlash rejimi (uzluksiz va nuqtali) va foydalaniladigan antennaning turi, uning chastotali xususiyati tanlanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Georadar yordamida zondlash sʼyomka gʻildiragi yordamida amalga oshirilsa, uni kalibrlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sʼyomka gʻildiragi mavjud boʻlmaganda profilga 1 — 5 m oraliq masofada belgilar qoʻyib chiqish kerak. Ikkala holda ham yoʻnalish profili, antenna va kabelga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan toʻsiqlardan tozalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Ish jarayonida kuzatuvlar dala jurnaliga profilning raqami, harakat yoʻnalishi, fayllar raqami, uskunani oʻrnatish parametrlari va zondlashni amalga oshirish sharoitlari yozib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Olingan materiallar tahlili togʻ kovlamalarining parametrik maʼlumotlari bilan uygʻunlashtirilgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Olingan natijalarga asosan jadvallar, kesmalar, sxemalar, xaritalar tuzish va hisobotga kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Korrozion taʼsirlarni oʻrganish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Muhitning korrozion faollik darajasi dala va laboratoriya usullari yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Dala usullari korrozion faollik miqdorini bevosita joyida, yerosti inshootlarining yoʻnalishi boʻyicha, namunalar olmasdan, gruntning solishtirma elektr qarshiligini oʻlchash orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntning solishtirma elektr qarshiligini oʻlchash uchun F-416, M-416, MS-08 va shu turidagi boshqa asbob-uskunalar foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Oʻlchash va yerda adashgan toklar mavjudligini aniqlash ishlari GOST 9.602-2016 talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Laboratoriya usullaridan korrozion faollik darajasini dala geofizik uskunasi mavjud boʻlmagan yoki joyda oʻlchash ishlarini olib borish imkoni boʻlmagan hollarda foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Oʻlchashlar uchun M-82 turidagi milliampermetr hamda boshlangʻich qarshiligi 10 MOm dan kam boʻlmagan voltmetr ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Oʻlchashlarni toʻrt elektrodli sxema boʻyicha oʻzgarmas yoki past chastotali oʻzgaruvchan tokda olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, A va V elektrodlar tok manbaiga ulanishi, tok kuchi (I) oʻrnatilishi va MN elektrodlar orasidagi kuchlanish (U) ning pasayishi oʻlchanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzgarmas tokda ishlaganda elektrodlarning qutblari almashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Grunt qarshiligini Ri=Ui/Ii formulasi yordamida hisoblanib uning oʻrtacha qiymati aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Gruntning solishtirma elektr qarshiligini (ρ) Om m quyidagi formula yordamida hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρ=Roʻr(S/L),
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — A va V elektrodi bir tomonining yuzasi, m²;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — M va N elektrodlar orasidagi masofa, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Qoʻrgʻoshinga nisbatan korrozion faollik gruntlar tarkibidagi mavjud gumus, nitrat-ion, rN miqdori va yerosti suvlari tarkibidagi mavjud nitration, umumiy qattiqlik va rN miqdoriga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Aluminiyga nisbatan korrozion faollik gruntlar va yerosti suvlari tarkibidagi mavjud xlorioni, temir ioni va rN miqdorlariga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Dinamik taʼsirlarni oʻrganish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Dinamik taʼsirlarni oʻrganishda obyektning (bino va inshootlarning) va u joylashgan hududning koʻzdan kechirish tarzidagi (rekognossirovka) tekshirishlar amalga oshiriladi. Bunda, obyekt yaqinidan oʻtgan koʻchalar, avtomobil yoʻllar, temir yoʻl, metropoliten mavjudligi va ulardan transport vositalari qanday intensivlikda oʻtib turishi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Sezilarli darajada tebranish beruvchi manbalar (mexanizmlar, ustun qoziq qoqadigan qurilmalar) va ulardan obyektgacha boʻlgan masofa aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Dinamik taʼsirlar natijasida yuz beradigan tebranishlar seysmik razvedka usullari yordamida bino va inshootlar boʻylab joylashgan har xil nuqtalarda va balandliklarda (poydevor sokolining yuqori qismida, yer yuzasida va poydevor tagida) oʻlchovlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida bur-quduqlardan suv tortib olish va toʻldirish (otkachka) turlari va ularning davomiyligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Suv tortib olish va toʻldirish (otkachka) turi

