Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 9-avgustda hisobga olindi, hisob raqami 271]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-martdagi PF-5963-son “Oʻzbekiston Respublikasining qurilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmonlariga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-apreldagi 40-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.02.03-12 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 30-sentabrdagi 447-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.02.03-12 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritilgan 1-son oʻzgartirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 9-iyul,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-28-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 11-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTabiiy pardozbop toshlar va boshqa tosh mahsulotlari ishlab chiqarishni rivojlantirish boʻyicha rais oʻrinbosari B. BOBOKULOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 12-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 13-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 9-iyuldagi 01/2-28-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangidan va qayta qurilayotgan bino va inshootlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQ doimiy muzlaydigan gruntlarda quriladigan binolar va inshootlar hamda dinamik yuklamali dastgohlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.07-96 “Yuklar va taʼsirlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.08-22 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar asoslari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoyalash”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik-texnik izlanishlar. Asosiy qoidalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 1.02.09-09 “Qurilish uchun muhandislik geologiya izlanishlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.06-98 “Beton va temir-betonli toʻgʻonlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.08-97 “Gidrotexnik inshootlarning beton va temir-beton konstruksiyalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 5686-2020 “Qoziqlar. Dala sharoitida sinash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy svayami);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 19804-2021 Zavodda ishlab chiqarilgan temir-beton qoziqlar. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Svai jelezobetonnie zavodskogo izgotovleniya. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 9463-2016 Ignabargli turlarning dumaloq yogʻochlari. Texnik shartlar (rasmiy manba: Lesomateriali kruglie xvoynix porod. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 24942-81 “Gruntlar. Etalon qoziq bilan dala sharoitida sinov usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy etalonnoy svayey);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20522-2012 “Gruntlar. Sinov natijalarini statik qayta ishlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi staticheskoy obrabotki rezultatov ispitaniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12248-2010 “Gruntlar. Laboratoriya sharoitida mustahkamligini
va deformatsiyalanish koʻrsatkichlarini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
va deformatsiyalanish koʻrsatkichlarini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya xarakteristik prochnosti i deformiruyemosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 27751-2014 Qurilish inshootlari va poydevorlarining ishonchliligi. Asosiy qoidalar (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 53778-2010 Binolar va inshootlar. Texnik holatni tekshirish va nazorat qilish qoidalari (rasmiy manba: Zdaniya i soorujeniya. Pravila obsledovaniya
\i monitoringa texnicheskogo sostoyaniya);
\i monitoringa texnicheskogo sostoyaniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 19912-2012. Tuproqlar. Statik va dinamik zondlash orqali dala sinovi usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevix ispitaniy staticheskim
i dinamicheskim zondirovaniyem);
i dinamicheskim zondirovaniyem);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 20276-2012 Tuproqlar. Deformatsiya xarakteristikalarini dalada aniqlash usullari (rasmiy manba: Grunti. Metodi polevogo opredeleniya xarakteristik deformiruyemosti).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar — temir-beton, metall yoki yogʻochli konstruksiyalardan iborat boʻlib, bino va inshootlarning poydevori sifatida ishlatiladigan, tayyor burgʻilangan, quduqqa qoqiladigan, burgʻilab kiritiladigan, kvadrat, toʻgʻritoʻrtburchak, doirasimon, yaxlit yoki halqali koʻndalang kesim yuzali konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemir-beton qoziqlar — yigʻma, yaxlit koʻndalang kesim yuzasi kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak, doirasimon boʻshliqli koʻndalang kesim yuzasi kvadrat, yigʻma yoki yaxlit koʻndalang kesim yuzasi doirasimon shaklli, shuningdek koʻndalang kesim yuzasi halqasimon hamda yigʻma qobiqsimon quvurlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlat qoziqlar — poʻlat quvurlar, poʻlat tavrlar va qoʻshtavrlar, butun yoki payvandlangan tarkiblardan tashkil topgan qoziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch qoziqlar — butun ustunlar, tarkibiy ulangan qoziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq ustunlar — qoyatoshli va kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan, tushiriladigan, tayyor, oldindan burgʻilangan quduqlarga qoziq va quduq devorlari orasidagi boʻshliqni sement qorishmasi bilan toʻldirgan holda oʻrnatiladigan qoziqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEUL — elektr uzatish liniyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOTQ — ochiq taqsimlash qurilmalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Qoziqlarni loyihalashda ularga tushadigan yuklamalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va mahalliy qurilish sharoiti hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Qoziqlarning turlari va oʻlchamlari (qoziq kesimi va uzunligi, hisobiy yuklama)ni qurilish maydonining muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarida (qurilish va foydalanish jarayonida) boʻlishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Tabiiy yoki sunʼiy asosdagi qoziqlar va qoziqli poydevorlari (masalan, qoziqli (kust) toʻplamlar, tasmasimon, qoziqli maydon)ning konstruksiyasini turiga muvofiq asosiy materiallarni texnik-iqtisodiy talablarni inobatga olib bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Poydevorlarning loyihaviy yechimlarini quyidagilardan kelib chiqqan holda tanlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mustahkamligidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyasidan va ularning fizik-mexanik xususiyatlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvariantlarni (keltirilgan xarajatlar boʻyicha baholashni inobatga olib) texnik-iqtisodiy taqqoslash natijalaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonidagi muhandislik izlanishlar hamda poydevorlarga taʼsir qiluvchi hisobiy yuklamalarni tavsiflovchi materiallardan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Qoziqli poydevorlarni loyihalashda qurilish maydonining geodezik, geologik, gidrometeorologik izlanishlar natijalari, loyihalanayotgan bino va inshootlarning vazifasi, konstruktiv, texnologik xususiyatlari, ulardan foydalanish sharoitlari, shuningdek poydevorlarga tushadigan yuklamalarning maʼlumotlari hamda seysmik
va mahalliy qurilish sharoitlari hisobga olinishi kerak.
va mahalliy qurilish sharoitlari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Muhandislik izlanishlar natijalarida quyidagilar tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqli poydevor;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarning turlari va oʻlchamlari (qoziq kesimi va uzunligi, qoziqqa tushishi mumkin boʻlgan hisobiy yuklama);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarida (qurilish va foydalanish jarayonida) boʻlishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Izlanishlar materiallarida gruntlarni dala va laboratoriya sharoitida sinash hamda qoziqlarni statik va dinamik yuklanishlarga sinash natijalari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Sinovlarni yakuniy loyihaviy yechim qabul qilingunga qadar oʻtkazish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Gruntlarning qatlamlanishi hamda ularning chegaraviy holatlarining ikkinchi guruhi boʻyicha hisoblarda foydalaniladigan fizik-mexanik koʻrsatgichlarining hisobiy qiymatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlgan geologik qirqimlar keltirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Yer osti suvlarining aniqlangan va kutilayotgan suv sathlarini holati va zondlash jadvallari toʻliq koʻrsatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Xavfli, agressiv muhit sharoitida foydalanish uchun moʻljallangan qoziqli poydevorlar QMQ 2.03.11-96 talablariga muvofiq loyihalanilishi, bunda ularning yogʻoch konstruksiyalarini chirishdan, yogʻoch kemiruvchilar (termitlar)dan asrashga doir talablar amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Qoziqlarning turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Qoziqlar gruntga joylashtirish chuqurligiga koʻra quyidagi turlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni oʻymasdan bosqonlar, titrama (vibratsiya) botirgichlar, titrama bosib kirgichlar va bosim bilan kirgizish uskunalari yordamida botiriladigan qoqma temir-beton, yogʻoch va poʻlat qoziqlar, shuningdek gruntni oʻymasdan va qisman oʻyib, beton qorishmasi bilan toʻldirilmasdan titrama botirgichlar bilan botiriladigan temir-beton qoziq-qobiqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni oʻyib hamda beton qorishmasi bilan qisman yoki toʻliq toʻldirib, titrama botirgichlar bilan botiriladigan temir-beton qoziq-qobiqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtitrama botirgichlar bilan yoki uchi ochiq ogʻir bolgʻa bilan urib kiritiladigan qoziq-qobiqlarga (qobiqlar ichidan gruntni tanlash gruntning turiga qarab greyfer, shnek yoki erlift yordamida amalga oshiriladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntga beton qorishmasini quyish yoʻli bilan oʻrnatiladigan tiqma beton va temir-beton qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya quvurlarini qoʻllagan holda va ularsiz oldindan burgʻilangan quduqlarga oʻrnatiladigan qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzarb bilan ochilgan quduqlarga yoki pastki uchi yopiq boʻlgan va temir-beton yoki metall boshmoq (uchlik) bilan qoldiriladigan inventarli quvurlarni titrama botirish yoʻli bilan hosil qilinadigan quduqlarga oʻrnatiladigan qoziqlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilangan quduqlarni beton qorishmasi bilan toʻldirish yoki ularga temir-beton elementlar oʻrnatish yoʻli bilan hosil qilinadigan burgʻilama temir-beton qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburama (vintsimon) qoziqlar tarkibi metalldan vintsimon parrakli va tanasi naysimon metalldan boʻlib, koʻndalang kesimining yuzasiga nisbatan solishtirilganda parraklarni kesimidan kichik, uni gruntga burab bosim bilan kirgaziladigan qoziqlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Qoziqlarning grunt bilan oʻzaro taʼsir shartlari boʻyicha ularni ustun-qoziqlar va osma qoziqlarga boʻlish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Ustun-qoziqlar qoyatoshli gruntlarga tayanadigan barcha turdagi qoziqlarni, qoqma-qoziqlar uchun esa kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan qoziqlarni kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Kam siqiladigan gruntlar uchun oʻrtacha zich va zich qum toʻldirgichi yirik donali gruntlarni, shuningdek deformatsiya moduli E ³ 50000 kPa (500 kgf/cm2) boʻlgan suvga toʻyingan qattiq holatdagi loylarni kiritish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Zamin grunti boʻyicha siquvchi kuchga ustun qoziqlarining yuk koʻtarish qobiliyati hisoblarida gruntlarning qarshilik kuchlari (ustun qoziqlarning yon sirtlaridagi manfiy kuchlar bundan mustasno) hisobga olinmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Osma qoziqlarga siqiluvchi gruntlardagi yon sirti va uchi bilan zamin gruntiga yuklamani uzatadigan barcha turdagi qoziqlarni kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Koʻndalang kesim oʻlchami 0,8 m gacha boʻlgan toʻrtburchak shakldagi qoqma temir-beton qoziqlar va diametri 1 m va undan katta boʻlgan qoziq-qobiqlar quyidagicha boʻlinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarmaturalash usuliga koʻra;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali koʻdalang armaturalanmagan qoziqlar va qoziq-qobiqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoldindan zoʻriqtirilgan boʻylama armaturali (mustahkamligi yuqori sim va sim arqonlardan tayyorlangan) koʻndalang armaturalangan yoki armaturalanmagan qoziqlar
va qoziq-qobiqlarga;
va qoziq-qobiqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻdalang kesimi shakli boʻyicha kvadrat, toʻgʻri toʻrtburchak, tavr, qoʻshtavr kesimli, doirasimon boʻshliqli kvadrat hamda doirasimon kesimli ichi boʻsh qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻylama kesimi shakli boʻyicha prizmasimon, silindrsimon hamda rombsimon qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuzilish xususiyatlari boʻyicha yaxlit va tarkibiy (ayrim qismlardan yigʻilgan) qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki uchining tuzilishi boʻyicha oʻtkir yoki yassi uchli, osti yassi yoki hajmiy kengaygan va pastki uchi ochiq yoki yopiq ichi boʻsh yoki komuflet tovonli qoziqlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Kamuflet tovonli qoqma qoziqlar quyidagicha oʻrnatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdumaloq kesimli ichi boʻsh qoziqlarni unga biriktiriladigan yopiq uchlik bilan qoqish va uchlik doirasida portlatish yordamida kamuflet kengaytirish orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq boʻshliqlarini beton qorishmasi bilan toʻldirish yoʻli orqali.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Kamuflet tovonli qoqma qoziqlar qoʻllaniladigan qoziqli poydevorlarning loyihasida quyidagi xavfsizlik qoidalari talablariga rioya qilinishi toʻgʻrisida talablar boʻlishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilash-portlatish ishlarini bajarishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud bino va inshootlardan portlatish joyigacha boʻlgan masofani aniqlashda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Qurish usuliga koʻra tiqma qoziqlar quyidagi turlarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki uchlari gruntda qoldiriladigan boshmoq yoki beton tiqin bilan berkitilgan inventar quvurlarni botirish va quduqlar beton qorishmasiga tiqilgan sari quvurlarni chiqarib olish yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqma qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzarblab ochilgan quduqlarga quyuq beton qorishmasini toʻldirib, pastki uchi oʻtkirlangan va unga titrama botirgich uskunasi mahkamlangan quvur koʻrinishidagi titrama shtamp yordamida zichlash yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqma qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntda shtamplash yoʻli bilan piramida yoki konus shaklidagi quduqlarni ochib, keyin ularga beton qorishmasi toʻldirib hosil qilinadigan shtamplash asosdagi tiqma qoziqlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Qurish usuliga koʻra tiqma va burgʻilama qoziqlar quyidagilarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki uchlari gruntda qoldiriladigan boshmoq yoki beton tiqin bilan berkitilgan inventar qoqiladigan va titrama uskuna yordamda botiriladigan quvurlarni botrish
va quduqlar beton qorishmasiga toʻlgan sari bu quvurlarni chiqarib olish yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqin qoziqlarga;
va quduqlar beton qorishmasiga toʻlgan sari bu quvurlarni chiqarib olish yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqin qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzarblab ochilgan quduqlarga quyuq beton qorishmasini toʻldirib, pastki uchi oʻtkirlangan va unga titrama botirgich uskunasi mahkamlangan quvur koʻrinishidagi titrama shtamp yordamida zichlash yoʻli bilan hosil qilinadigan tiqin qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntda shtamplash yoʻli bilan piramida yoki konus shaklidagi quduqlarni ochib, keyin ularga beton qorishmasi toʻldirib hosil qilinadigan shtampli asosdagi tiqma qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyli gruntlarda yer osti suvlari sathidan yuqorida burgʻilangan, devorlari mahkamlanmagan quduqlarni betonlab hosil qilinadigan, boshqa istalgan gruntlarda yer osti suvlarini sathidan pastki devorlari loyli qorishma yoki keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlari bilan mahkamlangan quduqlarni betonlab hosil qilinadigan kengayib boruvchi yoki oʻzgarmas burgʻilama tiqma qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilangan quduqlarga mayda donali beton qorishmasi yoki sement-qumli qorishmani haydash yoʻli bilan hosil qilinadigan 0,15 — 0,25 m diametrli burgʻilama qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilangan quduqlarni kengaytirib yoki kengaytirmasdan ularga yaxlit koʻrinishdagi sement-qumli qorishmani toʻldirish va quduqlarga tomonlari yoki diametrlari 0,8 m va katta yaxlit kesimli silindr yoki prizma shaklida elementlarni tushirish yoʻli bilan hosil qilinadigan ustun qoziqlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamuflet tovonli burgʻilama-tushirma qoziqlar, kamuflet tovonli burgʻilama-tiqma qoziqlardan shunisi bilan farq qiladiki, quduqlar kamuflet kengaytirilganidan soʻng quduqlarga temir-beton qoziqlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Gruntda suv sizilishi oqimining tezligi sutkasiga 200 m/d dan ortiq boʻlgan gruntlarning qatlamlarida burgʻilama-tiqma qoziqlar hosil qilishga, oʻpirilib turadigan yonbagʻirlarni mahkamlash uchun burgʻilama-tiqma qoziqlarni qoʻlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Quduqlarning devorlarini mahkamlash uchun changsimon-loyli gruntlarda burgʻilama-tiqma qoziqlarni tayyorlashda ortiqcha suv bosimidan foydalanish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Temir-beton va beton qoziqlarni tayyorlashda ogʻir beton ishlatilishini moʻljallab loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali qoqma temir-beton, tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun sinfi V 15 dan past boʻlmagan beton, shuningdek zoʻriqtirilgan armaturali qoqma temir-beton qoziqlar uchun esa V 22,5 dan past boʻlmagan beton qorishmasini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Uzunligi 3,5 m dan kichik boʻlgan kalta tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun asoslangan hollarda sinfi V 15 dan past boʻlmagan ogʻir beton ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Qoziqli poydevorlarning temir-beton rostkverklarini barcha bino va inshootlar uchun (koʻpriklar gidrotexnik inshootlar va elektr uzatish havo liniyalarining tayanchlari bundan mustasno) quyidagi sinfdan past boʻlmagan ogʻir betonga moʻljallab loyihalash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma poydevor plitalari (rostverk) uchun — V 20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaxlit (quyma) poydevor plitalari (rostverk) uchun – V 15.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Koʻpriklar tayanchi uchun qoziqlar va qoziqlarning rostkverklari betoni SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.05.03-22 hamda gidrotexnika inshootlar uchun QMQ 2.06.08-97 ga muvofiq belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Qoziqlar rostkverklarining oʻrnatish chuqurlaridagi temir-beton ustunlarni, shuningdek tasmasimon yigʻma rostkverklar qoʻllangan holda qoziqlar kallagini yaxlitlash uchun moʻljallangan betonni yigʻma konstruksiyalarning choklarini berkitish uchun ishlatiladigan betonga qoʻyiladigan SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi, biroq betonning sinfi V 12,5 dan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlarini loyihalashda qoziqli poydevorlarning yigʻma elementlarini yaxlitlash uchun moʻljallangan betonning sinfi biriktiriladigan yigʻma elementlarning beton sinfidan bir pogʻona yuqori boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarning sovuqqa chidamliligi va suv oʻtkazuvchanligi boʻyicha beton markasini GOST 19804-2021 va SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun esa SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97ga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Yogʻoch qoziqlar GOST 9463-2016 talablariga mos keladigan igna bargli daraxtlar (qaragʻay, archa va oq qaragʻay) ning diametri 0,22 — 0,34 m va uzunligi 6,5 va 8,5 m li xodalardan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarni tayyorlash uchun moʻjallangan xodalar poʻstlogʻidan, shox-shabbalardan tozalanishi, shuningdek yon sirtining tabiiy qiyaligi saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlar tŭplamining kŭndalang kesimlari, uzunlik ŭlchamlari va tuzilishi hisoblash natijalariga va loĭihalanayëtgan obyektning xususiyatlariga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Uzunlik boʻyicha tutashtirilgan yogʻoch qoziqlar va qoziqlar toʻpining xodalari yoki gʻoʻlalari bir-biriga birlashtirilib (taqab) tutashtirilishi, bunda tutashuv joylari metall qoplamalar yoki quvurlar bilan yopilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlar toʻplamidagi tutashuvlar bir-biridan kamida 1,5 m oraligʻida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Hisoblashga doir asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Qoziqli poydevorlar va ularning zaminlari quyidagi chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) birinchi guruh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 57-bandiga muvofiq qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk) mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 66-bandiga asosan qoziqlar zamini gruntning yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqli poydevorlardan zaminga katta gorizontal yuklamalar (tirgak devorlar, ustunlar, tirgak konstruksiyalarining poydevorlari) tushganda yoki zaminlar qiyaliklar bilan cheklangan yoki tik nishablikdagi qatlamlaridan iborat boʻlganda, zaminining yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati mazkur SHNQning 77-bandiga muvofiq hisoblanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) ikkinchi guruh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 79-bandiga muvofiq qoziqlar zamini va qoziqli poydevorlarning tik yuklamalardan choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu SHNQning 3-ilovasiga asosan qoziqlarning zamin grunt bilan birga gorizontal yuklamalar va momentlar taʼsirida siljishlari (gorizontal Up, qoziqlar kallagining burilish burchaklari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 57-bandiga koʻra qoziqli poydevorlarning temir-beton konstruksiyalari elementlarida darzlar hosil boʻlishi va ochilishi hisoblanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Qoziqli poydevorlarning zaminlarini hisoblashda harakatlantiruvchi kuchlar taʼsiri va noqulay tashqi taʼsir qiluvchi omillarni hisobga olish kerak (masalan, yer osti suvlarining taʼsiri va ulardagi gruntlarning fizik-mexanik xususiyati).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Tizimni hisoblashda quyidagilar tanlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“inshoot-zamin” yoki “poydevor-zamin” sxemasiga asosan mavjud boʻlgan omillarni, zoʻriqqan holatini aniqlash va zaminning deformatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot konstruksiyalari (inshootni qurishda uning statik sxemasini xususiyatlarini, gruntlar qatlamining barqarorligi, zamin gruntlarini xususiyatini ularni qurish va foydalanish jarayonida oʻzgarishi)ni hisobga olgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Poydevor ostidagi zonalarda deformatsiyalar rivojlanishi va gruntlarni reologik tarkibiy xususiyatlari, fizik notekisligi, anizotropligi, egiluvchanligi va konstruksiyalarni geometrik boʻshliqlari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Hisobiy model analitik yoki sonli koʻrinishlarda koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Katta oʻlchamdagi qoziqlar toʻplamini va uygʻunlashgan qoziqli plita poydevor asosan alohida tartibda hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Hisoblash ketma-ketligini tuzishda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurish maydonidagi gruntlarning (zamin) holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning gidrogeologik tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq tuzilishining oʻziga xos xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq ostida shlamlar (maydalangan mayda kukunlar) ning mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Yakka tartibda hisoblashda, hisoblash tartibi poydevor plitalari (rostverk)-qoziq-zamin gruntlari sxemasi asosida aniq ahamiyatga ega boʻlgan faktlarga asoslangan, yakunda qarshiligini aniqlash hisobi keltirilgan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Qoziqli poydevorlarni hisoblash uchun hisobiy modelni qurishda uni xatoligi faqat ishonchlilik zahirasi loyihalaniyotgan konstruksiyalarni yer ustki qismining tomonini oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Hisoblash ishlarini bajarishda, yakka qoziqning yoʻl qoʻyilgan qarshiligi, qoziqlar guruhi, qoziq plitali poydevorlarni, analitik yechimlar sxemasi bilan hisoblangan elementlarni hisobiy yechimlar natijalari bilan taqqoslash, shuningdek shunga oʻxshash turli geotexnik dasturlar asosida bajarilgan hisoblar natijalarini solishtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Qoziqli poydevorlarni hisoblashda inobatga olinadigan yuklamalar va taʼsirlar, yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarini, shuningdek yuklamalarning boʻlishi mumkin boʻlgan uygʻunlashuvini SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Yuklamalar qiymatlarining vazifasi QMQ 2.01.07-96 ga muvofiq ishonchlilik koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Qoziqlar, qoziqli poydevorlar va ularning zaminlarini yuk koʻtaruvchanlik qobiliyati boʻyicha hisoblash quydagilarga asosan amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklamalarning asosiy va alohida jamlamalariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalar boʻyicha hisoblashni asosiy jamlamalariga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlarining qoziqli poydevorlarini hisoblashda yuklar, taʼsirlar, ularning jamlanishi (qoʻshilishi) va ishonchlilik koeffitsiyentlarini SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97 talablariga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Qoziqlar, qoziqli poydevorlar va ularning zaminlariga doir barcha hisoblashlarni materiallar va gruntlar koʻrsatkichlarining hisobiy qiymatlaridan foydalangan holda amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk)lar materiallari hisobiy koʻrsatkichlarining qiymatlarini SHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.05-23, SHNQ 2.05.03-22, QMQ 2.06.08-97 va SHNQ 2.03.08-22 talablariga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Grunt koʻrsatkichlarining hisobiy qiymatlarini SHNQ 2.02.01-19 boʻyicha, qoziqni oʻrab turgan grunt koeffitsiyentlarining hisobiy qiymatlarini esa mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Qoziqning uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R va qoziqning yon sirtidagi hisobiy qarshiligi ¦i ni mazkur SHNQning 6-bobi boʻyicha qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Ushbu SHNQning 7-bobi talablariga muvofiq oʻtkazilgan dala sharoitidagi amaliy tadqiqotlar natijalari mavjud boʻlganda, qoziqlar zamini gruntining yuk koʻtarish qobiliyati, gruntlarni statik yuklamalar taʼsirida zondlash, gruntlarni namuna (etalon) qoziqlar bilan sinash maʼlumotlarini hisobga olib yoki qoziqlarni dinamik yuklamalar taʼsirida sinash natijalari boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatik yuklama bilan qoziqlar sinovini oʻtkazish va qoziq asosidagi gruntning yuk koʻtarish qobiliyatini ularning natijalariga koʻra qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Qoziqlar va qoziq poydevor plitalari (rostverk)lari materialining mustahkamligi boʻyicha hisoblashlarni quydagilarlan amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.01-24, SHNQ 2.03.05-23, SHNQ 2.03.08-22 larga muvofiq koʻpriklar va gidrotexnika inshootlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.08-97 ga hamda mazkur SHNQning 39, 40, 44, 46-bandlarida va ushbu SHNQning 3-ilovasida keltirilgan qoʻshimcha talablarni hisobga olib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Qoziqli poydevorlarning temir-beton konstruksiyalari elementlarining yoriqlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha hisoblarni SHNQ 2.03.01-24, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun SHNQ 2.05.03-22 va QMQ 2.06.06-98 talablariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Barcha qoziqlarni ularning materiali boʻyicha hisoblashda qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk) tovonidan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan l1 masofada yotgan kesimda gruntga bikr mahkamlangan sterjen sifatida aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — qoziqning baland poydevor plitalari (rostverk) tovonidan gruntni tekislash sathigacha boʻlgan qismi uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишαϵ — deformatsiyalanish koeffitsiyenti 1/m mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Qoyatosh boʻlmagan qatlamga botirilgan va qoyatosh grunt bilan mahkamlab qoʻyilgan burgʻilama qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun nisbat 
boʻlsa, u holda faqat vertikal yuklamalar tushadigan qoziqli poydevorlar uchun l1 = l0 + h deb qabul qilinishi lozim.
