07.08.2024 йилдаги 01/2-40-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 07.08.2024 йилдаги 01/2-40-сон
Kuchga kirish sanasi
06.09.2024
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРИЛИШ ВА УЙ-ЖОЙ КОММУНАЛ ХЎЖАЛИГИ ВАЗИРИНИНГ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
БУЙРУҒИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «МАГИСТРАЛЬ ҚУВУРЛАР» ШАҲАРСОЗЛИК НОРМАЛАРИ ВА ҚОИДАЛАРИНИ ТАСДИҚЛАШ ТЎҒРИСИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 6 сентябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 285]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 27 майдаги 39-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.05.06-97 «Магистраль қувурлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 7 август,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-40-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 25 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 29 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 18 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 15 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 7 августдаги 01/2-40-сон буйруғига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) магистраль қувурларни қуриш (бундан буён матнда қувур деб юритилади), реконструкция қилиш ва уларнинг тармоқларини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ШНҚ номинал диаметри 1400 mm гача бўлган магистраль қувурларини алоҳида ёки техник йўлакларда ортиқча босими 1,2 МPа (12 kgf/cm2) дан 10 МPа (100 kgf/cm2) гача бўлган қуйидаги маҳсулотларни узатиш учун қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть, нефть маҳсулотлари (тўрғин бўлган конденсат ва бензин), табиий, нефть ва сунъий углеводород газларини қазиб олиш, ишлаб чиқариш ёки сақлаш ҳудуди (конлари)дан сақлаш жойларигача (нефть базалари, қайта юклаш шохобчалари, қуйиш шохобчалари, газ тақсимлаш станциялари, алоҳида саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналари ва портлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
С3 ва С4 фракцияларидаги суюлтирилган углеводород газлари ва уларнинг аралашмалари, турғун бензин ва нефть газининг конденсати ҳамда + 40 °С даража ҳароратда тўйинган буғларининг таранглиги (эластиклиги) 1,6 МРа (16 kgf/cm2) дан юқори бўлмаган бошқа суюлтирилган углеводородларни қазиб олиш (кон) ёки ишлаб чиқариш майдонларидан то истеъмол жойларигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компрессор станциялари ва нефть насос станциялари, ер ости газ сақлаш станциялари, сиқиш компрессор станциялари, газ тақсимлаш станциялари ҳамда газ сарфини ўлчаш тугунлари доирасидаги маҳсулотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компрессор станциялари, ер ости газ сақлаш станциялари, сиқиш компрессор станциялари, газ тақсимлаш, газ сарфини ўлчаш тугунлари ҳамда газни редукциялаш пунктлар учун импульсли, ёқилғи ва ишга тушириш газларни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ШНҚ аҳоли пунктларида, конлар ҳудудида ётқизиладиган, шунингдек газ, нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган углеводородлар коррозия таъсирида қувурнинг металлига таъсир қиладиган ёки минус 40 °С дан пастроқ ҳароратгача совитилган маҳсулотларини ташиш учун мўлжалланган қувурларни лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.03-19 «Сейсмик ҳудудларда қурилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.01.09-19 «Чўкувчан ва ўта чўкувчан грунтли ҳудудларда қуриладиган бино ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.02.01-19 «Бино ва иншоотларнинг асослари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.09.19-97 «Нефть ва нефть маҳсулотлари омборхоналари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилишнинг ягона тизими (КЭҲЯТ). Ер ости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоя қилиш учун умумий талаблар (расмий манба: ГОСТ 9.602-2016 Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 2246-70 «Пайвандловчи пўлат сим. Техник шартлар» (расмий манба:ГОСТ 2246-70 Проволока стальная сварочная. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 5457-75 «Эриган ва газсимон техник ацетилен. Техник шартлар» (расмий манба: Ацетилен растворенный и газообразный технический. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 5583-78 (ISO 2046) «Газсимон техник ва тиббий кислород. Техник шартлар» (расмий манба: Кислород газообразный технический и медицинский. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 6996-66 (ИСО 4136, ИСО 5173, ИСО 5177) «Пайванд чоклар. Механик хусусиятларни аниқлаш усуллари» (расмий манба:Сварные соединения. Методы определения механических свойств);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 8050-85 «Карбонат ангидрид газсимон ва суюқ. Техник шартлар» (расмий манба: Двуокись углерода газообразная и жидкая. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9087-81 «Эритилган пайвандлаш флюслари. Техник шартлар» (расмий манба: Флюсы сварочные плавленые. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9238-2013 «Темир йўл ҳаракат таркиби ва биноларнинг яқинлашиши ўлчамлари» (расмий манба: Габариты железнодорожного подвижного состава и приближения строений);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9454-78 «Металлар. Паст, хона ва юқори ҳароратларда зарбавий эгилиш учун синов усули» (расмий манба: Металлы. Метод испытания на ударный изгиб при пониженных, комнатной и повышенных температурах);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9466-75 (СТ СЭВ 6568) «Пўлатни қўлда ёйли пайвандлаш ва эритиш учун қопланган электродлар. Таснифи ва умумий техник шартлари» (расмий манба: Электроды покрытые металлические для ручной дуговой сварки сталей и наплавки. Классификация и общие технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9467-75 «Конструкцион ва иссиқликка чидамли пўлатларни қўлда ёйли пайвандлаш ва эритиш учун қопланган металл электродлар. Турлари» (расмий манба: Электроды покрытые металлические для ручной дуговой сварки конструкционных и теплоустойчивых сталей. Типы);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9544-2015 «Қувур арматураси. Қулфларнинг герметиклиги меъёрлари» (расмий манба: Арматура трубопроводная запорная. Нормы герметичности затворов);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 10157-2016 «Газсимон ва суюқ аргон. Техник шартлар» (расмий манба: Аргон газообразный и жидкий. Технические условия (с Поправкой);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 13109-97 «Электр энергияси. Техник воситаларнинг электромагнит мослиги. Умумий мақсадли электр таъминоти тизимларида электр энергиясининг сифати меъёрлари» (расмий манба: Электрическая энергия. Совместимость технических средств электромагнитная);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 34858-2022 «Углеводородли суюлтирилган ёқилғи газлари. Техник шартлар» (расмий манба: Газы углеводородные сжиженные топливные. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 31447-2012 «Магистрал газ қувурлари, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун пайвандланган пўлат қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы стальные сварные для магистральных газопроводов, нефтепроводов и нефтепродуктопроводов. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 33259-2015 «PN 250 гача номинал босим учун мўлжалланган арматура, бириктирувчи қисмлар ва қувурларнинг фланецлари. Конструкция, ўлчамлар ва умумий техник талаблар» (расмий манба: Фланцы арматуры, соединительных частей и трубопроводов на номинальное давление до PN 250. Конструкция, размеры и общие технические требования);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ ISO 3183-2015 «Нефть ва газ саноати қувурлари учун пўлат қувурлар. Умумий техник шартлар» (расмий манба: Трубы стальные для трубопроводов нефтяной и газовой промышленности. Общие технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz MSt 948-2016 «Магистрал газ қувурларига етказиб бериладиган ва улар орқали ташиладиган табиий ёнувчи газлар. Техник шартлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz MSt 2978-2015 «Турғун бўлган газ конденсати. Техник шартлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz MSt 3032-2015 «Қайта ишлаш заводларига етказиб бериладиган нефть. Умумий техник шартлар».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
байпас — кран тугунини айланиб ўтувчи тармоқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъсир — газ қувурида ички кучларни (қувур девори ҳароратининг ўзгариши, асоснинг деформацияланиши, сейсмик ҳодисаларни) келтириб чиқарувчи ҳодиса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
магистраль газ қувури — таркибида ҳалқалари (лупинглари) ва тармоқлари бўлган, газни узоқ масофага етказиб беришга мўлжалланган қувур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть қувури — истеъмолчига нефтни етказиб бериш учун мўлжалланган қувур муҳандислик-техник иншооти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть маҳсулоти (нефть маҳсулотлари) — нефть, газ конденсати, углеводород ва кимёвий хомашёни қайта ишлаш натижасида олинган тайёр маҳсулот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметр, DN — қувурнинг тахминий ички диаметрига тенг диаметр (шартли — 1200 mm, ҳақиқий — 1220 mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конденсат қувури — газ конденсатини ишлаб чиқариш жойидан қайта ишлашга ва истеъмолчига ташиш учун мўлжалланган қувур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
коррозияга қарши изоляция — қувурнинг тупроқ ва атмосфера таъсирида коррозияланишидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган ташқи қопламаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть насос станцияси (ННС) — нефтни қабул қилиш, йиғиш, ҳисобга олиш, қуйиш ва магистраль қувур бўйлаб ташиш учун мўлжалланган бино, иншоот ҳамда қурилмалар мажмуасини ўз ичига олган магистраль қувур объекти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
насос станцияси — суюлтирилган углеводород газларини қабул қилиш, йиғиш, ҳисобга олиш, қуйиш ва магистраль қувур бўйлаб ташиш учун мўлжалланган бино, иншоот ҳамда қурилмалар мажмуасини ўз ичига олган магистраль қувур объекти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компенсатор — қувурдаги юмшоқ (эгилувчан)лиги ҳисобига ҳарорат деформацияларини қабул қилишга мўлжалланган махсус конструкцияга эга қисм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компрессор станцияси (КС) — газни сиқиш учун мўлжалланган магистраль газ қувури иншоотлари мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ тақсимлаш станцияси (ГТС) — газни тақсимлаш ва унинг босимини бошқариш учун қурилма ва техник асбоб-ускуналар, ўлчаш ҳамда ёрдамчи тизимлар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишчи босим — газ қувурининг белгиланган иш режимини таъминлайдиган энг юқори ички босим (иш жараёнининг меъёрда кечиши);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
репер — геодезияда ер юзасининг баландлиги дастлабки сатҳ юзасига нисбатан текислаш орқали аниқланадиган нуқтасини мустаҳкамловчи белги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
трасса — газ қувур ўқининг жой ҳолатига мос бўлган ҳамда горизонтал ва вертикал текисликлардаги проекциялари билан белгиланган ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лупинг — асосий қувур ўтказгичга параллель равишда ётқизиладиган қувур қисми.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
табиий ва сунъий тўсиқлар — дарёлар, сув омборлари, каналлар, кўллар, ҳовузлар, дарё ва ботқоқлар, жарликлар, тўсинлар, темир йўллар ва автомобиль йўллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КС — компрессор станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ННС — нефть насос станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЕОГСС — ер ости газ сақлаш станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СКС — сиқиш компрессор станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГРП — газни редукциялаш пунктлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГТС — газ тақсимлаш станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГСЎТ — газ сарфини ўлчаш тугунлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГБКП — газ босимини камайтириш пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТ — автоматлаштирилган бошқарув тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ХККП — хизмат кўрсатмайдиган кучайтириш пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭУТ — электр узатиш тармоқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГЙБ — горизонтал йўналган бурғилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГКТҚ — газни комплекс тайёрлаш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГДТҚ — газни дастлабки тайёрлаш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НЎА — назорат-ўлчаш асбоблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЭҚТҚ — электр қурилмаларининг тузилиш қоидалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Қувурлар таркибига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур (узоқ масофаларга ташиш учун тайёрланган товар маҳсулотлари майдонидан чиқиш жойидан) тармоқлар, лупинглар, беркитиш арматураси, табиий ҳамда сунъий тўсиқлар орқали ўтиш жойлари, ННС, КС, ГСЎТ, ГТСга уланиш тугунлари, тозалаш мосламаларини ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари, конденсат йиғиш сиғимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларни коррозиядан электр кимёвий жиҳатдан ҳимоя қилиш мосламалари, технологик алоқа тармоқ ва иншоотлари, қувурлар телемеханика воситалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларга техник хизмат кўрсатишга мўлжалланган электр узатиш тармоқлари, электр таъминоти қурилмалари, беркитиш арматураси ва қувурларни коррозиядан электр-кимёвий ҳимоя қилиш мосламаларини масофадан бошқариш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғинга қарши воситалар, эрозияга қарши ва қувурларни ҳимоя қилиш иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конденсатни сақлаш ва газсизлантириш сиғимлари, нефть, нефть маҳсулотлари, конденсат ҳамда суюлтирилган углеводородларни фавқулодда чиқариш учун ер омборлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бош ва оралиқ насос ҳамда қуйиш станциялари, резервуар парклари, КС ва ГТС;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЕОГСС;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур линияси бўйлаб жойлашган доимий йўллар ҳамда уларга кириш йўлаклари, қувурлар жойлашувини кўрсатиш ва огоҳлантириш белгилари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть ва нефть маҳсулотларини иситиш пунктлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Турғун конденсат ва бензинни ташиш учун мўлжалланган қувурларни нефть қувурларни мазкур ШНҚ талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Турғун бўлган конденсат ва бензин тоифасига +20 °С даража ҳароратда тўйинган буғлар босими 0,2 МРа (2 kgf/cm2) кичик бўлган углеводородлар ҳамда уларнинг аралашмалари кириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ушбу ШНҚнинг 19-бобига асосан + 20 °С даража ҳароратда тўйинган буғлар босими 0,2 МРа (2 kgf/cm2) дан юқори бўлган суюлтирилган углеводородлар, турғун бўлмаган бензин ва конденсат ҳамда углеводород газлари қувурларни лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Бино ва иншоотлар, КС, ННС, ГТС, ЕОГСС ва СКС майдонларида жойлашган муҳандислик коммуникацияларини ва қувурларни қуйидагиларга мувофиқ лойиҳалаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнувчан газ Oʻz MSt 948-2016 га;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть маҳсулотлари Oʻz MSt 3032-2015 га;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турғун бўлган газ конденсати Oʻz MSt 2978-2015 га.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Аҳоли пунктлари, корхоналар ҳудудларида ётқизилиши мўлжалланган, босими 1,2 МРа (12 kgf/cm2) гача бўлган газ қувурларини ШНҚ 2.04.08-22, босими 2,5 МРа (25 kgf/cm2) гача бўлган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини ҚМҚ 2.09.19-97 ҳамда ШНҚ 2.05.12-22га мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Қувурларни (газ қувурлари, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари) ер остида ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Қувурларни ер юзаси бўйлаб (ер юзи бўйлаб ётқизиш) тўкилма тупроқларда ёки таянчларда (ер усти ётқизиш) ётқизишга ушбу ШНҚнинг 229-бандида келтирилган ҳолатларда техник-иқтисодий асосланган ҳолда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қувурларнинг ишончли ва хавфсиз ишлашини таъминловчи махсус чора-тадбирларни инобатга олиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Қувурлар якка тартибда ёки бошқа мавжуд қувурларга параллел тарзда техник йўлакда ётқизилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Қувурларнинг техник йўлаки нефть (нефть маҳсулоти, суюлтирилган углеводород газлари)ни ёки газ (газ конденсати)ни ташиш учун мўлжалланган қувурларнинг бир йўналиш бўйлаб параллел ётқизиш тизими таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Техник-иқтисодий асослантириш ва қувурларнинг ишончлилигини таъминлаш билан битта техник йўлакда нефть (нефть маҳсулоти) билан газ қувурларининг биргаликда ётқизилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Қувурларни аҳоли пунктлари, саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналари, аэродромлар, темир йўл станциялари, денгиз ва дарё портлари, пристанларнинг ҳудудлари орқали ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Қувурга етказиб берилаётган газ, нефть (нефть маҳсулотлари)нинг ҳарорати маҳсулотни ташиш имконияти ҳамда изоляция қопламаларининг хавфсизлиги, қувур линиясининг мустаҳкамлиги ва ишончлилигини ҳисобга олиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Ташиладиган маҳсулотни совитиш зарурати ва даражаси лойиҳалаш жараёнида инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Қувурлар ва иншоотларни лойиҳалашда, қурилиш-монтаж ишларини саноатлаштириш, завод шароитида изоляцияланган қувурлардан ҳамда блок-тўпламли элементлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, лойиҳада қабул қилинган ечимлар қувурларнинг узлуксиз ва хавфсиз ишлашини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Қувурларнинг таснифи ва тоифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Газ қувурлари қувур линиясидаги ишчи босимга асосан қуйидаги синфларга бўлиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I синф — 2,5 дан 10,0 МРа (25 дан 100 kgf/cm2) гача ишчи босимда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II синф — 1,2 дан 2,5 МРа (12 дан 25 kgf/cm2) гача ишчи босимда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурлари қувур диаметрига асосан тўртта синфга бўлиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I синф — шартли диаметри 1000 mm дан 1400 mm гача бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II синф — шартли диаметри 500 mm дан 1000 mm гача бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III синф — шартли диаметри 300 mm дан 500 mm гача бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV синф — 300 mm ва ундан кичик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Қувурлар ва уларнинг қисмлари тоифаларга бўлинади, улар иш шароитлари, пайвандланган бўғинларнинг путур етказмайдиган назорат қилиш ҳажми ва синов босимининг қийматини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 1-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

1-жадвал

Қувур ва унинг майдони тоифаси

Қувурнинг мустаҳкамлиги, турғун бўлганлиги ва деформациясини ҳисоблашда қувурнинг ишлаш шароитлари коэффициенти

Жисмоний усуллар билан назорат қилинадиган пайвандланган бўғинлар сони, умумий сонидан фоиз ҳисобида

Синов пайтидаги босим ва синовнинг давомийлиги

В

0,60

ҚР 06.08-23 бўйича қўлланилади

I

0,75

II

0,75

III

0,90

IV

0,90

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Қувурнинг тўғри қисмини синашда босимнинг девор қалинлиги учун манфий бардошлиликни ҳисобга олган ҳолда қувур металлидаги оқувчанлик чегараси нуқтасигача олиб келадиган қийматгача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Қувурларнинг тоифалари қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

2-жадвал

 

Қувурнинг мақсади

Қувурни ётқизиш пайтидаги тоифалари

 

Ер ости

Ер юзаси ва ер усти

Табиий газни узатиш учун:

 

диаметри 1200 mm дан кичик бўлган

IV

III

 

диаметри 1200 mm ва ундан катта

III

III

 

Нефть ва нефть маҳсулотларини узатиш учун:

 

 

 

диаметри 700 mm дан кичик бўлган

IV

III

 

диаметри 700 mm ва ундан катта

III

III

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Қувурлар қисмларининг тоифалари ушбу ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Қувур трассаларига қўйилган асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Қувур йўлини танлашни асослаш учун қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур диаметри ва узунлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КС ва НС жойлашуви ва уларнинг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурни ётқизилишнинг конструктив схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур линияси яқинида ишлайдиган аҳоли ва ходимларнинг хавфсизлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атроф-муҳитни муҳофаза қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа иншоотларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фойдали қазилмаларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муҳандислик-геологик ва иқлимий шароитлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурни қуриш ва ишлатишга талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йирик ва ўрта дарёлар, ботқоқликлар, кўллар, автомобиль ва темир йўллари, жарликлар, ишлатилаётган қувурлар, электр узатиш ҳамда алоқа тармоқлари, қишлоқ хўжалик экинларининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
археология ёдгорликлари (қўрғонлар, қишлоқлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
коррозия хавфининг мавжудлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Қувур трассасини танлашда қувур жойлашган ҳудудга, қувур тармоқларининг хавфсизлигига таъсир кўрсатиши, аҳоли, атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган барча ҳодисалар, шунингдек саноат чиқиндиларини атмосферага тарқалишини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Қувур трассасини танлаш аҳоли ҳамда ҳудудни техноген хусусиятга эга бўлган фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш заруратини инобатга олган ҳолда амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Қувур трассасини танлашда қурилиш-монтаж ишларининг энг тежамкор ва юқори самарали усулларини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Қувур йўналиши вариантларини камерал ўрганишни трассанинг бошланғич ва якуний нуқталари унинг фокуслари доирасига олинган эллипс томонидан аниқланган қидирув зонасида амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Эллипснинг кичик b, km ўқи қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — геодезик чизиқ бўйлаб бошланғич ва якуний нуқталар ўртасидаги масофа, km;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kp — қувур линиясини ривожлантириш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур линиясини ривожлантириш коэффициенти Kp қуйидаги шартлардан келиб чиқиб аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wcр.о — 1 km қувур учун геодезик чизиқ бўйлаб бошланғич ва якуний нуқталар ўртасида тўсиқлардан ўтишини инобатга олиб келтирилган сарф-харажатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wср.н — табиий ва сунъий тўсиқлар орқали ўтиш харажатларисиз бошланғич ва якуний нуқталар орасидаги геодезик тўғри чизиқ бўйлаб 1 km қувур линияси учун берилган харажатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Қувурларга етиб бориш учун умумий тармоқнинг мавжуд йўлларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Фойдаланишдаги умумий тармоқ йўллари бўйлаб тўсиқларни четлаб ўтиш имкони бўлмаганда янги йўллар ва йўл иншоотларини қурилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Қувурларни тушириш станцияларидан пайвандлаш станциягача ва боғламларни трассага етказиб бериш, газ қувуридан (мавжуд, қурилаётган ва реконструкция қилинаётган бино ва иншоотлар, ботқоқ ерларни мелиорация қилиш, чўл ва дашт ҳудудларини суғориш) фойдаланиш даврида уни қуриш ва хизмат кўрсатиш шартларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Қувурларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида табиий шароитларнинг ўзгариш жараёнини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Қувурларни темир йўл ва автомобиль йўллари тоннелларида, шунингдек бошқа мақсадларга мўлжалланган туннелларда электр ва алоқа кабеллари ҳамда қувурлар билан бирга ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Қувурни барча темир йўллар ва темир йўл кўприклари, шунингдек электр кабеллари билан битта траншеядан ётқизишга йўл қўйилмайди, бунда қуйидагилар бундан мустасно:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу қувур линиясининг технологик алоқа кабели сув ости ўтиш жойлари (битта хандақда), темир йўл ҳамда автомобиль йўллари орқали ўтиш жойларида (битта ғилофда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 МPа (25 kgf/сm2) гача босим учун диаметри 1000 mm гача бўлган газ қувурлари ва диаметри 500 mm ва ундан кичик бўлган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари автомобиль йўлларининг III, III-п, IV, IV-п ва V тоифа ёнғинга чидамли кўприкларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўприк бўйлаб ва унга яқин масофада ётқизиладиган, ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган қувурларнинг жойлари I тоифага кириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Кўчки хавфи мавжуд жойларда қувурларни ётқизишда таянчларнинг силжиши эҳтимолини истисно қилган ҳолда силжиш ойнаси остидаги чуқурликда ётқизиш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Сел оқимларини кесиб ўтувчи қувур йўлларини оқимнинг динамик зарбаси зонасидан ташқаридан ўтказиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Эрувчан, сочилувчан тупроқлардан ташкил топган ҳудудларда ҳарорати 0°С дан паст бўлган газни ташувчи қувурларини ётқизишда қувур остидаги асосларнинг йўл қўйиб бўлмайдиган деформацияланиши эҳтимолини олдини олувчи чоралар кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари улардан пастроқда жойлашган аҳоли пунктлари ва саноат корхоналари яқинида ётқизилишида қуйидаги масофаларда авария ҳолати учун ариқлар инобатга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 700 mm гача бўлганда — камида 500 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 700 mm гача бўлган ва ундан катта диаметрли қувурларни — 1000 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ариқдан чиқариш жойи аҳоли пунктлари учун хавфсиз ҳудудларда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тепалик ва айланма ариқлар йўналиши жой рельефига асосан белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ариқнинг пастки қисмидан чиқариб олинадиган маҳсулот аҳоли пунктлари учун хавфсиз жойларга ташланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Катта сув йиғиш майдонлари мавжуд бўлганда, қувурнинг юқори томонидан ёнғин сувларини қочириш учун ариқ инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Қувурларнинг 110 kV ва юқори кучланишли электр узатиш тармоқлари билан кесишган жойларида камида 60° бурчак остидаги ер ости қувурларни ётқизилишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Давлат ўрмон фонди ҳудудидан ўтувчи қувурларни 6,10 kV электр узатиш тармоғига параллель тарзда ётқизиш учун чуқур кенглиги электр ускуналарининг тузилиши қоидалари талабларига мувофиқ йўналишнинг тор ҳудудлари учун белгиланганидек олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Минимал масофалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Ер ости ва ер усти (тўкилмада) қувурлар ўқидан аҳоли пунктлари, саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналаригача бўлган масофа, қувурларнинг синфи ва диаметри объектларнинг муҳимлик даражасига ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш зарурлигини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу кўрсаткич ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги жадвалда келтирилган ўлчамлардан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Газ, нефть, нефть маҳсулотлари ёки конденсат қувурларининг КС, ГТС, ННС ларидан аҳоли яшаш пунктларигача, саноат корхоналари, бино ва иншоотларгача бўлган масофалар газ қувурининг синфи ва диаметрига ҳамда нефть насос станцияларининг тоифасига асосан танланиши, бироқ ушбу ШНҚнинг 3-иловасидаги жадвалда келтирилган қийматлардан кичик бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини ер остига ётқизишда бир вақтнинг ўзида битта техник йўлакда ётқизилган параллель тармоқлар ўртасидаги минимал масофа қуйидаги 3-жадвалга мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-жадвал

Қувурлар диаметри, mm

Туташ қувурлар ўқи ўртасидаги масофа, m

газ қувурлари

нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари

400 гача

8

5

400 дан 700 гача

9

5

700 дан 1000 гача

11

6

1000 дан 1200 гача

13

6

1200 дан 1400 гача

15

7

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Бир вақтнинг ўзида битта техник йўлакда ётқизилаётган параллел тармоқлар ўртасидаги минимал масофа қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурларини ушбу ШНҚнинг 229-бандида келтирилган ҳудудларда ер усти, ер юзаси бўйлаб ёки аралаш ётқизишда (тоғли ҳудудлар бундан мустасно) — ушбу ШНҚнинг 4-жадвалга мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть қувурлари ва нефть маҳсулоти қувурларини ер усти, ер юзи ёки аралаш ётқизишда — ётқизиш шароитларига асосан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Битта техник йўлакда параллель қурилаётган ва ишлатилаётган қувурлар ўртасидаги масофа қурилиши амалга ошириш технологияси, ишларни бажаришда хавфсизликни таъминланиши ва иш пайтида уларнинг ишончлилиги шартларини қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни ер усти, ер юзи ёки аралаш ётқизиш ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер остида ётқизишда ушбу ШНҚнинг 5-жадвалида келтирилган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларининг параллел тармоқлари ўртасидаги масофа худди газ қувурлари учун белгилангани каби қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Турли диаметрли газ қувурларини параллел ётқизишда улар ўртасидаги масофа катта диаметрли қувур тармоғи каби олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-жадвал

Параллель газ қувурларини ётқизиш усули

Очиқ жойлардаги газ қувурининг параллель тармоқлари ўртасидаги минимал масофа, m газ қувурининг диаметрини mm бўлиши шарти билан

очиқ жойларда

газ қувурининг шартли диаметри, mm

Биринчи

Иккинчи

700 гача

700 дан

1000 гача

1000 дан

1400 гача

Ер юзаси

Ер юзаси бўйлаб

20

30

45

Ер юзаси

Ер остидан

20

30

45

Ер усти

Ер остидан

20

30

45

Ер усти

Ер устидан

40

50

75

Ер усти

Ер юзаси бўйлаб

40

50

75

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Агар ер ости газ қувурларида узунлиги 100 м дан ошмайдиган алоҳида ер юзи ёки ер усти қисмлари мавжуд бўлса (жарликлар устидан ўтиш жойлари), ушбу параллель тармоқлар орасидаги минимал масофани 25 м гача камайтиришга йўл қўйилади, бу қисмларни II тоифага таснифлашда ер ости ётқизиш учун олиниши керак (ушбу ШНҚнинг 246-бандида белгиланган талабларни ҳисобга олган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

5-жадвал

Лойиҳаланаётган қувурнинг шартли диаметри, mm

Лойиҳаланаётган ва мавжуд ер ости қувурлари ўқлари ўртасидаги минимал масофа, m

Қишлоқ хўжалиги учун мўлжалланмаган ёки қишлоқ хўжалиги учун яроқсиз, давлат ўрмон хўжаликлари

Қишлоқ хўжалиги мақсадларидаги (унумдор қатламни олиш ва тиклашда)

400 гача

11

20

400 дан 700 гача

14

23

700 дан 1000 гача

15

28

1000 дан 1200 гача

16

30

газ қувурлари учун

32

32

(диаметри 1200 mm бўлган нефт қувурлари ва нефт)

