Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБУЙРУҒИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 27 ноябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-83-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 12 ноябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазири Б. ИСЛАМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 6 ноябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 29 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 24 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 8 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 27 ноябрдаги 01/2-83-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларни сақлаш учун мўлжалланган ер ости омборларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг талаблари ер ости лаҳимлари мавжуд бўлган қуйидаги ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларига нисбатан татбиқ этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметалл ва темир-бетон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоддий бутан учун паст ҳароратли муз жинсли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган газлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкомуфлет портлатиш усули билан қуриладиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик қурилмалар сифатида ишлатиладиган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.02-04 «Бинолар ва иншоотларнинг ёнғин хавфсизлиги»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.07-21 «Юкламалар ва таъсирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.09-19 «Чўкиш хавфи юқори бўлган грунтли ҳудудлар ҳамда уларда қуриладиган бино ва иншоотларни лойиҳалаш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.02.02-20 «Гидротехника иншоотларининг заминлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.01-22 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.03-24 «Оқова сувларни чиқариб юбориш. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.05-22 «Иситиш, вентиляция ва кондициялаш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.07-22 «Иссиқлик тармоқлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.08-22 «Газ таъминоти. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.09-22 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.10-22 «Шартли босими 10 MPа гача бўлган технологик пўлат қувур ўтказгичларни лойиҳалаш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.11-22 «Пластик қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича йўриқнома»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.02-23 «Гидротехника туннеллари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.04-21 «Гидротехника иншоотларига бўладиган юкланиш ва таъсирлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.05-23 «Грунт материалларидан тўғонлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.06-21 «Бетон ва темир-бетон тўғонлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-21 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.07.01-23 «Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.02-23 «Корхоналарнинг ишлаб чиқариш ҳамда маъмурий-маиший бино ва иншоотлари. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.19-22 «Нефть ва нефть маҳсулотлари омборхоналари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилиш ягона тизими. Ерости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоя қилишга қўйилган умумий талаблар» (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8420-2022 «Лок-бўёқ материаллари. Шартли ёпишқоқликни аниқлаш усуллари» (расмий манба: Материалы лакокрасочные. Методы определения условной вязкости);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9544-2015 «Қувур арматураси. Қулфлар герметиклиги меъёрлари» (расмий манба: Арматура трубопроводная. Нормы герметичности затворов).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзумпф — кон лаҳимининг, шахта стволи олди ҳовлисининг пастки қисмида жойлашган ва юклаш ва тушириш учун мўлжалланган кўтариш қурилмасини (скип ёки кўп қаватли клеть) жойлаштириш учун, шунингдек оқиб тушаётган сувни йиғиш учун мўлжалланган шахта стволининг бир қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости резервуари — тоғ конлари ва кон-сиғимларидан ташкил топган ҳамда суюқлик ва газларни қуйиш, узатиш ва сақлаш учун мўлжалланган сув ўтказмайдиган иншоот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахта резервуари — ер ости тоғ конини бурғилаш, портлатиш усулида қуриладиган тоғ жинсларидаги резервуар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сув сақлаш омбори — шўр сувни сақлаш учун мўлжалланган сиғим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари мажмуаси таркибига кирувчи ер ости резервуарлари қуйидаги турларга бўлиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтош тузида бурғилаш қудуқлари орқали гео-технологик жиҳатдан қурилган шахтасиз резервуарлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмусбат ҳароратли жинсларда ва кон усулида қурилган шахтали резервуарлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпаст ҳароратли сунъий музлатилган жинсларда қурилган паст ҳароратли резервуарлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Оч рангли нефть маҳсулотларини тош тузида қурилган ер ости резервуарларида сақлаш муддатлари ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Сунъий тарзда музлатилган тоғ жинсларида қурилган паст ҳароратли муз жинсли ер ости резервуарларидан пропан, пропиленни тўйинган газ буғларининг 1,02⋅102 Pа дан 1,05⋅105 Pа (765 дан 788 mm Нg гача) гача босимда ва унга мос қайнаш ҳароратида сақлаш учун фойдаланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ер ости резервуарларни махсус қурилган ёки фойдали қазилмаларни қазиб чиқариш ва бошқа кон ишларини ўтказиш натижасида пайдо бўлган лаҳимларда Ўзбекистон Республикасининг «Ер қаъри тўғрисида»ги Қонуни талабларини инобатга олган ҳолда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини лойиҳалаш, шунингдек резервуар турини танлашни мавжуд кон лаҳимларининг муҳандислик-геологик тадқиқотлари ва текшириш натижаларига асосан амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини фойдали қазилмаларни ишлаб чиқарувчи корхонанинг кон ҳудуди яқинида ёки ҳудудида жойлашишида уларнинг ер ости ва ер усти иншоотлари хавфсизлигини таъминловчи ҳимоя деворлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Ҳимоя деворларининг ўлчамлари ШНҚ 2.01.09-19 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ҳажмий-режалаштириш схемалари ўраб турган тош қатламларидан самарали (қувватдан максимал ва майдондан минимал) фойдаланишни, шунингдек очувчи ва ёрдамчи лаҳимларнинг минимал ҳажми ва узунлигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ҳажмий-режалаштириш схемаларини танлаш қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш жойининг кон-геологик шароитлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг мақсади ва вазифаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг сиғими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақланиши мўлжалланган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази тури ва уларнинг ҳажмий нисбати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий технологик қурилмаларнинг (маҳсулот насослари, қувурлар, назорат-ўлчаш асбоблари) тури ва сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газнинг хусусияти (суюқ, ёпишқоқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрезервуарлардаги буғ фазасининг босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш ҳарорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрезервуарни қуриш технологияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ер ости резервуарлари қудуқларининг конструкцияси, уларни қудуқлар (оралиқ мустаҳкамлаш қувурлари, путур етказмайдиган жисмоний усуллар билан синовдан ўтказилган пайвандланган бирикмалар) кесиб ўтганда, маҳсулотнинг сув қатламларига оқиб ўтмаслигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Ичимлик суви таъминоти учун фойдаланиладиган сувларни ўз ичига олган сув қатламларининг режимини назорат қилиш учун лойиҳада бурғилаш қудуқлари орқали, тош тузида гидротехника усулида, мусбат ҳароратли тоғ жинсларида — кон усулида қурилган ер ости резервуарлари майдонида гидро-кузатув қудуқларини лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Гидро-кузатув қудуқлари ер ости резервуарлари қурилиши бошланишидан олдин бурғиланиши, жиҳозланиши ва синовдан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотлари ҚМҚ 2.03.11-96, ШНҚ 2.04.05-22, ШНҚ 2.09.02-23, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.07.01-23, шунингдек ёнғин ҳақида хабарлашни ва одамларни эвакуация қилишни бошқариш, уларнинг ер усти бинолар ва иншоотларини яшиндан ҳимояси ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини жойлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва омборлари ШНҚ 2.09.19-22 талабларига, суюлтирилган углеводород газ омборларини эса ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости иншоотлари амалдаги ва режалаштирилган ер ости ҳамда ер усти сув таъминоти манбаларининг санитария муҳофаза ҳудудининг II зонасидан ташқарида, уларнинг кенгайиши истиқболларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Нефть ва нефть маҳсулотларини сақлаш учун мўлжалланган, шифти лаҳимнинг иккита максимал оралиғи (кенглиги, диаметри)дан ошадиган чуқурликда жойлашган барча турдаги ер ости резервуарларининг қудуқлари, стволлари, ишлаб чиқариш қудуқларининг бошидан ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлмаган бинолар, иншоотлар ва бошқа объектларгача, шунингдек ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг бино ва иншоотларигача бўлган минимал масофалар ШНҚ 2.09.19-22 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун мўлжалланган барча турдаги ер ости резервуарларнинг қудуқлари, стволлари, ишлаб чиқариш қудуқлари бошидан ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлмаган бино ва иншоотлар ва бошқа объектларгача бўлган минимал масофалар ушбу ШНКнинг 1-жадвалига мувофиқ, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси бино ва иншоотларигача бўлган минимал масофа эса ушбу ШНКнинг 2-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр усти мажмуасининг ушбу ШНКнинг 1 ва 2-жадвалларида келтирилмаган бино ва иншоотларидан бошқа бинолар, иншоотлар ва ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларига тегишли бўлган ва тегишли бўлмаган объектларгача бўлган масофалар ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Газни ёқиш учун мўлжалланган шам қувуридан (свеча қувуридан) ҳар қандай портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи тоифасидаги бино ва иншоотларгача бўлган масофа камида 100 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг сиғимидан қатъий назар улардан умумий тармоқ автомобиль йўлларига ёки уларга кириш йўлакларига иккита чиқиш йўли лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ер ости резервуарларининг технологик қудуқлари, шахта стволлари ва фойдаланиладиган қудуқларининг оғзи (боши) ҳамда паст ҳароратли муз жинсли суюлтирилган углеводород гази резервуарлари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган, баландлиги камида 2 m бўлган тўсиқлар билан ўралиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎраладиган майдон ўлчами таъмирлаш (қудуқларининг оғзи ҳамда коммуникацияларни монтаж ва демонтаж қилиш, қувурларни тушириш ва кўтариш) ишларини ўтказиш эҳтимолини ҳисобга олиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТош тузидаги шахтасиз ер ости резервуарлар қудуқлари оғзининг тўсиқларини тўсиқ ва девор майдонларининг нисбатидан келиб чиққан ҳолда тўсилган майдон ичида ёки унинг ташқарисида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари жойлашадиган майдондаги ер ости лаҳимларининг таъсир зонасида ер юзасининг силжишини кузатиш учун реперларни ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Паст ҳароратли муз жинсли резервуарлардан металл суюлтирилган углеводород гази резервуарларигача бўлган минимал масофа ушбу ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
1-жадвал |
|
Бино ва иншоотлар |
Масофа, m |
||
|
Шахтасиз (тош тузидаги) резервуарлар қудуқларининг бошидан ўлчанган |
Паст ҳароратли муз жинсли резервуарлардан, шахтасиз ҳамда шахтали (мусбат ҳароратли жинслардаги) резервуарлар қудуқлари бошидан ўлчанган сиғими |
||
|
50 минг m3 гача |
50 минг m3 дан юқори |
||
|
Маиший бинолар |
500 |
300 |
500 |
|
Турар жой бинолари |
300 |
250 |
300 |
|
Қўшни корхоналарнинг бино ва иншоотлари |
250 |
200 |
250 |
|
Ўрмонлар: |
|
|
|
|
a) игнабаргли |
100 |
50 |
50 |
|
b) қаттиқ ёғочли |
30 |
20 |
30 |
|
Темир йўллар: |
|
|
|
|
a) станциялар |
500 |
300 |
500 |
|
b) разъездлар ва платформалар |
100 |
60 |
80 |
|
c) икки станция оралиғи (перегон) |
80 |
40 |
50 |
|
Автомобиль йўллари |
|
|
|
|
a) I — III тоифа |
60 |
30 |
50 |
|
b) IV ва V тоифа |
50 |
25 |
25 |
|
Торф, пичан, толали моддалар, сомон омборлари ҳамда торфнинг очиқ жойлари |
100 |
100 |
100 |
|
Ҳаво электр узатиш линиялари |
ЭҚТҚ га кўра |
ЭҚТҚ га кўра |
ЭҚТҚ га кўра |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тош тузидаги шахтасиз лаҳим технологик қудуғи бошидан ўлчанган масофани қудуқ атрофидаги тўсиқнинг ички юзасидан ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўсиқ ҳажмини ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Паст ҳароратли муз жинсли лаҳимлардан ўлчанган масофани тўсиқнинг тупроқ билан туташган ташқи юзасидан ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ер ости лаҳимлари стволи ва қудуқларидан ўлчанган масофа уларнинг марказий ўқларидан ҳисобланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