Sinovlar texnologik sxemasi

Tajribaning maqsadi

Suv sathi pasayishi soni

Suv tortib olish va toʻldirish (otkachka) davomiyligi, d

Tozalash

Yakka

Burgʻilashdan keyin bur-quduqni tozalash, kalmatatsiyani bartaraf etish uchun filtrni joylashtirish va kimyoviy tahlil uchun namunalar olish

2 h dan 6 h gacha suv tiniqlanguncha va loyni tozalash toʻxtaguncha

Ekspress-otkachka

Yakka

Togʻ jinslarining suv oʻtkazuvchanligini taxminiy baholash

1

0,5 gacha

Sinov-tekshiruv otkachkasi

Yakka

Har xil hududlarni qiyosiy taʼriflash, taxminiy hisoblashlar uchun togʻ jinslarining suv oʻtkazuvchanligini va yerosti suvlari kimyoviy tarkibini dastlabki baholash; tajriba otkachkasining parametrlarini belgilash maqsadida bur-quduqlarning unumdorligini aniqlash

1

0,5 — 1

Tajriba otkachkasi

Yakka

Filtratsiya koeffitsiyentlarining (suv oʻtkazuvchanligini) taxminiy qiymatini va bu qiymatlarning maydonda oʻzgarishini aniqlash

1

1 — 3;

izlanishlar dasturida asoslangan taqdirda 12 gacha

Yakka

Otkachka jarayonida yerosti suvlari kimyoviy tarkibining oʻzgarishini aniqlash

1

2 dan 30 gacha izlanishlar dasturida asoslangan taqdirda

Yakka

Debitning suv sathi pasayishiga bogʻliqligi asosida solishtirma debitni aniqlash, solishtirma suv yutilishi va filtratsiya koeffitsiyenti orasidagi oʻzaro bogʻliqlikni aniqlash

2

2 — 5,

izlanishlar dasturida asoslangan taqdirda 12 gacha

Tajriba otkachkasi

Toʻp (Kust)

Hisoblangan gidrogeologik parametrlarni aniqlash:

filtratsiya koeffitsiyentini (suv oʻtkazuvchanligini);

suv qaytarib berish koeffitsiyentini (gravitatsion yoki elastik);

suvli gorizontlar, yerosti va yerusti suvlari orasidagi oʻzaro bogʻliqlikning koʻrsatkichlarini hamda filtratsiya oqimining harakatlanish sharoitini

1

3 — 10

Bir suvli gorizontdan ikkinchisiga sizib oʻtish koeffitsiyentini, yerosti suvlari kimyoviy tarkibining oʻzgarishini aniqlash

1

5 — 30,

izlanishlar dasturida asoslangan taqdirda 40 gacha

Tajriba-foydalanish otkachkasi

Bitta bur-quduqdan yoki bur-quduqlar guruhidan

Hisoblash sxema koʻrinishida ifoda etib boʻlmaydigan murakkab sharoitlarda yerosti suvlari sathi yoki kimyoviy tarkibining oʻzgarishini: drenaj loyihasini asoslash uchun suv sathini pasaytiruvchi bur-quduqlar tizimi yordamida tajriba ishlab chiqarish suv sathi pasaytirilishi

1

30 dan ortiq

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Tajriba-foydalanish otkachkasini bajarish zarurati izlanishlar dasturida asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya izlanishlarida gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlarini laboratoriya sharoitlarida aniqlash turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Laboratoriya sharoitlarida aniqlash turlari