1200 дан 1400 гача

18

22

газ қувурлари учун

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Тоғли ерлар ҳамда табиий ва сунъий тўсиқлардан ўтиш жойлари учун ушбу жадвалда келтирилган масофаларни қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Лойиҳаланаётган қувурлар бутун узунлиги бўйлаб, параллел ётқизишда мавжуд қувурларнинг бир томонида жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар қувурлар ўқидан аҳоли пунктлари, саноат корхоналари ва иншоотларигача бўлган минимал масофани таъминлашнинг имкони бўлмаса, лойиҳалаштирилган ва мавжуд қувурларнинг ўзаро кесишмаларига истисно тариқасида йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Ёқилғи ва импульсли газ қувурлари учун масофа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Ёқилғи ва импульсли газ қувурлари асосий технологик қувурлар қаторига киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуйидаги шартлар бажарилганда, ёқилғи ва импульсли газ қувурларини битта хандақда ётқизишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурлар ўртасидаги масофа камида — 0,5 m бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар икки қувур тоифаси В дан паст бўлмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
изоляцияловчи қоплама кучайтирилган турда бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уларнинг кирувчи ва чиқувчи газ қувурлари (газ қувури-шлейфлар)га параллель тарзда қурилиш майдонидан қатъи назар, камида 15 m масофада бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Газ КС майдонида мавжуд бўлмаганда, қўшилиш нуқтаси кранларининг қайта уланиши эҳтимолини таъминлаш учун трассадан захира импульсли газни қўшимча таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Муҳофаза зоналари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Газ қувурларига уларнинг объектларининг меъёрий иш шароитларини таъминлаш ва магистраль газ қувурлари ва уларнинг объектларига зарар етказилишининг олдини олиш учун муҳофаза зонаси белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Қувурларнинг муҳофазаланадиган зоналарини белгилаш ва уларни ердан фойдаланиш бўйича ҳудудий харитага киритиш ишлари қувурларни хавфсиз ишлатиш шарт-шароитларини таъминлаш мақсадида қуйидагилар амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларнинг коммуникацияларига ёки технологик асбоб-ускуналарига зарар етказиши мумкин бўлган ўзбошимчалик билан қурилиш-монтаж, қазиш, портлатиш ва бошқа (қишлоқ хўжалиги ишларидан ташқари) турдаги ишларнинг ўтказилиши истисно қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурга зарар етказиши мумкин бўлган бошқа турдаги фаолият турларини (очиқ оловни ёқиш, хомашё, маҳсулот, хавфли материалларни сақлаш) чеклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Қувурларга қўйилган конструктив талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Қувурларнинг диаметри технологик лойиҳалаш талабларига мувофиқ ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Маҳсулотни тескари йўналишда ташиш зарурати мавжуд бўлмаса, қувур узунлиги бўйлаб ишчи босимнинг тушиб бориши ва қувурлар девори турли қалинликдаги қувурлардан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Фланецлар ёрдамида уланувчи беркитиш арматурасини қудуқларда, ер усти шамоллатиладиган бўлмалар (киосклар) ёки тўсиқлар ичида ўрнатиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қудуқлар, тўсиқлар ва бўлмалар ёнмайдиган материаллардан лойиҳаланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Горизонтал ва вертикал текисликда қувур линиясининг йўл қўйилган эгилиш радиуслари мустаҳкамлик шартидан, қувур деворларининг маҳаллий барқарорлиги ва ҳолатининг барқарорлигидан келиб чиқиб, ҳисоблаш орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Минимал эгилиш радиуси тозалаш қурилмаларининг ўтиш шароитидан келиб чиқиб, камида унинг диаметрининг беш бараварига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Қувурга пайвандланадиган тўғри қўшилмаларнинг (патрубкалар) узунлиги 250 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КС, ГТС ва НҚИСнинг боғловчи қувурлари диаметри 530 mm дан катта бўлмаганда, узунлиги камида 100 mm бўлган тўғри киритмаларнинг уланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Қувурлар компрессор ва насос станцияларининг боғлаш қувурларига, тозалаш мосламаларини ишга тушириш ва қабул қилиш тугунларига, икки ёки ундан ортиқ тармоқлардаги сув тўсиқлари орқали ўтиш жойларига, бир-бирига улаш мосламаларига ва қувурларни улаш тугунларига туташган жойларда қувурларнинг қўшни қисмларининг ички босим ва қувур металл ҳароратининг ўзгариши таъсирида бўйлама силжишларининг қийматини аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бўйлама силжишлар қувурга уланувчи келтирилган конструктив элементларни ҳисоблашда инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг бўйлама силжишини қисқартириш мақсадида махсус чоралар ва П-симон (тупроқ билан қисилмаган), Z-симон ёки бошқа шаклдаги очиқ компенсаторлар билан ёки ер ости компенсаторлар-тиргакларни худди шу шаклдаги ўрнатиш инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Диаметри 1000 mm ва ундан ортиқ бўлган ер ости қувурларини паст қисиш хусусиятли тупроққа ётқизишда лойиҳада қувурнинг турғун бўлганлигини таъминлайдиган махсус чораларни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Қувур йўлида баландлиги ер юзасидан 1,5 — 2 m бўлган темир-бетон, ёғочли огоҳлантирувчи белгилар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Белгилар кўриш майдони доирасида, бироқ кўпи билан ҳар 1 km да бурилиш бурчакларида ва одатда катодли чиқишлар билан бирлаштирган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Қувурларга беркитиш ва бошқа турдаги арматураларни ўрнатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Қувурларда ҳисоблаш йўли билан аниқланган, бироқ 30 km дан ошмаган масофада беркитиш арматурани ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Беркитиш арматураси қуйидаги ўринларда ўрнатишни инобатга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув тўсиқларининг ҳар икки қирғоғида, уларни икки ва ундан ортиқ толали қувурлар мазкур ШНҚнинг 184-бандига мувофиқ кесиб ўтганда ва В тоифали бир тармоқли ўтиш жойларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГТС га уланадиган узунлиги 1000 m дан ортиқ бўлган тармоқларда, ГТСдан 300 — 500 m масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГКТҚ, КС, ЕОГСС ва бош иншоотларга кириш ва чиқиш жойида камида қуйидаги m масофаларда ўрнатилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1400 mm — 1000 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1400 mm дан кичик 1000 mm гача — 750 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm дан кичик — 500 mm (ҳимоя жўмракларни);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль кўприкларининг ҳар иккала томони бўйлаб (улардан газ қувурлари ўтказилишида) камида 250 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари ҳамда саноат корхоналаридан юқори нуқталарида ётқизиладиган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларнинг бир ёки ҳар икки учида — жой рельефига кўра лойиҳа томонидан белгиланган масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларида, сув тўсиқларини битта тармоқда кесиб ўтишда, беркитиш арматурасининг жойлашуви ўтиш жойига улашган ер рельефига ва ташиладиган маҳсулотнинг сувга киришига йўл қўймаслик шарти билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узунлиги 500 m дан ортиқ бўлган III турдаги ботқоқликларнинг ҳар иккала қирғоғида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Бир тармоқли газ қувурларининг сув тўсиқларидан, сув ости ўтиш жойларида беркитиш арматурасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Нефть маҳсулотлари қувурлари учун беркитиш арматурасини ўрнатиш жойи девор қалинлиги турли бўлган қувур қисмлари уланган жойларда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Ҳимоя жўмракларини ўрнатиш жойи бош иншоотлар ҳудуди чегарасидан, КС ни магистралга улаш тугуни чегарасидан (сўрувчи ва ҳайдовчи газ қувурларининг энг чекка уланмалари ўқидан бошлаб) ҳисоблаб ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КС магистраль газ қувуридан 700 м дан ортиқ масофага узоқлашганда ва табиий тўсиқлар (жарликлар, нотекис ерлар) мавжуд бўлганда, КС нинг сўрувчи ва ҳайдовчи газ қувурларида КС тўсиғидан 250 м масофада ҳаво чиқариш шам билан жиҳозланган беркитиш арматурасида (НЎА ва автоматика КС нинг магистраль газ қувурига уланиш тугунидаги кранларга ўхшаш тарзда) ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Ҳимоя жўмракларини тозалаш мосламаларининг ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари таркибига кирувчи кранлар билан бирлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Газ қувурларининг иккита ёки ундан ортиқ тармоқлари параллель ётқизишда чизиқли беркитиш арматурасини бир-биридан радиус бўйлаб камида 100 m масофага силжитиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мураккаб трасса шароитларида (тоғ рельефи, ботқоқликлар, табиий ва сунъий тўсиқлар) юқоридаги масофани 50 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Битта газ қувури тармоғини уларнинг бир нечта асосий тармоқларига параллель тарзда ёки бир нечта тармоқни битта газ қувурига улашда, чизиқли беркитиш арматурасининг тугунларини бир-биридан камида 30 m масофага силжитиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Диаметри 400 mm ва ундан катта бўлган беркитиш арматураси зичланган асосга ётқизиладиган пойдевор плиталарига ўрнатилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Газ қувурлари ва босим остидаги чизиқли беркитиш арматурасини боғлаш арматураси (обвязка) байпаслар, ҳаво юбориш линиялари ва улагичлар ер остида қудуқсиз тарзда ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Газ қувурлари қисмларининг ҳар икки учига беркитиш арматураси орасида, КСни улаш тугунларида ва тозалаш мосламаларининг қабул қилиш ва жўнатиш тугунларида ҳаво шамларини беркитиш арматурасидан қуйида кўрсатилган масофаларда ўрнатиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm гача бўлганда, камида 15 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm ва ундан катта бўлганда, камида 50 m масофада.диаметри 1000 mm гача бўлганда, камида 15 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm ва ундан катта бўлганда, камида 50 m масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Ҳаво шамининг диаметри газ қувурининг беркитиш мосламаси орасидаги қисмини 1,5 — 2 h ичида бўшатилишини таъминлаш шартидан келиб чиқиб аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Беркитиш арматураси ва ҳаво шамини газ қувурига тегишли бўлмаган бино ва иншоотлардан камида 300 m масофада ўрнатишни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Газ қувурларини автомобиль йўллари ва темир йўллар, электр узатиш ҳамда алоқа тармоқларига параллель тарзда ётқизишда ҳаво шами ўрнатилган беркитиш арматурасини йўл ва тармоқлардан худди газ қувурлари учун белгиланган масофада ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Газ қувурлари автомобиль ва темир йўллари, электр узатиш ва алоқа тармоқларини кесиб ўтганда ҳаво шамларидан келтирилган бино ва иншоотларгача бўлган масофада параллел ётқизиш учун ҳисобга олинган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Беркитиш арматурасининг ҳаво шамларидан кўприк ҳамда виадукларгача масофа камида 300 m, электр тармоқларидан ўлчанган масофа эса ЭҚТҚ талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаво шамининг ер сатҳидан баландлиги камида 3 m ни ташкил қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Конденсат мавжудлигини назорат қилиш ва уни газ қувуридан чиқариб ташлаш учун конденсат тўплагичларни ўрнатишни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Параллел ётқизиладиган бир мақсадли қувурлар бир-бири билан қувур улагичи ёрдамида боғланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Беркитиш мосламасини ўрнатиш тугунларини уйғунлашган (унификацияланган) ҳолда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Дарёдан ёки аҳоли пунктлари ва саноат корхоналаридан юқори нуқталардан камида 700 m бўлган масофа ўтиш жойларидан ўтувчи нефть, нефть маҳсулотлари ва суюлтирилган газ қувурларида ўрнатиладиган беркитиш мосламаси масофадан бошқариш қурилмалари билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Диаметри 1000 mm ва ундан ортиқ бўлган I синф нефть ва нефть маҳсулоти қувурларининг тўғри беркитиш арматураси сув тўсиқларидан ўтиш жойида фавқулодда ёпиш автоматикаси билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Сувдан ўтиш жойларида нефть, нефть маҳсулоти ва суюлтирилган углеводород газ қувурларининг сув ости ўтиш жойларига туташган қисмларида, қувурларда газ ёки ҳавонинг тўпланиб қолишининг олдини олувчи қурилмалар лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-боб. Тозалаш мосламаларининг жўнатиш ва қабул қилиш тугунлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Қувурларда тозалаш мосламаларининг жўнатиш ва қабул қилиш тугунларини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Битта тозаланадиган қисм доирасидаги газ қувури доимий ички диаметрга ва газ қувури ичидаги тугунларсиз ёки қисмларсиз тенг ўтказувчи тўғри арматурага эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Газ қувуридан тенг ўтказувчи тармоқларни, шунингдек диаметри газ қувурининг диаметридан 0,3 дан ошадиган тенг ўтказувчи бўлмаган тармоқларни лойиҳалашда тармоққа тозалаш мосламаларининг кириш имкониятини истисно қиладиган лойиҳа ечимларини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Қувурнинг табиий ва сунъий тўсиқлардан ўтувчи, диаметри асосий газ қувурининг диаметридан фарқ қилувчи қисмларида тозалаш мосламаларининг мустақил жўнатиш ва қабул қилиш тугунларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Қувур ва тозалаш мосламаларини жўнатиш ва қабул қилиш тугунлари тозалаш ва диагностика қурилмаларининг ўтишини қайд қилувчи сигнализация қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Хавфсизлик даражасини ошириш ва тозалаш мосламаларини қувурлари бўйлаб ўтиши билан боғлиқ ишларни ташкил қилиш учун иш жараёнлари ва босқичларини, газ-ҳаво аралашмасини қабул қилиш камераларидан сиқиб чиқариш, табиий газ билан тўлдириш, босимни ошириш, тозалаш мосламаларини жўнатиш, ўтиши ва қабул қилишни назорат қилишни автоматлаштириш ва масофадан бошқариш тизимидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-боб. Қувурларнинг ер остида ётқизилишига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Қувурларни ер сатҳидан қувур тепасигача тушириш чуқурлиги камида қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметри 1000 mm дан кам бўлганда — 0,8 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметри 1000 mm ва ундан катта (1400 mm гача) бўлганда — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқликлар ёки қуритиш керак бўлган торф тупроқларида — 1,1 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қум барханларида, барханлараро асосларнинг пастки белгисидан ҳисобланганда — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қоя тупроқларда, автотранспортлар ўтмайдиган ботқоқ жойларда — 0,6 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳайдаладиган ва суғориладиган ерларда — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суғориш ва қуритиш (мелиорация) каналларини кесиб ўтиш жойларида (канал тубидан) — 1,1 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Нефть ва нефть маҳсулоти қувурларининг чуқурлиги технологик лойиҳалаш талабларига асосан оптимал юбориш режими ва юборилаётган маҳсулотларнинг хусусиятларини ҳисобга олиб аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Қувурнинг чуқурлиги балласт ёрдамида ер юзасидан бошлаб конструкциянинг тепасигача бўлган масофа сифатида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Иссиқ маҳсулотларни ташувчи қувурлар чуқурлиги ушбу ШНҚнинг 15-боби талабларига мувофиқ босим ҳарорати зўриқишлари таъсирида қувурларнинг бўйлама барқарорлигини ҳисоблаш орқали қўшимча равишда текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Хандақнинг пастки қисми кенглиги қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 700 mm гача бўлган қувурлар учун — DN + 300 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 700 mm ва ундан катта бўлган қувурлар учун — 1,5 DN mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Қувур диаметрлари 1200 ва 1400 mm ва қиялиги 1:0,5 дан ортиқ бўлган хандақнинг пастки кенглигини DN+500 mm ўлчамларини қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Қувурларга балласт юклашда хандак кенглиги қувурга ўрнатилган юк билан унинг девори ўртасидаги масофа камида 0,2 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Йўлнинг жой рельефи кескин кесишган қисмида ва ботқоқлик жойларда қувурларни тупроқни қатлам-қатлам бостириш ҳамда унинг сиртини маҳкамлаш орқали махсус тупроқ тўкилмаларида ётқизишга йўл қўйилади, бунда сув оқимларини кесиб ўтишда тупроқ тўкилмаларида сув ўтказиш тешиклари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Қувурлар ўзаро кесишганда, улар орасидаги масофа камида 350 mm ни ташкил этиши, кесишиш камида 60° бурчак остида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Қувурлар ва бошқа муҳандислик тармоқлари (сув қувури, канализация, кабеллар) ўртасидаги кесишмалар ШНҚ 2.09.17-21 талабларга мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Қувурларнинг электр узатиш тармоқлари билан кесишмаси Электр қурилмаларининг тузилиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Диаметри 1000 mm ва ундан катта қувурлар учун ҳудуд рельефига боғлиқ ҳолда трассани дастлабки режалаштиришни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаракатланувчи барханлар ҳудудларида трассаларни лойиҳалашда табиий зичланган тупроққа тегмаган ҳолда барханлараро асосларигача кесилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ётқизилган қувур кўмилганидан кейин тупроқнинг устки қисмини ҳамда қувур ўқидан ҳар икки томондан камида 10 m масофадаги бархан қумлари бирлаштирувчи моддалар (нейрозин, крекинг-битум чиқиндилари) ёрдамида мустаҳкамланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Диаметри 700 mm ва ундан катта бўлган қувурларни лойиҳалашда бўйлама профилида ер белгилари ҳамда қувурнинг лойиҳавий белгилари кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Қувурларни қоя тошли, гравий-тошли, шағал ва қум-шағалли тупроқларда ётқизиш ҳамда кўмишда хандақнинг тубини камида 10 сm қалинликда юмшоқ тупроқ билан тўлдириш инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу шароитда қувурни 20 сm қалинликдаги юмшоқ тупроқ тўкиш йўли билан ёки махсус қурилмалар ёрдамида изоляция қопламаларини шикастланишдан ҳимоя қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Чўкиш тупроқлари I турга мансуб бўлганида улар учун қувурларни лойиҳалаш чўкмайдиган тупроқ шароитлари учун белгиланган шартларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чўкиш тупроқларини II турга мансуб бўлган жойлари учун ер ости қувурларини лойиҳалаш ШНҚ 2.02.01-19 га асосан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Чўкиш турини ва тупроқларнинг эҳтимолий чўкиш қийматини ШНҚ 2.02.01-19га мувофиқ аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Қувурларни 20 фоиздан ортиқ қиялиги йўналиши бўйлаб ётқизишда табиий тупроқ (масалан, лой) ҳамда сунъий материаллардан тайёрланган эрозияга қарши экранлар ва сарбаста (перемичка)лар ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Нишабликларда ётқизиладиган қувурларни лойиҳалашда уларнинг ер усти сувларидан ҳимоялаш учун тоғ усти ариқлар лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Қувурлар остидаги асоснинг чўкиш эҳтимолининг олдини олиш имкони мавжуд бўлмаганда, қувур мустаҳкам ва турғун бўлишини ҳисоблашда унинг эгилишидан келиб чиқадиган қўшимча зўриқишини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Қувур трассаси яқинида қувурларнинг хавфсиз ишлашига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган жарлик ва чуқурликлар мавжуд бўлганда, уларни мустаҳкамлаш чоралари инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Қувурлар йўли бўйлаб бир-биридан ҳар 5 km дан ортиқ бўлмаган масофада доимий реперлар ўрнатиш ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Қувурларни тоғ шароитларида ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Қувурларни тоғ шароитида, кескин рельефли қияликлардан иборат бўлган ҳудудларда, сув тошмайдиган дарё водийларида ҳамда сув оқими бўлинадиган жойларда, шунингдек беқарор, тик қияликлар ва сел оқими йўлларидан қочган ҳолда ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Кўчувчи тупроқ қатлами қалин бўлмаган кўчки ҳудудларида ер ости қувурларни кўчувчи юзадан пастроқда жойлаштириш инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Сезиларли узунликда рўй берадиган кўчки қатламини кўчувчи ёнбағирнинг юқори қисмидан айланиб ўтиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Сел оқимларини кесиб ўтишда, ер усти ётқизилишини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Сел оқими ёки чиқариш конуси орқали кесиб ўтувчи қувурларни ер остига ётқизишни 5 фоизлик таъминлаш билан ювилиш мумкин бўлган ўзандан (қувур устидан бошлаб ҳисобланганда) 0,5 m пастроқда ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кесишган қувурлар чиқариш конуси билан ётқизилишида, конуснинг ювилиш эҳтимоли мавжуд бўлган даражадан пастроқдаги ўзан доирасидаги ташқи юзасини эгиб ўтувчи эгри чизиқ бўйича амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Қувурлар ётқизиш турини ва уларни сел оқимларини кесиб ўтишда ҳимоя қилиш бўйича лойиҳа ечимлари турини танлаш, қувурларнинг ишончлилигини таъминлаш ва техник-иқтисодий ҳисоб-китобларни инобатга олган ҳолда амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Ҳудудларда қувурларни ётқизишда уларни ҳимоялаш учун ёнбағирларни текислаш, сувдан ҳимоялаш қурилмалари, ер ости сувларини чиқариб ташлаш, ҳимоя деворлари, контрофорсларни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Кўндаланг қиялиги 8 — 11° бўлган ёнбағирларда ётқизиладиган қувурларни лойиҳалашда ишчи полоса токчани ўрнатиш учун тупроқни кесиб олиш ва тўкиш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Токча бевосита ёнбағирда тўкмалар ҳосил қилиш йўли билан қурилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Ёнбағирнинг кўндаланг қиялиги 12 — 18° бўлганда, тупроқнинг қиялик бўйлаб кўчишининг олдини олиш учун унинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда токчалар лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Кўндаланг қиялиги 18° дан катта бўлган ёнбағирларда токчалар тупроқни кесиш йўли билан ясалиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Тўкилган тупроқдан қувурларни қурилиш-монтаж ишларини амалга ошириш ҳамда уларни кейинги ишлатиш даврида ўтиш йўлакларини лойиҳалаш қуйидаги шартлар бажарилгандан сўнг фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ёнбағирнинг қиялик бурчаги, даража;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тўкма тупроқнинг ички ишқаланиш бурчаги, даража;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тўкманинг 1,4 га тенг деб қабул қилинган кўчишга қарши мустаҳкамлик захираси коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Кўндаланг қиялиги 35°дан катта бўлган ёнбағирликларда ётқизиладиган қувурлар учун ҳимоя деворларни лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Қувурларни ётқизиш учун хандақ материк тупроқда қиялик асосининг яқинида, ер ковлаш ускуналарнинг нормал ишлашини таъминлайдиган масофада бўлиши, бунда қиялик асоси атрофидаги сирт сувларини қайтариш учун камида 0,2 фоиз бўйлама қияликдаги ариқ (кювет) лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қиялик токчасида хандақ ўқининг ҳар икки томони бўйлаб 2 фоиз нишаблик бўлиши, хандақ мавжуд бўлмаганда, токча қиялик бир томонга қаратилган камида 2 фоиз нишабликка эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Токчанинг кенглиги иш шароитлари, хандақ қазиш, тоғли томондан алоқа кабелини механизациялашган ётқизиш имконияти, шунингдек маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Тоғли ҳудудларда қувурларнинг иккита ва ундан ортиқ параллель тармоқларини ётқизишда бир-биридан алоҳида ажратилган токчалар бўлиши ёки тармоқлар битта токчада ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Битта токчада икки ва ундан ортиқ нефть ёки нефть маҳсулоти қувурларини ётқизишда толалар орасидаги масофани 3 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, барча қувурлар II тоифага тегишли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV синфга тегишли иккита нефть (нефть маҳсулотлари) қувурини битта хандақда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Қувурларни сув бўлмаларининг тор қирралари бўйлаб ётқизишни лойиҳалашда тупроқни 8 — 12 m кенгликда бир томонга ёки ҳар икки томонга 2 фоиз қиялик бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Қувурлар бўйлаб алоқа кабели тармоқларини ётқизишда тупроқни кесиш кенглигини 15 m гача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Кўчки ҳудудларда қувурларни ётқизишда қуйидагиларга риоя қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқнинг кўчувчан қатлами қалин бўлмаганда газ қувурларини кўчиш қатламидан пастга жойлаш билан ер ости ётқизишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурини юза бўйлаб кўчкининг силжиш юзасидан пастроқда қоқилган қозиқ таянчларда ётқизиш усулини қўллашга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сезиларли узунликдаги кўчки зоналарини кўчиш қиялигидан юқоридан айланиб ўтишга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Қувурларни ер юзи (тўкилмада) ётқизишда ер усти сувлари оқимининг тўкилма ва қувурларга бўлган таъсиридан ҳимоясини инобатга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Газ қувурларини кўчкилардан ҳимоя қилиш учун қуйидаги ҳимоя иншоотларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушлаб турувчи иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажлаш ва сув қочириш иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурининг мослашувчанлигини ошириш тузилмалари (компенсатор-упорлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Газ қувурларини сел оқимлари эҳтимоли мавжуд бўлган жойларда лойиҳалашда қуйидагиларга риоя қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сел оқими ҳудудини четлаб ўтиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурининг сел оқимлари билан кесишувчи қисмида қувур йўли оқимнинг динамик тўлқини доирасидан ташқаридан ўтиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Қувурларни сел оқимидан муҳофазалашда қуйидаги ҳимоя ва йўналтирувчи иншоотлардан фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таянч деворлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўғонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажлаш ва сув қочириш иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўналтирувчи тўғонлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Тош кўчиши эҳтимоли мавжуд бўлган ҳудудларда газ қувурининг тепа қисмидан бошлаб камида 1 m ишончли чуқурлаштириш таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўшимча ҳимоя зарур бўлган ҳолларда газ қувурини ғилоф ёки темир-бетон плиталар билан ҳимоялашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Қор кўчиши, кўчкилар бўлган ҳудудларда қуйидагилар таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурини ер устида ётқизиш усулини фойдаланмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурини ишончли чуқурликка жойлашувини таъминлаш (газ қувурининг тепа қисмидан бошлаб камида 1 m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Газ қувурини кўчкилардан ҳимоя қилиш зарур бўлганда кўчкилардан тўсиш учун махсус иншоотлар, қайтарувчи тўғонлар, кўчки кескичлар ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Тоғлик жойларнинг ўта мураккаб ҳудудларда қувурларни махсус қурилган тоннелларда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Тоннеллар табиий усулда шамоллатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қувурларни шахта ишланмалари ҳудудларида ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Тоғ ишланмалари олиб борилаётган ёки олиб борилиши режалаштирилган ҳудудларда қувурўтказгичларни лойиҳалаштириш мазкур ШНҚ ва ШНҚ 2.01.09-19 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Шахта ишланмалари ҳудудларида ётқизиладиган қувурларни мустаҳкамлик учун ҳисоблашда ер юзаси деформациясининг қувурларга таъсирини ушбу ШНКнинг 15-бобида белгиланган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Қувурларни ҳар қандай тоғ-геологик шароитларда қуришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Шахта ишланмаларида қувурларнинг трассаси тоғ ишланмаларини олиб бориш режалари билан уйғунлаштирилиб, ер юзасининг деформацияланиш жараёнлари тугалланган ҳамда ишларнинг олиб борилиши кечроқ муддатга ўзгарган ҳудудларда олиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Қувурларнинг шахта майдонларидан кесиб ўтиши қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ясси тушиб борувчи қатламларда — чўзилишга кесишма тарзида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тик тушувчи қатламларда — қатлам чўзилиши бўйлаб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Ер ости қувурларини тоғ ишланмалари таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича конструктив ечимлар ва қувурларнинг мустаҳкамлик ҳисоб-китоблари натижаларига асосан белгиланиши ҳамда тупроқда қисилиб қолишдан ҳимояловчи махсус бўшлиқларда жойлаштирилган компенсаторлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсаторлар орасидаги масофа ушбу ШНҚнинг 15-бобига асосан ҳисоб-китобларга орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Силжиш қатламининг чўзилган қисмини кесиб ўтувчи ер ости қувурлари I тоифа ҳудудлар сифатида лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Ер ости қувурларидаги зўриқишлар ушбу ШНКнинг 15-бобида белгиланган талабларига мувофиқ бўлмаганда ҳамда ер ости компенсаторларни ўрнатиш орқали қувурларнинг деформацияни ошириш катта миқдорда сарфлаш материалларини ишлатиш талаб қилинса, қувурларни ушбу ШНКнинг 14-бобининг талабларига асосан ер устига ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Қувурларни ер устида ётқизиш тоғ-геологик асослаш натижаларига кўра ер усти ўпирилиши эҳтимоли мавжуд бўлган қувур трассаси ҳудудлари сув тўсиқлари, жарликлар, чуқурликлар устидан ўтувчи темир йўл ва автомобиль йўлларидан ўтиш жойларида лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Тектоник бузилишлар пайдо бўладиган ҳудудлар билан кесишган қувурларда, тоғ ишларини олиб бориш шартларига кўра барча ишлар тўхтатилиши кутилаётган шахта майдони чегараларида ёки ташлаб кетилган устунлар чегараларида тоғ ишларини ўтказиш муддатларидан қатъий назар компенсаторларни ўрнатиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Қувурга электр-кимёвий ҳимоя элементларини маҳкамланиши мослашувчан бўлиши, ер юзасининг деформацияланиши жараёнида уларнинг бутунлигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Қувурларни сейсмик фаол ҳудудларда ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Чизиқли қувурларни ва уларнинг тармоқларини лойиҳалашда сейсмик фаоллиги MSK-64 шкаласи бўйича ер усти 6 баллдан ва ер ости 8 баллдан юқори бўлган ҳудудларда қувурнинг ётқизилишини сейсмик таъсирларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Қувурларнинг сейсмик чидамлилиги қуйидагилар билан таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сейсмик жиҳатдан қулай ҳудудларни ва қурилиш майдонларини танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рационал конструктив ечимларни ва антисейсмик чораларни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларнинг мустаҳкамликка ва барқарорликка ҳисоблашда қўшимча мустаҳкамлик захирасини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Қувур трассасини сейсмик фаол ҳудудларда танлашда қуйидаги ҳудудлардан ўтказмаслик лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қия тоғлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чўкувчи ва турғун бўлмаган тупроқлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғ қазилмаларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фаол тектоник ёриқлар ҳамда сейсмик фаоллиги 9 баллдан юқори бўлган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни юқоридаги шароитларда ётқизиш зарур бўлганда, техник-иқтисодий асосланганда лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, қувурнинг хавфсизлигини таъминлайдиган қўшимча чора-тадбирлар инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Қувурларнинг сейсмик ҳудудларда ётқизилишининг ушбу ШНҚнинг 149-бандига мувофиқ пайвандланган бўғинлар, қувур ёки унинг қисмининг тоифасидан қатъий назар радиографик йўли билан назорат қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Қувур сейсмик хусусиятлари жиҳатидан бир-биридан кескин фарқ қилувчи тупроқларда ётқизилганда, қувурнинг эркин ҳаракатланишини ва деформацияланишини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қувурнинг ер ости ётқизишда хандақнинг қияликлари ясси бўлиши, катта донли қумлар, торф билан кўмилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Қувурлар фаол тектоник ёриқларни 90° га яқин бурчак остида кесиб ўтиши зарур. Бунда, ер усти ётқизиш усулидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости ётқизилишида ясси қияликли (камида 1:2) хандақ трапециясимон шаклга эга бўлиши, камида 0,3 m бўлган қалинликдаги катта донли қум, торф билан тўлдирилиши ва кўмилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Қувурнинг фаол тектоник ёриқни кесиб ўтиш узунлиги ёриқ кенглиги ва чегаралардан ҳар бир томонга қўшимча 100 m га тенг деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Қувурларнинг фаол тектоник ёриқларни кесиб ўтиш чегараларида газ қувури эгилувчанлигини оширувчи конструкциялардан (компенсатор) фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Қувурларни ер ости ётқизишда хандақнинг тубидаги тупроқ асосини зичлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Ер усти қувурлари таянчларининг конструкциялари зилзила вақтида силжиши имконияти таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Ер усти қувурларининг тебранишини олдини олиш учун ҳар бир оралиқда демпферлар ўрнатилиши, қувур ҳарорати ва узатилаётган маҳсулот босими ўзгаришида қувурларнинг силжишига халал бермаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Сейсмик жиҳатдан энг хавфли ҳудудларда автоматлаштирилган назорат тизими ва қувурнинг авария пайтида қисмларини ўчириш тизими ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-боб. Қувурларнинг табиий ва сунъий тўсиқлардан ўтиш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Қувурларнинг сув тўсиқлари орқали сув ости ўтиш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Қувурларнинг сув тўсиқлари орқали сув ости ўтиш жойлари гидрологик, муҳандислик-геологик ва топографик изланишлар маълумотлари асосида қурилиш ҳудудида аввал қурилган сув ости ўтиш жойлари, мавжуд ва режалаштирилган, ўтиш жойида сув тўсиғининг иш режимига таъсир кўрсатувчи гидротехника иншоотларини ишлатиш шароитларини, берилган ҳудудда тубни чуқурлаштириш ва ростлаш ишларини ҳамда балиқ ресурсларини муҳофаза қилиш талабларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Ўтиш жойларини муддати 2 йилдан ошадиган изланишлар маълумотлари асосида лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Қувурнинг сув ости ўтиш узунлигини белгиловчи чегаралар қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп тармоқли ўтиш жойлари учун — қирғоқларда ўрнатилган беркитиш арматураси билан чегараланган жой;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бир тармоқли ўтиш жойлари учун — 10 фоиз таъминлаш даражасидан паст бўлмаган юқори сувлар горизонт сатҳлари билан чегараланган жой.