2-жадвал |
|
Бино ва иншоотлар |
Масофа, m |
||
|
Шахтасиз (тош тузидаги) резервуарлар қудуқлари бошидан ўлчанган |
Паст ҳароратли муз жинсли резервуарлардан ўлчанган |
Шахтасиз резервуарлар қудуқларининг бошидан ўлчанган |
|
|
Тўкиш-қуйиш шохобчалари |
100 |
100 |
50 |
|
Темир йўл оқизиш-қуйиш эстакадалари, идишларга солинган нефть маҳсулотлари учун омборлар |
40 |
40 |
20 |
|
Автоцистерналар учун қуйиш-тўкиш қурилмалари, маҳсулот насос станциялари, компрессор, ишлаб чиқариш оқава сувларни чиқариб юбориш насос станциялари, газларни буғлатиш ва қориш учун қуйиш, қадоқлаш ва тарқатиш қурилмалари |
40 |
40 |
20 |
|
Сув қувурлари ва ёнғин ўчириш насос станциялари, ёнғин-қутқарув депо ва постлари, ёнғинга қарши сув ҳавзалари (омбор люкигача ёки сув ҳавзасидан сувни чиқариш жойигача) |
40 |
40 |
40 |
|
Оловбардошлилик даражаси I, II бўлган бино ва иншоотлар |
60 |
60 |
50 |
|
Бошқа бино ва иншоотлар |
40 |
30 |
40 |
|
Шўр сув сақлаш омборлари (очиқ) |
40 |
- |
- |
|
Резервуар тўсиқлари |
15 |
15 |
15 |
|
Ҳаво электр узатиш линиялари |
ЭҚТҚ га кўра |
ЭҚТҚ га кўра |
ЭҚТҚ га кўра |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тош тузидаги шахтасиз лаҳим технологик қудуғи бошидан ўлчанган масофани қудуқ атрофидаги тўсиқнинг ички юзасидан ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўсиқ ҳажмини ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Паст ҳароратли муз жинсли лаҳимлардан ўлчанган масофани тўсиқнинг тупроқ билан туташган ташқи юзасидан ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ер ости лаҳимлари стволи ва қудуқларидан ўлчанган масофа уларнинг марказий ўқларидан ҳисобланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||
Металл резервуар | Резервуарларнинг умумий сиғими, m3 | Масофа, m |
Ер усти | 500 гача 500 дан 1000 гача | 150 200 |
Ер ости | 500 гача 500 дан 1000 гача 1000 дан 2000 гача | 75 100 150 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ер ости резервуарлари қурилиш майдонларининг муҳандислик-геологик шароитларига қўйилган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Ер ости резервуарларини барча морфологик турдаги (қатлам, қатлам-линзасимон, линзасимон, гумбаз ва шток) туз конларида қуришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, вертикал қудуқлар орқали ер ости резервуарларини қуриш учун туз конининг қуввати камида 10 m ни, вертикал-горизонтал ҳамда қия-горизонтал қудуқлар орқали эса, техник-иқтисодий асослардан келиб чиққан ҳолда камида 5 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Ер ости резервуарларининг жойлашиш чуқурлиги 60 дан 2500 m гача лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Тош тузидаги эримайдиган жинсларнинг резервуар чуқурлигининг жойлашиш оралиғида тарқоқ қўшимчалар миқдори 35 фоиздан ошмаслиги (массасига кўра), NaCl миқдори эса камида (массасига кўра) 64 фоизни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Тош тузидаги битта эримайдиган жинслар қатламининг ер ости резервуарлари жойлашган чуқурлик оралиғидаги қалинлиги 2,5 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари чуқурлиги оралиғидаги тош тузи таркибида калий, магний ва бошқа тез эрийдиган тузларни ҳамда битумоид, олтингугурт ва газ қўшимчаларини сақламаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Ер ости резервуарларини қуриш жараёнидан олинадиган қурилиш шўр сувини чучук сув ва ер ости сувлари қатламларидан ҳамда 35 g/L дан ортиқ минерализациялашган истеъмол учун фойдаланилмайдиган (яроқсиз) ер ости сувларидан сув тўсиқлари билан мустаҳкам изоляцияланган чуқур сув қатламларига қуйишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Қурилишда шўр суви оқизиш кўзда тутилган сув қатламларининг ўтказувчанлик параметри 10-11 m3 (10 m⋅D) дан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Шўр сув қазиб олувчи корхоналарнинг ер ости лаҳимлари мазкур ШНҚнинг 23, 27 ва 46-бандларига ва қуйидаги шартларга мувофиқ бўлганда, улардан ер ости сақлаш резервуари сифатида фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқудуқлар ва ер ости лаҳимлар герметик бўлса (шўр сув олишда фойдаланилган қудуқлар 25 йилдан кўпроқ вақт олдин бурғиланган бўлганда, уларни кичикроқ диаметрли мустаҳкамлаш қувур бирикмалари билан қўшимча маҳкамлаш керак);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлаҳим томи устида қалинлиги камида 10 m бўлган туз устуни мавжуд бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшни иншоотлар орасидаги туз устунининг кенглиги туз конини ишлатиш лойиҳасида келтирилган ўлчамга тенг ёки ундан катта бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Битта қудуқ орқали 2,5 m дан катта қалинликдаги эримайдиган жинслар қатламлари билан ажратилган бир нечта туз қатламлари мавжуд бўлганда, нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази фақат юқори қатламда ҳосил бўлган лаҳимда сақланиши ва ушбу лаҳимнинг максимал диаметри уларни сақлаш оралиғидаги шўр сувни қазиб чиқариш камералари учун лойиҳа билан белгиланган диаметрдан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Лаҳимларни III мустаҳкамлик тоифасидаги ўтказмайдиган жинсларда қуришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Лаҳимларни сақлаш мўлжалланган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун ўтказмайдиган тоғ жинсларида ёки сув босимли ёриқсимон жинс массаларида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТоғ жинсларининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газига нисбатан экранлаш (ўтказмаслик) хусусиятини ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Лаҳимларни жойлаштиришга йўл қўйиладиган тоғ жинсларининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун ўтказмайдиган қалинлигининг қуввати m камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmr — лаҳим томи устидаги ўтказмайдиган жинсларнинг минимал йўл қўйиладиган қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi — лаҳим тупроғининг қиялиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — лаҳим узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmg, — лаҳим тупроғи остидаги ўтказмайдиган жинсларнинг минимал йўл қўйиладиган қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmr, mg — лаҳимларнинг барқарорлигига кўра белгиланиши, бироқ ҳар бири 5 m дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Формулаларнинг ҳарфли белгилари мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари сифатида ишлатиб бўлинган чуқур тош массивларидан фойдаланишга йўл қўйилади, бунда уларнинг жойлашиш чуқурлиги ушбу ШНҚнинг 33 — 36-бандларига мувофиқ бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар қандай конфигурациядаги ишлатилган кон лаҳимларини, уларни очиш усулидан қатъи назар, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларига айлантиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРезервуарлар сифатида фойдаланишга яроқсиз лаҳимлар бошқа лаҳимлардан герметик тўсиқлар билан ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг мажмуаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тош тузидаги ер ости резервуарлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Ер ости резервуарларини чуқурлик бўйлаб битта даражада ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Ер ости резервуарларининг минимал ётқизиш чуқурлиги ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Мустаҳкамлик шартлари бўйича резервуарнинг максимал кенглиги (диаметри)ни ушбу ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган усули бўйича ҳисоблаб чиқишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Ер ости резервуарида ҳимоя устуни мавжуд бўлганда, ҳарорат таъсирида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳажмининг ўзгариши ҳисобига ер ости резервуаридан фойдаланиш коэффициенти қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть ҳамда нефть маҳсулоти резервуарлари учун — 0,985;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуюлтирилган углеводород гази резервуарлари учун — ер ости резервуарининг оралиқ ҳимоя устуни пастки учидан юқоридан ҳисобланган сиғими учун — 0,95.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Ер ости резервуарида ҳимоя устуни мавжуд бўлмаганида, ҳарорат таъсирида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳажмининг ўзгариши ер ости резервуаридан фойдаланиш коэффициенти қуйидагича қабул қилинишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть ва нефть маҳсулотлари резервуарлари учун — 0,95;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуюлтирилган углеводород гази резервуарлари учун — 0,9.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Қўшни технологик қудуқларнинг оғизлари ўртасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁндош қудуқларнинг бошлари ўртасидаги минимал масофа 50 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Ер ости сувларининг туз қатламига киришига йўл қўймайдиган сув тўсиқлари мавжуд бўлмаганда, резервуар томида қалинлиги ҳисоб-китоблар билан асосланган тош тузи ҳимоя устунлари қолдирилиши керак. Бунда, ҳисоб-китобларни мазкур ШНҚнинг 8-иловасида келтирилган формулага мувофиқ амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Қудуқ боши атрофида баландлиги 1 m дан кам бўлмаган ва тепаси бўйлаб кенглиги камида 0,5 m бўлган тўсиқ лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўсиқнинг ҳажми ва қудуқ оғзи зарарланганда, тошиб чиқиши мумкин бўлган суюқлик қийматини ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган формулага мувофиқ ҳисоблашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларини ер ости резервуарларидан сиқиб чиқариш учун шўр сувдан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари сиғимини ошириш режалаштирилганда фойдаланишда тўйинмаган шўр сувдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Технологик қудуқ конструкцияси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости резервуарининг герметиклигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочилган ер ости сув қатламларини ишончли ажратиш ва изоляциялашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости резервуарларини лойиҳада белгиланган параметрларга мувофиқ қуриш ва ишлатишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Технологик қудуқларни бурғилаш лойиҳасида геологик шароитларни, эримайдиган қўшимчаларнинг кимёвий таркибини, миқдорини ҳамда тузнинг физик-механик хусусиятларини аниқлаш учун лойиҳаланаётган резервуарни тахминий жойлашиш оралиғидан ва ундан 50 m баланддан яхлит намуналар (керн) олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик қудуқларни бурғилаш жараёнида сув қатламларининг ҳолатини аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Қудуқ ўқининг вертикалдан оғиши ўртача оғишлар чегарасидан чиқмаслиги, бунда унинг ҳосиласи қудуқ усти орқали вертикал ўтиш билан 1° C бурчакни ҳосил қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚудуқнинг ўртача оғишлар конуси чегарасидан 4° C дан ортиқ чиқмаган алоҳида оралиқларда оғишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Қудуқнинг мустаҳкамлаш қувурлари конструкцияси муайян кон-геологик шароитлардан келиб чиқиб қабул қилиниши ва кондуктор ҳамда асосий мустаҳкамловчи қувурдан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМураккаб геологик кесим ва сув қатламлари шароитида оралиқ мустаҳкамлаш қувурларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча мустаҳкамлаш қувурларининг атрофидаги бўшлиқ бутун чуқурлиги бўйлаб қудуқ бошигача цементланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Оқишга мойил бўлган жинсларнинг ётиш оралиғида, мустаҳкамлаш устунига ташқи юклама бутун тош босими бўйлаб аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКоррозия жиҳатдан фаол муҳитларда қудуқларни мустаҳкамлаш учун устунларни тўплашда, қувурларни қуйидаги ҳимоя қилиш чораларини амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкоррозияга қарши қопламалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр таъсиридан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishингибиторлар (реакцияни секинлантирадиган модда) ёки махсус пўлатлардан тайёрланган қувурлардан фойдаланиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Асосий мустаҳкамловчи қувур диаметри мазкур ШНҚ талаблари ва ишлатиш даврида кичик диаметрли мустаҳкамлаш қувури билан қудуқни қўшимча мустаҳкамлаш имкониятини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Ишчи осма устун қувурларининг диаметри ишлатиш даврида шўр сув ва сақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ҳаракатининг гидравлик қаршилигининг тенглиги шартидан келиб чиқиб, осма устунлар қувурларининг диаметри эса резервуарларни қуриш учун тузни эритиш пайтида сув ва шўр сув ҳаракати гидравлик қаршилигининг тенглиги шартидан келиб чиқиб аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Махсус демпферлаш қурилмаси билан жиҳозланмаган осма устунлардаги суюқликларнинг ҳаракат тезлиги қуйидаги 4-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |||
Осма устунлар диаметри, mm | Осма устунлардаги суюқликларнинг ҳаракатланиш тезлиги, m/s, резервуардаги эркин осилган устунларнинг узунлиги, m | ||
100 | 150 | 200 | |
