Тизимнинг ушбу имкониятидан фойдаланиш учун Сиз авторизация қилинишингиз керак!
Рўйхатдан ўтишни хоҳлайсизми? Ёки тизимга ўз логинингиз билан кирасизми?

Авторизация қилиш Рўйхатдан ўтиш

×
 ×
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ФУҚАРОЛИК КОДЕКСИ

Биринчи қисм

I БЎЛИМ УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

1-Кичик бўлим АСОСИЙ ҚОИДАЛАР

1-БОБ. ФУҚАРОЛИК ҚОНУН ҲУЖЖАТЛАРИ

1-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатларининг асосий негизлари

2-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатлари билан тартибга солинадиган муносабатлар

3-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатлари

4-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатларининг вақт бўйича амал қилиши

5-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатларини ўхшашлик бўйича қўллаш

6-модда. Иш муомаласи одатлари. Маҳаллий одат ва анъаналар

7-модда. Фуқаролик қонун ҳужжатлари ва халқаро шартномалар ҳамда битимлар

2-БОБ. ФУҚАРОЛИК ҲУҚУҚ ВА БУРЧЛАРИНИНГ ВУЖУДГА КЕЛИШИ. ФУҚАРОЛИК ҲУҚУҚЛАРИНИ АМАЛГА ОШИРИШ ВА ҲИМОЯ ҚИЛИШ

8-модда. Фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларининг вужудга келиш асослари

9-модда. Фуқаролик ҳуқуқларини амалга ошириш

10-модда. Фуқаролик ҳуқуқларини суд орқали ҳимоя қилиш

11-модда. Фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш усуллари

12-модда. Давлат органининг ёки фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг ҳужжатини ҳақиқий эмас деб топиш

13-модда. Фуқаролик ҳуқуқларини шахснинг ўзи ҳимоя қилиши

14-модда. Зарарни қоплаш

15-модда. Давлат органлари ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан етказилган зарарни тўлаш

2-кичик бўлим ШАХСЛАР

3-БОБ ФУҚАРОЛАР (ЖИСМОНИЙ ШАХСЛАР)

16-модда. Фуқаро (жисмоний шахс) тушунчаси

17-модда. Фуқароларнинг ҳуқуқ лаёқати

18-модда. Фуқаролар ҳуқуқ лаёқатининг мазмуни

19-модда. Фуқаронинг исми

20-модда. Исмни ҳимоя қилиш

21-модда. Фуқаронинг яшаш жойи

22-модда. Фуқаронинг муомала лаёқати

23-модда. Фуқаронинг ҳуқуқ лаёқати ва муомала лаёқатини чеклашга йўл қўйилмаслиги

24-модда. Фуқаронинг тадбиркорлик фаолияти

25-модда. Фуқаронинг мулкий жавобгарлиги

26-модда. Якка тартибдаги тадбиркорнинг ва якка тартибдаги тадбиркор мақомини йўқотган жисмоний шахсларнинг банкрот бўлиши

27-модда. Ўн тўрт ёшдан ўн саккиз ёшгача бўлган вояга етмаганларнинг муомала лаёқати

28-модда. Эмансипация

29-модда. Ўн тўрт ёшга тўлмаган вояга етмаганларнинг муомала лаёқати

30-модда. Фуқарони муомалага лаёқатсиз деб топиш

31-модда. Фуқаронинг муомала лаёқатини чеклаш

32-модда. Васийлик ва ҳомийлик

33-модда. Фуқарони бедарак йўқолган деб топиш

34-модда. Фуқарони бедарак йўқолган деб топиш оқибатлари

35-модда. Фуқарони бедарак йўқолган деб топиш ҳақидаги қарорнинг бекор қилиниши

36-модда. Фуқарони вафот этган деб эълон қилиш

37-модда. Вафот этган деб эълон қилинган фуқаро қайтиб келишининг оқибатлари

38-модда. Фуқаролик ҳолати ҳужжатларини қайд этиш

4-БОБ ЮРИДИК ШАХСЛАР

1-§. Умумий қоидалар

39-модда. Юридик шахс тушунчаси

40-модда. Юридик шахсларнинг турлари

41-модда. Юридик шахснинг ҳуқуқ лаёқати

42-модда. Юридик шахсларнинг вужудга келиши

43-модда. Юридик шахснинг таъсис ҳужжатлари

44-модда. Юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказиш

45-модда. Юридик шахснинг органлари

46-модда. Юридик шахснинг номи ва жойлашган ери

47-модда. Ваколатхоналар ва филиаллар

48-модда. Юридик шахснинг жавобгарлиги

49-модда. Юридик шахсни қайта ташкил этиш

50-модда. Юридик шахсларни қайта ташкил этишда ҳуқуқий ворислик

51-модда. Топшириш ҳужжати ва тақсимлаш баланси

52-модда. Юридик шахс қайта ташкил этилганида кредиторлар ҳуқуқларининг кафолатлари

53-модда. Юридик шахсни тугатиш

54-модда. Юридик шахсни тугатиш тўғрисида қарор қабул қилган шахснинг бурчлари

55-модда. Юридик шахсни тугатиш тартиби

56-модда. Кредиторларнинг талабларини қаноатлантириш

57-модда. Юридик шахснинг ночорлиги (банкротлиги)

2-§. Тижорат ташкилотлари

58-модда. Хўжалик ширкатлари ва жамиятлари тўғрисидаги асосий қоидалар

59-модда. Хўжалик ширкати ёки жамияти иштирокчиларининг ҳуқуқ ва бурчлари

60-модда. Тўлиқ ширкат

61-модда. Коммандит ширкат

62-модда. Масъулияти чекланган жамият

63-модда. Қўшимча масъулиятли жамият

64-модда. Акциядорлик жамияти

67-модда. Шўъба хўжалик жамияти

68-модда. Қарам хўжалик жамияти

69-модда. Ишлаб чиқариш кооперативлари

70-модда. Унитар корхона

71-модда. Хўжалик юритиш ҳуқуқига асосланган унитар корхона

72-модда. Оператив бошқарув ҳуқуқига асосланган давлат унитар корхонаси

3-§. Тижоратчи бўлмаган ташкилотлар

73-модда. Матлубот кооперативи

74-модда. Жамоат бирлашмалари

75-модда. Жамоат фондлари

76-модда. Муассасалар

77-модда. Юридик шахслар бирлашмалари

78-модда. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари

5-БОБ ДАВЛАТ ФУҚАРОЛИК-ҲУҚУҚИЙ МУНОСАБАТЛАР ИШТИРОКЧИСИ СИФАТИДА

79-модда. Давлатнинг фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларда иштирок этиши