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Дарёлардан ўтиш жойлари чегаралари ирмоқнинг минимал кенгликдаги ювилмайдиган ясси қирғоқнинг турғун бўлган тўғри қисмлари танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Сув ости ўтиш жойи қоя тошли тупроқлардан ташкил топган жойлардан оқимнинг динамик ўқига перпендикуляр тарзда танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзгарувчан ўзанларда ўтиш жойларини лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Қувурнинг кесиб ўтиш жойини танлашда ҳар бир сув ҳавзасининг гидрологик-морфологик хусусиятлари ва унинг сув ости ўтиш жойидан фойдаланиш даври давомидаги ўзгаришини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Сув ости ўтиш жойларини ётқизиш кесиб ўтилаётган сув тўсиқлари тубига чуқур жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чуқурлаштиришда ирмоқнинг эҳтимолий деформацияланиши ва келгусида тубнинг қисмини чуқурлаштириш ишларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Балластланган қувурларни сув ости ўтиш жойларини лойиҳалашда, лойиҳада келтирилган устки белгиси муҳандислик изланишлар асосида аниқланувчи дарё ўзани прогнозланган тубининг ювилиб кетадиган чегаравий профилидан камида 0,5 m пастроқда, қурилиш тугалланганидан сўнг ўзаннинг 25 йил ичидаги эҳтимолий деформацияланишини ҳисобга олган ҳолда, сув ҳавзасининг табиий белгиларидан камида 1 m пастроқда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Сув тўсиқларининг туб қисми қоя жинсларидан ташкил топган жойидан кесиб ўтишда ётқизилаётган балластланган қувурнинг юқори сатҳидан сув ҳавзаси тубигача чуқурлиги камида 0,5 м бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Сув ости ўтиш жойларида хандақни ишлаб чиқиш бўйича техник воситалар ҳамда ўтиш жойини ўзгартириш мавжуд бўлмаганда хандақнинг чуқурлигини камайтириш ёки ҳавзанинг бевосита тубидан ўтказишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини дарё ҳамда каналларнинг қуйи оқим қисмидаги қўйидаги жойлардан пастроқда лойиҳалаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўприклардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
саноат корхоналаридан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пристанлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гидротехника иншоотларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
балиқларнинг урчиш жойларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
балиқлар яшаш жойларидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Техник-иқтисодий асосга мувофиқ нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурларининг дарёлар ҳамда каналлар орқали ўтиш жойларини юқори оқим бўйлаб жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган масофаларда амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, сув ости ўтиш жойларининг ишончлилигини таъминловчи қўшимча чора-тадбирлар ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларининг сув ости ўтиш жойларининг ўқидан уларни кўприклар, пристанлардан пастроқда ётқизишда, шунингдек газ қувурларининг сув ости ўтиш жойлари ўқидан келтирилган объектларгача бўлган минимал масофалар мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ худди ер ости ётқизиш каби қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Параллел сув ости қувурлари ўртасидаги масофа сув ости тўсиқларни кесиб ўтишда муҳандислик-геологик ва гидро-геологик шароитлар, шунингдек сув ости хандақларини жиҳозлаш бўйича ишларни бажариш шароитларидан, уларда қувурларни ётқизиш имкониятларидан ва авария ҳолати юзага келганда параллел ётқизилган қувурларнинг хавфсизлигини таъминлашдан келиб чиққан ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кенглиги 25 m дан катта бўлган сув ойнаси билан сув ҳавзаси тубига чуқурланган газ қувурлари ўқлари ўртасидаги минимал масофалар қуйидагиларни ташкил этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm гача бўлган газ қувурлари учун камида — 30 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диаметри 1000 mm дан катта бўлган газ қувурлари учун — 50 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир вақтнинг ўзида бир нечта асосий қувурлар (асосий тармоқлар) ва битта захира (захира тармоқ)ни ётқизиш мўлжалланган нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурларининг кўп тармоқли ўтиш жойларида, қувурларнинг асосий тармоқларини битта хандаққа ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Битта умумий хандаққа ётқизилган параллел тармоқлар орасидаги масофа ва хандақнинг кенглиги лойиҳада сув ости хандағини қуриш бўйича иш шароитлари ва унга қувур ётқизиш имконияти асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Сув ости ўтиш жойининг тошқин ҳудудларида ётқизилган параллел қувурлар орасидаги минимал масофалар қувур линиясининг чизиқли қисмида бўлгани каби қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Юқори сувлар горизонти сатҳининг чегараларидан ўтувчи 1 фоиздан паст бўлмаган сув ости қувурлари мазкур ШНКнинг 15-бобига мувофиқ қалқиб чиқишга қарши ҳисобланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Қувурларнинг қалқиб чиқиш имкони борлигини ҳисоб-китоблар асосида қуйидагилар ҳисобга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтишнинг ўзан қисмида — қаттиқ (бетон) қопламалар ёки махсус юклар, уларнинг конструкцияси қувурни туб бўйлаб судраш усулида ётқизиш учун улар қувурга ишончли бириктирилишини таъминлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тошқин жойларда — якка юклар ёки қувурларни анкерли қурилмалар билан маҳкамлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Туб қисмидаги сув ости хандақларининг кенглиги сув тўсиғининг ишлаш режимини, уни ишлаб чиқиш усулларини, ётқизилган қувур линияси ёнида шўнғиш текшируви ва шўнғиш жараёнини ўтказиш зарурлигини, ётқизиш усули ва ушбу қувурнинг кабелини ётқизиш шартларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Сув ости хандақ қиялигининг кескинлиги ҚР 06.08-23 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Қувур трассасининг профилини қувур линиясининг йўл қўйилган эгилиш радиусини дарё тубининг рельефининг деформацияси (максимал эрозия профили), туб ва қирғоқларнинг геологик тузилиши, зарур қўшимча юклаш ва сув ости қувурини ётқизиш услубини инобатга олган холда ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Ўта мураккаб топографик ва геологик шароитларда сув ости ўтиш жойларининг ўзан қисмида сунъий тарзда эгилиш эгрилардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзан қисмида пайвандланган отводларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Ўтиш жойларидаги сунъий эгилиш эгрилари ушбу ҳудуднинг ювилиши прогноз қилинган қисмдан ташқарида жойлашиши ёки қирғоқлардаги махсус маҳкамлагичлар билан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Қувурларнинг сув остидан ўтувчи қисмларига ўрнатиладиган беркитиш арматураси ушбу ШНҚнинг 62-бандига мувофиқ ҳар иккала қирғоқда 10 фоиз таъминланганлик билан юқори сувлар горизонт сатҳининг белгиларидан паст бўлмаган нуқталарда ва музнинг силжиш белгисидан юқорида жойлашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Тоғ дарёлари қирғоғида беркитиш арматурасини 2 фоиз таъминланганлик билан юқори сувлар горизонт сатҳининг белгисидан паст бўлмаган нуқталарда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Лойиҳада сув ости ўтиш жойларини ётқизиш жойларидаги қирғоқларни мустаҳкамлаш ва қувурлар бўйлаб сув тўпланишининг олдини олиш бўйича ечимлар (тоғ ариқлари, лойдан ишланган тўсиқлар, томчини йўналтирувчи тўғонлар) ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Сув тўсиқларининг қувур линияси билан кесишган жойларида сув тўсиқларининг кенглиги 75 m (йил давомида доимий сатҳини ҳисобга олган ҳолда) ва ундан ортиқ бўлса, захира қувурни ётқизиш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўп тармоқли тизимлар учун сув тўсиғининг кенглигидан боғлиқ бўлмаган ҳолда, қўшимча захира қувурга бўлган эҳтиёж лойиҳада белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Кенглиги 75 м гача бўлган сув тўсиқлари тошқин кенглиги 500 м дан ортиқ бўлганда, юқори сувлар горизонти сатҳидан 10 фоиз даражасида таъминланганлигида ва сув тошиш давомийлиги 20 кундан ортиқ бўлганда, шунингдек тоғ дарёларини кесиб ўтишда ва таъмирлаш ишларини бажариш мураккаб бўлганда захира линиясини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Захира қувурнинг диаметри лойиҳа билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Кенглиги 75 m дан ортиқ бўлган сув тўсиғидан ўтиш жойини бир тармоқли қувурни захира қувурсиз ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Нефть ва нефть маҳсулотларини қувур орқали етказиб беришнинг вақтинча тўхтатилишига йўл қўйилмайдиган вазият юзага келганда, кенглиги 75 m ва ундан кичик бўлган сув тўсиқлари орқали ўтиш жойларни иккита тармоқ орқали ўтказилиши инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Диаметри 1000 мм ва ундан катта бўлган 20 м дан ортиқ чуқурликда ётқизилган қувурларнинг сув ости ўтиш жойларини лойиҳалашда қувур эгилишини ҳисобга олган ҳолда, кўндаланг кесимининг сувни гидростатик босимига чидамлилигини текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Кенглиги 50 м ва ундан кичик бўлган дарёлар ва каналлар устидаги сув ости ўтиш жойларини қувурларнинг бўйлама қаттиқлигини ҳисобга олган ҳолда, ювилиб кетмайдиган қирғоқ майдонларида юклар ёки анкер мосламаларни ўрнатиш йўли билан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Қувурлар кемалар қатнайдиган дарё ва каналларни кесиб ўтадиган жойларда, уларнинг ҳар иккала қирғоғида огоҳлантирувчи белгилар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Ботқоқликлардан ўтиш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Ботқоқларда ва ботқоқланган ҳудудларда қувурларни ер остига ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Техник-иқтисодий асослаш билан газ қувурларини ботқоқ юзасидаги тупроқ тўкилмаси бўйлаб (ер юзасида ётқизиш) ёки таянчларда (ер усти ётқизиш) ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг мустаҳкамлиги бўйлама йўналишда ва қалқиб чиқишга қарши умумий барқарорлиги ҳамда қувурлардан бирида узилиш юз берганда иссиқлик таъсиридан ҳимояланганлиги таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Қувурларни техник-иқтисодий асослаш билан III турдаги ботқоқлар ва узунлиги 500 m дан ортиқ бўлган кўллар орқали қувурларни ер остида ётқизишда захира қувурни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Қувурларни ботқоқларда ётқизиш минимал сонли бурилишлар билан тўғри чизиқ бўйлаб амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Қувурлар эластик эгилиши ва бурилиш жойларида 40D ва 5D радиусдаги бурилишларга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ботқоқларда ер устида ётқизиш ушбу ШНКнинг 14-бобига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Қувурларни ботқоқлардан ўтиш жойларида ётқизишда, торф қатлами қалинлиги ва сув режимига кўра бевосита торф қатламида ёки минерал асосда ётқизишни инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Қувурларни тўкилмаларда юкни майда ёғочлардан тайёрланган тўшамалар орқали торф юзасига бир текис узатиш билан ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшама маҳаллий ёки келтирилган қалинлиги 25 сm тупроқ қатлами билан қопланиши ва қувур унга ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Қувурлар диаметри 700 mm дан ортиқ бўлганда ётқизишда тўкилма қалинлиги ушбу қисмдаги ҳисобланган мусбат ҳароратлар ўзгаришлари қувур металлининг ҳарорати ўзгаришидан келиб чиққан ички босим ва бўйлама босим кучлари таъсирини ҳисобга олган ҳолда ҳисоб-китоблар орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Тўқилманинг энг кичик ўлчамлари қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур устидаги тупроқ қатлами қалинлиги чўкиш натижасида тупроқнинг зичлашишини ҳисобга олган ҳолда камида — 0,8 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юзадаги тўкилма кенглиги газ қувури диаметрнинг 1,5 диаметрга тенг, бироқ, камида — 1,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўкилма қияликлари тупроқ хусусиятларига асосан белгиланади, бироқ, камида — 1:1,25 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Тўкилма ҳосил қилиш учун органик парчаланиш даражаси 30 фоиздан кам бўлган торфдан фойдаланилганда, торф усти қалинлиги 20 сm бўлган минерал қоплама билан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Торф ва минерал тупроқли тўкилма ювилиш ва шамол таъсирига қарши маҳкамланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳкамлаш материаллари ва усуллари лойиҳа билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Тўкилмани лойиҳалашда сув ўтказиш иншоотларида қўйидагилар ҳисобга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лотоклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
очиқ ариқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув ўтказгичларнинг туби ва унга ёндош қирралар мустаҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Сув ўтказиш иншоотларининг сони ва ўлчамлари жой рельефи, сув чиқариш майдони ва ер усти оқова сувлари интенсивлигини инобатга олган ҳолдаги ҳисоб-китоблар билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Сув ости хандақига ботқоқлар ёки сув босган тошқинлар орқали, шунингдек сув босган жойларда ётқизилган қувурларнинг ҳудудлари сиртга қалқиб чиқишига қарши (ҳолати барқарор бўлиши учун) мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳолатининг барқарорлигини таъминлаш учун махсус конструкциялар ва балластлаш қурилмалари (оғирлик қопламалари, анкер, тупроқ ёрдамида баластлаш мосламалари) инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Қувурларни анкер қурилмалари билан маҳкамлашда, анкер парраги анкернинг ишончли маҳкамланишини таъминламайдиган торф, торфланган тупроқ, чангланган қум ёки лёсс қатламида, шунингдек эриш, ютилиш, шамол таъсирида ёки бошқалар натижасида таркибий тузилиши парчаланиши ёки бузилиши мумкин бўлган тупроқ қатламида бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қувурларнинг темир йўллари ва автомобиль йўлларидан ер ости ўтиш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Қувурларнинг темир йўллар ва автомобиль йўллари орқали ўтиш жойлари йўлларнинг тўкилмалар бўйлаб ўтиш жойларида ёки нол белгили жойларда ва алоҳида ҳолларда йўлларнинг чуқурликларида ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Қувурларнинг темир йўллар билан кесишиш бурчаги 90°, тоифаланган автомобиль йўллари учун эса камида 60° бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник-иқтисодий асослаш билан бурчак даражасини 35° гача кичрайтирган ҳолда IV-V тоифали автомобиль йўллари билан кесишишга йўл қўйилади. Бунда, қувурларни қурилиш ва ишлатиш пайтида хавфсизлик чоралари таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни тўкилмалар ичидан ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Темир йўл ва автомобиль йўллари орқали ўтувчи қувурлар қуйидаги усулда ётқизилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пўлат қувурли ҳимоя қобиғида (ғилофда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоннелда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГЙБ (горизонтал йўналган бурғилаш) усулида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Қувурларининг қаттиқ қопламасиз (IV-V тоифадаги ўтувчи ва паст турдаги қопламли автомобиль йўллари) автомобиль йўллари орқали ўтиш жойларида ҳимоя қобиғисиз ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Пўлат қувурлардан ясалган ҳимоя қобиқларини ўрнатиш ёки тоннелда ётқизиладиган қувурларининг ўтиш жойлари учун қобиқ ёки тоннелнинг ички диаметри иш шароитлари ва ўтиш жойларининг конструкциясига кўра белгиланиши ҳамда қувурнинг диаметридан камида 200 mm дан катта бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Қобиғининг учлари қуйидаги масофага чиқиб туриши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларни темир йўллар орқали ётқизишда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка изидан бошлаб 50 m, бироқ тўкилма қаватининг пойидан камида 5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер майдонидаги энг чекка сув чиқариш иншоотидан (хандақ, тоғ ариғи, захира) — камида 3 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларни автомобиль йўллари орқали ётқизишда: йўл майдони четидан — 25 m, бироқ тўкилма қаватининг пойидан камида — 2 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни 4-5 тоифали маҳаллий автомобили йўллари орқали ётқизишда йўл майдони четидан 10 m, бироқ тўкилма қаватининг пойидан камида — 2 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III, III-п, IV-п, IV ва V тоифадаги автомобиль йўллари орқали ўтувчи нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари кесишган майдонларида ўрнатилган ғилофларнинг учлари йўл майдони четидан 5 m чиқарилиши керак, бироқ тўкилма қаватининг пойидан камида — 2 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг алоқа кабели темир йўл ва автомобиль йўллари орқали ўтиш жойларида ҳимоя қобиғи ёки алоҳида қувурларда ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Газ қувурларининг темир йўл ва автомобиль йўллари орқали ер ости ўтиш жойларида ҳимоя қобиқларининг учларида диэлектрик материалдан тайёрланган қопламаларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Қобиқ ёки тоннелнинг учларидан бирида горизонтал йўналиш бўйлаб камида қуйидаги масофада тортиш шамига эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий фойдаланишдаги темир йўлларининг ташқи йўллари ўқидан — 50 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий фойдаланишдаги саноат йўлларида — 40 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль йўлларининг тўкилма қаватининг пойидан — 25m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тортиш шамининг ер сатҳидан баландлиги камида 5 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтиш жойида нишаблик мавжуд бўлганда, тортиш шами юқори томонга қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Ётқизиладиган қувурларнинг чуқурлиги қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий тармоқ темир йўллари остидан ўтиш жойлари учун — ҳимоя қобиғи устидан вертикал бўйлаб рельснинг остигача бўлган масофа камида — 2 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтиш жойи тешиш усули билан ҳосил қилинганида — 3 m, бунда ҳимоя қобиғининг усти сув чиқариш иншооти остидан камида — 1,5 m пастда жойлашган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барча турдаги автомобиль йўллари остидан ўтувчи ўтиш жойлари учун йўл қопламасининг устидан ҳимоя қобиғининг устки қисмигача камида — 1,4 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хандақ сув ариғи ёки дренажнинг тубидан камида — 1,0 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Қувурларни ҳимоя ғилофларисиз ётқизишда юқорида келтирилган чуқурликлар қувурнинг устки қисмигача олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Темир йўллар ва автомобиль йўллари остидаги ўтиш жойларида параллел қувурлар орасидаги масофа тупроқ ҳолатига ва иш шароитларига кўра белгиланиши, бироқ барча ҳолатларда бу масофа қувурларнинг чизиқли қисмини ер остида ётқизиш учун олинган масофалардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Қувурларнинг электрлаштирилган транспорт йўли рельсларини стрелкалар ҳамда чорраҳалар (крестовина) остидан, шунингдек сўрувчи кабеллар рельсларга уланган жойлардан кесиб ўтишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Ер ости қувурларининг умумий тармоқ темир йўллари орқали ўтиш жойларидан горизонтал бўйлаб минимал масофа қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл изларининг стрелкалари ва чорраҳалари ҳамда сўрувчи кабелларнинг электрлашган темир йўл рельсларига уланиш жойларигача — 10 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шишган тупроқдаги темир йўлнинг стрелкалари ва чорраҳаларигача — 20 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўллардаги қувурлар, тоннеллар ва бошқа сунъий иншоотларгача — 30 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Қувурларнинг қаттиқ қопламасиз IV-V тоифадаги ўтувчи ва паст турдаги қопламли автомобиль йўллари орқали ўтиш жойларидан, келгуси 20 йилгача тоифасини ошириш режалаштирилмаган қисмларини темир-бетон плиталарни ётқизиш билан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Плиталарнинг кўндаланг йўналишдаги ўлчами қувурнинг камида 3 шартли диаметри (3D)га тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Бетон плиталар қуйидагича ётқизилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувурининг ўқидан автомобиль йўлининг усти бўйлаб ҳар икки томонга — 10 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ қувури майдони усти бўйлаб тўкилма таги ёки йўл қопламаси чеккасидан ҳар икки томонга — 10 m узунликда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу майдонларда бетон плиталар қувурнинг устки қисмидан 0,5 m тепароқда ётқизилиши ва хандақ бўйи сатҳи даражасигача тупроқ билан қопланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Қувурларнинг ғилофдаги ҳолати ўтиш жойининг узунлиги бўйлаб қувурларнинг изоляция қопламасининг ҳимояланишини таъминловчи диэлектрик қопламали марказлаштирувчи қурилмаларни ўрнатиш орқали қайд этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Тупроқ ва транспорт юклари таъсирида ғилоф қисмининг оваллиги 5 фоиздан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Қувурларни темир йўллар ва автомобиль йўллари орқали горизонтал йўналган бурғилаш усулида ётқизишда ер остидаги ўтиш жойининг чуқурлиги камида 7 m ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Горизонтал йўналган бурғилаш усулида бажарилган ўтиш жойи учларидан йўлларгача бўлган минимал масофа ишларни амалга ошириш шароитларига асосан белгиланиши, бунда ушбу масофалар камида 50 m ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтиш жойларининг учларидан йўлларгача бўлган масофалар қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўллар учун — тўкилма чеккаси қирғоғидан ёки чуқурлик четидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль йўллари учун — ер майдони тўкилмаси қирғоғидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-боб. Қувурларни ер устида ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Қувурларни ёки уларнинг алоҳида қисмларини ушбу ШНҚнинг 11-банди талабларини инобатга олган ҳолда чўл ва тоғли ҳудудларда, ботқоқли жойларда, тоғ-кон ишланмалари ҳудудларида, кўчкилар ҳамда барқарор бўлмаган тупроқли кўп йиллик музлик тупроқлари тарқалган ҳудудларда, шунингдек табиий ва сунъий тўсиқлардан ер усти ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Ҳар бир алоҳида ҳолатда қувурларини ер устида ётқизиш қувурнинг иқтисодий самарадорлиги, техник мақсадларга мувофиқлиги ва ишончлилигини техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Қувурларни табиий ҳамда сунъий тўсиқлардан ўтиш жойларини ётқизишда қувурининг юк кўтариш қувватидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер устида ётқизишнинг қуйидаги конструкцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бир оралиқли балкали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп оралиқли балкали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шпренгелли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кабелда жойлашган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
осилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аркали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўприкли фермалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Алоҳида ҳолатларда техник-иқтисодий асослаш билан лойиҳада қувурларни ётқизиш учун махсус кўприкли (балкалар ва фермалар кўринишидаги) конструктив элементлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Қувурларни ёки уларнинг алоҳида қисмларини ер устида ётқизишда бўйлама силжишларни қоплашга оид лойиҳа ечимлари ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг бўйлама ҳаракатларини қоплашнинг ҳар қандай усулларида қувур ичини ва ажратувчи каллакни (нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун) тозалашга мўлжалланган поршеннинг ўтишига имкон берувчи бурмалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Тўғри балкали ўтиш жойларини ушбу ШНҚнинг 15-боби талабларини инобатга олган ҳолда қувурларнинг бўйлама ҳаракатини қопламасдан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Қувур оралиқларининг узунлиги мазкур ШНКнинг 15-боби талабларига кўра схема ва конструкцияга мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Қувурга арматурани ўрнатиш жойларида унга хизмат кўрсатиш учун стационар майдончалар ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Майдончалар ёнғинга чидамли бўлиши ва устида чиқинди ҳамда қорнинг тўпланиб қолишига йўл қўймайдиган тузилишга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Қувурнинг ер остидан ер усти ётқизишга ўтишнинг бошланғич ва охирги қисмларида камида 2,2 m баландликдаги металл тўрдан ясалган доимий тўсиқлар инобатга олинган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Ер ости ўтиш жойларини лойиҳалашда қувурларнинг тупроққа кириш ва чиқиш жойларида уларнинг бўйлама ҳаракатини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг тупроқдан чиқиш жойларидаги бўйлама силжишларни қисқартириш учун ер ости қоплаш қурилмаларидан фойдаланиш ёки ўтиш жойи яқинида бурилишлар (компенсатор-тиргак) ясашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Қувурларнинг балкали ўтиш тизимида уларнинг тупроқдан чиқиш жойларида таянчларни ҳисобга олинмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг заиф боғланган тупроқлардан чиқиш жойларида лойиҳа бўйича белгиланган ҳолатни таъминлаш чора-тадбирлари (тупроқни сунъий мустаҳкамлаш, темир-бетон плиталарни ётқизиш) инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Қувурўтказгичлар балкали тизимларнинг таянчларини ёнмайдиган материаллардан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер усти қувурларни лойиҳалашда қувурни таянчлардан электр изоляциялашни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Ер сатҳи ёки йўл қопламаларининг қувурининг пастки қисмигача бўлган баландлиги ШНҚ 2.09.17-21 талабларга мувофиқ бироқ камида 0,5 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Қувурларни ҳайвонларнинг оммавий ҳаракатланиши ёки табиий миграцияси ҳудудлари учун лойиҳалашда ер сатҳидан қувурларгача бўлган минимал хавфсиз масофа белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Қувурларни тўсиқлар, жарликлар ва сойлар орқали ўтказишда қувур тубидан ёки таянч конструкциясидан сув сатҳигача масофа 5 фоизли таъминланган шартини ҳисобга олган холда камида 0,5 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Кемалар юрмайдиган дарёларда ҳаракатланишни қийинлаштирувчи тўсиқлар ёки дарахтлар мавжуд бўлганда, қувур тубининг оралиқ қурилмаларининг баландлиги ҳар бир ҳолат учун алоҳида белгиланади, бироқ юқори сувлар горизонти сатҳидан (йилига 1 фоиз таъминланганлик бўйича) камида 1 m баландликда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Қувурларни умумий тармоқ темир йўллари орқали ётқизишда қувур туби ёки таянч конструкциялар тубидан рельснинг тепа қисмигача бўлган масофа ГОСТ 9238-2013 бўйича «С» ўлчам талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости қувурнинг энг чекка таянчидан ўлчанган масофа камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўкилманинг пастки қирғоғигача — 5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чуқурлик қирғоғининг қиррасигача — 3 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўлнинг чекка рельсигача — 10 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Қувурларнинг ирмоқлар, жарликлар тўсиқлардан ер усти ўтиш жойларида қўшни қувурларнинг бирида ёрилиш юз берганида иссиқлик ва механик таъсирлардан ишончли ҳимояни таъминловчи конструктив ечимлар инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-боб. Қувурларни мустаҳкамлик ва барқарорликка ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Материалларнинг ҳисобланган тавсифлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Ҳисоблаш схемалари ва қувурларни ҳисоблаш усули компьютер дастурларидан фойдаланишни ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Қувур металли ва пайванд уланмаларнинг чўзилишга (сиқилишга) меъёрий қаршиликлари ни қувурларга оид стандартлар ва техник шартлар бўйича тегишлича вақтли қаршиликнинг RH1 ва RH2 оқувчанлик чегарасининг минимал қийматларига тенг қилиб олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Чўзилишга (қисилишга) R1 ва R2 ҳисобланган қаршиликларни ушбу формулалардан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — қувурнинг ишлаш шароити коэффициенти (мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига кўра қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
K1, K2 — материал бўйича ишончлилик коэффициентлари, тегишли равишда ушбу ШНҚнинг 6 ва 7-жадваллардан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kн — қувурнинг мақсади бўйича ишончлилиги 8-жадвалга кўра қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-жадвал