114; 127; 140; 146; 168 178; 194; 219; 245 | 3,5 4,0 | 2,5 3,0 | 1,5 2,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Мустаҳкамлаш қувури тош тузи қатлами қалинлигига кўмилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари томи ва асосий мустаҳкамлаш қувури бошмоғи ўртасида узунлиги 5 — 15 m гача бўлган мустаҳкамланмаган қисм қолдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Ер ости резервуарни ишлатиш даври учун асосий ишчи қувур резервуар тубидан 1,5 m дан кам бўлмаган баландликда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун шўр сув конларини, биргаликда ишлаганда эса ер ости нефть, нефть маҳсулотлари омборлари учун иккита бир хил осма қувурлар ўрнатилиши, бунда марказий ишчи қувур бошмоғи ташқи ҳимоя ишчи қувури бошмоғидан пастда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОсма ишчи устунлар ўртасидаги бўшлиқдан резервуарнинг суюқликка тўлишини назорат қилиш ва суюқликнинг тошиб кетишини олдини олишда фойдаланилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОсма ишчи устунларнинг бошмоқлари ўртасидаги масофа назорат тизими ишга тушган вақт давомида ва маҳсулотни ҳайдаш автоматик тарзда тўхтатилганда, лаҳимнинг тўлиб тошишининг олдини олиши шарти билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Тош тузидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг лаҳимларини қуришда, тузни қудуққа ҳайдалаётган сувда циркуляцион эритилиши ва шу билан бир вақтда ҳосил бўлган шўр сувни ер устига сиқиб чиқарилиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТузларнинг эриши пайтида лаҳим шаклини назорат қилиш учун қудуққа эримайдиган нефть маҳсулоти, сиқилган газ ёки ҳаво киритиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг лаҳимлари битта қудуқ оралаб жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Лаҳимларни битта қудуқ оралатиб қуришда қуйидаги тузни сувда эритиш технологик схемаларидан бири танланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпастдан юқорига ҳар бир босқичда ташқи ишчи қувурни силжитиш билан (ушбу ШНҚнинг 1, а расми);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпастдан юқорига ташқи ишчи қувурни силжитмаган ҳолда (1, б-расм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэриткични тешилган қувур орқали узатиш билан (1, в расм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқоридан пастга, эритувчи лаҳимнинг юқори қисмида эритмагични аста-секин тўпланиши билан (1, г-расм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«аралаш» схема, ҳовузнинг пастки қисми «пастдан юқорига» схемаси бўйича, юқори қисми эса «юқоридан пастга» схемаси бўйича қурилади (1, д-расм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«сув босган томчилар» энергиясидан фойдаланиб лаҳимнинг пастки қисмига махсус ўрнатгичлар орқали эриткични киритиш билан (1, е-расм).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. I — V ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуришнинг технологик схемаларининг босқичи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Лаҳимларни иккита қудуқ оралатиб қуришда (мазкур ШНҚнинг 1, ж расм) сувнинг эркин ҳамда биргаликда узатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛаҳимларни гидро-ўйиш (гидровруб) билан ёки махсус қурилмалар ёрдамида бирлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Лаҳимни қуриш схемасининг вариантларини таққослаш асосида қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтанланган схемани муайян кон-геология шароитларида қўллаш техник имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган қурилиш муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлаҳим шакли ва сиғими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлаҳимнинг мустаҳкамлик шартига мувофиқ йўл қўйиладиган ўлчамлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэримайдиган қўшимчалар миқдори, уларнинг тури ҳамда нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тозалигига таъсири.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Тош тузидаги ер ости шўр сув омборларини нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш лаҳимларига ўхшаш тарзда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун мўлжалланган тош тузидаги ер ости шўр сув омбори ва лаҳим битта қудуқда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Тош тузидаги ер ости шўр сув омборларидан шўр сувни ажратиб олишда қуйидагилар кўзда тутилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ёрдамида сиқиб чиқариш билан ер ости шўр сув омбори сиғимини ошириб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган газ билан сиқиб чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўктирма насослар ёки бошқа махсус қурилмалар билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости лаҳимлари ҳамда ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг жойлашиш белгиларининг турличалиги ҳисобига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Шўр сувни ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари майдонидан чиқариб ташлаш учун қуйидаги усуллардан бирини қўллаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни ишлатиб бўлинган кон лаҳимларига чиқариб ташлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни табиий парлатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни нефть конларининг сув етказиш тизимларига узатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни чуқур сув қатламларига чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни ташқи акваторияларга чиқариб ташлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли техник-иқтисодий асос мавжуд бўлганида бир вақтнинг ўзида шўр сувни чиқариб ташлаш усулларидан бир нечтасидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Шўр сувни чиқариб ташлаш бўйича мажмуа иншоотларни қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сув ўтказгичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасос станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуферли лаҳимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтозалаш иншоотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШўр сувни чиқариб ташлаш усулига кўра, уни чиқариш иншоотлари мажмуасига бостирма қудуқлар ва шўр сув учун буғлатиш хариталарини ҳам киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Шўр сувни эримайдиган қўшимчалардан тозалаш иншоотларини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.03-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Шўр сув ўтказгичларини ШНҚ 2.04.03-24, ШНҚ 2.04.10-22 ҳамда ШНҚ 2.04.11-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Шўр сувни чуқур сув қатламларига қуйиш иншоотларининг техник тавсифлари ушбу ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Шўр сувни чуқур сув қатламларига қуйиш учун янги лойиҳалаштирилаётган ва мавжуд бўлган (қидирув қудуқлари, ишлатиб бўлинган нефть — газ қудуқлари) қудуқлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Чуқур сувли қатламларга «шўр сув ташлаш» лойиҳасида босимли қудуқларнинг ҳақиқий қабул қилиш қобилиятини лойиҳада кўзда тутилган даражада сақлаш учун уларнинг қабул қилиш қобилиятини тиклашни режалаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Шўр сувни чуқур сув қатламларига чиқариш учун мўлжалланган ҳайдаш қудуқлари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishютувчи сув қатламини юқорида жойлашган чучук ва бошқа ер ости сувларини сақловчи сув қатламларидан ишончли изоляция қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishютувчи сув сақловчи қатламни самарали очиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбостирма қудуқнинг қабул қилувчанлигини тиклаш бўйича ишларни амалга ошириш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқудуқ усти босим ва қудуққа қуйилаётган шўр сув истеъмолини ўлчаш имконияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Сирт ва ер ости сувларининг ифлосланиши ва тупроқнинг шўрланишини олдини олишда ҳар бир бостирма қудуқ ёнида бостирма қудуқларнинг қабул қилувчанлигини тиклаш жараёнида юзага чиқариб олинган шўр сувни чиқариш учун фильтрлашга қарши тўсиқ билан ҳимояланган тиндириш қудуқларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Шўр сувни табиий буғлатишни буғлатиш қурилмаларини ўрнатиш учун кам қийматли (шўрланган, қумли) ерлар мавжуд бўлган қурғоқ (адир иқлимли) ҳудудларда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Ер ости резервуарларини қуриш тугалланганидан сўнг, шўр сувни чиқариш иншоотлари мажмуасидан фойдаланиш имкониятсиз бўлганда ёки кейинги ишлатиш мақсадга мувофиқ бўлмаганда, улар йўқ қилиниши ҳамда бузилган ерлар қайта тикланиши (рекультивация) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Мусбат ҳароратли жинсларда кон усулида қурилган ер ости резервуарлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Лаҳим-сиғим сифатида камера туридаги горизонтал ер ости лаҳимлари лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Очиш схемасини танлашда очувчи лаҳимлар сони минимал бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Йўлак очишда уларнинг оғзи лаҳим-сиғимларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази сатҳидан юқори жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу талабга риоя этиш имкони мавжуд бўлмаганда йўлаклар ҳамда ёндош лаҳимларида қўшимча герметик тўсиқ (туташтиргич)ларни тиклаш ва лаҳим-сиғимларнинг фавқулодда герметиксизланишида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ер устига оқиб чиқишини олдини олувчи чоралар кўрилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Лаҳимларини қазиш пайтида транспорт турига кўра ер ости лаҳимлари тупроғида бўйлама қияликлар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Лаҳимлар ўртасидаги тўсиқлар кенглиги мустаҳкамлик ҳисоб-китоблари бўйича қабул қилиниши, бироқ қазилган лаҳим кенглигининг уч бараваридан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Жуфтланган лаҳимлардаги устунлар орасидаги масофа қазиш технологиясига кўра қабул қилиниши, бироқ қазилган сиғим тўсиқлар кенглигининг икки бараваридан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Махсус лаҳимларда қазиш ускунасини яшириш учун токчаларни қуришга йўл қўйилади. Бунда, ўра чуқурлиги имкон қадар минимал (жиҳоз ўлчамларига кўра) бўлиши, ўралар билан туташ лаҳим ўртасидаги тўсиқлар кенглиги ҳисобланганидан кичик бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг девор зумпфлари лаҳимнинг энг қуйи нуқталарида жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Зумпфлар сони ҳимояланган лаҳимлар сонига мос бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖуфтланган лаҳимларда битта зумпф бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Бир вақтнинг ўзида бир нечта хил нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлашга мўлжалланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида махсус коллектор лаҳим лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Ҳаво ўтказувчи ва технологик қувурларни ётқизиш учун ер устидан лаҳимга томон бурғиланган қудуқлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Бир неча хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма бўлмаган насослардан фойдаланиш учун махсус камералар, коллектор ёки ёнма-ён лаҳимларда ер ости насос станциялари лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Бир неча хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма насосларни ер устидан лаҳимнинг девор зумпфларига томон бурғиланган қудуқларда ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Бир хил ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма бўлмаган насослардан фойдаланишда насос станцияларини бевосита очувчи лаҳимлар яқинидан ўтувчи ва уларга туташ лаҳимлар ёки камераларда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўктирма насослардан фойдаланишда уларни бевосита вертикал стволларда ёки технологик қудуқларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Лаҳимларни қазиш учун зарур бўлган махсус қурилиш лаҳимлари (кириш йўлаклари, устунлар, турли мақсадларга мўлжалланган камералар, қудуқлар), очиқ қолдирилиши ёки иш шароитлари (ҳаво айланиши, хавфсизлиги) оғирлашганида туташтиргичлар билан изоляцияланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Махсус қурилиш лаҳимларининг сони минимал бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг очувчи лаҳимлари кўндаланг кесимининг майдони қуйидаги шартлардан келиб чиқиб, минимал қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдоимий ишлатиладиган ускунани жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтоғ-кон қазиш ускунасини жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзарур ҳаво миқдорини унинг тезлиги 8 m/s дан юқори бўлмаган шароитда ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнг катта ўлчамлардаги ускуна ёки унинг тугунларни чуқурликка тушириш имкони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Очувчи лаҳимлар кесими ўлчамини уларда турғун (стационар) ускунани жойлаштиришда қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертикал ва 45° дан катта эгик бурчакли қия лаҳимлар ёки одамларнинг эркин ўтиши учун горизонтал ва 45° дан кичик бурчакли қия лаҳимлар учун зина бўлимларини меҳнат муҳофазаси ва техника хавфсизлиги қоидалари талабларига мувофиқ қуриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертикал ва қия лаҳимларда одамлар ҳамда юкларни кўтариш қурилмаларини кўзда тутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертикал лаҳимларда узун ўлчамли предметларни тушириш-кўтариш учун бўшлиқлар қолдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмажбурий ҳаво айлантириш қувурларини ётқизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъмирлаш-тиклаш ишларини ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг қувурлари ва кабелларни ётқизиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Вертикал қудуқлар устида керакли чуқурликда қувур ҳамда кабелларни киритиш-чиқариш учун дарчаларни лойиҳалаш ва қуйидагиларни инобатга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертикал стволга қувур ва кабелларни қудуқ устидан пастки нуқтадан киритиш ҳамда чиқариш стволга сирт сувлари ҳамда