80-модда. Давлат ва юридик шахслар жавобгарлигининг фарқлаб қўйилиши

3-кичик бўлим ОБЪЕКТЛАР

6-БОБ УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

81-модда. Фуқаролик ҳуқуқлари объектларининг турлари

82-модда. Фуқаролик ҳуқуқлари объектларининг муомалада бўлиши

7-БОБ МОДДИЙ НЕЪМАТЛАР

83-модда. Мол-мулкнинг турлари

84-модда. Кўчмас мол-мулкни давлат рўйхатидан ўтказиш

85-модда. Корхона

86-модда. Ашёларнинг таснифи

87-модда. Хусусий ва турга хос аломатлари билан белгиланадиган ашёлар

88-модда. Бўлинадиган ва бўлинмайдиган ашёлар

89-модда. Истеъмол қилинадиган ва истеъмол қилинмайдиган ашёлар

90-модда. Асосий ва мансуб ашёлар

91-модда. Мураккаб ашёлар

92-модда. Ҳосил ва даромадларга бўлган ҳуқуқ

93-модда. Ҳайвонлар

94-модда. Пул (валюта)

95-модда. Валюта қимматликлари

96-модда. Қимматли қоғозлар

8-БОБ НОМОДДИЙ НЕЪМАТЛАР

97-модда. Интеллектуал фаолият натижалари

98-модда. Хизмат ва тижорат сири

99-модда. Шахсий номулкий ҳуқуқлар ва бошқа номоддий неъматлар

100-модда. Шаън, қадр-қиммат ва ишчанлик обрўсини ҳимоя қилиш

4-кичик бўлим БИТИМЛАР ВА ВАКИЛЛИК

9-БОБ БИТИМЛАР

1-§. Битимлар тушунчаси. Турлари ва шакли

101-модда. Битимлар тушунчаси

102-модда. Битим турлари

103-модда. Бир тарафлама битимларни ҳуқуқий тартибга солиш

104-модда. Шартли битимлар

105-модда. Битимларнинг шакли

106-модда. Битимнинг оғзаки шакли

107-модда. Битимнинг ёзма шакли

108-модда. Битимнинг оддий ёзма шакли

109-модда. Битимнинг оддий ёзма шаклига риоя қилмаслик оқибатлари

110-модда. Битимларни нотариал тасдиқлаш

111-модда. Битимларни давлат рўйхатидан ўтказиш

112-модда. Битимнинг нотариал шаклига ва уни рўйхатдан ўтказиш талабига риоя қилмасликнинг оқибатлари

2-§. Битимларнинг ҳақиқий эмаслиги

113-модда. Низоли ва ўз-ўзидан ҳақиқий бўлмаган битимлар

114-модда. Битимлар ҳақиқий эмаслигининг оқибатлари тўғрисидаги умумий қоидалар

115-модда. Битимнинг қонун талаб қиладиган шаклига риоя этмаслик

116-модда. Қонун ҳужжатларининг талабларига мувофиқ бўлмаган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

117-модда. Ўн тўрт ёшга тўлмаган шахс томонидан тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

118-модда. Ўн тўрт ёшдан ўн саккиз ёшгача бўлган вояга етмаган шахс томонидан тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

119-модда. Муомалага лаёқатсиз деб топилган фуқаро томонидан тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

120-модда. Муомала лаёқати чекланган фуқаро томонидан тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

121-модда. Ўз ҳаракатларининг аҳамиятини тушуна олмайдиган ёки уларни бошқара олмайдиган фуқаро томонидан тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

122-модда. Янглишиш таъсирида тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

123-модда. Алдаш, зўрлик, қўрқитиш, бир тараф вакилининг иккинчи тараф билан ёмон ниятда келишиши ёки оғир ҳолатлар юз бериши таъсирида тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

124-модда. Қалбаки ва кўзбўямачилик учун тузилган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

125-модда. Юридик шахс ҳуқуқий лаёқатидан ташқарига чиқадиган битимнинг ҳақиқий эмаслиги

126-модда. Битим тузиш ваколатларини чеклаш оқибатлари

127-модда. Битимнинг ҳақиқий эмас деб ҳисобланиш пайти

128-модда. Битимнинг бир қисми ҳақиқий эмаслигининг оқибатлари

10-БОБ ВАКИЛЛИК ВА ИШОНЧНОМА

129-модда. Вакиллик

130-модда. Муомалага лаёқатли шахслар номидан вакиллик қилиш

131-модда. Муомалага лаёқатсиз шахслар номидан вакиллик қилиш

132-модда. Ваколатсиз вакиллик

133-модда. Тижорат вакиллиги

134-модда. Ишончнома

135-модда. Ишончноманинг шакли

136-модда. Нотариал тасдиқланган ишончномаларга тенглаштирилган ишончномалар

137-модда. Ишончноманинг бошқа шакллари

138-модда. Юридик шахснинг ишончномаси

139-модда. Ишончноманинг муддати

140-модда. Ишончнома бўйича ваколатларни бошқа шахсга бериш (бошқа шахсга ўтказиш)

141-модда. Ишончноманинг бекор бўлиши

142-модда. Ишончноманинг бекор бўлганлиги ҳақида шахсларга хабар бериш

143-модда. Ишончнома олган шахснинг ишончнома бекор бўлганидан кейин қилган ҳаракатлари

144-модда. Ишончномани қайтариш мажбурияти

5-кичик бўлим МУДДАТЛАР. ДАЪВО МУДДАТИ

11-БОБ МУДДАТЛАРНИ ҲИСОБЛАШ

145-модда. Муддат белгилаш

146-модда. Вақт даври билан белгиланган муддатнинг бошланиши

147-модда. Вақт даври билан белгиланган муддатнинг тамом бўлиши

148-модда. Муддатнинг охирги кунида ҳаракатни амалга ошириш тартиби

12-БОБ ДАЪВО МУДДАТИ

149-модда. Даъво муддати тушунчаси

150-модда. Умумий даъво муддати

151-модда. Махсус даъво муддатлари

152-модда. Даъво муддатларини ўзгартириш тўғрисидаги битимнинг ҳақиқий саналмаслиги

153-модда. Даъво муддатини қўллаш

154-модда. Даъво муддатининг ўта бошлаши

155-модда. Мажбуриятдаги шахслар алмашинганида даъво муддати

156-модда. Даъво муддати ўтишининг тўхтатилиши

157-модда. Даъво муддати ўтишининг узилиши

158-модда. Даъво кўрилмасдан қолдирилган тақдирда даъво муддатининг ўтиши

159-модда. Даъво муддатини тиклаш

160-модда. Махсус даъво муддатининг тўхтатилиши, узилиши ва тикланиши

161-модда. Даъво муддати ўтганидан кейин мажбуриятни бажариш

162-модда. Қўшимча талабларга нисбатан даъво муддатини қўллаш

163-модда. Даъво муддати жорий қилинмайдиган талаблар

II БЎЛИМ МУЛК ҲУҚУҚИ ВА БОШҚА АШЁВИЙ ҲУҚУҚЛАР

13-БОБ УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

164-модда. Мулк ҳуқуқи тушунчаси

165-модда. Мулкдор бўлмаган шахсларнинг ашёвий ҳуқуқларининг мазмуни

166-модда. Мулкнинг дахлсизлиги

167-модда. Мулк шакллари

168-модда. Мулк ҳуқуқининг субъектлари

169-модда. Мулк ҳуқуқининг объектлари

170-модда. Ерга ва бошқа табиий ресурсларга бўлган мулк ҳуқуқи ва ўзга ашёвий ҳуқуқлар

171-модда. Уй-жойга бўлган мулк ҳуқуқи ва бошқа ашёвий ҳуқуқларни амалга ошириш хусусиятлари

172-модда. Мулк ҳуқуқини амалга ошириш шартлари

173-модда. Ўзганинг ер участкасидан чекланган тарзда фойдаланиш (сервитут) ҳуқуқи

174-модда. Мол-мулкни сақлаш вазифаси

175-модда. Мол-мулкнинг тасодифан нобуд бўлиш ёки бузилиш хавфи

14-БОБ ХЎЖАЛИК ЮРИТИШ ҲУҚУҚИ. ОПЕРАТИВ БОШҚАРИШ ҲУҚУҚИ

176-модда. Хўжалик юритиш ҳуқуқи

177-модда. Хўжалик юритишида бўлган мол-мулкка нисбатан мулкдорнинг ҳуқуқлари

178-модда. Оператив бошқариш ҳуқуқи

179-модда. Давлат корхонасининг мол-мулкини тасарруф этиш

180-модда. Муассаса мол-мулкини тасарруф этиш

181-модда. Хўжалик юритиш ва оператив бошқариш ҳуқуқларининг вужудга келиши ва бекор бўлиши

15-БОБ МУЛК ҲУҚУҚИНИНГ ВУЖУДГА КЕЛИШИ ВА УНИНГ БЕКОР БЎЛИШИ

182-модда. Мулк ҳуқуқининг вужудга келиш асослари

183-модда. Мулкни яратиш ва кўпайтириш

184-модда. Битим бўйича мол-мулкни олиш

185-модда. Шартнома асосида мол-мулк олувчида мулк ҳуқуқининг вужудга келиш пайти

186-модда. Ашёларни топшириш

187-модда. Эгалик қилиш ҳуқуқини вужудга келтирувчи муддат

188-модда. Ер участкаларига бўлган мулк ҳуқуқи

189-модда. Ҳамма йиғиб олиши мумкин бўлган ашёларни мулкка айлантириш

190-модда. Моддий маданий мерос объектларини хўжасизларча сақлаш

191-модда. Эгасиз ашё

192-модда. Топилма

193-модда. Топилмага эгалик ҳуқуқини олиш

194-модда. Топилма билан боғлиқ харажатларни тўлаш ва ашёни топиб олган шахсни тақдирлаш

195-модда. Қаровсиз ҳайвонлар

196-модда. Хазина

197-модда. Мулк ҳуқуқининг бекор бўлиш асослари

198-модда. Мол-мулкни тугатиш ва ҳисобдан чиқариш

199-модда. Мол-мулкни мулкдордан олиб қўйиш

200-модда. Қарзни низосиз тартибда ундириб олиш

201-модда. Қимматбаҳо металлар ва тошларга мулк ҳуқуқининг вужудга келиш ҳамда бекор бўлиш хусусиятлари

202-модда. Национализация

203-модда. Реквизиция

204-модда. Мусодара

205-модда. Мол-мулкни олиб қўйиш чоғида унинг қийматини аниқлаш ва зарарларни ундириб олиш ҳуқуқи

206-модда. Мулкдорнинг мол-мулкини бевосита олиб қўйишга қаратмаган ҳолда мулк ҳуқуқининг бекор қилиниши

16-БОБ ХУСУСИЙ МУЛК

207-модда. Хусусий мулк ҳуқуқи

208-модда. Хусусий мулк ҳуқуқининг субъектлари

209-модда. Хусусий мулк ҳуқуқининг объектлари

210-модда. Уй-жой (квартира)га мулк ҳуқуқининг вужудга келиш тартиби

211-модда. Кўп квартирали уйдаги турар жойлар ва яшаш учун мўлжалланмаган жойлар мулкдорларининг умумий мол-мулки

212-модда. Ўзбошимчалик билан иморат қуриш ва унинг оқибатлари

17-БОБ ОММАВИЙ МУЛК

213-модда. Оммавий мулк тушунчаси

214-модда. Республика мулки

215-модда. Муниципал мулк

18-БОБ УМУМИЙ МУЛК

216-модда. Умумий мулк тушунчаси ва унинг вужудга келиш асослари

217-модда. Улушли мулкдаги улушларни аниқлаш

218-модда. Улушли мулкдаги мол-мулкни тасарруф этиш

219-модда. Улушли мулкдаги умумий мол-мулкка эгалик қилиш ва ундан фойдаланиш

220-модда. Улушли мулкдаги мол-мулкдан фойдаланиш натижасида келадиган ҳосил, маҳсулот ва даромадлар

221-модда. Умумий улушли мулкдаги мол-мулкни сақлаш харажатларини тақсимлаш

222-модда. Умумий мулк ҳуқуқидаги улушнинг шартнома бўйича олувчига ўтиш пайти

223-модда. Улушли мулкдаги мол-мулкни тақсимлаш ва ундан улуш ажратиш

224-модда. Имтиёзли сотиб олиш ҳуқуқи

225-модда. Биргаликдаги мулк бўлган мол-мулкка эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш

226-модда. Биргаликдаги мулк бўлган мол-мулкни тақсимлаш ва ундан улуш ажратиш

227-модда. Ундирувни умумий мол-мулкдаги улушга қаратиш

19-БОБ МУЛК ҲУҚУҚИНИ ВА БОШҚА АШЁВИЙ ҲУҚУҚЛАРНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ

228-модда. Мол-мулкни бошқа шахснинг қонунсиз эгалигидан талаб қилиб олиш (виндикация)

229-модда. Мол-мулкни инсофли эгалловчидан талаб қилиб олиш

230-модда. Мол-мулк бошқа шахснинг қонунсиз эгалигидан талаб қилиб олинганда даромадлар ва харажатларни тўлаш

231-модда. Мулкдорнинг ҳуқуқларини эгалик қилишдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлмаган ҳуқуқ- бузарликлардан ҳимоя қилиш (негатор даъво)

232-модда. Мулкдор бўлмаган эганинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш

233-модда. Мулк ҳуқуқининг қонунга мувофиқ бекор бўлиш оқибатлари

III БЎЛИМ МАЖБУРИЯТ ҲУҚУҚИ

1-кичик бўлим МАЖБУРИЯТЛАР ТЎҒРИСИДА УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

20-БОБ МАЖБУРИЯТ ТУШУНЧАСИ ВА ТАРАФЛАРИ

234-модда. Мажбурият тушунчаси ва унинг вужудга келиш асослари

235-модда. Мажбуриятнинг тарафлари

21-БОБ МАЖБУРИЯТЛАРНИ БАЖАРИШ

236-модда. Умумий қоидалар

237-модда. Мажбуриятни бажаришдан бир томонлама бош тортишга йўл қўйилмаслиги

238-модда. Мажбуриятнинг келишилган ва мақбул усулда бажарилиши

239-модда. Мажбуриятнинг қисмларга бўлиб бажарилиши

240-модда. Мажбуриятнинг тегишли шахс учун бажарилиши

241-модда. Мажбуриятни бажаришни учинчи шахс зиммасига юклаш

242-модда. Мажбуриятни бажариш муддати

243-модда. Мажбуриятни муддатидан илгари бажариш

244-модда. Мажбуриятни бажаришни кечиктириш ёки уни бўлиб-бўлиб бажариш

245-модда. Пул мажбуриятларининг валютаси

246-модда. Мажбуриятни бажариш жойи

247-модда. Фуқаронинг таъминоти учун тўланадиган суммани кўпайтириш

248-модда. Пул мажбурияти бўйича талабларни қондириш навбати

249-модда. Қарзни депозитга қўйиш йўли билан мажбуриятни бажариш

250-модда. Муқобил мажбуриятни бажариш

251-модда. Бир неча кредитор ёки бир неча қарздор иштирок этадиган мажбуриятни бажариш

252-модда. Солидар қарздорлар мажбурияти бўйича кредиторнинг ҳуқуқлари

253-модда. Солидар қарздорларнинг кредитор талабларига қарши эътирозлари

254-модда. Солидар мажбуриятнинг қарздорлардан бири томонидан бажарилиши

255-модда. Солидар талаблар

256-модда. Мажбуриятларни муқобил суратда бажариш

257-модда. Мажбуриятнинг бажарганлигини тасдиқлаш

258-модда. Мажбурият бажарилганлигини тасдиқлаш ҳақидаги талабни бажармаслик оқибатлари

22-БОБ МАЖБУРИЯТЛАРНИНГ БАЖАРИЛИШИНИ ТАЪМИНЛАШ

259-модда. Умумий қоидалар

1-§. Неустойка

260-модда. Неустойка тушунчаси

261-модда. Неустойка шакллари

262-модда. Неустойка тўғрисидаги келишувнинг шакли

263-модда. Қонуний неустойка

2-§. Гаров

264-модда. Гаров тушунчаси ва унинг вужудга келиш асослари

265-модда. Гаров турлари

266-модда. Гаровга қўювчи

267-модда. Гаров нарсаси

268-модда. Гаров билан таъминланадиган талаб

269-модда. Гаровга қўйилган мол-мулкнинг гаровга олувчига беpилиши ва беpилмаслиги

270-модда. Гаров ҳуқуқининг вужудга келиши

271-модда. Гаров тўғрисидаги шартнома, унинг шакли ва шартномани рўйхатдан ўтказиш

272-модда. Гаровга олувчининг ҳуқуқлари жоpий қилинадиган мол-мулк

273-модда. Навбатдаги гаров

274-модда. Гаровга қўйилган мол-мулкни сақлаш ва асраш

275-модда. Гаровга қўйилган мол-мулк йўқолиши ёки шикастланишининг оқибатлари

276-модда. Гаров нарсасини алмаштириш ва тиклаш

277-модда. Гаров нарсасидан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш

278-модда. Гаровга олувчининг гаров нарсасига бўлган ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилиши

279-модда. Ундирувни гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш асослари

280-модда. Ундирувни гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш тартиби

281-модда. Гаровга қўйилган мол-мулкни сотиш

282-модда. Гаров билан таъминланган мажбуриятни муддатидан илгари бажариш ва ундирувни гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш

283-модда. Гаровнинг бекор бўлиши

284-модда. Гаровга қўйилган мол-мулкка бўлган ҳуқуқ бошқа шахсга ўтганида гаровнинг сақланиши

285-модда. Гаровга қўйилган мол-мулкни мажбурий равишда олиб қўйишнинг оқибатлари

286-модда. Гаров тўғрисидаги шартнома бўйича ҳуқуқлардан бошқа шахс фойдасига воз кечиш

287-модда. Гаров билан таъминланган мажбурият бўйича қарзни бошқа шахсга ўтказиш

288-модда. Муомаладаги товарлар гарови

289-модда. Ашёларнинг ломбардда гаровга қўйилиши

3-§. Ушлаб қолиш

290-модда. Ушлаб қолиш асослари

291-модда. Талабларни ушлаб қолинган ашё ҳисобидан қондириш

4-§. Кафиллик

292-модда. Кафиллик шартномаси

293-модда. Кафилнинг жавобгарлиги

294-модда. Кафилга нисбатан даъво қўзғатилган тақдирда унинг ҳуқуқ ва буpчлари

295-модда. Мажбуриятни бажарган кафилнинг ҳуқуқлари

296-модда. Қарздор мажбуриятини бажарганлиги ҳақида кафилни хабардор қилиш

297-модда. Кафилнинг хизматларига ҳақ тўлаш

298-модда. Кафилликнинг бекор бўлиши

5-§. Кафолат

299-модда. Кафолат тушунчаси

300-модда. Принципалнинг мажбуриятларини кафолат билан таъминлаш

301-модда. Кафолатнинг асосий мажбуриятдан мустақиллиги

302-модда. Кафолатнинг чақириб олинмаслиги

303-модда. Кафолат бўйича ҳуқуқларнинг бошқа шахсга ўтказилмаслиги

304-модда. Кафолатнинг кучга кириши

305-модда. Кафолат бўйича талаб тақдим этиш

306-модда. Бенефициарнинг талабини кўриб чиқишда кафилнинг мажбуриятлари

307-модда. Кафилнинг бенефициар талабини қондиришни рад этиши

308-модда. Кафил мажбуриятларининг чегаралари

309-модда. Кафолатнинг бекор бўлиши

310-модда. Кафилнинг принципалга регресс талаблари

6-§. Закалат

311-модда. Закалат тушунчаси. Закалат тўғрисидаги келишув шакли

312-модда. Закалат билан таъминланган мажбуриятни бекор қилиш ва бажармаслик оқибатлари

23-БОБ МАЖБУРИЯТДАГИ ШАХСЛАРНИНГ ЎЗГАРИШИ

313-модда. Кредитор ҳуқуқларининг бошқа шахсга ўтиш асослари ва тартиби

314-модда. Бошқа шахсларга ўтиши мумкин бўлмаган ҳуқуқлар

315-модда. Бошқа шахсга ўтадиган кредитор ҳуқуқларининг ҳажми

316-модда. Янги кредитор ҳуқуқларининг исботи

317-модда. Қарздорнинг янги кредитор талабига қарши эътирозлари

318-модда. Кредитор ҳуқуқларининг қонун асосида бошқа шахсга ўтиши

319-модда. Талабдан бошқа шахс фойдасига воз кечиш шартлари

320-модда. Талабдан бошқа шахс фойдасига воз кечиш шакли

321-модда. Талабдан бошқа шахс фойдасига воз кечган кредиторнинг жавобгарлиги

322-модда. Қарзни бошқа шахсга ўтказиш

323-модда. Қарзни ва ижрони бир пайтда бошқа шахсга ўтказиш

24-БОБ МАЖБУРИЯТЛАРНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК

324-модда. Қарздорнинг зарарни тўлаш мажбурияти

325-модда. Неустойка ва зарар

326-модда. Неустойкани камайтириш

327-модда. Пул мажбуриятини бажармаганлик учун жавобгарлик

328-модда. Мажбуриятнинг қарздор ҳисобидан бажарилиши

329-модда. Субсидиар жавобгарлик

330-модда. Жавобгарлик ва мажбуриятни асл ҳолида бажариш

331-модда. Хусусий белгили ашёни топшириш мажбуриятини бажармаслик оқибатлари

332-модда. Мажбуриятлар бўйича жавобгарлик ҳажмини чеклаш

333-модда. Мажбуриятларни бузганлик учун жавобгарлик асослари

334-модда. Учинчи шахсларнинг ҳаракатлари учун қарздорнинг жавобгарлиги

335-модда. Кредиторнинг айби

336-модда. Икки тарафлама шартномани бажармаслик оқибатлари

337-модда. Ижронинг қарздор ва кредитор томонидан кечиктириб юборилиши

338-модда. Кредиторнинг ижрони кечиктириб юбориш оқибатлари

339-модда. Ижронинг кечиктириб юборилганлиги учун кредиторни жавобгарликдан озод қилиш

25-БОБ МАЖБУРИЯТЛАРНИНГ БЕКОР БЎЛИШИ

340-модда. Мажбуриятларнинг бекор бўлиш асослари

341-модда. Мажбуриятнинг бажарилиши билан бекор бўлиши

342-модда. Воз кечиш ҳақи

343-модда. Ҳисобга ўтказиш билан мажбуриятнинг бекор бўлиши

344-модда. Ҳисобга ўтказишга йўл қўйилмаслиги

345-модда. Талабдан бошқа шахс фойдасига воз кечилганида ҳисобга ўтказиш

346-модда. Қарздор билан кредитор бир шахс бўлиб қолганида мажбуриятнинг бекор бўлиши

347-модда. Мажбурият янгиланиши билан унинг бекор бўлиши

348-модда. Қарздан воз кечиш

349-модда. Бажариш мумкин бўлмаганлиги туфайли мажбуриятнинг бекор бўлиши

350-модда. Мажбуриятнинг давлат органи ҳужжати асосида бекор бўлиши

351-модда. Фуқаро вафот этиши билан мажбуриятнинг бекор бўлиши

352-модда. Юридик шахс тугатилиши билан мажбуриятнинг бекор бўлиши

2-кичик бўлим ШАРТНОМА ТЎҒРИСИДА УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

26-БОБ ШАРТНОМА ТУШУНЧАСИ ВА ШАРТЛАРИ

353-модда. Шартнома тушунчаси

354-модда. Шартнома тузиш эркинлиги

355-модда. Ҳақ эвазига ва текинга тузиладиган шартномалар

356-модда. Баҳо

357-модда. Шартноманинг амал қилиши

358-модда. Оммавий шартнома

359-модда. Шартноманинг намунавий шартлари

360-модда. Қўшилиш шартномаси

361-модда. Дастлабки шартнома

362-модда. Учинчи шахс фойдасига тузиладиган шартнома

363-модда. Шартномани шарҳлаш

27-БОБ ШАРТНОМА ТУЗИШ

364-модда. Шартнома тузиш тўғрисидаги асосий қоидалар

365-модда. Шартноманинг тузилиш пайти

366-модда. Шартноманинг шакли

367-модда. Оферта

368-модда. Офертанинг чақириб олинмаслиги

369-модда. Офертага таклиф этиш. Оммавий оферта

370-модда. Акцепт

371-модда. Акцептни чақириб олиш

372-модда. Акцепт муддати кўрсатилган оферта асосида шартнома тузиш

373-модда. Акцепт муддати кўрсатилмаган оферта асосида шартнома тузиш

374-модда. Кечикиб олинган акцепт

375-модда. Бошқа шартлар асосидаги акцепт

376-модда. Шартноманинг тузилган жойи

377-модда. Мажбурий тартибда шартнома тузиш

378-модда. Шартнома олдидан бўладиган низолар

379-модда. Кимошди савдосида шартнома тузиш

380-модда. Кимошди савдосини ташкил этиш ва уни ўтказиш тартиби

381-модда. Кимошди савдосини ўтказиш қоидаларини бузиш оқибатлари

28-БОБ ШАРТНОМАНИ ЎЗГАРТИРИШ ВА БЕКОР ҚИЛИШ

382-модда. Шартномани ўзгартириш ва бекор қилиш асослари

383-модда. Вазият жиддий ўзгариши муносабати билан шартномани ўзгартириш ва бекор қилиш

384-модда. Шартномани ўзгартириш ва бекор қилиш тартиби

385-модда. Шартномани ўзгартириш ва бекор қилишнинг оқибатлари

Олдинги таҳрирга қаранг.
(1-модданинг тўртинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган белгиларга жавоб берадиган оилавий муносабатларга, меҳнат муносабатларига ва табиий ресурслардан фойдаланиш ҳамда атроф муҳитни муҳофаза қилиш муносабатларига нисбатан фуқаролик қонун ҳужжатлари бу муносабатлар махсус қонунлар билан тартибга солинмайдиган ҳолларда қўлланилади.
Фуқаролик қонун ҳужжатлари ушбу Кодексдан, ушбу Кодекс 2-моддасининг биринчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида кўрсатилган муносабатларни тартибга солувчи бошқа қонунлар ҳамда қонун ҳужжатларидан иборат.
 LexUZ шарҳи
Ушбу Кодекс 2-моддасининг биринчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида назарда тутилган муносабатлар қонун ҳужжатлари ёки тарафларнинг келишуви билан тўғридан-тўғри тартибга солинмаган ҳолларда фуқаролик қонун ҳужжатларининг ўхшаш муносабатларни тартибга солувчи нормаси қўлланилади (қонун ўхшашлиги).
Ушбу модданинг учинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида назарда тутилган талабларга риоя қилинмаган тақдирда, суд шахсга қарашли ҳуқуқни ҳимоя қилишни рад этиши мумкин.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
(15-модда Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 15 декабрдаги 175-II-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 2001 й., 1-2-сон, 23-модда)
Исм ёки шахсий шаън эгаси бўлмаган, лекин оилавий мавқеига кўра бундан манфаатдор бўлган шахс ҳам ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳаракатларга чек қўйиш ёки раддия бериш ҳақидаги талабларни қўйиши мумкин. Бу шахс бошқа шахснинг ўлимидан кейин ҳам унинг исмини ва шаънини ҳимоя қилишга қаратилган талабларнинг бажарилишига ҳаракат қилиши мумкин. Исмни ва шаънни бузиш туфайли келтирилган зарарни қоплаш талаби ўлимдан кейин тан олинмайди.
Юридик шахс ташкил этмасдан ушбу модданинг биринчи қисми талабларини бузган ҳолда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган фуқаро тузган битимлар хусусида ўзининг тадбиркор эмаслигини важ қилиб кўрсатишга ҳақли эмас. Суд бундай битимларга ушбу Кодекснинг тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ мажбуриятлар тўғрисидаги қоидаларини қўллаши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ушбу модданинг биринчи ёки иккинчи қисмларида кўрсатилган шахсни банкрот деб топиш таомилларини амалга оширишда унинг тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ бўлмаган мажбуриятлари бўйича кредиторлари ҳам ўз талабларини қўйишга ҳақли. Мазкур кредиторларнинг улар томонидан шундай тартибда қўйилмаган талаблари банкрот деб топиш таомили тугалланганидан кейин ҳам ўз кучини сақлаб қолади.
Ушбу модданинг биринчи ёки иккинчи қисмларида кўрсатилган шахс банкрот деб топилган тақдирда, унинг кредиторларининг талаблари ушбу Кодекснинг 56-моддасида назарда тутилган тартибда қаноатлантирилади.
Ушбу модданинг биринчи ёки иккинчи қисмларида кўрсатилган шахсни суд томонидан банкрот деб топишнинг ёки унинг ўзини банкрот деб эълон қилишининг асослари ва тартиби қонун ҳужжатларида белгиланади.
(26-модда Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 30 декабрдаги ЎРҚ-455-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.12.2017 й., 03/18/455/0492-сон)
Ўн тўрт ёшдан ўн саккиз ёшгача бўлган вояга етмаганлар, ушбу модданинг иккинчи қисмида санаб ўтилганлардан ташқари, битимларни ўз ота-оналари, фарзандликка олувчилари ёки ҳомийларининг ёзма розилиги билан тузадилар. Бундай вояга етмаган шахс томонидан тузилган битим кейинчалик шахснинг ота-онаси, фарзандликка олувчилари ёки ҳомийси ёзма равишда маъқуллаганидан сўнг, у ҳам ҳақиқий ҳисобланади.
4) ушбу Кодекс 29-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган майда маиший битимларни ҳамда бошқа битимларни тузиш.
Ўн тўрт ёшдан ўн саккиз ёшгача бўлган вояга етмаганлар ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ ўзлари тузган битимлар бўйича мустақил равишда мулкий жавобгар бўладилар. Бундай вояга етмаганлар ўзлари етказган зарар учун ушбу Кодексга мувофиқ жавобгар бўладилар.
Ўн тўрт ёшга тўлмаган вояга етмаганлар (кичик ёшдаги болалар) учун битимларни, ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлардан ташқари, уларнинг номидан фақат ота-онаси, фарзандликка олувчилари ёки васийлари тузиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Фарзандликка олиш, оталикни белгилаш, фамилия, исм ва ота исмини ўзгартириш, жинснинг ўзгартирилиши каби воқеа ва фактлар ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган фуқаролик ҳолати ҳужжатларида уларга тегишли ўзгартишлар киритиш йўли билан ифодаланади.
(38-модда Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 25 декабрдаги 729-I-сон Қонунига мувофиқ учинчи қисм билан тўлдирилган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1999 й., 1-сон, 20-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Юридик шахснинг ҳуқуқ лаёқати у тузилган пайтдан бошлаб вужудга келади (ушбу Кодекс 44-моддасининг тўртинчи қисми) ва уни тугатиш якунланган пайтдан эътиборан тугатилади (ушбу Кодекс 55-моддасининг ўнинчи қисми).
Олдинги таҳрирга қаранг.
(43-модданинг тўртинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 август 832-I-сонли Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 229-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
(46-модда Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 август 832-I-сонли Қонуни билан тўртинчи қисм билан тўлдирилган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 229-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(46-модда бешинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 август 832-I-сонли Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 229-модда)
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
(48-модданинг тўртинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 27 декабрдаги 357-I-сон Қонунига мувофиқ тўртинчи, бешинчи ва олтинчи қисмлар билан алмаштирилган — Олий Мажлис Ахборотномаси, 1997 й., 2-сон, 56-модда)
 LexUZ шарҳи
Агар юридик шахс муассислари (иштирокчилари), улар вакил қилган орган ёки юридик шахснинг ўз таъсис ҳужжатлари билан қайта ташкил этишга вакил қилинган органи юридик шахсни ваколатли давлат органининг қарорида белгиланган муддатда қайта ташкил этмаётган бўлса, суд мазкур давлат органининг даъвоси бўйича юридик шахснинг бошқарувчисини тайинлайди ва унга ушбу юридик шахсни қайта ташкил этишни топширади. Бошқарувчи тайинланган пайтдан бошлаб унга юридик шахснинг ишларини бошқариш ваколатлари ўтади. Бошқарувчи судда юридик шахс номидан ҳаракат қилади, тақсимлаш балансини тузади ва уни юридик шахсларни қайта ташкил этиш натижасида вужудга келадиган таъсис ҳужжатлари билан бирга кўриб чиқиш учун судга топширади. Суднинг ушбу ҳужжатларни тасдиқлаши янгидан вужудга келаётган юридик шахсларни давлат рўйхатидан ўтказиш учун асос бўлади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Тугатилаётган юридик шахс кредиторларига пул суммаларини тўлаш тугатувчи томонидан ушбу Кодекснинг 56-моддасида белгилаб қўйилган навбат тартибида, оралиқ тугатиш балансига мувофиқ, у тасдиқланган кундан бошлаб амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(55-модда ўнинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 1999 йил 20 август 832-I-сонли Қонуни билан тўлдирилган— Олий Мажлис Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 229-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(67-модда Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 9 январдаги ЎРҚ-459-сонли Қонунига асосан учинчи қисм билан тўлдирилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.01.2018 й., 03/18/459/0536-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(68-модда Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 9 январдаги ЎРҚ-459-сонли Қонунига асосан учинчи қисм билан тўлдирилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.01.2018 й., 03/18/459/0536-сон)
Унитар корхонанинг уставида ушбу Кодекс 43-моддасининг тўртинчи ва бешинчи қисмларида кўрсатилган маълумотлардан ташқари корхона устав фондининг миқдори тўғрисидаги, уни ташкил этиш тартиби ва манбалари тўғрисидаги маълумотлар бўлиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(70-модда Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 9 январдаги ЎРҚ-459-сонли Қонунига асосан тўққизинчи қисм билан тўлдирилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 10.01.2018 й., 03/18/459/0536-сон)
Унитар корхона мол-мулкининг эгаси корхона мажбуриятлари бўйича жавоб бермайди, ушбу Кодекс 48-моддасининг учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно. Бу қоида шўъба корхона таъсис этган унитар корхонанинг шўъба корхона мажбуриятлари бўйича жавобгарлигига нисбатан ҳам қўлланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Матлубот кооперативининг уставида ушбу Кодекс 43-моддасининг тўртинчи ва бешинчи қисмларида кўрсатилган маълумотлардан ташқари қуйидаги маълумотлар бўлиши керак: кооператив аъзолари қўшадиган пай бадалларининг миқдори тўғрисидаги; кооператив аъзолари пай бадалларининг таркиби ва уларни қўшиш тартиби ҳамда уларнинг бадални қўшиш мажбуриятини бузганлик учун жавобгарлиги тўғрисидаги; кооперативни бошқариш органларининг таркиби ҳамда ваколатлари ва улар томонидан қарорлар қабул қилиш тартиби, шу жумладан қарорлар бир овоздан ёки овозларнинг малакали кўпчилиги билан қабул қилинадиган масалалар тўғрисидаги; кооператив кўрган зарарларни кооператив аъзолари томонидан тўлаш тартиби тўғрисидаги.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Жамоат фондининг уставида ушбу Кодекс 43-моддасининг тўртинчи қисмида кўрсатилганидан ташқари қуйидаги маълумотлар бўлиши керак: фонд органларининг тузилиши, ваколатлари ва шакллантирилиш тартиби; фонд органларининг мансабдор шахсларини тайинлаш (сайлаш) ва лавозимидан озод қилиш тартиби; фонднинг мол-мулкини шакллантириш манбалари; фонднинг, унинг ваколатхоналари ҳамда филиалларининг мол-мулкни бошқариш борасидаги ҳуқуқ ва мажбуриятлари; фонд ваколатхоналарини очиш ва филиалларини ташкил этиш тартиби; фондни қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби; фонд тугатилган тақдирда унинг мол-мулкидан фойдаланиш тартиби; фонд уставига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тартиби.
(75-модда Ўзбекистон Республикасининг 2004 йил 30 апрелдаги 621-II-сон Қонуни таҳририда — Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 25-сон, 287-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(77-модда Ўзбекистон Республикасининг 2000 йил 15 декабрдаги 175-II-сон Қонуни таҳририда — Олий Мажлис Ахборотномаси, 2001 й., 1-2-сон, 23-модда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ушбу Кодекснинг 106-моддасига мувофиқ оғзаки тузилиши мумкин бўлган битимлар учун оддий ёзма шаклга риоя этиш талаб қилинмайди.
Битимни нотариал тасдиқлаш ушбу Кодекснинг 107-моддаси талабларига мос келадиган ҳужжатда нотариус ёки бундай нотариал ҳаракатни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлган бошқа мансабдор шахс томонидан тасдиқловчи устхат ёзиб қўйиш йўли билан амалга оширилади.
Ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмларида назарда тутилган ҳолларда битимни нотариал тасдиқлаш ёки давлат рўйхатидан ўтказишдан асоссиз бош тортаётган тараф битимни тузиш кечиктирилганлиги туфайли етказилган зарарни иккинчи тарафга тўлаши лозим.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Ўн тўрт ёшдан ўн саккиз ёшгача бўлган вояга етмаган шахс томонидан ушбу Кодекснинг 27-моддасига мувофиқ унинг ота-онаси, фарзандликка олувчилари ёки ҳомийсининг розилиги талаб қилинадиган ҳолларда уларнинг розилигисиз тузилган битим ота-онаси, фарзандликка олувчилари ёки ҳомийсининг даъвоси бўйича суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин. Агар бундай битим ҳақиқий эмас деб топилса, ушбу Кодекс 117-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган қоидалар қўлланилади.
Бу модданинг қоидалари ушбу Кодекс 22-моддасининг иккинчи қисми ва 28-моддасида назарда тутилган ҳолларда тўла муомала лаёқатига эга бўлган вояга етмаганларга нисбатан тадбиқ этилмайди.
Бу модданинг қоидалари ушбу Кодекс 29-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ тузилган вақтнинг ўзидаёқ бажариладиган майда маиший битимларга тааллуқли бўлмайди.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Нотариал шаклни талаб қилувчи битимларни тузиш ёхуд юридик шахсларга нисбатан ҳаракатларни амалга ошириш учун берилган ишончнома нотариал тасдиқланган бўлиши керак, ушбу Кодекснинг 136, 137, 138-моддаларида назарда тутилган ҳоллар ва қонун ҳужжатлари билан ишончноманинг ўзгача шакли белгилаб қўйилган бошқа ҳоллар бундан мустасно.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Агар қонунда бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, ушбу Кодекс 152-162-моддаларининг қоидалари махсус даъво муддатларига ҳам жорий қилинади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Даъво муддатининг тўхтатилиши, узилиши ва тикланиши ҳақидаги қоидалар (ушбу Кодекснинг 156, 157 ва 159-моддалари), агар қонунда бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, махсус даъво муддатига нисбатан ҳам қўлланади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Шахс ихтиёрида бўлиб, ушбу Кодекснинг 228, 229, 230 ва 232-моддаларига мувофиқ унинг эгалигидан талаб қилиб олиниши мумкин бўлган ашёларга доир эгалик қилиш ҳуқуқини вужудга келтирувчи муддат тегишли талаблар бўйича даъво муддати тамом бўлганидан кейин ўта бошлайди.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(190-модда Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(196-модданинг учинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(198-модданинг иккинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(206-модда Ўзбекистон Республикасининг 2015 йил 20 августдаги ЎРҚ-391-сонли Қонунига асосан иккинчи ва учинчи қисмлар билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2015 й., 33-сон, 439-модда)
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(212-модданинг тўртинчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2004 йил 27 августдаги 671-II-сон Қонуни таҳририда — Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 37-сон, 408-модда)
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
(214-модданинг биринчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Умумий мулкни тақсимлаш ва ундан улуш ажратиш асослари ҳамда тартиби ушбу Кодекс 223-моддаси билан, биргаликдаги мулкнинг айрим турлари учун эса — бошқа қонунлар билан белгиланади.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ушбу Кодекснинг 228-моддасига мувофиқ, мулкдор мол-мулкини талаб қилиб олаётганида қуйидагиларни ҳам талаб қилиб олишга ҳақлидир:
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Ушбу модданинг иккинчи, учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилган қоидалар шартнома ёки қонунда бошқача тартиб белгиланган бўлмаса қўлланилади.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Ушбу модданинг иккинчи, учинчи ва тўртинчи қисмларидаги қоидаларга риоя қилмаслик гаров тўғрисидаги шартноманинг ҳақиқий эмаслигини келтириб чиқаради.
Гаровга олувчи ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган бурчларни гаровга қўйилган мол-мулкнинг йўқолиш ёки шикастланиш хавфини туғдирадиган даражада қўпол суратда бузганида гаровга қўювчи гаровни муддатидан олдин бекор қилишни талаб қилишга ҳақли.
Агар гаровга олувчи ушбу Кодекснинг 333-моддасига мувофиқ жавобгарликдан озод этилиши мумкинлигини исботлай олмаса, у ўзига топширилган гаров нарсасининг бутунлай ёки қисман йўқолганлиги ёхуд шикастланганлиги учун жавоб беради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
 LexUZ шарҳи
Олдинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(280-модданинг тўртинчи қисми 2-банди Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 18 апрелдаги ЎРҚ-476-сонли Қонуни таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 19.04.2018 й., 03/18/476/1087-сон)
 LexUZ шарҳи
Ушбу Кодекснинг 280-моддасига мувофиқ ундирув қаратилган гаровдаги мол-мулкни сотиш, қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда кимошди савдосида сотиш йўли билан амалга оширилади.
2) гаровга қўювчи гаровга қўйилган мол-мулкни сақлаш ва асраш юзасидан ушбу Кодекс 274-моддаси биринчи қисмининг 1 ва 2-бандларида ҳамда иккинчи қисмида назарда тутилган бурчларни бажармаса;
Олдинги таҳрирга қаранг.
2) ушбу Кодекс 274-моддасининг учинчи қисмида назарда тутилган асослар бўлганида гаровга қўювчининг талаби билан;
4) гаровга қўйилган мол-мулк кимошди савдосида сотилган тақдирда, шунингдек уни сотиш мумкин бўлмаган тақдирда (ушбу Кодекс 281-моддасининг бешинчи, олтинчи ва еттинчи қисмлари). Ипотека бекор бўлгани ҳақида ипотека тўғpисидаги шартнома рўйхатга олинган реестрга белги қўйилиши керак;
Олдинги таҳрирга қаранг.
5) агар гаровга олувчи ушбу Кодекс 282-моддаси иккинчи қисмининг 4-бандида назарда тутилган ҳуқуқдан фойдаланмаган бўлса, бундан гаровга қўйилган мол-мулк реализация қилинмаганлиги ва талаблари гаров билан таъминланмаган кредиторларнинг ўз талабларини қаноатлантириш учун мазкур мол-мулкни қабул қилишни рад этганлиги ҳоллари мустасно.
Гаров билан таъминланган мажбурият бажарилиши натижасида ёки гаровга қўювчининг талаби билан гаров бекор бўлганида (ушбу Кодекс 274-моддасининг учинчи қисми) ихтиёpида гаровга қўйилган мол-мулк бўлган гаровга олувчи уни дарҳол гаровга қўювчига қайтариб бериши шарт.
Гаров нарсаси бўлган мол-мулк аслида ушбу мол-мулкнинг эгаси бошқа шахс эканлиги (ушбу Кодекснинг 228-моддаси) асосида ёки жиноят ёхуд бошқа ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун (ушбу Кодекснинг 204-моддаси) гаровга қўювчидан қонунда белгиланган тартибда олиб қўйилган ҳолларда ушбу мол-мулкнинг гаровга қўйилиши бекор бўлади.
Ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларида назарда тутилган ҳолларда гаровга олувчи гаров билан таъминланган мажбуриятни муддатидан илгари бажаришни талаб қилишга ҳақли.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Башарти, ломбардда ашёлар гарови билан таъминланган кредит суммаси белгиланган муддатда қайтариб берилмаган тақдирда, ломбард нотариуснинг ижро ёзуви асосида имтиёзли бир ойлик муддат ўтганидан кейин гаровга қўйилган мол-мулкни сотиш учун белгилаб қўйилган тартибда (ушбу Кодекс 281-моддасининг учинчи, тўртинчи, бешинчи, олтинчи, еттинчи, тўққизинчи ва ўнинчи қисмлари) ушбу мол-мулкни сотишга ҳақли. Шундан кейин ҳатто гаровга қўйилган мол-мулкни сотишдан тушган сумма талабларни тўлиқ қаноатлантириш учун етарли бўлмаса ҳам, ломбарднинг гаровга қўювчига (қарздорга) талаблари бекор бўлади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Кафил мажбуриятининг ушбу модда биринчи қисмининг 1, 2 ва 4-бандларида кўрсатилган асослар бўйича бекор қилиниши унга кафолат қайтариб берилган ёки қайтариб берилмаганлигига боғлиқ бўлмайди.
Шартномадаги тараф амалга ошиpиши керак бўлган тўловлаp ҳисобидан тўланган сумма закалат эканлигига, хусусан ушбу модданинг иккинчи қисмида белгиланган қоидага риоя қилинмаслиги оқибатида, шубҳа туғилган тақдирда, бу сумма, агар бошқа ҳол исботланган бўлмаса, бўнак сифатида тўланган деб ҳисобланади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Кредиторнинг пул маблағларидан қонунсиз фойдаланиш туфайли унга етказилган зарар ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмларига асосан унга тегиши керак бўлган фоизлар суммасидан ошиб кетса, кредитор қарздордан зарарнинг бу суммадан ортиқча бўлган қисмини тўлашни талаб қилишга ҳақли.
 LexUZ шарҳи
Кечиктириб юбориш оқибатида ўзи учун аҳамиятини йўқотган (ушбу Кодекс 337-моддасининг иккинчи қисми) ижрони кредиторнинг қабул қилишдан бош тортиши, шунингдек воз кечиш ҳақи тарзида белгиланган неустойкани тўлаш (ушбу Кодекснинг 342-моддаси) қарздорни мажбуриятни асл ҳолида бажаришдан озод қилади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Шартномаларга ушбу Кодекснинг 9-бобида назарда тутилган икки ва кўп тарафлама битимлар тўғрисидаги қоидалар қўлланилади.
 LexUZ шарҳи
Оммавий шартноманинг ушбу модда иккинчи ва бешинчи қисмлари билан белгилаб қўйилган талабларга мос келмайдиган шартлари ҳақиқий эмас.
Ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳолатлар мавжуд бўлганида ўз тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириши муносабати билан шартномага қўшилган тараф қандай шартлар асосида шартнома тузаётганлигини билган ёки билиши лозим бўлган бўлса, шартномага қўшилган тарафнинг шартномани бекор қилиш ёки ўзгартириш ҳақида қўйган талаби қондирилмайди.
Агар ушбу модданинг биринчи қисмида баён этилган қоидалар шартноманинг мазмунини аниқлаш имконини бермаса, тарафларнинг ҳақиқий умумий хоҳиш-иродаси шартноманинг мақсадини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак. Бунда барча тегишли ҳолатлар, шу жумладан шартнома тузиш олдидан олиб борилган музокаралар ва ёзишмалар, тарафларнинг ўзаро муносабатларида қарор топган амалиёт, иш муомаласи одатлари, тарафларнинг кейинчалик ўзларини қандай тутганлиги эътиборга олинади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи
Агар шартнома тузиш ҳақидаги ёзма таклиф ушбу Кодекс 370-моддасининг тўртинчи қисмида назарда тутилган тартибда олинган бўлса, шартноманинг ёзма шаклига риоя қилинган ҳисобланади.
Ушбу модданинг биринчи, иккинчи, учинчи ва тўртинчи қисмларида назарда тутилган муддатлар тўғрисидаги қоидалар, агар қонун ҳужжатларида бошқа муддатлар белгиланган бўлмаса ёки тарафлар уларни келишиб олган бўлмасалар, қўлланилади.
Шартнома тузиш чоғида юз берган келишмовчиликлар ушбу Кодекснинг 377-моддасига мувофиқ қараб чиқиш учун судга берилган ҳолларда шартноманинг тарафлар ўртасида келишмовчиликлар чиқишига сабаб бўлган шартлари суд қарорига мувофиқ белгиланади.
Ушбу Кодекснинг 380 ва 381-моддаларида назарда тутилган қоидалар, агар қонун ҳужжатларида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, суд қарорини ижро этиш тартибида ўтказиладиган кимошди савдосига нисбатан ҳам қўлланилади.
 LexUZ шарҳи
 LexUZ шарҳи

Ҳужжатда хато топганингизда, уни белгилаб Ctrl+Enter ни босинг.

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳуқуқий ахборот билан таъминлаш маркази