Қувурларнинг тавсифи

Материал бўйича ишончлилик коэффициенти қиймати К1

Паст перлитли ва бейнит пўлатдан пайвандланган назорат қилинувчи прокаткадан ва термик мустаҳкамланган қувурлар, яхлит технологик чок бўйича флюс остида икки томонлама электр ёй пайвандлаб тайёрланган, девори қалинлиги бўйича 5 фоиздан ортиқ бўлмаган манфий қўйимли (допуск) ҳамда асосий металлнинг яхлитлиги ва пайванд чокларга путур етказмайдиган усуллар билан 100 фоиз назоратдан ўтган

1,34

Нормаллаштирилган термик мустаҳкамланган пўлатдан ва назорат қилинувчи прокаткали пўлатдан пайвандланган, яхлит технологик чок бўйича флюс остида икки томонлама электр ёй пайвандлаб тайёрланган ҳамда пайванд уланмалари путур етказилмайдиган усуллар билан 100 фоиз назоратдан ўтган.

100 фоиз путур етказмайдиган синовдан ўтган, болғаланган ёки прокат қилинган тайёрланма (заготовка)лардан тайёрланган чоксиз қувурлар

1,40

Нормаллаштирилган ва иссиқ прокатланган паст легирланган пўлатдан икки томонлама электр ёй пайвандлаб тайёрланган ҳамда пайванд уланмалари путур етказмайдиган усуллар билан 100 фоиз назоратдан ўтган

1,47

Иссиқ прокатланган паст легирланган ёки углеродли пўлатдан пайвандланган, икки томонлама электр ёй пайвандланган ёки юқори частотали токлар билан тайёрланган

Қолган чоксиз қувурлар

1,55

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Ушбу K1 коэффициентига мос сифатли қувурлар тайёрлаш имконини берувчи махсус ишлаб чиқариш технологиясидан фойдаланилганда, флюс остида икки қатламли пайвандлаш орқали ёки деворлари қалинлиги 12 mm дан ортиқ бўлмаганда юқори частотали токлар билан пайвандланганда коэффициент 1,40 ўрнига 1,34; 1,47 ўрнига 1,4; 1,55 ўрнига 1,47 дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

7-жадвал

Қувурлар тавсифи

Материал бўйича ишончлилик коэффициенти қиймати К2

Чоксиз паст углеродли пўлатлардан

1,10

Тўғри чокли ва спирал чокли паст углеродли пўлатдан ҳамда паст легирланган пўлатдан пайвандланган  нисбатли

1,15

Ўта мустаҳкам пўлатдан пайвандланган нисбатли

1,20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

8-жадвал

Қувурнинг шартли диаметри, mm

Қувурнинг мақсади бўйича ишончлилик коэффициенти қиймати КН

Ички босимга боғлиқ равишда газ қувурлари учун P

Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун

p≤5,4 MPa

p≤55 kgf/сm2

5,4p≤7,4 MPa

55 kgf/сm2

7,4 p≤9,8 MPa

75 kgf/сm2

500 ва ундан кичикроқ

1,00

1,00

1,00

1,00

600-1000

1,00

1,00

1,05

1,00

1200

1,05

1,05

1,10

1,05

1400

1,05

1,10

1,15

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Қувурлар учун пўлатнинг асосий физик хусусиятлари қуйидаги 9-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

9-жадвал

Пўлатнинг физик хусусияти ва белгиси

Қиймати ва ўлчами

Зичлик

7850 kg/m3

Қайишқоқлик модули Ео

206000 МPа (2100000 kgf/cm2)

Чизиқли кенгайиш коэффициенти

0,000012 град-1

Металлнинг иш босқичида Пуассоннинг кўндаланг деформация коэффициенти:

 

қайишқоқ, m

0,3

пластик, m

мазкур ШНҚнинг 275-бандига мувофиқ аниқланади

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Тупроқ хусусиятларининг қийматлари муҳандислик тадқиқотларга мувофиқ ишлатиш жараёнида уларнинг хусусиятларини прогноз қилишни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Юкламар ва таъсирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Ҳисобланган юкламалар, таъсирлар ва уларнинг ўзаро бирикуви ҚМҚ 2.01.07-96 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни ҳисоблашда уларни қуриш, синаш ва ишлатишда юзага келадиган юкламалар ҳамда таъсирларини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юкламалар бўйича ишончлилик коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-иловасидаги жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Ишчи (норматив) босим қувурнинг белгиланган иш режимини таъминлайдиган энг юқори ортиқча босим ҳисобланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун ишчи босимни аниқлашда маҳсулотни ташишнинг технологик схемаси ҳисобга олиниши, бунда қабул қилинган ишчи босим қувурнинг ушбу қисми учун максимал ҳисобланган ҳароратда ташилаётган маҳсулотнинг буғлари қайишқоқлигидан паст бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Ташилаётган газнинг 1 m қувурдаги норматив оғирлиги qgaz, N/m ни ушбу формуладан аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— газ зичлиги, kg/m3 (0 °C ва 1013 gPa да);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — эркин тушиш тезланиши, (9,81 m/s2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ра — газ қувуридаги газнинг мутлақ босими, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DВН — қувурнинг ички диаметри, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Z — газнинг сиқилувчанлик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Т — мутлақ ҳарорат, К (Т=273+t, бунда t — газнинг 0 °С даги ҳарорати).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиий газ учун қуйидаги қабул қилиниши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — ишчи (норматив) босим MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — белгиланиши ушбу ШНҚнинг 6-формулада келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташиладиган нефтнинг (нефть маҳсулотининг) 1 m қувурдаги оғирлиги q prod, Н /m ни ушбу формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g, Dвн — белгиланиши ушбу ШНҚнинг 6-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. 1 m қувурнинг музлашидан норматив юк qmuz, Н/m ни ушбу формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v — муз қатлами қалинлиги mm бўлиб, ҚМҚ 2.01.07-96 бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DН — қувурнинг ташқи диаметри, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Ер устидаги қувур ўтказгич ва унга ёндош фойдаланишдаги кўприк конструкциясининг горизонтал проекциясига нисбатан норматив қор юкламаси PHC, Н/m2 ни ҚМҚ 2.01.07-96 га мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Якка ётқизилган қувур учун ер юзаси бирлиги учун қор қопламаси оғирлигидан газ қувурининг юзаси учун қор юкламаси ўтиш коэффициенти Сс ни 0,4 га тенг деб қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Қувурлар девори металлидаги норматив ҳарорат ўзгаришлари деворларнинг ишлаш жараёнидаги мумкин бўлган энг катта ёки энг кичик ҳарорати билан (қувурнинг ҳисобланган тузилмаси қайд қилинганда туташув (захлёст)лар пайвандланиши, компенсаторлар уланиши, қувурўтказгич кўмилиши, статик аниқланмайдиган тизим қайд қилинадиган пайтда) айирмага тенг қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, балластлаш ва туташиш ҳароратини ҳисоблаш учун йўл қўйилган ҳарорат фарқи I, II ва III, IV тоифалар учун алоҳида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Қувурни ишлатиш жараёнида қувурлар деворларининг максимал ва минимал ҳароратини ташилаётган маҳсулот, тупроқ, ташқи ҳаво ҳарорати, шунингдек шамол тезлиги, қуёш радиацияси ҳамда қувурнинг атроф-муҳит билан ўзаро иссиқлик таъсирига боғлиқ равишда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоблашда қабул қилинган ва қувурнинг ҳисобий схемаси қайд қилинадиган максимал ва минимал ҳароратлар, КС ва ННС дан чиқишидаги маҳсулотнинг максимал ва минимал йўл қўйилган ҳарорати лойиҳада кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини мустаҳкамликка, барқарорликка ҳисоблашда ва изоляция турини танлашда газ, нефть ва нефть маҳсулотларининг ҳароратини ва ташиш жараёнида қувур узунлиги бўйича ҳароратининг ўзгаришини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Сув оқими мавжуд бўлмаганда, сувга тўлиқ ботирилган қувурнинг узунлиги бирлигига тўғри келадиган сувнинг итариш кучи qв Н/m ушбу формула бўйича аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DNI — изоляция қопламаси ва футеровкани ҳисобга олган ҳолда қувурнинг ташқи диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— унда эриган тузларни ҳисобга олган ҳолда сувнинг зичлиги, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — белгиланиши ушбу ШНҚнинг 6-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни суюқ-пластик ҳолатга ўтиш мумкин бўлган тупроқлардан ташкил топган ўтиш қисмларини лойиҳалашда итариб чиқариш кучини аниқлашда, сув зичлиги ўрнига изланишлар асосида аниқланувчи суюлтирилган тупроқ зичлигини қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Қувур ўтказгичнинг 1 m га, якка қувурнинг перпендикуляр ўқ текислигига норматив шамол юкламасини qш, Н/m ни ушбу формуладан аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— шамол юкламаси статик ташкил қилувчисининг ҚМҚ 2.01.07-96 асосида аниқланувчи норматив қиймати Н/m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— шамол юкламаси динамик ташкил қилувчисининг ҚМҚ 2.01.07-96 асосида масса бир текис тақсимланган ҳамда доимий қаттиқликка эга иншоотлар учун аниқланувчи норматив қиймати Н/m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 10-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Юкламар ва таъсирлар ёғингарчилик ва тупроқнинг кўтарилиши, кўчкилар, таянчлар силжиши билан боғлиқ тупроқ шароитларини таҳлил қилиш ва қувурўтказгични қуриш ва ишлатиш жараёнида тупроқ шароитлари эҳтимолий ўзгариши мумкинлиги асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. КС ва ННС боғланма қувур ўтказгичларни қўшимча равишда босим пульсланишидан динамик юкламаларга, ички бўшлиғини тозаланувчи ер устидаги қувур ўтказгичлар учун эса қўшимча равишда поршенлардан ва бошқа тозалаш қурилмаларидан динамик таъсирларга ҳисоб-китоблар амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Сейсмик ҳудудларда ётқизиладиган қувурлар учун қувурларнинг турли қисмлари учун рўй бериши мумкин бўлган зилзилалар интенсивлигини ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ, зилзилавий ҳудудлаш хариталари бўйича ҳамда зилзилавий микроҳудудлаш маълумотларини ҳисобга олган ҳолда сейсмик ҳудудларга жойлашган аҳоли манзиллари рўйхати бўйича аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Сейсмик микроҳудудлашни амалга ошираётганда, чегаралари қувурлардан камида 15 km узоқликда бўлган йўлакдаги трассанинг бутун хавфли қисми бўйлаб ҳудуднинг тектоник маълумотларини аниқлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Ер юзидаги ва ер устидаги қувур ўтказгичлар учун зилзиланинг ҳисобий интенсивлиги ҚМҚ 2.01.03-19 бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости қувурларнинг ҳисобий сейсмиклиги ва тупроқнинг сейсмик тебранишлари параметрлари, ер юзасида жойлашган иншоотлар учун бўлгани каби, қувур чуқурлигини ҳисобга олмаган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Қувурўтказгич қисмлари учун зилзиланинг ҳисобий интенсивлигини белгилашда қурилиш майдонининг сейсмиклигидан ташқари, қувурўтказгичнинг тавсифига боғлиқ равишда ушбу ШНҚнинг 311-бандига мувофиқ қабул қилинувчи юклама бўйича ko коэффициенти ишончлилик кўрсаткичини ҳисоблашда киритилиши билан тайинланадиган ва кўрсаткич орқали ўрнатилувчи қувур ўтказгичнинг муҳимлиги даражаси ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қувурлар деворларининг қалинлигини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Қувур деворининг ҳисобланган қалинлиги ни (сm да) ушбу формула бўйича аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бўйлама ўқли қисувчи зўриқишлар мавжудлигида девор қалинлигини ушбу шартдан келиб чиқиб аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ қабул қилинадиган қувурдаги ички ишчи босим юкламасининг ишончлилик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DН — қувурнинг ташқи диаметри, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R1 — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 4-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурларнинг икки ўқли зўриққан ҳолатини ҳисобга оладиган коэффициент бўлиб, у ушбу формуладан аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бўйлама ўқли қисувчи зўриқиш, МРа бўлиб, у ҳисобланган юкламалар ва таъсирлар билан қабул қилинган конструктив ечимларга боғлиқ равишда қувурлар металлининг қайишқоқ-пластик ишини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Қувурларнинг 12 ва 13-формулалари бўйича аниқланган девори қалинлигини камида 1/140 DN қилиб, бироқ қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметри 200 mm ва ундан кичик қувурлар учун камида 3 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметри 200 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун камида 4 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, девор қалинлиги ушбу ШНҚнинг 444-банди билан белгиланган босим катталиги ишчи (норматив) босимдан кичик бўлмаслиги бўйича мазкур ШНҚнинг 66-формуласида келтирилган шартга жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Бўйлама ўқли қисувчи зўриқишлар мавжуд бўлганда мазкур ШНҚнинг 12-формуласи бўйича олинган қийматга нисбатан девор қалинлигини ошириш конструктив ечимларни ва ташиладиган маҳсулотнинг ҳароратини ҳисобга олган ҳолда, техник-иқтисодий асослар билан бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Олинган қувур девори қалинлигининг ҳисобланган қиймати стандартлар ёки техник шартларда ҳисобга олинган энг яқин қийматгача яхлитланиши, бунда қувурлар деворлари қалинлиги учун манфий қўйим (допуск) ҳисобга олинмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Ер ости ва ер юзи (тўкилмадаги) қувурларининг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Ер ости ва ер юзи (тўкилмадаги) қувурларини мустаҳкамлик, деформация ва умумий барқарорликка бўйлама йўналишда ҳамда қалқиб чиқишга қарши текшириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Ер ости ва ер юзи (тўкилмадаги) қувурларини бўйлама йўналишдаги мустаҳкамлигини ушбу шартдан келиб чиқиб текшириш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда :
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R1 — белгиланиши 4-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобланган ички босимдан ҳалқа зўриқишлар, МРа, қўйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 12-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dВН — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 6-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур деворининг номинал қалинлиги, сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Бўйлама ўқли , зўриқишлар, МРа, металлнинг қайишқоқ-пластик ишини ҳисобга олган ҳолда, ҳисобий юкламалар ва таъсирлар асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисобий схема қувур ўтказгичнинг иш шароити ва унинг тупроқ билан ўзаро таъсирини акс эттириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости ва ер юзи (тўкилмада) қувурларининг тўғри чизиқли ва қайишқоқ эгилган қисмлари учун бўйлама ва кўндаланг силжишлар, тупроқнинг чўкишлари, бўртишлари бўлмаса, бўйлама ўқли зўриқишлар ушбу формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — қувур металлининг чизиқли кенгайиш коэффициенти, град -1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Е — қайишқоқликнинг ўзгарувчан кўрсаткичи (Юнг модули), МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— иситишда мусбат деб қабул қилинган ҳисобланган ҳарорат ўзгарувчанлиги, °С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
u — пўлатнинг кўндаланг деформациясининг ўзгарувчан коэффициенти (Пуассон коэффициенти);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 12-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DВН — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 6-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oi — асосий зўриқишлар орқали аниқланувчи зўриқишлар интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
айнан шу ҳолат учун ушбу формула бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ei — o — Е норматив чўзилиш диаграммаси бўйича ҳисобланувчи, деформацияланиш диаграммасига мувофиқ зўриқиш интенсивлиги бўйича аниқланадиган деформациялар интенсивлиги қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қайишқоқ соҳада кўндаланг деформация коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Е0 — қайишқоқлик модули, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Девор қалинлиги мазкур ШНҚнинг 12-формуласи бўйича фақат ички босимни қабул қилиш шартидан аниқланадиган максимал мусбат (+) ёки манфий (-) ҳарорат ўзгаришларининг мутлақ қиймати кўрилаётган ушбу ҳол учун тегишлигича қуйидаги формулалар орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тоғ ишланмалари ҳудудларида ётқизилувчи қувурлар учун тоғ ишланмалари туфайли тупроқнинг горизонтал деформациялари юзага келтирадиган қўшимча бўйлама ўқли чўзувчи зўриқишлар , МPa ушбу формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E0 — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 19-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А0 — қувурнинг тупроқ силжиши туфайли юзага келадиган максимал кўчиши ушбу формуладан аниқланади, cm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lm — қувурнинг деформация қисмининг узунлиги, унинг силжиш қатлами чегарасидан ташқаридаги ишини ҳисобга олган ҳолда, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурнинг бўйлама ҳаракатларига тупроқнинг чегаравий қаршилиги, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — қувур кесиб ўтган ярим мульдада силжишнинг ер юзасининг бир хил деформациялари майдонининг узунлиги, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
§0 — қувур кесиб ўтадиган ер сиртининг ярим қатламида энг катта силжиши, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— чегаравий қиймат юз беришига мос бўлган силжиш, сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Ер ости ва ер юзи (тўкилмада) қувурларининг йўл қўйилиши мумкин бўлмаган пластик деформацияланишнинг олдини олиш учун текширув ушбу шартларга мувофиқ ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— мазкур ШНҚнинг 277-банди бўйича аниқланган норматив юкламалар ва таъсирлардан қувурдаги максимал (фибравий) умумий бўйлама зўриқишлар, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ψ3 — қувурлар металлининг икки ўқли зўриққан ҳолатини ҳисобга олган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чўзувчи бўйлама зўриқишларда >0 бирга тенг қилиб олинади, сиқувчида эса <0 ушбу формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(31)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m, RH2 — белгиланишлар 5-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— норматив (ишчи) босим ҳосил қилган ҳалқавий кучланиш қуйидаги формуладан аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 7-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DВН — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 6-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Максимал бўйлама зўриқишлар йиғиндиси , МPани қувурнинг кўндаланг ва бўйлама силжишларини, барча (уларнинг бирикишига кўра) норматив юкламалар ва таъсирларни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Отвод қаттиқлиги ва зўриққан ҳолатини аниқлашда унинг қувур билан бирикишини ҳамда ички босимнинг таъсирини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг тўғри чизиқли ва қайишқоқ эгилган қисмлари учун қувурларнинг бўйлама ва кўндаланг силжишлари, тупроқнинг чўкиши ва кўпчиши мавжуд бўлмаганда, ички босимнинг норматив юкламалар ва таъсирларидан, ҳарорат ўзгариши ва қайишқоқ эгилишдан максимал бўйлама зўриқиш йиғиндиси , МPа қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиш ушбу ШНҚнинг 18-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиш ушбу ШНҚнинг 30-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
DН — белгиланиш ушбу ШНҚнинг 12-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — қувурўтказгич ўқидан қайишқоқ эгилишнинг энг кичик радиуси, сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Тизимнинг энг кичик қаттиқлиги текислигида қувурўтказгичнинг бўйлама йўналишдаги умумий барқарорлигини қуйидаги шартдан келиб чиққан ҳолда текшириш керак
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — қувур кесимидаги мазкур ШНҚнинг 279-банди бўйича аниқланадиган эквивалент бўйлама ўқли зўриқиш, Н;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — белгиланиш ушбу ШНҚнинг 4-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nkr — қувурнинг бўйлама барқарорлиги йўқоладиган бўйлама кескин зўриқиш, Н;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nkr — конструктив ечим ва қувурнинг жойлаштириш чуқурлиги, тупроғининг физик-механик хусусиятлари, балластнинг, маҳкамловчи қурилмаларнинг мавжудлигидан келиб чиқувчи қувурнинг бошланғич эгрилигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг эгилиш юзасидаги эгри чизиқли қисмлари учун бўйлама барқарорлик текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости қисмларининг тўғри чизиқли қисмларида бўйлама барқарорликни дастлабки эгрилик радиуси 5000 м бўлган вертикал текисликда текшириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Қувур кесимидаги S эквивалент бўйлама ўқли зўриқишни қувурнинг бўйлама силжишларини инобатга олган ҳолда, ҳисобланган юклама ва таъсирлардан келиб чиқиб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг тўғри чизиқли қисмлари ҳамда қайишқоқ эгиш йўли билан бажарилган қисмлари учун кўндаланг кўчишлар, тупроқнинг чўкиши ва кўпчиши компенсацияланмаган ҳолда, қувурўтказгичнинг кесимидаги эквивалент бўйлама ўқли зўриқиш S, Н, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланишлар 18-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиш ушбу ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — қувурнинг кўндаланг кесими юзаси, сm2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Трассанинг сув босган қисмларида ётқизиладиган қувурлар ҳолатининг (қалқиб чиқишга қарши) барқарорлиги алоҳида қисмлар учун (қурилиш шароитларидан келиб чиқиб) қуйидаги шарт бўйича текширилиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурга юқорига йўналган умумий ҳисобланган юклама, шунингдек эркин эгилиш билан ётқизишдаги қайишқоқ қаршилик, Н;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурга пастга йўналган умумий ҳисобланган юк (ўз оғирлиги), Н;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ҳолатининг қалқиб чиқишга қарши барқарорлигининг ишончлилик коэффициенти ўтиш жойлари учун қуйидагига тенг қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оқими мавжуд бўлмаган ботқоқлар, тошқинлар, сув омборлари, сув тошган ва сув босган жойларда — ГВВ 1 фоиз чегараларида таъминланган ҳолда 1,05;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кенглиги ўртача сув сатҳи бўйича 200 m гача бўлган дарё ўзанлари, шунингдек сув ости-техник ишлар олиб бориладиган қирғоқ чегаралари яқинидаги участкалар 1,10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кенглиги 200 m дан ортиқ бўлган дарёлар ва сув омборлари, шунингдек тоғ дарёлари орқали 1,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маҳсулотни бўшатиш ва уни ҳаво билан алмаштириш мумкин бўлган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари 1,03.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур линиясини узунлиги бўйлаб бир хил балласт билан эркин эгилишда ётқизишда норматив балластлаш интенсивлигининг қиймати — ҳаводаги оғирлиги QHbal, Н/m, қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— юклама бўйича тенг қабул қилинадиган ишончлилик коэффициенти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,9 — темир-бетон юклар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,0 — чўян юклар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qВ — қувурга таъсир қилувчи сувнинг ҳисобланган сиқиб чиқариш кучи, Н/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиш ушбу ШНҚнинг 36-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурнинг эркин эгилишида қайишқоқ қаршиликдан юкламанинг ҳисобланган интенсивлиги, Н/m қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qtr — қувур массасидан ҳисобланган юк, Н/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qdop — маҳсулот оғирлигидан ҳисобланган юклама, Н/m, газ қувурларини ҳисоблашда ва ишлатиш жараёнида маҳсулотни бўшатиш ва уни ҳаво билан алмаштириш мумкин бўлмаган ҳолларда нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини ҳисоблашда инобатга олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yб — қўшимча юклама материалнинг норматив ҳажмий массаси, kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тадқиқотлар маълумотларига кўра қабул қилинадиган сув зичлиги (ушбу ШНҚнинг 261-бандида келтирилган), kg/m3:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу ШНҚнинг 38-39-формулаларида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ео — белгиланиш ушбу ШНҚнинг 19-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — кўриб чиқилаётган участкада қувур кесимининг инерция вақти, сm4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўқининг бурилиш бурчаги, рад;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
р — белгиланишлар ушбу ШНҚнинг 33-формуладагидек.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Дарёлар ва сув омборларидан ўтиш жойларининг ўзан қисмларидаги қувурларнинг тўкилмалари оғирлиги ҳисобга олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувланган ҳудудларда ётқизиладиган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари ҳолатининг барқарорлигини ҳисоблашда тупроқнинг ушлаб қолиш хусусияти ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурининг бўйлама барқарорлигини сиқилган стержень сифатида текширишда, ушбу ШНҚнинг 166-бандидаги қувурни тубга камида 1 m чуқурликда кўмиш қисми талабларига мажбурий риоя қилиш шарти билан камида 1,0 m қалинликдаги тўкилма тупроқ оғирлигини ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Анкер қурилманинг ҳисобланган юк кўтариш қобилияти Банк, Н, қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(40)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
z — битта анкер қурилмасидаги анкерлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mанк — анкер қурилмасининг ишлаш шароити коэффициенти, z = 1 ёки z >2 ва DН/Dанк > 3 бўлганда 1,0 га тенг, z > 2 ва 1< DН/Dанк < 3 да эса
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
га тенг этиб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ранк — асос тупроқнинг кўтариш қобилияти шартидан келиб чиқадиган анкернинг ҳисобланган юк кўтариш қобилияти, Н, қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(41)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
белгиланиши ушбу ШНҚнинг 12-формуласидек;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dанк — битта анкернинг горизонтал текисликка проекцияси габаритининг максимал чизиқли ўлчами, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фанк — анкернинг ҳисоб-китоб орқали ёки ШНҚ 2.02.03-21 га мувофиқ дала синовлари натижалари бўйича аниқланадиган кўтариш қобилияти, Н;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kн — анкернинг ишончлилик коэффициенти, 1,4 (анкернинг кўтариш қобилияти ҳисоб-китоблар билан аниқланган бўлса) ёки 1,25 (анкернинг кўтариш қобилияти статик юкламалар орқали дала синовлари натижалари бўйича аниқланган бўлса)га тенг қилиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Ер устидаги қувурларнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Ер устидаги (очиқ) қувурларни мустаҳкамлик, бўйлама барқарорлик ва бардошлилик (шамол оқимида тебраниш) учун текшириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Ер устидаги қувурларни мазкур ШНҚнинг 285-бандида келтирилган ташқари ҳолатлардаги мустаҳкамлик текшируви ушбу шартга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурдаги ҳисобланган юкламалар ва таъсирлардан ушбу ШНҚнинг 286-банди асосида аниқланадиган максимал бўйлама зўриқишлар, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур металлининг икки ўқли зўриққан ҳолатини ҳисобга олувчи коэффициент; чўзувчи (>0) бўйлама зўриқишларда 1 га тенг деб қабул қилинади, сиқувчи (<0) бўйлама зўриқишларда қуйидаги формуладан аниқланади (ушбу ШНҚнинг 285-бандда келтирилган изоҳни ҳисобга олган ҳолда):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R2 — ушбу ШНҚнинг 5-формуласидан аниқланувчи ҳисобланган қаршилик, МPа. Чидамлилик (шамолнинг динамик таъсири) учун ҳисоблашда R2 қиймати ШНҚ 2.03.05-23 га мувофиқ v коэффициентга кўпайтириш орқали пасайтирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши ушбу ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Ер устидан ўтказиладиган кўп ўтувли балкали тизимлар, шамол оқимида қувурнинг резонансли тебранишлари бўлмаганда, шунингдек бўйлама деформацияларни компенсациялашсиз бир ўтувли тўғри чизиқли ўтиш жойларини ҳисоблаш қуйидаги шартларга риоя қилган ҳолда бажаришга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобланган юкламалар ва таъсирлардан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(44)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
норматив юкламалар ва таъсирлардан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бўйлама ўқ зўриқиши, MPa ҳисобланган юкламалар ва таъсирлардан (эгилиш зўриқишларини ҳисобга олмаган ҳолда) чўзишда мусбат деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R2 — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 5-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳисобланган юкламалар ва таъсирлардан (ўқ зўриқишларини ҳисобга олмаган ҳолда) максимал эгилиш зўриқишларининг мутлақ қиймати, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 31-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m, kН — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 4-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 5-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 43-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар ҳисобланган қаршилик R2> R1 бўлса, мазкур ШНҚнинг 42-43-формулаларда R2 ўрнига R1 ни қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсаторсиз ер ости ўтиш жойлари учун мазкур ШНҚнинг 42, 44 ва 45-формулалари бўйича ҳисоблашда Ψ1 ўрнига мазкур ШНҚнинг 31-формуласида аниқланувчи Ψ4 , ни қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Ер усти қувурларидаги бўйлама зўриқишлар тўсинли, шпренгелли, осма ва эгувчи моментларни қурилиш механикасининг умумий қоидаларига мувофиқ аниқлаш керак. Бунда, қувурга стержень (тўғри ёки эгри чизиқли) сифатида қаралиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вертикал ва горизонтал текисликларда эгувчи моментлар мавжудлигида ҳисоблашни уларнинг тенг таъсир қилувчиси бўйича амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисоб-китобларда тизимнинг геометрик нотекислигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Ердан юқори қувурлардаги бўйлама зўриқишлар ва эгувчи моментларни аниқлашда ҳисобланган схеманинг қувурни монтаж қилиш усулига боғлиқ равишда ўзгаришини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг компенсаторларсиз ўтиш жойларидаги эгувчи моментларни бўйлама-кўндаланг эгилишини ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер устидаги қувурларни ҳисоблашни қувурларнинг ер ости майдонларига туташган қисмларидаги қувурларнинг силжишларини ҳисобга олиб амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Ер устидаги қувурларнинг тўсинли тизимлари таянчлардаги ишқаланишни инобатга олган ҳолда ҳисобланиши ва эҳтимолий ишқаланиш коэффициенти қийматининг ҳисоблаш учун қайси бири хавфлироқ эканлигига кўра энг кичик ёки энг катта қиймати олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Тўсинли, шпренгелли, аркали ва осма тизимларнинг қувурўтказгичлари қувур томонидан распор билан қабул қилинадиган тизимнинг энг кичик қаттиқликка эга юзасидаги бўйлама барқарорлик учун ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Қувурнинг ўз тебраниш частотасига тенг частота билан тебранишига олиб келадиган шамол тезлигида қувурларни резонанс юзасидан текширув ҳисобини бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг резонанс пайтидаги ҳисобланган зўриқиши ва силжишлари резонанс зўриқиш ва силжишларнинг геометрик йиғиндиси, шунингдек бошқа турдаги юклар ва таъсирлардан зўриқишлар ва силжишлар ҳамда кескин тезлик босимига мос келадиган ҳисобланган шамол юкламаси сифатида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Асосларни, пойдеворларни ва таянчларни ҳисоблаш юк кўтариш қобилиятини йўқотиш (ҳолатнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлиги) ёки уларнинг элементлари, устки тузилмалар ёки қувурлар элементлари бузилиши билан боғлиқ бўлган нормал ишлаш учун яроқсизлиги ёки таянчлар, таянч қисмларнинг йўл қўйиб бўлмайдиган катта деформациялари бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Таянч (асослар ва пойдеворлар) ва таянч қисмлар вертикал ва горизонтал (бўйлама ва кўндаланг) кучлар ва қувур линияси, ёрдамчи конструкциялар томонидан узатиладиган эгилиш моментлари бўйича ҳисоблаб чиқилиши, улар иш пайтида асослар ва таянч қисмларнинг мумкин бўлган силжишларини ҳисобга олган ҳолда конструкция юкламалари ва уларнинг энг ноқулай комбинацияларидаги таъсирлардан келиб чиқиб аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Таянчларни ҳисоблашда тупроқнинг музлаш ёки эриш чуқурлиги, тупроқ деформацияси (кўпчиши ва чўкиши), шунингдек йил фасли, ҳарорат режими, трассага туташ участкаларнинг қуриши ёки сув босишига боғлиқ равишда тупроқ хоссаларининг эҳтимолий ўзгаришларини (юкламаларни қабул қилиш чегараларида) инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Таянчларга шамол ҳамда ички босим ва қувурлар деворлари ҳароратининг ўзгариши таъсирида қувур узунлигининг ўзгаришидан юзага келувчи юкламалар қувурларнинг қабул қилинган ётқизиш тизими ва таянчлардаги қувурнинг силжишга қаршиликларини ҳисобга олган ҳолда бўйлама деформацияларни компенсациялашга кўра аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Ҳудуд қияликларида ва заиф тупроқли жойларда, минимал юкламаларни учрайдиган қўзғалмас таянчлар билан ер усти қувурларини ётқизиш тизимларидан фойдаланиш керак (масалан, трасса ҳаводаги ўқининг бир томонида жойлашган қўзғалмас таянчлар билан илон изи шаклида ётқизиш мумкин).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Қувурларнинг ер устидаги тўсинли тизимларининг қўзғалмас таянчларига бўлган юкламаларни, агар ушбу зўриқишлар бир томонга йўналган бўлса, қувурларнинг туташган жойларидан таянчларга тушадиган зўриқишларнинг йиғиндисига тенг этиб қабул қилиш, шунингдек агар ушбу зўриқишлар турли томонга йўналган бўлса — зўриқишларнинг фарқи сифатида қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Охирги ҳолатда, юкламаларнинг кичикроғи 0,8 га тенг бўлган коэффициент билан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Қувурларнинг ер устидаги тўсинли тизимларининг бўйлама силжувчи ва эркин ҳаракатланувчи таянчларини вертикал юкламалар ва горизонтал кучларнинг биргаликдаги таъсирига ёки ҳисобий силжишлардан ҳисоблаш лозим (қувурўтказгичлар таянчга қўзғалмас тарзда бириктирилганда, силжиши устуннинг эгилиши ҳисобига юз берадиган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаракатланмайдиган таянчларга горизонтал зўриқишларни аниқлашда ишқаланиш коэффициентининг максимал қиймати қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Бўйлама деформациялар компенсацияланмаган тўғри чизиқли тўсинли тизимларда қувурларнинг тўғри чизиқдан эҳтимолий оғишини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунинг натижасида ҳарорат ва ички босим таъсиридан пайдо бўладиган ва оралиқдаги таянчга қувур ўқига перпендикуляр йўналишда таъсир қиладиган ҳисобий горизонтал зўриқишни қувурдаги максимал эквивалент бўйлама зўриқиш қийматининг 0,01 га тенг қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Аркали тизимлар, анкерли таянчлар, осма ва бошқа тизимларнинг таянчларини ҳисоблашда ағдарилиш ва силжитиш эҳтимолини ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Компенсаторлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Қувурлар деворларининг ҳарорати, ички босимининг ўзгариши ва бошқа юкламалар ва таъсирлар натижасида юзага келувчи бўйлама силжишлари учун компенсаторларни ушбу шарт бўйича ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— маҳсулотнинг ички босими остида қувур узунлигининг ўзгариши ва қувур деворлари ҳароратининг ўзгаришидан компенсатордаги ҳисобланган бўйлама зўриқишлар, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўндаланг ва бўйлама юкламалар таъсири остида эгилишдан компенсатордаги қўшимча бўйлама зўриқишлар, МPа қурилиш механикасининг умумий қоидаларига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R2 — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 5-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсаторларни қувур ўтказгичларнинг кам ўзгарувчан ҳарорат режимида ишлайдиган қисмларда (газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларининг тўғри чизиқли қисмида) ҳисоблашда мазкур ШНҚнинг 47-формуласида ҳисобланган R2 қаршилик ўрнига RH2 норматив қаршиликни қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Компенсатордаги ҳисобий бўйлама зўриқишлар қиймати қурилиш механикасининг умумий қоидаларига мувофиқ тарзда тармоқ қаттиқлигининг камайиш коэффициенти kj ва бўйлама зўриқишларнинг ортиш коэффициенти mк ни ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хусусан, П-, Z- ва Г-симон компенсаторлар учун ҳисоблаш ушбу формулалар бўйича амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
П-симонлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(48)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(49)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Z-симонлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Г-симонлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Е0 — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 19-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dн — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 12-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lk — компенсаторнинг чиқиши, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурнинг компенсаторга туташган жойидаги ҳарорат ва ички босимнинг таъсиридан умумий бўйлама силжиши, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ln — компенсатор токчасининг кенглиги, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k тармоқ ўқининг эгилиш радиуси, сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Компенсаторнинг эгилган ва пайвандланган тармоқлари учун Лк < 0,3 бўлганда қаттиқликнинг камайиши kj ва зўриқишларнинг ортиши mk коэффициентлари қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(55)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 17-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 49-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rс — тармоқнинг ўртача радиуси, сm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер усти қувурларининг бўйлама силжишларида компенсаторларнинг қаршилик реакцияси Нk, Н, қуйидаги формулалардан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
П- ва Z-симон компенсаторлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Г-симон компенсаторлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(57)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W — қувур кесимининг қаршилик пайти, сm3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, mk, lk — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 48-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Ер усти қувур қисмларининг бўйлама силжишларининг ҳисобланган қийматларини қувур деворлари ҳароратининг максимал кўтарилиши (мусбат ҳисоби ҳароратли ўзгариш) ва ички босим (қувурнинг узайиши)дан, шунингдек қувурда ички босим бўлмаганда (қувурнинг қисқаришида) қувур деворлари ҳароратининг энг катта пасайишидан келиб чиқиб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Компенсаторлар ўлчамларини кичрайтириш мақсадида дастлаб уларни чўзиш ёки сиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, чекка қирраларни пайвандлашда юзага келадиган ҳароратга боғлиқ чўзилиш ёки сиқилиш қийматларини чизмаларда кўрсатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Сейсмик ҳудудларда ётқизиладиган қувурни ҳисоблашнинг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Сейсмик ҳудудларда ётқизиладиган қувурлар ётқизиш туридан (ер ости, ер юзи ёки ердан юқори) қатъи назар, ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ сейсмик таъсирларни ҳисобга олган ҳолда юкламаларнинг асосий ва алоҳида бирлашиш йўли билан ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Мазкур ШНҚнинг 149-бандига кўра, сейсмик ҳудудларда ётқизишга мўлжалланган қувурлар ва уларнинг элементлари қуйидагиларга мувофиқ ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сейсмик таъсирни ҳисобга олган ҳолда аниқланадиган шартли статик юкламаларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чегара ҳолатлар сейсмик ҳудудлардан ташқарида ётқизиладиган қувурлар учун белгилангандек каби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сейсмометрик станцияларнинг қайдлари, қурилиш ҳудудида аввал юз берган ёки сейсмик шароитлар бўйича ўхшаш ҳудудлардаги ер қимирлашлар бўйича маълумотларни таҳлил қилиш асосида олинган ёзувларни (акселерограммлар, велосиграммлар, сейсмограммлар кўринишидаги) таҳлил қилиш асосида олинган сейсмик таъсирларга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Акселерограммлар бўйича қабул қилинадиган максимал ҳисобий тезлашишлар қиймати мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилгандан кичик бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўта хавфли сейсмик таъсирлар учун ҳисоблашда, қувурни ушлаб турувчи конструкцияларда эгилувчан бўлмаган деформациялар ва қолдиқ деформациялар, маҳаллий шикастланишлар ва шу кабилар юзага келишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-жадвал