Gruntlar

Gruntlar xususiyatlarini aniqlash usullarini belgilab beruvchi standartlar

Qoyatosh

Yirik boʻlakli

Qumli

Changli va gilli

Granulometrik tarkib

-

+

+

S

GOST 12536-2014

Oʻz DSt ASTM D 6913:2022 (ASTM D6913/D6913M-17, IDT)

Petrografik tarkib

S

S

-

-

-

Mineral tarkib

-

S

S

S

-

Yalpi kimyoviy tarkib

S

-

S

S

-

Oson va oʻrta eruvchan tuzlarning jamlangan miqdori

S

S

S

S

-

Almashinuvchi kationlarning yutilish hajmi va tarkibi

-

-

-

S

-

Organik moddalarning nisbiy miqdori

-

S

S

S

-

Tabiiy namlik

S

+

+

+

GOST 5180-2015

Oʻz DSt ASTM D2216:2021 (ASTM D2216-19, IDT)

Zichlik

+

+

+

+

GOST 5180-2015

Oʻz DSt ASTM D 7263:2022 (ASTM D 7263-21, IDT)

Maksimal zichlik (standart zichlanish)

-

S

S

S

GOST 22733-2016

Oʻta zichlangan va uvaloq holdagi zichlik

-

S

S

-

-

Grunt zarralarining zichligi

-

+

+

+

GOST 5180-2015

Namlikning quyi va yuqori chegaralari

-

S

-

+

GOST 5180-2015

Tabiiy nishablik burchagi

-

S

S

-

-

Maksimal molekulyar suv sigʻdiruvchanlik

-

-

S

S

-

Filtratsiya koeffitsiyenti

-

-

S

S

Oʻz DSt 788:97

Suvda ivilish (suvda ivilish tezligi)

S

-

-

S

-

Eruvchanlik

S

-

-

-

-

Nurash koeffitsiyenti

S

S

-

-

-

Korroziya faolligi

-

S

S

S

-

Kompression siqilish

-

S

S

+

Oʻz DSt ASTM D 2435:2022 (ASTM 2435 − 11, IDT)

Uch oʻq boʻylab siqilish

-

S

S

S

Oʻz DSt ASTM D2850:2022 (ASTM D2850-15, IDT)

Gruntning kesilishga qarshiligi

-

S

S

+

Oʻz DSt ASTM D 3080:2022 (ASTM D3080-11, IDT)

Bir oʻq boʻylab siqilishga gruntning muvaqqat qarshiligi

+

S

-

S

Oʻz DSt ASTM D2166/D2166M:2022 (ASTM D2166/D2166M-16, IDT)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Belgilar : “+” — tahlillar bajariladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“-” — tahlillar bajarilmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“S” — tahlillar qoʻshimcha texnik topshiriq boʻyicha bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yerosti va yerusti suvlari kimyoviy tarkibining koʻrsatkichlari, muhandislik-geologiya izlanishlarida ularni laboratoriya sharoitlarida aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Suv kimyoviy tarkibining koʻrsatkichlari

Kabellar qobigʻiga nisbatan korroziya faolligi

Xoʻjalik-ichiladigan suv manbasi sifatida suv taʼminotida ishlatiladigan yerosti suvlarini taʼriflash uchun bajariladigan maxsus tahlillar turi

Sinash usullari yoki suv xususiyatlarini aniqlash usullarini belgilab beruvchi standartlarning belgilari

Qoʻrgʻoshinli

Aluminiyli

standart

Toʻliq

Fizik xususiyatlar: namuna olish paytidagi harorat, 0S;

+

+

+

+

-

Hid:

20 0S haroratda;

-

-

-

+

GOST 3351-74

60 0S haroratda;

-

-

-

+

GOST 3351-74

taʼm va qoʻshimcha taʼm 20 0S haroratda;

-

-

-

+

GOST 3351-74

rangi;