тупроқ сувларининг кириб келишига тўсқинлик қилувчи зичлаштирувчи мосламалар орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг бир қисмини қудуқ устидан юқори нуқтадан киритишга йўл қўйилади, бироқ сув таъминоти қувури ва ҳар қандай мақсадларга мўлжалланган кабеллар фақат қудуқ устидан пастки нуқтадан киритилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув чиқариш қувурларини қудуқ устидан юқори нуқтадан чиқаришга йўл қўйилади, бироқ ундаги сувни стволга яқин сув қабул қилиш қудуқларига чиқариб ташлаш шартига риоя этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Тўлиқ ёки қисман нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун фойдаланиладиган очувчи лаҳимлар сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва сувни ўтказмайдиган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Сув ўтказмайдиган маҳкамлагич тури билан мустаҳкамланган очувчи лаҳимларда қуйидаги талаблардан келиб чиқиб оқимни чеклаш чоралари кўрилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочувчи лаҳимларга келувчи қолдиқ сувлар оқимининг ҳажми унинг ҳар 100 m учун 1 m3/h дан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча турдаги очувчи лаҳимларда сувнинг эркин томишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг вертикал ва қия стволлари зумпфларининг ҳажми қурилиш даврида кутилаётган ер ости сувларининг оқимига кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗумпфлардан ягона сув тўплагич сифатида фойдаланишда уларнинг ҳажми икки соатда кутилаётган сув оқими учун ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Горизонтал турдаги герметик тўсиқни вертикал стволнинг пастки қисмида ўрнатишда таянч ҳалқани тўсиқнинг устида, ўтказмайдиган жинслар қалинлиги томидан камида 5 m пастда ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Кучли сув оқимли ёриқсимон массивда ер ости резервуарини қуришда таянч ҳалқа юқори мустаҳкамлик хусусиятига эга жинслар майдонидаги туташтиргичдан юқорида ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Чўктирма ва чўктирма бўлмаган насосли ер ости резервуари расми
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-қазилган сиғим, 2-зумпф, 3-герметик туташтиргич, 4-чўктирма бўлмаган насослар, 5-насос камераси, 6-кириш лаҳими, 7-коллектор лаҳими, 8-нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш қувурлари, 9-нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини олиш қудуқлари, 10-ствол, 11-технологик қудуқ, 12-чўктирма насос
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Лаҳимлар томининг жойлашиш чуқурлиги сақланадиган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тури ва ер ости резервуарида кутилган, аниқланган ички босимга кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Лаҳимларнинг кўндаланг кесими ўлчамлари муайян кон-геологик шароитлар учун максимал тарзда, лаҳим баландлигининг кенглигига нисбатан катталиги эҳтимоли билан қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛаҳимнинг ўлчами ва шакли уни бутун ишлатиш даврида юқорида жойлашган жинсларнинг силжиш эҳтимолини истисно қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Лаҳимларнинг фойдали (маҳсулот билан тўлдириш учун мўлжалланган) ҳажмларини аниқлаш резервуардан фойдаланиш коэффициентини инобатга олган ҳолда амалга оширилиши лозим. Бунда, нефть ва нефть маҳсулотлари учун кўпи билан 0,97, суюлтирилган углеводород газлари учун эса — кўпи билан 0,9 этиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Лаҳимлар маҳкамлагичсиз ёки анкерли маҳкамлагичдан фойдаланган ҳолда лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТекис юк кўтарувчи устунлар геологик бузилишлар мавжуд бўлган майдонларда тампонлаш билан бирга, мустаҳкамлаш ва ўтказувчанлигини камайтириш учун лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Маҳкамланмаган лаҳимлар ва ёрдамчи лаҳимларнинг ўлчамларини ҳамда мустаҳкамлигини ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Узоқ муддатли юкламалар таркибида лаҳимлардаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газларининг ички босимини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий ва вақтинчалик юкламалар ҳамда таъсирларни (ички босим юкламасидан ташқари) ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ички босимидан келиб чиқувчи вақтинчалик юкламаларни уларнинг гидростатик босими ва уларнинг максимал белгиланган ҳароратдаги буғларнинг эгилувчанлигидан келиб чиқиб аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаҳкамлагичларни ҳисоблашни ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Девор зумпфлари монолит бетон бўлаги билан маҳкамланиши ва металл пайванд гардиш (обечайка)лар билан силлиқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларида чўктирма насослардан фойдаланишда девор зумпфлари ҳажми чўктирма насосларни лаҳимларни герметиксизлантирмасдан чиқариб олишда технологик қудуқларни тўлдириш учун зарур бўлган сув ҳажмининг икки бараваридан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Ер ости сувларининг доимий оқимисиз ишлатиладиган ер ости резервуарларида нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг девор зумпфига тўлиқ оқиб келишини таъминлаш учун В 7,5 бетон синфидан паст бўлмаган монолит бетондан тайёрланган текис поллар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Коллектор ва ёндош лаҳимларини уларда техник ускунани жойлаштиришни шунингдек одамларнинг ўтиши ҳамда ускунани ташиш йўлакларини ҳисобга олган ҳолда минимал узунлик ва кесим билан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Коллектор лаҳимларидаги кўндаланг кесим майдони тезлиги 8 m/s юқори бўлмаган миқдордаги ҳавонинг айланиши бўйича текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Коллектор ва ёндош лаҳимларини маҳкамлаш зарурати ўхшаш лаҳимларга мос равишда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Коллектор ва нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг қувурлари ётқизиладиган ёндош лаҳимларида камида В 7,5 синфига мансуб монолит бетондан тайёрланган текис поллар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Фавқулодда вазиятларда одамларни кўтариш учун технологик, вентиляция ва махсус қудуқлардан фойдаланишда уларнинг диаметри қутқарув кўтариш зинасининг (ёки бошқа ўхшаш мослама) ўлчамини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши, бироқ 600 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Ишлатиш қувурлари сифатида мустаҳкамлаш қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Герметик туташтиргич ёндош лаҳимларида ўрнатилган ҳолда, ер ости резервуарларининг вертикал стволлари насослар ўрнатилган жойдан қатъий назар, қуйидаги чуқурликда жиҳозланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 m гача — зина бўлинмаси ва юк бўлмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25 m дан ортиқ зина бўлинмаси, механик юк ва одам кўтаргич.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Стволдаги горизонтал лаҳим ёки камера билан туташиш даражасидаги юк бўлмаси (агар у бевосита стволга ёпишган бўлса) ер юзаси билан товуш-чироқли хабарлагичга эга қабул қилиш майдончаси билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини ишлатиш даврида механик одамлар ва юкларни кўтаргич сифатида лифтли кўтаргич қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Лифт кўтаргичининг юк кўтарувчанлиги ташилаётган ускуна ёки унинг қисмларининг энг юқори оғирлигига кўра белгиланиши, бироқ 3500 Н (350 kgf) дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Лифт ер устидан, лифт хонасидан туриб бошқарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Кучли сув оқимли ёриқсимон жинсларда қурилган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида лаҳимлардаги сувни чиқариб ташлаш учун сув йўли бўлиши ва тўлиқ автоматлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Лаҳимларни изоляциялаш герметик туташтиргичлар ёрдамида таъминланиши, улар нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази билан тўлдирилган лаҳимларни бошқа лаҳимлар ёки ташқи муҳитдан ажратиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Герметик туташтиргичлар қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази босимига бардош беришини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази учун сиғдирувчи жинсларга туташ жойларда ҳам ўтказмайдиган бўлишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзарур қувур ва коммуникацияларнинг ўтишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлаҳимлар атрофида туташтиргичлар ўрнатилган жойлардаги жинсларнинг юқори ўтказувчан зоналарини ёпишни (ушбу зона ўлчамлари қурилиш даврида тажриба-синов орқали аниқланиши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТуташтиргичлар конструкцияси ва улар тайёрланган материаллар ушбу ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ қабул қилинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Вертикал ва қия стволларда ўрнатилган герметик туташтиргичларни жинсларнинг ўтказмайдиган қуввати бўйлаб ўтиб бўлинган ҳудудларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтволларда маҳсулот ўтказмайдиган маҳкамлагич мавжуд бўлганида, туташтиргичларни унинг исталган қисмида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир неча турдаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида герметик туташтиргичларни коллектор ва ёндош лаҳимларида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Жинсларнинг ўтказмаслик қуввати етарли даражада бўлганида, герметик туташтиргичларни буғ фазасида, кириш (коллектор) лаҳимлари ёки «кўр» стволларнинг қия участкаларини яратиш орқали бевосита сақланаётган маҳсулотларнинг суюқ фазаси томонидан сиқилмайдиган тарзда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Герметик туташтиргичлар ҳисоб-китоблари чегара ҳолатлар усули ШНҚ 2.03.01-24 ҳамда ШНҚ 2.03.05-23 талабларига мувофиқ олиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Юклама бўйича ишончлилик коэффициентлари, иш ҳолатлари ва шароитлари, ҳамда бетондаги ёриқларни очилиши чегара кенглиги ШНҚ 2.06.02-23 талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Мустаҳкамлик ҳисоб-китоблари лаҳимларда юзага келиши мумкин бўлган максимал ҳароратда уларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази буғларининг зичлиги ҳамда насос станцияси ёки ёндош лаҳимидаги буғларнинг фавқулодда портлашига олиб келувчи кучли юкламага кўра аниқланувчи босимда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Герметик туташтиргичларнинг деворлари бир текис тақсимланган юк ортилган плиталар сифатида эгилишга мўлжалланиши ва қўшимча ҳисоб-китоблар билан текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Дастлабки девор қалинлигини танлаш учун чегара ҳолатлар бўйича ҳисоб-китоблар ушбу ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Қудуқ қувурларининг ташқи бўшлиғи, очувчи лаҳимларнинг маҳкамлагич атрофи (агар улар нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сақлаш учун ишлатилса), герметик туташтиргичлар контури ҳамда сиғдирувчи жинсларнинг ёриқсимон зоналарини тампонлашни ўз ичига олган лаҳимларни герметиксизлантириш учун нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ўтказмайдиган аралашмалар ҳамда ушбу ШНҚнинг 10-иловасида келтирилган материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси таркибига нефть ва нефть маҳсулотлари ҳамда суюлтирилган углеводород газини қабул қилиш, сақлаш ва тарқатиш технологик жараёнларининг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда асосий ишлаб чиқариш мақсадларига мўлжалланган ва ёрдамчи бино ва иншоотлар ҳамда майдон ичи муҳандислик тармоқлари кириши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМуайян ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти мажмуаси таркибига кирувчи бино ва иншоотлар рўйхати унинг ҳажми ва белгиланган мақсадига кўра тузилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Ер усти мажмуаси бино ва иншоотларини қуйидаги гуруҳларга бирлаштириш (блоклаш) лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ствол қисми ёки қудуқ боши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасос ва компрессор станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператорлик назорати, подстанциялар, устахоналар, лабораториялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаъмурий-хўжалик хоналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин-қутқарув ва ҳарбийлаштирилган қўриқлаш хизматларининг гаражлари, бино ва иншоотлари, ўтиш йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтемир йўл қуйиш-тўкиш эстакадалари ва улар билан боғлиқ бошқа иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть, нефть маҳсулотлари ҳамда суюлтирилган углеводород гази учун ер усти парклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув таъминоти, канализация тармоқлари ва бошқа муҳандислик коммуникациялари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотлари (ер усти резервуарлар, маҳсулотни идишларда сақлаш бино ва иншоотлари, темир йўл қуйиш-тўкиш эстакадалари, тўкиш жойлари ва пирслари, қуйиш, қадоқлаш ва тарқатиш пунктлари, насос ва компрессор станциялари, маъмурий-хўжалик бино-хона ёки иншоотлари ва бошқалар) ШНҚ 2.09.02-23, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.01.02-04 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш ва тўкиш, сувни тиндириш, паст ҳароратда сақлашда уларни совитиш, келиши ва олиниши барқарор бўлмаган шароитларда барча турдаги омборларни барқарор ишлашини таъминлаш бўйича технологик амалиётларни бажариш учун ер усти (буфер) резервуарлари кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Ер усти резервуарлари ҳажми ва сонини ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини иш режими, қуйиш ва тўкиш унумдорлигидан келиб чиқиб амалга оширилган техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида белгилаш, бироқ ҳар бир нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг тури учун камида иккита резервуар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Паст ҳароратли ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун умумий ҳажми ер устида 1000 m3 гача ва ер остида — 2000 m3 гача бўлган босимли металл (буфер) резервуарларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБитта цилиндрик металл резервуарнинг ҳажми 200 m3 дан ошмаслиги, ундаги босим эса 1,6 МPа (16 kgf/сm2)дан юқори бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли техник-иқтисодий асослаш мавжуд бўлганида, паст ҳароратли ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари ҳудудида ўрнатиладиган буфер резервуарлари ҳажмини ШНҚ 2.04.08-22 да келтирилган қийматларгача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Суюлтирилган углеводород газининг ер ости резервуарларини жойлаштиришда ёнғин-қутқарув техникасини ҳар бир резервуарнинг ёнига бориш имконияти таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Суюлтирилган углеводород газининг қувурлар бўйлаб ҳаракатланиши учун углеводород газлари муҳитида ишлашга мўлжалланган насослар, компрессор ва музлатиш агрегатлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Насос станцияларида буфер резервуарлари мавжуд бўлганда, паст ва юқори босимли иккита гуруҳ насослар лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Суюқлик тўкилиши ва конденсат ҳосил бўлишининг олдини олиш учун буғлатиш қурилмалари кучли буғ иситкичлар билан таъминланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг қувурлари ШНҚ 2.04.10-22, ШНҚ 2.04.11-22, ШНҚ 2.09.19-22 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Ётқизиш шартларига кўра муз ҳосил бўлиши ва гидратлар тўкилиши мумкин бўлган шўр сув ўтказгичлари учун қуйидаги ечимлардан бири амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйиш тўхтатилганидан сўнг шўр сувни тўкиб ташлаш имконияти мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сув ва қувур иссиқлик изоляциясини иситиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўр сувни доимий мажбурий айланишини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг вертикал стволларида жойлашган қувурлар учун гидравлик зарбалар пайдо бўлишининг олдини олувчи мосламалар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини музлатиш қурилмаларидан ер ости резервуарларигача ташиш учун мўлжалланган қувурлар ёнмайдиган материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляцияси билан жиҳозланиши ҳамда ушбу ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Ёпишқоқ ва тез қотувчи нефть ва нефть маҳсулотларини қуйиш учун мўлжалланган ер усти қувурлари иссиқлик изоляцияси ва иситиш мосламаси билан лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Қувурларнинг ташқи юзасини коррозиядан ҳимоялаш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер остидан ўтувчи қувурлар учун — ГОСТ 9.602-2016 талабларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер устидан ўтувчи қувурлар учун — ШНҚ 2.05.06-22 талабларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиситиш мосламаси билан таъминланган қувурларни ётқизишда — ШНҚ 2.04.07-22 талабларига мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Технологик қувурларга ўрнатилган ёпиш арматураси нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини сизиб чиқиши ёки қувурлардаги босимнинг пасайишида алоҳида бўғинларнинг ўчирилишини таъминлайдиган автоматлаштирилган қурилма билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Насос, компрессор хоналари ва буғлар тўпланиб қолиши мумкин бўлган бошқа хоналар ҳаводаги газ буғлари портлашга хавфли миқдорларда, алангаланишнинг пастки чегарасидан кўпи билан 20 фоиз тўпланганида ишга тушувчи хабарлагич билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Суюлтирилган углеводород гази ва тез ёнувчан суюқлик қувурларига ўрнатилган ёпиш ва назорат пўлатдан тайёрланиши ҳамда ГОСТ 9544-15 га мувофиқ герметиклик бўйича биринчи синфга мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Шўр сув омборлари (рассолохранилища)ни ШНҚ 2.02.02-20, ШНҚ 2.06.05-23, ШНҚ 2.06.06-21 ҳамда ШНҚ 2.06.08-21 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Шўр сув омборларини лойиҳалашда қуйидаги турлардан бири танланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқ — ер усти (қуйма тўғонлар ёрдамида ҳосил қилинган), ярим кўмилган (қисман ўралаш ва қисман тўғонларни тўлдириш ҳисобига ҳосил бўлувчи ) ва кўмилган (шўр сув омборининг тўлиқ чуқурлиги кўринишидаги, ҳимоя тўғонларисиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпиқ — ер усти темир-бетон ёки металл резервуарлар кўринишида (истисно тариқаси-да, кичик ҳажмдаги шўр сувни сақлаш ёки ярим чўл зонасида шўр сув омборни жойлаштириш зарур бўлган ҳолларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости — қудуқ орқали ёки кон усулида тош тузини эритиш орқали пайдо қилинган чуқурлик кўринишидаги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Шўр сув омборининг ҳажми ер ости омборининг ҳажмига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли техник-иқтисодий асослаш мавжуд бўлганда шўр сув омбори ҳажмини қисқартиришга йўл қўйилади. Бироқ, барча ҳолатларда ҳам у энг йирик ер ости резервуарининг ҳажмидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини шўр сув конлари билан бирлаштиришда, ҳажми техник-иқтисодий асослаш асосида белгиланадиган буфер шаклидаги шўр сув омборлари кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Шўр сув омборининг қирғоғи бўйлаб шўр сув оқиб чиқиши устидан назоратни ўрнатиш учун гидро-кузатиш қудуқлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Шўр сув омборлари гидро-ҳимоя экранларининг фильтрлаш коэффициенти 10-11 m/s дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Шўр сув омбори тўғонининг нишаб қиялиги ШНҚ 2.06.05-23 га мувофиқ ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШўр сув омборининг ички қирраларининг қиялигини плёнкали экранни ётқизиш технологиясидан келиб чиқиб 1:2,5-1:3 белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғонларнинг ички нишаблари ШНҚ 2.06.04-21 га мувофиқ тўлқинлар таъсиридан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғон чўққисининг кенглиги иш ва фойдаланиш шарт-шароитларига кўра белгиланиши, бироқ 3 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Шўр сув омборларининг чуқурлиги буғланиш ва атмосфера ёғинлари миқдорини, шунингдек шўр сув омборининг «ўлик» ҳажми, лойқаланиш ва иш шароитларидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Шўр сув омборларининг асосий ўлчамларини иқлим шароитларига кўра ҳар бир муайян майдон учун алоҳида белгилаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғингарчиликдан буғланиш кўп бўлган ҳудудларда — шўр сув омборлари чуқурлигини ошириш ҳисобига минимал ўлчамлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуғланишдан ёғингарчилик кўп бўлган ҳудудларда — тупроқ ишларининг энг фойдали ҳажмига кўра.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Очиқ турдаги шўр сув омборларида оператив шўр сувнинг ҳажми ва концентрациясини барқарорлаштириш бўйича ечимлар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Шўр сув омбори ҳудуди тўсиқ билан ўралган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Шўр сув омбори чўл ёки ярим чўл зоналарида жойлашганида, шўр сув омбори тўғонининг дала нишаблари полиакриламид билан (8 фоиз полиакриламид ва 92 фоиздан сувдан иборат) ишлов бериш орқали ва кейинчалик ўсимлик қопламини экиш билан шамол эрозиясидан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Бино ва иншоотларнинг ташқи тармоқлари ва муҳандислик ускуналари (сув қувурлари, оқова сувларни чиқариб юбориш, иситиш тизими, вентиляция, электр таъминоти ва бошқа коммуникациялар)ни лойиҳалаш ШНҚ 2.04.01-22, ШНҚ 2.04.03-24, ШНҚ 2.04.05-22, ШНҚ 2.04.07-22, ШНҚ 2.09.19-22 ҳамда ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Мусбат ҳароратли барқарор тоғ жинсларидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг шамоллатиш тизимини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.05-22 ва мазкур ШНҚнинг 13-иловаси талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг электр қабул қилгичларининг тоифалари электр таъминотининг ишончлилиги жиҳатидан қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости нефть ва нефть маҳсулотлари омборлари учун — ШНҚ 2.09.19-22 талабларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун (ёнғинга қарши ва маҳсулот насос станциялари) — биринчи тоифа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Электр қурилмалардан фойдаланишдаги хавфсизлик нуқтаи назаридан ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларининг саноат бино ва иншоотлари ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Портлаб ёниш ва ёнғин хавфи бўлган ер ости сақлаш хоналар ва иншоотларда ишчи ва авария ёритишни, фойдаланилаётган қудуқлар ва бурғу қудуқлари оғизларида эса портлашдан ҳимояланган ёритиш билан жиҳозланган ишчи ёритишни кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари қуйидаги алоқа ва сигнализация турлари билан таъминланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик телефон станцияси орқали ўтган маъмурий-хўжалик телефон алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари диспетчерининг темир йўл узели билан тўғридан-тўғри алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларнинг оператор хонасидаги баланд овозли саноат алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ва қўриқлаш хабарлагичи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрадио алоқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Барча турдаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти бино ва иншоотларининг ёнғин ўчириш тизимларини ШНҚ 2.04.01-22, ҚМҚ 2.04.02, ШНҚ 2.09.19-22, ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.04.09-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборлари учун ёнғинга қарши сув таъминоти тизимини лойиҳалашда, ёнаётган ер ости резервуардан иккита норматив масофадан яқинроқ жойлашган ер ости паст ҳароратли муз жинсли резервуарларнинг тўсиқларини совитиш учун керакли сув сарфи 0.05 L/ (m2⋅s)дан келиб чиққан ҳолда ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Тахминий совитиш вақти 3 h га тенг деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Ёнғин ўчириш депосининг алоҳида иситиладиган хонасида кўпик ҳосил қилувчи модданинг 3 каррали захираси ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ёнғинга қарши сув таъминоти тармоғи ҳалқа шаклида лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари яқинида ёнғинга қарши сув қувурлари эритилган тупроқда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Суюлтирилган углеводородли газини сақлаш паст ҳароратли тоғ жинсли ер ости резервуарларнинг ташқи ёнғинга қарши сув таъминоти юқори босимли ёнғинга қарши сув қувурлари орқали таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув сарфи 20 l/s дан кўп бўлмаганда тегишли техник-иқтисодий асослаш билан сув ҳавзасидан ёки паст босимли гидрантлардан сув етказиб беришни таъминлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Суюлтирилган углеводородли газини сақлаш ер ости паст ҳароратли тоғ жинсли резервуарлар ораёпмаларини совитиш учун майда заррали сув етказиб берадиган турғун тизим назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Ораёпмасининг кесими 15 m дан ортиқ бўлган резервуарлар учун турғун қурилмалар орқали сув пуркаб берилиши таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Босимли металл резервуарларни ташқи ёнғин ўчириш тизими учун сув сарфи ШНҚ 2.04.08-22 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг технологик жиҳозлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини тузли сув, газ ёки сув билан алмаштириш усулида ишлатиш учун мўлжалланган ер ости резервуарлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини тузли сув, газ ёки сув билан алмаштириш усулида ишлатиладиган ер ости резервуарлари қудуқларининг оғизлари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш жараёнида — қудуқларга сув ва эритувчи бўлмаган моддаларни тузли сув бериш билан бир вақтда алоҳида қуйиш, суюқликларни турли қуйиш режимларига ўтказиш, қудуқларга геофизик қурилмаларни ўтказиш, сув ва шўр сув ҳамда эритувчи бўлмаган линиялардаги босим ва ҳароратни ўлчаш, сув, шўр сув ва эритувчи бўлмаганлардан намуна олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланишда — бир вақтнинг ўзида шўр сув (газ) бериш билан нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва аксинча, қудуқларга геофизик қурилмаларни ўтказиш, маҳсулотнинг ер усти шўр сув қувурларига тушишининг олдини олиш, суюлтирилган углеводород газини бош қисмининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва шўр сув (сув) қисми орқали шам қувурига авариявий чиқариш, барча коммуникациялардаги босим ва ҳароратни ўлчаш, маҳсулот, шўр сув (сув) ва газ(сиқиб чиқарувчи агент)дан намуна олиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Барча турдаги ер ости резервуарларнинг қудуқларининг оғизлари қуриш ва ишлатиш пайтида уларнинг тугунларидан фойдаланилишини ҳисобга олган ҳолда осон йиғиладиган ва ажратиладиган шаклда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Ҳароратнинг пасайиши ва шўр сувнинг қўшимча тўйинишидан резервуарларда сақланаётган нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини ва шўр сувнинг ҳажм жиҳатдан қисқаришини қоплаш учун резервуарлар автоматик тарзда шўр сув билан тўлдирувчи қурилмалар билан таъминланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Ер ости суюлтирилган углеводород газ омборларининг шўр сув қувурлари шўр сувда эриган ёки унга тушган суюлтирилган углеводород газини ажратиш ва шамга (свеча) чиқариш қурилмаси билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Ер ости резервуарларидан суюлтирилган углеводород газини насоссиз усулда олишда газ суюқлик ва буғ-газ аралашмалари ҳамда суюлтирилган углеводород газлардан сувни ажратиш қурилмалари (дегазаторлар, адсорберлар, газ сепараторлари) ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Газ билан сиқиб чиқариш орқали нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази олинадиган резервуарлар улардаги босим ишчи босимдан 10 фоиздан юқори даражага ошганда, буғ фазасини чиқариб ташланишини таъминловчи ҳимоя клапанлари билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Сақлаш нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази алмаштирмасдан ер ости резервуарларидан фойдаланиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини бошқа муҳит билан алмаштирмасдан ишлатиладиган ер ости резервуарларининг технологик жиҳозланиши қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини қуйиш ва олиш, сувни ҳайдаш, маҳсулот ва сув даражасини ўлчаш (минимал ва максимал даражалар сигнализацияси билан), босим ортиши (ёки паст ҳароратли муз жинсли суюлтирилган углеводород газининг резервуарларида пасайиши) ҳамда маҳсулотларнинг суюқ ва буғ фазалари ҳароратини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавариявий суюлтирилган углеводород газининг босимини шам қувурига чиқарилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Ёпишқоқ ва юқори кўтарувчан нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газининг ер ости резервуарларидан чиқариш учун техник-иқтисодий асосланганда, умумий ва маҳаллий иситиш тизимларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини резервуарга тўғри қуйилишини таъминлаш учун лаҳим-сиғимлар ичида тақсимлаш қурилмаларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Ер ости қувурининг нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази ер ости резервуарига қуйиладиган вертикал ва горизонтал қисмлари ажратиладиган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, чўктирма насослар электр двигателлари иситиладиган хоналарда ёки иситиш қалпоқлари остида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Шўр сув омборлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Шўр сув омборлари уларга нефть маҳсулотлари ва шўр сув билан суюлтирилган углеводород газларнинг тушишини олдини олиш қурилмалари билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Очиқ турдаги ер усти шўр сув омборлари шўр сув ҳажми ва концентрациясини барқарорлаштириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қурилмалар ёғингарчилик миқдори буғланиш миқдоридан катта бўлганида сув билан аралашган тузли эритмани ажратиб олиш ва буғланиш ёғингарчиликдан устун бўлганида, тузли эритма ойнаси сиртига чучук сув қўшиш имконини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Ер усти технологик қурилмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер усти технологик қурилмаларини ўрнатишда ШНҚ 2.04.08-22 ҳамда ШНҚ 2.09.19-22 талабларига амал қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг технологик жараёнларини автоматлаштириш ва теле-механизациялаш тизими қабул қилиб бўлинаётган ва тарқатилаётган маҳсулотни автоматик ҳисобга олиш, буғ-газ муҳитидаги ҳарорат, босимни ва ер ости резервуарларидаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород гази даражасини қайд қилишни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Беқарор жинслардан ташкил топган ютувчи сув қатламларига шўр сувни қуйишни лойиҳалашда, насос станцияларида асосий насослардан ташқари шўр сувни чиқариш пайтида бостирма қудуқлардаги ортиқча босимни ушлаб туриш учун 5 — 10 m3/h қувватга эга қўшимча насослар ҳам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Босим билан юбориш (ҳайдаш)да босими ҳисобланган кўрсаткичлардан 15 фоиз 5 дан ортиқ юқори бўлган насосларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Совитиш қурилмаларининг қуввати ва сони газни чиқариш қувватига ва сақлаш даврида унинг буғланиш тезлигига кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Совитиш қурилмасидаги совутгич сифатида паст ҳароратли резервуарда сақланадиган суюлтирилган углеводород газдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Тегишли техник-иқтисодий асослаш билан бошқа совутгичлардан фойдаланиладиган технологик совитиш схемаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари ер қаъри, тупроқ, атмосфера ва сувга минимал таъсир даражаси таъминлайдиган ҳудудларда жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборининг барча элементлари ва уларни ишлатиш технологияси табиий муҳитга минимал эҳтимолдаги техноген таъсирни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Сув қатламларини режими, қурилиш шўр суви қуйилишининг таъсирини кузатиш учун, ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборининг ер ости иншоотлари жойлашган зонада, шунингдек ер усти шўр сув омборлари ва шўр сувни буғлатиш карталарида гидро-кузатув қудуқлари кўзда тутилиши ва улар бурғиланган, жиҳозланган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуришдан олдин синаб кўрилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари майдонида уларини қуриш ва ишлатиш пайтида ер ости ишларининг таъсир зонасида ер юзаси деформацияларини ўлчаш учун реперларни ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Шахта резервуарлари ускуналари дастлабки тўлдириш пайтида нефть ва нефть маҳсулотларининг буғ-ҳаво аралашмасининг атмосферасига чиқарилишининг олди олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари тўлиқ ёки қисман тугатилганда, резервуарлар, ер усти технологик ускуналар, иншоотлар, бинолар аҳолининг хавфсизлигини таъминлайдиган ва атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатмайдиган ҳолатга келтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Атроф-муҳит муҳофазаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларини қуриш учун мўлжалланган ер майдонлари атроф-муҳит муҳофазаси талабларини инобатга олган ҳолда танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Ер ости сувларининг йўналишининг ўзгартириши оқибатида ҳудуддаги дарахт ва буталарнинг қуриб қолмаслиги олдини олиш ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслик, ҳосил бўладиган чиқиндиларнинг (қаттиқ-маиший чиқиндилар, қурилиш чиқиндилари) ўз вақтида бартараф этилиши (олиб чиқиб кетиш, утилизация), чанглар тарқалишини камайтириш чора-тадбирлари лойиҳа ҳужжатларида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОч рангли нефть маҳсулотларини сақлаш муддатлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОч рангли нефть маҳсулотлари | Қоплаб турувчи тош тузининг ҳароратида рухсат этилган сақлаш муддатлари, йил, С | ||
15 дан — 20 гача | 20 дан — 26 гача | 26 дан — 30 гача | |
Авиация бензини | 5 | 5 | 3 |
Этил бўлмаган автомобиль бензини | 11 | 9 | 5 |
Дизель ёқилғиси | 12 | 10 | 8 |
Реактив двигателлар ёқилғиси | 5 | 5 | 3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТош тузидаги ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари оғзини герметиксизлантиришда нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газини чиқариш ҳажмини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСақланаётган маҳсулотни чиқариш ҳажми Ve, m3 ни қуйидаги формулага асосан аниқлашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆p — ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари оғзини герметиксизлантиришда резервуарнинг ички босими, Ра;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵ — резервуарнинг маҳсулот билан тўлганлик даражаси (бирлик улушида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcb — тўйинган шўр сув учун шўр сув сиқилишининг изотермик коэффициенти, 1/Pа ни 2,3⋅10-10 1/Pа га тенг қабул қилишга йўл қўйилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcp — шўр сув сиқилишининг изотермик коэффициенти, 1/Pа ни (8 — 12) 10-10/Pа га тенг деб қабул қилиш мумкин бўлиб, бунда коэффициент қийматидан пастки қийматлар дизель ёқилғисига, юқорилари эса бензинга тегишли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishcp — суюлтирилган углеводород газлар учун мавжуд маълумотларга кўра қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKs — резервуар контуридаги кучланиш концентрацияси коэффициенти қуйидагиларга тенг бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсфера ёки сферага яқин шаклдаги резервуарлар учун — 1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқудуқ ўқи бўйлаб чўзилган резервуарлар учун (цилиндр ёки унга яқин шаклдаги) — 2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕ — тош тузининг эластиклик модули (Тош тузи учун E=1,8x1010 Pа. га тенг қабул қилиш мумкин), Pа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Тўсиқ ҳажмини ҳисоблашда тўкилган суюқликнинг максимал ҳажмига тўкилган суюқлик даражасини қирғоқ чўққисининг юқори белгисида 0,2 m паст олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкранлаш хусусиятига кўра тоғ жинсларининг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Тоғ жинсларининг ҳимоялаш қобилияти |
Сувга тўйинган тоғ жинсларини ёриб ўтиш босими, МPа (кgs/сm2) |
Газ бўйича ўтказувчанлик коэффициенти ϵ 105, mkm2 (ϵ 105, mD) |
Тоғ жинсининг сувга тўйинганлик коэффициенти, % |
|
Юқори |
7 (70)дан юқори |
(1) гача |
85 ва ундан ортиқ |
|
Ошган |
4(40) дан 7(70) гача |
10 (10) дан 1(1) гача |
85 ва ундан ортиқ |
|
Ўртача |
1,5(15) дан 4(40) гача |
102(102) дан 10 (10) гача |
85 ва ундан ортиқ |
|
Тушган |
0,5(5) дан 1,5(15) гача |
103 (103) дан 102 (102) гача |
85 ва ундан ортиқ |
|
Паст |
0,1(1) дан 0,5(5) гача |
104 (104) дан 103 (103) гача |
85 ва ундан ортиқ |
|
Жуда паст |
0,01 (0,1) дан 0,1(1) гача |
105 ( 105) дан 104 (104) гача |
25 ва ундан ортиқ |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тоғ жинсларининг газ ўтказувчанлиги ва сувга тўйинганлиги коэффициентлари муҳандислик-геологик тадқиқотлар давомида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Тоғ жинсларининг яроқлилигини баҳолаш сувга тўйинган жинслар орқали ўтиш босимининг қийматига кўра амалга оширилиши, бунда ўтиш босими лаҳимдаги лойиҳанинг технологик қисми билан белгиланган ортиқча босимдан кам бўлмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМиқдорларнинг асосий ҳарфий белгилари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — ер ости резервуари баландлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — ер ости резервуари ҳажми, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНd — ер юзасидан қудуқ тубигача масофа, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishН — ер юзасидан резервуар томигача бўлган масофа, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — оғирлик кучининг тезлашиши, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРb — шўр сув зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРp — маҳсулот зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРr — жинсларнинг ўртача зичлиги, kg/m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости резервуарларнинг минимал чуқурлигини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўтказмайдиган жинслардаги ер ости резервуарларни қуришда Нmin, m, ортиқча босим билан ишловчи ер ости резервуарлари томининг минимал жойлашиш чуқурлигини қуйидаги формулага мувофиқ аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPmax — маҳсулотнинг максимал Pа босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахтасиз резервуарлар учун асосий мустаҳкамлаш қувурининг бошмоғи даражасида қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қуриладиган резервуарлар учун — резервуарнинг томи даражасида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — иш шароити коэффициенти қуйидагича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,0 — музлик жинсларидаги шахтасиз резервуарлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,9 — туз усти қатлам қаттиқ ўтказмайдиган жинслар билан ифодаланган сокин қатлам ёки линзасимон қатлам ётган тош тузидаги резервуарлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,8 — мусбат ҳароратли тоғ жинсларида тоғ-кон усулида қурилган резервуарлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,7 — бошқа ҳолатларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — қудуқнинг мустаҳкамланмаган қисмининг резервуарлар учун қабул қилинган узунлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтош тузидаги резервуарлар учун — мазкур ШНҚнинг 59-бандига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қурилган резервуарлар учун нолга тенг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPr — лаҳимлар томидан баланд жойлашган жинсларнинг ўртача зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpi — тегишли қатламларнинг жинслари зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmi — қатламлар қуввати, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — қатламлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучли ер ости сувли ёриқсимон массивда мусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қурилган резервуарлари томининг жойлашиш чуқурлиги ер ости сувларининг лаҳим-сиғимга босими резервуарнинг ички босимидан камида 0,05 МPа (0,5 kgf/cm2)га юқори бўлишлигидан келиб чиқиб танлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Нефть ва нефть маҳсулотлари учун мусбат ҳароратли жинсларда қурилган ер ости резервуарларининг лаҳим-сиғимлари томининг жойлашиш чуқурлиги қуйидаги ҳолатларда аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishомборларни ўтказмайдиган жинсларда қуришда — лаҳим-сиғимларни томининг мустаҳкамлигини таъминлаш билан максимал даражада, бироқ 20 m дан кам бўлмаган масофага ер юзасига яқинлаштириш шартидан, келиб чиқиб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishомборларни ёриқсимон сув массивида қуришда — лаҳим-сиғим томини ерости сувларининг маҳаллий статик даражасидан 5 m дан паст бўлмаган даражада жойлашиши шартидан келиб чиқиб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТош тузидаги ер ости резервуарлари барқарорлигини аниқлаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости резервуарининг барқарорлиги қуйидаги шакл ва геометрик ўлчамларни танлаш билан таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрезервуарнинг тўлиқ бўлмаган юзаси чегарадан ташқари соҳаси (ЧСД) деформацияланиши керак бўлади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир ЧСД берилган Vmax\ қийматдан ошмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧСД нинг максимал ўлчами резервуар юзасига мос йўналишда 0,04 l дан ошмайди ва бунда l — резервуарнинг кенглиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтоғ жинслари массивидаги чўзувчи босим жинс мустаҳкамлигидан ошмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖинс массивининг босимли ҳолати ва ЧСД ҳолати тоғ жинслари механикаси бўйича тош тузи ҳолатини ҳисоблаш қуйидаги формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур илованинг 1 ва 2-формулаларида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ1 — тегишли босимлар интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσi∞ — σv асосий босимнинг берилган йиғиндисининг давомли мустаҳкамлиги чегарасига мувофиқ тегишли босим интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵi — силжиш деформацияси интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵi∞ — σ1 = σi∞ ҳамда чексиз катта вақт қийматидаги силжиш деформацияси интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — деформация модули;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — Пуассон коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵv — ҳажмий деформация;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ1, σ1, σ1 — асосий босимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵ1, ϵ2, ϵ3 — асосий деформациялар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧСД ϵi силжиш деформацияси интенсивлигининг қиймати ϵi∞ қийматидан ошиқ бўлган жинс массивини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(1) ва (2) тенгламаларининг параметрлари σ1∞ , ϵi∞ Е, v тош тузи намуналарини асосий σv, Pа, босимлар доимий йиғиндисининг сирғалувчан шароитдаги давомий синовлари (700 h) натижаларини қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланган қайта ишлаш орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσv= 2gpr Н
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpr — резервуар томидан юқори жойлашган жинсларнинг ўртача зичлиги, kg/m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТош тузини деформациялаш жараёнида намуна ҳажмининг ортиши кузатиладиган σi, нинг энг катта қиймати — σi∞ қийматдир. ϵi∞ параметрини ҳисоблаш учун, давомли (100 h дан юқори) таъсир натижасида σi тегишли босимлар интенсивлиги бузилганида — тажриба-синов орқали ϵi қийматини аниқлаш зарур. Бунда ϵi∞ катталиги қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеформация модули ва Пуассон коэффициенти σi = σi∞ синовлар давомида олинган бир зумлик бўйлама ва кўндаланг деформацияларга кўра аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЦилиндрик резервуарнинг l, m кенглигини қуйидаги формулага мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVadm — том атрофининг рухсат этилган ЧСД в ҳажми, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVr — кенглиги l=1 бўлган резервуар учун қуйидаги формулага мувофиқ аниқланадиган том атрофи ЧСД ҳажми
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha,β — ўлчамсиз δ катталикдан келиб чиқиб қийматлари жадвалда келтирилган, қуйидаги формула бўйича аниқланадиган ўлчамсиз
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishва уларнинг h баландлигининг l кенгликка нисбати (жадвалга қаранг).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
h/l |
δ |
a*105 |
β |
|
3 ва ундан ортиқ |
1,105 1,073 1,04 |
29,6 19,1 4,9 |
4,8 5,13 6,19 |
|
1 |
1,105 1,073 1,04 |
22.3 10 1.1 |
4,63 5,32 7,23 |
|
|
1,105 1,073 1,04 |
4.5 1.5 0.72 |
6,41 7,34 7,37 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу илованинг 4-формуласи бўйича ҳисобланган Vr қиймат 1,37⋅10-3 дан кичик бўлса, Vr, = 1,37⋅10-3 қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖадвалда келтирилганидан фарқ қилувчи δ қийматларда ушбу илованинг 4-формуласи бўйича иккита энг яқин δ учун ЧСД ҳажмлари ҳисоблаб чиқилиши, текис интерполяция орқали зарурий Vr қиймат топилиши ва ушбу илованинг 3-формуласи бўйича резервуарнинг кенглиги аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшни технологик қудуқлар ўртасидаги масофани аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшни а, m, технологик қудуқлар оғзи ўртасидаги масофани қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — ер ости резервуари радиуси*, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz — ер ости резервуарларининг шаклига кўра улар ўртасидаги тўсиқнинг минимал ўлчамини ҳисобга олган коэффициент бўлиб, қуйидаги ер ости резервуарлари учун тенг деб қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшарсимон шаклдаги — 2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқудуқ ўқи бўйлаб чўзилган, айланувчи жисмлар кўринишидаги — 2,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — шакл ҳосил қилишдаги хатоларни ҳисобга олган, қуйидагига тенг қабул қилинадиган коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузни эриш схемаси учун юқоридан пастга — 0,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузни эриш схемаси пастдан юқорига — 0,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаралаш ва бошқа схемалар — 0,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — резервуар деворларидан қудуқ ўқигача масофани ҳамда тузни эритиш жараёнида ҳосил бўлган резервуар шаклининг эҳтимолий носимметриклигини ҳисобга олган, жадвалга мувофиқ аниқланган коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшни резервуарлар турли ўлчамга эга бўлса, формуладаги r қиймат каттароқ радиусга тенг қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости резервуари томининг шаклини гумбазсимон ёки конуссимон ва резервуар томини диаметри 30 м бўлган юқори ясси қисмидан бошлаб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМорфологик жиҳатдан кон тури | Эриш схемасида коэффициент қиймати | ||
Юқоридан пастга | Пастдан юқорига | Аралаш ва бошқа | |
Қатлам | 2,2 | 2,7 | 2,4 |
Қатлам-линзасимон | 2,2 | 2,7 | 2,4 |
Гумбаз-штоксимон | 2,5 | 3,5 | 3,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚалин туз конларида қудуқлар оғзи ўртасидаги масофани резервуарларнинг икки ёки кўп ярусли жойлашиши ҳисобига қисқартиришга йўл қўйилади. Бунда, қўши ер ости резервуарларининг тўсиқлари катталиги энг қисқа масофа бўйича формула талабларига мувофиқ бўлиши, резервуар деворидан қўши қудуққача бўлган масофа эса камида 50 m ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости омборидан маҳсулотни тўйинган шўр сув ёки сув билан сиқиб чиқариш зарур бўлганида, ишлатиш жараёнида ер ости резервуарини қўшимча ювишни ҳисоб-китоб қилиш ва унинг якуний конфигурациясини аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаҳсулотни филтрлаш шартларига мувофиқ резервуар томидаги ҳимоя туз устуни ўлчамини ҳисоблаш (сув қатлами йўқлигида)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРезервуарнинг томидаги туз устунининг қалинлиги — m, ни қуйидаги формулага мувофиқ аниқлашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, конструктив сабабларга кўра камида 20 m этиб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵ — устун чегарасидаги қувур ташқарисидаги цемент ҳалқасининг ўтказувчанлик коэффициенти, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА — устун чегарасидаги қувур ташқарисидаги цемент ҳалқасининг ўртача майдони, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНr — ер юзасидан камера ҳосил бўладиган тош туз қатлами томигача бўлган масофа, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPb — қатлам суюқлигининг тоз тузи қатлами томи даражасидаги статик босими, Pа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — умумий сақлаш вақтига нисбатан маҳсулотни резервуарга қуйиш вақтини ҳисобга олган коэффициент (бирлик улушида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPr — технологик қудуқнинг марказий устунидаги гидравлик қаршилик ва маҳсулотни резервуарга қуйиш жараёнида шўр сувни ҳаракатланишида бошдаги қарши босим йиғиндиси, Pа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — сақланаётган маҳсулотнинг динамик ёпишқоқлиги, Pа ⋅ s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQp — сақланаётган маҳсулотнинг туз устуни доирасида қувур ташқарисидаги цемент ҳалқа орқали йўл қўйилган ҳажмий сарфи, m3/s, амалдаги ер ости сувларини ифлосланиш муҳофаза қилиш санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ аниқланиши лозим (ҳисоб-китобларда Qp = 4⋅10-11 m3/s йўл қўйилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости резервуарининг мустаҳкамлиги шартларига кўра туз устунининг ўлчами, сақланаётган маҳсулотни мустаҳкамлаш қувурининг ташқи цемент ҳалқаси орқали филтрлаш шартлари бўйича туз устуни ўлчамидан катта бўлса, катта қиймат қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШўр сувни чуқур сув қатламларига юбориш бўйича иншоотларнинг техник тавсифларини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Юборилаётган шўр сув таркибида йўл қўйиладиган эримайдиган қўшимчалар (ЭҚ)нинг миқдори қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ унинг ўтказувчанлиги ва ютувчи қатлам коллектори турига кўра аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
1-жадвал |
|
Сув қатлами коллектори |
Ўтказувчанлик коэффициенти, |
Шўр сувда йириклиги 0,02 mm/s гача бўлган гидравлик ўлчамдаги ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори , mg/l |
|
Ёриқли |
1,0 ва ундан ортиқ 0,5 — 1,0 0,5 дан кам |
150 100 15 |
|
Ғовакли цементланган |
0,5 ва ундан ортиқ 0,25 — 0,5 |
50 25 |
|
Ғовакли бўшашган |
0,5 ва ундан ортиқ 0,25 — 0,5 |
25 15 |
|
Барча турдаги |
0,25 дан кам |
10 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Шўр сувни ЭҚдан тозалаш усулини танлашда қуйидаги 2-жадвалга риоя қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||
Тозаланмаган шўр сувдаги гидравлик йириклиги 0,02 mm/с гача бўлган ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори, mg/l | Тозаланган (юборилаётган) шўр сувда ЭҚ нинг йўл қўйиладиган миқдори, mg/l | Тавсия этилган шўр сувни тозалаш усули |
200 дан ортиқ 125 — 200 125 — 200 65 — 125 | 150 дан кам 50 — 100 25 — 50 10 — 25 | Коагуляция тиндириш Коагуляция Филтрлаб тиндириш |
65 дан кам | 25 дан ортиқ 15 — 25 10 — 15 | тиндириш Коагуляция Филтрлаб тиндириш |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Сиқилган δm шламда қўшимчаларнинг (қаттиқ фаза) ўртача концентрацияланиши қуйидаги 3-жадвалга мувофиқ дастлабки шўр сувдаги ЭҚ миқдорига кўра қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||
Дастлабки шўр сувдаги ЭҚ лар миқдори, mg/l | Сиқилган шламнинг ўртача концентрацияси, kg/m3 | |
24 h | 720 h | |
100 гача | 10 | 25 |
100 — 400 | 10 — 20 | 25 — 65 |
400 — 1000 | 20 — 100 | 65 — 200 |
1000 — 2500 | 100 — 400 | 200 — 600 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Шўр сувнинг биринчи тиндирилиши 6 h дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТиндириш карталаридаги чўкиш зонасининг чуқурлиги 1,5 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Шўр сувни тозалаш унга навбатма-навбат шўр сувнинг 6 — 8 гача pН қийматлардаги темир сульфати (FeSO4), натрий силикати (Na2SiO3) ва полиакриламид (ПАА) сувли эритмаларни киритиш орқали амалга оширилиши керак. Бошқа pН қийматларида шўр сувни нейтраллаштириш кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Якка бостирма қудуқнинг qs, m3/(h⋅МPа) солиштирма қабул қилувчанлигини қуйидаги формулага мувофиқ ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — қудуқ туби зонасини тиқилиб қолиши ҳисобига бостирма қудуқнинг қабул қилувчанлигининг пасайиши коэффициенти, 0,25 га тенг қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϵ — сув қатлам ўтказувчанлиги коэффициенти, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — очиқ сув сақловчи жинслар қуввати, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnb — қатлам шароитидаги шўр сувнинг динамик ёпишқоқлиги, Pа — s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishᴂ — пьезо-ўтказувчанлик коэффициенти, m2 /сут;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ўртача шўр сувни қуйиш давомийлиги, сут;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrs — қудуқнинг шўр сувни қабул қилувчи қисмининг радиуси, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Шўр сувни якка қудуққа бостиришда йўл қўйилган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрr — қув қатлами томи жинсларининг ўртача зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНr — сув қатламининг очилган оралиғи том қисмининг чуқурлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPb — сув қатламидаги статик қатлам босими, Pа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Шўр сувни чиқаришда бостирма қудуқларнинг тахминий сонини аниқлашда улар ўртасидаги ўзаро гидравлик таъсирни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚудуқдаги, ∆ij босим ўзгаришининг камайишини қуйидаги формулага мувофиқ ҳисоблаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi, j — қудуқлар рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrij — i, ва j қудуқлари орасидаги масофа, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Шўр сувдаги бостирма қудуқларнинг тахмини сони қуйидаги формулага асосан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — талаб этилган шўр сув қуйиш унумдорлиги, m3/h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. п ≤ 2 бўлса, битта захира қудуқни кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Юқори босимли шўр сув қувурларидаги ҳисобланган Рр, Pа босимни қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPp = ph +Pbr +Ploc (5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРh — бостирма қудуқ устида рухсат этилган максимал босим, Pа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРbr Ploc — шўр сув қувуридаги мувофиқ текис ва маҳаллий Па қаршилик гидравликанинг формулаларига мувофиқ ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Бостирма қудуқ устидаги максимал рухсат этилган Рh, Ра босимни қуйидаги формулага мувофиқ ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ — гидравлик қаршиликлар коэффициенти, 0,024 га тенг қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — шўр сувнинг ҳаракатланиш тезлиги, m/s (кўпи билан 2 m/s қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — шўр сув қуйиладиган бостирма қудуқ каналининг гидравлик радиуси, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Шўр сувни қуйиш учун мўлжалланган насос қурилмасининг унумдорлигини тузнинг ер ости эриш унумдорлигига тенг қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Насос қурилмасининг бостириш босимини 5-формулага мувофиқ ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Шўр сувни бостирма қудуқларга қуйиш учун насоснинг паспортига мувофиқ бостириш босими ҳисобланган босимдан 10 фоиздан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГерметик туташтиргичлар конструкцияси ва лаҳимларни герметиклаш материаллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Лаҳимларни герметиклаш учун герметик туташтиргичларнинг қуйидаги конструкцияларини кўзда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконтурли гидро-затворли бетон туташтиргичлар (1-расм) — нефть ва нефть маҳсулотлари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккиталик гидро-затворли бетон туташтиргичлар (2-расм) — суюлтирилган углеводород гази учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккиталик металл туташтиргичлар (3-4-расмлар) — суюлтирилган углеводород гази учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбитталик бетон туташтиргичлар — нефть ва нефть маҳсулотлари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТуташтиргичларда герметик люк билан тўсилган, аниқ диаметри камида 600 mm бўлган тешик кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Контурли гидро-затворли бетон туташтиргичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-лаҳим, 2-босим девори, 3-контурли гидро-затвор соҳаси, 4, 5-изоляцияловчи суюқликни қуйиш ва аралаштириш учун мўлжалланган қувурлар тизими, 6-ясси металл бўлаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Икки қават гидро-затворли бетон туташтиргичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-лаҳим-сиғим, 2-герметик туташтиргичнинг босим девори, 3-изоляцияловчи суюқликка эга гидромуҳар соҳаси, 4-штроба, 5-гидро-затвордан ҳавони чиқариш қувури, 6-гидро-затворни тўлдириш қувури
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. Юқори қисмда жойлашган икки қаватли металл туташтиргич
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-ствол, 2-мустаҳкамлаш қувурида жойлашган металл туташтиргичлар, 3-қудуқ усти, 4-маҳсулот ўтказмайдиган эритма,5-мустаҳкамлаш қувури, 6-лаҳим-сиғим, 7-зумпф
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-расм. Стволнинг пастки қисмида жойлашган икки қаватли металл туташтиргич
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-стволнинг таянч ҳалқаси, 2-ҳалқали метал ёқалар, 3-металл туташтиргичлар, 4-маҳсулот ўтказмайдиган эритма, 5-металл пайвандланган қобиқ, 6-темир бетон кўйлак, 7-лаҳим-сиғим, 8-зумпф
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Герметик туташтиргичлар учун материал сифатида бетон, темир-бетон (пўлат бўлаги билан аралаштириш зарур бўлганида) ва металл кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Герметик туташтиргичларни қуриш учун фойдаланиладиган бетонлар қуйидаги хусусиятларга эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилиш учун В 35н мустаҳкамлик синфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқдан тортиш учун Bt 2,4 мустаҳкамлик синфлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF 100 музга чидамлилик русуми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishW 12 дан паст бўлмаган сувга чидамлилик русуми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 — 8 mkm2 (10 — 5mD) дан ошмайдиган газ ўтказувчанлик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,80 дан кам бўлмаган углеводород муҳитига агрессив қаршилик коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Бетонни тайёрлаш учун ушбу илованинг 3-бандида келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда тортувчи цемент ҳамда турли кимёвий қўшимчалар асосида ёки уларни жалб қилган ҳолда тайёрланган бетон ва эритмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Гидро-затворлар бўшлиғини тўлдириш учун бентонит кукуни асосидаги лойли изоляцияловчи суюқликлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидро-затвор бўшлиқларини тўлдириш босқичма-босқич амалга оширилиши ва изоляцияловчи суюқликлар турли хил сув бериш хусусиятига эга бўлиши (лойли эритмаларнинг сув беришини ўлчаш асбоби бўйича 2 — 6 сm3 ва 15 — 18 сm3) ва бўлиниб кетмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоляцияловчи суюқликка қўшимча сифатида суюқ шиша, карбоксиметил-целлюлоза, ишқор, гилан қўшимчаларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидро-затвор бўшлиғидаги изоляцияловчи суюқлик босими лаҳим-сиғимларда сақланаётган маҳсулотлар босимидан 0,05 — 0,1 МPа (0,5 — 1,0 kgf/сm2) га юқори бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Қувурларнинг ташқи бўшлиғи, лаҳимларнинг маҳкамлаш майдони, бириктиргичлар контури ва ёрилган зоналарни тампонлашда турли қўшимчалар билан тайёрланган цемент ва қатронлар асосидаги эритмалардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Цемент асосидаги тампонлаш эритмаларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 кунлик эгилишга чидамлилик — камида 2,7 МPа (27 kgf/сm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаз ўтказувчанлик коэффициенти — кўпи билан 10 — 8 mkm2 (10 — 5mD);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкенгайиш деформациялари — камида 4 ва кўпи билан 14 mm/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуглеводород муҳитларига қарши агрессив чидамлилик коэффициенти — камида 0,85.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚатронлар асосидаги тампонлаш эритмаларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаз ўтказувчанлик коэффициенти — кўпи билан 10 — 8 mkm2 (10 — 5mD);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпишқоқлик — 14 — 18 s ( ГОСТ 8420-22 бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуглеводород муҳитларига қарши агрессив чидамлилик коэффициенти — камида 0,85;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқармаслик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3,8 х 3,8 m ёндашув лаҳимлар кесимида герметик δ туташтиргичлар қалинлигининг р юкламага боғлиқлиги графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(эркин таянган плиталар ҳисоб-китоблари асосида)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — В 25 синф бетон учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII — В 30 синф бетон учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII — В 40 синф бетон учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШахтасиз резервуарлар технологик қудуқларининг иссиқлик изоляцияси қалинлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик қудуқнинг иссиқлик изоляциясининг минимал йўл қўйилган (жинсни музлаган ҳолатда сақлаб туриш шартидан келиб чиқиб) қалинлиги d, m, ни қуйидаги тенглама бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtph, — сувнинг музга фаза ўтиш ҳарорати, °С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtr — музлик жинсларининг табиий ҳарорати, °С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtp — маҳсулотнинг тўлдириш давридаги ўртача ҳарорати, °С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisherfx — жадвал шаклига берилган Гаусс хатолари функцияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚуйидаги формулаларга мувофиқ аниқланадиган b ва В коэффициентлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishai — иссиқлик изоляциясининг иссиқлик тарқатиш коэффициенти, m2/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — резервуарни тўлиш тезлиги, m3/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ — иссиқлик изоляциясининг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, W/ (m⋅°С);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishci — иссиқлик изоляциясининг ҳажмий иссиқлик сиғими, Dj/(m3⋅°С );
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλr — музлик жинсларининг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, W/(m⋅°С);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсr — музлик жинсларининг ҳажмий иссиқлик сиғими, Dj/ (m3⋅°С).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТенглама график — аналитик усулда ечилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,01 — 0,2 m диапазонида 0,02 — 0,05 m қадами билан d, m қийматларини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш йўли билан тенгламанинг ўнг томон қисми аниқланиши ва унинг графиги тузилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоблаш билан тенгламанинг чап қисми аниқланиши ва абсцисса ўқига тўғри чизиқ, параллель ўқ кўринишида аввалги графикка ўтказилиши керак. Тенгламанинг чап ва ўнг қисмлари графикларининг кесишиш нуқтаси унинг ечими бўлиб, технологик қудуқнинг иссиқлик изоляциясининг йўл қўйилган минимал қалинлигини аниқлаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.09.22-22 «Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМусбат ҳароратли жинсларда тоғ-кон усулида қурилган ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборлари ер ости иншоотларининг вентиляция тизимларига қўйилган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Очувчи, коллектор ва ёндош лаҳимлари ҳамда ер ости насос станцияларида сунъий таъминот ва тортиш вентиляция тизимлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча таъминот ва тортиш вентиляторлари учун захира тизимлар кўзда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бир неча турдаги нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларида ҳар хил турдаги маҳсулотларни қуйиш учун ер ости насос камераларига хизмат кўрсатувчи тортиш вентиляцияларини ўзаро бирлаштирилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ҳаво алмаштириш соат тезлиги қуйидагича қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishер ости насос камералари ва бириктиргич зоналарида — 20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishствол ва коллектор лаҳимларида — 6.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭтилли маҳсулотларни сақлашда юқорида кўрсатилган ҳаво алмаштириш соат тезлиги 50 фоизга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Очувчи ва электрон коллектор лаҳимларининг таъминот вентиляцияси ҳавони тўғридан-тўғри стволга узатиш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛаҳимларнинг тоза ҳаво ўтказиш учун мўлжалланган қисми кўтариш-тушириш воситалари, зинапоялар бўлими, технологик ва вентиляция қувурлари эгаллаган майдонларни чиқариб ташланган ҳолда қабул қилиниши, бунда лаҳимлардаги ҳавонинг ҳаракатланиш тезлиги 8 m/s дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ҳавонинг ер ости камераларига етказиб беришда, ҳавонинг ушбу хоналарнинг ишчи муҳитига етказиб берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ер ости насос камераларида мавсумий вентиляция тизимига қўшимча тарзда сақланаётган маҳсулотларнинг буғлари чиқиш мумкин бўлган жойларда маҳаллий сўриш тизимлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ер ости нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводород газ омборларининг ер ости қисмида ҳаво айланишини таъминловчи вентиляторлар ер остидаги махсус хоналарда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВентиляторларни ёқиш ва ўчириш диспетчерлик хонасидан туриб масофадан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча вентиляция қурилмалари уларнинг ўз-ўзидан ишга тушишини истисно қилиш учун технологик қурилма ёрдамида блокланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Тортувчи ҳаво ўтказгичлар йўлдош ҳаво оқимларини кириб келиши эҳтимолини минималлаштириш учун, минимал миқдордаги ажралувчи бирикмалар билан пайвандлаш орқали уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Омборларнинг ер ости лаҳимларида лойиҳавий ҳаво намлиги ва иссиқлигини таъминлаш учун вентиляция тизимини иситиш ва тозалаш тизимлари кўзда тутилиши керак.