Ернинг силкиниш кучи, балларда

7

8

9

10

Сейсмик тезлашиш, cm/c2

100

200

400

800

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Ер усти қувурларнинг таянчларини ҳисоблаш қуйидаги йўналишлардаги сейсмик кучлар таъсири учун амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурўтказгич ўқи бўйлаб, бунда қувурдаги зўриқишларнинг қийматлари аниқланади ҳамда таянчларнинг конструкциялари горизонтал сейсмик юкламалар таъсирига текширилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурнинг бўйлама ўқига нормал йўналиш бўйлаб (вертикал ва горизонтал текисликларда), бунда қувурнинг силжиш қиймати ва қувурнинг таянчдан ағдарилишига йўл қўймайдиган ригел узунлигининг етарлилиги, қувурдаги қўшимча зўриқишлар аниқланиши, шунингдек таянчларнинг конструкциялари горизонтал ва вертикал сейсмик юкламалар таъсирига текширилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларни таянчларнинг ўзаро кўчишида юзага келувчи юкламалар учун текширув ҳисоблашни ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер усти қувурларига сейсмик юкламалар ҚМҚ 2.01.03-19 бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Тўкилмаларда ва ер остига ётқизиладиган қувурлардаги қўшимча зўриқишлар тупроқнинг зўриққан ҳолати орқали юзага келадиган қувурнинг бўйлама ўқи бўйлаб йўналган сейсмик тўлқин таъсири натижаси сифатида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер остидаги ва тўкилмалардаги қувурларнинг бўйлама ўқига нормал бўйича йўналган сейсмик юкламалар таъсирига ҳисоблаш амалга оширилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Ер остида ёки ер юзидаги (тўкилмадаги) тўғри чизиқли қувурлардаги қувурнинг бўйлама ўқи бўйлаб йўналган сейсмик кучлар таъсиридан келиб чиққан зўриқишлар қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(58)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mo — мазкур ШНҚнинг 310-бандига мувофиқ аниқланувчи қувурнинг тупроқда қисилиш коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ko — ушбу ШНҚнинг 311-бандига мувофиқ аниқланадиган қувурнинг масъуллигини ҳисобга олувчи коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kn — мазкур ШНҚнинг 312-банди бўйича аниқланадиган зилзиланинг такрорланувчанлик коэффицииенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ac — мазкур ШНҚнинг 306-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда, сейсмик ҳудудлаштириш ва микроҳудудлаштириш маълумотлари бўйича аниқланадиган сейсмик тезлашиш, сm/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eo — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 19-формуласида келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тo — тупроқ массивининг изланишлар натижасида аниқланадиган сейсмик тебранишларнинг устун даври, s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ср — бўйлама сейсмик тўлқинни қувурнинг бўйлама ўқи бўйлаб, тупроқ массивида тарқалиш тезлиги, сm/s, изланишлар натижасида аниқланиши, бунда лойиҳани ишлаб чиқиш босқичида мазкур ШНҚнинг 11-жадвалига мувофиқ қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Қувурнинг тупроқда қисилиш коэффициентини изланишлардан олинган материаллар асосида аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастлабки ҳисоб-китоблар учун мазкур ШНҚнинг 11-жадвали бўйича олинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m0 коэффициентининг қийматини танлашда, ишлатиш пайтида қувурни ўраб турган тупроқ ҳолатидаги ўзгаришларни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

11-жадвал

Тупроқлар

Бўйлама сейсмик тўлқиннинг тарқалиш тезлиги, Ср km/s

Қувурнинг тупроқда қисилиш коэффициенти, mo

Тўкилма, юмшоқ қумлар, қумли лой, кесаклар ва сувга тўйинганларидан ташқари бошқалар

0,12

0,50

Қумли, кам намли

0,15

0,50

Қумли, ўртача намликдаги

0,25

0,45

Сувга тўйинган қумли

0,35

0,45

Қумли лой ва кесак

0,30

0,60

Лойли, нам, юмшоқ

0,50

0,35

Лойли, ярим қаттиқ ва қаттиқ

2,00

0,70

Лёсс ва лёссимон

0,40

0,50

Торф

0,10

0,20

Паст ҳароратли музлаган (қумли, лойли, тўкилмали)

2,20

1,00

Юқори ҳароратли музлаган (қумли, лойли, тўкилма)

1,50

1,00

Шағал, чақилган тош, майда тош

1,10

Мазкур жадвалнинг 2-изоҳида келтирилган

Оҳак тошлар, сланецлар, қум тошлар (кам шамоллатилган, шамоллатилган ва кучли шамоллатилган)

1,50

Мазкур жадвалнинг 2-изоҳида келтирилган

Қоя жинслари (монолит)

2,20

Мазкур жадвалнинг 2-изоҳида келтирилган

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Жадвалда Ср нинг энг кичик қийматлари келтирилган бўлиб, уларни изланишларда аниқлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қувурнинг қисилиш коэффициентларининг қийматларини тўкилма тупроғига кўра қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Қувурнинг масъулият даражасини ҳисобга олган коэффициент ko қувурнинг тавсифига боғлиқ ва қуйидаги 12-жадвал бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

12-жадвал

Қувур тавсифи

K0 коэффициенти қиймати

1. Ишчи босими 2,5 дан 10,0 МPа (25-100 kgf/cm2) гача бўлган газ қувурлари, 1000 дан 1200 mm гача шартли диаметрдаги нефть ва нефть маҳсулоти қувурлари

1,5

2. Ишчи босими катталигидан қатъи назар, газ қувурлари, шунингдек ўта масъулиятли объектларнинг ишлашини таъминловчи ҳар қандай диаметрдаги нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари

-

3. Сув ойнаси кенглиги 25 m ва ундан ортиқ бўлган сув тўсиқлари орқали қувурнинг ўтиш жойлари

-

4. 1,2 дан 2,5 МPа (12 — 25 kgf/cm2)гача ишчи босимдаги газ қувурлар, шартли диаметри 500 дан 800 mm гача бўлган нефть ва нефть маҳсулоти қувурлари

1,2

5. Шартли диаметри 500 mm дан кичик бўлган нефть қувурлари

1,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Майдончанинг сейсмиклиги 9 ва ундан юқори балл бўлганда, қувурлар учун 1-бандда келтирилган Ко коэффициентлар қўшимча равишда 1,5 коэффициентга кўпайтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Сейсмик таъсирларнинг такрорийлиги ҚМҚ 2.01.03-19 га мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудини сейсмик ҳудудлаштириш хариталари бўйича қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зилзилаларнинг kп такрорланиш коэффициентлари қийматларини қуйидаги 13-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

13-жадвал

Такрорланиш интервали, йиллар

Интенсив зилзилалардаги такрорланиш коэффициенти,kп

7 ва 8 балл

9 ва ундан ортиқ балл

≤250

1,2

1,25

300 — 600

1,0

1,15

650 — 1000

0,8

1,0

>1000

-

0,9

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Қувурларнинг уланиш қисмлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Қувурларнинг қисмлари (тройниклар, ўтгичлар ва тиқинлар) деворларининг ички босим таъсир қилишидаги ҳисобий қалинлигини қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тройникнинг асосий қувури деворининг қалинлиги бm, cm, (59) формула бўйича, ажралма деворининг қалинлиги б0 , сm эса қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(60)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур билан пайвандлаш учун учларига ишлов берилганидан кейин уланиш қисмлари деворининг қалинлиги бkd, cm, (пайвандланувчи қирра қалинлиги) қуйидаги шартдан келиб чиқиб аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(61)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 12-формуласидагидек;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — белгиланиши мазкур ШНҚнинг 7-формуласидагидек;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dd — уланиш қисмининг ташқи диаметри cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қисмларнинг юк кўтариш қобилияти коэффициенти қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
камида учта тўлиқ сектордан ва учларида иккита ярим сектордан иборат пайвандланган отводлар ва штампланган отводлар учун, агар чокнинг илдизи пайвандланган бўлса ва пайвандланган бўғинларни 100 фоиз назорат қилса, мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тройниклар учун — мазкур ШНҚнинг 1-диаграммага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конуссимон ўтгичлар эгилиш бурчаги y<12° ва қавариқ тиқинлар учун — NB = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R1(D) — деталь материалининг ҳисобий қаршилиги (тройниклар учун), R1(D)=R1(M) МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R1(0),R1(M) — ажралмалар ва тройник магистрали материалининг ҳисобий қаршилиги, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Do — тройник ажралмасининг ташқи диаметри, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dм — тройникнинг асосий қувурининг ташқи диаметри, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтгичлар деворининг қалинлигини энг катта диаметр бўйича ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

14-жадвал

Отводларнинг ўртача эгилиш радиусининг унинг ташқи диаметрига нисбати

1,0

1,5

2,0

Қисмнинг юк кўтариш қобилияти коэффициенти, NB

1,30

1,15

1,00

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Ички босимдан ташқари тройникли уланмалар бир вақтда эгилиш ва бўйлама кучлар таъсирига дучор бўлиши мумкин бўлган ҳолларда, йўл қўйиб бўлмайдиган деформацияларнинг олдини олиш учун қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(62)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O1, O2, Okp — тройникли уланманинг энг зўриққан нуқтасидаги ҳалқали, бўйлама ва уринма зўриқиши, норматив юкламалар ва таъсирларга кўра аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— белгиланиши мазкур ШНҚнинг 5-формуласида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-боб. Атроф-муҳит муҳофазаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Қувурларни ётқизиш учун лойиҳаларда қувурларни қуриш ва улардан кейинчалик фойдаланишда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича ечимлар инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Қувурларни ер остига ва ер юзига (тўкилмада) ётқизишда маҳаллий материаллардан фойдаланган ҳолда эрозияга қарши чора-тадбирларни ҳисобга олиш, ер ости қувурлари тик қияликлар, жарликлар, суғориш каналлари ва хандақ кесиб ўтганда, хандаққа сувнинг кириб келиши ва қувур бўйлаб тарқалишининг олдини олувчи улагич (перемычка)лар инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Қувурларни сойлар, жарликлар ва ирмоқлар билан кесишиш жойларида тупроқ тўкилмаларида ётқизишда сув ўтказиш иншоотлари (лотоклар, тарновлар) ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув ўтказиш иншоотларининг кўндаланг кесими сувнинг 50 йилда бир марта ҳисобланадиган максимал сарфи бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Ер ости қувурлари томонидан кесишган жойларда сув босмайдиган қирғоқларни маҳкамлаш ҳар 50 йилда бир марта такрорланадиган тошқин горизонт сатхидан камида 0,5 м баландликда ва қияликдаги тўлқинларнинг баландлигидан 0,5 м баландликда кўтарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув босадиган қирғоқларда нишаб қисмидан ташқари, нишабга туташ тошқин қисмидан 1 — 5 m узунликдаги ер қисми мустаҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қирғоқнинг маҳкамланадиган майдони кенглиги геологик ва гидрогеологик шароитларга асосан лойиҳа билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Кўчки ҳудудларида қувур ётқизиш бўйича лойиҳа ечимлари асосида табиий шароитларга зарар етказилиши эҳтимоли (чуқур уриб киритилувчи ва бурғилаб киритилувчи қозиқлар ёки устунлар)ни истисно қилиш шартига кўра қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Қувурларни ер ости ётқизишда тупроқнинг ҳосилдор қатламини рекультивациялаш чоралари инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Қувурларни туз-флюкциявий, термоэрозиявий ва хавфли бўлган ёнбағирларда ҳамда сув ҳавзаларнинг термоабразив қирғоқлари яқинида қувур ётқизишда техноген бузилишларнинг олдини олувчи қуйидаги махсус муҳандислик ечимлар ҳисобга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўсимликлар қатламини максимал даражада сақлаб қолиш чора-тадбирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ тўкиш ва кўпчийдиган тупроқни кўпчимайдиганига алмаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув зовурлари ва сув оқовалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурўтказгич устидаги тупроқ дўнглигини текислаш ва зичлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Қувурўтказгичлар трассаси криоген кўпчиш билан намоён бўлувчи тоғ олди (дарахтзорлар, ботқоқлар) ҳудудлари чегарасидан ўтувчи қисмларида асослар деформацияланишини олдини олиш бўйича лойиҳа ечимларини (мавсумий эриш чуқурлигини қисқартириш, кўпчишга қарши ёстиқчаларни ўрнатиш) инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурўтказгичлар трассасига яқин жойлашган емирувчи жарлик мустаҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Атроф-муҳит муҳофазаси бўйича талаблар лойиҳага алоҳида бўлим сифатида киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Гидравлик синовлар ва рекультивация ишларига қўйиладиган талаблар лойиҳада мустақил бўлимлар сифатида кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Қувурларни қуриш ва реконструкция қилишда ҳудудда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ва уларнинг тармоқларини лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилишда ҳудуддаги дарахт ва буталар ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслиги, дарахт ва буталар атрофи бетонлаб ташланмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-боб. Қувурўтказгичларни коррозиядан ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Пўлат қувурларни (ер ости, ер юзи, ер усти ва сув ости) ер ости ва атмосфера коррозиясидан ҳимоя қилиш воситаларини лойиҳалашда ГОСТ 25812-83 талабларига риоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Коррозияга қарши ҳимоя, қувурларни ётқизиш усулидан қатъий назар, уларни фойдаланиш даврида аварияларсиз (коррозия сабабли) ишлашини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Қувурўтказгичларни ер ости коррозиясидан ҳимоя қопламалари воситасида ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Қувурларни (ер устидагилари бундан мустасно) ер ости коррозиясидан ҳимоялашни тупроқнинг коррозия агрессивлиги ва уларни ётқизиш ҳудудидан қатъи назар, ҳимоя қопламалари ҳамда электр-кимёвий ҳимоя воситалари ёрдамида комплекс равишда амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Қувурларни ётқизиш ва ишлатиш бўйича муайян шароитларга кўра ҳимоя қопламаларнинг кучайтирилган ва нормал каби икки турини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳимоя қатламининг кучайтирилган тури суюлтирилган углеводород қувурлари, ётқизиш шароитларидан қатъий назар, диаметри 1020 mm ва ундан катта бўлган қувурларда, шунингдек қуйидаги ҳудудларда ётқизиладиган ҳар қандай диаметрдаги қувурларда қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шимолий кенгликнинг 50° дан жануброқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шўрланган тупроқларида (шўрхок, тақир, қум тепаликлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқланган, қора тупроқ, суғориладиган тупроқларда ҳамда истиқболда сув бостириладиган майдонларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚнинг 1 ва 2-иловаларига мувофиқ сув ости ўтиш жойлари ва дарё тошқинларида ҳамда темир йўл ва автомобиль йўлларидан ўтиш жойлари, шунингдек ҳимоя ғилофлари ва уларга туташ қувурлар қисмларида лойиҳалаш пайтида белгиланган масофалар доирасида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турли қувурлар билан кесишувларда, кесишиш жойининг ҳар икки томонга 20 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
саноат ва маиший оқова сувлари, чиқиндихоналар ва шлак уюмлари майдонларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дайди токлар мавжуд жойларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташилаётган маҳсулотнинг ҳарорати 313 К (40 °С) ва ундан юқори бўлган қувурлар қисмларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дарёлар, каналлар, кўллар, сув омборлари, шунингдек аҳоли пунктлари ҳамда саноат корхоналари чегараларидан камида 1000 m бўлган масофада ётқизиладиган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари қисмларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча бошқа ҳолатларда нормал турдаги ҳимоя қопламаларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Ер усти қувурларини атмосфера коррозиясидан ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Ер устида ётқизилган қувурларни атмосфера таъсирига қарши лок-бўёқ, шиша-эмаль, металл қопламалар ёки консистент суртмали қопламалар ёрдамида ҳимоялаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Лок-бўёқ қопламаларнинг умумий қалинлиги камида 0,2 mm ва яхлитлиги қалинликда камида 1 kV бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лок-бўёқ қопламалар қуйидагилар бўйича назоратдан ўтказилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қалинлик бўйича — МТ — 41НЦ ёки МТ — ЗЗН турдаги қалинлик ўлчагичлар билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
яхлитлик бўйича — ЛКД — 1 m турдаги ёки «Крона — 1Р» турдаги учқунли дефектоскоп билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Шиша-эмаль қопламалар қалинлиги камида 0,5 mm, яхлитлиги қалинликда камида 2 kV бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шиша-эмаль қопламалар мазкур ШНҚнинг 336-бандида келтирилган ускуналар ёрдамида назоратдан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Консистент суртмалар ҳаво ҳарорати — 60 °С дан паст бўлмаган ҳудудларда қувурларни ишлатиш ҳарорати +40 °С дан юқори бўлмаган жойларда қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Консистент суртмали қопламалар 20 фоиз (вазнидан) ПАК-3 ёки ПАК-4 турдаги алюминий упаси, 0,2 — 0,5 mm қалинликка эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Ер усти қувурўтказгичлар таянчлари ва бошқа металл конструкцияларининг коррозияга қарши ҳимояси ҚР 04.01-23 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Қувурларни ер ости коррозиясидан электр-кимёвий ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Юқори даражадаги коррозияланиш хавфи шароитларида тупроқ қаршилиги 20 Ω гача бўлган шўрхок ерларда, йилнинг камида 6 ойи давомида тупроқ сувларининг сатҳи қувурнинг пастки қисмидан юқорида бўлган жойларида ҳамда қувурларни ишлатиш ҳарорати +40 °С ва ундан юқори бўлган ҳудудларда, электр-кимёвий ҳимоя воситаларини захиралаш инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. КС, ГТС, ННС бошқа объектларда жойлашган технологик ускуналарнинг ҳимоя ерга улаш контурлари ер ости коммуникацияларнинг электр-кимёвий ҳимоя тизимига экран сифатидаги таъсирни кўрсатмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Ерга улаш қурилмаларининг ток қайтаргичи сифатида, протекторлардан фойдаланилиши, уларнинг сони хизмат қилиш муддати ва ЭҚТҚ билан белгиланган ҳимоя ерга уланишнинг йўл қўйилган қийматини ҳисобга олган ҳолда ҳисоб-китоблар орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Анодли ерга уланиш мосламалари ва протекторлар тупроқнинг музлаш чуқурлигидан пастроқда солиштирма қаршилик минимал бўлган жойларда ўрнатилишини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Дренаж кабели анодли ерга улаш симига (заземление) уланган жойларига таниш (идентификация) белгисини ўрнатиш ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Дренаж кабели ёки анодли ерга улагичга уланган симни катод станциясининг энг катта токига мўлжаллаш ва ушбу ҳисоб-китобларни кучланиш йўл қўйиладиган даражагача тушиши бўйича текшириб туриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Электр-кимёвий ҳимоя учун заводда тайёрланмаган анодли ерга улагичлардан фойдаланилганда электродларни улашни кесими камида 6 mm2 (мис бўйича) бўлган кабель инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Кокс билан тўлдирилган анодли ерга уланишни лойиҳалашда кокс грануласи ўлчами 10 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Электр-кимёвий ҳимоя тизимларидаги барча контакт уланишлари ҳамда кабелнинг қувур ва анодли ерга уланиш симига уланган жойлари завод томонидан қабул қилинган ишончлилик ва чидамлилик даражасидаги изоляцияга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Уланиш кабели ер остида ётқизилган жойларида «Анодли ерга улаш — катодли ҳимоя қурилмаси — қувурўтказгич» занжирида фақат икки қатламли полимер изоляцияли кабелдан фойдаланиш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Қувурларни катодли ҳимоялаш қурилмаларининг электр таъминоти II ва III тоифага мувофиқ 0,4; 6,0; 10,0 kV кучланишдаги мавжуд ЭУТ орқали ёки йўналиш бўйлаб лойиҳалаштирилаётган ЭУТ ёки автоном манбалар орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тоифаланиши қувурларни ётқизиш шароитларига кўра аниқланиши керак (ушбу ШНҚнинг 15-жадвали).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Катодли ҳимоя қурилмалари электр қабул қилгичларининг тоифаланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Катодли ҳимоя қурилмаларининг электр энергия сифати кўрсаткичлари ГОСТ 13109-97 талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

15-жадвал

Газ қувурларининг номлари

ЭҚТҚ га мувофиқ тоифаланиши

Солиштирма электр қаршилиги гр Ω.

1. Тупроқнинг коррозия фаоллиги юқори бўлган зонада жойлашган пўлат қувурлардан тайёрланган газ қувурлари

II

< 20

2. Дайди токларнинг анодли ёки ўзгарувчан токлар зонасида жойлашган газ қувурлари

II

Тартибга солинмайди

3. Газ қувурларини ётқизишнинг бошқа барча ҳолатларида

III

> 20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Қувурларнинг технологик алоқа кабелларини электр-кимёвий ҳимоя қилиш ГОСТ 9.602-2016га мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-боб. Қувурларнинг технологик алоқа линиялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Қувур ўтказгичларнинг технологик алоқа линиялари уларнинг ишини марказлаштирилган ҳолда назорат қилиш учун хизмат қилиши ва қувурлар мажмуасининг ишлашини автоматик бошқариш тизими (АБТ) учун техник асос ҳисобланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Қувур ўтказгичларнинг технологик алоқа линияларини лойиҳалаш алоқа бўйича норматив ҳужжатларга ҳамда ушбу боб талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Қувурларнинг технологик алоқаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
марказий диспетчерлик пунктларининг газ, нефть ва нефть маҳсулотларини қазиб чиқариш ва ташиш бўйича бирлашмалари (бошқармалар)нинг диспетчерлик пунктлари билан магистрал алоқасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ, нефть ва нефть маҳсулотларини қазиб олиш ва ташиш бўйича бирлашмалар диспетчерлик пунктларининг қувурлар, КС ва ННС, ГТС, қуйиш станциялари, ер ости газ омборлари ва нефть конларининг тармоқ диспетчерлик пунктлари билан диспетчерлик телефон алоқасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурларни тармоқ ишлаб чиқариш диспетчерлик пунктларининг уларга бўйсунувчи КС ва ННС, ГТС ёки қуйиш станциялари, қувурларни таъмирлаш-тиклаш ва ишлатиш хизматлари, ташилаётган маҳсулотни ўлчаш пунктлари, тармоқ таъмирловчилари ҳамда ер ости газ омборлари ва конларнинг бош иншоотлари билан диспетчерлик телефон алоқасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурўтказгичларнинг тармоқ-ишлаб чиқариш бошқармалари диспетчерлик пунктларининг махсус транспорт воситалари ва қувурўтказгичлар трассасида ишлайдиган таъмирлаш бригадалари билан алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзтрансгаз» АЖнинг қувурлар бошқармалари ва газ, нефть ва нефть маҳсулотларини қазиб чиқариш ва ташиш бирлашма (бошқарма)лари билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бирлашмалар (бошқармалар)нинг уларга бўйсунувчи хизматлар билан, шунингдек турдош бирлашмалар (бошқармалар)нинг ўзаро тезкор-ишлаб чиқариш телефон ва телеграф алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзбекнефтгаз» АЖ тармоқ кенгашларининг газ, нефть, нефть маҳсулотларини қазиб чиқариш ва ташиш бирлашма (бошқарма)лари, қувурлар бошқармалари, асосий қувур ишлатувчи хизматлар, конлар, ер ости газ омборлари билан телефон алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш майдонлари ва аҳоли пунктларининг маҳаллий алоқаси, шунингдек ёнғиндан муҳофаза қилиш қисмлари билан алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
марказий ва тармоқ телемеханикаси учун алоқа каналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автоматлаштирилган бошқариш тизими (АБТ) учун алоқа каналлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГТСнинг газ истеъмолчиси билан алоқаси қурилиши газ истеъмолчиси томонидан бажарилган маҳаллий телефон алоқа воситалари орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ қувури технологик алоқаси қурилиши таркибига маҳаллий телефон алоқа воситалари кирмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор-ишлаб чиқариш телеграф алоқасини ташкил қилиш учун газ қувурини АБТга кирувчи қурилмалардан фойдаланилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Қувурўтказгичлар технологик алоқасининг магистраль линиялари қувур линияси нинг бутун узунлиги бўйлаб ўтадиган кабел ёки радиореле линиялари шаклида инобатга олинган бўлиши, қувурлар арматуралари ва ускуналари жойлашган жойларга тармоқлар билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бирлаштириладиган алоқа линиялари кабель ёки радиореле линиялари кўринишида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат майдонлари ва аҳоли пунктларининг маҳаллий алоқа тармоқлари кабель ёки ҳаво линиялари кўринишида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоқа линиялари турини танлаш техник-иқтисодий ҳисоб-китоб билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаво алоқа линияларини фақат фавқулодда ҳолатларда ҳисобга олинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Қувурларнинг технологик алоқалари чизиқли алоқа ва станцион алоқа иншоотларидан ташкил топиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чизиқли алоқа иншоотларга магистраль ва уланувчи кабеллар, ҳаво алоқа линиялари ва саноат объектлари ҳамда аҳоли пунктларининг маҳаллий тармоқ линиялари, шунингдек хизмат кўрсатилмайдиган кучайтириш пунктларини (ХККП) киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Станция иншоотларига хизмат кўрсатадиган алоқа тугунлари, антеннали-фидер тизимли ҳамда энергия иншоотларига эга бўлган радиореле станцияларни киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Қувурларнинг алоқа тугунлари, қувурнинг маъмурий-техник биноларнинг хоналарида, алоҳида биноларда ёки блок-боксларда хизмат кўрсатиш ҳудудида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг хизмат кўрсатиладиган ва хизмат кўрсатилмайдиган станциялар билан радиорелели технологик алоқа мачталарини КС ва НПС ҳудудларида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Бир нечта навбатда қурилган қувурлар, КС ва НПС да технологик алоқанинг асосий кабель линияси лойиҳаси алоқа ва электр таъминоти тугунлари учун бинолар тайёр бўлгандан сўнг бир нечта навбатда технологик алоқа станциялари иншоотларини қуриш ва ишга туширишни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Кабель линияси ХККП ва технологик алоқанинг оралиқ радиорелели линия станцияларини қувур узунлиги бўйлаб, алоқа аппаратурасининг меъёрий ишлаши, алоқа линиясини қуриш ва ишлатишнинг қулайлигини таъминлайдиган жойларда ва қувур ўтказгичнинг тўғри чизиқли иншоотларига (беркитиш арматураси) яқинлаштирган ҳолда кучайтирувчи қисм узунлигининг номинал узунликдан йўл қўйилган оғиши доирасида, қўлланилаётган ускунанинг техник параметрлари билан белгиланган майдонларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. ехнологик алоқанинг кабель линиялари, қувур линиясининг чап томонида маҳсулотнинг оқими бўйлаб диаметри қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 mm гача бўлган қувур линияси ўқидан камида 8 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 mm дан катта бўлганда — камида 9 m масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Алоқа кабели қувур линиясининг ўнг томонига ўтказилиши лойиҳа билан асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Давлат ўрмон хўжалиги фонди майдонларида алоқа кабелини қувур диаметридан қатъи назар 6 m гача масофага яқинлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Алоқа кабеллари тоғли ҳудудларда ётқизилганда, диаметридан қатъи назар, қувур ўқидан камида 3 m масофада алоҳида хандаққа тоғ томондан ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Технологик магистрални бир кабеллидан, икки кабеллига қайта жиҳозланишида, иккинчи кабель мавжуд кабелдан 3 m масофада ётқизилиши, бунда кабелни қувур ўқидан 6 m гача масофага яқинлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Тармоқ телемеханика кабелини бир вақтда қуришда, технологик алоқа кабели линияси билан битта хандақда мавжуд кабель линияси кабелидан камида 3 m масофада ётқизилиши, бунда кабелни қувур ўтказгич ўқидан 6 m гача масофага яқинлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Технологик алоқа кабели қувур ўтказгичдан 10 m дан ортиқ масофага узоқлаштирилганида кабелни яшиндан ҳимоя қилиш махсус қурилмаси инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Технологик алоқа кабели линиясини электр-кимёвий коррозиядан ҳимоя қилишни қувурўтказгични ҳимоя қилиш билан бирга ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кабель линияси қувурдан 40 m дан ортиқ масофага узоқлаштирилганида мустақил ҳимояни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Тупроқ хусусияти ва ётқизиш шароитларига кўра қуйидаги турдаги кабеллардан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лентали пўлат қопламали зирҳли — барча гуруҳ тупроқларида ва кемалар юрмайдиган, ёғочлар оқизилмайдиган, ботқоқлар бўлмаган, барқарор нишабли қирғоқли ҳамда сокин сув оқимли дарёларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
симли пўлат қопламали зирҳли — муз деформациясига учрайдиган барча гуруҳ тупроқларида, тик ёнбағирларда, чуқурлиги 2 m дан ортиқ бўлган ботқоқликларда, сув ҳавзаларида, тоғлик, кемаюрар ва ёғоч оқизиладиган дарёларда (ботқоқланган тошқинлар), шунингдек кема юрмайдиган ва ёғоч оқизилмайдиган ботқоқланган барқарор бўлмаган қирғоқли ёки ўзгарувчан ўзанли дарёларни кесиб ўтишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
металл қобиқ устидан пластик изоляцияловчи қопламали зирҳли — пўлат қоплама устидан қўшимча пластик қопламали зирҳга эга бўлган, қобиғининг материалига нисбатан агрессив бўлган тупроқ ва сувларда — кабель экранловчи таъсирининг доимийлигини сақлаб қолиш заруриятига кўра кабель пўлат қопламасига нисбатан агрессив бўлган тупроқ ва сувларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алюмин қобиқдаги ёки қўшимча экранларга эга зирхли — ўзгарувчан токли электр темир йўллари электр узатиш тармоқлари, радиотехника қурилмалари ва ташқи электромагнит таъсири остидаги майдонларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. Алоқа кабелини ётқизиш чуқурлиги камида қўйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — IV гуруҳ тупроқларида — 0,9 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V ва ундан юқори гуруҳ тупроқларда қоялар юзага чиққан жойларда, шунингдек портлатиш усулида ёки тўқмоқли болғалар билан ишлов берилувчи IV гуруҳ тупроқларда хандақ чуқурлиги 0,5 m лигида, қум тупроқларидан камида 10 cm қалинликдаги таглик ясаш ва кабель устидан 10 cm қалинликда ёпилганида — 0,4 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V ва ундан юқори гуруҳ тупроқларда қоя жинси устида турли қалинликдаги сирт қоплами мавжуд бўлганда, шунингдек портлатиш усулида ёки тўқмоқли болғалар билан ишлов берилувчи IV гуруҳ тупроқларида, хандақ чуқурлиги 0,7 m бўлганда қум тупроқларидан камида 10 cm қалинликдаги таглик ясаш ва кабель устидан 10 cm қалинликда ёпиш билан — 0,6 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, хандақ чуқурлиги 0,5 m бўлганда қоя жинсига чуқурлашиш 0,4 m дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Суғориладиган ва ҳайдаладиган ерларда, узумзорларда ва кўчувчи қумларда кабелни ётқизиш чуқурлиги қишлоқ хўжалиги ишларини бажариш пайти ва тупроқ эрозиясида кабель сақланишининг таъминлашини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Технологик алоқа кабель линияси ҳудудда кўрсаткич устунчалар билан қотирилиши ва улар қуйидаги жойларга ўрнатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кабелнинг барча ер ости муфталари яқинида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кабелнинг қувурдан кучайтириш пунктлари томонга чекиниш жойларида ва кабель трассасининг бурилиш бурчакларида, темир йўл ва автомобиль йўллари, сув тўсиқлари, маҳсулот қувур ўтказгичлари, ҳаво ва кабель электр узатиш ва алоқа тармоқларини кесиб ўтганда — ушбу тўсиқларнинг ҳар иккала томонида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўрсатиш устунлари назорат-ўлчаш пунктлари жойлашган жойларда ўрнатилмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Назорат-ўлчаш пунктлари имкони борича алоқа кабели ва қувур линияси учун бирлашган ҳолда ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Технологик алоқа кабель линиясининг ХККПни қувур ўқидан камида 10 m масофада ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нефть ва нефть маҳсулотларини (қувур ёрилиб кетганда) кучайтириш пунктларига тошиб кетишини истисно қилиш мақсадида кучайтириш пунктлари жойлашган майдон нефть маҳсулотлари трассасининг режадаги белгисига нисбатан камида 0,3 m баландликка кўтарилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ХККПнинг ер усти қисмига кириш эшиги қувур линиясига қарама-қарши томондан ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Кабелнинг сув ости кесиб ўтиш чегаралари ушбу ШНҚнинг 163-банди талабларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Бир қувурли сув ости ўтиш жойларида алоқа кабелини муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларига, қувурнинг диаметрига кўра, шунингдек ишлар хавфсизлигини инобатга олган ҳолда сув ости хандағини қуриш ва коммуникацияларни ётқизиш бўйича қабул қилинган технологиядан келиб чиқиб, қувур ўқидан узоқроқ, бироқ камида 10 m масофада ётқизишни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Икки ва ундан ортиқ қувурли сув ости ўтиш жойларида, шунингдек қувурлар олдиндан ишлаб чиқилган сув ости хандақларга ётқизиладиган ўта мураккаб бир толали ўтиш жойларида асосий алоқа кабелини қувурнинг асосий толасининг хандақсига ётқизиш, захира кабелни эса қувурнинг захира хандақига, дарё оқими бўйлаб пастроқда қувурдан камида 0,5 m масофада ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Автомобиль ва темир йўллар кесишмасида, қувурнинг ҳимоя ғилофини ўрнатиш лойиҳа билан ҳисобга олинган ҳолларда, кабелни қувурнинг ҳимоя ғилофининг ичига жойлаштирилган ёки ташқаридан пайвандланган пўлат қувурларда (ғилофларда) ётқизиш таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Янги алоқа кабелини мавжуд қувурлар ҳимоя ғилофидан 8-9 m масофада диаметри 100 mm бўлган асбестцемент қувурларда ҳамда қувур учлари тўкилма этагидан ёки хандақ чеккасидан ҳар икки томонга камида 1 m чиққан ҳолда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Қувур линиясининг сунъий ва табиий тўсиқлар орқали ердан юқори ўтиш жойларида алоқа кабелини қувур линиясининг ён юзасига хомутлар билан маҳкамланган пўлат қувурларда ётқизиш ёки қувур таянчларига маҳкамланган юк кўтарувчи тросга илинган ҳолда ётқизиш инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Алоқа кабели темир йўл ва автомобиль йўллари билан автоном кесишган жойда кюветдан камида 0,8 m чуқурликда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кабелни кюветда (плиталар) механик шикастланишдан қўшимча ҳимоя қилишда ушбу масофани 0,5 — 0,4 m гача қисқартирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Кабелнинг темир йўл ва автомобиль йўллари билан кесишиш бурчаги 90° бўлиши, бироқ 60° дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Алоқа кабели муҳандислик коммуникациялари билан кесишганда асбест-цемент қувурларда, вертикал бўйлаб камида қуйидаги оралиқ масофаларда ётқизилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари — 0,15 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув ва канализация қувурларидан юқорида — 0,15 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик тармоқларидан пастда — 0,15 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
куч кабеллари билан — 0,15 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа алоқа кабеллари билан — 0,1 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. «Сим-ер» тизимига мувофиқ кучайтириш пунктларининг масофавий электр таъминоти линияларининг мусбат қутбли ерга улаш мосламалари ер ости металл иншоотларидан ушбу ШНҚнинг 16-жадвалида келтирилган масофалардан кам бўлмаган масофаларда ётқизишни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Тўғридан-тўғри дренаж ишлатилганда, масофали электр таъминоти қурилмаларининг манфий қутбли ерга улаш мосламаларини ер ости металл иншоотлар зонасида қуйидаги 16-жадвалда келтирилган масофаларда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