-

-

-

+

GOST 3351-74

loyqalangan

-

-

-

+

GOST 3351-74

Vodorod koʻrsatkichi, rN

+

+

+

+

GOST 31957-2012

Quruq qoldiq

-

-

+

+

GOST 18164-72

Gidrokarbonatlar

-

-

+

+

GOST 31957-2012

Karbonatlar

-

-

+

+

GOST 31957-2012

Sulfatlar

-

-

+

+

GOST 4389-72

Xloridlar

+

+

+

+

GOST 4245-72

Kalsiy

-

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

Natriy

-

-

-

+

Unifitsikatsiyalangan

Kaliy

-

-

-

+

Unifitsikatsiyalangan

Natriy + kaliy

-

-

Hisoblash yoʻli bilan

-

-

Qattiqlik:

umumiy

+

-

Hisoblash yoʻli bilan

Hisoblash yoʻli bilan

GOST 4151-72

karbonatli

+

-

Hisoblash yoʻli bilan

Hisoblash yoʻli bilan

-

doimiy

+

-

Hisoblash yoʻli bilan

Hisoblash yoʻli bilan

-

Ozod karbonat kislota

-

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

Permanganatli oksidlanish

oksidlanish boʻyicha chirindi (gumus)

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

Kremniy kislotasi

-

-

-

+

Unifitsikatsiyalangan

Azot birlashmalari:

nitratlar;

+-

--

++

+

GOST 33045-2014

nitritlar;

+

+

+

+

GOST 33045-2014

ammoniy

-

-

+

+

GOST 33045-2014

Temir:

umumiy;

+

+

-

-

GOST 4011-72

chala oksidi;

-

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

oksidi

-

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

Magniy

-

-

+

+

Unifitsikatsiyalangan

Ftor

-

-

-

+

GOST 4386-89

Marganets

-

-

-

-

GOST 4974-2014

Mis

-

-

-

-

GOST 4388-72

Rux

-

-

-

-

-

Berilliy

-

-

-

-

GOST 18294-2004

Molibden

-

-

-

-

GOST 18308-72

Mishyak

-

-

-

-

GOST 4152-89

Qoʻrgʻoshin

-

-

-

-

-

Selen

-

-

-

-

GOST 19413-89

Stronsiy

-

-

-

-

GOST 23950-88

Aluminiy

-

-

-

-

GOST 18165-2014

Polifosfatlar

-

-

-

-

GOST 18309-2014

Poliaktilamid

-

-

-

-

GOST 19355-85

Uran

-

Radiy

-

Mikrobiologik koʻrsatkichlar:

Koli-indeks

-

-

-

-

GOST 18963-73

1 ml suvdagi mikroorganizmlar soni

-

-

-

-

GOST 18963-73

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Muhandislik-geologiya tavsiflarning va geofizik parametrlarning oʻlchov birliklari hamda ularning bogʻlanish tenglamalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Gruntlarning turlari va holati

Muhandislik-geologiya tavsiflarning nomi, oʻlchov birligi

Geofizik parametr, oʻlchov birligi

Bogʻlanishlar tenglamasi

Deformatsiya xususiyatlari

Qoyatosh, yarim qoyatosh jinslar namunalari uchun (V.N. Nikitin boʻyicha)

Elastiklikning statik moduli Et, MPa

Yung dinamik moduli ED, MPa

Et=0,35ED1.14

Muzlagan dispers gruntlar (Xazin boʻyicha)

Elastiklikning statik moduli Et, MPa

Yung dinamik moduli ED, MPa

Et=0,6+0,116ED+0,01ED2

Muzlagan gil va supeslar (N.N. Goryainov boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

r-toʻlqin tezligi Vp , m/s

E=8,13·10-6-Vp2

Qoyatosh jinslar (effuziv) (O.K. Voronkov boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli

ED (ED = 104-8·104) MPa

lgE=-0,75+1,14lgED

Qoyatosh jinslar (intruziv va metamorfik) (O.K. Voronkov boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli

ED (ED = 104-8·104) MPa

lgE=-1,45+1,28lgED

Qoyatosh jinslar (choʻkindi) (O.K. Voronkov boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli

ED (ED = 104-8·104) MPa

lgE = -1,5+1,26lgED

Qoyatosh, yarim qoyatosh gruntlar (A.I. Savich va Z.G.Yashenko boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED MPa

E = 0,826+10-4 ED1.632

Yirik qum, chaqiq tosh, yirik boʻlakli tosh gruntlar (V.I. Bondarev boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED MPa

E=0,1ED -16

Yirik qumdan graviyli qumgacha yerosti suvlari sathidan (YEOSS) yuqori (1 — V.N. Ageyev, V.I. Bondarev, V.N. Shmakov; 2 — V.I. Bondarev; 3 — I.P. Mishurina boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik modeli ED MPa

1) E= 0,0854ED +3;

E= 0,116ED-4,7

Deformatsiya moduli E, MPa

r va s-toʻlqin tezligi Vp Vs, m/s

2) E=0,14Vp+0,198Vs-27

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli E, MPa Puasson koeffitsiyenti s. Chuqurligi Z, m

3) E=11+0,03ED+12µ+0,1Z

Nam qumlar (V.I. Bondarev boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

E=0,0445ED+3,1

Tabiiy namlikda qumli-gilli gruntlarning qalinligi (E.S. Grigorchuk boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

E = 0,64 ED+3,5

Qumli-gilli gruntlarning qalinligi, yerosti suvlari sathidan yuqori (V.I. Bondarev va V.V. Pisetskom boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

s-toʻlqin tezligi Vs, m/s

E=0,154Vs-12

Qumli-gilli gruntlarning qalinligi, yerosti suvlari sathidan pastda (V.I. Bondarev va V.V. Pisetskom boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

 s-toʻlqin tezligi Vs, m/s

1) E=0,1517Vs-18,9

Yung dinamik moduli E, MPa

Puasson koeffitsiyenti µ.

Chuqurligi Z, m

2) E=2,26110-4Vs 2+ 4,2

3) E=2+0,03ED+10µ+0,1Z

Qumli-gilli gruntlarning qalinligi (V.E. Vasiliyevskiy boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

r-toʻlqin tezligi Vp , m/s.

Zichligi r, g/cm3

E=reVp/(0,126+31) 10-4

Lyossli suglinik, yerosti suvlari sathidan yuqori (I.G. Mindelyu boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

E = 0,045 ED + 7

Lyossimon suglinik va supes boʻlakli qoldiqlar bilan, yerosti suvlari sathidan yuqori (I.G. Mindelyu boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

E = 0,033 ED + 6,5

Yumshoq qayishqoq suglinok (I.P. Mishurina boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

Puasson koeffitsiyenti µ.

Chuqurligi Z, m

E = 2,7+0,014ED+9,3µ+0,046Z

Qattiq suglinok (I.P. Mishurina boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

Puasson koeffitsiyenti µ.

Chuqurligi Z, m

E=10,3+0,016ED+0,11µ+0,047Z

Gil qattiq va yarim qattiq (I.P. Mishurina boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli E, MPa

Puasson koeffitsiyenti µ.

Chuqurligi Z, m

E=12,2+0,007ED+8,6µ+0,03Z

Gilsimon gruntlar (V.I. Bondarev boʻyicha)

Deformatsiya moduli E, MPa

Yung dinamik moduli ED , MPa

E=0,108ED — 1,9

Mustahkamlik xususiyatlari

Muzlagan gruntlar (Yu.D.Zikov va O.P. Chervinska boʻyicha)

Ssepleniya S, MPa

r-toʻlqin tezligi Vp , m/s

C=1,8·10-5 Vp1,75

Lyossimon jismlar namligi 8 foiz — 20 foiz (I.G. Mindelyu boʻyicha)