boʻlsa, u holda faqat vertikal yuklamalar tushadigan qoziqli poydevorlar uchun l1 = l0 + h deb qabul qilinishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — qoziqlar yoki qoziq-qobiqlarni botirish chuqurligi, tovoni grunt ustida yotgan poydevor plitalari (rostverk) uchun h-qoziqning pastki uchidan gruntni tekislash sathigacha, tovoni qoyatosh boʻlmagan gruntga tayanadigan yoki unga botirilgan poydevor plitalari (rostverk) quyida joylashgan boʻlsa, h qoziqning pastki uchidan poydevor plitalari (rostverk)ning tovonigacha boʻlgan masofa hisoblanadi, m (kuchli siqiladigan gruntlar bundan mustasno);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal ogʻirlikni qabul qiluvchi bir qator qoziqli tayanchlar uchun qoziqlarning uzunligi (2/αϵ)=4,0 m (koʻpriklar uchun) va (2/αϵ)=3,0 m (bino va boshqa inshootlar uchun) olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Deformatsiyalanish moduli E=5000 kPa (50 kgf/cm2) va undan kam boʻlgan kuchli siqiladigan gruntlarni oʻyib kiradigan burgʻilama-inyeksion qoziqlarni va ularning materiallarining mustahkamligi boʻyicha hisoblashda qoziqlarning diametri d ga koʻra boʻylama egilishga qoziqlarning hisobiy uzunligi ld ni quyidagiga teng deb olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE = 500 - 2000 kPa (5 - 20 kgf/cm2) da ld = 25 d;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE = 2000 - 5000 kPa (20 - 50 kgf/cm2) da ld = 15d.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ld kuchli siqiladigan grunt qatlami qalinligi hg dan katta boʻlsa, hisobiy uzunlikka 2hg deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Tiqma va burgʻilama qoziqlarni (ustun-qoziqlar va burgʻilama-tushirma qoziqlar bundan mustasno) ularning materialini mustahkamligi boʻyicha hisoblashda betonning hisobiy qarshiligini SHNQ 2.03.01-24 talablariga muvofiq ish sharoitlari koeffitsiyenti gcb = 0,85 ni va qoziq ishlarini bajarish usulining taʼsirini hisobga oladigan quyidagi ish sharoitlari koeffitsiyentini hisobga olib qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchangli-loyli gruntlarda (agar qurilish olib borilayotgan davrda yer osti suvlarini sathi qoziqlar tagligidan past boʻlsa, quduqlarni quruq devorlarni mahkamlamay burgʻilash va betonlashning imkoni boʻlsa) gcb = 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduqlarni burgʻilash va betonlash quruq holda amalga oshiriladigan gruntlarda (keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlarini qoʻllaganda) gcb = 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduqlarni burgʻilash va betonlash suv mavjud boʻlgan holatda amalga oshiriladigan gruntlarda (keyin chiqarib olinadigan himoya quvurlari qoʻllanganda) gcb = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduqlarni burgʻilash va betonlash loyli qorishma yoki suvning ortiqcha bosimi ostida amalga oshiriladigan gruntlarda (himoya quvurlarini qoʻllamasdan) gcb= 0,7.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Suv yoki loyli qorishma ostida betonlashni faqat quvurni tik siljitish usulida yoki beton nasoslari yordamida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Barcha turdagi qoziq qurilmalariga binolar yoki konstruksiyalardan tushadigan yuklamalar taʼsiriga hisoblash, qoqma qoziqlarni tayyorlash, taxlash, tashish, shuningdek kallagidan 0,3l (l-qoziq uzunligi) masofada yotgan bir nuqtaga qoqish moslamasiga koʻtarishda oʻz ogʻirliklaridan paydo boʻladigan zoʻriqishga hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Oʻz ogʻirligi taʼsiridan qoziqda (toʻsin sifatida) paydo boʻladigan zoʻriqishni dinamiklik koeffitsiyenti quyidagilarga muvofiq hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlik boʻyicha hisoblashda — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdarzlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha hisoblanganda — 1,25.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqlarning oʻz xususiy ogʻirliklariga yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Poydevor tarkibidagi va undan tashqaridagi yakka qoziqni zamin gruntlarining yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqqa uzatiladigan hisobiy yuklama (eng noqulay uygʻunlashuvda poydevorga tushadigan hisobiy yuklamalardan qoziqda vujudga keladigan boʻylama zoʻriqish) aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — yakka qoziq zamini gruntining hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati, qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati deb yuritiladi 6 va 7-boblarga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγk — ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Ishonchlilik koeffitsiyenti yukning taʼsiri va holatiga koʻra quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik yuklamada dala sinovlari natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning yuk koʻtarish qobiliyati gruntni statik zondlash natijalari boʻyicha, gruntning elastik deformatsiyalanishini hisobga olib bajarilgan qoziqni dinamik sinovlar natijalari boʻyicha, shuningdek gruntlarni etalon qoziq yoki qoziq-zond bilan dalada sinash natijalari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlangan boʻlsa — 1,25;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning yuk koʻtarish qobiliyati hisoblash orqali, gruntning elastik deformatsiyalanishini hisobga olmasdan bajarilgan qoziqni dinamik sinash natijalari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlangan boʻlsa — 1,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, osma qoziqlar va ustun-qoziqlar koʻpriklar tayanchlarining poydevorlari uchun poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda poydevorda qoziqlar sonidan qatʼiy nazar siquvchi kuchni qabul qiluvchi ustun-qoziqlarda — 1,4 (1,25).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Ishonchlilik koeffitsiyenti tovoni oʻta siqiluvchan gruntga tayanadigan baland poydevor plitalari (rostverk) yoki past poydevor plitalari (rostverk)da hamda siquvchi kuchni qabul qiluvchi osma qoziqlarda, shuningdek poydevor plitalari (rostverk) va osma qoziqlarda, sugʻuruvchi kuchni qabul qiluvchi ustun-qoziqlarda poydevordagi qoziqlar soniga qarab quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar soni 21 ta va undan koʻp boʻlganganda – 1,4 (1,25);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar soni 11 dan 20 tagacha boʻlganganda – 1,55 (1,4);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar soni 6 dan 10 tagacha boʻlganganda – 1,65 (1,5);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar soni 1 dan 5 tagacha boʻlganganda – 1,75 (1,6).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Yakka qoziqli poydevorlar uchun kvadrat kesimli qoqma qoziq ustuni ostiga tushadigan yuk 600 kN hamda tiqma qoziq ostiga tushadigan yuk 2500 kN boʻlganda, qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik yuklama bilan sinash natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa gk koeffitsiyent qiymatini gk =1,4, ga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati boshqa usullar bilan aniqlangan boʻlsa gk =1,6 ga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati statik sinovlar natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa, chegaraviy choʻkish qiymati 30 cm va undan koʻp boʻlgan bikr inshootlarning yaxlit qoziqlar maydoni (qoziqlar soni 100 tadan koʻp) boʻlgan holda gk = 1,0 deb olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Barcha turdagi qoziqlar, botiruvchi, sugʻuruvchi kuchlarga hisoblashda hisobiy yuklama N dan qoziqda vujudga keladigan boʻylama zoʻriqishni qoziqning xususiy ogʻirligini hisobga olib aniqlash lozim (xususiy ogʻirlik hisobiy zoʻriqishni kuchaytiradigan yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilinishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Qoziqli poydevorlarni hisoblash shamol va krandan tushadigan kuchlarni hisobga olib amalga oshirilsa, chetki qoziqqa tushadigan hisobiy yuklamani 20 foizga koʻpaytirishga yoʻl qoʻyiladi (elektr uzatish tarmoqlari tayanchlarining poydevorlari bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Koʻprik tayanchi poydevori qoziqlari tashqi taʼsirlar yoʻnalishida bir yoki bir necha qatorni tashkil etsa, eng koʻp yuklama tushadigan qoziqlar qabul qiladigan tormozlanish kuchlari, shamol, muz va kemalarning bosim kuchini hisobga olishda qatordagi qoziqlar soni 4 ta boʻlganda, hisobiy yuklamani 10 foizga, qatordagi qoziqlar soni 8 ta va undan koʻp boʻlganda, 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOraliq qatordagi qoziqlar sonida hisobiy yukmalarni oshirish foizi interpolyatsiya usulida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Vertikal qoziqli poydevorlar uchun qoziqqa tushadigan yuklamani quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNdʼ, Mx, My — tegishlicha hisobiy siquvchi kuch, kN poydevor plitalari (rostverk) tovoni tekisligida qoziqlar tarxida bosh markaziy oʻqlar x va y ga nisbatan eguvchi momentlar, kN m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — poydevordagi qoziqlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxi, yi — bosh oʻqlardagi qoziq oʻqigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx, y — hisobiy yuk hisoblanayotgan qoziq oʻqidan bosh oʻqqacha boʻlgan masofa, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Bir xil koʻndalang kesimli vertikal qoziqli poydevorga taʼsir qiladigan gorizontal yukni barcha qoziqlar orasida teng taqsimlangan deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Qoziqdagi eguvchi moment quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT — qoziq kallaklari usti boʻyicha gorizontal taʼsir qiluvchi kuch (poydevor plitalari (rostverk) yoki tayanch uchligi ostida), kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — mazkur SHNQning 40-bandiga muvofiq aniqlanadigan qoziqning hisobiy uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — gorizontal kuch yoʻnalishi oʻqiga koʻndalang qatordagi qoziqlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpriklar uchun — tayanchlar oʻqiga nisbatan olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — koʻprik oʻqiga nisbatan koʻndalang boʻlgan bir qatordagi qoziqlarning soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Qoziqli poydevor va uning zamin turgʻunligini tekshirish SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq hamda gruntning siljiydigan qismiga qoʻyilgan qoziqlardan tushadigan qoʻshimcha gorizontal taʼsirlarni hisobga olib amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Zamin muzlagan gruntlardan iborat boʻlsa, qoziq va qoziqli poydevorlarni ularning materialini mustahkamlik boʻyicha hisoblash va poydevorlarning chidamliligini sovuqdan koʻchish holatdagi kuchlar taʼsirini hisobga olib tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni quyidagi formula orqali amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS £ Su (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — qoziq, qoziqli poydevor va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi (choʻkishi, soʻrilishi, qoziqlar, qoziqli poydevorlar choʻkishidagi nisbiy farq) mazkur SHNQning 54, 55-bandlari, 9-bob va ushbu SHNQning 3-ilovasi talablari boʻyicha hisoblashlar orqali aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — qoziqlar, inshootning qoziqli poydevorlar va birgalikda deformatsiyalanishining chegaraviy qiymati SHNQ 2.02.01-19, koʻpriklar uchun esa SHNQ 2.05.03-22 talablari boʻyicha belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ustun — qoziqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Qoyatoshli gruntga tayanadigan qoqma qoziqlar, qoziq-qobiqlar, tiqma va burgʻilama qoziqlar, shuningdek kam siqiladigan gruntga mazkur SHNQning 9-bandiga muvofiq tayanadigan qoqma qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd= gc∙R∙A (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — qoziqning gruntda ishlash koeffitsiyenti, gc=1 deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — ustun qoziqning pastki uchidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa , 1-jadval boʻyicha qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziqning gruntga tayanish yuzasi boʻlib, m2 yaxlit kesimli qoziqlar uchun koʻndalang kesim yuzasiga teng deb, dumaloq kesimli boʻsh qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun ularning boʻshligʻiga beton toʻldirilmagan uchun ichi ularning sof koʻndalang kesim yuzasiga teng deb va ularning boʻshligʻiga kamida uch diametriga teng balandlikda beton brutto (betonni ham hisobga olib) koʻndalang kesim yuzasiga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Ustun-qoziqning uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa ni quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyatoshli va kam siqiladigan gruntlarga tayanadigan barcha turdagi qoqma qoziqlar uchun R=20000 kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻshliqlarga beton toʻldirilgan va nuramagan qoyatoshli gruntga kamida 0,5 m chuqurlikda mahkamlangan tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqlar uchun quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc,n — suvga toʻyingan holatdagi qoyatoshli gruntning bir oʻqi boʻylab siqishiga mustahkamlik chegarasining meʼyoriy qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, gg = 1,4 deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишld — tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqlarni qoyatoshli gruntga mahkamlashning hisobiy chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdf — tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda qoziq-qobiqning qoyatoshli gruntga mahkamlangan qismi tashqi diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamida qoziq-qobiqning uch diametri qalinlikda qoyatoshsiz yuvilib ketmaydigan grunt bilan yopilgan, nuramagan qoyatoshli grunt sirtiga tekis tiraladigan qoziq-qobiqlar uchun quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc,n gg — mazkur SHNQning 7-formulasida keltirilganidek.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTiqma, burgʻilama qoziqlar va qoziq-qobiqlar zaminida nuragan hamda yumshalib ketadigan qoyatoshli grunt mavjud boʻlsa, ularning bir oʻqli siqishga mustahkamlik chegarasini shtamplar bilan sinash natijalari boʻyicha yoki qoziqlar va qoziq-qobiqlarni statik yuklama bilan sinash natijalari boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Barcha turdagi qoziqlar va gruntlarni oʻymasdan botiriladigan qoziq — qobiqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Siquvchi yukga ishlaydigan qoqma osma qoziqlar va gruntni oʻymasdan botiriladigan qoziq qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni qoziqning pastki uchi tagidagi va yon sirtidagi gruntning hisobiy qarshiliklari kuchlari yigʻindisi sifatida quyidagi formula bilan aniqlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — qoziqning gruntda ishlash koeffitsiyenti, gs = 1 deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — qoziqning pastki uchidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa ushbu SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziqning gruntga tayanish yuzasi, m2 boʻlib, qoziqning umumiy koʻndalang kesimi yuzasi boʻyicha yoki uning eng katta diametri boʻyicha kamuflet kengayish koʻndalang kesimi yuzasi boʻyicha, yoki qoziq-qobiqning sof yuzasi boʻyicha netto yoki mazkur SHNQning 62-bandiga muvofiq qoziq-qobiqni beton bilan toʻldirgandagi brutto boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziqning koʻndalang kesimining tashqi perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — qoziqning yon sirtidagi zamin grunti i-qatlamining hisobiy qarshiligi, kPa, 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — qoziqning yon sirtidan tutashadigan grunt i-qatlamining qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR, gcf — qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlari, qoziqni botirish usulini gruntning hisobiy qarshiligiga taʼsirini hisobga olib, mazkur SHNQning 3-jadvali boʻyicha olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQning 9-formulasiga koʻra gruntning qarshiligini qoziq oʻtgan barcha grunt qatlamlari boʻyicha jamlash kerak (loyihada maydonni kesib tekislanadigan yoki gruntning yuvilib ketishi ehtimoli boʻlgan hollar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, tekislash (kesish) sathidan va suv havzasining hisobiy toshqindan soʻng yuvilib ketgan tubidan past joylashgan gruntning barcha qatlamlari qarshiliklarini mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Parmasimon qoqma qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini 9-formuladan aniqlanishi, bunda qoziq tanasi qismida perimetr sifatida qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetrini, kengayish qismida esa kengayish koʻndalang kesimi perimetrini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Qoziqlar 5 m dan ortiq chuqurlikda botirilgan holda changli-loyli lyossimon gruntlar uchun mazkur SHNQning 9-formulasida gruntlarning hisobiy qarshiligi R va fi ni ushbu SHNQning 1 va 2-jadvallarida 5 m chuqurlik uchun keltirilgan qiymatlar boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, gruntlar uchun ularni qoʻllash imkoni boʻlgan holda mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallarida keltirilgan hisobiy qarshiliklar R va fi qiymatlarini gruntning toʻliq suvga toʻyingan holatiga mos oquvchanlik koʻrsatkichida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
T/r |
Gruntni oʻymasdan botiriladigan qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlar pastki uchi tagidagi hisobiy qarshiligi, R, kPa (tf/m2) |
|||||||||
|
oʻrtacha zichlikdagi qumloq gruntlar |
||||||||||
|
shagʻalli |
yirik |
- |
oʻrtacha yirik |
mayda |
changli |
- |
||||
|
changli-loyli gruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichi IL, quyidagicha |
||||||||||
|
0 |
0,1 |
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
||||
|
3. |
7500 (750) |
6600 (660) 4000 (400) |
3000 (300) |
3100 (310) 2000 (200) |
2000 (200) 1200 (120) |
1100 (110) |
600 (60) |
|||
|
4. |
8300 (830) |
6800 (680) 5100 (510) |
3800 (380) |
3200 (320) 2500 (250) |
2100 (210) 1600 (160) |
1250 (125) |
700 (70) |
|||
|
5. |
8800 (880) |
7000 (700) 6200(620) |
4000 (400) |
3400 (340) 2800 (280) |
2200 (220) 2000 (200) |
1300 (130) |
800 (80) |
|||
|
7. |
9700 (970) |
7300 (730) 6900 (690) |
4300 (430) |
3700 (370) 3300 (330) |
2400 (240) 2200 (220) |
1400 (140) |
850 (85) |
|||
|
10. |
10500 (1050) |
7700 (770) 7300 (730) |
5000 (500) |
4000 (400) 3500 (350) |
2600 (260) 2400 (240) |
1500 (150) |
900 (90) |
|||
|
15. |
11700 (1170) |
8200 (820) 7500 (750) |
5600 (560) |
4400 (440) 4000 (400) |
2900 (290) |
1650 (165) |
1000 (100) |
|||
|
20. |
12600 (1260) |
8500 (850) |
6200 (620) |
4800 (480) 4500 (450) |
3200 (320) |
1800 (180) |
1100 (110) |
|||
|
25. |
13400 (1340) |
9000 (900) |
6800 (680) |
5200 (520) |
3500 (350) |
1950 (195) |
1200 (120) |
|||
|
30. |
14200 (1420) |
9500 (950) |
7400 (740) |
5600 (560) |
3800 (380) |
2100 (210) |
1300 (130) |
|||
|
35. |
15000 (1500) |
10000 (1000) |
8000 (800) |
6000 (600) |
4100 (410) |
2250 (225) |
1400 (140) |
|||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh — chiziqcha ustida qumli gruntlar uchun, chiziqcha tagida changsimon-loyli gruntlar uchun R ning qiymatlari berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallariga muvofiq qoziqning pastki uchini botirish chuqurligini va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurliginining maydonni quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 m gacha kesib tekislash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq solib tekislashda va suv yuvganda tabiiy relyefdan boshlab;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 dan 10 m gacha kesib tekislash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq olib tekislashda va suv yuvganda-kesish sathidan 3 m yuqorida solingan tuproq sathidan 3 m pastda yotgan shartli belgidan boshlab.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Suv havzasida qoziqning pastki uchini botirish chuqurligi va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligini hisobiy toshqin bilan umumiy yuvilgandan soʻng suv havzasi tubidan boshlab, botqoqliklarda esa botqoqlik sathi tubidan boshlab olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Chuqurligi 6 m gacha boʻlgan jarlik orqali yoʻl oʻtkazgichni loyihalashda tubini suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan toʻqmoq bilan qoqiladigan qoziqlar uchun mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq qoziqning pastki uchini gruntga botirish chuqurligini poydevor qurilayotgan joydagi tabiiy relyef sathidan boshlab olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Chuqurligi 6 m dan ortiq jarliklar uchun qoziqlarni botirish chuqurligini xuddi chuqurligi 6 m boʻlgan jarliklardagidek olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Changli-loyli gruntlarda qoziqlarni botirish oraliq chuqurliklari va oquvchanlik koʻrsatkichi IL ning oraliq qiymatlari uchun R va fi qiymatlari mazkur SHNQning 1 va 2-jadvalidagi interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Zichlik darajasi statik zondlash maʼlumotlari boʻyicha aniqlangan zich qumli gruntlar uchun suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan botirilgan qoziqlar uchun mazkur SHNQning 1-jadvaldagi R qiymatlarini 100 foizga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Gruntning zichlik darajasini boshqa xil muhandislik izlanishlari maʼlumotlari boʻyicha aniqlashda va zich qumlar uchun statik zondlash maʼlumotlari boʻlmaganda, mazkur SHNQning 1-jadvalidagi R qiymatini 60 foizga, biroq koʻpi bilan 20000 kPa (2000 t/m2) gacha oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Mazkur SHNQning 1-jadvali boʻyicha hisobiy qarshiliklar R qiymatidan yuvilmaydigan va kesilmaydigan gruntga botirilgan qoziqlarning chuqurlashuvi quyidagi qiymatlardan kam boʻlmagan hollardagina foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun — 4,0 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolar va inshootlar uchun — 3,0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Bir qavatli ishlab chiqarish binolarining ichki pardevorlar ostidagi poydevorlar sifatida foydalaniladigan, kesimi 0,15x0,15 m va undan kichik boʻlgan qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik qiymatini 20 foizga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Yumshoqlik soni Ip £ 4 va gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,8 boʻlgan loyli qum gruntlar uchun hisobiy qarshilik R va fi ni oʻrtacha zichlikdagi changsimon qumlar uchun qabul qilinganidek olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Bino va inshootlarni loyihalarida gruntnining oquvchanlik koʻrsatgichini, uni foydalanish davridagi maʼlumotlarga muvofiq hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligi, m |
Qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshiliklar, fi, kPa (tf/m2) |
||||||||
|
oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar |
|||||||||
|
yirik va oʻrtacha yirik |
mayda |
changli |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
changli-loyli gruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichi IL quyidagicha |
|||||||||
|
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
0,7 |
0,8 |
0,9 |
1,0 |
|
|
1 |
35 (3,5) |
23 (2,3) |
15 (1,5) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
4 (0,4) |
4 (0,4) |
3 (0,3) |
2 (0,2) |
|
2 |
42 (4,2) |
30 (3,0) |
21 (2,1) |
17 (1,7) |
12 (1,2) |
7 (0,7) |
5 (0,5) |
4 (0,4) |
4 (0,4) |
|
3 |
48 (4,8) |
35 (3,5) |
25 (2,5) |
20 (2,0) |
14 (1,4) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
5 (0,5) |
|
4 |
53 (5,3) |
38 (3,8) |
22 (2,2) |
22 (2,2) |
16 (1,6) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
5 (0,8) |
|
5 |
56 (5,6) |
40 (4,0) |
29 (2,9) |
24 (2,4) |
17 (1,7) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
6 |
58 (5,8) |
42 (4,2) |
31 (3,1) |
25 (2,5) |
18 (1,8) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
8 |
62 (6,2) |
44 (4,4) |
33 (3,3) |
26 (2,6) |
19 (1,9) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
5 (0,5) |
|
10 |
65 (6,5) |
46 (4,6) |
34 (3,4) |
27 (2,7) |
19 (1,9) |
10 (1,0) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
15 |
72 (7,2) |
51 (5,1) |
38 (3,8) |
28 (2,8) |
20 (2,0) |
11 (1,1) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
20 |
78 (7,8) |
56 (5,6) |
41 (4,1) |
30 (3,0) |
20 (2,0) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
25 |
86 (8,6) |
61 (6,1) |
44 (4,4) |
32 (3,2) |
20 (2,0) |
12 (1,2) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
6 (0,6) |
|
30 |
93 (9,3) |
66 (6,6) |
47 (4,7) |
34 (3,4) |
21 (2,1) |
12 (1,2) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
|
35 |
100 (10,0) |
70 (7,0) |
50 (5,0) |
36 (3,6) |
22 (2,2) |
13 (1,3) |
9 (0,9) |
8 (0,8) |
7 (0,7) |
|
Izohlar: 1. Ushbu jadval boʻyicha qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi ni aniqlashda 1-jadvalga oid 2 va 3-izohlarda keltirilgan talablarni hisobga olish lozim. 2. Mazkur jadval boʻyicha qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi ni aniqlashda gruntlarning qatlamlarini 2 m dan oshmaydigan bir jinsli qatlamlarga ajratish lozim. 3. Qoziqlarning yon sirtidagi zich qumli gruntlarning hisobiy qarshiligi fi qiymatini mazkur jadvalda keltirilgan qiymatlarga nisbatan 30 foizga oshirish lozim. 4. Gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,5 boʻlgan loyli qum va qumli loy gruntlar hamda gʻovaklik koeffitsiyenti e < 0,6 boʻlgan loylarning hisobiy qarshiliklarini mazkur jadvalda keltirilgan qiymatlarga nisbatan (oquvchanlik koʻrsatkichi qiymati qandayligidan qatʼiy nazar) 15 foizga oshirish lozim. |
|||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Gruntning oʻymasdan botiriladigan qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlarni botirish usullari gruntlarning turlari |
Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti |
|
|
Pastki uchi ostida, gcR |
Yon sirtida, gcR |
|
|
1. Pastki uchi berk yaxlit va ichi boʻsh qoziqlarni mexanik (osma) havo va dizel toʻqmoqlar bilan botirish |
1,0 |
1,0 |
|
2. Diametri quyidagiga teng boʻlgan qoziqlarni oldindan burgʻilangan yetaklovchi quduqlarga qoqish va botirish usullarida kiritish (qoziqning uchi quduq ichiga kamida 1 m kirishi) |
|
|
|
a) kvadrat qoziq tomonlariga teng |
1,0 |
0,5 |
|
b) kvadrat qoziq tomonlaridan 0,05 m kichik |
1,0 |
0,6 |
|
v) kvadrat qoziq tomonidan yoki doirasimon qoziq diametridan 0,15 m kichik (elektr uzatish tarmoqlari tayanchlari uchun) |
1,0 |
1,0 |
|
3. Qumli gruntlarga suv bilan yuvib turib botirish (botirishning oxirgi bosqichda suv bilan yuvib turmasdan 1 m va bundan koʻp botirish). |
1,0 |
0,9 |
|
4. Quyidagi gruntlarga qoziq-qobiqlarni titrama usulda botirish, qoziqlarni titrama va titrama-botirma usulda botirish: a) oʻrtacha zichlikdagi qumli grunt: |
|
|
|
yirik va oʻrtacha yirik |
1,2 |
1,0 |
|
Mayda |
1,1 |
1,0 |
|
Changli |
1,0 |
1,0 |
|
b) oquvchanlik koʻrsatkichi IL=0,5 boʻlgan changli-loyli grunt: |
|
|
|
loyli qum |
0,9 |
0,9 |
|
qumli loy |
0,8 |
0,9 |
|
Loylar |
0,7 |
0,9 |
|
v) oquvchanlik koʻrsatkichi IL£0,5 boʻlgan changli-loyli grunt |
1,0 |
1,0 |
|
5. Pastki uchi ochiq ichi boʻsh temir-beton qoziqlarning istalgan tuzilishdagilarini toʻqmoq bilan botirish: |
|
|
|
a) qoziq boʻshligʻining diametri 0,4 m va bundan kam |
1,0 |
1,0 |
|
b) qoziq boʻshligʻining diametri 0,4 dan 0,8 m gacha |
0,7 |
1,0 |
|
6. Pastki uchi berk doirasimon kesimli ichi boʻsh qoziqlari 10 m va undan ortiq chuqurlikka istalgan usulda botirish hamda keyinchalik qoziqlarning pastki uchida oquvchanlik koʻrsatkichi IL£0,5 boʻlgan oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar va changli-loyli gruntlarda kamuflet kengayish hosil qilish; kengayish diametrlari: |
|
|
|
a) aytilgan gruntlarning turidan qatʼiy nazar — 1,0 m |
0,9 |
1,0 |
|
b) qumlar va loyli qum gruntlarda — 1,5 m |
0,8 |
1,0 |
|
v) qumli loy gruntlar va loylarda — 1,5 m |
0,7 |
1,0 |
|
7. Qoziqlarni botirish usulida kiritish: |
|
|
|
a) oʻrtacha zichlikdagi yirik, oʻrtacha yirik va mayda qumlarga |
1,1 |
1,0 |
|
b) changli qumlarga |
1,1 |
0,8 |
|
v) oquvchanlik koʻrsatkichi IL < 0,5 boʻlgan changli-loyli gruntlarga |
1,1 |
1,0 |
|
g) oquvchanlik koʻrsatkichi IL >0,5 |
1,0 |
1,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Oquvchanlik koʻrsatkichi 0,5 > IL > 0 boʻlgan changli-loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 3-jadvalning 4-bandi boʻyicha gcR va gcf koeffitsiyentlar interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Oquvchanlik koʻrsatkichi IL > 0,6 boʻlgan siyrak qumli gruntlarga yoki changli-loyli gruntlarga pastki uchi bilan tayanadigan qoqma qoziqlar uchun yuk koʻtarish qobiliyatini quyida keltirilgan formula orqali tortib ketish koeffitsiyentini (Kz) aniqlagan holda qoziqlarni statik sinash natijalari boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeD — cm, GOST 24942-81 talablariga asosan qoziqni qoqishdagi bir zarbadan qaytishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишez — cm, haqiqiy qoqishdagi bir zarbadan qaytishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Qumli va changli-loyli gruntlarni oʻyib kiradigan, yon tomonlarining qiyaligi ip £ 0,025 boʻlgan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc, R, A, Fd, hi, fi — 9-formuladagidek ui-qoziq i-kesimining perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu0,i — qoziq i-koʻndalang kesimining qoziq oʻqiga qiya tomonlari oʻlchamlari yigʻindisi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишip — qoziq yon tomonlarining bir ulushlaridagi qiyaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — qoziqning yon sirtini oʻrab turgan gruntning i-qatlami deformatsiyalanish moduli, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkompressiya sinovlar natijalari boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишki — gruntning turiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushub SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzr — reologik koeffitsiyent; zr =0,8 deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Rombsimon qoziqlarning teskariga qiya qismlari yon sirtlariga gruntning qarshiliklarini jamlash mazkur SHNQning 11-formulasiga koʻra amalga oshirilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Yon yoqlarining qiyaligi ip > 0,025 boʻlgan piramida qoziqlarni hisoblashni pressimetrik sinovlar natijalari mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq, bunday natijalar boʻlmaganda esa, ip = 0,025 deb olinishi, ushbu SHNQning 11-formulasi boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Gruntlar |
Koeffitsiyent ki |
|
qumlar va loyli qumlar |
0,5 |
|
qumli loylar |
0,6 |
|
loylar: |
|
|
ip= 18 da |
0,7 |
|
ip = 25 da |
0,9 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Yumshoqlik soni 18p<25 boʻlgan loylar uchun koeffitsiyent ki ning qiymati interpolya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Osma qoqma qoziq va gruntni oʻymasdan botiriladigan, sugʻuruvchi yuklamaga ishlaydigan qoziq qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fdu, kN (tf) ni quyidagi formuladan aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, gcf, fi, hi — mazkur SHNQning 9-formulasi kabi qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, gruntga 4 m kam chuqurlikda botiriladigan qoziqlar uchun gc=0,6; 4 m va undan koʻp botiriladigan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar uchun gc=0,8 — barcha binolar va inshootlar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Koʻpriklarning tayanch poydevorlariga bitta doimiy yuklamalar taʼsir qiladigan hollarda qoziqlarni sugʻurishga ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Osma tiqma va burgʻilama qoziqlar hamda beton toʻldiriladigan qoziq-qobiqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Kengaytiriladigan va kengaytirilmaydigan tiqma va burgʻilama qoziqlar, hamda gruntni oʻyib botiriladigan va beton toʻdiriladigan qoziq-qobiqlar (siquvchi yuklamaga ishlaydigan)ning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — qoziqning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, qoziq namlik darajasi Sr < 0,85 boʻlgan changli-loyli gruntlarga va less gruntlarga tayanganda, gc = 0,8, boshqa barcha hollarda g = 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR — uchi qoziqning pastki ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (barcha hollarda gcR=1, kamuflet kengayishli qoziqlar bundan mustasno va buroinyeksionli qoziqlar uchun gcR = 1,3 deb, suv ostida betonlanadigan kengayishli qoziqlar uchun gcR = 0,9 deb olinadi, shuningdek elektr uzatish tarmoqlarining tayanchlari uchun qiymati mazkur SHNQning 15-bobi boʻyicha qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — mazkur SHNQning 58-bandiga muvofiq qoziq pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2) (ushbu SHNQning 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziqning tayanish yuzasi, m2, quyidagiga teng deb olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishsiz tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun qoziqning koʻndalang kesimi yuzasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishli tiqma va burgʻilama qoziqlar uchun diametri eng katta joyda kengayish koʻndalang kesimi yuzasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton toʻldiriladigan qoziq qobiqlar uchun qobiqning koʻndalang kesimi umumiy yuzasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq tanasining koʻndalang kesimi perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — qoziqning yon sirtidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (quduqni hosil qilish usuliga va betonlash sharoitiga bogʻliq boʻlishi hamda mazkur SHNQning 5-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — qoziq tanasi yon sirtidagi grunt i-qatlamining hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2), uchun mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — xuddi uchun mazkur SHNQning 9-formulasidan olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Kengaytilgan qoziqlarni yon sirtiga qumli gruntlarning qarshiligini, maydonni tekislash sathidan toki qoziq tanasi konus shaklidagi sirti bilan kesishadigan sathgacha boʻlgan qismini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonus shaklini kengayish sirti qoziq oʻqiga φi/2 burchak ostida urinadigan yasovchi sifatidagi chiziqqa ega boʻlishi, bunda φi keltirilgan konus chegarasida (qatlamlar boʻylab) utuvchi gruntning ichki ishqalanish burchagi deb hisoblanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Changli-loyli gruntlarning qarshiligini qoziq tanasining butun uzunligi boʻyicha hisobga olishishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqni kengaygan qismini koʻndalang kesmini perimetri va inyeksion burgʻilash qoziqlarni kengaygan qismining oʻlchamlari quduqning perimetraga teng qilib olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Inyeksion burgʻilash qoziqni tayanish maydoni qoziqni kengaytirilgan qismini koʻndalang kesimini maydonini qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKengaygan qismini koʻdalang kesimini perimetrini qoziqni perimetrini dji diametrini oʻrtacha qiymatini razryad impuls orqali kengaytirilgan i qatlamni toʻldirish uchun sariflangan beton aralashmasining hajmi sifatida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziqlar va ularni urnatish usullari |
Qoziqning ishlash sharoiti koeffitsiyenti, gcR |
|||
|
qumlarda |
loyli qumlarda |
qumli loylarda |
loylarda |
|
|
1. Uchlikli maxsus quvurlar qoqib tayyorlanadigan tiqma qoziqlar, mazkur SHNQning 24-bandi boʻyicha |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
2. tiqma, tebranma shtamplangan |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
|
3. burgʻilama, kengayishli, betonlanadigan: |
|
|
|
|
|
a) quduqda suv boʻlmaganda (quruq usulda), shuningdek himoyalovchi maxsus quvurlardan foydalanilganda |
0,7 |
0,7 |
0,7 |
0,6 |
|
b) suv ostida yoki loyli qorishma ostida |
0,6 |
0,6 |
0,6 |
0,6 |
|
v) chuqur titratma usul (quruq usul) yordamida yotqiziladigan qattiq beton qorishmasi bilan |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
4. Burgʻilama-tiqma, dumaloq, ichi boʻsh, quduqda suv boʻlmaganda titrama armatura yordamida |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
0,7 |
|
5. Qoziq-qobiqlar, gruntni oʻyib, titrama usulda botiriladi |
1,0 |
0,9 |
0,7 |
0,6 |
|
6. Ustun-qoziqlar |
0,7 |
0,7 |
0,7 |
0,6 |
|
7. Burgʻilama-haydama (inyeksiya) himoyalovchi quvur yoki bentonitli qorishmani 200-400 kPa bosim ostida zichlab tayyorlanadi |
0,9 |
0,8 |
0,8 |
0,8 |
|
8. Inyeksion burgʻilash qoziq razryadli impuls texnologiyalar yordamida bajariladi. |
1,3 |
1,3 |
1,1 |
1,1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Qoziqning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik R, kPa (tf/m2) ni quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishli va kengayishsiz tiqma va burgʻilama qoziqlar, grunt oʻzagini butunlay chiqarib tashlab botiriladigan qoziq-qobiqlar zaminidagi qum toʻldirgichli yirik boʻlakli gruntlar va qumli gruntlar uchun mazkur SHNQning 14-formulasi boʻyicha, yuqorida aytilgan gruntlardan iborat grunt oʻzagini 0,5 m va bundan ortiq balandlikda saqlagan holda botiriladigan qoziq-qobiqlar zaminidagi gruntlar uchun mazkur SHNQning 15-formula boʻyicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1, a2, a3, a4 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 6-jadvali boʻyicha zamin gruntining ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatiga koʻra pasaytirish koeffitsiyenti 0,9 qabul qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 39-bandiga muvofiq aniqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg 1I — qoziq zaminidagi gruntning solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3) (suvga toʻyingan gruntlarda, suvning koʻtarish taʼsirini ham hisobga olish kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — qoziq pastki uchidan yuqorida joylashgan gruntlar solishtirma ogʻirligining oʻrtalashtirilgan (qatlamlar boʻyicha) hisobiy qiymati (suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq koʻtarish taʼsirini hisobga olish lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — diametr, m, tiqma va burgʻilama qoziqlar diametri, kengayish diametri (kengayishli qoziqlar uchun), qoziq-qobiqlar diametri yoki gruntga sementli qorishma bilan qotirilgan ustun-qoziqlar uchun quduq diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — joylashtirish chuqurligi, (m) qoziq yoki uning kengayishini joylashtirish chuqurligi, tabiiy relyefdan yoki maydonni tekislash sathidan (kesib tekislashda) boshlab, koʻpriklarning tayanchlari uchun hisobiy toshqinda umumiy yuvilgan suv havzasi tubidan boshlab hisoblanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamindagi changli — loyli gruntlar uchun mazkur SHNQning 7-jadvali boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Mazkur SHNQning 58-bandiga muvofiq qoziqlarni pastki uchlarining zamin uchun qabul qilingan gruntga qoziqlarning kamida qoziq diametriga, biroq kamida 2 m botishi taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Qoqma qoziqlar uchun R ni qiymatini ham uzunligi va huddi usha gruntlar sharoitida mazkur SHNQning 14 va 15-formulalari orqali aniqlanishi biroq mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Koeffitsiyentlar |
Gruntning ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatlari, ji, daraja |
||||||||
|
23 |
25 |
27 |
29 |
31 |
33 |
36 |
37 |
39 |
|
|
a1 |
9,5 |
12,6 |
17,3 |
24,4 |
34,6 |
48,6 |
71,3 |
108,0 |
163 |
|
a2 |
18,6 |
24,8 |
32,8 |
45,5 |
64,0 |
64,0 |
127,0 |
185,0 |
260 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4,0 |
0,78 |
0,79 |
0,80 |
0,82 |
0,84 |
0,85 |
0,85 |
0,85 |
0,87 |
|
5,0 |
0,75 |
0,76 |
0,77 |
0,79 |
0,81 |
0,82 |
0,83 |
0,84 |
0,85 |
|
7,5 |
0,68 |
0,70 |
0,71 |
0,74 |
0,76 |
0,78 |
0,80 |
0,82 |
0,84 |
|
10,0 |
0,62 |
0,65 |
0,67 |
0,70 |
0,73 |
0,75 |
0,77 |
0,79 |
0,81 |
|
12,5 |
0,58 |
0,61 |
0,68 |
0,67 |
0,70 |
0,73 |
0,75 |
0,78 |
0,80 |
|
15,0 |
0,55 |
0,58 |
0,61 |
0,65 |
0,68 |
0,71 |
0,73 |
0,76 |
0,79 |
|
17,5 |
0,51 |
0,55 |
0,58 |
0,62 |
0,66 |
0,69 |
0,72 |
0,75 |
0,78 |
|
20,0 |
0,49 |
0,53 |
0,57 |
0,61 |
0,65 |
0,68 |
0,72 |
0,75 |
0,78 |
|
22,5 |
0,46 |
0,51 |
0,55 |
0,60 |
0,64 |
0,67 |
0,71 |
0,74 |
0,77 |
|
25,0 va ortiq |
0,44 |
0,49 |
0,54 |
0,59 |
0,63 |
0,67 |
0,70 |
0,74 |
0,77 |
|
d da a4, m: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0,8 va |
0,34 |
0,31 |
0,29 |
0,27 |
0,26 |
0,25 |
0,24 |
0,23 |
0,22 |
|
4,0 dan kam |
0,25 |
0,24 |
0,23 |
0,22 |
0,21 |
0,20 |
0,19 |
0,18 |
0,17 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ichki ishqalanish burchagini hisobiy qiymati φ = ji deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oraliq qiymatlari uchun ji, 
va d larning a1 a2 a3 a4 koeffitsiyentlarning qiymatlari interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
va d larning a1 a2 a3 a4 koeffitsiyentlarning qiymatlari interpolyatsiya usulida aniqlanadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziq pastki uchini joylash-tirish chuqurligi, h, m |
Kengayishli va kengayishsiz tiqma va burgʻilama qoziqlarning hamda gruntni oʻyib va beton toʻldirib botiriladigan qoziq-qobiqlarning pastki uchlari ostidagi hisobiy qarshilik R, kPa (tf/m2), changli-loyli gruntlarda (lyoss gruntlar bundan mustasno), oquvchanlik koʻrsatkichi IL |
||||||
|
0,0 |
0,1 |
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
|
|
3 |
850 |
750 |
650 |
500 |
400 |
300 |
250 |
|
5 |
1000 |
850 |
750 |
650 |
500 |
400 |
350 |
|
7 |
1150 |
1000 |
850 |
750 |
600 |
500 |
450 |
|
10 |
1350 |
1200 |
1050 |
950 |
800 |
700 |
600 |
|
12 |
1550 |
1400 |
1250 |
1100 |
950 |
800 |
700 |
|
15 |
1800 |
1650 |
1500 |
1300 |
1100 |
1000 |
800 |
|
18 |
2100 |
1900 |
1700 |
1500 |
1300 |
1150 |
950 |
|
20 |
2300 |
2100 |
1900 |
1650 |
1450 |
1250 |
1050 |
|
30 |
3300 |
3000 |
2600 |
2300 |
2000 |
- |
- |
|
³ 40 |
4500 |
4000 |
3500 |
3000 |
2500 |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Koʻpriklar tayanchlari poydevorlari qoziqlari uchun ushbu jadvalda keltirilgan qiymatlarni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) oshirish (tayanchlar suvda joylashganda — 1,5gwhw ga teng qiymatga, bunda gw — suvning solishtirma ogʻirligi — 10 kN/m3 (1 tf/m3); hw -hisobiy toshqinda suv havzasidagi suv sathidan suv havzasi tubi sathigacha suv qatlami chuqurligi; (agar suv yuvishi ehtimoli boʻlsa, umumiy yuvilgandan soʻng tub sathigacha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti e>0,6 da kamaytirish; bunda pasayish koeffitsiyentini e=0,6 da m=1,0 qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur jadvalda qoziqning pastki uchini botirish chuqurligini va grunt qatlamining joylashuvini oʻrtacha chuqurligi maydonni 3 m gacha kesib tekislash, tuproq solib tekislashda va suv yuvganda tabiiy relyefdan boshlab qabul qilish, 3 m gacha kesib tekislash tuproq olib tekislashda va suv yuvganda-kesish sathidan 3 m yuqorida solingan tuproq sathidan 3 m pastda yotgan shartli belgidan boshlab qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv havzasida qoziqning pastki uchini botirish chuqurligi va grunt qatlamining joylashishi oʻrtacha chuqurligini hisobiy toshqin bilan umumiy yuvilgandan soʻng suv havzasi tubidan boshlab, botqoqliklarda esa botqoqlik sathi tubidan boshlab qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurligi 6 m gacha boʻlgan jarlik orqali yoʻl oʻtkazgichni loyihalashda tubini suv yuvmasdan yoki yetaklovchi quduqlar ochmasdan toʻqmoq bilan qoqiladigan qoziqlar uchun 1-jadvalda qoziqning pastki uchini gruntga botirish chuqurligini poydevor qurilayotgan joydagi tabiiy relyef sathidan boshlab qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurligi 6 m dan ortiq jarliklar uchun qoziqlarni botirish chuqurligini 6 m boʻlgan jarliklardagidek qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Changli-loyli gruntlarda qoziqlarni botirish oraliq chuqurliklari va oquvchanlik koʻrsatkichi IL ning oraliq qiymatlari uchun R interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlarni loyihalarida gruntnining oquvchanlik koʻrsatgichini uni foydalanish davrida oldin qayd etilgan maʼlumotlarga muvofiq hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Gruntni chiqarib tashlamay botiriladigan yoki botirishning oxirgi bosqichida qobiqning kamida uch diametricha balandlikda grunt oʻzagini saqlagan holda botiriladigan va beton toʻldirilmaydigan (grunt oʻzagi qoziqning uchi zamini sifatida qabul qilinadigan gruntning koʻrsatkichlariga oʻxshash koʻrsatkichli gruntdan iborat boʻlsa) qoziqning qobiqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa (tf/m2)ni mazkur SHNQning 1-jadvali boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, mazkur SHNQning 3-jadvali 4-bandiga muvofiq qoziq-qobiqlarni botirish usulini hisobga oladigan ishlash sharoitlari koeffitsiyenti olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan tiqma va burgʻilama qoziq-qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fdu, kN (tf) ni quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — mazkur SHNQning 12-formulasidan olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, gcf, fi, hi — SHNQning 13-formulasidek olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Burama qoziqlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Parragining diametri d£1,2 m va uzunligi l < 10 m boʻlgan, siquvchi yoki sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan burama (vintsimon) qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni mazkur SHNQning 17-formulasidan, parragining diametri d >1,2 m va uzunligi l >10 m boʻlganda, burama qoziqni statik yuklama bilan sinovlar maʼlumotlar boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqqa taʼsir qiladigan yuklama turiga va grunt sharoitlariga bogʻliq boʻlishi hamda mazkur SHNQning 8-jadvalidan aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1, a2 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlar, burama qoziqning ishlash joyidagi gruntning ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymatlariga koʻra mazkur SHNQning 9-jadvalidan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишCi — ishlash joyida changli-loyli gruntning solishtirma bogʻlanishi hisobiy qiymati yoki qumli gruntning chiziqlilik koʻrsatkichi, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — qoziq parragidan yuqorida yotgan gruntlar solishtirma ogʻirligining oʻrtachalashtirilgan hisobiy qiymati (suvga toʻyingan gruntlarda suvning koʻtarish taʼsirini hisobga olib);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1 — qoziq parragining tabiiy relyefdan, maydonni kesib tekislashda esa tekislangan sathdan boshlab joylashish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — burama qoziq siquvchi kuchga ishlaganda, tashqi diametr boʻyicha hisoblangan parrak yuzasining proyeksiyasi, m2 va burama qoziq sugʻuruvchi kuchga ishlaganda parrak ish yuzasining proyeksiyasi (qoziq tanasi kesim yuzasini ayirib tashlangandagi proyeksiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfi — burama qoziq tanasining yon sirtidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2) mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha qabul qilinadi (qoziqni botirish chuqurligi chegarasida barcha qatlamlar uchun oʻrtachalashtirilgan qiymati);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq tanasining perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — gruntga botirilgan qoziq tanasining uzunligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — qoziq parragining diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Gruntlar |
Quyidagi yuklamalar taʼsiridagi vintsimon qoziqlar ishlash sharoitlari koeffitsiyenti |
||
|
siquvchi |
sugʻuruvchi |
ishorasini oʻzgartiruvchi |
|
|
1. Loylar va qumloq tuproqlar: |
|
|
|
|
a) qattiq, yarim qattiq va qattiq plastik |
0,8 |
0,7 |
0,7 |
|
b) yumshoq plastik |
0,8 |
0,7 |
0,6 |
|
v) oquvchan plastik |
0,7 |
0,6 |
0,4 |
|
2. Qumlar va qumloq tuproqlar: |
|
|
|
|
a) namligi kam qumlar va qattiq qumloq tuproqlar |
0,8 |
0,7 |
0,5 |
|
b) nam tuproqlar va plastik qumloq tuproqlar |
0,7 |
0,6 |
0,4 |
|
v) suvga toʻyingan qumlar va oquvchan qumloq tuproqlar |
0,6 |
0,5 |
0,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Ishlash joyida guruntni ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymati jI, daraja |
Koeffitsiyentlar |
Ishlash joyida guruntni ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymati jI, daraja |
Koeffitsiyentlar |
||
|
a1 |
a2 |
a1 |
a2 |
||
|
13 |
7,8 |
2,8 |
24 |
18,0 |
9,2 |
|
15 |
8,4 |
8,4 |
26 |
23,1 |
12,3 |
|
16 |
9,4 |
3,8 |
28 |
29,5 |
16,5 |
|
18 |
10,1 |
4,5 |
30 |
38,0 |
22,5 |
|
20 |
12,1 |
5,5 |
32 |
48,4 |
31,0 |
|
22 |
15,0 |
7,0 |
34 |
64,9 |
44,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Botiruvchi kuchlar taʼsiridagi burama qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlashda 9-jadvaldagi gruntlarning koʻrsatkichlari parrak ostida yotgan gruntlarga tegishli, sugʻuruvchi kuchlarga ishlaganda parrak ustida yotgan gruntlarga tegishli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Parrakning maydonni tekislash sathidan past joylashgan chuqurligi changli-loyli gruntlarda kamida 5d; qumli gruntlarda esa kamida 6d boʻlishi lozim (bunda d-parrak diametri).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Zaminning ichki ishqalanish burchagi j1 va gruntning ilashuvi Ci -hisobiy qiymatlari 16-formula boʻyicha hisoblashda mazkur SHNQning 38-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Gruntning qoziqlar yon sirtiga salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Qoziq atrofidagi gruntni choʻkishi natijasida yon sirtida vujudga keladigan va pastga tik yoʻnalgan salbiy (zararli) ishqalanish kuchlarini quyidagi hollarda hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonga 1,0 m dan ortiq qalinlikda tuproq solib tekislaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишomborxonalarning pollariga 20 kN/m2 (2 tf/m2) dan ortiq foydali yuklama tushadigan hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar yaqinida polga jihozlardan 100 kN/m2 (10 tf/m2) dan ortiq foydali yuklama tushadigan hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathi pasayganda, suvning koʻtarish taʼsiri hisobiga gruntda taʼsirli zoʻriqishlar kuchayganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhozirgi va texnogen qatlamlar gruntlarining tugallanmagan konsolidatsiyasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdinamik taʼsirlarda bogʻlanmagan gruntlar zichlashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhoʻllanish taʼsirida gruntlar oʻta choʻkkanda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud boʻlgan binolar yaqiniga yangi binolar qurilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻta choʻkadigan gruntlarda vujudga keladigan salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olishni mazkur SHNQning 11-bobi talablariga muvofiq amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Salbiy ishqalanish kuchlari chuqurlikda qoziqli poydevor koʻtarilgandan va va yuklangandan soʻng qoziq atrofidagi gruntning choʻkish qiymati poydevor chegaraviy qiymatining yarmidan oshib, gruntning hisobiy qarshiligi fi mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha manfiy ishora bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Qoziqli poydevor koʻtarilgandan gruntning choʻkish qiymati qoziqli poydevorning chegaraviy choʻkish qiymatining yarmidan kam boʻlgan qoziqning pastki qismi chegarasida gruntning hisobiy qarshiliklari fi ni mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha musbat deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Binolar yoki inshootlarning yer ustidagi qismi (qoziq poydevor plitalari (rostverk)larni qurish boshlangan paytda tekislash uchun maydonga toʻkilgan tuproqdan yoki hududning yuklanishidan gruntning konsolidatsiyasi tugagan holda yoki qoldiq konsolidatsiya natijasida qoziq atrofidagi gruntning mumkin boʻlgan choʻkish qiymati loyihalanayotgan bino yoki inshoot uchun chegaraviy choʻkish qiymatining yarmidan oshmagan holda qoziqning yon sirtidagi gruntning qarshiligini musbat deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini dala sharoitida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalari boʻyicha aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Qoziqlarni statik va dinamik yuklamalar bilan sinovlarda GOST 5686-2020, gruntlarni statik zondlashda va etalon qoziqlar bilan sinashlarda GOST 24942-81ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Uzunligi 12 t dan ortiq boʻlgan qoqma osma qoziqlar uchun gruntlarni etalon qoziqlar bilan sinash oʻrniga diametri 127 mm boʻlgan metall qoziq-zond yordamida statik yuklama bilan sinashlarga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Gruntlarni qoziq-zond bilan sinashlar GOST 24942-81 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Bino va inshootlarning I-darajali mustahkamligini aniqlashda, qoziqni yuk koʻtarish qobiliyatini tenzometrik qoziqni statik sinovdan oʻtkazish hamda xisoblar maxsus dasturiy taʼminotlar yordamida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Dala sharoitida bino yoki inshootlari qoziqlarining yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlash uchun quyidagilardan kam boʻlmagan sinovlarni oʻtkazish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar va qoziq — shtamplarni statik sinash — 2-marta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarni dinamik usullarda sinash dinamik sinash — 6-marta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni etalon qoziq bilan sinash — 6-marta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq — zondlash bilan sinash — 6-marta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstatik — zondlash usulida sinash — 6-marta.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Qoziqlarni botiruvchi, sugʻuruvchi va gorizontal statik yuklamalar bilan sinashlar natijalari boʻyicha hamda dinamik sinashlar natijalari boʻyicha ularning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti; botiruvchi yoki gorizontal yuklamalarda γs = 1; sugʻuruvchi yuklamalarda 
ni mazkur SHNQning 56-band talablari boʻyicha qabul qilish kerak;
ni mazkur SHNQning 56-band talablari boʻyicha qabul qilish kerak;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,n — mazkur SHNQning 69-72-bandlari va 74-76-bandiga muvofiq qoziqning chegaraviy qarshiligini meʼyoriy qiymati, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 69-bandi muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Bir xil gruntda sinalgan qoziqlar soni oltidan kam boʻlganda, mazkur SHNQning 18-formulasidagi qoziqning chegaraviy qarshiligi meʼyoriy qiymatini sinovlar natijalari boʻyicha olingan eng kichik chegaraviy qarshilikka teng, Fu,n=Fu,min deb grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentini γg = 1 deb olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Bir xil gruntda sinalgan qoziqlar soni oltita va undan ortiq boʻlganda quyidagilarga amal qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,n va γg ni aniqlashda GOST 20522-2012 ning vaqtinchalik qarshilikni aniqlash uchun keltirilgan ishochlik ehtimoli α=0,95 boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsinashlar maʼlumotlari boʻyicha olingan qoziqlar chegaraviy qarshiliklari Fu ning xususiy qiymatlariga statik ishlov berilgan natijalariga asoslanishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 70-bandiga muvofiq chegaraviy qarshiliklarning xususiy qiymatlarini aniqlash uchun botiruvchi yuklarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu SHNQning 72-bandiga asosan sugʻuruvchi va gorizontal yuklamalarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 71-bandiga koʻra va dinamik sinashlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Qurilish uchastkasini joyida noqulay sharoitda bitta qoziqni sinovdan oʻtkazish, maxsus koʻrsatmalar asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Qoziqlarni botirishga statik sinashda yuklamani oshirmay turib ham ularning choʻkishi s (s £ 20 mm da) uzluksiz oshaversa, shu yuklama sinaladigan qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu xususiy qiymati sifatida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Binolar va inshootlarning (koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari bundan mustasno) poydevorlari uchun qoziqning botiruvchi kuchga chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati sifatida sinaladigan qoziqqa taʼsir ettirilganda u s ga teng darajada choʻkadigan yuklamani qabul qilish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu,mt — loyihalanayotgan bino yoki inshoot poydevorining SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq aniqlanadigan oʻrtacha choʻkishi chegaraviy qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — bino yoki inshoot poydevorining oʻrtacha choʻkishi chegaraviy qiymati Su,mt dan statik sinashlarda qoziqning choʻkishiga (soʻndirib) oʻtish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatik sinashlarda qoziqning choʻkishiga oʻtish koeffitsiyenti z ni quyidagilarda olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarni sinash 1 h (agar qoziqlarning pastki uchi ostida holati qattiqdan qattiq yumshoqqacha boʻlgan qumli yoki changli-loyli grunt boʻlganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 h da (agar qoziqlarning pastki uchi ostida holati mayin yumshoqdan oquvchigacha boʻlgan changli-loyli grunt boʻlsa) 0,1 mm ga teng shartli barqarorlikda oʻtkazilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoeffitsiyent qiymatini 0,2 ga teng deb.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoeffitsiyent qiymatiga grunt sharoitlarida qoziqli poydevorlarga qurilgan binolarning choʻkishini kuzatishlar natijalari boʻyicha aniqlik kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Mazkur SHNQning 19-formulasi boʻyicha aniqlangan choʻkish 40 mm dan ortiq boʻlsa, qoziqning chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati sifatida s = 40 mm ga teng yukni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun botiruvchi yuklarda qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu sifatida quyidagilarni vujudga keltiradigan yuklamadan bir pogʻona kam yuklamani qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir pogʻona yuklashda oldingi yuklash pogʻonasida olingan choʻkishdan 5-marta va undan ortiq choʻkish (choʻkishning umumiy qiymati 40 mm ortiq boʻlganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir sutka va undan ortiq vaqt mobaynida choʻkish (choʻkishning umumiy qiymati 40 mm dan ortiq boʻlganda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Sinovlarda erishilgan 1,5 Fd ga teng (bunda Fd — qoziqning mazkur SHNQning 6, 9, 11, 13 va 17-formulalari boʻyicha hisoblangan qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati) yoki bundan katta maksimal yuklamada sinashlarda qoziqning choʻkishi s mazkur SHNQning 19-formulasi boʻyicha aniqlangan qiymatidan, koʻpriklar va gidrotexnika inshootlari uchun 40 mm dan kichik boʻlib chiqsa, bunda qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu xususiy qiymati uchun sinovlarda olingan maksimal yuklamani qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Sinovlarda, erishilgan Fd ga teng maksimal yuklamani qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Qoziqlarni botiruvchi statik yuklama bilan sinashlarda yuklash pogʻonalari qoziqning taxmin qilinayotgan chegaraviy qarshiligi Fu ning 1/10 - 1/15 ulushi chegarasida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Qoziqlarni sugʻuruvchi yoki gorizontal statik yuklama bilan sinashda chegaraviy qarshilik Fu ning xususiy qiymati sifatida mazkur SHNQning 69-bandiga muvofiq siljishlarning yuklamaga bogʻliqlik chizmalari boʻyicha yuklama oshirmasdan turib ham qoziqning siljishi uzluksiz oshib boraveradigan yuklamadan bir pogʻona past boʻlish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarni gorizontal yuklamalarga statik sinashlar natijalaridan “qoziq-gruntda” tizimi mazkur SHNQning 3-ilovasidagi hisoblar boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Qoqma qoziqlarni dinamik sinashlarda chegaraviy qarshiliklar Fu, kN ning xususiy qiymatini mazkur SHNQning 69-bandiga muvofiq ularni amaldagi (oʻlchagan) qoldiq rad Sa ³ 0,002 m da botirish maʼlumotlari boʻyicha quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Amaldagi (oʻlchangan) qoldiq rad Sa < 0,002 m boʻlsa, u holda qoziqli poydevor loyihasida qoziqlarni botirish uchun katta (qoldiq rad Sa ³ 0,002 m boʻladigan) zarb energiyali toʻqmoq qoʻllash, bunda qoziqni qoqish jihozini almashtirishning imkoni boʻlmaganda va radni oʻlchash asboblari mavjud boʻlganda, qoziq chegaraviy qarshiligi Fu, kN ning xususiy qiymatini quyidagi formula orqali aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 20 va 21-formulalarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — qoziq ashyosiga qarab mazkur SHNQning 10-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyent, kN/m2 (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziq tanasi yaxlit yoki ichi boʻsh koʻndalang kesimi tashqi chegarasi bilan cheklangan yuza (qoziqda oʻtkir uch bor-yoʻqligidan qatʼiy nazar), m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — zarbaviy taʼsiri 1 ga teng boʻlgan toʻqmoq bilan qoziqlar qoqilganda qabul qilinadigan, qoziqlar titrama usulda botirilganda, ularning uchlari grunt xiliga koʻra 11-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEd — toʻqmoq zarbining hisobiy energiyasi, kJ mazkur SHNQning 12-jadvalidan, titrama botirgichlarning hisobiy energiyasi ushbu SHNQning 13-jadvalidan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsa — toʻqmoq bir zarbidan, titrama botirgichlar qoʻllanilganda esa, ular 1 daqiqa mobaynida ishlaganda qoziqning botishiga teng amaldagi rad qilingan qoldigʻi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsel — qoziqning elstik (qayishqoq) radi (grunt va qoziqning qayishqoq siljishi); radni oʻlchash asbobi yordamida aniqlanadi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm1 — toʻqmoq yoki titrama botirgichning massasi, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm2 — qoziq yoki kallaklikning massasi, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm3 — podbobka massasi (qoziqlarni titrama usulda botirishda m3=0), t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm4 — bosqon zarb beruvchi qismining massasi, t;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишε — zarbni tiklash koeffitsiyenti, yogʻoch vkladishli kallaklikni qoʻllagan holda zarbiy toʻqmoq bilan temir-beton qoziqlarni qoqishda ε2 = 0,2 titrama usulda botirishda ε2 = 0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — koeffitsiyent; 1/kN(1/tc) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — mazkur SHNQning 20 va m4, m2 21-formulasidagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnp, nf — gruntning dinamik (qayishqoq qarshilikni ham oʻz ichiga oladi) qarshiligidan statik qarshiligiga oʻtish koeffitsiyentlari tegishlicha quyidagilarga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning pastki ostidagi grunt uchun nr= 0,00025 s∙m/kN (0,0025 s×m/tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsirtidagi grunt uchun nf = 0,025 s∙m/kN (0,25 s×m/tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAf — qoziqning gruntga tegib turadigan yon sirti yuzasi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — erkin tushish tezlanishi, 9,81 m/s2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — toʻqmoq zarb qismining tushishi amaldagi balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — dizel-toʻqmoq zarb qismining birinchi urilib qaytishi balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 12-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi, toʻqmoqlarning boshqa turlari uchun h=0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Xandaq qazishda quyidagilar aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишolib tashlanadigan gruntga yoki xandaq tubidagi qiymatini qoziqlarning olib tashlanmagan yoki suv yuvib ketishi mumkin boʻlgan gruntni eʼtiborga olib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisoblab topiladigan yuklama koʻtarish qobiliyatidan kelib chiqib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsalbiy ishqalanish kuchlari oʻtish ehtimoli bor joylarda esa shu kuchlarni hisobga olib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatlarini statik zondlash yoki statik sinashlar natijalari boʻyicha quyidagicha qoʻshimcha tekshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 20-21-formulalari boʻyicha aniqlangan yuk koʻtarish qobiliyati qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq (gruntlarning fizik-mexanikaviy xossalarini laboratoriyada aniqlash natijalari boʻyicha) hisoblab topilgan, yuk koʻtarish qobiliyatlari qiymatlaridan 1,4-martadan ortiq farq qilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Hisoblash |
Koeffitsiyent h, kN/m2 |
|
Qoziqlarning quyidagi turlarida qoziqlarni qoqib va oxirigacha qoqib sinash |
1500 |
|
temir-beton qoziq (kallagi bilan) |
1000 |
|
yogʻoch qoziq (podbabkasiz), (podbabka bilan) |
800 |
|
quyidagi qiymatlarda ishlab chiqarish qoqishlari natijalari boʻyicha qoziqlarning yuk koʻtarish qobilyatini nazorat qilish 1000 va undan kichik 2000 4000 8000 va undan katta |
2500 1500 950 700 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziqning pastki uchi ostidagi guruntlar |
koeffitsiyent, M |
|
1. Qum toʻldirgichli yirik boʻlakli guruntlar |
1,3 |
|
2. Oʻrtacha yiriklikdagi qumlar va oʻrtacha zichlikdagi yirik qumlar hamda qattiq holatdagi loyli qumlar |
1,2 |
|
3. Oʻrtacha zichlikdagi mayda qumlar |
1,1 |
|
4. Oʻrtacha zichlikdagi changsimon qumlar |
1,0 |
|
5. Yumshoq holatdagi loyli qumlar qattiq holatdagi qumli loylar va loylar |
0,9 |
|
6. Yarim qattiq holatdagi qumli loylar |
0,8 |
|
7. Dagʻal yumshoq holatdagi qumli loyli gruntlar |
0,7 |
|
Izoh. Zich qumlarda mazkur SHNQning 11-jadvalning 2 — 4-bandlarida koeffitsiyent M ni qiymatlarini 60 foiz ga, statik zondlash maʼlumotlari boʻlganda esa 100 foiz ga oshirish lozim. |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Toʻqmoq |
Toʻqmoq zarbining xisobiy energiyasi |
|
1. Osma yoki yakka zarbli toʻqmoq |
GH |
|
2. Trubkali dizel toʻqmoq |
0,9 GH |
|
3. Shtangali dizel toʻqmoq |
0,4 GH |
|
4. Dizel toʻqmoq yonilgʻi bermasdan yakka zarblar bilan oxiriga yetkazishda |
G(H-h) |
|
Izohlar: 1. G — toʻqmoqni zarb beruvchi qismining ogʻirligi, kN. 2. h — dizel-toʻqmoq zarb beruvchi qismining havo yostigʻidan birinchi urilib qaytishi balandligi, oʻlchov reykasi boʻyicha aniqlanadi. Dastlabki hisoblar uchun quyidagicha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi: shtangali toʻqmoqlar uchun h=0,6 m; quvurli toʻqmoqlar uchun h=0,4 m. |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Titrama botirgichning quzgʻatuvchi kuch, kN |
Titrama botirgich zarbining mutanosib hisobiy energiyasi, kJ |
|
100) |
45,0 |
|
200 |
90,0 |
|
300 |
130,0 |
|
400 |
175,0 |
|
500 |
220,0 |
|
600 |
265,0 |
|
700 |
310,0 |
|
800 |
350,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Siquvchi yuklamaga ishlovchi qoqma osma qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN ni gruntlarni etalon qoziq bilan sinashlar, qoziq-zondlarni sinashlar yoki statik zondlash natijalari boʻyicha quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, gs =1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — etalon qoziq bilan sinashlar, qoziq zondni sinashlar yoki zondlash nuqtalari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu — gruntlarni etalon qoziq bilan sinash, qoziq zondni sinash joyida yoki zondlash nuqtasida qoziqning chegaraviy qarshiligi xususiy qiymati boʻlib, mazkur SHNQning 74, 75 yoki 76-bandlariga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgg — grunt boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti (gruntlarni etalon qoziq bilan sinash, qoziq zondni sinash joyida yoki zondlash nuqtalarida qoziqning olingan chegaraviy qarshiligi xususiy qiymatlarining Fu - oʻzgaruvchanligiga yoki shu sinashlar yoki nuqtalar soniga ishonchlilik ehtimoliy qiymati a = 0,95 da qarab, GOST 20522-2012 talablariga muvofiq aniqlanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Gruntlarni etalon qoziq bilan sinash joyida qoqma qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu, kN (tf) xususiy qiymatini quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni I turdagi GOST 24942-81 talablariga muvofiq etalon qoziq bilan sinashda quyidagi formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgsp — koeffitsiyent; gsp = 1, 25 — qoziq har qanday yiriklikdagi zich qumlarga yoki yirik boʻlakli gruntlarga botirilganda va gsp = 1,0 — boshqa gruntlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu, usp — qoziq va etalon qoziqning koʻndalang kesimi perimetri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFu,sp — etalon qoziq chegaraviy qarshiligi, kN xususiy qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 70-bandiga muvofiq statik yuklama bilan sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Gruntlarni II tur yoki III turdagi GOST 24942-81 ga muvofiq etalon qoziq bilan sinashda quyidagi formula orqali bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— haqiqiy qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (etalon qoziqning pastki uchi ostidagi chegaraviy qarshilik Rsp ga qarab mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinadi);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — haqiqiy oʻlchamdagi qoziqning koʻndalang kesimi yuzasi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — haqiqiy qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti (etalon qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi fcp oʻrtacha qiymatiga qarab, 14-jadval boʻyicha qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfsp — etalon qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — haqiqiy qoziqning botish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turdagi etalon qoziq qoʻllanilganda, etalon qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi grunt qarshiligining chegaraviy qiymatlari yigʻindisining uning chegaraviy qarshiligi qiymatiga mosligini tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ular orasidagi farq 20 foizdan oshsa, haqiqiy qoziqning chegaraviy qarshiligini xuddi I turdagi etalon qoziqniki kabi hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Qoziq-zond sinalayotgan joydagi qoqma qoziqning chegaraviy qarshiligi Fu, kN (tf) xususiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcR — qoziq pastki uchi ostidagi gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, 0,8 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — qoziq-zondning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcf — qoziq yon sirtidagi gruntning i - qatlami ishlash sharoitlari koeffitsiyenti; qoziq-zondning yon sirtidagi gruntning i-qatlami chegaraviy solishtirma qarshiligi fps,i oʻrtacha qiymatiga koʻra mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfps,i — qoziq-zond yon sirtidagi gruntning i-qatlami chegaraviy qarshiligining oʻrtacha qiymati, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — gruntning i-qatlami qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — mazkur SHNQning 25-formulasi kabi olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Rsp, kPa |
Rsp ga bogʻliq koeffitsiyent gcR |
fsp>fps,i, kPa |
II va III turdagi etalon qoziqlar uchun fsp ga bogʻliq koeffitsentgcR |
Qoziq zondlar uchun fps,I ga bogʻliq gcf |
||
|
II turdagi etalon qoziqlar uchun |
III turdagi etalon qoziqlar uchun |
Qumli gruntlar uchun |
Changsimon loyli gruntlar uchun |
|||
|
≤2000 |
1,15 |
1,44 |
<20 |
2,00 |
1,20 |
0,90 |
|
3000 |
1,05 |
1,20 |
30 |
1,65 |
0,95 |
0,85 |
|
4000 |
1,00 |
0,90 |
40 |
1,40 |
0,80 |
0,80 |
|
5000 |
0,90 |
0,80 |
50 |
1,20 |
0,70 |
0,75 |
|
6000 |
0,80 |
0,75 |
60 |
1,05 |
0,65 |
0,70 |
|
7000 |
0,75 |
0,70 |
80 |
0,80 |
0,55 |
- |
|
10000 |
0,65 |
0,60 |
>120 |
0,50 |
0,40 |
- |
|
³13000 |
0,60 |
0,55 |
- |
- |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:1. Rsp va fsp larning oraliq qiymatlari uchun gcR va gcf qiymatlari interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Agar qoziqning yon sirti qumli va changsimon-loyli gruntlar yotganda, koeffitsiyenti quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tegishlicha qumli va changsimon-loyli gruntlar qatlamlarining umumiy qalinligiҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻcf, g¢¢cf — tegishlicha qumli va changsimon-loyli gruntlarda etalon qoziqlar va qoziq-zondlarning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Qoqma qoziqning zondlash nuqtasidagi chegaraviy qarshiligi Fu, kN xususiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs — qoziq pastki uchi ostidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf — qoziq yon sirtidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymati, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — qoziq atrofidagi grunt sirtidan qoziqning botish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq tanasi koʻndalang kesimi perimetri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Qoqma qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning koʻrib chiqilayotgan nuqtada zondlash maʼlumotlari boʻyicha chegaraviy qarshiligi, Rs, kPa ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs = b1qs, (28)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb1 — qs dan Rs ga oʻtish koeffitsiyenti (zond turidan GOST 5686-2020 hamda mazkur SHNQning 15-jadvaliga muvofiq qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqs — zond kallakligi ostidagi gruntning qarshiligi kPa oʻrtacha qiymati; loyihalanayotgan qoziqning oʻtkir uchi belgisidan bir diametr d chegarasida yuqori va toʻrt diametr past joylashgan joylarida tajribadan olinadi (bunda d — dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziq tomoni, boʻlmasà, toʻgʻri toʻrtburchak kesimli qoziqning katta tomoni, m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Qoqma qoziqning yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi f, kPa oʻrtacha qiymatini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI turdagi zondlar qoʻllanilganda, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf= b2 fs, (29)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII yoki III turdagi zondlar qoʻllanilganda quyida formuladan topiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb2, bI — mazkur SHNQning 15-jadvalidan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsp — etalon qoziqning pastki uchi ostidagi gruntning chegaraviy qarshiligi, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfs — zondning yon sirtiga nisbatan gruntning qarshiligi, kPa (tf/m2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU zondlash nuqtasi yuzasidan, yuk koʻtaruvchi qatlamning qoziq uchi joylashuvchi quyi sathgacha boʻlgan oraliqda, zondning yon sirti boʻylab aniqlangan umumiy qarshiligining qismi koʻrinishida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfs,i — i-qatlamdagi gruntning, zond yoki sirtiga nisbatan oʻrtacha qarshiligi, kN (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — i-qatlamning qalinligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
qs, kPa |
b1- qs dan Rs ga oʻtish koeffitsiyenti |
fs, fsi, kPa |
b2 fs dan f ga oʻtish koeffitsiyenti (I tur zond uchun ) |
b1- fs dan f ga ga oʻtish koeffitsiyenti (II yoki III tur zond uchun) |
||||
|
Qoqma qoziqlar uchun |
quyidagi yuklamalar burama qoziqlar uchun |
|||||||
|
siquvchi |
sugʻuruvchi |
qumli gruntlarda |
changli loyli gruntda |
qumli grunt larda |
changli loyli gruntda |
|||
|
£1000 (100) |
0,90 |
0,50 |
0,40 |
£20 |
2,40 |
1,50 |
0,75 |
1,00 |
|
2500 |
0,80 |
0,45 |
0,38 |
40 |
1,65 |
1,00 |
0,60 |
0,75 |
|
5000 |
0,65 |
0,32 |
0,27 |
60 |
1,20 |
0,75 |
0,55 |
0,60 |
|
7500 |
0,55 |
0,26 |
0,22 |
80 |
1,00 |
0,60 |
0,50 |
0,45 |
|
10000 |
0,45 |
0,23 |
0,19 |
100 |
0,85 |
0,50 |
0,45 |
0,40 |
|
15000 |
0,35 |
- |
- |
³120 |
0,75 |
0,40 |
0,40 |
0,30 |
|
20000 |
0,30 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
³30000 |
0,20 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Suvga toʻyingan qumli gruntlarda burama qoziqlar uchun b1 koeffitsiyent qiymatlari 2-marta kichraytirib olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Siquvchi va sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan burama qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati, statik tarzda zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 23-formuladan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning zondlash nuqtasidagi chegaraviy qarshiligi ushbu SHNQning 27-formulasi bilan aniqlanishi, bunda chuqurlik parrakli qismning uzunligiga qisqartirilgan holda olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Qoziq parragi ostidagi (ustidagi) gruntning chegaraviy qarshiligini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 28-formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb1 — koeffitsiyenti ish zonasida, zond kallakligi ostidagi gruntning qarshiligining oʻrtacha qiymatiga koʻra 15-jadval boʻyicha aniqlanadi, u parrakning diametriga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurama qoziq tanasining yon sirtidagi gruntning chegaraviy qarshiligi oʻrtacha qiymatini koʻrib chiqilayotgan nuqtada gruntni zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 29 yoki 30-formuladan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Qoziqli poydevorlarni va ularning zaminlarini deformatsiyalar boʻyicha hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Qoziq poydevorlarining choʻkishini hisoblash (chegaraviy holatning ikkinchi guruhi boʻyicha) mazkur SHNQning 6-bobiga muvofiq bajarilganda chiziqli-deformatsiyalangan muhit sifatida grunt modeliga asoslangan hisobiy sxemalari yordamida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Yakka osma qoziqning choʻkishi mazkur SHNQning 78 va 79-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Kichik bir guruhi (p ≤ 25) osma qoziqlarning choʻkishi (qoziq toʻplami) toʻplamdagi qoziqlarning oʻzaro taʼsirini mazkur SHNQning 80 va 81-bandlari asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatta guruh osma qoziqlar (qoziq maydonchasi)ning choʻkishini mazkur SHNQning 82 — 84-bandlariga muvofiq tabiiy zaminda poydevor modeli yordamida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Mazkur SHNQning 85 — 89-bandlariga koʻra uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) (birlashtirilgan) qoziq plita poydevorlarning choʻkishini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Qoziq poydevorining choʻkishining hisoblangan qiymatlari mazkur SHNQning 80-bandiga muvofiq chegara qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Vertikal va gorizontal kuchlar va momentlarning birgalikdagi taʼsiridan qoziqlarni deformatsiyaga hisoblash mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Qoziqli poydevorlarni deformatsiyaga hisoblashni chiziqli boʻlmaganda gruntning siovdan oʻtkazilgan (aprobatsiya boʻlgan) modellari va raqamli (sonli) usullari yordamida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Qoziqlar va qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni quyidagi formuladan kelib chiqib amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs £ su(31)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — qoziq, qoziqli poydevor va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi (choʻkishi, surilishi, qoziqlar, qoziqli poydevorlar choʻkishidagi nisbiy farq) mazkur SHNQning 36-37-bandlari, 8-bobi va mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq hisoblashlar orqali aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — qoziqlar, qoziqli poydevorlar va inshootning birgalikda deformatsiyalanishi chegaraviy qiymati SHNQ 2.02.01-19ga, koʻpriklar uchun esa SHNQ 2.05.03-22ga muvofiq belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Yakka qoziqning choʻkishini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Siljish moduli G1 MPa, va Puasson koeffitsiyenti ν1 ga ega boʻlgan grunt qatlamini kesib oʻtadigan va modul siljishi G2 MPa va Puasson koeffitsiyenti ν2 orqali tavsiflanadigan chiziqli deformatsiyalanuvchi yarim fazoga tayanib turgan yakka qoziqlarning choʻkishini hisoblash mazkur SHNQning 6-bobi, (32) va (36) formulalari hamda quyidagilar asosida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl/d > G1l/G2d > 1
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl — qoziqlarning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — formulalar boʻyicha aniqlanadigan qoziqlar koʻndalang kesim yuzasining tashqi diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishsiz yakka qoziqlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqka uzatiladigan vertikal yuklama boʻlib, mazkur SHNQning 3-formulasi yordamida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ — quyidagi formuladan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишβ' = 0,17ln(kvG1l/G2d) — mutlaq qattiq (bikr) qoziqka mos koeffitsiyent (YEA = ∞);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα' = 0,17ln(kv1l/d) - G1 va v1 tavsiflari bir jins (xil)li zamin holati uchun oʻsha koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишχ = EA/G1l2 — qoziqning nisbiy qatiqligi (bikrligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYEA — qoziq tanasining siqilish bikrligi, MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишλ1 — qoziq tanasining siqilishi hisobiga choʻkishning ortishini belgilaydigan parametr, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv, kv1 — formula orqali aniqlanadigan koeffitsiyentlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv = 2,82 — 3,78v + 2,18v2 (35)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv = (v1 + v2) /2 va v = v1 boʻlganlarida mos ravishda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishli yakka qoziqlar yoki tirgak-qoziqlar uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdb — qoziq kengayishi diametri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Yakka burgʻilama tiqma qoziqlar choʻkishining hisobi uchun birchiziqli masala qoʻrinishida yakka qoziqli poydevorlarni hisobi mazkur SHNQning 6-ilovasi boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Siljish moduli G1 va Puasson koeffitsiyenti ν1 hususiyatlari qoziqlarning choʻkishi chuqurligi ichidagi barcha grunt qatlamlari uchun oʻrtacha qiymatlarda hamda G2 va v2 uchun esa 0,5l, chegarasida, bunda qoziqlarning yuqori qismidagi l dan 1,5l gacha boʻlgan chuqurlikda, shuningdek qoziqlarning ostida suyuq holdagi gilli gruntlar, organomineral va organik gruntlar yoʻq boʻlishi sharti bilan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning siljish moduli G = E0 /2(1 + v) ni 0,4E0 ga (bu yerda E0 – umumiy deformatsiya moduli) teng deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi kv koeffitsiyent esa 2,0 ga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Kesimi doirasimon boʻlmagan qoziqlar hamda zavodda tayyorlangan qoqma qoziqlar uchun hisobiy diametri d, quyidagi formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziq koʻndalang kesimining yuzasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Qoziq toʻplamning choʻkishini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Qoziqlar guruhining choʻkishini hisoblashda bir biriga taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN yuk qoʻyilgan qoziqdan (qoziq oʻqlari orasidagi oʻlchanadigan masofa) a masofada joylashgan qoziqning qoʻshimcha choʻkishi quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Choʻkishini hisoblash, qoziqlar ichidan i - li qoziqlarni n guruhdagi qoziqlararo yuklarni maʼlum taqsimlanishi quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs (N) — (32) formula boʻyicha aniqlanadigan yakka qoziqning choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdij — i — va j — li (38) formula boʻyicha aniqlanadigan qoziqlar orasidagi masofaga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNj — j — li qoziqga tushadigan yuk.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Qoziqlar orasidagi yukning taqsimlanishi nomaʼlum boʻlgan holatda mazkur SHNQning 39-formulasidan qoziq poydevorining yuqoridagi konstruksiyasi bilan oʻzaro taʼsirini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Qoziq toʻplamlarini joylashtirishning oʻzaro taʼsiri burchak nuqtalari usuli bilan hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Qoziqli poydevorning choʻkishini shartli poydevor kabi hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Qoziqli poydevorlarni choʻkishini (qoziqli maydon) quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs = sef + Dsp + Dsc, (41)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsef — poydevorning shartli choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDsp — shartli poydevorning taglik darajasida qoziqlarni bosib yuborish hisobidan qoʻshimcha choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDsc — qoziqlar tanasining siqilishi hisobidan qoʻshimcha choʻkishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Poydevor chegaralari quyidagi 1-rasmga muvofiq aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Qoziqli poydevorlarni choʻkishini hisoblashda shartli poydevor chegaralarini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastidan — AB tekisligi, qoziqning pastki qismi-uchidan oʻtishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyon tomonidan AV va BG boʻylama tekisliklari — vertikal qoziqlarning chetki qatorlari oʻqlaridan 0,5 qoziq qadam oraligʻidan (1a — rasm), biroq 2d dan oshmasligi kerak (d — qoziq kesimining yon tomoni) va qiya qoziqlar mavjud boʻlganda — bu qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtishi (1b — rasm), yuqoridan — VG zamin sathining yuzasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Poydevorning choʻkishishini hisoblash chiziqli deformatsiyalangan zaminning deformatsiyalarini qatlamli jamlash usuli bilan siqib olinadigan qalinlikning cheklanishi SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSiqiladigan qalinlikning deformatsiyalari va chuqurligini aniqlaydigan vertikal normal kuchlanish szp faqat qoziq poydevoriga qoʻllaniladigan yuk taʼsiridan hisoblanishida, poydevor chegarasidagi gruntning ogʻirligi hisobga olinmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszi — boshlangʻich kuchlanishlar xandak (kotlovan)ning qazilishini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAnizotrop massa sifatida poydevorni vertikal tekisliklari boʻylab siljishning oxirgi bikrligini hisobga olgan holda choʻkishni uch oʻlchovli raqamli (sonli) hisobidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Koʻprik tayanchlarining zaminlarini hisoblashda, shartli poydevorni vertikal qoziqlarning tashqi chekka qatorlaridan h masofada joylashgan AV va BG vertikal tekisliklari bilan yonma-yon chegaralangan holda olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Bosimdan hosil boʻlgan choʻkish qiymati Dsp qoziqlar maydonidagi qoziqlarning qadamiga bogʻliq, shuningdek qadamlar oʻzgaruvchan boʻlishi, hisob silindrik hajm (katak) ga nisbatan amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUning ichida barcha nuqtalar boshqa qoziqlarning oʻqlariga qaraganda berilgan qoziq oʻqiga yaqinroq boʻlishi katakning gorizontal kesimining maydoni a2 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — qoziq atrofidagi qoziq maydonining qadami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkatak hajmidagi grunt bir hil ikki boʻlaklarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишL — qoziq uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE1, E2 — deformatsiyaning umumiy boʻlimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv1, v2 koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Zaminning chuqurligi bir xil boʻlmaganda mazkur SHNQning koʻrsatgichlari oʻrtacha hisobga olinishi, mazkur SHNQning 79-bandi va 2-rasmlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Katak usulining hisobiy sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir katakka tashqi yuk ogʻirligi R = pW. Ga teng. Zamin bir jinsli boʻlgan holatda bosimdan boʻlgan choʻkish (E1 = E2, v1 = v2) ga teng
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(42)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — qoziq diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmukammal qoziq uchun (E1 = 0):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(43)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkish natijasida ezilishi umumiy holda 0<E1<E1 £ E2 teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(44)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq tanasining siqilishi hisobidan choʻkish quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(45)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) qoziqli-plita poydevorini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Qoziqlar va plitalar qarshiligini uygʻunlashgan (kombinatsiyalashgan) qoziqli-plita poydevorini (bundan buyon matnda KQPP deb yuritiladi) binoning umumiy va notekis choʻkishlarini kamaytirishda foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Katta oʻlchamdagi qoziqlar toʻplamlari va qoziqlar maydonlari agar ularning zamini oʻrta zichlikdagi va zich qumlardan iborat boʻlsa, shuningdek oquvchanlik koʻrsatkichi Il < 0,5 dan past boʻlgan loyli gruntlarda KQPPlarni loyihalanishiga yoʻl quyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor plitalari (rostverk)lar bilan birlashtirilgan qoziqlarning poydevorlari qoya va yarim qoya gruntlarda ular poydevor plitasining zaminidn yukni uzatishni hisobga olmagan holda faqat qoziq poydevorlari sifatida hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. KQPPlar hisobi quyidagilarni aniqlashni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv tizimning elementlarida (oddiy va oʻrta qoziqlarda, shuningdek poydevor plitalari (rostverk) kuchlanishlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruktiv tizimning umumiy va uning alohida elementlarni siljishlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar tomonidan qabul qilingan va ularni birlashtiradigan yukning nisbatlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. KQPP tarkibida qoziqlar uzunligi va ularning qadamini tanlash SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq qurilayotgan binoning choʻkishlari, krenlar va nisbiy choʻkishlarining yoʻl qoʻyilgan qiymatini taʼminlash deformatsiyalar boʻyicha hisoblash asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Siqiluvchi qatlamni H qiymati birlashtirilgan KQPPlarining choʻkishini mazkur SHNQning 83-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Qoziqli-plita poydevorini hisobi gruntning elastik qarshilik koeffitsiyenti jihatidan oʻzgaruvchan holda elastik asosida plastinka sifatida amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning oʻrtacha qarshilik qiymati toʻgʻridan-toʻgʻri fazoviy chiziqli boʻlmagan hisoblardan va katak (yacheyka) uchun osesimmetriya orqali, shuningdek qoziq va uning atrofidagi grunt qatori mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Chekka hududlardagi kuchlanishlar konsentratsiyasining elastiklik qarshilik koeffitsiyentining qiymati belgilashda, poydevorlarning fazoviy ishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, bikrlik tasniflarning rejalashtirilgan taqsimlanishi geotexnik dasturlar yoki boshqa yechimlar yordamida raqamli modellash asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Qoziqli plita poydevorni choʻkishining Skcn dastlabki hisoblarni amalga oshirayotganda uning qiymati SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq aniqlangan plitali poydevorining choʻkishidan oshib ketmasligi va shartli poydevor sxemasiga muvofiq olingan qoziqli poydevor choʻkishidan kamroq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Osma qoziqlardan tayyorlangan poydevor va uning zaminini deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni tabiiy zamindagi poydevor sifatida SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq amalga oshirilishi, bunda poydevorning chegaralari mazkur SHNQning 3-rasmiga muvofiq quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning pastki uchi orqali oʻtadigan AB tekislik bilan-pastdan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtik qoziqlarning chetki qatorlari tashqi oʻqlaridan 
yon tomonlardan. Mazkur SHNQning 3a-rasmiga muvofiq, biroq 2d dan katta boʻlmagan masofadan oʻtadigan (qoziqlarning pastki uchlari ostida oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,6 boʻlgan changsimon-loyli gruntlar yotgan hollarda) yoki shu qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtadigan (qiya qoziqlar mavjud boʻlgan hollarda) mazkur SHNQning 1b-rasmiga muvofiq AV va BG tik tekisliklar bilan;
yon tomonlardan. Mazkur SHNQning 3a-rasmiga muvofiq, biroq 2d dan katta boʻlmagan masofadan oʻtadigan (qoziqlarning pastki uchlari ostida oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,6 boʻlgan changsimon-loyli gruntlar yotgan hollarda) yoki shu qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtadigan (qiya qoziqlar mavjud boʻlgan hollarda) mazkur SHNQning 1b-rasmiga muvofiq AV va BG tik tekisliklar bilan;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntni tekislash sirti VG bilan — yuqoridan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gruntning ichki ishqalanish burchagining oʻrtachalashtirilgan hisobiy qiymati quyidagi formuladan aniqlanadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(46)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gruntning qoziq oʻtgan 
qalinlikdagi ayrim qatlamlari hisobiy qiymatlari;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh — qoziqning gruntga botish chuqurligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Poydevorning choʻkishini aniqlashda shartli poydevorning xususiy ogʻirligiga qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk) ogʻirligi, shuningdek poydevor hajmidagi gruntning ogʻirligi qoʻshilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Qoziqli poydevor va zaminning hisoblab topilgan deformatsiyalanish (choʻkish) qiymatlari mazkur SHNQning 5-formulasiga muvofiq chegaraviy qiymatlardan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. Qoziqli poydevorlar choʻkishini hisoblashda shartli poydevor chegaralarini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Qurilishda hududni 2 m dan yuqori boʻlgan tuproq yotqizish (namlov) yoki boshqa doimiy (uzoq muddatli) yuklama nazarda tutilsa va qoziqlar qadaladigan chuqurlikda 30 cm dan yuqori boʻlgan torf yoki gil qatlamlari mavjud boʻlsa, osma qoziqlardan iborat qoziqli fundamentning choʻkish qiymati sharti yoʻq qilib belgilangan fundamentning oʻlchamlari kichrayishiga koʻra aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, vertikal va egilgan qoziqlar uchun fundament chegaralari vertikal tekisliklar bilan cheklangan boʻlib, ular vertikal qoziqlarning eng chetki qatorlarining tashqi chetlaridan 
masofada joylashganda hmt qoziqning tagidan 30 cm dan yuqori boʻlgan torf yoki gil qatlami ostigacha boʻlgan masofani anglatishi zarur.
masofada joylashganda hmt qoziqning tagidan 30 cm dan yuqori boʻlgan torf yoki gil qatlami ostigacha boʻlgan masofani anglatishi zarur.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Deformatsiyalar boʻyicha hisoblashlar quyidagilar uchun talab qilinmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustun-qoziqlar sifatida ishlaydigan qoziqlardan tayyorlangan poydevorlar,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar toʻplamidan tashqarida joylashgan sugʻuruvchi kuchlarni qabul qiluvchi yakka osma qoziqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan qoziqlar toʻplami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Qoziqlarni tik va gorizontal kuchlar hamda momentning birgalikdagi taʼsiriga deformatsiyalar boʻyicha hisoblashni mazkur SHNQning 3-ilovasidagi talablar boʻyicha amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKam yuklangan tasmasimon qoziqli poydevorlar va yakka qoziqlarni mazkur SHNQning 5–8-ilovalari boʻyicha hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Qoziqlarning katta oʻlchamdagi toʻplamlari, qoziqli maydonlar va poydevor plitalari (rostverk) plitalarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)dagi ichki kuchlarni aniqlash hisoblash dasturlardan foydalangan holda raqamli usullar bilan amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarini hisoblashda qoziqlar, poydevor plitalari (rostverk) va poydevor ustidagi konstruksiyalar materialining deformatsion tasniflari elastik deb hisoblanishi, bunda hisobiy kuchlanishlarini chiziqli mutanosiblik chegaralariga cheklashi, gruntning mexanik harakati asosan chiziqli boʻlmagan modellar bilan tafsivlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarining bir qismi sifatida qoziqlardagi ichki kuchlanishlarni aniqlashda quyidagilardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning mexanik ishi asosan grunt xususiyatlardan foydalangan modellar bilan tafsivlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar va yer usti inshootlarining mexanik ishlashining xususiyatlarini aniqlash uchun baʼzi hollarda gruntlarning mustahkamlanishi va yumshashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdilatanstligi hamda boshqalarni hisobgan olgan holda ancha murakkab elastik plastik modellardan (koʻp parametrli elastik plastik modellar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyiha doirasida koʻp parametrli elastik plastik modellardan foydalangan hollarda hisoblarni amalga oshirishda har xil modellar boʻyicha hisoblash natijalarini taqqoslash va barcha elementlar uchun ichki kuchlanishlarning koʻpayishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Poydevorning hisobiy modelini qurishda hisoblash maydonining oʻlchamlari va cheklangan elementning konfiguratsiyasi yoki sonli-farqning buzilishi tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq poydevorini hisoblashda hisobga olinadigan qoziq poydevoriga tutashgan taglik maydonining oʻlchamlari chegaraviy shartlari hisoblash natijalariga sezilarli taʼsir koʻrsatmasligini taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Poydevorlarni hisoblashda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxandaklarning taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsuvchi konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbloklarning oʻrnatilishi ketma-ketligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot qismlari va bosqichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik tuzilishdagi bir xil emasligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Hisobiy modellining maqsadi va poydevor gruntlarining deformatsiyasi va mustahkamlik parametrlarini tanlash bilan bogʻliq mumkin boʻlgan noaniqlarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarning katta ŭlchamdagi tŭplamlar va maĭdonlarining hisobiĭ modeli loĭihalashtirilgan poĭdevor va yer usti konstruksiyalarining ishonchlilik zaxirasi bŭlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar bundaĭ xatolikni oldindan aniqlash mumkin bŭlmaganla, aniqlik hisoblarini amalga oshirish va konstruksiyaga eng noqulaĭ taʼsirlarni aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Katta oʻlchamdagi qoziq va qoziq poydevorli guruhlarning kompyuter hisoblarini amalga oshirishda hisobiy sxemasi elementlarini hisoblashning individual natijalarini analitik yechimlar bilan taqqoslash, turli geotexnika dasturlari boʻyicha taqqoslash yoki muqobil hisoblarni bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Har bir i — chi grunt qatlami uchun gruntlarning faqat deformatsiya parametrlaridan foydalangan holda hisoblarda quyidagi hisobiy chuqurlikka yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — birinchi yuklanish shoxi boʻyicha i — chi grunt qatlamining deformatsiya moduli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEe,i — ikkinchi yuklanish shoxi boʻyicha i — chi grunt qatlamining deformatsiya moduli va vi — i — chi grunt qatlamining Puasson koeffitsiyenti hisoblashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Koʻp parametrli modellar boʻyicha oʻtkazilgan hisoblar siqilgan qatlamning chuqurligi oʻtkazilgan hisoblar asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Qoziq maydonining turli qismlarida joylashgan qoziqlar ishining xususiyatlaridan kelib chiqib quyidagilarni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq guruhi (maydon, toʻplam) tarkibida ishlaydigan qoziqlarning egiluvchanligigini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbitta qoziqning ishlashiga nisbatan koʻpayishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar va gruntning ularning joylashishiga koʻra guruhda oʻzgaruvchanligini:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchekka burchak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarkaziy, oraliq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamdan-kam uchraydigan yoki qalinlashgan qismda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Binolarning yer usti va poydevor konstruksiyalarini hisoblashda qoziq poydevorini muvofiqligining chiziqli va chiziqli boʻlmagan kontakt (aloqa) elementlari yordamida tavsiflashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu elementlarni qoziq boshlari va poydevor plitalari (rostverk) plitasining qoziqlararo tagliklari uchun tavsiflovchi “yuk – choʻkish” bogʻliqlarini qoziq boshlari va qoziqlararo gruntdagi hisobiy reaksiyalarni mumkin boʻlgan farqlarni tavsiflovchi yuk diapozonidagi deformatsiyalar bilan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevorning qattiqlik xususiyatlarini aniqlash uchun qoziq poydevorining fazoviy hisobini uning xarakterli boʻlaklarini hisoblash bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu hisoblarni amalga oshirayotganda egiluvchan poydevor plitalari (rostverk)ni qattiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Siljish deformatsiyalari konsentratsiyasi va “qoziq-grunt” chegarasi boʻylab gruntning plastik oqimi maxsus “interfeys” (aloqa) elementlari yordamida yoki zarur boʻlgan zichlanishni cheklangan elementning toʻgʻri (chekli farqi) boʻlishish (razbivka) bilan tavsiflanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Masʼulligi birinchi darajali inshootlar uchun GOST 27751-2014 ga muvofiq katta oʻlchamdagi qoziq poydevorlarning hisobi faqat chiziqli boʻlmaganda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII va III darajali inshootlari uchun tarxdagi oʻzgaruvchan qattiqlik koeffitsiyentlari bilan tavsiflangan egiluvchan poydevor plitalari (rostverk)ni elastik poydevor modeli yordamida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu koeffitsiyentlar deformatsiyalar uchun qoziq poydevorini hisoblash natijalariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlitalarning poydevor plitalari (rostverk) konstruksiyasini loyihalashda, qoziq qarshiligini tarhda taqsimlashning eng noqulay holatlarini tanlashi, poydevor plitalari (rostverk) qalinligini tanlash bosib yuborish (ezilish) xisobi orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Poydevor plitalari (rostverk) plitasining armaturalanishi SHNQ 2.03.01-24ga muvofiq armaturali toʻrlar yoki alohida sterjen bilan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, poydevor plitalari (rostverk)ning ishchi armaturasining zarur boʻlgan qiymati hamda uning kesimdagi taʼsir etayotgan kuchlanishlar ushbu bobda keltirilgan talablarga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Qoziqli-plita poydevorlar, qoziqlarning katta oʻlchamdagi toʻplamlar (kustlar) va maydonlarning tarkibidagi qoziq tanasining ashyo (material) boʻyicha mustahkamlikka hisoblar qoziqlardagi ortiqcha yuklanishi boʻlib qolishining hisobga olgan holda bajarish kerak, buning uchun qoziqlarni ashyoning boʻyicha mustahkamligini hisoblashda qoziqlardagi kuchlanishlarning hisobiy qiymatidan 1,5 baravar yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeltirilgan hisoblarni bajarishda qoziqlarning poydevor tarkibidagi joylashuvini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Katta oʻlchamdagi toʻplamlar va qoziq maydonlari yukni toʻgʻridan-toʻgʻri poydevor plitalari (rostverk) plitasining tagligi orqali gruntga yetkazish imkoniyatini hisobga olgan holda loyihalash, bunda ushbu loyihada zaminni mos ravishda tayyorlash boʻyicha choralar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Qoziqli plita poydevorining plita qismining chuqurligini belgilashda gruntning mavsumiy muzlashini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Masulligi birinchi darajali inshootlarning qoziq va plita-qoziqli poydevorlarni loyihalashda inshootning eng yuklangan qoziqlarida kuchlanishlarni oʻlchash uchun maxsus datchiklar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDatchiklar kamida 2 qatorli, 2-burchakli va 2-qirrali qoziqlarga inshootning eng yuklangan qismlariga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Burgʻilama-tushirma qoziqlarni oʻrnatishda diametri 800 mm dan oshadigan ularning kamida 10 foiz (500 kN dan ortiq yukga — barcha qoziqlar) uzluksizlik nazorat imkoniyatini va buzilish boʻlmaydigan usullari orqali qoziq tanasining beton mustahkamligini maxsus koʻzda tutilgan trubkalar bilan jihozlangan armaturalangan karkasli qilib loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Bino va inshootlar qayta taʼmirlashda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda zaminga tushadigan yukni koʻpayishida hamda zaminda boʻsh gruntlar mavjudligida qoziqli poydevorlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Tegishli asoslar mavjudligida qoziqli poydevorlar uchun qoqma, tiqma, haydama va boshqa turdagi qoziqlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda qoziqli poydevorlar ushbu boʻlim va mazkur SHNQning 5 — 8-boblari talablariga muvofiq loyihalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalash uchun berilgan maʼlumotlar mazkur SHNQning 3-bobidan tashqari qayta taʼmirlanayotgan binoning va mavjud boʻlgan qurilishida mazkur SHNQning 1-ilovasi, shuningdek qayta taʼmirlashning zona taʼsiriga kirib qolgan bino va inshootlarlarning GOST 53778-2010ga muvofiq zamin, poydevorlar va konstruksiyalarni tekshirish natijalariga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Qayta taʼmirlash uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar mazkur SHNQning 1-ilovasi hamda 11 — 14-boblariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Bino va inshootlarning zamin va poydevorlari qayta taʼmirlash loyihalarida mavjud boʻlgan poydevor konstruksiyalari va gruntlarni yuk koʻtarish qobiliyatidan maksimal foydalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Bino mavjud boʻlgan qurilish sharoitdagi qayta tiklash uchun loyihalanayotgan qoqma qoziqlardan poydevorlar mazkur SHNQning 3-bobiga muvofiq yaqin joylashgan bino va inshootlar konstruksiyalariga dinamik taʼsirlar boʻyicha hamda kiritilayotgan qoziqlar atrofidagi gruntlar siljishiga, xavfsizlikka tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Bino yoki inshootlargacha kiritiladigan qoziqlar dinamik taʼsirlari boʻyicha xavfsiz masofa r, m, 25 m dan kam boʻlmagan holatda tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Agar eng yaqin kiritiladigan qoziqlardan r masofa 25 dan kam boʻlsa, bino yoki inshootning konstruktiv xususiyatlariga va ularning holati toifasiga qarab ruxsat etilgan xavfsiz masofalar poydevorning vertikal tebranish tezligi V cm/s kiritiladigan qoziqlardan r masofada ushbu bino va inshoot uchun yoʻl qoʻyilgan maksimal qiymatdan oshmasligi asosida oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoniqarli holatga ega boʻlgan binolar uchun bolgʻalar yordamida qiritiladigan qoziqlarni tebranish tezligining yoʻl qoʻyilgan qiymatlari quyidagi 16-jadvalga muvofiq aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Inshoot konstruksiyasi |
Zamin gruntida yoʻl qoʻyilgan tebranish tezligi, cm/s |
||
|
Qum |
|||
|
zich |
oʻrta zichlikda |
yumshoq |
|
|
Gilli gruntlar oquvchanlik koʻrsatkichi |
|||
|
IL < 0,5 |
0,5 ≤ IL ≤ 0,75 |
IL > 0,75 |
|
|
Monolit temir beton va poʻlat sinchli |
4,5 |
3,0 |
1,0 |
|
Monolit temir beton rama sinchli |
3,0 |
1,5 |
0,5 |
|
Panel va gʻishtli, blokli |
2,0 |
1,5 |
0,4 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Qoziqlarni tebranish paytida, qoziqlarni sinovdan oʻtkazish paytida grunt va struktura tebranishlarining parametrlarini instrumental tadqiqotlar asosida yoʻl qoʻyilgan xavfsiz masofalar aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Bino va inshootlar konstruksiyalari zamin gruntlarda ruxsat etilgan tebranishlar tezligi cm/s qumlar zich oʻrtacha zichlikda boʻshloyli gruntlarning quyidagi oquvchanlik koʻrsatgichi monolit temir-betonli va poʻlat karkaslari monolit temir-betondan rama karkasli karkaslar gʻisht blokli va panelli bino va inshootlarni tebranishning tezlik qiymati V, cm/s quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV = 2·p·a·d, (47)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa va d — mos ravishda, qoziqlarni sinovli qoqish jarayonida eksperimental aniqlanadigan tebranishning amplituda va chastotasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Mavjud boʻlgan bino va inshootlar yaqinida qoqma qoziqlarning dinamik taʼsirlar boʻyicha qoʻllanishining iloji boʻlmaganda, ular maxsus qoziqlarni bosib kiritadigan asboblar yoki domkratlar yordamida bosilib kiritiladigan qoziqlarga almashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Kiritish uchun minimal zarur kuch F kN quyidagi formula boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF ³ gcFd, (48)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ish sharoiti koeffitsiyenti, qoziq kiritish tezligi 3 m/min gacha teng boʻlganda 1,2 qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning har xil chuqurliklarda qurilish maydonchani grunt sharoitlarida kiritilishining koʻtarish qobiliyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Qayta taʼmirlanayotgan binolarning zaminlarini kuchaytirishda bosib kiritadigan qoziqlarni qoʻllashda ularning poydevorlari va yer osti kommunikatsiyalari F bosib kiritish kuchni qabul qilishni tekshirilishi va zarur boʻlganda mustahkamlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Bino va inshootlarni qayta taʼmirlashda burgʻilama qoziqlarni qoʻllash holatlarda qoziqlarni oʻrnatishda texnologik choʻkishni aniqlash hamda texnologik choʻkishni kamaytirish boʻyicha choralar, shuningdek qoziqni yon atrofini oʻrovchi (obsadnoy) inventar truba bilan taʼminlangan uskunalar ishlatilishi inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Qayta taʼmirlanayotgan binoning qoziqli poydevorlarini kuchaytirishda mavjud boʻlgan poydevor plitalari (rostverk)ga qoʻshimcha qoziqlarni yuborish yoʻli bilan yuklar va ularning tushgan joylari oʻzgarilishi munosabati bilan oxirgilar mustahkamlikka tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Qayta qurishda, qayta taʼmirlashda bino va inshootlarning poydevorlarining qoʻshimcha bino va inshootlari ushbu qurilishning oʻzi va uning tuzilmalari holati toifasining javobgarligi darajasida va atrofdagi binolarning qoʻshni obyektlariga koʻra maxsus texnik shartlar talablariga muvofiq belgilanib chegaraviy qoʻshimcha qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Qoziq turini, materialini va oʻrnatish usulini tanlashni hisobga olgan holda amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonchadagi grunt va gidrogeologik sharoitlar, shuningdek zamindagi toʻsiqlar mavjud yoki mavjud boʻlishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrnatish paytida qoziqdagi kuchlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrnatish paytida qoziqni yaxlitligini tekshirish va saqlash imkoniyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqni oʻrnatish usuli va ketma-ketligining oldindan oʻrnatilgan va tutashgan inshoot va kommunikatsiyalarga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqni texnologik choʻkishni hisobga olgan holda ishonchli tarzda oʻrnatish mumkin boʻlgan qoʻyim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamindagi halokatli kimyoviy taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarning turli gorizontlari orasidagi mumkin boʻlgan bogʻlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar bilan yuk tashish va transport operatsiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar oʻrnatilishi qoʻshni (yaqin joylashgan) binolarga taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Mazkur SHNQning 130 — 141-bandlaridagi talablarni bajarishda quyidagilar inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar oʻrnatilishda qoʻshni binolarni siljishi va tebranishisi (vibratsiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlatiladigan bolgʻa yoki vibrator turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq qoqishda dinamik kuchlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilama qoziqlarni oʻrnatish uchun quduq ichida ishlatiladigan suyuqlikni quduq devorlari ustuvorligini taʼminlaydigan va gidravlik portlash ehtimolini istisno qiladigan suyuqlik bosimini yetarli darajada ushlab turishi;.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquduq tubini, tanasini shlamdan, bentonit eritmasi bilan toʻldirilganda tozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonlash paytida quduq tanasining mahaliy ustuvor emasligi, bu qoziq tanasiga grunt tushishiga olib kelishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtiqma qoziqlar tanasiga grunt va suv tushishi va suv oqimi bilan xom betonning buzilishi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetondan suv tortib oladigan qoziq atrofidagi toʻyinmagan qum qatlamlarining taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntdagi va gruntli suvlardagi kimyoviy moddalarining sekinlashtiriladigan (pasaytiradigan) taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntdagi va gruntli suvlardagi kimyoviy moddalarining sekinlashtiriladigan (pasaytiradigan) taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar uchun quduqlarni burgʻilashda gruntning buzilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Qoziqli poydevorlarni konstruktiv tuzilishiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Tarxda qoziqni qanday joylashtirishga koʻra qoziqli poydevorlarni quyidagi koʻrinishda loyihalash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyakka qoziqlarni — alohida turgan tayanchlar tagiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar tasma — poydevorga bino va inshootlarning devorlari tagiga qoziqlarni bir, ikki va koʻp qatorli qilib joylashtirib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar toʻplamini — qoziqlar tarxda kvadrat, toʻgʻri toʻrtburchak, trapetsiyasimon shakldagi maydonlarga joylashtirib ustunlar tagiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaxlit qoziqlar maydonini-qoziqlarni butun inshoot tagiga tekis joylashtirib va taglik gruntga tayanadigan yaxlit poydevor plitalari (rostverk) bilan birlashtirib ogʻir inshootlar tagiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Qoziqli poydevorlar loyihasini ishlab chiqishda quyidagi maʼlumotlarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan bino yoki inshootning tuzilishi va chizmasiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtaruvchi qurilmalarning oʻlchamlarini va ular loyihalanadigan materialni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqurlashtirilgan xonalarning mavjudligi ularni binolar va inshootlarning poydevorlariga yaqinlashish qamrovlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpollarning konstruktiv tuzilishi va ularga tushadigan texnologik yuklamalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot qurilmalaridan poydevorlarga tushadigan yuklamalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik jihozlarni joylashtirish, ulardan inshoot qurilmalariga tushadigan yuklamalarni, shuningdek jihozlar ostidagi inshoot qurilmalari va poydevorlarning chegaraviy choʻkishlari va ogʻishlariga qoʻyiladigan talablarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Poydevordagi qoziqlar sonini belgilashda mazkur SHNQning 50-bandiga muvofiq chetki qoziqlar uchun yoʻl qoʻyiladigan zoʻriqishlarni hisobga olib, qoziqqa tushishi yoʻl qoʻyiladigan hisobiy yuklamada qoziqlar materiallarning mustahkamlik xossalaridan toʻliq foydalanishdan kelib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Qoziqlarning tuzilishi va oʻlchamlarini tanlashda poydevorlarga tushadigan yuklamalarning (texnologik yuklamalarning), shuningdek binolar va inshootlarni qurish texnologiyasini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)aning qoziqlar bilan birikishi, erkin tayanuvchi, bikir tutashuvchi shaklda loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Erkin tayanishda asosdagi gruntlar boʻsh boʻlganda piramida konstruksiyali qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Poydevor plitalari (rostverk)ning qoziqlarga erkin tayanishini hisoblashlarda shartli ravishda sharnirli tutashuv sifatida hisobga olish, bunda yaxlit quyma poydevor plitalari (rostverk)larda bunday tutashuv prizmali va toʻgʻri burchak kesimli qoziq kallagini poydevor plitalari (rostverk) 5–10 cm chuqur kiritib biriktirish yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Quyidagi hollarda qoziq poydevor plitalari (rostverk)ining qoziqlarga bikir tutashuvchi nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarning tanasi boʻsh gruntlar (siyrak qumlar, oquvchan holatdagi changli-loyli gruntlar, balchiqlar, torflar)da joylashganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtutashuv joyida qoziqqa tushadigan siquvchi kuch uning kesimi oʻzagi chegarasidan chiqadigan ekssentrisitet bilan qoʻyilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqqa gorizontal kuchlar taʼsir qilganda erkin tayanishda ular vujudga keltiradigan siljishlar qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq hisoblab aniqlangan loyihalanayotgan bino yoki inshoot uchun chegaraviy qiymatlardan katta boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorda qiya joylashgan yoki tarkibiy qismlardan iborat qoziqlar boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar sugʻuruvchi kuchlarga ishlasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Temir-beton qoziqlarning yaxlit quyma temir-beton poydevor plitalari (rostverk) bilan bikr tutashuvida qoziqning kallagini poydevor plitalari (rostverk)ga temir armaturalarni ankerlash uzunligiga mos chuqurlikda biriktirish yoki temir armaturaning chiqqan uchlarini poydevor plitalari (rostverk)ni, ularni ankerlash uzunligiga mos uzunlikda SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq biriktirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Oldindan zoʻriqtirilgan qoziqlar kallagida zoʻriqtirilmagan temir armatura sinchi (undan keyinchalik anker temir armatura sifatida foydalaniladi) boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Qoʻyma poʻlat qismlar yordamida bikr tutashuvni hosil qilishga yoʻl qoʻyilishi, bunda mustahkamlikni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Sugʻuruvchi kuchlarga ishlaydigan qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka ankerlashda mazkur SHNQning 151-bandiga muvofiq qoziqlar temir oʻzagini poydevor plitalari (rostverk)ka sugʻurishga hisoblab topiladigan chuqurlikda biriktirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Mavjud poydevorlar zaminini burgʻilama-haydama qoziqlar yordamida kuchaytirishda qoziqlarni poydevorga biriktirish uzuligi SHNQ 2.02.01-19ga muvofiq hisoblab qabul qilinishi yoki qoziqning besh diametriga teng qilib belgilanishi, bu shartni bajarishning imkoni boʻlmaganda, poydevor plitalari (rostverk)ka tutashadigan joyda qoziq tanasini kengaytirish inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Qoziqlarni yigʻma poydevor plitalari (rostverk)ka bikr biriktirish qoʻngʻiroqsimon kallaklar yordamida taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor plitalari (rostverk) yigʻma boʻlganda, poydevor plitalari (rostverk)ka maxsus teshiklarga qoziqlarni tiqib, beton bilan yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Botiruvchi yuklar kichik 400 kN (40tf) gacha boʻlganda, poydevor plitalari (rostverk)ni qoziqning sementli qorishma bilan tekislangan kallagiga yoki mazkur SHNQning 225 — 228-bandlaridagi talablarga binoan oraliq yostiqcha orqali erkin tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Nomarkaziy yuklangan poydevor qoziqlari, toʻpidagi qoziqlarni joylashtirishda poydevorga taʼsir qiladigan doimiy yuklamalarning teng taʼsir etuvchilari qoziqlar tarxi ogʻirlik markaziga iloji boricha yaqinroqdan oʻtishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Tik yuklamalar va momentlarni, shuningdek gorizontal yuklamalarni (ularning qiymatlari va yoʻnalishlariga koʻra) qabul qilish uchun tik, qiya va (kozlovie) chorpoya qoziqlarni boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Qoziqlarning qiyaligi quyidagi 17-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Diametri 1,0 m dan kam qoziqlarning qiyaligi |
Burgʻilanma qoziqlar va qoziq-qobiqlarning qiyaligi, m |
|||
|
1,0 — 1,2 |
1,6 |
2,0 |
3,0 |
|
|
1:1 |
4:1 |
5:1 |
6:1 |
7:1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Kengayishlarsiz qoqma osma qoziqlarning pastki uchlari tekisligida ularning oʻqlari orasidagi masofa 3d dan, ustun-qoziqlarda esa 1,5d dan kam boʻlmasligi (d-dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziqning tomoni yoki toʻgʻri toʻrtburchak qoziqning katta tomoni) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Burgʻilama tiqma qoziqlar va ustun-qoziqlar tanalari, shuningdek ustun-qoziqlarning quduqlari orasidagi masofa 1,0 m dan kam boʻlmasligi, bunda qoziqlarning kengayishlari qattiq va yarim qattiq changli-loyli gruntlarga mahkamlanganda, ular orasidagi masofa 0,5 m, boshqa qoyatosh boʻlmagan gruntlarda 1,0 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Poydevor plitalari (rostverk) tagligi sathida qiya qoziqlar orasidagi yoki qiya va tik qoziqlar orasidagi masofa poydevorlarning tuzilish xususiyatlarini hamda ularni gruntga botirish, poydevor plitalari (rostverk)ni temir armaturalash va betonlash ishonchliligini taʼminlashini hisobga olib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Qoziqlarning uzunligini tanlashda qurilish maydonining gruntlarini, poydevor plitalari (rostverk) tagligini joylashtirish sathini hisobga olish, qoziqli poydevorlar qilish uchun moʻljallangan jihozlarning imkoniyatini aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarning pastki uchini mustahkam gruntlarga yetkazish, bunda gruntning boʻsh qatlamlarini oʻyib olib tashlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarning pastki uchlari uchun zamin deb qabul qilingan gruntga qoziqlarning botish chuqurligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишholat koʻrsatkichi IL£0,1 boʻlgan yirik boʻlakli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshagʻalli, yirik va oʻrtacha yiriklikdagi qumli, changli — loyli gruntlarda kamida 0,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa qoyatosh boʻlmagan gruntlarda kamida 1,0 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Masulligi III sinf binolari va inshootlarining poydevorlari uchun qoziqlarning pastki uchlarini tarkibida organik modda nisbiy miqdori Iom£ 0,25 boʻlgan qumli va changli-loyli gruntlarga tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati ularni statik yuklama bilan sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOquvchan konsistensiyali gilli gruntlar qatlami mavjud boʻlganda qoziqlarning pastki uchi shu qatlam etagidan kamida 2 m chuqurlashtirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)i tagligining joylashtirish chuqurligini bino yoki inshoot yer osti qismining tuzilishi yechimiga (yertoʻla, texnik yertoʻla bor-yoʻqligiga) va maydonni tekislash loyihasiga (kesib yoki tuproq toʻkib) koʻra, shuningdek poydevor plitalari (rostverk)ning hisoblab aniqlangan balandligiga koʻra belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Koʻpriklarning poydevorlari uchun poydevor plitalari (rostverk) tagligini quyidagicha bajarilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv havzasi sirtidan, uning tubidan yoki grunt yuzasidan yuqoriroq yoki pastroq joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy iqlim sharoitlaridan, poydevorlarning tuzilishi xususiyatlaridan, kemalarning qatnashi va yogʻoch oqizish talablaridan, qoziqlarni atrof muhit haroratining oʻzgarishlari, muz koʻchishi salbiy taʼsirlaridan, choʻkindilarning yemirishidan samarali asrashga doir tadbirlarning ishonchliligidan kelib chiqib;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati va uzoqqa chidashini inobatga olib.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Koʻpchiydigan gruntlarda qurilish olib borganda, gruntning muzlashdan koʻpchishini qoziq poydevor plitalari (rostverk)ga taʼsirining oldini olish yoki uni kamaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Havo harorati minus 40 0S dan yuqori boʻladigan joylarda suv havzalardan tashqarida yaxlit kesimli qoziqlardan, ichi boʻsh qoziqlar va qoziq-qobiqlardan (kamida 3 cm li himoya beton qatlami bilan) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, beton qatlamida darzlar paydo boʻlmasligi tadbirlari koʻrilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv sathi doimiy oʻzgarib turadigan anhorlar, daryolarda, yuqori qismida temir-beton yoki metall kojuxda qoldiriladigan burgʻilama-tiqma ustunlarni yoki beton bilan toʻldirilgan metall yoki temir-beton qoziq qobiqlarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurgʻilama-tiqma ustunlarning konstruksiyalarida kojuxni poydevor plitalari (rostverk) ostidan suv havzasidagi tayanchlar oldidagi suv yuvadigan chiziqqacha boʻlgan masofada oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Koʻpriklar poydevorlarning burgʻilama-quyma qoziqlari uchun himoya beton qatlamining qalinligi kamida 10 cm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Musbat harorat taʼsirida (gruntning mavsumiy muzlash sathidan yoki muz qatlami tagidan kamida 0,5 m pastda) betonning sovuqqa chidamliligi boʻyicha cheklovlarsiz barcha turdagi qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Qoziqli poydevorlar loyihasini ishlab chiqishda qoziqlarni qoqishda grunt sirtining koʻtarilishi mumkinligini quyidagi hollarda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydoni mayin yumshoq va oquvchan yumshoq holatdagi changli-loyli gruntlardan yoki suvga toʻyingan changsimon va mayda qumlardan iborat boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar xandak tubidan botiriladigan boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqli poydevorning tuzilishi qoziqlar maydoni yoki qoziqlar toʻpi tarzida qabul qilinib, chetki qoziqlar orasidagi masofa 9 m dan kam boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 12-bobiga muvofiq qurilish maydonchasi koʻpchiydigan gruntlardan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Grunt sirtining koʻtarilishi oʻrtacha qiymati, h, m ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(49)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — gruntning namlik darajasi 0,9-1,0 ga teng boʻlganda 0,5 — 0,7 ga teng deb qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVp — gruntga botiriladigan barcha qoziqlar hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAe — qoziqlar qoqiladigan yuza yoki xandaq tubi yuzasi, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Oʻta choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Oʻta choʻkuvchan gruntlar sharoitida qoziqli poydevorlarni qoʻllashni qoziqli poydevorlar va tabiiy zamindagi poydevorlar loyiha yechimlarining mumkin boʻlgan variantlarini texnik-iqtisodiy asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha II-turdagi gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashtirish ishlari quyidagilarni bajargan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihada qurilish yilning quruq mavsumida amalga oshirilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxandaq (kotlovan) tubi tabiiy asosdagi poydevorni yoki poydevor plitalari (rostverk)ka moslab xandaq etagini tayyorlash ishlari tugallangandan soʻng 1 sutka davomida xandaqning vertikal yonbagʻirlariga gorizontal yoʻnalishda kamida 10 cm qalinlikdagi beton bilan yopilishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Oʻta choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan qurilish maydonlarida muhandis-geologik izlanishlarni olib borganda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning xususiy ogʻirligi taʼsirida oʻta choʻkishida mumkin boʻlgan xususiy va eng katta qiymatlarini koʻrsatgan holda gruntlar turini (maydon tuproq solib tekislanganda solingan tuproq- ogʻirligini ham hisobga olish) aniqlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq qoziqlar botirilishi mumkin boʻlgan grunt qatlamlarini ajratishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Gruntlarni SHNQ 1.02.07-19 va SHNQ 1.02.09-09 ga muvofiq quduqlar burgʻilanishi va shurflar qazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar burgʻilanayotgan joylar oʻrtasidagi masofani shu joylarning muhandis-geologik sharoitlari murakkabligi darajasiga koʻra belgilanishi, ushbu masofa 50 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAlohida turgan bino va inshoot chegarasida kamida toʻrtta quduq, qurilish maydoni 1300 m2 dan kichik boʻlgan binolar uchun uchta quduq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Bino va inshootlar quriladigan maydonda quyidagi maʼlumotlar berilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining gidrogeologik tartibi sinchiklab oʻrganilishi haqidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan va mavjud binolar va inshootlardan foydalanishda oʻsha tartibning oʻzgarishi mumkinligi haqidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Namlanganda oʻz xossalarini oʻzgartiruvchi oʻta choʻkuvchan va boshqa tur gruntlarning fizik-mexanik, shuningdek mustahkamlik va deformatsiyalanish xossalari tabiiy namlik holati uchun va suvga toʻliq toʻyingan holati uchun aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. II turdagi choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarni oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha aniqlashda (gruntlarning xususiy ogʻirliklaridan 30 cm dan ortiq oʻta choʻkishi ehtimoli boʻlganda), gruntni kesish yoki oldindan hoʻllab shibbalash, hoʻllab portlatish, grunt qoziqlari qoqib mustahkamlash bilan II turdagi gruntlar sharoitini I turga oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganda bino yoki inshoot egallaydigan maydon chegarasida va uning atrofidagi oʻta choʻkuvchan qatlamning yarmiga teng masofada grunt qatlamining oʻz xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishini oldini olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Namlanganda mustahkamlik va deformatsiyalanish koʻrsatkichlari pasayuvchi oʻta choʻkadigan va boshqa tur gruntlarning barcha qatlamlarini qoziqlar teshib oʻtishi imkoni boʻlgan hollardagina hoʻllanishi mumkin boʻlgan oʻta choʻkadigan gruntli maydonlarda qoziqli poydevorlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Qoziqlarning pastki uchlari quyidagi gruntlarga botirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI turdagi gruntlarda barcha turdagi qoziqlar uchun suvga toʻyingan holatdagi koʻrsatkichi IL<0,6 boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turdagi gruntlarda Ssl,g £ Su da qoqma qoziqlar uchun IL<0,4 va burgʻilama quyma qoziqlar uchun IL<0,2 boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII turdagi gruntlarda Ssl,g £ Su da;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoqma qoziqlar uchun IL<0,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишburgʻilama qoqma qoziqlar uchun IL£0 boʻlgan qoyatoshli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzich va oʻrtacha zichlikdagi qumli gruntlar, changli-loyli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, yuqoridagi Ssl,g toʻkib tekislangan tuproq va boshqa qoʻshimcha yuk hisobga olinganda gruntning xususiy ogʻirligidan choʻkishi deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu banddagi gruntlarga qoziqlarni botirish chuqurligi qoziqning choʻkishi chegaraviy choʻkish Su dan oshmasligi va qoziqning zarur yuk koʻtarish qobiliyati taʼminlanishidan eng kattasi sifatida hisoblashlar boʻyicha belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Gruntlarni teshib oʻtish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmaganda, quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII sinf bino va inshootlari uchun oʻta choʻkuvchanlik boʻyicha I turdagi gruntlarda nisbiy oʻta choʻkuvchanligi Ssl<0,02 boʻlgan (bosim kamida 300 kPa (3 kgf/cm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntning xususiy ogʻirligi hamda uning sirtiga tushadigan yuklamadan paydo boʻladigan bosimdan kam;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarning (qoziq-qobiqlardan tashqari) pastki uchi grunt qatlamiga kamida 1 m chuqur botishi (bunda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati taʼminlanishi, zaminning mumkin boʻlgan oʻta choʻkish va choʻkish (umumiy qiymatlari) gruntlar notekis hoʻllangandagi binolar va inshootlar uchun chegaraviy qiymatlardan oshmasligi shartlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. I turdagi gruntlarda III sinf bir qavatli binolarning ustun-qoziqlarining pastki uchini Ssl ³ 0,2 gruntlarga (agar qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini sinalganda) tayantirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Choʻkuvchan qalinlikni toʻp-toʻp qoziqlar bilan va qoziqlarning > 0,6 konsistensiyali (oquvchanlik koʻrsatkichi) changsimon-gilli gruntlarga, shuningdek namlangan changsimon qumlarga tayanib oʻtishida SHNQ 2.05.03-22ning mazkur SHNQning 78 va 190-bandlariga muvofiq tayanch atrofidagi gruntni namlashdagi salbiy bosimni hisobga olgan holda poydevor tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Muhandislik izlanishlari natijasida qoqma qoziqlarni oʻta choʻkuvchan gruntlarga qoqib botirish qiyinligi aniqlanganda, loyihada yoʻnaltiruvchi quduqlar qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoʻnaltiruvchi quduqlar I turdagi gruntlarda yoʻnaltiruvchi quduqlar diametrini qoziq kesimi oʻlchamida kamroq (50 mm gacha), II turdagi gruntlarda unga teng yoki undan kichikroq (50 mm gacha) qilib belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoʻnaltiruvchi quduqlar choʻkuvchi qatlam chegarasidan chiqmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. I turdagi gruntlarda qoʻllaniladigan qoziqlarni hisoblashni mazkur SHNQning 6, 8-boblari va ushbu SHNQning 1-ilovasiga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqning pastki uchi va yon sirtidagi gruntlarning hisobiy qarshiliklari R va fi mazkur SHNQning 1, 2 va 7-jadvallariga mutanosiblik koeffitsiyenti K va a mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq deformatsiya moduli E, ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma bogʻlanishi c qiymati quyidagilar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишagar grunt hoʻllanishi mumkin boʻlganda, gruntni toʻliq suvga toʻyintirib, bunda jadvaldagi hisobiy koʻrsatkichlarni quyidagi formuladan aniqlanadigan holat koʻrsatkichida qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(50)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe — tabiiy zichlikdagi gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi, gw=10 kN/m3 (1 tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — qattiq zarralarning solishtirma ogʻirligi, kN/m3 (tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWp, WL — qotish chegarasida va oquvchanlik chegarasida gruntning namligi, birlik ulushlarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar mazkur SHNQning 50-formulasi boʻyicha IL<0,4 boʻlsa, IL= 0,4 deb qabul qilish agar grunt hoʻllanmaydigan boʻlsa, tabiiy holatdagi gruntning namligi W va holat koʻrsatkichi IL (W < Wp boʻlsa, Wp) qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. I turdagi gruntlar sharoitida qoʻllaniladigan, shibbalab hosil qilingan toʻshamada qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati, mazkur SHNQning 72-bandi talablariga muvofiq, yoqlari qiya qoqma qoziqlardagidek, mazkur SHNQning 179-bandida keltirilgan talablarga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. I turdagi gruntlar sharoitida qoʻllaniladigan qoziqlarning butun uzunligi chegarasida gruntni cheklangan tarzda hoʻllab, GOST 5686-2020ga muvofiq oʻtkazilgan statik sinovlar natijalari boʻyicha ularning yuk koʻtarish qobiliyatini mazkur SHNQning 7-bobiga koʻra aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Qurilish olib borilayotgan maydonda qoziqlarni statik sinovlari mavjud boʻlganda, ularni sinamasdan ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Oʻta choʻkadigan gruntlarda qoʻllaniladigan qoziqlar va qoziq-qobiqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini quyidagilarga muvofiq aniqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularni dinamik sinovlar natijalari asosida aniqlashga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq pastki uchi va yon sirtidagi oʻta choʻkadigan gruntlarning hisobiy qarshiliklari (R va fi) ni shu gruntlarni dala sharoitida zondlab sinashlar natijalariga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш268. Statik zondlash usulini mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq qoziqlarni tayantirish uchun grunt qatlamlarini tanlashda oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasidan pastda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. I turdagi gruntlar sharoitida mazkur SHNQning 4-bobida keltirilgan qoziqlardan tashqari quyma beton va temir-beton qoziqlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday qoziqlar shagʻalni kamida 3d (d-quduq diametri) chuqurlikka quduq ichida shibbalab zichlangan burgʻilama quduqlarda qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. II turdagi gruntlar sharoitida qoziq tanasining oʻta choʻkuvchan qatlam chegarasining qismidagi ishqalanishga qarshi qoplamali qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Qoziqlarni II-turdagi gruntlarda zamin gruntlarining yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(51)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — bir qoziqqa toʻgʻri keladigan hisobiy yuklama, kN (tf); bino va inshootlarning qoziq poydevorlarini loyihalashda aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — ishonchlilik koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 50-band talablari boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, qiymati grunt oʻta choʻkishining mumkin boʻlgan qiymatiga bogʻliq (Ssl): Ssl=5 cm da gc = 0, Ssl ³ 2su da gc=0,8; Ssl ning oraliq qiymatlari uchun interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPn — mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq manfiy ishqalanish kuchi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Manfiy ishqalanish kuchi Pn ni toʻliq suvga toʻyingan grunt uchun (gruntlar yuqoridan namlanishi mumkin boʻlganda) aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar gruntlar pastdan (yer osti suvlari sathi koʻtarilaganda) namlanadigan boʻlsa, nisbiy ishqalanish kuchi P'n tabiiy namlikdagi gruntlar kabi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Qoziqlarni mustahkamligi boʻyicha hsl chuqurlikda taʼsir qiladigan mazkur SHNQning 187-bandiga muvofiq N+Pn (gruntlar yuqoridan namlanganda) yoki N+P'n (gruntlar pastdan namlanganda) yuklamaga hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Suvga toʻyingan gruntlarda qoziqning yon sirtiga taʼsir qiladigan manfiy ishqalanish kuchi Pn va tabiiy namlikdagi gruntlarda nisbiy ishqalanish kuchi P'n GOST 5686-2020ga muvofiq suvga toʻyingan gruntlar va tabiiy namlikdagi gruntlarda sugʻuruvchi kuch bilan sinashlar boʻyicha hsl uzunlikdagi qoziqning eng katta chegaraviy qarshiligiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. Sugʻurishga sinashlarni oʻtkazishdan oldin manfiy ishqalanish kuchi Pn ni quyidagi formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(52)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq tanasi koʻndalang kesimining perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl — gruntning oʻta choʻkuvchan qatlamlarining yonlama ishqalanish kuchlari jamlanadigan hisobiy chuqurlik, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning xususiy ogʻirligi taʼsiridan uning oʻta choʻkishi qiymati 0,05 m ga teng boʻlgan chuqurlikka teng deb qabul qilinishi, bunda zamin gruntining oʻta choʻkish qiymati SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишti — hisobiy qarshilik, kPa, quyidagi formula boʻyicha h=6 m chuqurlikkacha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(53)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — yonlama bosim koeffitsiyenti, 0,7 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI, cI — ichki ishqalanish burchagi va solishtirma bogʻlanish hisobiy qiymatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsI — chuqurlik boʻyicha oʻrtalashtirilgan va GOST 12248-2010ga muvofiq konsolidatsiyalangan drenajli qirqish usulida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqurlik 6 m <h £hsI da qiymati doimiy va 6 m chuqurlikdagi qiymatiga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишszg — suvga toʻyingan gruntning xususiy ogʻirligidan tik zoʻriqish, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — hoʻllanganda choʻkadigan va qoziqning yon sirtiga tegib turadigan oʻta choʻkadigan grunt i-qatlami qalinligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Siquvchi kuchga ishlaydigan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN (tf) ni quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcheklangan joyni hoʻllab qoziqlarni statik sinashlar natijalari boʻyicha l uzunlikdagi qoziqlarni botiruvchi kuchga yuk koʻtarish qobiliyati bilan hsI uzunlikdagi qoziqlarni sugʻuruvchi kuchga yuk koʻtarish qobiliyati orasidagi farq sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 179-bandiga muvofiq hsI chuqurlikdan pastdagi grunt qatlamlari chegarasida gruntlar toʻliq suvga toʻyingan sharoitlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. II turdagi gruntlarda toʻliq uzunligi boʻyicha joylashtiriladigan qoziqlarni oʻta choʻkish boʻyicha statik sinashlardan oʻtkazish majburiy hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Gruntlari oʻrganilmagan joylarda alohida muhim inshootlar uchun choʻkish yuz bergunga qadar zaminni uzoq hoʻllash yoʻli bilan sinovlar oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Qoziqlarning yon sirtida salbiy ishqalanish kuchlari vujudga kelishi ehtimoli boʻlganda, osma qoziqlardan qilingan qoziqli poydevorlarning choʻkishini yon tomonlaridan tik qoziqlar chetki qatorlari tashqi yoqlaridan masofada oʻtadigan tik tekisliklar bilan cheklangan deb qabul qilinadigan poydevor sifatida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, hmt — qoziqning pastki uchidan hsI chuqurlikkacha boʻlgan masofa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш280. Yuklamalarni hisoblashda poydevorning xususiy ogʻirligiga salbiy ishqalanish kuchlarini qoʻshish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu kuchlar poydevor plitalari (rostverk) balandligi chegarasida uning perimetriga teng va qoziqlarning tashqi yoqlari boʻyicha qoziqlar toʻpi perimetriga teng perimetr u, m da mazkur SHNQning 52-formulasi boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш281. Bino va inshootlarning qurilmalarini hisoblash uchun oʻta choʻkuvchan gruntlarda qoziqli poydevorlarning notekis choʻkishlarini aniqlashda qurilish maydonining gidrogeologik sharoitlari oʻzgarishlari hamda hisoblanayotgan poydevor yoki umuman inshootga nisbatan hoʻllash manbaining eng noqulay turi va joylashishi toʻgʻrisidagi taxminlarni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282. II turdagi gruntlarda gruntning xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkish ehtimoli boʻlganda qoziqli poydevorlarni qoʻllashda suvdan muhofaza qilish tadbirlarini bajarish, bunda choʻkish choklari binolarni oddiy shakldagi boʻlaklarga qirqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanoat korxonalarining kranlar bilan jihozlangan ishlab chiqarish binolarida, kran osti izlarini qoziqli poydevorlar hisobiy choʻkishi ikkilangan qiymatiga, biroq gruntning oʻz xususiy ogʻirligidan oʻta choʻkishi yarmidan kam boʻlmagan qiymatga tekislash imkonini beradigan konstruktiv tadbirlar nazarda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш283. Grunt xususiy ogʻirligidan 30 cm dan ortiq oʻta choʻkkanda, oʻta choʻkish oʻrasining egri chiziqli qismi chegarasiga tushib qoladigan qoziqli poydevorlarning gorizontal siljishi imkoni boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntni tanlash, gruntni chuqur namlash, grunt namlanishining oldini olish va qoziqlarga tushadigan gorizontal ogʻirlikni hisobga olgan holda boshqa maxsus statik hisob-kitoblar qabul qilinishini kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш284. II turdagi gruntlar sharoitida qoziqli poydevorga taʼsir qiladigan yuklamalarni aniqlashda salbiy ishqalanish kuchlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu kuchlar binolar va inshootlarning gruntga kirgan va qoziq poydevor plitalari (rostverk)i tagligidan yuqorida yotgan yon sirtlarida paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш285. Qoziqli poydevorlarni qoʻllashda oʻta choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan maydonlarni tekislash uchun faqat maxsus asoslangandan keyingina 1 m dan ortiq tuproq toʻkishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш286. II-turdagi gruntlar sharoitida qilinadigan qoziqli poydevorlarni loyihalashda tayinlanishi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti hisobga olinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-bob. Shishadigan gruntlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш287. Shishadigan gruntlardagi qoziqli poydevorlarni loyihalashda qoziqlar shishadigan gruntlarning barcha qatlamini oʻyib oʻtishi (qoziqlarning pastki uchlari shishmaydigan gruntga tayanishi) hamda qisman oʻyib oʻtishi (pastki uchlar bevosita shishadigan gruntga tayanishi)ga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш288. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni hisoblashni chegaraviy holatlar boʻyicha ushbu SHNQning 5-6-bobida keltirilgan talablarga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda, grunt shishganda qoziqlarning koʻtarilishini aniqlashga doir qoʻshimcha hisoblashni mazkur SHNQning 200 — 203-bandlariga muvofiq bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш289. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha hisoblashda qoziq yoki qoziq qobiqning uchlari ostidagi va yon sirtidagi hisobiy qarshiliklar R va fi qiymatlarini qoziqlar va qoziq-shtamplarni qurilish maydonida yoki shunga oʻxshash gruntli qoʻshni maydonda shishadigan gruntlarni hoʻllab oʻtkaziladigan sinashlar natijalari asosida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш290. Qoziqli poydevorlarni loyihalashni boshlash paytida statik sinashlar natijalari mavjud boʻlmasa, diametri 1 m dan kichik boʻlgan qoziqlar va qoziq-qobiqlarning pastki uchlari ostidagi va yon sirtidagi shishadigan gruntlarning hisobiy qarshiligini mazkur SHNQning 1, 2 va 7-jadvallari boʻyicha xuddi shishmaydigan gruntlardagidek qoʻshimcha gruntning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=0,5 ni kiritib qabul qilish, bunda koeffitsiyent mazkur SHNQning 3 va 5-jadvallarida keltirilgan boshqa koeffitsiyentlardan qatʼiy nazar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш291. Oldindan burgʻilangan yoʻnaltiruvchi quduqlarga botirilgan qoqma qoziqlar, kengayishsiz quyma qoziqlar, shuningdek gruntlarning shishadigan qismi oʻyib kirmaydigan qoziq-qobiqlarning koʻtarishini hsw,p m ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(54)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsw — shishadigan grunt sirtining koʻtarilishi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhswr — qoziqlarning pastki uchi joylashgan sathda grunt qatlamining koʻtarilishi (shishadigan gruntni oʻyib oʻtgan holda hswr =0), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишW, w — mazkur SHNQning 18-jadvalidan aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, grunt shishganda grunt chuqurligi boʻyicha deformatsiyaning kamayishini formuladadigan koʻrsatkichga bogʻliq boʻladi va shishadigan loylar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloylar uchun — 0,31 m-1,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorol loylari uchun — 0,36 m1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишu — qoziq koʻndalang kesimi perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqqa tushadigan hisobiy yuk, kN (tf) yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gf = 1 qilib aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш292. Inshootlarning koʻtarilishini chegaraviy qiymatlarini, shuningdek shishadigan grunt sirtining koʻtarilishi hsw va qoziqlarning pastki uchi hswr joylashgan sathda grunt qatlamining qiymatlarini SHNQ 2.02.01-19 ga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziqning chuqurligi, m |
Koeffitsiyent W a, m1 ning quyidagi qiymatlarida |
Koeffitsiyent w, m2/kN (m2/tf) |
||||
|
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
||
|
3 |
0,72 |
0,62 |
0,53 |
0,46 |
0,40 |
|
|
4 |
0,64 |
0,53 |
0,44 |
0,36 |
0,31 |
1,5 (15) |
|
5 |
0,59 |
0,46 |
0,36 |
0,29 |
0,24 |
1,1 (11) |
|
6 |
0,53 |
0,40 |
0,31 |
0,24 |
0,19 |
0,7 (7) |
|
7 |
0,48 |
0,35 |
0,26 |
0,20 |
0,15 |
0,5 (5) |
|
8 |
0,44 |
0,31 |
0,22 |
0,17 |
0,13 |
0,4 (4) |
|
9 |
0,40 |
0,27 |
0,19 |
0,14 |
0,11 |
0,3 (3) |
|
10 |
0,37 |
0,24 |
0,17 |
0,12 |
0,09 |
0,2 (2,5) |
|
11 |
0,34 |
0,21 |
0,15 |
0,10 |
0,08 |
0,2 (2) |
|
12 |
0,31 |
0,19 |
0,13 |
0,09 |
0,07 |
0,1 (1,5) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш293. Qoziqlar shishadigan gruntlarni kesib oʻtganda va ular shishmaydigan gruntlarga botganda va quyidagi shart bajarilganda, qoziqli gruntning koʻtarilishi yuz bermasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(55)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFsw — qoziqning yon sirtiga taʼsir qiladigan hisobiy koʻtarilish kuchlarining teng taʼsir etuvchisi, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarni shishadigan gruntlarda dala sinovlari natijalari boʻyicha yoki gruntning shishish kuchlari uchun yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γf = 1,2 ni hisobga olib ushbu SHNQning 2-jadvalidan foydalanib aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFdu — qoziqning shishmaydigan gruntda joylashgan qismi yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf) cugʻuruvchi kuchlar taʼsir etganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — mazkur SHNQning 2-formuladagidek aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш294. Diametri 1 m dan katta boʻlgan, shishadigan gruntlar qatlamini kesib oʻtmaydigan qoziqlarning koʻtarilishini xuddi tabiiy gruntdagi poydevordagidek SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, kengaygan qoziqning koʻtarilishi quyidagiga teng boʻlgan yuklama Fu taʼsir qilgan hol uchun aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(56)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu urda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN, Fsw — mazkur SHNQning 55-formuladagidek aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgII — grunt solishtirma ogʻirligi hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVg — qoziqning koʻtarilishiga qarshilik qiladigan grunt hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning koʻtarilishiga qarshilik qiladigan grunt hajmi Vg, pastki (kichik) diametri kengayish diametri d ga, yuqori daimetri d'=h+d ga teng boʻlgan, h balandlikdagi kengayuvchi kesik konusdagi grunt hajmiga teng deb qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — gruntning tabiiy sirtidan qoziqning kengaygan joyi oʻrtasigacha boʻlgan masofa, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш295. Shishadigan gruntlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashda grunt sathi bilan poydevor plitalari (rostverk)ning pastki tekisligi orasida mazkur SHNQning 169-bandiga muvofiq tirqish qoldirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTirqishning oʻlchami grunt shishganda, uning koʻtarilishi eng katta qiymatiga teng yoki undan katta qilib olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShishadigan gruntning qatlami qalinligi 12 m dan kam boʻlganda, bevosita gruntga tayanadigan poydevor plitalari (rostverk) qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, hisoblash mazkur SHNQning 55-formulasiga asosan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13- bob. Ishlov berilayotgan hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш296. Ishlov berilayotgan maydonlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashda mazkur SHNQ talablaridan tashqari SHNQ 2.01.09-19 ga ham rioya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqli poydevorlarni loyihalash uchun moʻljallangan muhandislik izlanishlari maʼlumotlari bilan birga kon-geologiya izlanishlari maʼlumotlari va yer sirtining kutiladigan deformatsiyalanishi maʼlumotlaridan ham foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш297. Ishlov berilayotgan maydonlar uchun qoziqli poydevorlarni loyihalashga doir topshiriqda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonida yer sirtining kutiladigan eng katta deformatsiyalanishi haqida marksheyderlik hisobi natijalari boʻyicha olingan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtirish, ogʻish, nisbiy gorizontal choʻzilish yoki siqilish deformatsiyalari, yer sirtining egrilik radiusi, oʻyiqlar oʻlchami haqidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш298. Ishlov berilayotgan maydonda quriladigan binolar va inshootlar qoziqli poydevorlarini hisoblashni ishlov berilganda, deformatsiyalanadigan zamin tomonidan koʻrsatiladigan taʼsirlarni hisobga olib belgilanadigan yuklamalarning alohida uygʻunlashuvi chegaraviy holati boʻyicha bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш299. Qoziqlar kallagining poydevor plitalari (rostverk)ka qanday tutashtirilganiga va maydonga ishlov berilganda zaminda gorizontal deformatsiyalanish paydo boʻlishi jarayonida poydevorlarning zamin grunti bilan taʼsirlashuvchiga koʻra qoziqli poydevorlarning quyidagi turlarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbikr-qoziqlar kallaklarini poydevor plitalari (rostverk)ka bikr mahkamlash (qoziqlar temiroʻzagi chiqiqlarini ankerlab qoʻyish yoki dinamik va statik yuklama bilan sinashlar va gruntni zondlash natijalari boʻyicha aniqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoslashuvchan (qimirlaydigan) qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka shartli-sharnirli 5 — 10 cm tutashtirish yoki qoziqlar choklari orqali tutashtirib biriktirishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш300. Ishlov berilayotgan maydonlarda qoziqli poydevorlar va ularning zaminlarini hisoblash quyidagilarni hisobga olib bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonga ishlov berish tufayli gruntlarning fizik-mexanikaviy xossalari oʻzgarishini mazkur SHNQning 210-bandiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer sirtining ogʻishi, qiyshayishi va unda oʻyiqlar hosil boʻlishi tufayli ayrim qoziqlarga tushadigan tik yuklamalarning qayta taqsimlanishini mazkur SHNQning 211-bandiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntlarining nisbiy gorizontal deformatsiyalanishi tufayli gorizontal tekislikda vujudga keladigan qoʻshimcha yuklamalarni mazkur SHNQning 212-bandiga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш301. Ishlov berilayotgan maydonda siquvchi kuchga ishlovchi barcha turdagi qoziqlarning zamin grunti boʻyicha yuk koʻtarish qobiliyatini quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(57)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcr — maydonga ishlov berilganda gruntlarning fizik-mexanik oʻzgarishlarini va tik yuklamalarning qayta taqsimlanishini hisobga oladigan ishlash sharoitlari koeffitsiyenti:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot poydevorlaridagi ustun-qoziqlar uchun gcr =1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoslashuvchan turdagi binolar va inshootlar (masalan, sharnirli tayanchli bir qavatli sinchli imoratlar) poydevorlaridagi osma qoziqlar uchun gcr = 0,9;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbikr turdagi binolar va inshootlar (masalan, bikr tugunli koʻp qavatli sinchsiz binolar, silos korpuslari) poydevorlaridagi osma qoziqlar uchun gcr = 1,1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQning 6-bobiga muvofiq hisoblab yoki dala tadqiqotlari natijalari asosida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarni dinamik va statik yuklama bilan sinashlar va gruntni zondlash mazkur SHNQning 7-bobi natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш302. Tik qoya qatlamlarda, bundan tashqari, nisbiy gorizontal deformatsiyalanish εh , mm/m ga bogʻliq boʻlgan qoʻshimcha koeffitsiyent gcr=1/(1+100·εh) ni ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш303. Bikr turdagi tuzilishli binolar va inshootlarning qoziqlari va qoziq-qobiqlariga tushadigan qoʻshimcha tik yuklamalar ±
N ni yer sirtining ogʻishi, qiyshayishi, unda oʻyiqlar hosil boʻlishi, shuningdek gruntlarining gorizontal deformatsiyalanishi bilan bogʻliq ravishda qoziqlarning tik hisobiy qiymatlariga koʻra, quyidagilar asosida aniqlanishi lozim:
N ni yer sirtining ogʻishi, qiyshayishi, unda oʻyiqlar hosil boʻlishi, shuningdek gruntlarining gorizontal deformatsiyalanishi bilan bogʻliq ravishda qoziqlarning tik hisobiy qiymatlariga koʻra, quyidagilar asosida aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишosma qoziqlardan tayyorlangan qoziqli poydevorlar va ularning zamini mazkur SHNQning 8-bobiga muvofiq tabiiy zamindagi poydevor bilan almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshartli poydevorning zamini bino (inshoot) yoki unda ajratilgan boʻlma uzunligi boʻyicha deformatsiya moduli va grunt toʻshamasi koeffitsiyenti doimiy boʻlgan chiziqli deformatsiyalanadigan qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш304. Qoʻshimcha vertikal yuklamalar binoning boʻylama va koʻndalang oʻqlari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш305. Ishlov berilayotgan maydonlarda quriladigan qoziqli poydevorlarni hisoblashda maydonga ishlov berish tufayli zamin gruntining qoziqlarning loyihadagi vaziyatiga nisbatan gorizontal siljishi taʼsirida egilishga ishlashi natijasida qoziqlarda vujudga keladigan qoʻshimcha zoʻriqishlarni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш306. Maydonga ishlov berishda gruntning hisobiy siljishi ucr, mm ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(58)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgf, gc — nisbiy gorizontal deformatsiya uchun yuklama va ishlash sharoitlari boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari SHNQ 2.01.09-20 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишÎh — nisbiy gorizontal deformatsiyaning kutilayotgan qiymati marksheyderlik hisobi natijalari boʻyicha aniqlanadi, mm/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — qaralayotgan qoziqning oʻqidan toki butun bino (boʻlma) uzunligida qilingan poydevor plitalari (rostverk)li bino (inshoot)ning markaziy oʻqigacha yoki alohida ustunlar tagiga qilingan poydevor plitalari (rostverk)li sinchli bino (boʻlma)ning bikrlik boʻlgigacha boʻlgan masofa, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш307. Ishlov berilayotgan maydonlarga quriladigan bino va inshootlarning qoziqli poydevorlarini loyihalashda yer sirtining deformatsiyalanishi natijasida qoziqlardan poydevor plitalari (rostverk)ka tushadigan zoʻriqishlar eng past boʻlishtdan kelib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu talabni bajarish uchun loyihalarda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntining gorizontal siljishlari taʼsirini kamaytirish uchun bino yoki inshootni boʻlmalarga boʻlishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning qiyshayishidan tik tekislikda vujudga keladigan zoʻriqishlarni kamaytrish uchun bikr tuzilishli binolar va inshootlar uchun asosiy osma qoziqlar ishlatishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiloji boricha bikrligi kam qoziqlar, masalan, prizmatik, kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak koʻndalang kesimli qoziqlarni ishlatish, toʻgʻritoʻrtburchak kesimli qoziqlarni, binoni boʻylama yoʻnalishida kichik tomoni bilan joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqni poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirishning moslashuvchan turini mazkur SHNQning 208-bandiga muvofiq qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarni domkratlar yoki boshqa toʻgʻrilovchi qurilmalar yordamida toʻgʻrilab qoʻyish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш308. Bino yoki inshootni boʻlmalarga boʻlganda, ular orasida poydevor plitalari (rostverk)da tirqishlar (deformatsiya choklari)ni boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu tirqishlarning oʻlchami binolar va inshootlarning pastki qurilmalaridagidek SHNQ 2.01.09-19 ga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш309. Qoziqli poydevorlarni I — IV guruhdagi ishlov berilayotgan quyidagi maydonlarda qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишosma qoziqli binolar va inshootlarning istalgan turi uchun I — IV guruhdagi maydonlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustun-qoziqli — zamin qiyshayganda — moslashuvchan turdagi tuzilishli qilib loyihalanayotgan binolar va inshootlar uchun III va IV guruhdagi, bikr tuzilishli binolar va inshootlar uchun IV guruhdagi maydonlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш310. Ishlov berilayotgan maydonlarni guruhlarga boʻlishda SHNQ 2.01.09-19ga asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш311. Diametri 600 mm dan katta boʻlgan quyma va burgʻilama qoziqlar, qoziq-qobiqlar va bikr qoziqlarning boshqa turlarini faqat poydevor plitalari (rostverk)ka sirpanish choki orqali tutashtiriladigan moslashuvchan tuzilishli qoziqli poy-devorlarda mazkur SHNQning 208-bandiga asosan qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш312. Ishlov berilayotgan maydonlarda qoziqlar qoyatoshli gruntlarga tayanadigan hollardan tashqari ular gruntga kamida 4 m chuqur botirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш313. Oʻyiqlar hosil boʻlishi mumkin boʻlgan I — IV guruhlardagi ishlov berilayotgan maydonlarda, shuningdek geologik buzilishlar mavjud boʻlgan maydonlarda maxsus asoslantirilganda qoziqli poydevorlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш314. Qoziqlarni poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirishning tuzilishini kutilayotgan zamin gruntining gorizontal siljishi qiymatiga qarab belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlar uchun gorizontal siljishning chegaraviy miqdoriga poydevor plitalari (rostverk) bilan quyidagicha tutashuvda mazkur SHNQning 208-bandiga muvofiq berilgan miqdoridan oshmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbikr tutashuv — 2 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoslashuvchan, shartli-sharnirli tutashuv — 5 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoslashuvchan, sirpanish choki orqali tutashuv — 8 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш315. Zamin gruntning gorizontal siljishidan qoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)da vujudga keladigan zoʻriqishlarni kamaytirish, shuningdek bino (inshoot) qoziqli poydevorlarining umumiy fazoviy ustuvorligini taʼminlash uchun gruntning kichik (2 cm gacha) siljishlari taʼsiri joyidagi qoziqlar maydonini bikr tutashuvli qilishni, boshqa hollarda esa moslashuvchan (sharnirli yoki sirpanuvchi chok orqali) tutashuvli qilishni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш316. Qoziq poydevor plitalari (rostverk)lari markazdan tashqari choʻzilish va siqilishga, shuningdek ishlov berilganda deformatsiyalandigan zamin gruntining yonlama bosimidan qoziqlarda paydo boʻladigan gorizontal tayanch qarshiliklar (koʻndalang kuch va eguvchi moment) taʼsirida burilishga hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш317. Grunt sirtiga qoʻyiladigan beton maydonlar yoki boshqa bikr qurilmalardagi baland poydevor plitalari (rostverk)li qoziqli poydevorlarni qoʻllashda qoziqlarning butun perimetri boʻyicha eni kamida 8 cm va qalinligi bikr qurilmaning butun qalinligicha keladigan tirqishlar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTirqishni ufqiy siljishlari taʼsirida qoziqlar uchun bikr tayanch hosil qilmaydigan yumshoq yoki qayishqoq ashyolar bilan toʻldirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-bob. Seysmik hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш318. Zilzila sodir boʻladigan hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashda mazkur SHNQning talablaridan tashqari QMQ 2.01.03-19 ga ham rioya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqli poydevorlarni loyihalash uchun bajariladigan muhandislik izlanishlari maʼlumotlaridan qoʻshimcha ravishda qurilish maydonini seysmik mikrohududlash maʼlumotlaridan ham foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш319. Binolar va inshootlarning qoziqli poydevorlariga zilzila taʼsirlarni hisobga olib, birinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha yuklamalarning alohida uygʻunlashuviga hisoblanishi kerak. Bunda, quyidagilarni nazarda tutish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 6-bobiga muvofiq qoziqning siquvchi va sugʻuruvchi yuklamalarga yuk koʻtarish qobiliyatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq qoziqlarning yon sirtlari gruntga uzatadigan bosimni cheklash boʻyicha gruntning turgʻunligini tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmazkur SHNQning qoziqlarni materialini mustahkamligi boʻyicha hisobiy zoʻriqishlar (boʻylama kuch, eguvchi moment va koʻndalang kuch)ning birgalikdagi taʼsiriga hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишularning qiymati zilzila yuklamalarning hisobiy qiymatlariga koʻra mazkur SHNQning 1-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш320. Bino yoki inshootga taʼsir qiladigan zilzila yuklamalarining hisobiy qiymatlarini aniqlashda, baland joylashgan poydevor plitalari (rostverk)ni, quyi qavat sinchi (karkasi) koʻrinishida qarash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш321. Qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatini, siquvchi yoki sugʻuruvchi yuklama Feq ga koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashda R va fi larning qiymatini, zamin gruntini mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilgan geq1 va geq2 pasaytiruvchi koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR qiymatini, shuningdek ish sharoitlari koeffitsiyenti geq3 ga ham koʻpaytirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi³3 da geq3=1, va i<3 da geq3 = 0,9 deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, i — qoziqning keltirilgan uzunligi mazkur SHNQning 1-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш322. Hisobiy chuqurlik hd gacha qoziqning yon sirtiga gruntning qarshiligi fi ni mazkur SHNQning 227-bandiga muvofiq nolga teng deb olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш323. Qoziqning yon sirtiga gruntning qarshiligi hisobga olinmaydigan hisobiy chuqurlik hd quyidagi 59-formuladan aniqlanishi, bunda 3/aε dan ortirmay qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(59)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1,a2,a3 — oʻlchamsiz koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtegishlicha 1,5; 0,8 va 0,6 (poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlsa va qoziq alohida tursa) va 1,2; 1,2 va 0 (qoziq past poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq tutashtirilsa) deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH,M — gorizontal kuch, kN (tf) va eguvchi moment, kN∙m (tf×m) (bular grunt sirti sathida seysmik taʼsirlarni hisobga olib yuklamalarning alohida uygʻunlashuvida qoziqqa qoʻyilgan) ning hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaε — deformatsiya koeffitsenti, 1/m mazkur SHNQning 1-ilovasidan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbp — qoziqning shartli eni, m mazkur SHNQning 1-ilovasidan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — grunt solishtirma ogʻirligining hisobiy qiymati, kN/m3 (tf/m3), suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq tutib turuvchi taʼsirini hisobga olib aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI, cI — gruntning ichki ishqalanish burchagi, grad va gruntning solishtirma ilashishi, kN/m2 (tf/m2) mazkur SHNQning 36 va 228-bandlariga muvofiq hisobiy qiymatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш324. Seysmik yuklamalar taʼsir qilganda hisobiy chuqurlik hd ni aniqlashda ichki ishqalanish hisobiy burchagi qiymatini hisobiy seysmiklik 7 ball boʻlganda, 2o ga, 8 ballda 4o ga, 9 ballda 7o ga kamaytirib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш325. Koʻpriklarning qoziqli poydevorlarini hisoblashda oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,5 boʻlgan suvga toʻyingan qumli gruntlarda, qilinadigan mazkur SHNQning 3-ilovasida keltirilgan K mutanosiblik koeffitsiyentlari qiymatlarini 30 foizga kamaytirish yoʻli bilan hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatiga gorizontal yuklama taʼsir qilganda, qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashlarda seysmik yuklamaning qisqa muddat taʼsir qilishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuning uchun mazkur SHNQning 3-ilovasi boʻyicha (24) formuladagi h2 koeffitsiyent qiymatini kattalashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir qatorli poydevorlarni shu qatorga perpendikulyar tekislikda taʼsir qiladigan yuklamalarga hisoblashlarda h2 koeffitsiyenti qiymatini 10 foiz, boshqa hollarda 30 foizga kattalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Bino va inshootlarning xisobiy seysmikligi, ball |
Quyidagi guruntlarda R qiymatlariga tuzatish kiritish uchun ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, geq1 |
Quyidagi guruntlarda fi qiymatlariga tuzatish kiritish uchun ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, geq2 |
|||||||||
|
Qumli zich guruntlar |
Oʻrtacha zichlikdagi kumli guruntlar |
Quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida changli loyli guruntlar |
Zich oʻrtacha zichlikdagi kumli guruntlar |
Quyidagi oquvchanlik koʻrsatkichida changli loyli guruntlar |
|||||||
|
|
Namligi kam va nam |
Suvga toʻyingan |
Namligi kam va nam |
Suvga toʻyingan |
IL< 0 |
0 |
Namligi kam va nam |
Suvga toʻyingan |
IL< 0 |
0 |
0,75 |
|
7 |
1 0,9 |
0,9 - |
0,95 0,85 |
0,8 - |
1 1 |
0,95 0,9 |
0,95 0,85 |
0,9 - |
0,95 - |
0,85 0,8 |
0,75 0,75 |
|
8 |
0,9 0,8 |
0,8 - |
0,85 0,75 |
0,7 - |
0,95 0,95 |
0,9 0,8 |
0,85 0,75 |
0,8 0,75 |
0,9 0,8 |
0,8 0,7 |
0,7 0,65 |
|
9 |
0,8 0,7 |
0,7 - |
0,75 0,6 |
- |
0,9 0,85 |
0,85 0,7 |
0,75 0,65 |
0,7 - |
0,85 0,65 |
0,7 0,6 |
0,6 - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Chiziq ustida keltirilgan geq1, geq2 qiymatlari qoqma qoziqlarga, chiziq tagidagilari tiqma qoziqlarga tegishli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Takrorlanuvchanlik tegishlicha 1,2,3 boʻlgan hududlarda quriladigan binolar va inshootlar uchun (transport va gidrotexnikaga doir binolar va inshootlardan tashqari) geq1 va geq2 koeffitsiyentlar qiymatlarini 0,85;1,0 yoki 1,15 ga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Qoyatoshli va yirik boʻlakli gruntlarga tayanadigan ustun-qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini aniqlashda qoʻshimcha ishlash sharoitlari geq1, geq2 koeffitsiyentlari kiritilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш326. Veritikal siquvchi va sugʻuruvchi yuklamalarga ishlovchi qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati Fed, kN (tf) dala sharoitidagi sinashlar natijalari boʻyicha seysmik taʼsirlarni hisobga olib quyidagi formuladan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(60)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkeq — seysmik taʼsirlarda qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati pasayishini hisobga oladigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik taʼsirlarni hisobga olib, mazkur SHNQning 224 — 227-bandlari talablariga muvofiq hisoblangan qoziq koʻtaruvchanlik xususiyati qiymatining seysmik taʼsirlarini hisobga olmasdan ushbu SHNQning 6-bobiga muvofiq hisoblangan qoziq koʻtaruvchanlik xususiyati qiymatiga nisbati sifatida hisoblab aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning koʻtaruvchanlik xususiyati, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstatik yoki dinamik sinashlar natijalari boʻyicha yoki gruntni statik zondlash maʼlumotlari boʻyicha mazkur SHNQning 7-bobiga muvofiq (seysmik taʼsirlarni hisobga olmasdan) aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш327. Oʻta choʻkadigan va shishadigan gruntlarda qoziqlarni seysmik taʼsirlarni hisobga olib yuklamalarning alohida uygʻunlashuviga hisoblashni tabiiy namlikda (agar gruntni hoʻllashning iloji boʻlmasa) va toʻliq suvga toʻyingan, oquvchanlik koʻrsatkichi mazkur SHNQning 50-formuladan aniqlanadigan gruntda (agar gruntni hoʻllashning iloji boʻlsa) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini II turdagi grunt sharoitlarida oʻta choʻkish boʻyicha aniqlash gruntning salbiy ishqalanish kuchlari rivojlanishi imkoniyatini hisobga olmasdan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш328. Qoziqlarni seysmik taʼsirlarga hisoblash ularni mazkur SHNQning 6 — 8-bandlariga muvofiq hisoblash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш329. Seysmik hududlardagi qoziqli poydevorlar uchun koʻndalangiga armaturalanmagan va choʻkmorsimon qoziqlardan tashqari barcha turdagi qoziqlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш330. Quduqlarning devorini mustahkamlashni talab qilmaydigan barqaror gruntlardagina burgʻilama tiqma qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqlarning diametri kamida 40 cm boʻlishi, qoziq uzunligining diametriga nisbati 25 dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIstisno tariqasida keyin tortib olinadigan oʻrnatilgan quvurlarini qoʻllagan holda suvga toʻyingan gruntlarga tiqma va burgʻilama qoziqlarni botirishda yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш331. Seysmik hududlarda qoziqli poydevorlarni loyihalashda qoziqlarning pastki uchini oquvchanlik koʻrsatkichi IL £ 0,5 boʻlgan qoyatoshli, yirik boʻlakli, zich va oʻrtacha zichlikdagi qumli va changli-loyli gruntlarga tayantirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш332. Bir qatorli va 5 diametrdan ortiq qadamli koʻp qatorli qoziqlarning pastki uchini oquvchanlik koʻrsatkichi IL>0,5 boʻlgan suvga toʻyingan gʻovak qumlarga, changli-loyli gruntlarga tayantirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш333. Gruntga dinamik taʼsir koʻrsatishning maxsus shart-sharoitlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш334. Qoziqli poydevor plitalari (rostverk)ining koʻtaruvchanlik qobiliyati mazkur SHNQning 8-bobi va SHNQ 2.05.03-22 ga muvofiq tekshirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш335. Seysmik hududlarda qoziqlarni gruntga kamida 4 m chuqurlashtirish, qoziqlarning pastki uchlari ostidagi zaminda oʻrtacha zichlikdagi suvga toʻyingan qumli gruntlar mavjud boʻlganda, kamida 8 m chuqurlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш336. Qoziqlarni sunʼiy hosil qilingan seysmik taʼsirlarda dala sharoitida sinashlar natijasida olingan maʼlumotlar bilan asoslanganda qoziqlarni kamroq chuqurlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш337. Qoziqlar qoya gruntlarga tayangan holda ularning gruntga kiritilishi noseysmik hududlaridagidek qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш338. Binoning yuk koʻtaruvchi devorlari ostidagi qoziqli poydevorning poydevor plitalari (rostverk)i boʻlmi chegarasida uzluksiz va bir sathda joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш339. Qoziqlarning yuqori uchini poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirish chuqurligi hisoblab topiladi va seysmik taʼsirlar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш340. Binolar va inshootlarni poydevor plitalari (rostverk)siz qoziqli poydevorlarni qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш341. Texnik-iqtisodiy jihatdan tegishlicha asoslanganda, qoziqli poydevorlarni sochiluvchan materiallar (mayda shagʻal, shagʻal, yirik va oʻrtacha qum) dan qilingan oraliq yostiqchali qilib qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday poydevorlarni biogen gruntlarda, II turdagi oʻta choʻkadigan gruntlarda, ishlov berilayotgan maydonlarda, geologik jihatdan nobarqaror (oʻpirilish, sel kelishi mumkin boʻlgan karstli) maydonlarda va barqarorlashtirilmagan gruntli maydonlarda qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш342. Oraliq yostiqli qoziqli poydevorlar uchun xuddi noseysmik hududlardagidek qoziqlar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш343. Oraliq yostiqchali qoziqli poydevor tarkibiga kiradigan qoziqlarni gorizontal yuklamalarga hisoblanmasligi, siquvchi yuklamaga ishlaydigan bunday qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini seysmik taʼsirlarni hisobga olib, mazkur SHNQning 225-bandiga muvofiq aniqlash, bunda gruntning qarshiligini qoziqning butun yon sirti boʻylab hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, hd = 0, seysmik taʼsirlarda qoziq pastki uchining ishlash sharoitlari koeffitsiyenti geqf = 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш344. Oraliq yostiqli qoziqli poydevorlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblashda poydevorning choʻkishini mazkur SHNQning 8-bobiga muvofiq aniqlanadigan poydevorning choʻkishi bilan oraliq yostigʻining choʻkishi yigʻindisi sifatida hisoblab topish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-bob. Elektr uzatish havo liniyalarining tayanchlaridagi qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш345. Elektr uzatish havo liniyalarining (bundan buyon matnda EUL deb yuritiladi) tayanchlari va kichik stansiyalarning qoziqli poydevorlarini qoziqlarni botishiga imkon beradigan va texnik-iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlgan barcha turdagi gruntlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш346. EULning qoziqli poydevorlari uchun piramidal va rombsimon qoziqlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш347. Sugʻuruvchi yoki gorizontal yuklamalarni qabul qiladigan qoziqlarni gruntga botirish chuqurligi kamida 4,0 m, yogʻoch tayanchlarning poydevorlari uchun esa, kamida 3,0 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш348. EULning yogʻoch tayanchlari poydevorlari uchun yogʻoch qoziqlarni yer osti suvlari mavjudligi va sathning holati qandayligidan qatʼiy nazar qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNamligi oʻzgaruvchan joylarda yogʻochni chirishdan himoyalash choralari koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш349. Siquvchi yuklamaga ishlaydigan osma qoqma va tiqma qoziqlarning yuk koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 252-253-bandlarida keltirilgan talablarni hisobga olib, ushbu SHNQning 9 va 12-formulalariga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gs ni mazkur SHNQning 9 va 12-formulasida quyidagicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmeʼyoriy oraliq tayanchlar uchun — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa hollarda — 1,0.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш350. Sugʻuruvchi yuklamaga ishlaydigan qoqma va tiqma qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 253-254-bandlarida keltirilgan talablarni hisobga olib, ushbu SHNQning 11 va 15-formulalar boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ishlash sharoitlari koeffitsiyentini tayanchlar uchun mazkur SHNQning 11 va 15-formulalarida quyidagicha qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmeʼyoriy oraliq tayanchlari uchun — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишankerli va burchakdagi tayanchlar uchun —1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш351. Katta qadamli tayanchlar uchun quyidagilar aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar va poydevor plitalari (rostverk)ani tutib turuvchi ogʻirligi hisobiy sugʻuruvchi kuchga teng boʻlsa — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишagar tutib turuvchi yuklama 65 foizni tashkil qilsa va sugʻuruvchi yuklamadan kichik boʻlsa — 0,6;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa hollarda esa interpolyatsiya qilish yoʻli bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш352. EUL poydevorlarida qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R va qoqma qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi mazkur SHNQning 1 va 2-jadvallari boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMeʼyoriy tayanchlarning poydevorlarida oquvchanlik koʻrsatkichi IL ³ 0,3 boʻlgan changli-loyli gruntlar uchun fi ning hisobiy qiymatlarini 25 foizga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш353. Qoqma qoziqlar yon sirtidagi gruntning mazkur SHNQning 252-bandi talablariga muvofiq hisoblangan hisobiy qarshiligi fi ni 20-jadvalda keltirilgan ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti gc ga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Poydevorlarning turlari gurunt va yuklamalarning koʻrsatkichlari |
Ishlash sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyentlari , g |
||||
|
l ³ 25d |
l<25d va nisbatlar |
||||
|
|
|
|
|||
|
1. Quyidagilarni hisoblashda meʼyoriy oraliq tayanch ostidagi poydevor: a) yakka qoziqlar sugʻuruvchi yuklamalarga: qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda loylar va qumloq tuproqlarda IL £ 0,6 da; loylar va qumloq tuproqlarda IL > 0,6 da. b) yakka qoziqlarni siquvchi yuklamalarga va toʻp tarkibidagi qoziqlarni sugʻuruvchi yuklamalarga: qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda loylar qumloq tuproqlarda IL £ 0,6 da; qumli gruntlar va qumloq tuproqlarda loylar IL > 0,6 da. 2. Quyidagilarni hisoblashda ankerli, burchakdagi oxirgi tayanchlar, katta qadamli tayanchlar ostidagi poydevor: a) yakka qoziqlar sugʻuruvchi yuklamalarga: - qumli gruntlar va kumloq tuproqlarda - loylar va qumloq tuproqlarda |
0,9 1,15 1,5
0,9 1,15 1,5
0,8 1,0
|
0,9 1,15 1,5
0,9 1,15 1,5
0,8 1,0
|
0,8 1,05 1,35
0,9 1,15 1,5
0,7 0,9
|
0,55 0,7 0,9
0,9 1,15 1,5
0,6 0,6 |
|
|
b) toʻp tarkibidagi qoziqlarni sugʻuruvchi yuklamalarga: qumli guruntlar va qumloq tuproqlarda loylar va qumloq tuproqlarda v) barcha gruntlar siquvchi yuklamalarga |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,0 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20 — jadvalda quyidagi belgilar qabul qilingan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — dumaloq qoziqning diametri, kvadrat qoziqning tomoni, toʻgʻri toʻrtburchak kesimli qoziqning katta tomoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — hisobiy yuklamaning gorizontal tashkil etuvchisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — hisobiy yuklamaning vertikal tashkil etuvchisi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Yakka qoziqli yuklam gorizontal tashkil etuvchisi tomonga qiyalatib botirishda (vertikalga nisbatan qiyalik burchagi 10 dan katta boʻlganda) ishlash sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyentini toʻpda ishlaydigan vertikal qoziqlarda (1b yoki 2b pozitsiya boʻyicha) qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш354. Toʻrtta qoziq va bundan kam qoziqdan iborat toʻpda ishlaydigan qoziqni sugʻuruvchi yuklamaga hisoblashda qoziqning hisobiy koʻtaruvchanlik xususiyatini
20 foizga kamaytirish lozim.
20 foizga kamaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш355. Sugʻuruvchi yuklamani qabul qiladigan qoziqlar uchun ularni lider quduqlarga botirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqning koʻndalang kesimi bilan lider quduqning diametri orasidagi farqi 0,15 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-bob. Kam qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlarini loyihalash xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш356. Qoziqli poydevorlarni loyihalash xususiyatlari kam qavatli qishloq binolarining quyidagi turlarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchorvachilik va parrandachilik uchun qoʻrgʻon turidagi uylar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi mahsulotlari va qishloq xoʻjaligi texnikasi omborxonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhar xil maqsadlarga moʻljallangan bostirmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBular uchun binolar devori sokoli sathida hisobiy yuklama 150 kN/m (15 tf/m), ustunga esa — 400 kN (40 tf).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш357. Kam qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlarini loyihalashda asosan ustun-qoziqlarni, koʻndalangiga armaturalanmagan, oldindan zoʻriqtirilgan armaturali kalta piramidal qoziqlarni, uzunligi 3 m gacha boʻlgan burgʻilama qoziqlarni (zichlab shibbalangan zaboyli) va oʻyilgan quduqlarga botiriladigan tiqma qoziqlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш358. Tirgakli konstruksiyadagi qishloq binolarining poydevorlarida konsolli, tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш359. Seysmik hududlarda koʻtariladigan kam qavatli qishloq binolari uchun ustun-qoziqlarni qoʻllashda ular gruntga kamida 2 m chuqurlikda botirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш360. Uzunligi 3 m gacha boʻlgan burgʻilama qoziqlarni ishlatishda quduqlar zaboyini zichlashda gruntga kamida 10 cm qalinlikdagi shagʻal qatlami shibbalab zichlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш361. Oʻta choʻkadigan (xususiy ogʻirligidan 15 cm gacha choʻkadigan) gruntlarda kam qavatli qishloq binolari qoziqli poydevorlarining loyihalarida qoziqlar oʻta choʻkadigan qatlamli toʻliq oʻyib kirishini koʻzda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, binolarning yer ustidagi konstruksiyalari poydevorlarning hisoblab aniqlangan notekis choʻkishlari va oʻta choʻkishlarida binolardan foydalanishni taʼminlaydigan konstruktiv tadbirlarni loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш362. Qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini mazkur SHNQning 9-formulasi boʻyicha hisoblashda gruntga 2 dan — 3 m gacha chuqurlikda botiriladigan qoqma qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi R, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 21-jadvalidan, yon sirtlaridagi gruntning hisobiy qarshiligi fi, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 22-jadval boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш363. Zichlab ulangan, qoziqlar 2 dan 3 m gacha chuqurlikda botiriladigan holda tiqma va burgʻilama qoziqlarning pastki uchi ostidagi gruntning hisbiy qarshiligi R, kPa (tf/m 2) ni mazkur SHNQning 23-jadvalidan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zich qumli gruntlarda jadvaldagi qiymatlarni 1,3-marta koʻpaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTiqma va burgʻilama qoziqlarning yon sirtidagi hisobiy qarshilik fi, kPa (tf/m2) ni mazkur SHNQning 22-jadvaldan 0,9 ga teng ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti bilan qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziqni botirish chuqurligi, m |
Gʻovaklik koeffitsiyenti, e |
Qoqma qoziqlarni pastki uchlari ostidagi guruntning solishtirma qarshiligi, R, kPa (tf/m2) |
|||||||||
|
Qumli guruntlar |
Changsimon-loyli guruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichli, IL |
||||||||||
|
Yirik |
Oʻrtacha yirilikdagi |
Mayda |
Chang simon |
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,6 |
0,8 |
1,0 |
||
|
2 |
£ 0,55 |
8300 (830) |
3900 (390) |
2500 (250) |
1500 (150) |
6500 (650) |
3900 (390) |
2000 (200) |
1000 (100) |
600 (60) |
300 (30) |
|
0,70 |
6400 (640) |
3000 (300) |
1900 (190) |
1200 (120) |
5400 (540) |
3200 (320) |
1700 (170) |
900 (90) |
500 (50) |
250 (25) |
|
|
1,00 |
|
|
|
|
3200 (320) |
1900 (190) |
1000 (100) |
600 (60) |
300 (30) |
150 (15) |
|
|
3 |
£ 0,55 |
8500 (850) |
4100 (410) |
2700 (270) |
1600 (160) |
6600 (660) |
4000 (400) |
2100 (210) |
1100 (110) |
650 (65) |
350 (35) |
|
0,70 |
6600 (660) |
3200 (320) |
2100 (210) |
1300 (130) |
5500 (550) |
3300 (330) |
1800 (180) |
1000 (100) |
550 (55) |
250 (25) |
|
|
1,00 |
- |
- |
- |
- |
3300 (330) |
2000 (200) |
1100 (110) |
700 (70) |
350 (35) |
200 (20) |
|
|
Izoh. IL va e larning oraliq qiymatlari uchun R ning qiymati interpolyatsiya usulida aniqlanadi. |
|||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Gurunt qatlamining joylashish chuqurligi, hi |
Qatlamdagi guruntning gʻovaklik koeffitsiyenti e |
Qoqma qoziqlar, shu jumladan, tavr va qushtavr kesimli qoziqlarning yon sirtidagi guruntning hisobiy qarshiligi fi, kPa (tf/m2) |
||||||||
|
Qumli gurunt |
Changsimon-loyli guruntlar, oquvchanlik koʻrsatkichli fi quyidagiga teng |
|||||||||
|
Yirik Oʻrtacha yiriklikdagi |
Mayda |
Changsimon |
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,6 |
0,8 |
1,0 |
||
|
1 |
£ 0,55 |
80 (8,0) |
55 (5,5) |
45 (4,5) |
46 (4,6) |
39 (3,9) |
32 (3,2) |
25 (2,5) |
18 (1,8) |
11 (1,1) |
|
0,7 |
60 (6,0) |
40 (4,0) |
30 (3,0) |
45 (4,5) |
37 (3,7) |
30 (3,0) |
23 (2,3) |
16 (1,6) |
9 (0,9) |
|
|
1,0 |
- |
- |
- |
- |
32 (3,2) |
23 (2,3) |
15 (1,5) |
10 (1,0) |
6 (0,6) |
|
|
2-3 |
£ 0,55 |
85 (8,5) |
60 (6,0) |
50 (5,0) |
68 (6,8) |
53 (5,3) |
40 (4,0) |
29 (2,9) |
20 (2,0) |
13 (1,3) |
|
0,7 |
65 (6,5) |
45 (4,5) |
35 (3,5) |
65 (6,5) |
50 (5,0) |
37 (3,7) |
26 (2,6) |
18 (1,8) |
11 (1,1) |
|
|
1,0 |
- |
- |
- |
60 (6,0) |
45 (4,5) |
32 (3,2) |
21 (2,1) |
13 (1,3) |
7 (0,7) |
|
|
Izoh. hi, e va IL larning oraliq qiymatlari uchun fi qiymati interpolyatsiya usulida aniqlanadi. |
||||||||||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Guruntlar |
Gʻovaklik koeffitsiyenti e |
2-3 m chuqurlikda botirilgan tiqma va burgʻilama qoziqlarning pastki uchi ostidagi hisobiy qarshilik, R, kPa va ustun-qoziqlarning konsollari hisobiy qarshilik, Rcon (tf/m2) |
|||
|
Qumli guruntlar |
|||||
|
Yirik |
Oʻrtacha yiriklikdagi |
Mayda |
Changsimon |
||
|
Changsimon – loyli guruntlar oquvchanlik koʻrsatkichi IL, koʻrsatkichidà |
|||||
|
0,0 |
0,2 |
0,4 |
0,5 |
||
|
Oʻrtacha zich qumlar |
0,55-0,8 |
2000 (200) |
1500 (150) |
800 (80) |
500 (50) |
|
Qumloq va qumoq |
0,5 0,7 1,0 |
800 (80) 650 (65) 550 (55) |
650 (65) 550 (55) 450 (45) |
550 (55) 450 (45) 350 (45) |
450 (45) 350 (35) 250 (25) |
|
Loylar |
0,5 0,6 0,8 |
1400 (140) 1100 (110) 700 (70) |
1100 (110) 900 (90) 600 (60) |
900 (90) 750 (75) 500 (50) |
700 (70) 600 (60) 400 (40) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш364. Siquvchi kuchga ishlaydigan, gruntga temir-beton konsollar bilan botiriladigan ustun-qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini qoziqlarning pastki uchi ostidagi, konsollar ostidagi va yon sirtidagi gruntning qarshiliklari yigʻindisi sifatida quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (61)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgcon — ishlash sharoitlari qoʻshimcha koeffitsiyenti, qumli gruntlar uchun gcon = 0,4 va changli-loyli gruntlar uchun g con = 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRcon — konsollar ostidagi gruntning hisobiy qarshiligi, kPa (tf/m2); ular gruntga 0,5-1,0 botiriganda ushbu SHNQning 23-jadvaliga asosan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAcon — konsollarning gorizontal tekislikka proyeksiyasi yuzasi, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш365. Yuklamaning vertikal tashkil etuvchisi taʼsir qiladigan holda tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini (9) formuladan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, tokcha va devorning yon sirtidagi fi qiymatini ushbu SHNQning 22-jadvaliga asosan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш366. Uch sharnirli ramalardan iborat karaksli binolar uchun qoʻllaniladigan tavr va qoʻshtavr kesimli qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblashda, tirgak (raspor)larning gorizontal tashkil etuvchilari qoziqlarning yon sirtlaridagi hisobiy qarshilikka taʼsirini inobatga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш367. Bir qavatli qishloq binolarining qoziqli poydevorlari va ustun-qoziqlari uchun gruntlarning sovuqdan koʻpchishi taʼsiriga poydevorlarning ustuvorligini tekshirib koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш368. Qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini aniqlashda gruntlarning hisobiy koʻrsatkichlarini binolarni va ulardan foydalanish jarayonida ularning eng noqulay mavsumiy oʻzgarishlari uchun qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqli poydevorlarni loyihalash uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar hajmlarni aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar hajmini aniqlashda joylashish va xossalar shartlari boʻyicha gruntlar bir xil tarkibiga koʻra oʻrnatilgan gruntining murakkabligini uch toifaga ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi toifa amalda gorizontal yoki ozgina moyil qatlamlari boʻlgan (qiyalik 0,05 dan koʻp boʻlmagan), shuningdek har bir qatlam ichida xossalari boʻyicha bir tarkibli boʻlgan tartibida qalinligi bir qatlamli yoki koʻp qatlamli boʻyicha gruntlarni kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi toifaga qatlamlar orasidagi chegaralar yetarlicha izchil boʻlmagan (qiyalik 0,1 dan oshmagan), shuningdek har bir qatlam ichida xossalari boʻyicha har xil tarkibli boʻlgan tartibida qalinligi bir qatlamli yoki koʻp qatlamli gruntlarni kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUchinchi toifaga tartibida koʻp qatlamli va qatlamlar orasidagi notekis chegaralari boʻlgan (0,1 dan ortiq qiyalikka ega) har xil tarkibli xususiyatlarga ega va alohida qatlamlar chiqib ketishi mumkin boʻlgan grunt qatlamini kiritish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qurilish maydonchaning grunt sharoitlarini murakkablik toifasini baholash, geologik fondlar asosida bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Obyektlarni masʼuliyatlik darajasi va grunt sharoitlarni murakkablik toifasiga bogʻliq boʻlgan qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar hajmini aniqlash jadvalidan foydalangan holda oʻtkazish yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Tadqiqot turi |
Grunt sharoitlarning murakkablik toifasi |
||
|
birinchi |
ikkinchi |
uchinchi |
|
|
Bino va inshootlarning masʼuliyat darajasi III (pasaytirilgan) |
|||
|
Burgʻilash qudugʻi |
70x70 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida bitta quduq |
50x50 m toʻr boʻyicha faqat har bir binoga kamida ikkita quduq |
30x30 m toʻr boʻyicha faqat har bir binoga kamida uchta quduq |
|
Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari |
Bir muhandis-geologik element ichidagi kamida oltita sinov |
||
|
Gruntlarni zondlash |
35x35 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida ikki nuqta |
25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uch nuqta |
15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta |
|
Bino va inshootlar masʼuliyat darajasi II (normal) |
|||
|
Burgʻilash qudugʻi |
50x50 m toʻr faqat har bir binoga kamida ikkita quduq |
40x40 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uchta quduq |
30x30 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida toʻrtta quduq |
|
Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari |
Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash |
||
|
Grunlarni zondlash |
25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta |
20x20 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida yetti nuqta |
15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida oʻn nuqta |
|
Pressiometr sinovlari |
- |
Bir muhandis-geologik element ichidagi kamida oltita sinov |
|
|
Gruntni namunaviy qoziq bilan sinovi |
Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash |
||
|
Gruntni tabiiy qoziq bilan sinovi |
- |
1000 dan ortiq qoziqlar boʻlgan holda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov |
100 dan ortiq qoziqlar boʻlgan holda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov |
|
Bino va inshootlar masʼuliyat darajasi I (yuqori) |
|||
|
Burgʻilash qudugʻi |
40x40 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida uch quduq |
30x30 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida toʻrt quduq |
20x20 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida besh quduq |
|
Gruntlarni laboratoriya tadqiqotlari |
Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash |
||
|
Grunlarni zondlash |
25x25 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida olti nuqta |
15x15 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida sakkiz nuqta |
10x10 m toʻr boʻyicha, faqat har bir binoga kamida oʻn nuqta |
|
Pressiometr sinovlari |
Har bir injenerlik –geologiya elementlari-ichida kamida oltita sinov koʻrsatgichlarini aniqlash |
||
|
Shtamp sinovlari |
Natijalarning oʻrtacha 30 foiz dan oshgan holatda bir muhandislik-geologik element ichida kamida ikkita sinov |
||
|
Gruntni namunaviy qoziq bilan sinovi |
Har bir berilgan chuqurlikda kamida oltita sinov oʻtkazish |
||
|
Gruntni tabiiy qoziq bilan sinovi |
Qoziqlar 100 dan ortiq boʻlganda har bir chuqurlikda kamida ikkita sinov oʻtkazish |
||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik — geologiya sinovlarga qoʻyiladigan asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Geologiya, geomlofologiya, zilzila hamda poydevor turini tanlash uchun muhandislik tadqiqotlar natijalari toʻgʻrisida mukammal axborotlarni oʻz ichiga olgan, shuningdek qoziqlar turi va ularning oʻlchamlari, qoziq mumkin boʻlgan hisobiy yuklarni aniqlashda va qurilish maydonchasining muhandislik-geologik, gidrogeologik va ekologik sharoitlari hamda uni oʻzlashtirish boʻyicha muhandislik tadbirlarining turi va hajmini hisobga olgan holda, chegaraviy holatlar boʻyicha hisob-kitoblarini amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qoziqli poydevorlar uchun tadqiqotlar quyidagi ishlarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamunalarni tanlash va oʻtadigan gruntlarning tavsiflash uchun quduqlarni burgʻilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt va yer osti suvlarning fizik-mexanik xususiyatlarni laboratoriya tadqiqotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni zondlash — statik va dinamik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni pressiometrik sinovlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni shtamplar bilan sinash (statik yuklar bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni namunaviy va (yoki) tabiiy qoziqlar bilan sinash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziq poydevorlari joylashtirilishi atrof-muhitga, shu jumladan bino yaqinida joylashgan taʼsirini oʻrganish boʻyicha tajribali ishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Qurilish obyektlarining masʼuliyat darajasidan va qoziq poydevorlarining turlaridan qatʼiy nazar, majburiy ish turlariga quduqlarni burgʻilash, laboratoriya tadqiqotlari va statik dinamik zondlash oʻtkazish hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZondlash usulida statik usuli afzallik deb qabul qilinishi, ushbu jarayonda gruntlarni statik zondlash koʻrsatkichlaridan tashqari ularning zichligi va namligi radioaktiv yozuv yordamida (karotaj) aniqlanadi (GOST 19912-2012).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Mazkur SHNQning 2-ilovasi 2 va 3-bandida keltirilgan masʼuliyati yuqori va normal darajadagi obyektlar uchun ishlarni pressiometr va shtamplar (GOST 20276-2012), namunaviy va tabiiy qoziqlar (GOST 5686-2020) mazkur SHNQning 1-ilovasi tavsiyalariga muvofiq oʻtkazilgan gruntlar sinovlarini toʻldirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, joylashish va xususiyat shartlari boʻyicha gruntlar bir xil tarkibligiga koʻra oʻrnatilgan grunt sharoitining murakkablik toifalarini hisobga olish kerak. (mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMasʼuliyati yuqori darajali baland binolar va chuqur yer osti qismi boʻlgan binolarni qurishda geofizik tadqiqotlar quduqlar orasidagi grunt massivlarining geologik tuzilishini aniqlashtirish, zaif gruntlarning qatlamlarini qalinligini, uning chuqurligini, yer osti suvlarlarning harakat yoʻnalishi va tezligini aniqlash uchun tadqiqot ishlarini olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKarst xavfli joylarda esa qoya va karst jinslarining joylashish chuqurligi, ularning yorilishi va karstlanganligini aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Yangi turdagi qoziq konstruksiyani kiritilish rejasiga va loyihalash uchun belgilangan oʻlchamlarni aniqlashda hamda ushbu qoziqlarni statik yuklar bilan tabiiy sinovlarini oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzaro kombinatlashtirilgan(qoʻshilgan) qoziqli-plita poydevorlarni qoʻllashda ish tartibiga shtamplar va tabiiy qoziqlar bilan gruntlar sinovlarini oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Qoziqlarga sugʻuruvchi, gorizontal yoki oʻzgaruvchan yuklarning uzatilishi aniqlovchi tajriba ishlarni olib borilishlik hamda asosiy taʼsir etuvchini hisobga olgan holda har bir holat uchun aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Qoziqlarni yuk koʻtarish qobiliyatini tabiiy va etalon qoziqlar bilan, shuningdek statik zondlash bilan gruntlarni dala sinovlarni natijalari boʻyicha mazkur ilovaning 5-bandiga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Gruntlarni qoziqlar, shtamplar va bosim oʻlchagich (pressiometr)lar bilan sinovdan oʻtkazish, quduqlarni burgʻilash (va zondlash) natijalariga koʻra tanlangan tajriba maydonchalarida va eng oʻziga xos grunt sharoitlari boʻyicha joylashgan joylarda, eng koʻp joylashgan poydevorlar zonalarida hamda grunt sharoitlari boʻyicha qoziqlarni kiritish imkoniyati shubhali joylarda oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatik yuklar bilan grunt sinovlari quduqlarda deformatsiya modulini aniqlash maqsadida asosan 600 cm2 li vintli shtamplar bilan tajriba oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZondlash pressiometrik sinovlari maʼlumotlari boʻyicha gruntlarni modul deformatsiyasini aniqlash va tadqiqot maydonchasida tavsiya etiladigan oʻtish koeffitsiyentlarlarni aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Qurilish obyektining masʼuliyat darajasiga va yer osti sharoitlarining murakkabligi toifasiga koʻra mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq qoziqli poydevorlari uchun izlanishlar hajmini belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Muhandis-geologik qazilmalar (quduqlar, zond nuqtalari, gruntlarni sinov oʻtkazish joylari) hisoblar bilan bajarilishi, ular loyalanayotgan bino shakli chegarasida yoki grunt sharoitlari bir hil boʻlsa 5 m dan uzoq boʻlmaganda, qoziqlar handaqning toʻsuvchi konstruksiyalari sifatida qoʻllangan holda oʻqlaridan 2 m dan oshmagan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Muhandislik va geologik qazilmalarning chuqurligi loyihalanayotgan chuqurlikdan agar qoziqlarning pastki uchlari oddiy joylashgan boʻlib va qoziqlar toʻplamiga 3 MN gacha yuk tushgan holda kamida 5 m dan va qoziq maydonining oʻlchami 10x10 m gacha teng boʻlganda va qoziq toʻplamiga tushadigan yuk ogʻirligi 3 MN dan ortiq boʻlsa — 10 m dan past boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq maydonining oʻlchami 10x10 m katta boʻlganda va plita-qoziqli poydevorlarni qoʻllaganda qazilmalar chuqurligi qoziqlar moʻljal boʻlgan kiritilishi siqilgan qatlam qalinligi chuqurligidan oshmasligi, biroq qaziq maydonini yoki plitani yarim enidan va 15 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish maydonchasida oʻziga xos xossalarga ega boʻlgan grunt qatlamlari (choʻkuvchan, shishgan, boʻsh loyli organomineralli va organik gruntlar, yumshoq qumlar va texnogen gruntlar) mavjud boʻlsa, tushama mustahkam gruntlarning chuqurligi va ularni tasniflarini aniqlash maqsadida qazilmalar chuqurligi qatlamning butun qalinligidan ularning oʻtishi zarurligi olingan holda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Qoziqli poydevorlari izlanishlarini olib borilganda chegaraviy holatlar boʻyicha qoziqli poydevorlarini hisoblash uchun zarur boʻlgan fizik, mustahkamlik
va deformatsiya xususiyatlari aniqlash kerak.
va deformatsiya xususiyatlari aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHar bir muhandislik-geologik element uchun tuproq (grunt) xususiyatlarning aniqlash soni GOST 20522-2012 ga muvofiq statistik ishlov uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Qumlar uchun buzilmagan tuzilmaning namunalarini tanlashdagi qiyinchiliklarni hisobga olgan holda, barcha masʼuliyat darajasidagi obyektlar uchun ularning fizik holati, mustahkamligi va deformatsiyalanish xususiyatlarini aniqlashning asosiy usuli sifatida statik yoki dinamik zondlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZondlash, maʼsuliyat darajasi III obyektlari uchun qumli va loyli tuproqlarining deformatsiya modulini aniqlashning asosiy usuli hisoblanishi va maʼsuliyat darajasi I va II boʻlgan obyektlari uchun deformatsiya modulini (pressometrik va shtamplash sinovlari bilan birgalikda) aniqlash usullaridan biri hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Qoziqli poydevorlarni qoʻllashda qayta taʼmirlanadigan binolar va inshootlarining zaminlarini mustahkamligini oshirish uchun muhandis-geologik tadqiqotlar, poydevor zaminini tekshiruvi va bino konstruksiyalarining harakatlanishi boʻyicha asbobli (insrumental) geodezik kuzatuv ishlari SHNQ 1.04.01-21 koʻra amalga oshirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYangi tadqiqot materiallarining arxiv maʼlumotlariga muvofiqligi aniqlash (agar ular mavjud boʻlsa) va qayta taʼmirlanayotgan inshootni qurish va foydalanish oqibatida muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarning oʻzgarishi toʻgʻrisidagi hulosa tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBinoni va uning poydevor konstruksiyasini texnik holatini tekshirish, buyurtmachining maxsus texnik topshirigʻiga binoan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayta taʼmirlanayotgan binoning poydevorlarida mavjud boʻlgan qoziqlarning uzunligini baholash radar tipidagi asboblar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Zamin poydevorlarini tekshirishdan oldin quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoning yuqori konstruksiyani holati yuzaki (vizual) baholash, shuningdek mavjud boʻlgan yoriqlarni, ularni oʻlchamlairi va xususiyatlarni, yoriqlarda mayoqlar oʻrnatilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminga salbiy taʼsir etuvchi faktorlarni aniqlash maqsadida binoni foydalanish rejimini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti injenerlik kommunikatsiyalarini va drenaj tizimi va ularni holatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼmirlash ishlarni olib boriladigan qurilish maydonining injenerlik-geologik qidiruv ishlari toʻgʻrisida arxiv maʼlumotlari bilan tanishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼmirlanadigan (rekonstruksiya qilinadigan) bino konstruksilarini holatini va uning sokol qismini notekis choʻkishi (ogʻish, egilish, siljish) holatlari roʻy berishini aniqlash uchun geodeziya sʼyomka qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼmirlanadigan binolarni tekshirishda, uning atrofidagi shuningdek unga yaqin joylashgan hududdagi binolarning holatini inobatga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Poydevor asosini va poydevor konstruksiyar holatini tekshirganda toʻgʻridan —toʻgʻri poydevor tagliklari va shurf devorlaridan monolit gruntlarni tanlab olish shurflarni kesib oʻtish bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShurflar chuqurligi ostida gruntlarning muhandis-geologik tuzilmasi, gidrogeologik shartlari va xossalari burgʻilash va zondlash orqali oʻrganilishi bunda burgʻilash quduqlari (skvajina) va zondlash nuqtalari bino yoki inshootning perimetri boʻyicha 5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Qayta taʼmirlashda inshootlarning zaminlarini kuchaytirganda qoqma, bosim ostida kiritilgan, burgʻilama yoki burgʻilama-haydama qoziqlarni maʼlum masofagacha yetkazilish chuqurligi mazkur SHNQning 2-ilovasi 11-bandiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Qoziqli poydevorlarni loyihalashda muhandislik- geologik tadqiqotlarning natijalari boʻyicha texnik hisobot SHNQ 1.02.09-15 va SHNQ 1.02.07-19 ga asosan tuzilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish maydoni toʻgʻrisidagi hisobotda, gruntlarning hamma tasniflari muhandislik - geologik va gidrogeologik sharoitlari (binoning qurilish va foydalanish jarayonida) mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni oldindan aytishni hisobga olgan holda keltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZondlashning natijalari qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaydonda agressiv xossalarga ega boʻlgan yer osti suvlar mavjud boʻlsa qoziqlarni korroziyaga qarshi himoyalanishi boʻyicha tavsiyalar berilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Qoziqli poydevorlarni loyihalash va oʻrnatishda muhandis-geologik tadqiqotlar va gruntlar xususiyatlarini oʻrganish uchun mazkur SHNQning 12 — 17-bandlarida keltirilgan qoʻshimcha talablarni hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Sxemada keltirilgan qoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblashda "qoziq-grunt" tizimi zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatining ikki bosqichini farq qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1- rasm. Qoziqning yuklanish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirinchi bosqichda qoziq atrofidagi gruntni elastik (qayishqoq) chiziqli-deformatsiyalanadigan muhit sifatida u toʻshama koeffitsiyenti Cz, kN/m3 (tf/m3)bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq yon sirtidagi gruntning toʻshama koeffitsiyenti Sz hisobiy qiymatini quyidagi formuladan aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишK — mutanosiblik (proporsionallik) koeffitsiyenti, kN/m4 (tc/m4), qoziq atrofidagi gruntning turiga koʻra, mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZ — toʻshama koeffitsiyenti aniqlanadigan qoziq kesimining grunt sirtiga nisbatan poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda yoki poydevor plitalari (rostverk) tagligiga nisbatan (poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda) gruntda joylashish chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkinchi bosqichda qoziq atrofidagi gruntning yuqori chegaraviy muvozanat zonasi (plastiklik zonasi) hosil boʻlishi, u mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti α bilan aniqlanadi (mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalda keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntga tayanadigan poydevor plitalari (rostverk)li poydevorda koʻp qatorli qoziqlar joylashganda ularni hisoblashda (seysmik taʼsirlar boʻlmaganda) gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati birinchi va ikkinchi bosqichlari birin-ketin rivojlanishi mumkinligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, qoziqlar ikki bosqichda hisoblanadi, (1) formuladagi ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=1 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQolgan boshqa barcha hollarda "qoziq -grunt" tizimi zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatining faqat birinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan sharoit uchun qoziqlar bir bosqichda hisoblanadi, (1) formuladagi ishlash sharoitlari koeffitsiyenti gc=3 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qoziqlarni vertikal va gorizontal kuchlar va momentning birgalikdagi taʼsiriga hisoblashda quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyidagi shartga muvofiq gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan hol uchun qoziqlarning yuk koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblash:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, N — bir qoziqqa taʼsir qiladigan koʻndalang yuklamaning hisobiy qiymati, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning mazkur SHNQning 3-ilovasi 10-bandi talablariga muvofiq aniqlanadigan yuk koʻtaruvchanlik xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — 1.4 ga teng deb qabul qilinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash faqat gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati birinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan hol uchun bajarilgan holda mazkur SHNQning 3-ilovasi 13-bandiga muvofiq gruntning ustuvorligini tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlarni deformatsiyalar boʻyicha hisoblash, qoziq kallagining gorizontal siljishi up va burilish burchagi yp hisobiy qiymatlariga yoʻl qoʻyish mumkinligi shartlariga rioya qilinishini tekshirishni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишup £ uu (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyp £ yu (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, up, yp — qoziq kallagining gorizontal siljishi (m) va burilish burchagi (rad) hisobiy qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-bandiga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuu, yu — qoziq kallagining gorizontal qiymatlari, bino yoki inshootni loyihalash topshirigʻida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziq atrofidagi guruntlar va ularning koʻrsatkichlari |
Mutanosiblik koeffitsiyenti, K, kN/m4 (tf/m4) |
Mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti, a, kN/m3 (tf/m3) |
|
|
Yirik qumlar (0,55 £ e £ 0,7, loyli va qumoq guruntlar (IL < 0) |
18 000 — 30 000 (1800 — 3000) |
71 — 92 (7,1 — 9,2) |
|
|
Mayda qumlar (0,6 £
e £ 0,75,
oʻrtacha yirik qumlar (0,55 £
e £ 0,7),
qattiq qumaloq gurunt (IL < 0); qattiq
plastik va yarim qattiq loylar va qumoq guruntlar |
12 000 — 18 000 (1200 — 1800) |
60 — 71 (6,0 — 7,1) |
|
|
Changsimon (0,6 £ e £ 0,8), plastik qumloq guruntlar (0 £ IL £ 1), yumshoq plastik loylar va qumoq guruntlar (0,5 £ IL £ 0,75) |
7 000 — 12 000 (700 — 1200) |
44 – 60 (4,4 – 6,0) |
|
|
Oquvchan plastik loylar va qumoq guruntlar (0,75 £ IL £ 1) |
4 000 — 7 000 (400 — 700) |
26 – 44 (2,6 – 4,4) |
|
|
Shagʻalli qumlar (0,55£e£0,7); qum toʻldirgichli yirik boʻlakli guruntlar |
50 000 — 100 000 (5000 — 10000) |
100 — 120 (10 — 12) |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Koeffitsiyent K ning kichik qiymatlari loyli gruntlarning qavs ichida berilgan oquvchanlik koʻrsatkichi IL va qumli gruntlarning gʻovaklik koeffitsiyenti e ning katta qiymatlariga, koeffitsent K ning katta qiymatlari tegishlicha IL va e ning kichik qiymatlariga ega gruntlar uchun koeffitsiyent K qiymatlar interpolyatsiya orqali topiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. K-koeffitsiyenti, zich qumlar uchun qiymati mazkur SHNQning 3-ilovasi
1-jadvalda zich qumlar uchun berilgan gruntturining qiymatlardan 30 foizga katta olinishi kerak.
1-jadvalda zich qumlar uchun berilgan gruntturining qiymatlardan 30 foizga katta olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy zoʻriqishlar vertikal yuklama, eguvchi moment va koʻndalang kuchning birgalikdagi taʼsiriga birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha (mustahkamlik boʻyicha, darzlar hosil boʻlishi va ochilishi boʻyicha) materialning qarshiligiga qoziqlar kesimini tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning har kesimlarida taʼsir qiladigan eguvchi momentlar va koʻndalang kuchlarning hisobiy qiymatlari gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda mazkur SHNQning 3-ilovasi 8 va 9-bandlariga muvofiq, boshqa hollarda esa mazkur SHNQning 3-ilovasi 14 va 15-bandlariga asosan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holatida ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda hisoblash "qoziq-grunt" tizimining chegaraviy holati sifatida Zz chuqurlikda (plastik zona ichida yoki chegarasida) plastik sharnir hosil boʻlishi qabul qilinadi, bu sharnirda moment Mu, kN ∙ m (tf×m) vujudga keladi va qoziqning koʻndalang kesimi qabul qiladigan chegaraviy eguvchi momentiga teng boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq poydevor plitalari (rostverk)ka mahkamlab biriktirib qoʻyilganda, ketma-ket ikkita sharnir hosil boʻladi: birinchisi - qoziq poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirilgan joyda, ikkinchisi – plastik zona ichida yoki chegarasida. “qoziq-grunt” tizimining chegaraviy holati sifatida ikkinchi plastik sharnirning hosil boʻlish momenti qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Qoziqlarni ikkala gruntning chegaraviy holatlari boʻyicha hisoblashda quyidagi parametrlardan foydalaniladi: qoziq kesimining gruntda joylashishi keltirilgan chuqurligi 
, qoziqning gruntga botishi keltirilgan chuqurligi 
; gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda esa, bulardan tashqari, plastik zonaning keltirilgan chuqurligi 
, poydevor plitalari (rostverk) tomondan qoziq kallagiga taʼsir qiladigan koʻndalang kuch va eguvchi momentning keltirilgan hisobiy qiymatlari 
va 
, 
= 0 da "qoziq-grunt" tizimining qayishqoq ishlashi chegarasida mos keladigan chegara koʻndalang yuklamaning keltirilgan qiymati 
, =0 da past poydevor plitalari (rostverk)ning tagligi sathida chegarada gorizontal siljish va chegarada burilish burchagining 
keltirilgan qiymatlari 
va qoziqning siljishlari 
va burilish burchagining 
keltirilgan qiymatlari va bular quyidagi formuladan aniqlanadi;
, qoziqning gruntga botishi keltirilgan chuqurligi ; gruntning zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichi rivojlanishi mumkin boʻlgan holda esa, bulardan tashqari, plastik zonaning keltirilgan chuqurligi , poydevor plitalari (rostverk) tomondan qoziq kallagiga taʼsir qiladigan koʻndalang kuch va eguvchi momentning keltirilgan hisobiy qiymatlari va , = 0 da "qoziq-grunt" tizimining qayishqoq ishlashi chegarasida mos keladigan chegara koʻndalang yuklamaning keltirilgan qiymati , =0 da past poydevor plitalari (rostverk)ning tagligi sathida chegarada gorizontal siljish va chegarada burilish burchagining keltirilgan qiymatlari va qoziqning siljishlari va burilish burchagining keltirilgan qiymatlari va bular quyidagi formuladan aniqlanadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(5)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш (6)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(8)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(10)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, z, zi, l — qoziq kesimining gruntda joylashishi haqiqiy chuqurligi, plastik zonaning haqiqiy chuqurligi va qoziqni (pastki uchini) gruntga botirish haqiqiy chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaÎ — deformatsiya koeffitsiyenti, 1/m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, K — xuddi (1) formuladagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE — qoziq materialining elastiklik moduli, kPa (tf/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — qoziq koʻndalang kesimining inersiya momenti,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBr — qoziqning shartli eni, m; quyidagiga teng deb qabul qilinadi: tanasining diametri 0,8 m va bundan katta boʻlgan qoziqlar uchun br= d+1, qolgan qoziqlar kesimining boshqa oʻlchamlari uchun br =1,5d +0.5, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — ishlash sharoitlari koeffitsiyenti, mazkur SHNQning 3-ilova 1-bandga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — dumaloq qoziq diametri yoki kvadrat qoziq tomoni, yoki boʻlmasa, toʻgʻri toʻrtburchak qoziqning kuch taʼsiriga perpendikulyar tekisligidagi tomoni, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — mutanosiblik mustahkamlik koeffitsiyenti, kN/m3 (tf/m3), mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan aniqlanadi; va qiymatlari =0 da mazkur SHNQning 3-ilovamsi 2 va 3-jadvallari orqali aniqlanadi.
va qiymatlari =0 da mazkur SHNQning 3-ilovamsi 2 va 3-jadvallari orqali aniqlanadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Poydevor plitalari (rostverk) tagligi sathida qoziqning gorizontal siljishi up, m, va burilish burchagi yr radning hisobiy qiymatlarini quyidagi formulalardan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, N, M — qoziq kallagiga taʼsir qiladigan koʻndalang kuch, kN va eguvchi moment, kNm (tfm)ning hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — qoziq uchastkasining uzunligi, m; poydevor plitalari (rostverk) tagligidan grunt sirtigacha boʻlgan masofaga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE, I — (11) formuladagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU0, y0 — poydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda, grunt sirti sathida, poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, uning tagligi sathida qoziq koʻndalang kesimining gorizontal siljishi, m va burilish burchagi, rad; ikki bosqichli hisoblashda mazkur SHNQning 3-ilovasi 7 bandi, bir bosqichli hisoblashda mazkur SHNQning 3-ilovasi 12-bandi talablari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu ilovada quyidagilar musbat hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoment va kuch tegishlicha soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kallagiga qoʻyilgan moment va gorizontal kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqning shartli kesilgan yuqori qismi pastkisiga uzatiladigan moment va kuch tegishlicha soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kesimidagi eguvchi moment va koʻndalang kuch;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишular soat mili yoʻnalishida va oʻngga yoʻnalgan boʻlsa, qoziq kesimining gorizontal siljishi va burilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. “Qoziq-grunt” tizimi elastik (qayishqoq) ishi chegarasiga toʻgʻri keladigan gorizontal kuch, N, kN (tf) ikki bosqichli hisoblashda quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Gorizontal siljish u0, m va burilish burchagi yr (rad) ni ikki bosqichli hisoblashda quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) agar H£ Hel boʻlganda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) agar H>Hel boʻlsa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziq kallagiga qoʻyiladigan koʻndalang kuchning hisobiy qiymati, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHel — (14) formuladan aniqlanadigan koʻndalang kuchning chegaraviy qiymati; bunda 
— ushbu zi= 0 da 
qiymatiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilova 2 band va mazkur SHNQning 3-ilova 3 jadvallar boʻyicha aniqlanadi;
— ushbu zi= 0 da qiymatiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilova 2 band va mazkur SHNQning 3-ilova 3 jadvallar boʻyicha aniqlanadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— (8) formula boʻyicha hisoblanadigan H kuchning qiymatiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilova 2 va 3-jadvallar boʻyicha aniqlanadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning keltirilgan uzunligi <2,6 da = 2,6 uchun mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallardan foydalanish kerak, bunda grunt sirti sathida qoziqning yoʻl qoʻyiladigan qiymati 2 cm dan oshmasligi lozim.
<2,6 da = 2,6 uchun mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallardan foydalanish kerak, bunda grunt sirti sathida qoziqning yoʻl qoʻyiladigan qiymati 2 cm dan oshmasligi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. z chuqurlikda qoziq kesimiga taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN m, koʻndalang kuch Hz, kN ni gruntning qayishqoq zonasi ichida "qoziq-grunt" tizimi ishining ikki bosqichi boʻlishi mumkinligi holati uchun quyidagi formulalardan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(V19)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(V20)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, 
— soxta boshlangʻich parametrlarning keltirilgan qiymatlari; H va l qiymatlariga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallar boʻyicha aniqlanadi;
— soxta boshlangʻich parametrlarning keltirilgan qiymatlari; H va l qiymatlariga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilovasi 2 va 3-jadvallar boʻyicha aniqlanadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAi,Bi,Ci,Di — qiymatlari 
chuqurlikka qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 4-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar.
chuqurlikka qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 4-jadvaldan qabul qilinadigan koeffitsiyentlar.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziq
uchastkasining keltirilgan uzunligi
|
Poydevor plitalari (rostverk)ka qoziqlarning sharnirli tayangan holatida qoziqlarni hisoblash koʻrsatkichlari |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,6 |
0,316 0,388 0,478 0,578 0,682 0,785 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,238 1,603 2,174 3,108 4,772 |
0,642 0,802 1,032 1,377 1,904 2,767 |
1,000 1,238 1,602 2,170 3,082 4,631 |
-0,642 -0,801 -1,030 -1,359 -1,804 -2,340 |
0,316 0,392 0,513 0,730 1,155 2,086 |
0,000 0,000 -0,010 -0,067 -0,279 -0,960 |
|
2,8 |
0,344 0,422 0,520 0,631 0,748 0,864 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,236 1,594 2,142 2,997 4,389 |
0,643 0,795 1,020 1,349 1,826 2,541 |
1,000 1,236 1,593 2,139 2,973 4,266 |
-0,643 -0,795 -1,018 -1,331 -1,734 -2,168 |
0,344 0,426 0,555 0,778 1,191 2,009 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,260 -0,840 |
|
3,0 |
0,366 0,450 0,556 0,678 0,808 0,939 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,237 1,593 2,134 2,955 4,216 |
0,644 0,797 1,022 1,347 1,806 2,454 |
1,000 1,237 1,593 2,131 2,932 4,103 |
-0,644 -0,797 -1,020 -1,329 -1,717 -2,110 |
0,366 0,454 0,591 0,823 1,238 2,007 |
0,000 0,000 -0,010 -0,064 -0,252 -0,780 |
|
3,2 |
0,383 0,472 0,585 0,716 0,860 1,008 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,238 1,598 2,141 2,956 4,167 |
0,648 0,803 1,031 1,360 1,819 2,446 |
1,000 1,238 1,598 2,138 2,932 4,056 |
-0,648 -0,803 -1,029 -1,342 -1,730 -2,114 |
0,383 0,475 0,619 0,862 1,287 2,046 |
0,000 0,000 -0,010 -0,064 -0,250 -0,755 |
|
3,4 |
0,395 0,487 0,606 0,746 0,903 1,067 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,241 1,604 2,155 2,978 4,183 |
0,653 0,810 1,043 1,379 1,848 2,480 |
1,000 1,241 1,604 2.152 2,955 4,075 |
-0,653 -0,810 -1,141 -1,361 -1,759 -2,150 |
0,395 0,491 0,641 0,893 1,333 2,102 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,251 -0,750 |
|
3,6 |
0,403 0,497 0,620 0,768 0,935 1,115 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,243 1,611 2,170 3,009 4,233 |
0,658 0,817 1,054 1,398 1,881 2,531 |
1,000 1,243 1,611 2,167 2,985 4,124 |
-0,658 -0,817 -1,052 -1,381 -1,791 -2,199 |
0,403 0,501 0,656 0,916 1,370 2,160 |
0,000 0,000 -0,010 -0,065 -0,254 -0,757 |
|
3,8 |
0,407 0,503 0,629 0,782 0,967 1,150 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,244 1,616 2,183 3,038 4,321 |
0,661 0,823 1,064 1,415 1,910 2,583 |
1,000 1,244 1,616 2,108 3,014 4,181 |
-0,661 -0,823 -1,062 -1,397 -1,819 -2,247 |
0,407 0,507 0,665 0,932 1,398 2,211 |
0,000 0,000 -0,010 -0,066 -0,258 -0,768 |
|
4,0 |
0,409 0,507 0,634 0,790 0,941 1,174 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,245 1,620 2,193 3,061 4,342 |
0,664 0,827 1,070 1,427 1,933 2,626 |
1,000 1,245 1,620 2,189 3,037 4,231 |
-0,664 -0,827 -1,068 -1,409 -1,841 -2,285 |
0,409 0,510 0,670 0,941 1,417 2,250 |
0,000 0,000 -0,010 -0,067 -0,260 -0,778 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziq
uchastkasining keltirilgan uzunligi
|
Poydevor plitalari (rostverk)ka qoziqlarning bikr mahkamlangan holatida qoziqlarni hisoblash koʻrsatkichlari |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,6 |
0,927 0,963 1,061 1,210 1,407 1,656 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,158 1,374 1,733 2,337 |
-0,943 -0,980 -1,089 -1,275 -1,552 -1,960 |
1,000 1,039 1,158 1,372 1,718 2,258 |
0,000 0,000 0,000 0,009 0,054 0,234 |
0,927 0,964 1,074 1,281 1,644 2,314 |
-0,943 -0,981 -1,094 -1,308 -1,700 -2,471 |
|
2,8 |
0,947 0,984 1,083 1,232 1,425 1,660 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,156 1,365 1,709 2,256 |
-0,938 -0,975 -1,081 -1,260 -1,522 -1,890 |
1,000 1,039 1,156 1,363 1,692 2,183 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,052 0,217 |
0,947 0,985 1,096 1,301 1,652 2,273 |
-0,938 -0,975. -1,086 -1,292 -1,663 -2,365 |
|
3,0 |
0,972 1,010 1,111 1,263 1,457 1,687 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,155 1,361 1,690 2,202 |
-0,940 -0,977 -1,083 -1,259 -1,512 -1,856 |
1,000 1,039 1,155 1,359 1,676 2,133 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,050 0,204 |
0,972 1,011 1,124 1,331 1,678 2,268 |
-0,940 -0,977 -1,087 -1,291 -1,649 -2,304 |
|
3,2 |
0,998 1,036 1,141 1,298 1,496 1,729 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,039 1,156 1,361 1,684 2,174 |
-0,947 -0,984 -1,092 -1,269 -1,519 -1,852 |
1,000 1,039 1,156 1,359 1,670 2,108 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,197 |
0,998 1,037 1,154 1,365 1,714 2,291 |
-0,947 -0,984 -1,096 -1,300 -1,655 -2,286 |
|
3,4 |
1,021 0,061 1,169 1,331 1,537 1,777 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,157 1,363 1,685 2,168 |
-0,957 -0,995 -1,105 -1,285 -1,538 -1,870 |
1,000 1,040 1,574 1,361 1,672 2,102 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,194 |
1,021 1,062 1,182 1,398 1,755 2,333 |
-0,957 -0,995 -1,109 -1,316 -1,673 -2,298 |
|
3,6 |
1,040 1,081 1,192 1,360 1,574 1,825 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,159 1,367 1,692 2,174 |
-0,968 -1,007 -1,118 -1,303 -1,562 -1,900 |
1,000 1,040 1,159 1,365 1,678 2,109 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,049 0,194 |
1,040 1,082 1,206 1,428 1,794 2,382 |
-0,968 -1,007 -1,123 -1,334 -1,698 -2,328 |
|
3,8 |
1,054 1,096 1,210 1,383 1,606 1,867 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,040 1,160 1,371 1,700 2,188 |
-0,977 -1,017 -1,131 -1,320 -1,586 -1,933 |
1,000 1,040 1,160 1,369 1,686 2,122 |
0,000 0,000 0,000 0,008 0,050 0,195 |
1,054 1,097 1,224 1,452 1,827 2,429 |
-0,977 -1,017 -1,136 -1,352 -1,723 -2,364 |
|
4,0 |
1,064 1.107 1,223 1,400 1,629 1,901 |
0,00 0,30 0,60 0,90 1,20 1,50 |
1,000 1,041 1,162 1,375 1,708 2,203 |
-0,982 -1,026 -1,142 -1,334 -1,606 -1,964 |
1,000 1,041 1,162 1,373 1,694 2,137 |
0,000 0,000 0,000 0,009 0,050 0,197 |
1,064 1,108 1,237 1,470 1,853 2,469 |
-0,985 -1,026 -1,146 -1,366 -1,775 -2,399 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning ikkinchi ish bosqichida Zi chuqurlikda gruntning plastik zonasi ichida taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN · m, koʻndalang kuch Nzi, kN ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(21)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zi — past poydevor plitalari (rostverk) tagligiga nisbatan plastik zona ichida qoziq kesimining gruntda joylashish chuqurligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Qoziq kallagi burilish imkoni boʻlmaydigan qilib poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq (bikr) biriktirilgan holda (masalan, gorizontal kuch yoʻnalishida oʻrnatilgan ikki yoki bundan koʻp qator qoziqlar biriktirilgan qattiq poydevor plitalari (rostverk)) (21) formulada M oʻrniga qoziqlar poydevor plitalari (rostverk)ka tutashtirilgan joyda taʼsir qiluvchi biriktirish hisobiy momenti Mf ni qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBiriktirish hisobiy momenti Mf, kN ∙ m (tc×m) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(23)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, 
— keltirilgan moment, 
qiymatlariga qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 jadvali boʻyicha aniqlanadi.
— keltirilgan moment, qiymatlariga qarab, mazkur SHNQning 3-ilovasi 3 jadvali boʻyicha aniqlanadi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Gorizontal kuch taʼsir qilganda qoziq-grunt tizimining koʻtaruvchanlik xususiyati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitalari (rostverk)a qattiq biriktirilmagan qoziqlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, zz — grunt sirtidan plastik sharnirli joygacha boʻlgan masofa, m; quyidagi tenglamadan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, e — qoziqning koʻndalang kesimi qabul qiladigan chegaraviy eguvchi moment (boʻylama kuch ham hisobga olinganda), kN · m (tc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишη1 — birga teng boʻlgan koeffitsiyent; tirgak inshootlar poydevorlarini hisoblashda η1= 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишη2 — yigʻindi yuklamadagi doimiy yuklama ulushini hisobga oladigan koeffitsiyent; quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda Mc — qoziqlarning pastki uchi sathida poydevor kesimidagi doimiy tashqi kuchlardan paydo boʻladigan moment, kN m (tc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMt — vaqtinchalik tashqi hisobiy kuchlardan, kN · m (tc×m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koeffitsiyent =2,5 deb qabul qilinadigan boʻlishi, quyidagi hisoblash hollari bundan mustasno:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida muhim binolar; bular uchun £2,6 da =4 va ³5 da n=2,5 qabul qilinadi; ning oraliq qiymatlarida 
interpolyatsiya orqali aniqlanadi:
£2,6 da =4 va ³5 da n=2,5 qabul qilinadi; ning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya orqali aniqlanadi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoziqlar bir qator joylashgan poydevorlarni markazdan tashqariga qoʻyilgan tik siquvchi kuchga hisoblashda; bular uchun dan qatʼiy nazar =4 deb olish lozim;
dan qatʼiy nazar =4 deb olish lozim;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpast poydevor plitalari (rostverk)ka qattiq (bikr) biriktirilgan qoziqlar uchun koʻtaruvchanlik xususiyati Fd ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(27)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Qoziq-grunt tizimining zoʻriqqan-deformatsiyalangan holati ikkinchi bosqichining rivojlanishi mumkin boʻlsa, toʻp tarkibidagi qoziqlarni statik hisoblashda ularning oʻzaro taʼsirini hisobga olish lozim. Bu holda hisoblash xuddi yakka qoziqlardagidek olib boriladi, lekin koeffitsiyentlar K va a pasaytiruvchi koeffitsiyent α1 ga koʻpaytiriladi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(28)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda gc — qoziqlarni botirganda, gruntning zichlashishini hisobga oladigan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoeffitsiyent, quyidagicha qabul qilinadi: yaxlit kesimli qoqma qoziqlar uchun gs=1,2 va qoziqlarning boshqa xillari uchun gs=1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — qoziqning diametri yoki koʻndalang kesimi tomoni, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(29)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxi, yi — planda i-qoziqning oʻqi koordinatalari; bunda gorizontal kuch x oʻqi yoʻnalishida joylashgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxj, yj — shuning oʻzi, j-qoziq uchi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(28) formuladagi keltirilgan 
faqat i-qoziqqa tegib turadigan qoziqlariga tegishli.
faqat i-qoziqqa tegib turadigan qoziqlariga tegishli.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziq kesiminin gruntda joylashishi
keltirilgan |
Koeffitsiyentlar |
||||||||||||
|
A1 |
B1 |
C1 |
D1 |
A3 |
B3 |
C3 |
D3 |
A4 |
B4 |
C4 |
D4 |
||
|
0,0 |
1,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,000 |
0,000 |
-0,000 |
-0,000 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,1 |
1,000 |
0,100 |
0,005 |
0,000 |
0,000 |
0,800 |
1,000 |
0,100 |
-0,005 |
-0,800 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,2 |
1,000 |
0,200 |
0,020 |
0,001 |
-0,001 |
0,000 |
1,000 |
0,200 |
-0,020 |
-0,003 |
0,000 |
1,000 |
|
|
0,3 |
1,000 |
0,300 |
0,045 |
0,005 |
-0,005 |
-0,001 |
1,000 |
0,300 |
-0,045 |
-0,009 |
-0,001 |
1,000 |
|
|
0,4 |
1,000 |
0,400 |
0,080 |
0,011 |
-0,011 |
-0,002 |
1,000 |
0,400 |
-0,080 |
-0,021 |
-0,003 |
1,000 |
|
|
0,5 |
1,000 |
0,500 |
0,125 |
0,021 |
-0,021 |
-0,005 |
0,999 |
0,500 |
-0,125 |
-0,042 |
-0,008 |
1,000 |
|
|
0,6 |
0,999 |
0,600 |
0,180 |
0,036 |
-0,036 |
-0,011 |
0,998 |
0,600 |
-0,180 |
-0,072 |
-0,016 |
0,999 |
|
|
0,7 |
0,999 |
0,700 |
0,245 |
0,057 |
-0,057 |
-0,020 |
0,996 |
0,699 |
-0,245 |
-0,114 |
-0,030 |
0,997 |
|
|
0,8 |
0,997 |
0,799 |
0,320 |
0,085 |
-0,085 |
-0,034 |
0,992 |
0,799 |
-0,320 |
-0,171 |
-0,051 |
0,994 |
|
|
0,9 |
0,995 |
0,899 |
0,405 |
0,167 |
-0,121 |
-0,055 |
0,985 |
0,897 |
-0,404 |
-0,243 |
-0,082 |
0,989 |
|
|
1,0 |
0,992 |
0,997 |
0,499 |
1,826 |
-0,167 |
-0,083 |
0,975 |
0,994 |
-0,499 |
-0,333 |
-0,125 |
0,980 |
|
|
1,1 |
0,987 |
1,095 |
0,604 |
0,222 |
-0,222 |
-0,122 |
0,960 |
1,090 |
-0,603 |
-0,443 |
-0,183 |
0,946 |
|
|
|
0,979 |
1,192 |
0,718 |
0,288 |
-0,287 |
-0,173 |
0,938 |
1,183 |
-0,716 |
-0,575 |
-0,259 |
0,917 |
|
|
1,3 |
0,969 |
1,287 |
0,841 |
0,365 |
-0,365 |
-0,238 |
0,907 |
1,273 |
-0,838 |
-0,730 |
-0,356 |
0,876 |
|
|
1,4 |
0,955 |
1,379 |
0,974 |
0,456 |
-0,455 |
-0,319 |
0,866 |
1,358 |
-0,967 |
-0,910 |
-0,479 |
0,821 |
|
|
1,5 |
0,937 |
1,468 |
1,115 |
0,560 |
-0,559 |
-0,420 |
0,811 |
1,437 |
-1,105 |
-1,116 |
-0,630 |
0,747 |
|
|
1,6 |
0,913 |
1,553 |
1,264 |
0,678 |
-0,676 |
-0,543 |
0,739 |
1,507 |
-1,248 |
-1,350 |
-0,815 |
0,652 |
|
|
1,7 |
0,882 |
1,633 |
1,421 |
0,812 |
-0,808 |
-0,691 |
0,646 |
1,566 |
-1,396 |
-1,613 |
-1,036 |
0,529 |
|
|
1,8 |
0,843 |
1,706 |
1,584 |
0,961 |
-0,956 |
-0,867 |
0,530 |
1,612 |
-1,547 |
-1,906 |
-1,299 |
0,374 |
|
|
1,9 |
0,795 |
1,770 |
1,752 |
1,126 |
-1,118 |
-1,074 |
0,385 |
1,640 |
-1,699 |
-2,227 |
-1,608 |
0,181 |
|
|
2,0 |
0,735 |
1,823 |
1,924 |
1,308 |
-1,295 |
-1,314 |
0,207 |
1,646 |
-1,848 |
-2,578 |
-1,966 |
-0,057 |
|
|
2,2 |
0,575 |
1,887 |
2,272 |
1,720 |
-1,693 |
-1,006 |
0,271 |
1,575 |
-2,125 |
-3,360 |
-2,849 |
-0,692 |
|
|
2,4 |
0,347 |
1,874 |
2,609 |
2,195 |
-2,141 |
-2,663 |
-0,949 |
1,352 |
-2,339 |
-4,228 |
-3,973 |
-1,592 |
|
|
2,6 |
0,033 |
1,755 |
2,907 |
2,724 |
-2,621 |
-3,600 |
-1,677 |
0,917 |
-2,437 |
-5,140 |
-5,355 |
-2,821 |
|
|
2,8 |
-0,385 |
1,490 |
3,128 |
3,288 |
-3,103 |
-4,718 |
-3,108 |
0,197 |
-2,346 |
-6,023 |
-6,990 |
-4,445 |
|
|
3,0 |
-0,928 |
1,037 |
3,225 |
3,858 |
-3,540 |
-6,000 |
-4,688 |
-0,891 |
-1,969 |
-6,765 |
-8,840 |
-6,520 |
|
|
3,5 |
-2,928 |
-1,272 |
2,463 |
4,980 |
-3,919 |
-9,544 |
-10,340 |
-5,854 |
1,074 |
-6,789 |
-13,692 |
13,826 |
|
|
4,0 |
-5,853 |
-5,941 |
-0,927 |
4,548 |
-1,614 |
-11,73 |
-17,919 |
-5,076 |
9,244 |
-0,358 |
-15,611 |
23,140 |
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Qoziqni botirish
keltirilgan chuqurligi |
Qoziq qoyatoshsiz gruntga tayanganda |
Qoziq qoyatoshga tayanganda |
Qoziq qoyatoshga qattiq (bikr) biriktirilganda |
||||||
|
A0 |
B0 |
C0 |
A0 |
B0 |
C0 |
A0 |
B0 |
C0 |
|
|
0,5 |
72,004 |
192,026 |
576,243 |
48,006 |
96,037 |
192,291 |
0,042 |
0,125 |
0,500 |
|
0,6 |
50,007 |
111,149 |
278,069 |
33,344 |
55,609 |
92,942 |
0,072 |
0,180 |
0,600 |
|
0,7 |
36,745 |
70,023 |
150,278 |
24,507 |
35,059 |
50,387 |
0,114 |
0,244 |
0,699 |
|
0,8 |
28,140 |
46,943 |
88,279 |
18,775 |
23,533 |
29,763 |
0,170 |
0,319 |
0,798 |
|
0,9 |
22,244 |
33,008 |
55,307 |
14,851 |
16,582 |
18,814 |
0,241 |
0,402 |
0,896 |
|
1,0 |
18,030 |
24,106 |
36,486 |
12,049 |
12,149 |
12,582 |
0,329 |
0,494 |
0,992 |
|
1,1 |
14,916 |
18,160 |
25,123 |
9,983 |
9,196 |
8,836 |
0,434 |
0,593 |
1,086 |
|
1,2 |
-12,552 |
14,041 |
17,944 |
8,418 |
7,159 |
6,485 |
0,556 |
0,698 |
1,176 |
|
1,3 |
10,717 |
11,103 |
13,235 |
7,208 |
5,713 |
4,957 |
0,695 |
0,807 |
1,262 |
|
1,4 |
9,266 |
8,954 |
10,050 |
6,257 |
4,664 |
3,937 |
0,849 |
0,918 |
1,342 |
|
1,5 |
8,101 |
7,349 |
7,838 |
5,498 |
3,889 |
3,240 |
1,014 |
1,028 |
1,415 |
|
1,6 |
7,154 |
6,129 |
6,268 |
4,887 |
3,308 |
2,758 |
1,186 |
1,134 |
1,480 |
|
1,7 |
6,375 |
5,189 |
5,133 |
4,391 |
2,868 |
2,419 |
1,361 |
1,232 |
1,535 |
|
1,8 |
5,730 |
4,456 |
4,299 |
3,985 |
2,533 |
2,181 |
1,532 |
1,321 |
1,581 |
|
1,9 |
5,190 |
3,878 |
3,679 |
3,653 |
2,277 |
2,012 |
1,693 |
1,397 |
1,617 |
|
2,0 |
4,737 |
3,418 |
3,213 |
3,381 |
2,081 |
1,894 |
1,841 |
1,460 |
1,644 |
|
2,2 |
4,032 |
2,756 |
2,591 |
2,977 |
1,819 |
1,758 |
2,080 |
1,545 |
1,675 |
|
2,4 |
3,526 |
2,327 |
2,227 |
2,713 |
1,673 |
1,701 |
2,240 |
1,586 |
1,685 |
|
2,6 |
3,163 |
2,048 |
2,013 |
2,548 |
1,600 |
2,687 |
2,330 |
1,596 |
1,687 |
|
2,8 |
2,905 |
1,869 |
1,889 |
2,453 |
1,572 |
1,693 |
2,371 |
1,593 |
1,687 |
|
3,0 |
2,727 |
1,758 |
1,818 |
2,406 |
1,568 |
1,707 |
2,385 |
1,586 |
1,691 |
|
3,5 |
2,502 |
1,641 |
1,757 |
2,394 |
1,597 |
1,739 |
2,389 |
1,584 |
1,711 |
|
4,0 |
2,441 |
1,621 |
1,751 |
2,419 |
1,618 |
1,750 |
2,401 |
1,600 |
1,732 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Bir bosqichli hisoblashda gorizontal siljish u0, m va burilish burchagi Y0 (rad)ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
;(30)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (31)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, H0, M0 — qoziqning koʻrib chiqilayotgan kesimida koʻndalang kuch, kN (tf) va eguvchi moment, kN ∙m (tc×m) ning hisobiy qiymatlari; H0=H va M0=M+H·l0 [bunda N va M - xuddi (12) va (13) formulalardagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεNN — grunt sirti sathida qoʻyilgan H=1 kuch taʼsirida kesimning gorizontal siljishi, m/kN (m/tc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεNM — grunt sirti sathida taʼsir qiladigan M=1 momentda kesimning gorizontal siljishi, 1/kN (1/tc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεMN — H=1 kuchdan kesimning burilish burchagi, 1/kN (1/tc);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεMM — M=1 momentdan kesimning burilish burchagi, 1/kN ∙ m [1/(tf×m)].
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεNN, εMN= εNM va εMM siljishlar quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(32)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(33)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(34)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda aε , E, I — (11) dagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA0, B0, C0 — (7) formula boʻyicha aniqlanadigan qoziqning gruntga botishi keltirilgan chuqurligiga bogʻliq ravishda mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan oʻlchamsiz koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 3-ilovasi 5-jadvalda keltirilgan ning oraliq qiymatga mos qiymatida uni jadvaldagi eng yaqin qiymatgacha yaxlitlash lozim.
ning oraliq qiymatga mos qiymatida uni jadvaldagi eng yaqin qiymatgacha yaxlitlash lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Qoziq atrofidagi zaminning ustuvorligini hisoblash qoziqlarning yon sirtlari gruntga koʻrsatadigan hisobiy bosimni cheklash sharti (35) formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(35)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, sZ — qoziqning yon sirti gruntga koʻrsatadigan hisobiy bosim, kPa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitalari (rostverk) baland boʻlganda, grunt sirtidan, poydevor plitalari (rostverk) past boʻlganda, uning tagligidan boshlab oʻlchanadigan quyidagi z chuqurliklarda formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[z£2,5 da 
va z=l larga mos ikkita chuqurlik; >2,5 da z=0,85/ae chuqurlikda, bunda ae (11) formula boʻyicha aniqlanadi];
va z=l larga mos ikkita chuqurlik; >2,5 da z=0,85/ae chuqurlikda, bunda ae (11) formula boʻyicha aniqlanadi];Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgI — strukturasi buzilmagan gruntning hisobiy solishtirma (hajmiy) ogʻirligi, kN/m3 (tf/m3) suvga toʻyingan gruntlarda suvning muallaq tutib turuvchi kuchini hisob ga olib aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjl, cl — gruntning ichki ishqalanish burchagi (grad) va gruntning solishtirma ilashishi kPa (tf/m2) ning hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — koeffitsiyent; qoqma qoziqlar va qoziq-qobiqlar uchun x=0,6, qoziqlarning boshqa xillari uchun x=0,3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1,h2 — bu koeffitsiyentlarning qiymatlari xuddi (24) formuladagidek.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar gruntga tushadigan hisobiy gorizontal bosimlar (35) shartni qoniqtirmasa, lekin bunda qoziqlarning material boʻyicha koʻtaruvchanlik xususiyatdan toʻliq foydalanilmagan va qoziqlarning siljishi chegaraviy yoʻl qoʻyiladigan qiymatdan kichik boʻlsa, u holda qoziqlarning keltirilgan chuqurligi 
da hisoblashni takrorlash va bunda mutanosiblik koeffitsiyenti K ning kichraytirilgan qiymatini qabul qilish lozim.
da hisoblashni takrorlash va bunda mutanosiblik koeffitsiyenti K ning kichraytirilgan qiymatini qabul qilish lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Qoziqning yon sirtiga tekkanda z chuqurlikda gruntga tushadigan hisobiy bosim, kPa (tf/m2) ni, shuningdek z chuqurlikda qoziq kesimiga taʼsir qiladigan hisobiy eguvchi moment Mz, kN m (tc×m), koʻndalang kuch Hz, kN (tf) va boʻylama kuch N, kN (tf) ni bir bosqichli hisoblashda quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(36)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(37)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(38)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(39)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, K — mutanosiblik koeffitsiyenti; mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalidan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaÎ, E, I — xuddi (11) formuladagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— keltirilgan chuqurlik; bosim, moment Mz va koʻndalang kuch Hz qiymati aniqlanadigan haqiqiy chuqurlik z qiymatiga qarab (V5) formuladan aniqlanadi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH0, M0, l0, u0, y0 — mazkur SHNQning 3-ilovasi 5 va 12-bandlardagidek;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA1, A2, A4, B1, B2, B4, C1, C2, C4, D1, D2, D4 — koeffitsiyentlar; qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilova 4 jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqning kallagiga taʼsir qiladigan hisobiy oʻq boʻylab yoʻnalgan yuklama, kN (tf).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγs — mazkur SHNQning 3-ilovasiga koʻra olinadigan ish sharoit koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Qoziqning kallagi burila olmaydigan qilib poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirib qoʻyilgan joydagi, qoziqlarni bir bosqichli hisoblashda hisobga olinadigan hisobiy moment Mf, kNm (tc×m) ni quyidagi formuladan aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(40)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, barcha harfiy belgilar xuddi oldingi mazkur SHNQning 3-ilovasi 12-bandidagi formulalardagidek.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBundagi minus ishorasi chapdan oʻngga yoʻnalgan gorizontal kuch N da qoziq poydevor plitalari (rostverk)ka biriktirilgan tomondan qoziq kallagiga soat mili yoʻnalishiga qarshi yoʻnalgan moment uzaytirilishini bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYon sirtilari ip>0,025 qiyalikdagi piramidal qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyatini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYon sirtilari ip>0,25 qiyalikdagi piramidal qoziqlarning koʻtaruvchanlik xususiyati Fd, kN (kgf) ni qoziq yon sirtidagi va uning pastki uchi ostidagi gruntning hisobiy qarshiliklarni kuchlar yigʻindisi sifatida quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
; (1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAi — gruntning i- qatlami chegarasi qoziqning yon sirti yuzasi, m2 (cm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — qoziqning konuslilik burchagi, grad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjI,i, cI,i — grunt i-qatlamining ichki ishqalanish burchagi (grad) va ilashish, kPa (kgf/cm2) hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — qoziq pastki uchining kesimi tomoni, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn1,n2 — qiymatlari quyidagi jadvalda keltirilgan koeffitsiyentlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqning uchi ostidagi va yon sirtidag i gruntning qarshiliklari pj va pj', kPa (kgf/cm2) quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEi — gruntning i-qatlami deformatsiyalanish moduli, kPa (kgf/cm2); pressiometrik sinashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишni — gruntning i-qatlami Puasson koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — qiymatlari mazkur SHNQning 4-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning bosimlari p0,j va pp,j kPa (kgf/cm2) quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgj,i — grunt i-qatlamining solishtirma ogʻirligi, kN/m3 (kgf/cmZ);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhj — grunt i-qatlamining oʻrtacha joylashgan chuqurligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Koeffitsiyent |
Gruntning ichki ishqalanish burchagi jI,i, grad |
|||||||||
|
4 |
8 |
12 |
16 |
20 |
24 |
28 |
32 |
36 |
40 |
|
|
p1 |
0,53 |
0,48 |
0,41 |
0,35 |
0,30 |
0,24 |
0,20 |
0,15 |
0,10 |
0,06 |
|
p2 |
0,94 |
0,88 |
0,83 |
0,78 |
0,73 |
0,69 |
0,65 |
0,62 |
0,58 |
0,54 |
|
x |
0,06 |
0,12 |
0,17 |
0,22 |
0,26 |
0,29 |
0,32 |
0,35 |
0,37 |
0,39 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Ichki ishqalanish burchagi jI,i ning oraliq qiymatlari uchun n1, n2 i x koeffitsiyentlarning qiymatlar interpolyatsiya usulida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLentasimon qoziqli poydevorlarning choʻkishini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqlar bir va ikki qatorli joylashgan (qoziqlar orasidagi masofa 3-4d) lentasimon qoziqli poydevorlarning choʻkishi s, m quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — qoziqli poydevorga uzunasiga tushadigan yuklama, yuqoridan tekislangan yer sirti bilan, yon tomonlardan qoziqlar chetki qatorlarining tashqi yoqlari boʻyicha oʻtadigan tik tekisliklar bilan, pastdan qoziqlarning pastki uchlari orqali oʻtadigan tekislik bilan cheklangan poydevor (qoziqlar va ularning atrofidagi grunt massivi koʻrinishidagi) ogʻirligini ham hisobga olingan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишE,n — siqiladigan qalinlik chegarasida deformatsiyalanish moduli, kPa (kgf/cm2) va Puasson koeffitsiyenti qiymatlari yuqorida aytilgan poydevor uchun SHNQ 2.02.01-19 talablariga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd0 — Puasson koeffitsiyenti n, poydevorning keltirilgan eni 
(bunda b-chetki qoziqlar qatorining tashqi yoqlari boʻyicha qabul qilinadigan poydevor eni;
(bunda b-chetki qoziqlar qatorining tashqi yoqlari boʻyicha qabul qilinadigan poydevor eni;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишH — qoziqlarni botirish chuqurligi hamda siqiladigan qatlamning keltirilgan chuqurligi Hc/h (Hc-siqiladigan qatlam chuqurligi) ga bogʻliq ravishda nomogramma ( mazkur SHNQning 4-ilova 1 chizmaga qarang) boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Koeffitsent d0 qiymatlarini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNomogrammada siqiladigan qatlam keltirilgan chuqurligining hisoblab topilgan qiymatiga mos nuqta orqali absissa oʻqiga parallel toʻgʻri chiziq oʻtkaziladi (bu chiziq poydevorning keltirilgan eni 
chizigʻibilan kesishguncha davom ettiriladi) va gruntning Puasson koeffitsiyenti n chizigʻiga perpendikulyar tushiriladi.
chizigʻibilan kesishguncha davom ettiriladi) va gruntning Puasson koeffitsiyenti n chizigʻiga perpendikulyar tushiriladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKesishish nuqtasidan absissa oʻqiga parallel chiziq oʻtkaziladi, bu chiziq koeffitsiyent d0 qiymatlari keltirilgan ordinatalar oʻqi bilan kesishguncha davom ettiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBichiziqli masalaning qoʻyilishida burgʻilangan - tiqma qoziqning choʻkishini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurgʻulangan tiqma qoziqning N < Nc+No birinchi bosqich yuklanishida choʻkishi quyidagi formula yordamida aniqlanishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(1) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqqa uzatiladigan vertikal yuk, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNo — chegaraviy qarshilik Nc, ning qoziqning yon yuzalari boʻylab toʻliq hosil boʻlgan vaqtdagi tovoniga uzatiladigan yuk, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишG1 va G2 — qoziq boʻshligʻiga yaqin joylardagi gruntlar uchun siljish modulining oʻrtacha qiymati va qoziqning pastki uchidagi siljish modulining eng kichik qiymatlari, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl va d — qoziqning uzunligi va diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv — gruntlar uchun Puasson koeffitsiyentining oʻrtacha qiymatiga bogʻliq boʻlgan koeffitsiyent (hisob uchun kv = 2 qabul qilish mumkin).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurgʻilangan tiqma qoziqlar uchun bu formula faqat qoziq yuklanishining birinchi bosqichida oʻrinli boʻladi, ayniqsa qoziq yon yuzalarida No toʻliq chegaraviy qarshilik paydo boʻlguniga qadar har doim qoziqning chegaraviy holati tamomila sezilarli darajada oldindan paydo boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq tovoni va tanasining choʻkish qiymatining doimo tengligi shartini hisobga olgan holda No qiymatni quyidagi shartdan foydalanib aniqlash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(2) |
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq yuklanishning ikkinchi bosqichida N > Nc + No boʻlgan holda uning choʻkishi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(3) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSc — choʻkish boʻlib, N = N0 + Ns boʻlganda (1) boʻyicha aniqlanadi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. 1 — (1); 2 — (3) formulalar boʻyicha qoziq yuklanish hisobining bosqichlar sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchan gruntlarda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini ularning mustahkamlik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati gruntning mustahkamlik koʻrsatkichlariga bogʻliq: ichki ishqalanish burchagi j va solishtirma bogʻlanshi s. Choʻkuvchan gruntlarni namlanishi bilan qoziqning yuk koʻtarish qobiliyatini sezilarli darajada oʻzgarishi asosan gruntdagi bogʻlanish s ning qiymatini kamayishi hisobiga sodir boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Choʻkuvchan gruntlarda qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblash qoziqning zamindagi gruntini chegaraviy muvozanati elastik-plastik masalasining taqribiy yechimiga asosan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl uzunlikdagi qoziq zaminining chegaraviy muvozanat holatidagi umumiy yuzasi uch qismdan tashkil topadi: 1 yuqori uchastkasi l1 + l2 qoziq stvoli uzunligidan; 2 pastki uchastkasi — b uzunlikdagi qoziq stvoli uzunligi yoʻnalishida qisqargan konusning sirtidan; 3 uchastka - sharsimon sirti qismi boʻyicha qoziqning pastki uchidan tashkil topadi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 1-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 - rasm. Hisobiy sxema
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuk koʻtarish qobiliyati Fd quyidagi formula yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(1) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, 1 ga teng qiymat qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1 — qoziqning l0 + l2 stvoli uchastkasiga qarshiligi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl0 — qarshilikning chiziqli koʻrinishda ortishi 0 dan 12d gacha, lekin 6 m dan koʻp boʻlmagan uzunlikdagi uchastkasida, undan kam boʻlgan qiymatlarda - oʻzgarmas qiymatdagi uchastkalarda l0 uzunlik boʻyicha yakuniy qiymatga teng deb qabul qilinadi, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2 — qoziq stvoli konusining qisqargan yuzasi boʻyicha uchastkasidagi qarshilik, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF3 — qoziqning pastki uchi ostidagi qarshilik, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(2) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишi — qoziqning perimetri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — grunt bosimining yon tomonlardan koʻrsatadigan bosim koeffitsiyenti boʻlib, 0,5 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj — ichki ishqalanish burchagining hisobiy qiymati, grad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs — gruntning solishtirma bogʻlanish koeffitsiyentining hisobiy qiymati, kN/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl2 — qoziqning qism uzunligi boʻlib, quyidagiga teng
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(3) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, l — qoziqning yuklangan qismining uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd — koʻndalang kesim tomoni yoki diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(4) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl1 — yer sathidan l2 uzunlik boshlanishigacha boʻlgan uzunlik, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(5) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — yuklangan qoziqning eng yuqori uchastkasi, bu yerda yon tomondan gruntning bosimi 0 ga teng, qoqiladigan qoziqlar uchun a = 2,5 m, quyiladigan qoziqlar uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa = 1,0 m qiymat qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(6) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, grad×m2/kN; k = 1°;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs0 — bogʻlanishning minimal qiymati boʻlib, hisobda 5 kN/m2 ga teng qiymatda qabul qilinadi, unda x = 0,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur SHNQning 7-ilovasi 6-formulaning qoʻllanilish chegarasi 
oʻzaro munosabat bilan beriladi.
oʻzaro munosabat bilan beriladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq uzunligi l2 uchastkasi katta boʻlgan holda gruntning j va s koʻrsatkichlari turlicha boʻlgan qatlamlarga ajratiladi, bu holda l2 qiymat quyidagi qatlamlar yigʻindisidan tashkil topadi 
.
.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1 quyidagi formula yordamida hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(7) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — turli koʻrsatkichlarga ega boʻlgan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar l1 = l0 + a uchastka uzunligining qiymati 6 m dan koʻp boʻlmagan chegarada boʻlsa, grunt qatlami j va s koʻrsatkichlari turlicha boʻlgan hisobiy qiymatlarni qabul qiladi, unda 3 m dan kam boʻlmagan qalinlikdagi pastki qatlam uchun ularning qiymatlari hisob uchun qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(8) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(9) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(10) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(11) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(12) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng katta bosh kuchlanish quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, kN/m2, (13)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEng kichik bosh kuchlanish quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, kN/m2, (14)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, g — gruntning solishtirma ogʻirligi, kN/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning j, s va g koʻrsatkichlari suvga toʻyingan holatda aniqlanadi. Mumkin boʻlgan namlanishda gruntning toʻliq suvga toʻyingan holatida oquvchanlik koʻrsatkichi quyidagi formula yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, (15)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, e — tabiiy tuzilishda gruntning gʻovaklik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgw — suvning solishtirma ogʻirligi boʻlib, 10 kN/m3 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — qattiq boʻlakning solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишWp, WL — gruntning yoyilish va oqish chegarasida namligi, ulush hisobida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar qazilgan joylarning gruntlarini zichlamasdan oʻrnatiladigan choʻkuvchan gruntlardagi burgʻilangan uzun qoziqlarning pastki uchi sezilarli choʻkishni olgandan keyin va kritik yukni qoziq qabul qilgandan keyin toʻliq ish holatiga oʻtadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPastki uchi toʻliq ish holatiga qoʻshilmagan uzun burgʻilangan-tiqma qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati birinchi yaqinlashish boʻyicha quyidagi formula yordamida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(16) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda gc — (1) formula keltirilgan kabi aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1n — (2) formula boʻyicha qoqma qoziq uchun l0 + ln qoziq stvoli uchastkasining qarshiligi, bunda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(17) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda l0 — qoqma qoziq uchun ham qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — tiqma qoziq uchun 1 m ga teng qiymat qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF2n — qoziqning pastki uchining qarshiligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(18) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda k — qoziqning diametri 1 m ³ d ³ 0,5 m boʻlganda qiymati 3 teng qabul qilinadigan eksperimental koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — qoziqning ostki yuzasi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs1 — (13) formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGrunt koʻrsatkichlarining qiymatlari namlangan holatda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurgʻilangan — tiqma qoziqning kengaygan tovoni bilan yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(19) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgc — (16) formuladagidek qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF1u — qoziq stvolining l0 + lu uchastkasidagi qarshiligi boʻlib, (2) formula yordamida qoqma qoziq uchun aniqlanadi, bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(20) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишly — kengayish qismigacha boʻlgan qoziqning uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa va l0 qiymatlari tovonining kengayishi mavjud boʻlmagan tiqma qoziq kabi qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(21) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — tajriba yoʻli bilan aniqlangan koeffitsiyent boʻlib, qoziqning uzunligi 20 m dan koʻp boʻlmaganda 3,5 ³ du/d ³ 2 va 1 m ³ d ³ 0,5 m teng boʻlganda 2 ga teng qiymat qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdy — kengaygan tovonning eng katta koʻndalang kesimining diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишs1 — (3) formula boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAu — kengaygan tovonning eng katta koʻndalang kesim yuzasi, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. II toifa grunt sharoitidagi zamindagi qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formuladan kelib chiqib qarshi ishqalanish kuchini hisobga olgan holda hisoblash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(22) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — bitta qoziqqa qoʻyilgan hisobiy yuk, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning yuk koʻtarish qobilyati boʻlib, kN, (5) ga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgk — ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgs — qoziqning ish sharoitinini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn — qarshi ishqalanish kuchi boʻlib, (4) ga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn qiymatini qoidaga koʻra, toʻliq suvga toʻyingan grunt uchun aniqlash kerak (gruntlarni yuqoridan namlash imkoni mavjud boʻlganda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziq materialining mustahkamligi boʻyicha N+Rn yukka hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Suvga toʻyingan gruntlarda qoziqning yon sirti boʻylab taʼsir qiluvchi teskari ishqalanish kuchi Rp , kN yer sirtidan neytral qatlamgacha boʻlgan masofadagi hsl uzunlikdagi qoziq chegaraviy qarshiligining eng katta qiymatining yarmi kabi qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu qatlamdan yuqorida joylashgan qoziqning yon sirtlariga manfiy ishqalanish kuchlari taʼsir qiladi, pastki qismiga esa musbat ishqalanish kuchi taʼsir qiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNeytral qatlamning joylashishini aniqlash uchun choʻkish Ssl (abssissa oʻqi boʻylab) hamda chuqurlik h (ordinata oʻqi boʻylab) ga bogʻliq grafik quriladi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 2-rasmida keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. Ssl = f(h) ga bogʻliqlik grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzidan yuqoridan yotgan qatlam xususiy ogʻirligidan chukuvchan gruntning har bir i — qatlamida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan choʻkish qiymati 
quyidagi formula yordamida aniqlanadi, cm
quyidagi formula yordamida aniqlanadi, cmҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(23) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεsl,i — nisbiy choʻkuvchanlik boʻlib, qatlamdan yuqorida yotgan qatlamning oʻrtasiga tabiiy bosim taʼsir qilgan holda har bir i — qatlam uchun siqilishga laboratoriya tajribalari yoki dala sharoitida chuqur markalarning choʻkishi natijalari boʻyicha sinov maʼlumotlar orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhi — choʻkuvchan gruntning i — qatlami qalinligi, cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — qaralayotgan qatlamdan yuqorida joylashgan choʻkuvchan qatlamlarga boʻlingan qatlamlar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNeytral qatlamning joylashish chuqurligi hsl quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(24) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSu — zaminning chegaraviy deformatsiyasi boʻlib, SHNQ 2.02.01-19 boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl chuqurligi Ssl=f(h) egri chizigʻidan bino yoki inshootlar uchun Su ordinatalarining kesishish nuqtasi orqali aniqlanadi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 2-rasmida keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhsl chuqurlikdagi neytral qatlamni aniqlashda, qarshi ishqalanish kuchi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(25) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkot — qiymati 0,5 ga teng qabul qilinadigan, zaxira qiymati bilan dala sharoitida tadqiqotlar orqali aniqlanadigan hisob paytida qoziq uzunligi boʻyicha toʻliq qarshilik kuchini kamaytiradigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qoziqning yuqori uchastkasidan hsl neytral qatlamgacha yon sirti boʻylab qarshilikning chegaraviy qiymati boʻlib, bir jinsli grunt uchun (2) formula yordamida, turli koʻrsatkichlarga ega qatlamlar uchun (7) formula yordamida aniqlanadi. Unda l2 £ hsl — l0 — a ga teng boʻladi (mazkur SHNQning 7-ilovasi 1-rasmida keltirilgan).Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGruntning faol choʻkishi davrida hsl gruntning muvozanatlashgan davriga mos keluvchi neytral qatlam soʻnggi holatgacha pastga tomon siljiydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashda qoziqning uzunligi quyidagi shartni bajarish orqali oʻrnatiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
(26) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — qoziqqa qoʻyilgan foydali yuk, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn — qarshi ishqalanish kuchi, kN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFd — qoziqning yuk koʻtarish qobiliyati boʻlib, (1) formula yoki qoziq zaminini hududining namlangan sharoitida statik sinov maʼlumotlari boʻyicha aniqlanadi, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar koʻrilayotgan holda (26) shartni taʼminlamasa, qoziqning uzunligini uzaytirish yoki uning konstruksiyasi oʻzgartirilishi kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkuvchanligi boʻyicha II toifadagi gruntli sharoitda joylashgan, siqilishga ishlaydigan qoziqlarning yuk koʻtarish qobiliyati Fd, kN, qoziqlar zamin gruntining suvga toʻyingan holatlarida (2), (3) va (4) shartlariga muvofiq hisob aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUnda qoziq zaminini qisman namlash orqali qoziqlarning statik sinovlari natijalaridan foydalanish kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday sinovlarga fond materiallari yetarli boʻlmaganda yuqoridagi koʻrinishdagi sinovlarni oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Qoziqlar bilan choʻkuvchanlik boʻyicha II toifadagi grunt sharoitida choʻkuvchan gruntlar qatlamlarining barchasini qirqib olib tashlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqoridan uzoq muddat uzluksiz ravishda grunt qatlamini namlanishi natijasida choʻkuvchan qatlam qismida gruntlarning siqilishi natijasida deformatsiyalar paydo boʻlishini hisobga olish kerak, qoziq osti qatlamlarda suvga toʻyinishi hamda grunt zichligining yetarli emasligi hisobiga roʻy berishini ham inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu qatlam qalinligini aniqlash uchun quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe ³ 0,03 (27)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda, e — butun suvga toʻyingan qatlamning tabiiy bosimi taʼsirida laboratoriya sharoitida siqilishga sinov natijalari boʻyicha grunt namunasining nisbiy siqilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoziqli poydevorda deformatsiyalar boʻyicha hisob orqali qoziq osti qatlamlarda qoʻshimcha choʻkishlar vujudga kelishini aniqlanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYakka qoziqning choʻkishini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSiljish moduli G1, MPa (tf/m2) va Puasson koeffitsiyenti n1 boʻlgan gruntga oʻyib kiruvchi hamda siljish moduli G2 va Puasson koeffitsenti n2 bilan formulalanadigan, chiziqli-deformatsiyalanadigan yarim boʻshliq deb qaraladigan gruntga tayanuvchi yakka qoziqlarning choʻkishini hisoblashni N£Fd/nk va l/d>5, G1l/G2>1 da (bunda l-qoziq uzunligi, m; d-qoziq diametri yoki koʻndalang kesimi tomoni, m) quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishsiz yakka qoziqlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, N — qoziqqa uzatiladigan tik yuklama, MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb - quyidagi formuladan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(2)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda, b = 0,17 ln (kvG1l/G2d) — mutlaq qattiq (bikr) qoziqqa mos koeffitsiyent (yea = ¥);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa = 0,17 ln(kv1l/d) — G1 va v1 tavsiflari bir jinsli zamin holati uchun oʻsha koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
= EA/G1l2 — qoziqning nisbiy qat-tiqligi (bikrligi);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYEA — qoziq tanasining siqilishga bikrligi, kN (tf);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишl1 — qoziq tanasining siqilishi hisobiga choʻkishning ortishini belgilaydigan parametr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(3)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишformula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengayishli yakka qoziqlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(4)Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbunda db — qoziqning kengayishi diametri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻrsatkichlar G1 va n1 qoziqning botish chuqurligi chegarasida, G2 va n2 uchun esa qoziq yoki kengayish (kengayishli qoziqlar uchun) ning 10 diametr chegarasida gruntning barcha turlari uchun oʻrtacha qabul qilinadi, biroq qoziqlarning pastki uchlari ostida tor yoki oquvchan tarkibli gruntlar boʻlmasligi kerak.