16-жадвал

«Сим-ер» масофадан қувватлантириш занжиридаги ишчи ток, А

Ерга улаш қурилмаси ва ер ости иншоотлари орасидаги минимал йўл қўйилган масофа, m

0,25

15

0,50

20

1,00

30

1,50

40

2

60

3-5

100

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Радиореле алоқа линияларини кабель линиясини қуриш қийин бўлган ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳудудларда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Радиореле алоқа линиялар аппаратураси автоматлаштирилган, контейнер турда бўлиши, махсус бинолар қурилишини истисно қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Қувурнинг радиореле алоқа линиялар тизими қувур линиясидаги иншоотлар ва линияда жойлашган хизмат кўрсатувчи техник ходимлар билан барқарор икки томонлама алоқани таъминлайдиган ультра қисқа тўлқинли радио алоқа билан комплекс ташкил этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Радиореле алоқа линияларни лойиҳалашда қувур ва мавжуд электр узатиш тармоқлари эҳтиёжлари учун яратилаётган қувват манбаларидан тўлиқ фойдаланиш ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Радиореле алоқа линияларнинг хизмат кўрсатилмайдиган оралиқ станцияларининг электр ускуналарини қувватлантириш учун имкон қадар қувурлар орқали ташилаётган маҳсулотдан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. Технологик алоқанинг ҳаво линияларини, қувурнинг чап томонида маҳсулот оқими бўйлаб ҳар қандай диаметрдаги қувур ўқидан камида 4,5 m масофада жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-боб. Суюлтирилган углеводород газлари қувурларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Суюлтирилган газларни ташиш учун мўлжалланган қувурларни лойиҳалаш ушбу ШНҚнинг 19, 22, 42, 43, 70 — 77-бандлар ва 1-илованинг 1-позициясида келтирилган талаблардан ташқари ҳолатларда, магистраль газ қувурларига қўйиладиган талабларга мувофиқ ҳамда ушбу боб талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Суюлтирилган углеводород газлар қувурлари ва уларнинг тоифаси мазкур ШНҚнинг 1-иловаси билан тартибга солинмайдиган алоҳида қисмларининг диаметри ва ётқизиш туридан қатъи назар III тоифа сифатида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг сув тўсиқлар орқали ва бўйлаб ётқизилган қисмлари ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 1 ҳамда 25-позицияларига мувофиқ нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурларининг тоифаларига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Ер ости қувурлари ўқидан аҳоли пунктлари, алоҳида бино ҳамда иншоотларгача бўлган минимал масофалар мазкур ШНҚнинг 5-иловасидаги жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Ётқизиш чуқурлиги мазкур ШНҚнинг 88-бандига мувофиқ қабул қилиниши, бироқ 1 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Бир нечта диаметри 150 mm гача бўлган қувурларни, бир вақтнинг ўзида қуришда уларни битта хандақда бир-биридан камида 0,5 m масофада ётқизишга йўл қўйилади. Бунда, объект ва унга энг яқин қувур ўртасидаги масофа диаметри 150 mm бўлган қувурўтказгич учун бўлгани каби белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Мазкур ШНҚнинг 5-иловасидаги жадвалнинг 1 — 4-бандларида келтирилган бино ва иншоотлардан юқорида жойлашган ҳудудда 1000 ва ундан кичик масофада ётқизиладиган қувурўтказгичлар қисмлари қувур линиясидаги объектнинг проекцияси доирасида 1-тоифага тегишли бўлиши ва иккала томоннинг проекциясига улашган қисмлар мос келадиган, ШНҚнинг 5-иловасидаги жадвалда келтирилган минимал масофага тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу қисмлар бўйлаб маҳсулот тўкилганида хавфсиз жойга йўналтириш учун хандақлар инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Мазкур ШНҚнинг 61 — 66-бандларига мувофиқ қувур линияларида ўрнатиш учун мўлжалланган беркитиш арматурасини бевосита I тоифа майдон чегараларида жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Чизиқли беркитиш арматураси сифатида сальниксиз, қудуқда ўрнатилмайдиган арматурани ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чизиқли беркитиш арматураси сифатида сальникли арматурадан, уни ер устида таянчларда ўрнатиш шарти билан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Беркитиш арматураси пўлатдан тайёрланган ва пайвандлаш орқали қувур билан уланишга мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фланецли арматурадан фақат қувурларни ускунага, шунингдек таъмирлаш ишларини олиб боришда ишлатиладиган қурилмаларга улаш учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Беркитиш арматурасининг затворлари ГОСТ 9544-2015 бўйича А синф герметиклигига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Қувур линиясига ўрнатилган чизиқли беркитиш арматураси ўртасидаги масофа 10 km дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Бино ва иншоотлардан юқорида 1000 m гача масофада жойлашган I тоифа қисмлар чегарасида ўрнатилаётган чизиқли беркитиш арматураси масофадан бошқарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Қувур линиялари параллел тарзда ётқизилганда, қувур диаметрига кўра бир-биридан узоқлашишини ҳисобга олган ҳолда, қуйидагича жойлаштириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
700 mm гача бўлганда беркитиш арматурасининг тугунлари нисбатан бир-биридан камида 50 m узоқлашганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
700 mm дан катта бўлганда — камида мазкур ШНҚнинг 67-бандида келтирилган масофалардан кам бўлмаган ҳолда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Қувурнинг беркитиш мосламаси билан чегараланган тўғри қисмининг ҳар иккала учида махсус тармоқлар ўрнатилиши (ҳаво шамларининг ўрнига), тармоқнинг диаметри қувурдаги маҳсулотни 1,5 — 2 h ичида бўшатиш шартидан келиб чиқиб аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Суюлтирилган углеводород газлари қувурлари учун темир йўллар ва автомобиль йўллари орқали ўтиш жойларидаги маҳсулотни ғилофдан чиқариш учун тўплагич қудуқларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Диаметри 150 mm ва ундан катта бўлган қувурлар тозалаш мосламаларини қабул қилиш ва ишга тушириш тугунлари билан жиҳозланиши керак. Ушбу тугунларнинг жойлашуви лойиҳа томонидан қувур линиясининг ўзига хос профилига кўра, бироқ бир-биридан 50 km дан узоқ бўлмаган масофада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. Қувурларнинг тозалаш мосламаларини қабул қилиш ҳамда ишга тушириш тугунлари билан жиҳозланган барча элементлар тенг ўтказувчан бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Тозалаш мосламаларини қабул қилиш ва ишга тушириш тугунларининг ёпиш органларини масофадан бошқариш пунктлари мазкур ШНҚнинг 5-иловасининг 3-бандида келтирилган масофаларга тенг радиус билан белгиланган чегаралардан ташқарида жойлашган бўлиши керак (ишга тушириш тугуни учун — тозалаш мосламасининг ҳаракати бўйлаб, қабул қилиш тугуни учун — тозалаш мосламаси ҳаракатига қарама-қарши йўналишда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Бино ва иншоотлардан 1000 m дан яқин масофада жойлашган насос станциялари ушбу объектларга нисбатан пастроқ нуқталарда жойлашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Бош насос станциялари, етказиб берувчи заводлар ҳудудида, ушбу корхоналарнинг электр ва сув таъминоти тизимлари ҳамда бошқа ёрдамчи хизматларининг сиғимларидан фойдаланган ҳолда жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Оралиқ насос станциялари махсус белгиланган ҳудудларда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Насос станцияларини кенглиги 200 m дан ортиқ бўлган дарёларни кесиб ўтиш жойларидан олдин жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. Насос станциясидан аҳоли пунктлари, алоҳида бино ва иншоотларгача бўлган минимал масофа, қувурўтказгичга тегишли насос станцияси учун белгиланганидек, ушбу ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Насос станциясида резервуар парки мавжуд бўлса, кўрсатилган масофа ШНҚ 2.04.08-22да белгиланган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Насослардан сўрувчи ва ҳайдовчи коллекторларга тармоқларда ўрнатилган беркитиш арматураси масофадан бошқарилиши ва қуйидагича жойлаштирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор ишлаш учун — насос станцияси биносининг ичида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолатида фавқулодда ўчириш учун — ташқарида, насос станцияси биноси деворидан камида 3 m ва 50 m дан узоқ бўлмаган масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. Насос станциясининг насослари ва қувурларни ҳаво юбориб тозалашда газларни ёқиш машъаласи камида 10 m баландликка эга бўлиши ва насос станциясининг энг яқин бино, иншоот, ускуна ҳамда ушбу объектларга иссиқлик оқимининг йўл қўйилган таъсиридан келиб чиқиб, камида 60 m масофада жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. Насос станцияларининг саноат майдонлари ичида жойлашган қувурлари ер устида, алоҳида ўрнатилган таянчлар ёки эстакадаларда ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сўрувчи қувурлар насослар томон қиялик билан ҳайдаш қувурлари эса насослар тарафидан ётқизилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларда маҳсулотнинг вертикал текисликда эркин оқишига тўсқинлик қилувчи эгилишлар бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Қувурнинг оралиқ насос станцияларига уланиш тугунлари насос станциялари ишини тўхтатмаган ҳолда қувурдан узиш учун масофадан бошқарилувчи арматура билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Қувурларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблашдаги ишчи босим насос томонидан ишлаб чиқиладиган максимал босим билан маҳсулот буғлари эластиклигининг йиғиндиси сифатида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Қувурларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблашда маҳсулот буғларининг эластиклиги ишлаш пайтида маҳсулотнинг максимал ҳароратидан келиб чиқиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. Турли суюлтирилган углеводород газларини битта қувур ўтказгич орқали кетма-кет ҳайдаш зарур бўлган ҳолларда қувурнинг мустаҳкамлиги ҳисоб-китоблари энг катта буғ эластиклигига эга бўлган маҳсулот бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Қувурларнинг қайта юклаш пунктларига эга бўлган қисмларида суюлтирилган газларнинг буғ фазасини чиқариш учун мўлжалланган штуцерлар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Қувурнинг исталган нуқтасидаги минимал босим (икки фазали оқим ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида) маҳсулот буғи эластиклигидан 0,5 МРа (5 kgf/cm2) га юқори бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-боб. Материаллар ва маҳсулотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Қувурлар ва уланиш қисмлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Қувурлар қурилиши учун қўлланиладиган материаллар ва маҳсулотлар стандартлари, техник шартлар, шунингдек ушбу боб талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Қувурларни қурилиши учун қуйидагилар қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чоксиз пўлат қувурлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шартли диаметри 1400 mm гача бўлган, битта бўйлама тўғри чокли ёки спиралсимон чокли икки томонлама ёйли пайвандлаш билан флюс остидан яхлит технологик чок бўйлаб электр пайвандланган қувурлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори частотали токлар билан пайвандланган тўғри чокли электр пайвандланган қувурлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
415. Шартли диаметри 1000 дан 1400 mm гача бўлган қувурлар учун флюс остида икки томонлама ёйли пайвандлаш йўли билан икки тўғри чокли электр пайвандланган қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
416. Чоксиз қувурлар ГОСТ ISO 3183-2015 бўйича, электр пайвандланган пўлат қувурлар эса ГОСТ 31447-2012, ГОСТ ISO 3183-2015га мувофиқ ишлатилиши йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
417. Ушбу боб талабларига жавоб берадиган импорт қилинган қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
418. Чоксиз қувурлар узлуксиз қуйма, зарб қилинган ёки ёйилган углеводородли ва паст легирланган сокин пўлат тайёрланма (заготовка)лардан тайёрланиши ҳамда путур етказилмайдиган усуллар билан 100 фоиз синовдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
419. Электр пайвандланган қувурлар листли ёки ўрамланган углеводород ва паст легирланган сокин пўлатдан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
420. Юқори частотали токлар билан пайвандланадиган электр пайвандланган қувурларнинг пайванд чокларига ҳажмий ёки маҳаллий иссиқлик билан ишлов берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
421. Қувурларнинг пайвандланган чоклари асосий қувур металлига тенг мустаҳкамликка эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг пайвандланган чоклари маҳкам бўлиши, ҳар қандай узунлик ва чуқурликдаги чала пайвандланиш ва ёриқларга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
422. Қувурларнинг ташқи диаметрлари шартли ўлчамлардан оғиши қуйидаги қийматлардан ошмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр пайвандланадиган қувурлар учун қувур танаси бўйлаб — 3,0 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узунликдаги учларида камида 200 mm — 1,6 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур учларининг ташқи диаметрларидаги фарқ 2,4 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шартли диаметри 200 mm гача бўлган учлардаги камида 200 mm узунликдаги чоксиз қувурлар учун — 0,8 фоизгача, 200 mm дан юқори — номинал ташқи диаметрнинг 1 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
423. Қувур учларининг оваллиги (битта кесимдаги энг катта ва энг кичик диаметр орасидаги фарқнинг номинал диаметрга нисбати) девор қалинлиги қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 mm гача бўлган қувурлар учун 1 фоиздан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 mm ва ундан ортиқ бўлган қувурлар учун 0,8 фоиздан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
424. Қувурларнинг эгрилиги 1 m узунлик учун 1,5 mm дан, умумий эгрилик эса қувур узунлигининг 0,2 фоиздан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
425. Девор қалинлиги учун манфий (деворнинг номинал қалинлигидан аниқланадиган) бардошлилик қувурлар учун қуйидагини ташкил этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр пайвандланган, листли ёки рулонли маҳсулотдан тайёрланган қувурлар — 5 фоиздан ортиқ эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чоксиз қувурлар — 12,5 фоиздан ортиқ эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
426. Қувурлар оқувчанлик чегарасининг вақтинчалик қаршиликка нисбати қуйидаги қийматлардан ортиқ бўлмаган пўлатдан тайёрланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,75 — углеродли пўлат учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,85 — дисперсли-қотиши нормалаштирилган ва термик жиҳатдан мустаҳкамланган пўлат учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,9 — назорат остидаги, шунингдек бейнитли пўлат учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
427. Диаметри 1020 mm ва ундан ортиқ бўлган қувурлар жисмоний путур етказмайдиган усуллар билан 100 фоиз назоратдан ўтган, листли ва рулонли пўлатдан тайёрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
428. Завод томонидан етказиб бериладиган қувурларнинг узунлиги 10,5 — 12,4 m орасида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
429. Беш каррали намуналардаги металлнинг нисбий узунлиги камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 фоиз — вақтинчалик қаршилиги 588,4 МРа (60 kgf/mm2) гача бўлган қувурлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18 — вақтинчалик қаршилиги 637,4 MРа (65 kgf/mm2) гача бўлган қувурлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16 — вақтинчалик қаршилиги 686,5 МРа (70 kgf/mm2) ундан юқори бўлган қувурлар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
430. Шарпи намуналаридаги зарбали қовушқоқлик ва деворлар қалинлиги 6 mm ва ундан ортиқ бўлган асосий металл синишидаги толанинг улуши ушбу 17-жадвалда келтирилган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
431. Зарбали қовушқоқлик ГОСТ 9454-78 бўйича 11 — 13-турдаги намуналарга кўра аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

17-жадвал

Қувурларнинг шартли диаметри, mm

Ишчи босим, МРа (kgf/cm2)

Қувурўтказгич ишлаётганида ГОСТ 9454-78 бўйича 11-13 турлардаги намуналарда қувур деворининг минимал ҳароратига тенг бўлган зарбали қовушқоқлик, J/cm2 (kgf.m/cm2), ундан кам эмас

Газ қувури ишлаётганида унинг девори ҳароратининг энг паст қийматига тенг ҳароратда DWTT намунанинг синиғидаги толалар фоиза, %, ундан кам эмас

500 гача

10,0 ва ундан камроқ

24,5 (2,5)

-

500-600

10,0 ва ундан камроқ

(100 ва ундан камроқ )

29,4 (3,0)

-

700-800

10,0 ва ундан камроқ

(100 ва ундан камроқ )

29,4 (3,0)

50

1000

5,5 ва ундан камроқ

(55 ва ундан камроқ)

29,4 (3,0)

50

1000

7,5 (75)

39,2 (4,0)

60

1000

10,0 (100)

58,8 (6,0)

60

1200

5,5 ва ундан камроқ

(55 ва ундан камроқ)

39,2 (4,0)

60

1200

7,5 (75)

58,8 (6,0)

70

1200

10,0 (100)

78,4 (8,0)

80

1400

7,5 (75)

78,4 (8,0)

80

1400

10,0 (100)

107,8 (11,0)

85

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Суюқлик маҳсулотларини ташувчи қувурўтказгичларда синиқдаги толалар бўйича талаблар қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
432. Синиш жойидаги толанинг улушини газ қувурлари металли учун тўлиқ қалинликдаги, баландлиги қуйидагича бўлган намуналарда аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 mm ва ундан ортиқ номинал қалинликдаги деворлар учун — 75 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 mm дан кичик номинал қалинликдаги деворлар учун — 50 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
433. Менаже намуналаридаги зарбали қовушқоқлик минус 40°С ҳароратда аниқланиши ва ушбу ШНҚнинг 18-жадвали бўйича қувурларнинг девор қалинлигидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
434. Назорат қилинадиган прокатканинг термик мустаҳкамланган пўлатдан тайёрланган қувурларнинг асосий металли учун зарбали қовушқоқлигини Менаже намуналарида аниқлаш мажбурий эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Менаже намуналарида зарбали қовушқоқликни аниқлаш учун асосий металл намуналари ГОСТ 9454-78 нинг 1 — 3-турларига мувофиқ тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
435. Пайванд чокидан намуналар ГОСТ 6996-66 га мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
436. Ҳалқасимон пайвандланган бирикишлар ёйли пайвандлаш усулида ҳамда қўлда, автоматик равишда флюс остида, механизациялашган усулда ҳимоя газлари муҳитида, механизациялашган усулда ўзини-ўзи ҳимоя қилувчи кукунли сим билан, шунингдек электр контактли эритиб пайвандлаш йўли билан бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур пўлати ёйли усулда ва электр контактли пайвандлаш орқали яхши пайвандланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
437. Паст углеродли паст қотишма пўлатлар металлининг углеводород эквиваленти [С]э уларни етказиб бериш ҳолати иссиқ ёйилган, нормаллаштирилган ва термик мустаҳкамланганлигидан қатъи назар қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
С, Мn, Сr, Mo, V, Ti, Ni, Сu, B — қувур пўлати металл таркибидаги углеводород, марганец, хром, молибден, ванадий, ниобий, титан, мис, никель, борларнинг массасидан фоиз миқдори.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пўлатнинг углеродли Ст.3 русумлари, шунингдек 10, 20 пўлатнинг ҳамда фақат бир кремний-марганецли легирлаш тизими билан паст қотишма 17ГС, 17Г1С, 09Г2С русумли пўлатнинг эквиваленти қиймати қуйидаги формулага асосан хисобланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур пўлатларида қўшимча сифатида сақланувчи Сu, Ni, Сr лар ҳисоблашда инобатга олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

18-жадвал

Қувур деворлари ва бириктирувчи қисмларнинг номинал қалинлиги, mm

ГОСТ 9454-78 нинг 1 — 3-турдаги намуналарида -40 0С га тенг ҳароратдаги зарбали қовушқоқлик, J/cm2 (kgf.m/cm2)

Қувурларнинг асосий металли учун

Бириктирувчи қисмларнинг асосий металли учун

Қувур ва қисмларнинг пайвандланган бўғинлари учун

6 дан 10 гача

29,4(3)

29,4(3)

24,5 (2,5)

10 дан 15 гача

39,2(4)

29,4(3)

29,4 (3)

15 дан 25 гача

49,0(5)

29,4(3)

39,4(4) — қувурларнинг пайвандланган

бўғинлари учун; 29,4(3) — қисмларнинг пайвандланган бўғинлари учун

25 дан 30 гача

58,8 (8)

39,2 (4)

39,2 (4)

30 дан 45 гача

-

49,0 (5)

39,2 (4)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[C]э қиймати 0,46 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Углерод эквивалентининг ҳақиқий миқдори ҳар бир қувурда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
438. Қувурларни ишлаб чиқариш (кенгайтириш) жараёнида металлнинг пластик деформацияси 1,2 фоиздан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
439. Қувурлар металлида ёриқлар, пардалар, узилишлар, ботишлар, шунингдек ҳар қандай йўналишда 80 mm дан ортиқ узунликдаги қатламланишларнинг бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг учларида ва қувурларнинг учидан 25 mm кенгликдаги зонада ҳар қандай ўлчамдаги қатламланишларга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг ташқи нуқсонларини тозалашга (ёриқлардан ташқари) девор қалинлиги тозалашдан сўнг йўл қўйилган нормаларга четга чиқмаган ҳолдагина йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
440. Қувурларнинг пайвандланган бўғимлари уланишларида асосий металлдан чок металлига ўткир бурчакларсиз, кесишларсиз, чала пайвандларсиз, ўйиқларсиз нуқсонларсиз силлиқ ўтиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи чокни кучайтириш девор қалинлиги 10 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун 0,5 — 3,0 mm оралиғида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ички чокни кучайтириш баландлиги камида 0,5 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг учларида камида 150 mm узунликда ички чокнинг кучайтирилган қисмининг баландлиги 0 — 0,5 mm баландликкача олиб ташланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
441. Завод пайванд чокларининг ташқи ва ички қатламларининг силжиши деворнинг қалинлигига нисбатан қуйидагилардан ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
норматив қалинлиги 16 mm гача бўлганда — 20 фоиздан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал қалинлик 16 mm бўлганида — 15 фоиздан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200 mm узунликдаги пайванд чокли қувур кесимини айланадан оғиши қувур номинал диаметрининг 0,15 фоиздан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пайвандланувчи қирраларнинг силжиши номинал девор қалинлигининг 10 фоиздан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
442. Қувурларнинг учлари тўғри бурчак остида кесилиши ва қирралари пайвандлаш учун мослаб ишлов берилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлов берилган қирраларнинг шакли техник шартлар билан белгиланади. Кесилган учларнинг нишаблиги 2 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
443. Қувур ишлаб чиқарувчи заводда гидростатик босим Ри, МРа остида камида 20 s давомида синовдан ўтказилиши, қувур деворларида унинг қиймати оқувчанликнинг норматив чегарасининг 95 фоизга тенг ҳалқали кучланишни келтириб чиқарувчи босимдан паст бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
444. Ишлаб чиқарувчи заводдаги синов босимининг қиймати талаб этилганидан кичик бўлганда қурилиш пайтида гидравлик босимни оқувчанликнинг норматив чегарасининг 95 фоизга тенг кучланишни келтириб чиқарувчи босимгача олиб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча турдаги қувурлар учун заводдаги Ри қиймати пўлат оқувчанлигининг норматив чегараси қийматига кўра қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
min — деворнинг минимал қалинлиги, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — кучланишнинг 95 фоиз R2нга тенг этиб қабул қилинган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобий қиймати, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dвн — қувурнинг ички диаметри, cm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
445. Қувурларнинг барча пайвандланган бўғинлари жисмоний путур етказмайдиган назорат усуллари билан (ультратовушли, нуқсонли жойларни кейинги рентгенли нурлатиш билан) тўлиқ текширувдан ўтказилган бўлиши керак. 200 mm узунликдаги қувурларнинг учларидаги пайвандланган бўғинлар қўшимча рентген текширувидан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
446. Газ қувурлари учун қуйидаги бириктирувчи қисмлардан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
штампланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
штамп-пайвандланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пайвандланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кескин эгилган штампланган ёки штамп-пайвандланган отводлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
индукцион иситишдан фойдаланиб тайёрланган иссиқликда эгилган отводлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуқликда эгилган отводлар ва эгри қистирмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурлардан штамповкаланган ёки листли прокатдан штамп-пайвандланган концентрик ва эксцентрик ўтгичлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
штампланган эллиптик тиқинлар (ёпқичлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтиш ҳалқалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
447. Қувур ўтказгичларнинг уланиш қисмлари, тройниклар, ўтгичлар, отводлар ва тиқинлар (ёпқичлар) стандартлар ва техник шартларга мувофиқ листли пўлатдан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тайёр уланиш қисмлардаги пўлат ушбу ШНҚнинг 429 — 435, 436, 437, 439-бандларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий металл ва пайванд чокларининг зарбали қовушқоқлиги мазкур ШНҚнинг 17-жадвали талабларига мос бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарбали қовушқоқликка қўйилган талаблар диаметри 57 — 219 mm бўлган уланиш қисмларга татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар ва КС ва ННСнинг боғловчи қувурлар коллекторлари учун қуйидаги бириктирувчи қисмлардан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқ штампланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
штамп-пайвандланган иссиқ қолипланган тармоқли яхлит штампланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
махсус кучайтирувчи элементларсиз (қовурғалар, накладкалар) пайвандланган тройниклар ва накладкалар билан кучайтирилган пайвандланган тройниклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конусли ўтгичлар, концентрик штампланган ёки штамп-пайвандланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эгилган силлиқ отводлар, қувурларни иссиқ ҳолатда чўзиш йўли билан тайёрланган, индукцион иситиш билан эгилган ёки иккита яримни штамп-пайвандлаб тайёрланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пайвандланган секторли отводлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эллиптик тиқинлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
448. Бириктирувчи қисмлар қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пайвандланган тройникларнинг узунлиги камида ажралманинг иккита диаметрига тенг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучайтирилмаган пайвандланган тройникларнинг ажралмалари узунлиги ажралма диаметрининг ярмидан кам бўлмаслиги, бироқ камида 100 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
магистраль ва ажралмадаги кучайтирилган тройник накладкасининг кенглиги ажралма диаметрининг камида 0,4 қисмига, накладкалар қалинлиги эса, кучайтирилаётган элементнинг деворлари қалинлигига тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ажралма диаметрининг магистраль диаметрига нисбати 0,2 дан кичик бўлган ётқизмалар билан кучайтирилган тройниклар учун накладкалар ҳисобга олинмаслиги, бунда нисбати 0,5 дан кичик бўлганлари учун эса ажралмаларда накладкалар инобатга олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Накладкадан тройник чеккасигача бўлган масофа камида 100 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Яхлит штампланган тройникларнинг умумий узунлиги камида D0+200 mm, ажралма баландлиги камида 0,2 D0, бироқ камида 100 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тармоқнинг туташиш соҳасидаги яхлитлик радиуси камида 0,1 D0 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
449. Пайвандланган отводларлар секторларининг ички қисми бўйича узунлиги камида, 0,15 D бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўтгичлар узунлиги қуйидаги шартларга мувофиқ бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D ва d — ўтгич учларининг ташқи диаметрлари, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ўтгични шакллантирувчи қиялик бурчаги, 12° дан кичик этиб қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — ўтгич учларидаги цилиндрик қисмнинг 50 дан 100 mm гача деб қабул қилинган узунлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
450. Пайвандланадиган қувурларга ўтувчи ҳалқаларсиз улаш учун уланадиган қисмларига завод шароитларида (мазкур ШНҚнинг 460-банди талабларини инобатга олган ҳолда) ишлов берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эллиптик тиқинлар қуйидаги ўлчамларга эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги Н≥0,4D;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
цилиндрик қисмининг баландлиги 0,1 D;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сферик қисмнинг радиуси — ρ ≥ D;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
цилиндрик қисмининг сферик қисмга ўтиш радиуси τ ≤ D (бунда D — қувурнинг ташқи диаметри).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
451. Уланиш қисмларнинг деворлари қалинлиги ҳисоб-китоблар билан аниқланади ва камида 4 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
452. Конденсат тўплагичлар заводда тайёрланган қувур ва уланиш қисмлардан ясалган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Конденсат тўплагичлар деворларининг диаметри ва қалинлиги ҳисоб-китоблар билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Конденсат тўплагичлар ушбу қисмлардаги қувур ўтказгич изоляциясига мос бўлган коррозияга қарши изоляция билан қопланиши ва газ қувуридаги ишчи босимнинг бир ярим бараварига тенг босим остида дастлабки гидравлик синовдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
453. Пайвандланган уланмаларни тайёрлашда диаметри 300 mm ва ундан катта бўлган қисмларнинг чоклари илдизларини мажбурий қўшимча пайвандлаш билан ортиқ қатламли пайвандлаш қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
454. Пайвандланадиган қисмлар тайёрланганидан сўнг ультратовуш ёки ренгтген текширувидан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуйидагилар мажбурий равишда термик ишловдан (қолдиқ кучланишлар даражасини пасайтириш учун юқори ҳароратли бўшаштириш) ўтказилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деворлари қалинлиги 16 mm ва ундан катта бўлган уланувчи қисмлар, номенклатураси, пўлат маркаси, ишчи босим қатъи назар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тавсифи, деворлари қалинлигидан қатъи назар, паст легирланган 10ХСНД, 15ХСНД, 14ХГС, 09Г2С маркадаги ёки шунга ўхшаш пўлатлардан, шунингдек узилишга вақтинчалик қаршилик кучи 550 МРа (55 kgf/mm2) ва ундан юқори бўлган пўлатдан тайёрланган барча уланувчи қисмлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пўлат маркасидан қатъи назар, D0/DМ нисбати 0,3 дан катта бўлган барча тройниклар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
455. Уланувчи қисмлар қувурларнинг тўғри қисмида ўрнатилувчи қисмлар учун белгиланган 1,3 ишчи босим ҳамда қувур ўтказгичларнинг В тоифадаги қисмлари учун белгиланган 1,5 га тенг гидравлик босим остида синовдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
456. Изоляцияловчи фланецли бирикмалар учун ГОСТ 33259-2015га мувофиқ фланецлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоляцияловчи фланецлар (йиғилган ҳолатда) қаршилиги нам ҳолатда камида 103 Ω га тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
457. Фланецдаги маҳкамловчи қисмлар учун мўлжалланган тешиклар диаметри ва чуқурчалар, чўққилар ўлчамлари, шунингдек ушбу маҳкамловчи қисмларнинг баландлиги изоляцияловчи (диэлектрик) втулкалар ва қистирмалар қалинлигини инобатга олган ҳолда танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоляцияловчи фланецларнинг ҳар бирига ўлчами 30 х 6 mm бўлган пўлат тасмалардан иборат изоляцияланган контакт чиқишлар пайвандланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
458. Беркитиш, созлаш ва сақлаш арматурасининг конструкцияси ГОСТ 9544-2015 бўйича А синфга мос герметикликни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
459. Диаметри 400 mm дан катта бўлган беркитиш арматураси пойдевор устига ўрнатиш учун таянч оёқларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Арматурани тайёрлаш учун қўлланиладиган материаллар унинг ишончли ишлашини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
460. Қисмлар ва арматуранинг уланувчи қирраларига ишлов бериш пайвандлаш шартларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланаётган қувурлар, қисмлар ёки арматуранинг пўлатларининг мустаҳкамлилик қийматлари турлича бўлган ҳолларда, монтаж қилинувчи уланмаларнинг тенг мустаҳкамлигини таъминлаш учун қуйидаги шартларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(68)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бpr — уланишдан ўнг ва чапдаги деворлар қалинлиги, cm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тегишли б1 , ва бprга мос қийматлари, МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу талабларни бажаришнинг имкони мавжуд бўлмаганда ҳамда уланаётган арматура ёки қисмлар ва қувурлар учларининг қалинлиги 1,5 баравардан ортиқ фарқ қилса, ўтгич ҳалқалар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Пайвандлаш материаллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
461. Қувурларнинг учларини қўлда электр-ёйли пайвандлаш учун ГОСТ 9466-75 ва ГОСТ 9467-75 га мувофиқ целлюлоза (Ц) ҳамда асосий (Б) турдаги қопламали электродларни қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электрод турлари қуйидаги 19-жадвалга мувофиқ танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

19-жадвал

Қувурлар металлининг узилишига вақтинчалик қаршиликнинг норматив қиймати (ТУ бўйича), МРа (kg/m2)

Электрод мақсади

Электрод тури

(ГОСТ 9467-75 бўйича) Электрод қопламаси тури (ГОСТ 9466-75 бўйича)

5,5 (55) гача

6,0 (60) гача

Қувурларнинг бурилмайдиган уланмалари чокларининг биринчи (илдиз) қатламини пайвандлаш учун

Э42 — Ц

Э42 — Ц, Э50 — Ц

5,5 (55) гача

6,0 (60) гача

Қувурларнинг бурилмайдиган уланмаларининг «иссиқ» ўтиш жойини пайвандлаш учун

Э42 — Ц, Э50 — Ц

Э42 — Ц, Э50 — Ц,

Э60 — Ц*

5,5 (55) гача

6,0 (60) гача

Қувурларнинг буриладиган ва бурилмайдиган чокларининг илдиз қатламини пайвандлаш ва таъмирлаш учун

Э42А — Б, Э46А — Б

Э50А — Б, Э60 — Б*

5,0 (50) гача

6,0 (60) гача

Қувурни ичидан пайвандлаш учун

Э42А — Б,Э46А — Б

Э50А — Б

5,0 (50) гача

Чокнинг (Ц электродлари билан «иссиқ» ўтишдан кейин ёки Б электродлари билан бажарилган илдиз чокидан кейин) тўлдирувчи ва қопловчи қатламларини пайвандлаш ва таъмирлаш учун.

Э42А — Б, Э46А — Б

5,0 (50) дан 5,5 (55) гача

Э50А — Б, Э55 — Ц

5,5 (55) дан 6,0 (60) гача

Э60 — Б, Э60 — Ц,

370 — Б*

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Термик мустаҳкамланган қувурларни пайвандлаш учун мўлжалланган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
462. Қувур қирраларини флюс остида автоматик пайвандлаш учун ГОСТ 9087-81 бўйича флюслар ва углеродли ёки легирланган сирти мисланган симлардан ГОСТ 2246-70 бўйича фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
463. Флюс ва симлар маркаларининг уйғунлиги пайвандланаётган қувурлар металлининг узилишга норматив қаршилигига кўра амалдаги технологик йўриқномаларга мувофиқ танланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
464. Қувур чеккаларини автоматлашган ҳолда газ-электр пайвандлаш учун қуйидагилардан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 2246-70 бўйича сирти мисланган пайвандлаш сими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 8050-85 бўйича карбонат ангидрид (газсимон карбонат ангидрид);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 10157-2016 бўйича газсимон аргон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карбонат ангидрид гази ва аргон аралашмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
465. Қувур чеккаларини механизациялаштирилган ҳолда пайвандлаш учун ўзини-ўзи ҳимояловчи кукунли симлардан фойдаланилиб, уларнинг маркаси амалдаги технологик йўриқномаларга мувофиқ танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
466. Қувурларни газ билан кесиш учун қуйидагиларни қўллаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 5583-78 бўйича техник кислород;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 5457 бўйича баллонлардаги ацетилен;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 34858 бўйича пропан-бутан аралашмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қувурларни қалқиб чиқишга қарши маҳкамлаш учун маҳсулотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
467. Сув тўсиқлари, ботқоқланган ва сувланган жойлар орқали ётқизилувчи қувурларни маҳкамлаш (балластлаш) учун оғирлаштирувчи ёки ҳалқа шаклидаги алоҳида юклар, қобиқсимон юклар, яхлит оғирлаштирувчи қопламалар, тупроқ ва анкер мосламасидан фойдаланилган балластлаш мосламалари ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
468. Қувурларни маҳкамлаш учун қўлланиладиган барча буюмлар ўзлари ўрнатилаётган муҳит таъсирига нисбатан кимёвий ва механик жиҳатдан чидамлиликка эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
469. Осма оғирлаштирувчи алоҳида юклар бетон, ўта оғир бетон ва темир-бетондан ҳамда камида 2200 kg/m3 (ўта оғир бетонлар учун камида 2900 kg/m3) зичликка эга бўлган бошқа материаллардан тайёрланган буюмлар кўринишида тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
470. Ҳар бир юк мой бўёқ билан юкнинг оғирлиги ва ҳажми кўрсатилган шаклда тамғаланиши, агрессив муҳитда жойлаштиришга мўлжалланган юклар эса қўшимча индекс билан тамғаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
471. Муҳитнинг агрессивлиги ва бетон юклар ҳамда қувурларни яхлит бетонлаш муҳофазасига қўйилган ҚМҚ 2.03.11-96 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
472. Оғирлаштирувчи бетон юкнинг номинал массаси лойиҳа билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
473. Қобиқсимон шаклдаги юкларни темир-бетондан ясалган цилиндрик қобиқнинг бўйлама қисмлари шаклида бўлиши ва бетонга қўйилган талаблар ушуб ШНҚнинг 479-банди талабларига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
474. Анкер қурилмалари механик мустаҳкамлик ва ўзаро бир-бирига улаш имконини берувчи чўян ёки пўлатдан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Қувурларни ер остига ётқизишда коррозияга қарши қопламалар учун қўлланиладиган материаллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
475. Қувурларни ер ости ётқизишда коррозияга қарши қопламалари учун қуйидаги 20-жадвалда келтирилган материаллардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

20-жадвал

Қопламани ўрнатиш шароитлари

Конструкция рақами

Ҳимоя қоплами конструкцияси

Ҳимоя қоплами қалинлиги, mm, диаметри кўпи билан, mm, қувурлар учун камида,

Максимал ишлатиш ҳарорати, К (°С)2

273

530

820

1420

Кучайтирилган турдаги ҳимоя қопламалари

Заводда ёки базада

1

Уч қатламли полимер:

термофаол қатронлар асосида грунтовкалаш;

термоэрувчан полимер қоплама ости;

экструзияланган полиолефин асосидаги ҳимоя қоплами

2,0

2,2

2,5

3,0

333 (60)

Заводда ёки базада

2

Икки қатламли полимер:

термоэрувчан полимер қоплама;

экструзияланган полиолефин асосидаги ҳимоя қоплами

2,0

2,2

2,5

3,0

333 (60)

Заводда, базада ёки трассада

3

Полиуретан қатронлар асосида

1,5

2,0

2,0

2,0

353 (80)

Заводда ёки базада

4

Эпоксид бўёқлар асосида

0,35

353 (80)

Заводда ёки базада

5

Шиша-эмаль:

 

 

 

 

 

бир қаватли

0,3

0,3

-

-

423 (150)

икки қаватли

0,4

0,4

-

-

423 (150)

Заводда ёки базада

6

Мастика ва экструзияланган полиолефин асосидаги аралаш:

битумли ёки битум-полимер тупроқ ковкалаш;

0,8-1,0 mm қалинликдаги модификацияланган битум ёки асфальт-қатронли мастика;

экструзияланган полиолефин асосидаги ҳимоя қопламаси

2,5

3,0

-

-

313 (40)

Заводда ёки базада

7

Полимер лента ва экструзияланган полиолефин асосидаги аралаш:

полимерли грунтовка

бир қават қалинлиги камида, 0,45 mm бўлган ёпишқоқ изоляция лентаси;

экструзияланган полиолефин асосидаги ҳимоя қоплама

2,2

2,5

2,8

3,5

313 (40)

Заводда ёки базада

8

Термик қисқарувчи материаллар асосидаги

1,2

1,8

2,0

2,4

373 (100)

Базада

9

Полимер лента:

Полимерли грунтовка;

камида, 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ изоляция тасмаси;

камида, 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ полимер ҳимоя ўрами

1,2

1,8

2,4

-

313 (50)

Базада

10

Полимер лентали термобардошли:

полимер грунтовка;

камида 0,6 mm қалинликдаги термобардошли изоляция тасмаси;

қалинлиги камида 0,6 mm бўлган термобардошли ҳимоя ўрами ёки ёпишқоқ қатламли шиша мато билан армирланган

1,2

1,8

2,4

-

353 (80)

Базада

11

Мастикали полимер армирланган:

полимер грунтовка;

камида 2,0 mm қалинликдаги битум-полимер изоляцияловчи мастика;

камида 1,8 mm қалинликдаги битум-полимер мастика билан тўйинган тикилувчи шишали тўр;

камида 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ изоляция лентаси;

бир қавати камида 0,6 mm қалинликдаги полимер ҳимоя ўрами

5,0 (1220 mm гача бўлган қувурлар учун)

313 (40)

Трассада ёки базада

12

Мастикали: битум ёки битум-полимер грунтовка;

битумли, битум-полимер изоляцион ёки камида 3,0 mm қалинликдаги асфальт-қатрон бирикмалар асосидаги мастика;

рулонди армирловчи материал;

изоляцияловчи битум, битум-полимер ёки камида 3,0 mm қалинликдаги асфальт-қатрон бирикмалар асосидаги мастика;

рулонли армирловчи материал; ҳимоя ўрами

6,0

-

313 (40)

Трассада

13

Мастика ва полимер тасма асосидаги аралаш:

битум-полимер грунтовка;

битум ёки асфальт-қатронли бирикмалар асосидаги мастика;

камида 0,4 mm қалинликдаги полимер лента;

камида 0,5 mm қалинликдаги полимер ҳимоя ўрами

4,0

-

313 (40)

Трассада

14

Термик қисқарувчи материаллар асосида

1,2

1,2

1,2

2,0

373 (100)

Трассада

15

Лентали полимерли:

Полимерли грунтовка;

камида 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ полимер изоляцион лента;

камида 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ полимерҳимоя ўрами

1,2

-

313 (50)

Трассада

16

Лентали полимерли:

полимер грунтовка;

камида 0,6 mm қалинликдаги 2 қаватли ёпишқоқ полимер изоляцион лента;

камида 0,6 mm қалинликдаги ёпишқоқ полимер ҳимоя ўрами

1,8

1,8

1,8

1,8

313 (50)

Трассада

17

Лентали полимер термобардошли:

полимер грунтовка;

камида 0,6 mm қалинликдаги термочидамли полимер изоляцион лента;

камида 0,6 mm қалинликдаги ёки ёпишқоқ қатламли шиша мато билан армирланган термобардош ҳимоя ўрами

1,2

1,2

1,2

-

353 (80)

Трассада

18

лентали полимер-битумли:

битум-полимер грунтовка;

полимер-битумли лента, қалинлиги камида 1,5 mm 2 қатламли;

полимерли ёпишқоқ ҳимоя ўрами, қалинлиги камида 0,6 mm

3,0

3,0

3,0

3,6

313 (40)

Трассада

19

Лентали полимерли вулқонлашган қатлам билан (адгезив):

Вулқонлашувчи полимер грунтовка

изоляцияловчи полимер лента, вулқонлашувчи камида 0,6 mm қалинликдаги бир ёки икки қаватли;

полимер ёпишқоқ ўрам, қалинлиги камида 0,6 mm бир қаватли

1,2

1,2

1,2

1,8

313 (40)

Нормал турдаги ҳимоя қопламалари

Трассада

20

Лентали:

- полимер ёки битум-полимер грунтовка;

- лентали изоляцияловчи полимер ёпишқоқ бир қатлам ёки икки қават қатламли умумий қалинлиги камида 0,7 mm;

полимер қалинлиги камида 0,5 mm ҳимоя ўрами

1,2 (820 mm диаметрдан ташқари)

-

303 (30)

Трассада

21

Лентали полимер-битумли:

битум-полимер грунтовка;

полимер-битумли лента, қалинлиги камида 1,5 mm;

қалинлиги камида 0,5 mm полимер ҳимоя ўрами

2,0 (820 mm диаметрдан ташқари)

-

303 (30)

Трассада

22

Мастикали:

битум-полимерли грунтовка;

битумлар асосидаги мастика ёки қалинлиги камида 2,0 mm изоляцияловчи битум-полимер мастика;

рулонли армирловчи материал;

битумлар асосидаги мастика ёки қалинлиги камида 2,0 mm изоляцияловчи битум-полимер мастика;

ҳимоя ўрами

4,0 (820 mm диаметрдан ташқари)

-

303 (30)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-диаграмма. NB тройникларининг кўтариш қобилияти коэффициентини аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-кучайтирувчи ётқизмаларсиз пайвандлар учун; 2-штампланган ва штамп-пайвандланган учун; 3-кучайтирувчи ётқизмали тройниклар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар қисмларининг тоифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувур қисмларининг мақсади

Қисмларнинг тоифаси

Газ қувурларини ётқизишда

Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини ётқизишда

Ер ости

Ер юзаси

Ер усти

Ер ости

Ер юзаси

Ер усти

1. Сув тўсиқлари орқали ўтиш

а) кемалар қатнайдиган — ўзан қисмида ва ҳар бирининг узунлиги камида 25 m бўлган қирғоқ бўйи қисмларида (ўртача оралиқдаги сув горизонти сатҳидан) қувур диаметри қуйидагича бўлганида, m:

1000 ва ундан катта

I

-

I

B

-

B

1000 дан кичик

I

-

I

I

-

I

б) кемалар қатнамайдиган оралиқдаги сув ойнасининг кенглиги 25 m ва ундан катта бўлганида — ўзан қисмида ва ҳар бирининг узунлиги камида 25 m бўлган қирғоқ бўйи қисмларида (ўртача оралиқдаги сув горизонти сатҳидан) қувур диаметри қуйидагича бўлганида, mm:

1000 ва ундан катта

I

-

I

B

-

I

1000 дан кичик

I

-

I

I

-

I

в) кемалар қатнамайдиган оралиқдаги сув ойнасининг кенглиги 25 m гача бўлганида — ўзан қисмида суғориш ва деривация каналлари

I

-

II

I

-

I

г) тоғ оқимлари (дарёлар)

I

-

II

I

-

II

д) 10 фоизлик таъминланган юқори сувлар горизонти сатҳи бўйича дарёлар ўзанлари, қувур диаметри қуйидагича бўлганида, mm:

700 ва ундан ортиқ

I

-

II

I

-

I

700 дан кичик

II

-

II

I

-

I

е) 10 фоизлик таъминланган юқори сувлар горизонти сатҳининг чегараларидан 1000 m узунликдаги қисмлар

II

-

-

I

-

II

2. Ботқоқлардан ўтиш:  

 

 

 

а) I

III

III

III

II, III1

II,III1

II, III1

б) II

II

III

III

II

II

III

в) III

I

II

II

В

В

I

3. Темир йўл ва автомобиль йўлларидан ўтиш:

а) умумий тармоқ темир йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар икки томонида ташқи йўлларнинг ўқларидан 50 m, бироқ йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 м дан кичик бўлмаган узунликдаги қисмлар

В

-

В

I

-

I

б) саноат корхоналарининг кириш темир йўллари, шунингдек йўлнинг ҳар икки томонидаги ташқи йўлларнинг ўқларидан 25 m узунликдаги қисмлар

I

-

II

III

-

II

в) I ва II тоифали автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала томонидаги йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 50 m узунликдаги қисмлар

В

-

В

I

-

I

г) III, III-п, IV, IV-п тоифадаги автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 m узунликдаги қисмлар

I

-

I

II

-

II

д) V тоифадаги автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала томонидаги йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 m узунликдаги қисмлар

III

-

III

III

-

III

е) мазкур ШНКнинг 4-иловасида келтирилган масофалардаги қувурларнинг ўтиш жойларига туташган қисмлари:

I ва II тоифадаги автомобиль йўллари ва барча темир йўллари орқали

I

I

I

II

II

II

III, IV, III-п, ва V тоифа автомобиль йўллари орқали

III

III

III

III

-

III

4. Тоғли ҳудудларда ётқизиладиган қувурларнинг қуйидаги жойларда:

а) токчаларда

III

III

-

II

II

-

б) тоннелларда

-

I

I

-

I

I

5. Чўл шароитида заиф боғланган барханларли қумларда ётқизилган қувурлар

III

III

III

III

III

III

6. Суғориладиган ерларда ётқизиладиган қувурлар:

а) пахта ва шоли экин майдонлари

II

-

-

II

-

-

б) бошқа қишлоқ хўжалиги экинлари

III

-

-

III

-

-

7. Сел оқимлари, чиқариш конуслари ва шўрланган тупроқлар орқали ўтиш жойларда

II

-

II

II

-

II

8.Чизиқли арматурани ўрнатиш тугунлари (В ва I тоифа майдонлардан ташқари)

II

II

II

III

-

-

9. Чизиқли беркитиш арматурасидан ва сув ости ўтиш жойларининг қирғоқларидан 250 m узунликдаги газ қувурлари (В ва I тоифадаги қисмлардан ташқари)

II

II

II

-

-

-

10. Мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 2е-бандда келтирилган II тоифа қувур қисмлари чегараларидан 100 m узунликдаги қувурлар

III

III

III

III

III

III

11. ЕОГСС, газни тозалаш ва қуритиш қурилмалари, 4-жадвалнинг 5-бандида келтирилган коллекторлар ва қувурлар томонидаги бош иншоотлар ҳудудларига туташган қувурлар

I

-

I

II

-

I

12. Конлараро коллекторлар

II

II

II

-

-

-

13. Тозалаш мосламаларининг ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари, шунингдек уларга туташган 100 m узунликдаги қувурнинг қисмлари

I

I

I

I

I

I

14. Фаол тектоник ёриқлар зоналари ва уларнинг чегарасидан 100 m масофадаги қувур қисмлари

В

В

В

В

В

В

15. Газ қувурларининг чизиқли қисмларининг ГРП ҳудудлари доирасидаги қувурлар

В

В

В

-

-

-

16. КС, ГРП, ЕОГСС, СКС, ГКП, ННС, ГСЎТ ҳудудида жойлашган бино ва иншоотлар ичидаги қувурлар, шу жумладан ишга тушириш ёқилғи газ қувурлари

В

В

В

I

I

I

17. Газ қувурларига уланиш тугунлари, ҳимоя жўмраклар орасидаги қисмлар, КС, ЕОГСС, ГКТҚ, ГДТҚ, СКС (шлейфлар) ва бош иншоотларнинг сўрувчи ва ҳайдовчи газ қувурлари, шунингдек уланиш тугунидан ушбу иншоотларнинг тўсиқларигача ўз эҳтиёжлари учун газ қувурлари

I

I

I

-

-

-

18. Мазкур ШНҚ 2-иловасининг 8-бандида белгиланган масофалар доирасида ГТС билан туташган газ қувурлари, шунингдек узунлиги 250 m бўлган ҳимоя жўмракларининг ортидаги қувурлар

II

II

II

-

-

-

19. ГСЎТ ва ГРП нинг узувчи кранига туташган ҳар икки томонга 250 m узунликдаги қувурлар

I

I

I

-

-

-

20. Ер ости коммуникациялари (канализация коллекторлари, нефть қувурлари, нефть маҳсулотлари қувурлари, газ қувурлари, куч кабеллари ва алоқа кабеллари, ер усти ва ер ости суғориш тизимлари ва бошқалар) билан кесиб ўтиладиган коммуникациядан ҳар икки томондан 20 m масофадаги қувурлар

II

-

-

II

-

-

21. Мазкур ШНҚ 1-иловасининг 20-бандида келтирилган коммуникациялар ва диаметри 1000 mm ва босими 7,5 МРа (75 kgf/cm2) ва ундан ортиқ бўлган кўп тармоқли қувурлари ҳамда диаметри 700 mm дан ортиқ нефть қувурларининг ҳар икки томонидан 100 m чегарасида ўзаро бир-бири билан кесишган жойлари

I

-

-

II

-

-

22. Мазкур ШНҚнинг 4-иловасининг 12-бандида келтирилган масофалар (ҳар икки томонга) доирасида ҳаво электр узатиш линиялари билан кесишмалар, kV:

а) 500 ва ундан ортиқ

В

В

В

I

I

-

б) 330 дан 500 гача

II

III

II

II

II

-

в) 330 гача

III

III

III

III

II

-

23. Ишлатилаётган ҳудудлар ва карст ҳодисалари мавжуд бўлган ҳудудларда ётқизиладиган қувурлар

II

II

II

II

II

II

24. Жарликлар, хандақлар ва кесишувчи ирмоқлар орқали ўтиш жойлари

III

III

III

III

III

III

25. Сув ойнасининг кенглиги 25 м ва ундан ортиқ бўлган дарёлар, каналлар, кўллар ва балиқчиликнинг бошқа сув омборлари бўйлаб, аҳоли пунктлари ва саноат корхоналаридан юқорида, улардан 300 м масофада, қувур диаметри 700 мм ва ундан кичик бўлганида; қувур диаметри 1000 мм гача бўлганида улардан 500 м гача масофада, қувур диаметри 1000 мм дан ортиқ бўлганида 1000 м гача масофада ётқизилган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари

-

-

-

I

I

I

(трассада дастлабки гидравлик синовларсиз)

26. Битта техник йўлакда ётқизилган газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари ГСЎТ, ГРП, чизиқли беркитиш арматурасини ўрнатиш тугунлари, тозалаш мосламаларини ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари, КС, ГКТҚ, ГДТҚ, ЕОГСС, СКС ҳудудларида ва 250 м масофада ҳар икки томонга ётқизиладиган қувур қисмлари.

II

II

II

II

II

II

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Авария юзага келиши сабабли шаҳарга ва катта халқ-хўжалик аҳамиятига эга бўлган бошқа йирик истеъмолчиларга газ, нефть ва нефть маҳсулотларини етказиб беришда узилишларга, атроф-муҳит ифлосланишига олиб келиши мумкин бўлган қувурларнинг алоҳида ҳудудларини битта тоифага кўтариш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қувурларнинг сув юзаси ойнасининг кенглиги 10 m дан кичик бўлган сув тўсиқлари орқали ётқизиладиган қисмлар синовлари бир босқичда ўрнатилган қувур таркибида ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Қониқарли техник ҳолатга эга бўлган амалдаги қувурлар мазкур илованинг 20 ва 21-бандларида келтирилган лойиҳаланаётган қувурлар, электр узатиш тармоқлари ҳамда ер ости коммуникациялар томонидан кесишиб ўтилганида, мазкур илованинг 26-бандига мувофиқ параллель ётқизилганда, юқорироқ тоифадаги қувурлар билан алмаштирилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Қурилаётган темир йўл ва автомобиль йўллари томонидан кесиб ўтилувчи амалдаги қувурлар 3-бандга мувофиқ реконструкция қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Қувурларнинг сув омборлари остида қоладиган дарё ўзанларида ётқизиладиган қисмлари кемалар қатнайдиган сувлар тўсиқлари учун белгиланганидек қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ёғингарчилик сувлари билан сув босиш давомли бўлмаганда (20 кундан камроқ) ҳамда унинг чуқурлиги кичик бўлиб, қувурларда шикастланиш юз берганда ушбу жойда авариявий тиклаш ишларини тезликда амалга ошириш мумкин бўлса, газ қувурлари учун 1д-банд талабларини бажариш шарт эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Қувурларнинг сув омборлари, ҳовузлар, кўллар орқали ўтувчи қисмларининг тоифалигини қуйидагича қабул қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кемалар қатнайдиганлари учун — мазкур илованинг 1а-банд бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кемалар қатнамайдиганлари учун — 1б- ва 1в-бандлар бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Пахта ва шоли экиладиган ер майдонларида қувурларнинг айланма чоклари 100 фоиз радиография йўли билан текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ер ости коммуникациялар билан кесишган ҳолатларда қувурларнинг ҳар икки томондан 20 m масофада айланма чоклари 100 фоиз радиография йўли билан текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Жадвалдаги «-» белгиси ушбу тоифа чекланмаслигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости ва ер юзи (тўкилмада) қувурлари ўқидан аҳоли пунктлари, бино ва иншоотларгача бўлган минимал масофа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувур қисмларининг мақсади

Қисмларнинг тоифаси

Газ қувурларини ётқизишда

Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларини ётқизишда

Ер ости

Ер юзаси

Ер усти

Ер ости

Ер юзаси

Ер усти

1. Сув тўсиқлари орқали ўтиш

а) кемалар қатнайдиган — ўзан қисмида ва ҳар бирининг узунлиги камида 25 m бўлган қирғоқ бўйи қисмларида (ўртача оралиқдаги сув горизонти сатҳидан) қувур диаметри қуйидагича бўлганида, m:

1000 ва ундан катта

I

-

I

B

-

B

1000 дан кичик

I

-

I

I

-

I

б) кемалар қатнамайдиган оралиқдаги сув ойнасининг кенглиги 25 m ва ундан катта бўлганида — ўзан қисмида ва ҳар бирининг узунлиги камида 25 m бўлган қирғоқ бўйи қисмларида (ўртача оралиқдаги сув горизонти сатҳидан) қувур диаметри қуйидагича бўлганида, mm:

1000 ва ундан катта

I

-

I

B

-

I

1000 дан кичик

I

-

I

I

-

I

в) кемалар қатнамайдиган оралиқдаги сув ойнасининг кенглиги 25 m гача бўлганида — ўзан қисмида суғориш ва деривация каналлари

I

-

II

I

-

I

г) тоғ оқимлари (дарёлар)

I

-

II

I

-

II

д) 10 фоизлик таъминланган юқори сувлар горизонти сатҳи бўйича дарёлар ўзанлари, қувур диаметри қуйидагича бўлганида, mm:

700 ва ундан ортиқ

I

-

II

I

-

I

700 дан кичик

II

-

II

I

-

I

е) 10 фоизлик таъминланган юқори сувлар горизонти сатҳининг чегараларидан 1000 m узунликдаги қисмлар

II

-

-

I

-

II

2. Ботқоқлардан ўтиш:

а) I

III

III

III

II, III1

II,III1

II, III1

б) II

II

III

III

II

II

III

в) III

I

II

II

В

В

I

3. Темир йўл ва автомобиль йўлларидан ўтиш:

а) умумий тармоқ темир йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар икки томонида ташқи йўлларнинг ўқларидан 50 m, бироқ йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 м дан кичик бўлмаган узунликдаги қисмлар

В

-

В

I

-

I

б) саноат корхоналарининг кириш темир йўллари, шунингдек йўлнинг ҳар икки томонидаги ташқи йўлларнинг ўқларидан 25 m узунликдаги қисмлар

I

-

II

III

-

II

в) I ва II тоифали автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала томонидаги йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 50 m узунликдаги қисмлар

В

-

В

I

-

I

г) III, III-п, IV, IV-п тоифадаги автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 m узунликдаги қисмлар

I

-

I

II

-

II

д) V тоифадаги автомобиль йўллари, шу жумладан йўлнинг ҳар иккала томонидаги йўлнинг тупроқ тўкилмаси қаватининг пойидан 25 m узунликдаги қисмлар

III

-

III

III

-

III

е) мазкур ШНКнинг 4-иловасида келтирилган масофалардаги қувурларнинг ўтиш жойларига туташган қисмлари:

I ва II тоифадаги автомобиль йўллари ва барча темир йўллари орқали

I

I

I

II

II

II

III, IV, III-п, ва V тоифа автомобиль йўллари орқали

III

III

III

III

-

III

4. Тоғли ҳудудларда ётқизиладиган қувурларнинг қуйидаги жойларда:

а) токчаларда

III

III

-

II

II

-

б) тоннелларда

-

I

I

-

I

I

5. Чўл шароитида заиф боғланган барханларли қумларда ётқизилган қувурлар

III

III

III

III

III

III

6. Суғориладиган ерларда ётқизиладиган қувурлар:

а) пахта ва шоли экин майдонлари

II

-

-

II

-

-

б) бошқа қишлоқ хўжалиги экинлари

III

-

-

III

-

-

7. Сел оқимлари, чиқариш конуслари ва шўрланган тупроқлар орқали ўтиш жойларда

II

-

II

II

-

II

8. Чизиқли арматурани ўрнатиш тугунлари (В ва I тоифа майдонлардан ташқари)

II

II

II

III

-

-

9. Чизиқли беркитиш арматурасидан ва сув ости ўтиш жойларининг қирғоқларидан 250 m узунликдаги газ қувурлари (В ва I тоифадаги қисмлардан ташқари)

II

II

II

-

-

-

10. Мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 2е-бандда келтирилган II тоифа қувур қисмлари чегараларидан 100 m узунликдаги қувурлар

III

III

III

III

III

III

11. ЕОГСС, газни тозалаш ва қуритиш қурилмалари, 4-жадвалнинг 5-бандида келтирилган коллекторлар ва қувурлар томонидаги бош иншоотлар ҳудудларига туташган қувурлар

I

-

I

II

-

I

12. Конлараро коллекторлар

II

II

II

-

-

-

13. Тозалаш мосламаларининг ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари, шунингдек уларга туташган 100 m узунликдаги қувурнинг қисмлари

I

I

I

I

I

I

14. Фаол тектоник ёриқлар зоналари ва уларнинг чегарасидан 100 m масофадаги қувур қисмлари

В

В

В

В

В

В

15. Газ қувурларининг чизиқли қисмларининг ГРП ҳудудлари доирасидаги қувурлар

В

В

В

-

-

-

16. КС, ГРП, ЕОГСС, СКС, ГКП, ННС, ГСЎТ ҳудудида жойлашган бино ва иншоотлар ичидаги қувурлар, шу жумладан ишга тушириш ёқилғи газ қувурлари

В

В

В

I

I

I

17. Газ қувурларига уланиш тугунлари, ҳимоя жўмраклар орасидаги қисмлар, КС, ЕОГСС, ГКТҚ, ГДТҚ, СКС (шлейфлар) ва бош иншоотларнинг сўрувчи ва ҳайдовчи газ қувурлари, шунингдек уланиш тугунидан ушбу иншоотларнинг тўсиқларигача ўз эҳтиёжлари учун газ қувурлари

I

I

I

-

-

-

18. Мазкур ШНҚ 2-иловасининг 8-бандида белгиланган масофалар доирасида ГТС билан туташган газ қувурлари, шунингдек узунлиги 250 m бўлган ҳимоя жўмракларининг ортидаги қувурлар

II

II

II

-

-

-

19. ГСЎТ ва ГРП нинг узувчи кранига туташган ҳар икки томонга 250 m узунликдаги қувурлар

I

I

I

-

-

-

20. Ер ости коммуникациялари (канализация коллекторлари, нефть қувурлари, нефть маҳсулотлари қувурлари, газ қувурлари, куч кабеллари ва алоқа кабеллари, ер усти ва ер ости суғориш тизимлари ва бошқалар) билан кесиб ўтиладиган коммуникациядан ҳар икки томондан 20 m масофадаги қувурлар

II

-

-

II

-

-

21. Мазкур ШНҚ 1-иловасининг 20-бандида келтирилган коммуникациялар ва диаметри 1000 mm ва босими 7,5 МРа (75 kgf/cm2) ва ундан ортиқ бўлган кўп тармоқли қувурлари ҳамда диаметри 700 mm дан ортиқ нефть қувурларининг ҳар икки томонидан 100 m чегарасида ўзаро бир-бири билан кесишган жойлари

I

-

-

II

-

-

22. Мазкур ШНҚнинг 4-иловасининг 12-бандида келтирилган масофалар (ҳар икки томонга) доирасида ҳаво электр узатиш линиялари билан кесишмалар, kV:

а) 500 ва ундан ортиқ

В

В

В

I

I

-

б) 330 дан 500 гача

II

III

II

II

II

-

в) 330 гача

III

III

III

III

II

-

23. Ишлатилаётган ҳудудлар ва карст ҳодисалари мавжуд бўлган ҳудудларда ётқизиладиган қувурлар

II

II

II

II

II

II

24. Жарликлар, хандақлар ва кесишувчи ирмоқлар орқали ўтиш жойлари

III

III

III

III

III

III

25. Сув ойнасининг кенглиги 25 м ва ундан ортиқ бўлган дарёлар, каналлар, кўллар ва балиқчиликнинг бошқа сув омборлари бўйлаб, аҳоли пунктлари ва саноат корхоналаридан юқорида, улардан 300 м масофада, қувур диаметри 700 мм ва ундан кичик бўлганида; қувур диаметри 1000 мм гача бўлганида улардан 500 м гача масофада, қувур диаметри 1000 мм дан ортиқ бўлганида 1000 м гача масофада ётқизилган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари

-

-

-

I

I

I

(трассада дастлабки гидравлик синовларсиз)

26. Битта техник йўлакда ётқизилган газ, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари ГСЎТ, ГРП, чизиқли беркитиш арматурасини ўрнатиш тугунлари, тозалаш мосламаларини ишга тушириш ва қабул қилиш тугунлари, КС, ГКТҚ, ГДТҚ, ЕОГСС, СКС ҳудудларида ва 250 м масофада ҳар икки томонга ётқизиладиган қувур қисмлари.

II

II

II

II

II

II

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Жадвалда келтирилган масофалар қуйидагича қабул қилинади: шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари учун — 20 — 25 йилга мўлжалланган лойиҳавий шаҳар чегарасидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида саноат корхоналари, темир йўл станциялари, аэродромлар, денгиз ва дарё бандаргоҳ ва пристанлари, гидротехника иншоотлари, ёқилғи ва тез ёнувчан материаллар омборлари, артезиан қудуқлар учун ривожланишини ҳисобга олган ҳолда уларга ажратилган ҳудудлардан: темир йўллар учун — қувур томондаги тўкилма қаватининг пойидан ёки чуқур четидан, бироқ йўл отводи чегарасининг четидан камида 10 m да, алоҳида жойлашган бино ва иншоотлар учун — уларнинг энг яқин туртиб чиққан қисмларидан бошлаб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Алоҳида жойлашган бино ёки иншоот деганда, аҳоли пунктидан ташқарида унга энг яқин бино ва иншоотлардан камида 50 m масофада жойлашган бино ва қурилмалар тушунилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Узунлиги 20 m ва ундан кам бўлган темир йўл ва автомобил йўллари кўприкларидан минимал масофалар тегишли йўллар учун қабул қилинган масофалар каби олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Техник-иқтисодий асослаш билан мазкур илова жадвалининг 3-9-графаларида (5, 8, 10, 13-16-бандлардан ташқари) ҳамда 2-графада фақат 1-6-бандлар учун газ қувурларидан бошлаб кўрсатилган масофаларни қувурларнинг пайвандланган бўғинларини 100 фоиз рентген ёки гамма нурлари билан текширишдан ўтказиш шарти билан қувур қисмларининг II тоифага тегишли бўлиши шарти билан 30 фоизгача қисқартиришга, В тоифага тегишли бўлиши шарти билан 50 фоизга қисқартиришга, бунда мазкур илова 3-бандда келтирилган масофаларни 30 фоизгача қисқартириш қувурларнинг қисмлари В тоифага тегишли бўлиши шарти билан йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун мазкур илованинг 1, 4 ва 10-бандларида кўрсатилган масофаларни, қувур деворининг номинал (ҳисобий) қалинлиги масофа қисқартирилаётган фоиз ҳисобидаги катталикка оширилиши шарти билан, 30 % гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ер усти ётқизиладиган газ қувурлари ўқидан бино ва иншоотларгача мазкур илованинг 1 — бандида келтирилган минимал масофалар 2 мартага, 2 — 6-бандларда ҳамда 8 — 10-бандда ҳамда 13-бандларда 1,5 марта оширилган ҳолда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу талаб узунлиги 150 m дан ортиқ бўлган ер усти ётқизиш қисмларига тааллуқлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ушбу жадвалга киритилмаган объектларгача масофалар техник шартларга асосланган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Бино ва иншоотлар нефть қувурлари белгиларидан баландроқда жойлашган ҳолда, 1, 2, 4 ва 10-бандларда келтирилган масофаларни, қабул қилинган масофалар 50 m кичик бўлмаслиги шарти билан 25 фоизгача камайтирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Нефть қувурлари ва нефть маҳсулотлари қувурлари ер устида ётқизилганда аҳоли пунктлари, саноат корхоналари, бинолар ва иншоотлардан қувурнинг ўқигача бўлган йўл қўйиладиган минимал масофалар ер ости нефть қувурлари учун 4-жадвалга мувофиқ олиниши, бироқ камида 50 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ўрмон ҳудудларида ётқизилган газ қувурлари учун темир йўллар ва автомобиль йўлларидан минимал масофаларни 30 фоизга қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Сув ости нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларидан 7-бандда белгиланган минимал масофалар 50 фоизгача камайтиришга йўл қўйилади (ушбу қувурлар пўлат қобиқларга ётқизилиши шарти билан).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Газ қувурлари ва газ чиқарилиши ёки атмосферага сизиб чиқиши мумкин бўлган бошқа объектлар аэродромлар ва вертолёт майдонларига олиб келувчи ҳаво йўлакларидан ташқарида жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Жадвалдаги « — » белги масофа тартибга солинмаганлигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ, нефть, нефть маҳсулотлари ёки конденсат қувурларининг КС, ГТС, ННСларидан аҳоли пунктлари, бино ва иншоотларгача бўлган минимал масофа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Объектлар, бино ва иншоотлар

Минимал масофа, m

КС ва ГТСдан бошлаб

ННСдан бошлаб

Газ қувури синфи

ННС синфи

I

II

Газ қувурининг шартли диаметри, mm

I

II

III

300 (ўз ичига олган ҳолда) ва ундан кичик

300 дан 600 (ўз ичига олган ҳолда) гача

600 дан 800 (ўз ичига олган ҳолда) гача

800 дан 1000 (ўз ичига олган ҳолда) гача

1000 дан 1200 (ўз ичига олган ҳолда) гача

1200 дан 1400 (ўз ичига олган ҳолда) гача

300 (ўз ичига олган ҳолда) ва ундан кичик

300 дан катта

 

 

 

1. Аҳоли пунктлари, боғ уйлари бўлган жамоа боғлари, дала ҳовлилар, алоҳида саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналари, иссиқхона мажмуалари ва фермер хўжаликлари, паррандачилик фермалари, сут заводлари, фойдали қазилма кон карьерлари;

гаражлар ва жисмоний шахсларга тегишли 20 дан ортиқ автомобилга мўлжалланган автомобиллар учун очиқ тўхташ жойлари;

нефть ва газни комплекс тайёрлаш иншоотлари ва уларнинг гуруҳ ва йиғиш пунктлари, одамларнинг оммавий тўпланадиган алоҳида жойлашган бинолар мактаблар, касалхоналар, мактабгача таълим ташкилотлари, вокзаллар ва бошқалар) 3 қаватли ва ундан юқори турар жой бинолари, темир йўл станциялари, аэропортлар, денгиз ва дарё портлари ва терминаллари,

I-IV синф гидроэлектро-станциялар, денгиз ва дарё транспортининг гидротехник тузилмалари, кўп каналли радиореле алоқаси устунлари (миноралари) ва тузилмалари, телевизион миноралар

500 150

500 175

700 200

700 250

700 300

700 350

500 100

500 125

100

150

200

2. Умумий тармоқдаги темир йўлларнинг кўприклари ва кенглиги 20 m дан ортиқ I ва II тоифадаги автомобиль йўллари (нефть қувурлари ва нефть қувурларини оқим бўйлаб кўприклардан пастга ётқизишда),

Тез ёнувчан ва ёнувчан суюқликлар ва газларнинг сақлаш объекти 1000 m3 дан катта омборхоналар,

магистрал қувурга тегишли бўлмаган автомобилга ёқилғи қуйиш иншоотлари

250 150

300 175

350 200

400 225

450 250

500 300

250 100

300 125

100

150

200

3. Умумий тармоқ темир йўллари (босқичлар бўйича) ва I — III тоифадаги автомобиль йўллари, алоҳида турар жой бинолари, тармоқ назоратчиларининг 1-2 қаватли уйлари, қабристонлар, фермер хўжаликлари ва уюшган чорва моллари яйловлари учун тўсилган майдонлар, дала лагерлари

100 75

150 125

200 150

250 200

300 225

350 250

75

75

150 100

50

75

100

4. Саноат корхоналари темир йўлларининг кўприклари, узунлиги 20 m дан ортиқ бўлган III-V, III-п ва IV-п тоифадаги автомобиль йўллари

125 100

150 125

200 150

250 200

300 225

350 250

100

75

150 125

100

150

200

5. Саноат корхоналарининг темир йўллари

75

50

100 75

150 100

175 150

200 175

250 200

50

50

100

75

50

75

100

6. IV, V, III-п, и IV-п тоифа автомобиль йўллари

75

50

100 75

150 100

175 150

200 175

250 200

50

50

100

75

20

20

50

(бироқ, энг яқин ер усти резервуари, резервуар хўжалигидан камида 100 m)

7. Алоҳида жойлашган нотурар жой ва ёрдамчи қурилмалар (ҳужралар ва бошқалар);

бурғиланаётган ва ишлатилаётган нефть, газ ва артезиан қудуқлари-нинг оғизлари, хусусий эгаларнинг 20 та ва ундан кам бўлган автомобиллари учун гаражлар ва очиқ, тозалаш ва насос станциялари ҳамда канализациялар

50

50

75

75

150 100

200 150

225 175

250 200

50

30

75

50

30

50

75

8. 35, 110, 220 5, 110, 220 kV электр подстанцияларининг КС ва ННС магистрал қувурлари ва бошқа истеъмолчиларни қувватлантирувчи очиқ тарқатиш қурилмалари

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

9. 35, 100, 220 kV электр подстанцияларининг КС ва ННС магистрал қувурларини қувватлантирувчи очиқ тақсимлаш қурилмалари

КС ва ННС ҳудудида бинолар ва иншоотлардан портлаш ва ёнғин хавфсизлиги бўйича оралиқ масофага риоя қилган ҳолда

10. Тоғ жинслари массивлари:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

а) игнабаргли

50

50

50

75

75

75

50

50

50

50

50

б) баргли

20

20

20

30

30

30

20

20

20

20

20

11. Вертолётлар жойлаш-тирилмайдиган вертодромлар ва қўниш майдончалари:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

МИ-6, МИ-10 турдаги оғир;

100

100

150

200

225

250

100

100

100

100

100

МИ-4, МИ-8 турдаги ўрта;

75

75

150

200

225

250

75

75

75

75

75

МИ-2, КА-26 турдаги енгил (вертолётнинг ҳаво йўлагида жойлашган бинолари ва қувурлар иншоотларининг баландлиги белгиланган меъёрий ҳужжатлари талабларига мувофиқ чеклаш текислиги ҳажмидан, тўсиқларнинг баландлигидан ошмаслиги керак)

60

75

150

200

225

250

60

60

60

60

75

12. Ёниш учун машъала

100

100

100

100

100

100

100

100

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Кўрсатилган масофалар чизиқ устида КСга, чизиқ остида ГТСга тегишлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 2-илованинг жадвалдаги 1 — 3-изоҳлар ушбу жадвалга ҳам тааллуқли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. ННС тоифалари қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 тоифали — резервуар паркининг қуввати 100000 m3 дан ортиқ бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II тоифали — резервуар паркининг қуввати 20000 дан 100000 m3 гача бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III тоифали — резервуар паркининг қуввати 20000 m3 гача бўлганда ва резервуар паркисиз ННС.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Бинолар ва иншоотлар, компрессор цехлари учун масофалар 1-банд бўйича, ННС, ГТС ва бино ва иншоотлар учун — 1 — 14-бандлар бўйича ва КС учун — станциялар тўсиқларидан 2 — 14-бандлар бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Қувурларнинг радио алоқа линиясининг устунлари (миноралари) КС ва ННС ҳудудида жойлашишига йўл қўйилади, устунларнинг ўрнатиш жойидан технологик ускуналаргача бўлган масофа камида устуннинг баландлигига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Хизмат кўрсатилмайдиган кам каналли радиореле алоқасининг устунлари (миноралари) ГТС ҳудудида жойлашишига йўл қўйилади, устуннинг ўрнатиш жойидан газ тақсимлаш станцияларининг технологик жиҳозларигача бўлган масофа устуннинг баландлигидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. ННС объекти аҳоли пунктлари ва бошқа объектларнинг белгиларидан пастроқда жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Авария юзага келиши мумкин бўлган ҳолатда нефть ёки нефть маҳсулотлари тўкилишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқишда ушбу станцияларни аҳоли пунктлари ва саноат корхоналари билан бир хил белгиларда ёки улардан юқорироқда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Одорант қурилмаларини ГТС ва КСга жойлаштиришда улардан аҳоли пунктларигача бўлган масофалар аҳоли пунктлари ҳавосидаги зарарли моддаларнинг йўл қўйилган максимал концентрацияларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Алоҳида турган бино ёки иншоот деганда аҳоли пунктидан ташқарида, унга энг яқин турган бино ёки иншоотдан камида 50 м масофада жойлашган бино ёки иморат тушунилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ушбу жадвалга киритилмаган объектларгача масофалар техник шартларига асосланган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Жадвалдаги « — » белгиси масофалар тартибга солинмаганлигини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юкламалар бўйича ишончлилик коэффициентлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Юклама ва таъсирлар хусусияти

Юклама ва таъсирлар

Қувурни ётқизиш усули

n юклама бўйича ишончлилик коэффициенти

Ер ости, ер усти

(тўкилмада)

Ер устида

Доимий

Қувур ва жиҳозларнинг массаси (ўз оғирлиги)

+

+

1,10(0,95)

Қувурўтказгичнинг дастлабки зўриқиш таъсири (қайишқоқ эгилувчан)

+

+

1,00(0,90)

Тупроқ босими (оғирлиги)

+

-

1,20(0,80)

Сувнинг гидростатик босими

+

-

1,00

Вақтинчалик узоқ муддатли

Газ ўтказгичлар учун ички босим

+

+

1,00

Сиғимлар уланмаган ҳолда оралиқ ННСли 700-1200 mm диаметрли нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун ички босим

+

+

1,15

Фақат уланган сиғимлар билан доимий ишловчи, диаметри 700-1200 mm бўлган нефть қувурлари учун оралиқ ННСсиз, шунингдек диаметрлари 700 mm дан кичик бўлган нефть ва нефть қувурлари, ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун ички босим

+

+

1,10

Маҳсулот ёки сувнинг массаси

+

+

1,00(0,95)

Ҳароратли таъсирлар

+

+

1,00

Тупроқ тузилмасининг ўзгаришларига олиб келмайдиган нотекис қайишишларнинг таъсири

+

+

1,50

Қисқа муддатли

Қор юкламаси

-

+

1,40

Шамол юкламаси

-

+

1,20

Муз юкламаси

-

+

1,30

Тупроқнинг совуқда ёрилиши туфайли юзага келувчи юклама

+

-

1,20

Тозалаш қурилмаларини ўтказишда юзага келувчи юкламалар ва таъсирлар

+

+

1,20

Қувурларни синашда юзага келувчи юкламалар ва таъсирлар

+

+

1,00

Сел оқимлари ва кўчкиларнинг таъсири

+

+

1,00

Махсус

Тоғ ер ости кони ҳудудлари ва карст ҳудудларда ер сирти ўзгаришининг таъсири

+

+

1,00

Тупроқ тузилиши ўзгариши билан бирга юз берувчи (масалан, ҳўллашда чўкма тупроқлар деформацияси) тупроқ деформацияси таъсири

+

+

1,00

Солифлюкцион ва термокарст жараёнларининг ривожланиши оқибатида юзага келувчи таъсирлар

+

-

1,05

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. «+» ишора юкламалар ва таъсирларнинг ҳисобга олинишини, «-» ишора эса, — ҳисобга олинмаслигини билдиради
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Юкламалар бўйича ишончлилик коэффициентларининг қавсларда кўрсатилган қийматлари қувур ўтказгичларни бўйлама барқарорликка ва ҳолат барқарорлигига ҳисоблашда, шунингдек юкламани камайтириш конструкциянинг ишлаш шароитини камайтирадиган бошқа холларда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Сув шўрлигини ҳамда таркибидаги зарраларнинг мавжудлигини ҳисобга олган ҳолда сувни зичлиги қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Синаш, таъмирлаш ёки ишлатиш шароитига кўра, газ ўтказгичларда ички бўшлиқнинг тўлиқ ёки қисман сув ёки конденсат билан тўлдирилиши, нефть ва нефть маҳсулотлари қувурларида ҳавонинг кириши ёки қувурўтказгичнинг тўлиқ бўшатилиши мумкин бўлганда, маҳсулот оғирлигидан юкламанинг ўзгаришини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Диаметри 700 mm ва ундан ортиқ бўлган нефть ва нефть маҳсулотлари қувурлари учун, сиғимлар кўшилмасдан ишлатиладиган барча оралиқ нефть ҳайдовчи насос станцияларда қувур ўтказгичларнинг чизиқли қисмларини ўтиш жараёнларнинг таъсиридан ҳимоя қурилмалари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.06-22 «Магистраль қувурлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюлтирилган газ қувурлари ўқидан аҳоли пунктлари, бино ва иншоотларгача бўлган минимал масофа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Объектлар, бино ва иншоотлар

Номинал диаметрли қувурларнинг ўқигача бўлган минимал m масофа, mm

150 (ўз ичига олган ҳолда) гача

150 дан 300 (ўз ичига олган ҳолда) гача

300 дан 500 (ўз ичига олган ҳолда) гача

500 дан 1000 (ўз ичига олган ҳолда) гача

1. Аҳоли пунктлари, боғлар ва боғ уйлари, дала ҳовлилари, алоҳида саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналари, иссиқхона қишлоқ хўжалиги корхоналари, иссиқхона комбинат ва хўжаликлари, паррандачилик фабрикалари, сут заводлари, фойдали қазилма ишланмалари, жисмоний шахсларнинг автомобиллари учун автомобиллар сиғими 20 дан юқори бўлган гаражлар ва очиқ автотураргоҳлар;

одамлар оммавий тўпланадиган алоҳида ажратилган бинолар (мактаблар, касалхоналар, клублар, мактабгача таълим ташкилотлари, вокзаллар ва бошқалар), 3 ва ундан ортиқ қаватга эга турар жой бинолари;

темир йўл станциялари, аэропортлар, денгиз ва дарё портлари ҳамда пристанлари, гидроэлектр станциялари, денгиз ва дарё транспорти учун I-IV синф гидротехника иншоотлари, тозалаш иншоотлари ва сув таъминотининг насос станциялари, умумий тармоқ темир йўллар ҳамда I ва II тоифа автомобиль йўлларининг 20 m дан катта орқалиқдаги кўприклари (нефть қувурлари ва нефть маҳсулоти қувурларини кўприклардан пастда оқим бўйлаб ётқизишда), сақлаш ҳажми 1000 m3 дан ортиқ бўлган тез ёнувчан ва ёнувчан суюқлик ва газлар омборлари; автомобилга ёқилғи қуйиш шохобчалари,

қувурларнинг технологик алоқасининг кўп каналли радиореле линиясининг мачта (минора) ва иншоотлари, қувурларнинг технологик алоқасининг кўп каналли радиореле алоқа линияси ва идораларнинг мачта (минора) ва иншоотлари, шунингдек телевизион миноралар;

магистрал қувурларнинг КС ва ННС ҳудудлари;

электр подстанцияларининг ушбу қувур ва бошқа истеъмолчиларнинг ННСни қувватлантирувчи 35, 110, 200 kV кучланишли очиқ тақсимлаш қурилмалари

150

250

500

1000

2. Алоҳида турган 1-2 қаватли турар жой бинолари, қабристонлар (амалдаги);

турар жой боғ уйчалари;

тармоқ хизмат кўрсатиш ходимларининг уйлари;

қишлоқ хўжалиги фермалари;

чорва молларини уюшган боқиш учун тўсилган жойлар; қувурлар параллель равишда ётқизиладиган дала тегирмонлари, сув омборлари ва суғориш каналлари;

ушбу қувурнинг оралиқ ННС ҳудудлари;

газ қувурлари параллель равишда ётқизиладиган умумий тармоқли темир йўллар ва I-III тоифа атомобиль йўллари;

саноат корхоналари темир йўллари, III-V, III п, ва IV-п тоифа автомобиль йўлларининг 20 m дан ортиқ оралиқдаги кўприклари (нефть қувурлари ва нефть маҳсулоти қувурларини кўприклардан пастда оқим бўйлаб ётқизишда);

тозалаш иншоотлари ва сув қувурининг насос станциялари

100

175

350

800

3. Саноат корхоналарининг темир йўллари, қувурлар параллель ётқизиладиган IV, V, III-п, ва IV-п тоифа автомобиль йўллари, алоҳида ажратилган нотурар жой ва ёрдамчи иншоотлар;

бурғиланаётган ва ишлатилаётган нефть, газ ва артезиан қудуқларининг оғзи;

шахсий мулкдорларнинг автомобиллари учун автомобиллар сиғими 20 ва ундан кам бўлган гаражлар ва очиқ автотураргоҳлар

50

75

150

350

4. Қувур параллел ётқизилган юқори кучланишли ҳаво орқали электр узатиш линиялари, трассанинг тор шароитида, қувур кесиб ўтган юқори кучланишли ҳаво электр узатиш линияларининг таянчлари

«Электр қурилмаларини тузилиш қоидалари» талабларига мувофиқ.

5. Қувурларнинг бир каналли хизмат кўрсатилмайдиган радиореле алоқаси мачталари

15

15

15

15

6. Фақат қувурга хизмат кўрсатишга мўлжалланган трасса олди йўллар

Камида 10 m.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Тегишли техник-иқтисодий асослаш билан мазкур иловадаги 1 ва 2-бандларда келтирилган масофаларни, қувур деворининг номинал (ҳисобий) қалинлиги масофа қисқартирилаётган фоиз ҳисобидаги катталикка оширилиши шарти билан, 30 % гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 3-изоҳлари ушбу жадвалга ҳам татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ер усти ётқизишда қувур ўқидан бино ҳамда иншоотларгача бўлган минимал масофалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-банд учун 2 коэффициент билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-банд учун 1,5 коэффициенти билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-банд учун — 1 коэффициент билан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ернинг қувур томонга оғиб қолган ҳолатида ва объектларнинг ер сатҳи қувурнинг ер сатҳидан 5 m баланд бўлган ҳолатида, 1, 2-позицияларда келтирилган масофа, тоифасини ўзгартирмасдан, 25 фоиздан ортиқ бўлмаган ҳолда қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ушбу жадвалга киритилмаган объектларгача масофалар техник шартларига асосланган ҳолда белгиланиши керак.