Ssepleniya S, MPa

Siljish moduli G, kPa

S=4,8·10-4G-0,08

Choʻkuvchan boʻlmagan lyossimon suglinoklar (V.I. Bondarev boʻyicha)

Ssepleniya S, MPa

Siljish moduli G, kPa

S=7,5·15-4G-0,356

Qumlar yerosti suvlari sathidan yuqori (V.I. Bondarev boʻyicha)

Ishchi ishqalanish burchagi ᵩ, gradus

Siljish moduli G, kPa

ᵩ= 5,64·10-4G-29

s-toʻlqin tezligi Vs, m/s

ᵩ = 4,98·10-2 Vs +23,3

Qumlar yerosti suvlari sathidan pastda (V.I. Bondarev boʻyicha)

Ishchi ishqalanish burchagi ᵩ, gradus

Siljish moduli G, kPa

ᵩ = 0,378·10-4G-28,6

s-toʻlqin tezligi Vs, m/s

ᵩ = 8,468·10-5Vs3 + 27,8

Qoyatosh, yarim qoyatosh gruntlar namunalari uchun (F.M. Lyaxovitskom boʻyicha)

Mustahkamlik chegarasi bir tomonlama siqilish uchun Rcj, MPa

r-toʻlqin tezligi Vr, m/s.

Puasson µD dinamik koeffitsiyent. zichligi ρ, g/cm3

s-toʻlqin tezligi Vs, m/s

Rcj= Vr2ρ(1-2 µD)/2S(1-2 µD) ·10-3

Rcj=r Vs2/S·10-3

(S=240 ohaktosh uchun;

 S=180 metamorfik jinslar uchun;

S=120 qadimiy intruziv jinslar uchun;

S=180 qumtosh va alevrolitlar uchun;

S=55-65 yosh intruziv va effuziv jinslar uchun)

Qum, suglinok, gil (A.D. Potapov boʻyicha)

Hisoblangan qarshilik Ru, kg/cm2

r-toʻlqin tezligi Vp, m/s

Ru= 0,265 + 7,04·10-4 + 8,439·10-6 Vp2

Fizik xususiyatlari

Har qanday namlik darajasidagi qumlar (V.I. Bondarev boʻyicha)

Quruq gruntning zichligi pd , g/cm3

r-toʻlqin tezligi r, m/s

pd= 1,013 Vp0.125-0,390

pd= 0,332·10-3 Vp+ 1,660

Lyoss (N.N. Goryainov va T.A. Polyakova boʻyicha)

Quruq gruntning zichligi pd, g/cm3

Koʻndalang toʻlqin tezligi Vs , m/s

pd= 1,19 + 475·10-6 Vs

Qumli gruntlar yerosti suvlari sathidan yuqori (V.I. Bon­darev boʻyicha)

Gʻovaklik koeffitsiyent e

Yung dinamik moduli ED, MPa

e = 37,5 / ED + 0,364

Gʻovaklik p, foiz

Yung dinamik moduli ED, MPa

n = (15,58 / ED + 0,198) ·100

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Kompleks izlanishlar olib borilganda aniqlanadigan koʻrsatkichlar tarkibini muhandislik ekologiya izlanishlariga oid normativ hujjatlar talablariga koʻra amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Geofizik usullar bilan olingan gruntlarning fizik-mexanik xususiyatlari taxminiy (dastlabki) boʻlib, laboratoriya va (yoki) dala tadqiqotlari bilan aniqlashtirilishi hamda grunt xususiyatlarining normativ, hisob-kitob qiymatlarini aniqlash uchun toʻgʻridan-toʻgʻri ishlatilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.02.09-21 “Qurilish uchun muhandislik-geologiya izlanishlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
14-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻziga xos grunt turlari va ularning asosiy xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Oʻziga xos grunt turlari

Oʻziga xos gruntlar xususiyati

Choʻkuvchan grunt

1. Gruntning ustki qatlamining ogʻirligiga mos keladigan yuk taʼsirida suv bilan namlanganda vertikal deformatsiyaga (choʻkishga) uchraydi va choʻkishning nisbiy deformatsiyasi Ɛsl ≥ 0,01 ga teng boʻlgan gruntlar.

2. Gruntning choʻkish paytida oʻz ogʻirligiga koʻra, namlanishida choʻkish qiymatiga qarab, ular choʻkma gruntlarga boʻlinadi:

I tur — gruntning choʻkishi asosan tashqi yuk tufayli mumkin boʻlgan grunt sharoitlari va oʻz ogʻirligi tufayli gruntning choʻkishi boʻlmagan yoki 5 cm dan oshmaydigan;

II tur — gruntning tashqi yukdan choʻkishidan tashqari, ularning oʻz vaznidan choʻkishi mumkin boʻlgan, qiymati 5 cm dan ortiq boʻlgan grunt sharoitlari.

Koʻpchuvchan grunt

Koʻpchuvchan gruntlar GOST25100-2020 talablariga koʻra suv yoki boshqa suyuqlik bilan namlanish jarayonida hajmi ortadigan va bosimsiz nisbiy choʻkish deformatsiyasi Ɛsw > 0,04 boʻlgan yoki cheklangan sharoitlarda koʻpchish bosimini hosil qiladi

Organik va organo-mineral

1. Organik grunt — massasining 50 foiz va undan koʻproq organik moddalarni oʻz ichiga olgan grunt.

2. Organo-mineral grunt — massasining 3 foizdan 50 foizgacha organik moddalarni oʻz ichiga olgan gruntlar GOST 25100-2020 talablariga muvofiq quyidagilarga ajratiladi:

torfli grunt — tarkibida massasi 3 foizdan 50 foizgacha torfdan tashkil topgan qumli yoki gilli gruntlar;

torf grunt (torf) — massasining 50 foizni oʻz ichiga olgan organik grunt va koʻproq organik moddalar, oʻsimlik qoldiqlari va gumus bilan ifodalanadi;

balchiq (il) — zamonaviy dengiz yoki chuchuk suv organo-mineral choʻkindisi, tarkibida 3 foizdan ortiq massa, suyuqlikning zichligi Il >1 ga teng boʻlgan organik moddalar, gʻovaklilik koeffitsiyenti ℯ ≥ 0,9 va tarkibida 0,01 mm dan kichik zarrachalar boʻlgan 30 foiz va undan koʻp massa;

sapropel — suv harakatsiz turib suv havzalari tubida, oʻsimlik va hayvon organizmlarining chirishidan hosil boʻlgan va tarkibida 10 foizdan ortiq (massasi boʻyicha) organik moddalar va gumusi boʻlgan chuchuk suvli balchiq

Shoʻrlangan

Shoʻrlangan gruntlar tarkibiga oson va oʻrtacha darajada eriydigan (suvda eruvchan) tuzlarning tarkibi GOST 25100-2020 (22, 23 va 28-jadvallar) da belgilangan qiymatlardan kam boʻlmagan

Elyuvial

Qoyatosh gruntlarning nurashi natijasida (fizik, fizik-kimyoviy, kimyoviy, biologik) hosil boʻlgan gruntlar

Texnogen

1. Insonlarning muhandislik va xoʻjalik faoliyati natijasida oʻzgartirilgan, koʻchirilgan yoki shakllangan gruntlar.

2. Tabiiy hodisa sharoitda texnogen jihatdan oʻzgartirilgan grunt — bu paydo boʻlgan joyda turli xil tabiatning (kimyoviy, fizik, fizik-kimyoviy, biologik va boshqalar) texnogen taʼsiriga uchragan boʻlgan tabiiy grunt.

3. Texnogen koʻchirilgan (qayta yotqizilgan) tabiiy grunt — tabiiy paydo boʻlgan, u yoki bu sunʼiy usul bilan oʻzining tabiiy paydo boʻlgan joyidan siqib chiqarilgan va qisman transformatsiyaga uchragan tabiiy grunt

Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси