10.01.2025 yildagi 01/2-2-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 10.01.2025 yildagi 01/2-2-son
Kuchga kirish sanasi
03.02.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tomqoplamalari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 3-fevralda hisobga olindi, hisob raqami 332]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” qaroriga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 15-oktabrdagi 480-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.03.10-19 “Tomlar va tomqoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi hamda “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 10-yanvar,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-2-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 9-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 3-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi boshqaruv raisi v.b. B. BOBOKULOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 27-dekabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 22-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 10-yanvardagi 01/2-2-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) bino va inshootlarning tomi hamda ularning tom qoplamalarini loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.04-18 “Qurilish issiqlik texnikasi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.07-21 “Yuklamalar va taʼsirlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.08-22 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.11-24 “Bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish”;
(1-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar. Loyihalash talablari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.08.01-24 “Turar joy obyektlarini loyihalash”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.08.02-23 “Jamoat binolari va inshootlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25772-2025 Zinapoyalar, balkonlar, tomlar, zinapoya marshlari va maydonchalarining metall toʻsiqlari. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Ograjdeniya metallicheskiye lestnits, balkonov, krish, lestnichnix marshey i ploshadok. Obshiye texnicheskiye usloviya);
(1-bandning oʻn toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 13015-2012 Qurilish uchun temir-beton va beton buyumlar. Umumiy texnik talablar. Qabul qilish, belgilash, tashish va saqlash qoidalari (rasmiy manba: Izdeliya jelezobetonnie i betonnie dlya stroitelstva. Obshiye texnicheskiye trebovaniya. Pravila priyomki, markirovki, transportirovaniya i xraneniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 6617-2021 Neftdan qurilish bitumlari. Texnik shartlar (rasmiy manba: Bitumi neftyanie stroitelnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 18124-2012 Yassi xrizotilsement listlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Listi xrizotilsementnie ploskiye. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 24064-80 Yopishtiruvchi kauchuk surtmali (mastika)lar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Mastiki kleyashiye kauchukovie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25621-2023 Germetiklashtiruvchi va zichlashtiruvchi polimer qurilish materiallari va buyumlari. Tasniflash va umumiy texnik talablar (rasmiy manba: Materiali i izdeliya stroitelnie polimernie germetiziruyushiye i uplotnyayushiye. Klassifikatsiya i obshiye texnicheskiye trebovaniya);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9573-2025 Sintetik bogʻlovchili mineral paxtadan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyalovchi plitalar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Pliti iz mineralnoy vati na sinteticheskom svyazuyushem teploizolyatsionnie. Texnicheskiye usloviya);
(1-bandning yigirmanchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10499-95 Shisha shtapel tolasidan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi mahsulotlari. Texnik shartlar (rasmiy manba: Izdeliya teploizolyatsionnie iz steklyannogo shtapelnogo volokna. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 15588-2014 Issiqlik izolyatsiyalovchi penopolistirol plitalar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Pliti penopolistirolnie teploizolyatsionnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14918-2020 Issiq ruxlangan prokat listlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Prokat listovoy goryacheotsinkovanniy. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 19904-90 Sovuq xolda tekislangan listli prokat. Sortament (rasmiy manba: Prokat listovoy xolodnokataniy. Sortament);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻz DSt 9.307-2021 Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Issiq rux qoplamalari. Umumiy talablar va nazorat usullari (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Pokritiya sinkovie goryachiye. Obshiye trebovaniya i metodi kontrolya);
(1-bandning yigirma beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 24045-2016 Qurilish uchun trapetsiya shaklidagi gofrirovka qilingan poʻlat listli profillar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Profili stalnie listovie gnutie s trapetsiyevidnimi goframi dlya stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 26633-2015 Ogʻir va mayda donali betonlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 28013-2023 Qurilish qorishmalari. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Rastvori stroitelnie. Obshiye texnicheskiye usloviya);
(1-bandning yigirma sakkizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30340-2012 Toʻlqinli xrizotilsement listlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Listi xrizotilsementnie volnistie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30693-2000 Tom yopish va gidroizolyatsiya mastiklari. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Mastiki krovelnie i gidroizolyatsionnie. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31015-2002 Asfaltbeton va shagʻal-surtmali (mastika)li asfaltbeton qorishmalari. Texnik shartlar (rasmiy manba: Smesi asfaltobetonnie i asfaltobeton shebenochno-mastichnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 31357-2007 Sementli bogʻlovchi poydevoridagi quruq qurilish aralashmalari. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Smesi suxiye stroitelnie na sementnom vyajushem. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32310-2020 Qurilishda qoʻllaniladigan ekstruzion penopolistiroldan buyumlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Izdeliya iz ekstruzionnogo penopolistirola, primenyayemie v stroitelstve. Texnicheskiye usloviya);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 32314-2023 (EN 13162:2008) Qurilishda qoʻllaniladigan sanoatda ishlab chiqarilgan mineral paxtadan issiqlik izolyatsiyalash mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar (rasmiy manba: Izdeliya iz mineralnoy vati teploizolyatsionnie promishlennogo proizvodstva, primenyayemie v stroitelstve. Obshiye texnicheskiye usloviya);
(1-bandning oʻttiz toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 16363-98 Yogʻoch uchun yongʻindan himoya qiluvchi vositalar. Yongʻindan himoya qilish xususiyatlarini aniqlash usullari. (rasmiy manba: Sredstva ognezashitnie dlya drevesini. Metodi opredeleniya ognezashitnix svoystv);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST EN 1496-2020 Mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Balandlikdan yiqilishdan himoyalanish uchun shaxsiy himoya vositalari va qutqaruv koʻtarish qurilmalari. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda Sredstva individualnoy zashiti ot padeniya s visoti ustroystva spasatelnie podyemnie Obshiye texnicheskiye trebovaniya Metodi ispitaniy);
(1-bandning oʻttiz oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST EN/TS 16415-2015 Mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Balandlikdan yiqilishdan yakka tartibda himoyalanish vositalari. Bir vaqtning oʻzida bir nechta shaxs foydalanishi uchun moʻljallangan anker qurilmalar. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda Sredstva individualnoy zashiti ot padeniya s visoti ankernie ustroystva dlya ispolzovaniya boleye chem odnim chelovekom odnovremenno Obshiye texnicheskiye trebovaniya Metodi ispitaniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST EN 1497-2014 Mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Balandlikdan yiqilishdan saqlaydigan shaxsiy himoya vositalari. Qutqaruv kamarlar. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda Sredstva individualnoy zashiti ot padeniya s visoti privyazi spasatelnie Obshiye texnicheskiye trebovaniya Metodi ispitaniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 26816-2016 Sement-qipiqli plitalar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Pliti sementno-strujechnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST EN 826-2011 Qurilishda qoʻllaniladigan issiqlik izolyatsiyalash buyumlar. Siqish xususiyatlarini aniqlash usullari (rasmiy manba: Izdeliya teploizolyatsionnie, primenyayemie v stroitelstve. Metodi opredeleniya xarakteristik sjatiya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST EN 12430-2011 Qurilishda qoʻllaniladigan issiqlik izolyatsiyalash buyumlar. Toʻplangan kuch taʼsirida mustahkamlikni aniqlash usuli (rasmiy manba: Izdeliya teploizolyatsionnie, primenyayemie v stroitelstve. Metod opredeleniya prochnosti pri deystvii sosredotochennoy nagruzki);
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25820-2021 Yengil betonlar. Texnik shartlar (rasmiy manba: Betoni legkiye. Texnicheskiye usloviya).
(1-bandning qirq ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitumli cherepitsa — bitum yoki bitum-polimer oʻramli material boʻlaklaridan tayyorlangan, bir chekkasi boʻylab shakldor oʻyimli boʻlgan yassi list koʻrinishidagi tom qoplama;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bugʻ izolyatsiyasi qatlami — toʻsuvchi konstruksiyalarni suv bugʻlari taʼsiridan saqlash uchun moʻljallangan oʻramli yoki surtmali (mastika) materiallar qatlami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yendova — tomyopmaning suv oqib tushadigan nishabliklarining bir-biri bilan kesishish joyi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inversion tom qoplama — isitgich gidroizolyatsiya qatlami ustiga joylashtiriladigan, himoya toʻri bilan qoplanadigan va tashqi muhitdan mayda toʻldiruvchili qatlam bilan izolyatsiya qilinadigan tom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
klyammer — oʻramli va listli metalldan tayyorlangan falsli tomni yaxlit toʻshama yoki yogʻoch panjaraga mahkamlash uchun moʻljallangan ensiz tasma shaklidagi metalldan boʻlgan detal;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq chordoq — tortuvchi ventilyatsiya kanallarining tashqariga chiqarilishi koʻzda tutadigan, chordoq orayopmasida issiqlik izolyatsiyasiga ega boʻlgan hamda tashqi toʻsiqlari isitilmaydigan chordoq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Tomning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarini (stropila, ferma, progon, panel) SHNQ 2.03.05-23, SHNQ 2.03.01-24 hamda SHNQ 2.03.08-22 talablariga muvofiq loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Turar joy obyektlarining tomini qurishda yongʻinga qarshi choralar SHNQ 2.01.02-04 va SHNQ 2.08.01-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Tom va tom qoplamalarning ishchi chizmalarida quyidagilar boʻlishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom va tom qoplama konstruksiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
materiallar va buyumlarning nomi va markasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nishablarning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiya choklarining joylashish yerlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oqib tushadigan voronkalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zenit fonarlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ventilyatsiya shaxtalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lyuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radioteleantenna tirgaklari va tortqilari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom qoplama yuzasiga chiqariladigan boshqa elementlarning oʻrnatilish yerlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom va tom qoplamaning devorlar, parapetlar, shaxtalar, ventilyatsiya tirgovichlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom konstruksiyasining SHNQ 2.01.04-18 boʻyicha qabul qilingan, issiqlikni saqlash va issiqqa chidamlilik darajasiga muvofiq issiqlik-texnik xossalarini taʼminlaydigan texnik yechimlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chordoqsiz tom qoplamalar va chordoq orayopmalari boʻyicha qabul qilingan texnik yechimlarning hisobiy issiqlik-texnik koʻrsatkichlari (issiqlik uzatilishiga keltirilgan qarshilik, issiqqa chidamlilik).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Toʻlqinsimon profillardan, metall listlar va donali materiallardan tayyorlangan tomlarni loyihalashda quyidagilar boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik izolyatsiyali qoʻshma qoplamalar uchun issiqlik izolyatsiyasi qatlami bilan tom orasida karniz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirra va tom tepasi qismlarida tashqi havo bilan tutashadigan ventilyatsiya kanali oʻrnatish orqali shamollatish tizimi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tolali materiallardan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi uchun shamol va namlikdan himoyalovchi membrana loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom yopish materiallarini yuk koʻtaruvchi tuzilmalarga mahkamlashda korroziyaga qarshi himoyalangan mahkamlagichlarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom chordogʻidan kondensatni chiqarib yuborish uchun u tabiiy shamollatilishi, bunda tabiiy shamollatish tomdagi teshiklar (tom choʻqqilari, qirralar, karnizlar, shamollatish darchalari, chiqarish quvurlari) orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom teshiklarini umumiy maydoni tom gorizontal proyeksiyasi maydonining kamida 1/300 qismiga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Tuproq va oʻt qatlamli foydalaniladigan hamda inversion tom qoplamalarda suv oʻtkazmaydigan toʻshama biologik chidamli materiallardan tayyorlanishi va ildizga qarshi qatlam bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Bino va inshootlarning tomlarida qor ushlab qoluvchi, yogʻoch xarilar, toʻsinlar yoki qoplamaning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalariga mahkamlanuvchi qurilmalarni oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Yaxlit toʻshamaga joylashtiriladigan metall listlardan (alyumindan tayyorlangan listlar bundan mustasno) tayyorlangan tom qoplamalarida kondensatni chiqarib yuborish uchun listlar va toʻshamalar orasiga hajmiy diffuziya membranasini qoʻyish kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Foydalaniladigan tom qoplamasini loyihalashda tushadigan qoʻshimcha yuklar taʼsiri SHNQ 2.01.07-21 talablariga muvofiq hisoblanishi lozim.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Baland binolarning (75 m dan ortiq) tomlarida shamol yuklamasining kuchli taʼsiri tufayli, zich va kam gʻovakli materiallardan (sement-qum yoki asfalt qoplama) tayyorlangan asosga tom qoplama toʻshamasini butunlay yopishtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiya plitalarini bugʻ izolyatsiyasiga, bugʻ izolyatsiyasi qatlamini esa yuk koʻtaruvchi konstruksiyasiga yopishtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamasini beton plitalar yoki beton qatlami bilan yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalarining ogʻirligi shamol kuchiga qarshi hisob-kitob asosida aniqlanishi, bunda beton plitalar qorishma ustiga yotqizilishi yoki beton qatlamni toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Tom qoplamasining nishablari va tomga chegaraviy foydalaniladigan taʼsirlar quyidagi 1-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Tom qoplamalarning turlari

Nishablik,

foiz

Tomga taʼsirlar

t°C gacha isitish,

koʻpi bilan

zarbalar,

kgf/m koʻpi bilan

kislotali eritmalar

1. Biostabil asosli oʻramli materiallardan va shisha materiallar bilan armaturalangan surtmali (mastika)lardan:

a) shagʻaldan boʻlgan himoyalovchi qatlamli oʻramli va surtmali (mastika) bitumli

1,5 — 10 dan kam

65

2

Yoʻl qoʻyiladi

b) oʻramli va surtmali (mastika) bitumli, himoya qatlami yirik donador sepma materiallardan yoki himoya tarkibi bilan boʻyalgan

10 — 25

75

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyiladi

v) oʻrama-elastomerli

1,5 — 25

75

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyiladi

2. Himoya qatlami boʻlgan oʻramli va surtmali (mastika)li (foydalaniladigan):

1

a) sement-qum qorishmasidan

1,5…3,0

65

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

b) beton va armo-sement plitalardan

1,5…3,0

65

10

Yoʻl qoʻyilmaydi

v) qumli asfalt betondan

1,5…3,0

65

5

Yoʻl qoʻyiladi

3. Temir-beton:

a) yigʻma (oʻramasiz va qoplamasiz tom)

5-10 dan kam

80

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

b) monolit (foydalaniladigan)

0,5-2,5 dan kam

80

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

4. Donali materiallardan:

a) asbest-sement listlari

25 — 33

80

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyilmaydi

b) cherepitsalar

40 — 50

80

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyiladi

5. Metalldan yasalgan:

a) listli poʻlat tom qoplama

16 — 25

100

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

b) profnastil

10 — 20

100

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

v) shtamplangan yoki prokatlangan listlar

10 — 20

100

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

g) listli poʻlat

5 — 10

100

5

Yoʻl qoʻyilmaydi

d) metall-cherepitsa

17 — 35

100

3

Yoʻl qoʻyilmaydi

6. Mahalliy materiallardan:

a) loy-somon aralashmasi

1 — 3

75

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyiladi

b) qamish, somon, uzun poyali oʻsimliklar

10 — 20

65

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyilmaydi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Tomning isitish harorati quyosh radiatsiyasi taʼsirini hisobga olgan holda qurilish-issiqlik texnikasi va iqlim normalari boʻyicha (texnologik issiqlik ajratilishini hisobga olgan holda) hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning issiqlanish haroratini pasaytirish maqsadida, koʻrinmaydigan qatlamlarni himoya qilish uchun issiqlik izolyatsiyalovchi materiallar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mahalliy nurli issiqlik manbalari taʼsiri ostida tomning qismlari osma ekranlar bilan himoya qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Suv izolyatsiyalovchi toʻshamaga mazkur SHNQning 3-jadvali izohining 1-bandiga muvofiq boʻyovchi tarkiblarni surtish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Issiqlik ajratilishi yuqori boʻlgan, isitish harorati 80 °C dan yuqori boʻlishi mumkin boʻlgan yoki chang koʻp toʻplanadigan binolar (metallurgiya ishlab chiqarishi) qoplamalarida tomni 3 mm qalinlikdagi silliq poʻlat plitalardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Mexanik taʼsirlar shartli ravishda quyidagilarga tenglashtirilib hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kg ogʻirlikdagi qattiq jismlarning 1 m balandlikdan tushishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻtkir burchakli va qirrali qattiq jismlarni sudrab yurgizishga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
metall belkuraklar bilan ishlashda 5 kg ogʻirlikdagi jismlarning zarbasiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yogʻoch belkuraklar bilan ishlashda 1 kg ogʻirlikdagi jismlarning zarbasiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Davriy ravishda namlanib, agressiv muhitlarni hosil qiluvchi ishlab chiqarish chiqindilarining tomga taʼsir etish ehtimoli inobatga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Surtmali (mastika)lar ushbu SHNQning 4-jadvali 2 va 3-izohlarini hisobga olgan holda qaynoq va sovuq bitumli surtma (mastika)lar boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Himoya qatlami uchun ishlatiladigan atmosfera taʼsiriga chidamli chiqindi jinslar shagʻallar kislotaga chidamli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Oʻramli tomning nishabligi 25 foizdan ortiq boʻlgan, nishabligi 1,5 m boʻlgan joylarida issiqlikka chidamliroq surtmali (mastika)lardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (4-jadval keltirilgan tutashish joylarini oʻrnatish uchun) va suvni izolyatsiyalovchi toʻshamani tom tagiga oʻrnatilgan antiseptiklangan yogʻoch reykalarga 2 x 25 tol mixlari bilan 200 mm oralatib mahkamlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ishlab chiqarish sexlarida germetiklikni taʼminlash uchun listlarni avtomatik payvandlash sharti bilan tomning nishabligi 8-12 foiz qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom nishabligi va tomga taʼsir etuvchi maksimal foydalanish yuklamalari mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlardan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom yopmasining nishabligi tom nishabligi 3 foizdan kam boʻlganda, kamida 0,5 foiz va tom nishabligi 3 foiz hamda undan yuqori boʻlganda, 1 foiz dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Tomlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Tomlarning tasnifi va tom turlarini tanlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Tomlarni loyihalashda quyidagi tasniflar inobatga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hajmiy yechimi boʻyicha — chordoqli, chordoqsiz, mansardali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv yechimi boʻyicha — yigʻma yoki monolit boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shamollatish turi boʻyicha — shamollatiladigan va shamollatilmaydigan boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oqizish usuli boʻyicha — tashqi uyushgan yoki uyushmagan, ichki uyushgan boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy elementlarni tayyorlash usuli boʻyicha — industrial yoʻl bilan tayyorlangan yoki qurilish sharoitida bajarilgan boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom qoplama materiali boʻyicha — oʻramli, surtmali (mastika), donali materiallardan, temir-beton plitalardan va mahalliy materiallardan (oʻramasiz va qoplanmaydigan) boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Tom qoplamalari nishabligi boʻyicha quyidagicha tasniflanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0 — 2,5 foiz — tekis;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 — 10 foiz — yotiq nishabli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 foizdan ortiqroq nishabli va oʻzgaruvchan nishabli — egri chiziqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Tomlar funksional maqsadlariga koʻra quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) foydalaniladigan (qoʻshimcha funksiyali) tomlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy vazifasidan tashqari, dam olish (koʻkalamzorlashtirish) hududlari, sport maydonchalari, avtomobil toʻxtash joylari uchun moʻljallangan va tomning toʻgʻridan-toʻgʻri vazifasidan farq qiladigan tomlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) foydalanilmaydigan (qoʻshimcha funksiyalarsiz) tomlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyasi faqat tomning asosiy funksiyalarini bajarish uchun moʻljallangan hamda maxsus tayyorgarlikka ega xizmat koʻrsatuvchi xodimlar harakatlanishi uchun moʻljallanmagan tomlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Tom konstruksiyalarining xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Chordoqli tomlar quyidagicha turlarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) chordoq turi boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq chordoqli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq chordoqli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) binoning tortuvchi ventilyatsiyasidan havoni chiqarib yuborish usuli boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo ventilyatsiyadan tashqariga chiqarib yuboriladigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo ventilyatsiyadan chordoq ichiga chiqarib yuboriladigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) tomyopmaning koʻtarib turuvchi konstruksiyasi boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
temir-beton elementlardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
metall konstruksiyalardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yogʻoch konstruksiyalardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aralash konstruksiyalardan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Sovuq chordoqli tomlar tarkibi quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chordoq tomyopmasi tom qoplama bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi chordoq devorlari teshiklari bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
isitiladigan chordoq orayopmasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom orqali chiqarib yuboriladigan va chordoq ichida isitiladigan ventilyatsiya bloklari hamda oqova suvlarni chiqarib yuborishning havo tortuvchi moʻrilari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Chordoqning tashqi devorlarida kirituvchi va tortuvchi (karniz ostida) shamollatish teshiklari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shamollatish teshiklarining maydoni, qishki va yozgi foydalanish sharoitlari SHNQ 2.01.04-18 talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Chordoqdagi shamollatish bloklari issiqlik izolyatsiyasidan kamida 600 mm balandlikdagi beton qalpoqchalar bilan yakunlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoq shiftida muz qatlamlarining hosil boʻlishini oldini olish maqsadida, chordoqdagi ventilyatsiya bloklarining teshiklarini ruxlangan poʻlat yoki asbest-sement listdan tayyorlangan oqim boʻlgich shaklidagi soyabonlar bilan yopish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Tekis tomlardagi chordoq maydonini shamollatish ventilyatsiya shaxtalari orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Donali materiallardan tayyorlangan nishabli tomlarda shamollatish tom qoplamasi listlari va karniz ostidagi elementlar orasidagi boʻshliqlar orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Hisoblangan shamol tezligi 5 m/s ga teng yoki undan ortiq boʻlgan aholi punktlarida tom qismida havo tortuvchi shaxta oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Chordoqsiz tomlarni mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq hamda quyidagicha loyihalashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shamollatilmaydigan tomlar foydalanish davrida qoplamada namlik toʻplanmagan hollarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qisman shamollatiladigan tomlarda panelning yuqori qatlamida joylashgan materialda teshiklar yoki kanallarni saqlab qolgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shamollatiladigan tomlar qishda qoplamani quruq saqlaydigan va yozda quyosh nuri bilan qizib ketishdan himoya qiladigan yaxlit havo aylanadigan boʻshliqlarga ega boʻlgan holda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Shamollatiluvchi tomlar yaxlit havo qatlamlariga ega boʻlishi hamda ular qishda tomqoplamani quritishi va yozda quyosh nuri taʼsiridan himoyalashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Havo aylanadigan boʻshliqning balandligi 200 — 240 mm boʻlishi, ikki qatlamli shamollatiladigan tomda havo aylanadigan boʻshliqning balandligi 110 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Binolarning chordoqlarida, texnik chordoqlarda bino boʻylab balandligi kamida 1,6 m, kengligi kamida 1,2 m boʻlgan ikki tomoni ochiq oʻtish joyi boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzunligi 2 m dan oshmaydigan joylarda oʻtish balandligini 1,2 m gacha, kengligini esa 0,9 m gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Nishabli tomlarni mansarda qavatning ustiga oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday tomlar qoʻllanilganda SHNQ 2.01.04-18 talablariga muvofiq tomyopmaning yilning eng issiq haroratiga nisbatan issiqqa chidamliligi hisoblab chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomlar konstruksiyasining asosiy sxemalari ushbu SHNQning 2-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Tomlarni loyihalash va qurishda ichki yoki tashqi suv chiqarish tizimi loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻramli va surtmali (mastika) materiallardan tayyorlangan ichki suv chiqarish tizimi quyidagi tomlarda qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
isitilgan bino va inshootlar tomlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻliq zavodda tayyorlangan yigʻma temir-beton plitalardan qurilgan tomlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, turar joy obyektlarida suv oqib tushadigan tik quvurlarni kvartiralar hududidan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Donali materiallar, poʻlat tunuka, profillangan toʻshama, profillangan poʻlat tunuka va metall-cherepitsadan tashkil topgan tomlarda tashqi uyushgan suv oqizish tizimi loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balandligi 10 m gacha boʻlgan bino va inshootlarning tomlarida tashqi uyushmagan suv oqizish quvurlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, binoga kirish joylarida soyabon oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Tashqi uyushmagan suv oqizish tizimidan quyidagi binolarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balandligi 5 qavatgacha boʻlgan, qavatlarning balandligi 3 m dan oshmaydigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balandligi 4 qavatgacha boʻlgan, qavatning balandligi 3 m dan ortiq va tom qoplamasi toʻliq zavod sharoitida tayyorlangan yigʻma temir-beton plitalar qoʻllanilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Oʻramli va surtmali (mastikali) tomlardan ichki suv oqizishni tashkil etishda bitta voronkaga toʻgʻri keladigan tom qoplamaning maydoni SHNQ 2.04.03-24 boʻyicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Suv oqib tushadigan voronkalar tom qoplama yuzasi boʻylab, uning pasaytirilgan qismlarida bir xil darajada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Voronkalar oʻqi parapetdan va binoning turtib chiqqan boshqa qismlaridan kamida 0.6 m masofada boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalardagi voronkalar oʻrnatiladigan joylarning pasayishi 0,5 m radiusda 15 — 20 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Tashqi uyushgan suv oqizish tizimida tomdan oqib tushuvchi suv quvurlarining oraligʻi 24 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devorga oʻrnatilgan va osma tarnovlarning nishabligi 0,05 — 1 foiz oraligʻida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Tom konstruksiyasiga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ishlatilayotgan surtmali (mastikali) yelimlar, gruntovkalar, surtmalar, himoya qatlamlari va boʻyoq materiallari asosiy tom qoplama materiallariga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamaning sifati va chidamliligi uning foydalanish xususiyatlari hamda yongʻin xavfsizligi koʻrsatkichlarining pasayishiga olib kelmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Chordoqsiz tomyopmaning (tashqi havo bilan shamollatiladigan) yoki chordoq orayopmasining issiqlik uzatishga qarshiligi yilning sovuq davri uchun SHNQ 2.01.04-18 da belgilangan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomlardagi isitkichlarning qalinligi SHNQ 2.01.04-18 talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Yilning issiq davrida iyul oyining oʻrtacha harorati 21 °C va undan yuqori boʻlgan hududlarda chordoqsiz tomyopmalar va chordoq orayopmalarining issiqqa chidamliligi SHNQ 2.01.04-18 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq chordoqli tomlar qoʻllanilganda chordoq orayopmasining issiqqa chidamliligini hisoblashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Tomlarning havo va bugʻ oʻtkazuvchanlikka qarshiligi SHNQ 2.01.04-18 ga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Tomning issiqlik uzatishga, havo va bugʻ oʻtkazuvchanlikka talab etiladigan qarshiligi quyidagicha taʼminlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomning butun maydoni boʻylab;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yigʻma elementlarning tutashgan joylari bilan birgalikda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
karnizlar, tashqi devorlar, vertikal kanallar va ustki qavatlarga tutashgan joylarini qoʻshgan holda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Tom konstruksiyasi materiallaridagi namlikning massa nisbati nam yigʻish davridagi namlik miqdorining yoʻl qoʻyilgan ortib borishini hisobga olgan holda, SHNQ 2.01.04-18 da belgilangan qiymatlardan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Bugʻ izolyatsiyasini oʻrnatish zarurati SHNQ 2.01.04-18 boʻyicha hisoblab aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Bugʻ izolyatsiyasi tomning ichki yuzasida issiqlik izolyatsiyasi qatlamidan pastroqda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Issiqlik izolyatsiya qatlamlari uchun issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti λ0 0.12 Vt/(m °C) dan oshmaydigan issiqlik izolyatsiya materiallaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Barcha turdagi tomlarda, seysmikligi yuqori boʻlgan (7 balldan yuqori) hududlarda kam samarali issiqlik izolyatsiya materiallarini (toʻkma zichligi 400 kg/m3 dan yuqori boʻlgan keramzit shagʻal va boshqa toʻkma issiqlik izolyatsiya materiallari) qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoqsiz tomlarda nishablik hosil qilish uchun keramzit va yirik gʻovakli keramzit-betondan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Ishlab chiqarish binolarining chordoqsiz tomyopmalarida λ0 = 0,14 va undan kam boʻlgan issiqlik izolyatsiyalovchi materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Shamollatiladigan chordoqli va chordoqsiz tomlarda issiqlik izolyatsiyalovchi qatlam yonmaydigan yoki qiyin yonadigan materiallardan boʻlishi, bunda issiqlik izolyatsiya qatlami tagidagi asos yonmaydigan materiallardan loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Chordoq xonasida odamlar yurganda, issiqlik izolyatsiyasini zichlashishdan saqlash uchun yurish taxta yoki boshqa materialdan tayyorlangan yurish yoʻlkasi yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Issiqlik izolyatsiyalovchi materialni chang, tasodifiy namlanishlardan himoya qilish maqsadida, issiqlik oʻtkazgichning yuqori qismida himoya qatlami oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Sovuq va ochiq chordoqli tomda chordoq orayopmasi ustidan yotqiziladigan issiqlik izolyatsiyalovchi qatlam binoning tashqi perimetri va tomning karniz oldi qismida eni 1 m dan kam boʻlmagan tasmasi boʻylab oʻramli gidroizolyatsiya materiallari orqali namlanishdan hamda infiltratsiyadan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyalovchi material chordoq orayopmasiga faqat bugʻ izolyatsiyasidan keyin yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Nishabli shamollatiladigan tomlar qoplamasida issiqlik izolyatsiyalovchi material yoki buyumlarni stropilalar orasidagi boʻshliqqa joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Isitkich ob-havo taʼsiridan shamol izolyatsiyasi va gidroizolyatsiya materiallari bilan tashqaridan himoya qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ichki tomondan isitkich xonalarning iliq havosida mavjud boʻlgan namdan bugʻ izolyatsiyasi vositasida himoya qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shamollatiladigan oraliq havo qatlami tomyopmaning oʻta qizib ketishini kamaytiradigan, havo tirqishlarini taʼminlab beradigan qistirma bruslar yordamida hosil qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Namlikni havoni karnizdan tom choʻqqisi tomon harakatlantirish orqali konstruksiya tashqarisiga chiqarib yuborish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Diffuziya shamol-suvdan va suvdan himoya qiluvchi plyonkalar izolyatsiya qilinadigan konstruksiyaning butun yuzasida uzluksiz qatlam bilan yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Tomning konstruktiv qatlamlari (quvurlar, devorlar) orqali oʻtadigan elementlar bilan tutashgan joylarida shamoldan yoki suvdan himoya qiluvchi diffuziya plyonkaning qoʻshimcha qatlami yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning konstruktiv qatlam tom qoplamasining rejalashtirilgan yuzasi ustidagi turtib chiqqan elementlarning vertikal yuzalariga kamida 100 mm balandlikda koʻtarilishi va ularga oʻz-oʻzidan yopishadigan tasma, yelim, pasta yoki boshqa zichlovchi materiallar bilan mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Bino va inshootlarning chordoq va tomga chiqish yoʻllarini loyihalash SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lift bilan jihozlangan bino chordogʻiga va tomiga chiqish yoʻli liftlarning mashina xonasiga yondosh xonalardan loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Sovuq cherdakni shamollatish hamda yozgi vaqtda oʻta qizib ketishni oldini olish yoki kamaytirish maqsadida, binoning har tomonidagi tashqi devorlarda (kamida ikkita qarama-qarshi devorda) I va II qurilish-iqlimiy zona uchun chordoq tomyopmasining 1/50 qismidan, III qurilish-iqlimiy zona uchun chordoq tomyopmasining 1/80 qismidan kam boʻlmagan teshiklar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq chordoq devorlaridagi shamollatish teshiklarining oʻlchamlari tegishli hisob-kitoblar orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Turar joy obyektlarida binoning har bir boʻylama tomonidagi teshiklar maydonining chordoq yopmasi maydoniga nisbati 1/30 dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoqqa yogʻinlarining tushishini oldini olish maqsadida, tashqi devor toʻsiqlaridagi havoni taʼminot-tortuvchi teshiklariga tik kesimda siniq yoki zinapoyasimon shakl berish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchli shamol va changli boʻronlar esadigan hududlarda chordoq devoridagi ventilyatsiya teshiklariga yogʻoch pardadevorlar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Sovuq va ochiq chordoq boʻshligʻiga quyidagilardan ventilyatsiya havosini chiqarishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oqova suvlarni chiqarib yuborish tik quvurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chiqindi tashish quvurlaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 va 2-sinf xavfli yoki portlovchi moddalarni oʻz ichiga olgan mahalliy va umumiy havo almashinuv soʻruvchi tizimlaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuq chordoq boʻshligʻiga mexanik harakatlantirgichli soʻruvchi tizimlardan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Chordoqsiz tomlarni loyihalash va qurishda yuk koʻtarish, issiqlik izolyatsiyasi va gidroizolyatsiya vazifalarini birga qoʻshib bajaruvchi panellarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panellarni bir qavatli yoki isitkich bilan koʻp qatlamli qilib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Yuqori qavat yopmasining yuk koʻtaruvchi panellariga oʻrnatilgan izolyatsiyalovchi bir qatlamli panellar yoki plitalardan tashkil topgan chordoqsiz tomlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyalovchi panellar uchun maksimal zichligi (λ0) 600 kg/m3 dan oshmaydigan va transport-montaj taʼsirlari hamda foydalanish yuklamalari hisobiga koʻra B3,5 siqilishga chidamlilik sinfiga ega boʻlgan yengil yoki gʻovakli betonlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karniz qismida shamol-suvdan yoki suvdan himoya qiluvchi diffuziya plyonka kondensatni drenajlash maqsadida, karniz taxtachasiga oʻz-oʻzidan yopishadigan tasma yoki yelim bilan yopishtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Chordoqsiz tomlarda shamollatiladigan qurituvchi oraliq havoning qatlam va kanallarini issiqlik izolyatsiyasi ustida yoki uning yuqori qismida joylashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oraliq havo qatlami yoki hamma kanallarning tomga nisbatan boʻylama kesimining yuzasi gorizontal tom proyeksiyasi yuzasining 1/750 dan kam boʻlmagan qismini tashkil etishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oraliq havo qatlamining eng tor qismida uning qalinligi kamida 40 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamaning qizishini kamaytirish va xonalarga issiqlik kirishini qisqartirish maqsadida, I va II qurilish-iqlimiy zonalarda SHNQ 2.01.01-22 boʻyicha bu nisbatni 1/500 gacha oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamaning oraliq qatlamlar va kanallari ikkala tashqi fasad boʻylab tashqi havo bilan bogʻlangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Taʼminot-tortuvchi teshiklarining har bir fasaddagi yuzasi shamollatiladigan qurituvchi oraliq qatlam kesimi yuzasidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Teshiklar oldida shamol bosimini kamaytiruvchi osma yoki toʻsiqlar oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Bino va inshootlarning tomlaridagi shamollatilmaydigan oraliq havo qatlamlari havoning nisbiy namligi 60 foizdan oshmaydigan xonalar ustida joylashishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Shamollatilmaydigan qoplamalarda sement bogʻlovchisi asosidagi fibrolitdan tashqari, issiqlik izolyatsiyasi qatlami sifatida yogʻoch va unga asoslangan issiqlik izolyatsiya materiallaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Uzunligi 250 mm boʻlgan qattiq toʻldiruvchini yonmaydigan material (mineral paxta) bilan quyidagi joylarda toʻldirish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonuvchan va qiyin yonuvchan materiallardan tayyorlangan metall profilli toʻshama va qattiq issiqlik izolyatsiya qatlamli binolarning qoplamalarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻshamaning devorlarga, deformatsiya choklariga, fonarlar devorlariga tutashgan qismida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom qirrasi va novalarning har ikki tomonida.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur joylarda SHNQ 2.03.11-24 talablariga muvofiq metalni korroziyadan himoya qilish kerak.
(59-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Stropilalar va yogʻoch panjara orasidagi diffuziya shamol va suvdan himoyalovchi yoki faqat suvdan himoyalovchi plyonkaga mahkamlash elementlari joylashgan qismlarda namlik kirishini oldini olish maqsadida, zichlovchi tasma yoki boshqa germetiklovchi material oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Shamollatilmaydigan tomyopmalarda yogʻoch va uning asosidagi issiqlik izolyatsiyalovchi materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi (sement bogʻlovchilik fibrolit bundan mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Tomlarning xavfsizligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. P1 va P2 turdagi yongʻin oʻchirish narvonlari va balandlik farqlari boʻyicha narvonlar oʻrnatilgan joylarda zina tirgaklarining biri sifatida, 80 mm shartli oʻtkazish diametriga ega (suv bilan toʻldirilmagan) quvurlarini loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur quvurlarning yuqori va pastki uchlari GM-80 (GOST 28352-89) birlashtiruvchi kallaklar bilan jihozlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Yuk koʻtaruvchi poʻlat profil toʻshamalari boʻlgan tomyopmalarda tarkibida yonuvchan material va suyuqliklar, yengil alangalanuvchi hamda gazlar boʻlgan uskunalarni oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Tomlarni loyihalash va qurishda quyidagi xavfsizlik toʻsiqlari va maxsus elementlari inobatga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
narvonlarni osish uchun ilgaklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavfsizlik arqonlarini mahkamlash va qor toʻplanishini oldini olish uchun moslamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zinapoyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oyoq qoʻyish joylari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
statsionar narvonlar va yurish yoʻlaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
evakuatsiya maydonchalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootlarga oʻrnatiladigan, chaqmoq zarbasidan himoya qilish vazifasini bajaruvchi qurilmalar.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Foydalanishga qabul qilinayotgan tomlarda toʻsiqlar GOST 25772-2025 ga muvofiq balkon toʻsiqlari kabi, biroq kamida 1,2 m qilib oʻrnatilishi lozim.
(65-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Tom qoplama toʻsigʻi oʻrniga nuqtali anker qurilmalari koʻrinishidagi xavfsizlikni taʼminlovchi tizim moslamalarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Doimiy toʻsiqlarsiz yoki himoya toʻsiqlari balandligi 1,2 m dan kam boʻlgan yoki tom nishabligi 20 foizdan ortiq boʻlgan bino va inshootlar tomlarida xavfsiz ishlash maqsadida, GOST EN 1496-2020 va GOST EN/TS 16415-2015 ga muvofiq ehtiyot qiluvchi tizimlar ishlatilishi lozim.
(66-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xavfsizlikni taʼminlovchi tizim moslamalarining tarkibiga nuqtaviy anker qurilmalari yoki gorizontal qattiq yoxud egiluvchan anker liniyalari (trosli yoki relsli)ni va GOST EN 1497-2014 ga muvofiq himoya va xavfsizlik anjomlarini oʻz ichiga olgan anker qurilmalari kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xavfsizlik tizimlarini mahkamlash nuqtasining yuk koʻtarish qobiliyati bir kishiga (zarur asbob-uskuna va jihozlar bilan birga) kamida 7,5 kN boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Anker qurilmalarini mahkamlashda ishlatiladigan tom qoplamasining turini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Himoya va xavfsizlik anjomlari yoʻnaltiruvchi anker chizigʻi boʻylab uzluksiz harakatlanish imkonini berishi, tortuvchi va qutqaruv chigʻirigʻi vazifasini bajarishi hamda butun yuza boʻylab tomga xizmat koʻrsatish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Qavatligi 3 va undan yuqori qavatli turar joy obyektlari, balandligi 10 m dan ortiq jamoat va ishlab chiqarish binolari tomlarining perimetri boʻylab toʻsiqlar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻsiqning balandligi 0,6 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Foydalanilayotgan tomlarda toʻsiqlar GOST 25772-2025 ga muvofiq balkon toʻsiqlari kabi, biroq balandligi 1,1 m dan kam boʻlmagan holda oʻrnatilishi lozim.
(69-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parapetning yuqori qirrasida himoya etagi yoki parapet plitalari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Yigʻma va monolit temir-beton plitalar (oʻramasiz va tomsiz qoplamali), donali materiallar, poʻlat list, profnastil va metall cherepitsadan qurilgan chordoq tomlarining konstruksiyalari seysmik taʼsirlarni qabul qilishga moʻljallanmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Seysmik hamda kuchli shamol esadigan hududlarda chordoq tomlarini oʻrnatishda mauerlatlar yuk koʻtaruvchi tashqi va ichki devorlarga diametri 12 mm li anker boltlari bilan 3 m oraliqda mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Kuchli shamollar esadigan hududlarda ventilyatsiya teshiklarini yogʻingarchilikdan himoya qilish maqsadida SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq ularga jalyuzilar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Chordoqlar kataklari oʻlchami 20x20 mm li metall toʻr yoki 5x5 mm dan katta boʻlmagan teshikli tasma bilan himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Tom yopish materiallarini yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarga (tayanchlar, ustunlar, tomyogʻochlar) mahkamlash uchun korroziyaga qarshi himoyalangan mahkamlash elementlari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Chordoqlarni loyihalashda ularga va tomga chiqish yoʻllari ushbu SHNQning 20-bobi talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Tomga oʻrnatilgan qurilmalar va uskunalardan tushadigan dinamik yuklamalarni tomga oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Tomga oʻrnatilgan qurilmalar va uskunalar uchun tirgaklar orasidagi, shuningdek suv oʻtkazmaydigan qoplama ostidagi asos yuzasidan qurilmaning pastki qismigacha boʻlgan masofa 600 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Suv oʻtkazmaydigan qoplama ostida yonuvchan issiqlik izolyatsiyasi va poʻlat profildan tayyorlangan tayanch toʻshamalari boʻlgan tomlarga tez alangalanuvchi suyuqliklar va gazlar bilan ishlaydigan qurilmalar va uskunalarni doimiy ravishda oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Tom qoplamalarni tasniflash va turini tanlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Tom qoplamalarining materiali, qoʻllanishi hamda tayyorlash usuli boʻyicha quyidagicha tasniflarni inobatga olgan holda loyihalash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) materiali boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻramli va surtmali (mastika)li, metalldan, mayda donali materiallardan, yigʻma temir-betondan, monolit temir-betondan, mahalliy materiallardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) qoʻllanishiga koʻra:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalaniladigan, foydalanilmaydigan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) tayyorlash usuli boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻliq zavodda tayyorlangan, qurilish joyida tayyorlangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Tom qoplama turini mazkur SHNQning 2-jadvali talablariga muvofiq tom qoplamaning nishablari, qurilish hududlari va tom qoplamaga koʻrsatiladigan taʼsirlardan kelib chiqib hamda ushbu SHNQning 82-bandi talablarini hisobga olgan holda tanlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Bino turlari

Tomlarning turlari

Qurilish-iqlimiy zonalari

I

II

III

IV

Turar joy obyektlari:

5 qavatgacha

Chordoqli

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

5 va undan ortiq qavatli

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

5 qavatgacha

Chordoqsiz

(shamollatiladigan va qisman shamollatiladiganlar)

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

5 dan ortiq qavatli

qoʻllanilishi mumkin emas*

qoʻllanilishi mumkin emas*

qoʻllanilishi mumkin emas*

qoʻllanilishi mumkin

Jamoat binolari

Chordoqli

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

qoʻllanilishi mumkin

Chordoqsiz

(shamollatiladigan va qisman shamollatiladiganlar)

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

Chordoqsiz

(shamollatilmaydigan)

qoʻllanilishi mumkin**

qoʻllanilishi mumkin**

qoʻllanilishi mumkin**

qoʻllanilishi mumkin**

Sanoat binolari

Chordoqli

qoʻllanilishi mumkin***

qoʻllanilishi mumkin***

qoʻllanilishi mumkin***

qoʻllanilishi mumkin***

qoʻllanilishi mumkin emas

qoʻllanilishi mumkin emas

qoʻllanilishi mumkin emas

qoʻllanilishi mumkin emas

Chordoqsiz

(shamollatiladigan va qisman shamollatiladiganlar)

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

qoʻllanilishi lozim

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Yoʻl qoʻyiladi — ushbu SHNQning 1-ilovasida keltirilgan chordoqsiz (shamollatiladigan yoki qisman shamollatiladigan) tom konstruksiyasi qoʻllanilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Murakkab tom konfiguratsiyalarida issiqlik izolyatsiyasini shamollatish qiyin yoki mumkin boʻlmagan, yoxud shamollatiluvchi yoki qisman shamollatiluvchi variantda toʻgʻri issiqlik izolyatsiyalash murakkab boʻlgan hollarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
*** Binoning balandligi 12 m va undan past boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Yirik panelli va blokli qurilishda atmosferaning salbiy taʼsirlari (korroziya, eroziya va zanglash)ga chidamli yigʻma va monolit temir-beton tom qoplamalardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Profillangan poʻlat toʻshamalardan tashkil topgan tom qoplamalar qoʻllanilganda, ularni listlari choksiz tom qoplamaning uzunligi 6 m dan ortiq boʻlmagan joylarida poʻlat listlarning egikligi boʻlmasa, yuzaga tekis yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalarni yuzaga yotqizish ishlari poʻlat listlarning egikligi mavjud boʻlgan joylarida quyidagi 3-jadval talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Tom qoplamaning nishabligi, foiz

Tom qoplamalar

Suvni izolyatsiya qiluvchi asosiy toʻshama

Suvni izolyatsiya qiluvchi toʻshamaning yuqori qismidagi himoya qatlami

0 — 1,5 dan kam

Oʻramli

Oʻramli materiallardan

a) bitumli surtmali (mastika)da 5 qatlam ruberoidli

b) 3 qatlamli eritiladigan bitum yoki bitum-polimer materiallar

v) 3 qatlamli plyonkali materiallar (bitum, polimer-bitum)

g) minus 40 °C dan yuqori boʻlmagan haroratda egiluvchanligi boʻlgan 1 qatlam polimer (elastomer vulkanizatsiya qilingan yoki termoplastik) moslamalari, yuklama, mexanik mahkamlash yoki yopishqoq mahkamlash usuli bilan tom ostidagi asosga erkin joylashtirilgan

Antisepterlangan bitum surtmali (mastika)da shagʻal qatlami

Suv bilan toʻldiriladigan tomlar uchun 20 mm qalinlikdagi antisepterlangan bitum surtmali (mastika)

Surtmali (mastika)li

8-10 mm qalinlikdagi chirishga chidamli materiallar (shishaxolst, shisha toʻr.) bilan armaturalangan surtmali (mastika) (bitum, polimer va b.)

Antisepterlangan bitum yoki bitumli rezina surtmali (mastika)si ustidagi shagʻal qatlami

1,5 — 2,5 dan kam

Oʻramli,

surtmali (mastika)li

Yuqori qatlamlarning issiqlikka chidamliligi talablariga javob beradigan 5 — 8 mm qalinlikdagi 3 qatlamli oʻrama materiallar va yirik donli surtmali (mastika)li kompozitsiyadan (3-4 h davomida kamida 80 °C)

Yirik donli sochmali oʻrama material

2,5 — 10 dan kam

Oʻramli,

surtmali (mastika)li

Qalinligi 5 — 8 mm boʻlgan, issiqlikka 3-4 h davomida kamida 85 °S chidamli va egiluvchanligi minus 10 °S dan yuqori boʻlmagan 3 qatlamli oʻramli materiallar va surtmali (mastika)li kompozitsiyalardan

Yirik donli sochmali oʻrama material

10 — 25

(nishab)

Oʻramli,

surtmali (mastika)li

Xuddi shu, qalinligi 5-6 mm boʻlgan, 3-4 soat davomida kamida 90 °S haroratga chidamli va egiluvchanligi minus 10 °S dan yuqori boʻlmagan 2 qatlamli oʻramli materiallar va surtmali (mastika)

Yirik donli sochmali oʻrama material va yorqin rangdagi ranglar bilan atmosfera himoyasi (masalan, Bt-177)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Alyumin xlorofosfat, suyuq shisha yoki boshqa atmosfera taʼsiriga chidamli materiallar bilan boʻyalmagan rangli yirik donador sochmalarga ega boʻlmagan materiallardan yuqori qatlamli tomlarning chidamliligini oshirish uchun tomlarni bitum-polimer yoki boshqa atmosfera taʼsiriga chidamli tarkiblar bilan himoyalovchi boʻyash ishlarini bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyihada boʻyashni 2-3 yildan soʻng yangilash kerakligi koʻrsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Yengil uloqtiriluvchi tom qismlarida himoya qatlami shagʻal oʻrniga yongʻindan himoyalovchi tarkiblar bilan boʻyash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Surtmali (mastika)li tomlarda asosni GOST 6617-2021 ga muvofiq BN 50/50, YEYA 70/30, BYA 90/10 markali bitum eritmasi bilan oyna toʻrlari boʻylab gruntovka ishlarini bajarish kerak. Shisha toʻr bilan mustahkamlangan surtmali (mastika)li tomlarda surtmali (mastika) va mustahkamlovchi qistirmalarni bir qatlamga kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Nishablik kichik boʻlganda va tomlarning ishonchliligi taʼminlanganda qalinlashgan (3-6 mm) elastik materiallardan (bitum-polimer, polimer), avval bir-biriga yopishtirilgan polotnolardan, keyin toʻshama ustiga qalinligi 40 mm boʻlgan shagʻal qatlamli suv oʻtkazmaydigan toʻshamani asos bilan yopishtirishsiz erkin yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Oʻramli tomlarni qurishda chirimaydigan asosga ega boʻlgan materiallarga ustunlik berish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Tom materiallarini tanlash binoning mustahkamligi va tom materiallarining xususiyatlariga koʻra amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qavatliligi 5 qavatdan oshmagan bino va inshootlarda tom qoplamalarning qurilish joyining oʻzida tayyorlangan donali materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tom qoplamaning nishabliklari mazkur SHNQning 3-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Ishlab chiqaruvchi zavodda himoya suv oʻtkazmaydigan qatlamni oʻrnatishni yoki mazkur SHNQning 133 — 135-bandlariga muvofiq gidroizolyatsion xususiyatlarga ega boʻlgan betondan foydalangan holda tomlarning industrial konstruksiyalarini qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ichki suv oqimi tizimiga ega tomlarda, tom qulashining oldini olish va quyi qavatlardagi xonalarni namlanishdan saqlash maqsadida, suv toʻkish voronkasining yuqori qismidan balandligi 150 mm dan oshmaydigan favqulodda suv chiqarish tizimi oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Oʻramli va surtmali (mastika) materiallardan tayyorlangan tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Oʻramli va surtmali (mastika) materiallardan tayyorlangan tomlarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Nishabligi 2,5 foiz va undan ortiq boʻlgan tom qoplamalarning yendovalarida suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshamani quyidagilar bilan mustahkamlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitumli oʻramli tom qoplama materiallarining (oʻramli tom qoplamalarda) ikkita qatlami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shisha materiallar bilan armaturalangan ikkita surtmali (mastika) qatlam (surtmali (mastika)li tom qoplamalarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nishab yuzasiga (bukish chizigʻidan) kamida 150 mm chiqarilishi kerak boʻlgan elastik materiallarning bitta qatlami (elastik materiallardan tom qoplamalarda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Bitumli materiallardan tayyorlangan, nishabligi 10 foiz va undan yuqori boʻlgan tom yopmalarining yendovalarida asosiy suv izolyatsiyalovchi qoplamaning mustahkamlangan kengligi boʻylab himoya qatlami oʻrnatilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Nishabligi 2,5 foiz va undan ortiq boʻlgan tomlarda tom choʻqqi har tomondan 250 mm kenglikda oʻramli tom qoplama materialining bir qatlami (oʻramli tom qoplamalarda) yoki surtmali (mastika) tom qoplamalarda esa shisha toʻr bilan armaturalangan bitta surtmali (mastika) qatlami bilan mustahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Qoʻshimcha suv oʻtkazmaydigan toʻshamaning yuqori cheti quyidagicha himoyalangan boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ruxlangan, tomga yopiluvchi poʻlatdan tayyorlangan himoya fartugi yoki parapet plitalari bilan mahkamlangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atmosfera yogʻinlarining oqib tushishidan himoyalangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya fartuklarini suv oʻtkazmaydigan qilib, bir-biriga ulash va parapet plitalari orasidagi choklarni germetiklovchi surtmali (mastika)lar bilan toʻldirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Tashqi suv oqizishda bitumli materiallardan tayyorlangan oʻramli va surtmali (mastika) tom qoplamalarning karniz qismlari suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama tayyorlangan materialning ikkita qatlami bilan 400 mm kenglikda kuchaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi devorlardan turtib chiqib turuvchi karniz qismlarida tom nishabligi karnizga tutashgan tom tekisligidagi nishablikdan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Quvurlar, shaxtalar, tom ventilyatorlari hamda boshqa qurilmalarni tom qoplamalar orqali chiqarish uchun tomyopmaning yuk koʻtaruvchi plitalari va toʻshamalariga balandligi 300 mm dan kam boʻlmagan flanetsli poʻlat kalta quvurlar (patrubkalar) yoki temir-beton stakanlar oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomyopmaning yuk koʻtaruvchi plitalari va toʻshamalari mazkur SHNQning 3-ilovasi 4-rasmiga muvofiq suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning ikkita qatlami bilan kuchaytirilishi va rux qoplangan poʻlat soyabon bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Plita materiallaridan tayyorlangan himoya qatlami boʻlgan foydalanilayotgan tomlarda plitalar qalinligi 30 mm dan kam boʻlmagan kvars qumli qatlami boʻylab yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Himoya qatlamini toʻshashdan oldin, foydalaniladigan tom qoplamalardagi suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshamaning yuzasi boʻylab, mazkur SHNQning 104-bandiga muvofiq oʻt-oʻlanlarning unib chiqishiga qarshi antiseptiklangan issiq tom qoplama surtmali (mastikali)sining 2 mm qalinlikdagi yaxlit qatlamini qoplash amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamani tayyorlashda kuyidagi materiallardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chirimaydigan shisha sintetik asosga ega boʻlgan bitum va bitum-polimer oʻramli materiallardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elastomer vulkanizatsiyalangan plyonkali materiallardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori chidamlikka ega boʻlgan surtmali (mastikali) materiallar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalarning foydalaniladigan oʻtish konstruksiyalarini foydalaniladigan tom qoplamalari kabi qabul qilish yoki oʻtish joylari uchun yogʻoch panjarali toʻshamalar yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Tom qoplamalarning nishabligi 10 foiz va undan ortiq boʻlgan qismlarida ishqorli ishlab chiqarish chiqindilarining taʼsir koʻrsatish ehtimoli mavjud boʻlganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama boʻylab krovlelit surtmali (mastika) bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nairit asosidagi gummirlovchi tarkib bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xlorsulfatlangan polietilen asosidagi tarkib bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitumni 1:2 nisbat bilan qoplash ishalari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ishqorga chidamli qatlamning qalinligi 0,5 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Tom qoplamalarning yoz mavsumida isib ketishini kamaytirish maqsadida, suv toʻldiriladigan oʻramli va surtmali (mastika)li tom qoplamalarning qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Tom qoplama konstruksiyalari va qoʻllaniladigan materiallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Oʻramli va surtmali (mastika)li materiallardan tayyorlangan tom qoplamalar konstruksiyalari nishablikka va qoʻllanilayotgan materiallari (kompozitsiya materiallarga) mazkur SHNQning 3-jadvali talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishabligi 2,5 foizdan kam boʻlgan tom qoplamalarning qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishablik yuk ostida konstruksiyaning egilishini hisobga olgan holda hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Oʻramli va surtmali (mastikali) materiallardan tayyorlangan tomlarni suv oʻtkazmaydigan qoplamaning joylashishiga koʻra ikki xil qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik izolyatsiyasi ustida joylashgan anʼanaviy tom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik izolyatsiyasi ostida joylashgan inversiya tomi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Inversion tomlarda issiqlik izolyatsiyasi sifatida faqat suv shimilishi past boʻlgan (hajm boʻyicha 0,4 foizdan oshmaydigan) ekstruzion penopolistirol qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Penopolistirol ustiga himoyalovchi (filtrlovchi) qatlam sintetik tolalardan tayyorlangan ildizga qarshi mato yotqizilishi va 50 kg/m2 hisobida shagʻal yoki beton plitalardan iborat yuk qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Tom qoplamasi oʻramli va surtmali (mastika)li materiallardan tayyorlangan tomyopmalar elementlarining yechimlari ushbu SHNQning 3-ilovasiga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Ruberoiddan tom qoplamalarni oʻrnatish va plyonkali materiallarni yopishtirish uchun (maxsus payvandlab ulashdan foydalangan holda) yopishtiradigan surtmali (mastika)lar (issiq va sovuq) tom qoplamaning turi va nishabidan kelib chiqib belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ushbu materiallardan quyidagi 4-jadval talablariga muvofiq foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Surtmali (mastika)ning turlari

Qurilma uchun surtmali (mastika) markalari

nishab tomlar maydonlari, foiz

tutashgan joylar

2,5 kam

2,5 10 qam boʻlmasa

10-25

Issiq bitumli

MBK-G-80

MBK-G-85

MBK-G-90

MBK-G-100

Issiq bitum-rezinali

MBR-G-80

MBR-G-85

MBR-G-90

MBR-G-100

Bitumli sovuq

-

MBK-X-85

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyilmaydi

Bitumli-lateksli-kukersolli sovuq

-

BLK-X-85

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyilmaydi

Bitum-kukersol sovuq

-

BK-X-85

Yoʻl qoʻyilmaydi

Yoʻl qoʻyilmaydi

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Surtmali (mastika) markalaridagi raqamlar uning issiqlikka chidamliligi haroratini bildiradi, °C
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 2.5 foizgacha nishabli tomlarga antiseptika qilinmagan ruberoidlarni (karton asosida) yopishtirish uchun issiq va sovuq bitum mastikalari bitum ogʻirligining 4-5 foiz miqdorida krem-ftorli yoki ftorli natriy qoʻshish yoʻli bilan (yoki boshqa fungitsidlarni qoʻshish yoʻli bilan) antiseptika qilinishi kerak. Bunday surtmali (mastika)lar uchun toʻldirish vositasi sifatida past darajadagi asbest qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Sovuq bitum-lateks-kukersol va bitum-kukersol surtmali (mastika)lar tarkibiga antiseptik qoʻshimchalar kiritish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. 10 foizgacha boʻshliqli tomlar uchun ishlatiladigan bitum plastinkalari, agar ular alkalis muhit taʼsirida boʻlsa, bitum ogʻirligining 3-5 foiz miqdorida (quruq moddaga qarab) xlorsulfopoliyetilen lakdan qoʻshimchalar va karbonatli jinslardan (qora, ohaktosh) mayin maydalangan toʻldirgichlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Koʻpikli polistirol, mineral paxta, shisha plastmassa plitalar va kompozitsion issiqlagichlar boʻyicha amalga oshiriladigan tomlar uchun qatronli va sovuq (erituvchilarda) bitum plastinkalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Sovuq surtmali (mastika)larni shisha materiallar asosidagi ruberoidlarni yopishtirish uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Oʻzgaruvchan nishabli tomlar uchun (masalan, segmentli fermalar bilan qoplamalarda) surtmali (mastika) tomning eng katta nishablik qiymati boʻyicha belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Butilkauchuk asosida elastomer materiallarni yopishtirish uchun quyidagi polimer yopishtiruvchi tarkib va surtmali (mastika)larni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NBV-2 tarkibi , KN-2 yoki KN-3 kauchuk surtmali (mastika)lari (GOST 24064-80), 88-NP (nairitli) yopishtirgich.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Suvni izolyatsiya qiluvchi toʻshamadagi issiq surtmali (mastika) qatlamlari 2 mm, sovuq surtmali (mastika) qatlamlari esa — 1 mm qalinlikda boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Tom qoplamalar deformatsiyalarining oʻrnini toʻldirish (kompensatsiya qilish) va boʻrtiqlar paydo boʻlishining oldini olish maqsadida, birinchi qatlamni perforatsiyalangan ruberoiddan bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyalovchi plitali asos va suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama orasida tom qoplamalar nishabligi boʻylab nuqtalab yopishtiriladigan, eni 150 mm ga teng boʻlgan tasmalarni toʻshashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bugʻ izolyatsiyasi va tekislovchi qatlam (styajka)larga ega boʻlgan tomyopmalarda esa (tom qoplama nishabi 8 foiz dan oshmaganda) suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning pastki qatlamini tasmali yoki nuqtali yopishtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tasmali yoki nuqtali yopishtirish bir tekisda boʻlishi va yopishtirilayotgan ruberoid matolari maydonining 25-35 foizini tashkil qilishi kerak. Bunda, ruberoid matolari tom qoplama nishabi boʻylab yoyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularning ustki chekkasi esa tom qoplamaning tom choʻqqi qismida qarama-qarshi nishablikka kamida 1 m tushib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karnizlarda va tom qoplamalarning boʻrtib chiqqan konstruktiv elementlarga tutashgan joylarida havo yelimlanmagan barcha qismlardan tashqariga chiqib ketish imkoniyatiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Oʻramli va surtmali (mastika)li tom qoplamalarda darz paydo boʻlishining oldini olish maqsadida, asosning deformatsiyalanish ehtimoli boʻlgan qismlarida (yendovalarda, tomyopmalarning montaj bloklari orasida, qoʻshimchalarga ega boʻlgan deformatsiya choklari ustida) toʻldiruvchi (kompensatsiyalovchi) tasmalar (eni 1 m gacha) oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Tom qoplamalarning devorlarga, shaxtalarga, yorugʻlik tushadigan teshiklarga va deformatsiya choklariga tutashgan joylarida oʻramli tomlardagi asosiy suv oʻtkazmaydigan qoplama qatlamlari uch qavat oʻramli tom qoplash materiallari bilan mustahkamlanishi lozim (ustki qavat yirik donali yoki tangachali qoplamaga ega boʻlishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Surtmali (mastikali) tomlarda esa shisha materiallar bilan armaturalangan surtma (mastika)ning uch qatlami bilan (tutashuvlar yuzasi BT-177 boʻyoq bilan boʻyalishi) mustahkamlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Bitumli materiallardan tayyorlangan tom qoplamalarda suvdan izolyatsiyalovchi qoʻshimcha toʻshama qatlamlarini yelimlash uchun mazkur SHNQning 4-jadvali talablariga muvofiq yuqori issiqqa chidamli surtmali (mastika)lardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama qatlamlari devorlar balandligi 250 mm gacha boʻlganda, ularning ustki qirrasiga chiqarilishi, 250 mm dan yuqori boʻlganda esa vertikal yuzalarga mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Anker boltlari oʻtkazilgan joylarda suvdan izolyatsiyalovchi asosiy va qoʻshimcha toʻshama qatlamlarini berkitish maqsadida, tom qoplama osti asosini koʻtarishni yoki germetik zichlaydigan surtmali (mastika) bilan mustahkamlash ishlari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurlar va shaxtalarni birlashtirishga, shuningdek antennalar va ustunlarni tom qoplamasiga zarar yetkazmagan holda shaxtalarga yoki tom konstruksiyalariga mahkamlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Himoya fartuklari, deformatsiya choklaridagi toʻldiruvchi (kompensator)lar, tashqi uyushgan suv oqimi elementlari, parapetlar va karniz chiqmalarini pardozlash uchun quyidagilarni koʻzda tutish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rux bilan qoplangan 0,5-0,8 mm qalinlikdagi tom qoplama poʻlat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3,5x40 oʻlchamli rux bilan qoplangan tom qoplama mixlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rux bilan qoplangan yoki korroziyaga qarshi boʻyalgan, kesimi 4x40 mm li poʻlat tasmalar (suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamani va himoya fartuklarini beton, temir-beton, gʻisht va boshqa yuzalarga mahkamlash uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25621-2023 talablariga mos keladigan germetik zichlovchi surtmali (mastika)lar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Tom qoplamalarning himoya qatlami uchun ishlatiladigan shagʻal hamda tosh parcha kuyidagi talablarga muvofiq boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quruq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
changsizlantirilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
donalarining oʻlchamlari 5 — 10 mm boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuqqa chidamlililik markasi F-100 dan past boʻlmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yonuvchan issiqlik izolyatsiyalovchi materiallardan iborat asos boʻylab qoplanadigan tom qoplamalarda shagʻaldan tayyorlangan himoya qatlamining qalinligi 20 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shagʻaldan tayyorlangan himoya qatlami qalinligi 2 mm boʻlgan issiq surtmali (mastika) ustiga yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Surtmali (mastika)ning issiqqa chidamliligi mazkur SHNQning 4-jadvali talablariga muvofiq yelimlaydigan surtmali (mastika)larning issiqqa chidamliligidan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishabligi 0 — 1,5 foiz boʻlgan tom qoplamalarning himoya qatlamini yaratish uchun bitumli va bitum-rezinali surtmali (mastika)lar unib chiquvchilarga qarshi kukunsimon gerbitsid qoʻshimchalari — 0,3 — 0,5 foiz miqdorda simazin bilan yoki bitum ogʻirligiga nisbatan 1 — 1,5 foiz miqdorda 2,4 D natriy tuzi bilan antiseptiklangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Foydalaniladigan tom qoplamalarning himoya qatlami quyidagilardan tayyorlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betondan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armotsement va boshqa plitalardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markasi M-50 dan past boʻlmagan sement-qumli qorishmadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqqa chidamliligi 80 °C dan, qalinligi 30 mm dan kam boʻlmagan qumli asfalt-betondan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya qatlamlari materiallarining sovuqqa chidamlilik boʻyicha markasi F-100 dan past boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, oʻt-oʻlan qoplamali tuproqli himoya qatlamini yaratishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Monolit yotqizish materiallaridan iborat himoya qatlamida oʻzaro perpendikulyar yoʻnalishlarda har 1,5 m dan koʻp boʻlmagan masofada 10 mm kenglikdagi harorat va choʻkish choklari boʻlishi, bunda ular germetiklovchi surtma (mastika)lar bilan toʻldirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Bitumlangan, elastik material va kompozitsiyalardan iborat tomyopmalarning konstruktiv elementlari va tom qoplama turlari mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Tom qoplamalarning plita va montaj bloklari suvdan izolyatsiyalovchi oʻramli toʻshamaning bittadan kam boʻlmagan himoya qatlamiga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Tom qoplamalar elementlarining yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Tom qoplama tagiga asos sifatida tomyopmaning tekislovchi qatlam (styajka)siz konstruktiv elementlari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, tom qoplama asosidagi materiallarning mustahkamlik va boshqa xossalari taʼminlanishi, siqilishga yetarli mustahkamlikka ega boʻlgan issiqlik izolyatsiyasi qatlamining mavjud boʻlishi va yuk koʻtaruvchi plitalarning yuzalari tekis boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Temir-beton plitalar yuzasini tekislash uchun sovuqqa chidamlilik boʻyicha markasi F-50, oʻrtacha qalinligi 5 mm boʻlgan sement-qum qorishmasini qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Yengil betonli, fibrolit, koʻpikli shisha plitalar va monolit toʻshaladigan beton (yirik gʻovakli keramzit-beton)lardan tayyorlangan yirik gʻovakli issiqlik izolyatsiyasi ustidan qalinligi 15 mm hamda markasi M-50 boʻlgan sement-qum qorishmasidan iborat tekislovchi qatlam (styajka) amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Toʻkiladigan isitkichlar boʻylab mazkur SHNQning 41 — 43-bandlariga muvofiq bikrligi yuqori boʻlgan (konusning choʻkishi 30 mm gacha) 25 mm qalinlikdagi M-100 markali sement-qum qorishmasidan tayyorlangan tekislovchi qatlam (styajka) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyalovchi qatlamning ustki qismida toʻkmaning kesimi 5 mm dan 10 mm gacha boʻlgan tarkiblarini joylashtirish va zichlash yoki tekislovchi qatlam (styajka) tagiga ruberoid qatlamini yotqizish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qurilish joyining oʻzida tayyorlangan tomlarni faqat ob-havo quruq vaqtida, tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati +5 °C dan past boʻlmaganda qoplashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyalovchi qatlamini bajarish jarayonida va atmosfera yogʻingarchilik mavsumida issiqlik izolyatsiyalovchi qatlamni namdan saqlaydigan materiallar bilan himoya qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻkiladigan isitkichning qalinligi 100 mm dan ortiq boʻlganda, tekislovchi qatlam (styajka) diametri 3 mm li armaturadan bajarilgan metall toʻr bilan enlama va boʻylama yoʻnalishlarda har 100 mm masofada armaturalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Tom yopish ishlarini qish sharoitida bajarishda quyidagilar inobatga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
monolit va plitali isitkichlar boʻylab qalinligi 15 mm boʻlgan qumli asfalt-betondan (50 °C da siqilishga mustahkamligi 0,8 MPa dan past boʻlmagan) tekislovchi qatlam (styajka) yotqizilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfalt-betonni tayyorlash uchun tarkibida koʻpi bilan 3,5 foiz parafin boʻlgan bitum qoʻllanilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfalt-betonning issiqqa chidamliligi qurilish hududidagi havoning maksimal haroratidan kamida 2-marta ortiq boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalarning 25 foizli nishablarida sovuq tom qoplama surtmali (mastika)larga oʻramli materiallarni yopishtirishda toʻkiladigan va siqiladigan isitkichlar ustidan qumli asfalt-betondan tekislovchi qatlam (styajka)larni yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻkiladigan isitkichlar va mustahkamligi 0,15 MPa dan kam boʻlmagan isitkichlar ustidan qish mavsumida sement-qum qorishmasidan tayyorlangan tekislovchi qatlam (styajka)lar oʻrniga ikki tomoni kerosinli bitum eritmasi bilan gruntlangan, 10 mm qalinlikdagi yassi asbest-sement listlarini (GOST 18124-2012 boʻyicha) yotqizishga yoʻl qoʻyiladi hamda ular quyidagicha loyihalanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
listlar burchaklarining tagiga 50x50 mm oʻlchamli list qiyqimlarini yotqizib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
listlar orasidagi choklarni eni 150 mm ga teng shisha mato tasmalari bilan yopishtirib chiqib.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yashindan saqlaydigan toʻr yotqizilgan yerlarda tekislovchi qatlam (styajka)ni 30 mm gacha qalinlashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Tekislovchi qatlam (styajka)larda 5 mm gacha kenglikdagi harorat-kirishish choklari hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, choklar sement-qum qorishmasidan tayyorlangan tekislovchi qatlam (styajka) yuzasini 6x6 m dan katta boʻlmagan, qumli asfalt-betondan tayyorlangan tekislovchi qatlam (styajka) yuzasini esa 4x4 m dan katta boʻlmagan maydonlarga ajratib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzunligi 6 m boʻlgan yuk koʻtaruvchi plitalardan tashkil topgan tomyopmalarda bu maydonlarning oʻlchamlari 3x3 m boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tekislovchi qatlam (styajka)lardagi harorat-kirishish choklari yuk koʻtaruvchi plitalarning qisqa yon tomon choki ustida va monolit issiqlik izolyatsiyasi qatlamlaridagi harorat-kirishish choklarining ustida joylashgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Tekislovchi qatlam (styajka)lar, monolit yotqiziladigan issiqlik izolyatsiyalash materiallari hamda yuk koʻtaruvchi plitalarning koʻndalang tutashuvlari (isitilmaydigan tomyopmalarda) ustidagi harorat-kirishish choklari boʻylab toʻkmali ruberoiddan eni 150 mm ni tashkil qiluvchi tasmalarni yotqizish va ularni chokning pastga qaragan bir tomonidan nuqtali yopishtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning pastki qatlamini tasmali yoki nuqtali yopishtirish talab etilmasa, bunda ularni chokning ikki tomonidan 25 — 30 mm kenglikda yopishtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Tom qoplamalarning devorlar, shaxtalar va boshqa konstruktiv elementlarga tutashgan joylarida suv oʻtkazmaydigan qoplama uchun konstruksiyalarning tekis vertikal yuzalari hamda oʻtish yon devorchalari (45° burchak ostida) asos vazifasini bajarishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yon devorchalar balandligi 100 mm dan kam boʻlmasligi hamda tom uchun asos sifatida ishlatiladigan issiqlik izolyatsiyalovchi materiallardan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, oʻtish yon devorchalar tom qoplama tagiga asos sifatida qoʻllanadigan issiqlik izolyatsiyalovchi materiallardan yoki B3.5 sinfiga mansub yengil temir-betondan, M-50 markali sement-qum qorishmasidan va qumli asfalt-betondan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu joylarda gʻisht devorlarni M-50 markali sement-qum qorishmasi bilan suvash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panellarni mahkamlash uchun devor tekisligidan chiqib turadigan metall ustunlar payvandlangan metall toʻr boʻylab suvalashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Beton, sement-qum qorishmasi va sementli bogʻlovchi tarkibidagi boshqa materiallardan yotqizilgan asos yuzasi boʻylab 1:2-1:3 nisbatda tayyorlangan bitum va kerosin qorishmasi bilan gruntlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Bugʻ izolyatsiyasini SHNQ 2.01.04-18 talablariga muvofiq loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Tomyopmalarning devorlar, fonarlar devorchalarini shaxtalar va asbob-uskunalarga tutashgan yerlarida bugʻ izolyatsiyasi issiqlik izolyatsiyasi qatlamining qalinligiga teng balandlikkacha boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deformatsiya choklari mavjud qismlarda bugʻ izolyatsiyasi metall qistirma (kompensator) chekkalarini yopib turishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlarning balandlik farqlari joylashgan qismlaridagi deformatsiya choklari ruxlangan poʻlat listdan tayyorlangan kompensatorlar va himoya fartuklar bilan jihozlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deformatsiya choklarining konstruksiyasi bino va inshootlarning harorat va yogʻinlardan deformatsiyalanishida tom qoplamaning oqmasligini taʼminlashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Qistirmali (kompensatorli) deformatsiya choklarida yonmaydigan (mineral-paxta) isitkichlar qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Tom qoplamalar balandligi 600 mm dan koʻproqqa oʻzgaradigan joylarda (tashqi uyushgan suv oqizishda) mazkur SHNQning 105-bandiga muvofiq eni 0,75 m dan kam boʻlmagan himoya qatlamini loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Yigʻma temir-beton plitalardan yasalgan topqoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan top qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Shamollatilgan chordoqli binolarda lotok kesimli temir-beton panellardan iborat oʻramsiz tomlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lotok kesimli temir-beton panellari surtmali (mastikali) boʻyoq tarkibi bilan himoyalangan temir-beton tom yopma panellaridan, surtmali (mastikali) boʻyoq tarkiblaridan gidroizolyatsiya qilingan temir-beton suv yigʻish lotoklaridan va qoʻshimcha elementlar (friz panellari, tayanch ustunlar, toʻsinlar)dan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Balandligi 4 qavatgacha boʻlgan binolarda bino “qizil chiziq”dan tom soyaboni proyeksiyasidan kamida 1,5 m masofada joylashgan boʻlsa, tashqi suv chiqarish tizimini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Temir-beton panellarda ventilyatsiya bloklari, quvurlar va boshqa muhandislik uskunalari oʻtkaziladigan joylarda kamida 100 mm balandlikka boʻrtib chiqib turadigan ramkali teshiklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Oʻramsiz va qoplanmaydigan tomlarda nishablik 5 foizdan, suv yigʻuvchi lotoklarda esa 2 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Tom qoplama panellarining va tirqish yopqichlar tokchalarining qalinligi 40 mm dan, suv yigʻuvchi lotoklar tubining qalinligi esa himoya qatlamining qalinligi 20 mm boʻlganda, 60 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Tom qoplama elementlarining bir-biri bilan birikuvlari va tomning boshqa elementlari bilan tutashuvlari suv qochiriladigan yuzadan kamida 80 mm yuqorida joylashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Temir-beton qoplama elementlari quyidagilar bilan armaturalanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlanadigan yuzalar konstruksiyalarning siqilgan kesimlar maydonida joylashganida oddiy armatura bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlanadigan yuzalar konstruksiyalarning choʻzilgan kesimlar maydonida joylashganida oldindan-kuchlanishli armatura bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Yigʻma qoplamadagi tom yopish panellari va suv yigʻish lotoklari qovurgʻali, toʻsin sxemasiga koʻra, egiladigan boʻlishi hamda nisbiy bukilish 1/200 oraliqdan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzluksiz konstruksiyalarni loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Suv yigʻish lotoklari bitta oraliqli boʻlishi, bunda ularning tubidan quyidagilarni oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tortuvchi ventilyatsiya tik quvurlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radio hamda teleantennalarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Oʻramsiz tom qoplamalar uchun quyidagi markalarda betonlardan tayyorlangan panellardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oʻtkazmasligi boʻyicha W-6-W-8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sovuqqa chidamliligi boʻyicha kamida F-200.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom panellarining ventilyatsiya shaxtalari bilan tutashish joylari ruxlangan tom poʻlatidan tayyorlangan fartuk bilan mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu fartuk ventilyatsiya shaxtalarining vertikal yuzasiga dyubellar bilan mahkamlanishi, bunda shaxta devori va fartuk orasiga texnik rezina tasmasi qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Tom qoplama panellarini tortuvchi ventilyatsiya tik quvurlarining tutashish-oʻtish joyini maxsus metall gʻilof yoki ruxlangan tom qoplama poʻlatidan tayyorlangan, siquvchi halqalari mavjud boʻlgan fartuk bilan berkitgan holda bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan tom qoplama konstruksiyalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan tomlar chordoq qoplamalarida qoʻllanilishi hamda oʻzida yuk koʻtaruvchi va gidroizolyatsiyalovchi funksiyalarni birlashtirgan, toʻliq zavodda tayyorlangan panellardan iborat yagona konstruktiv va montaj elementi koʻrinishida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Bajaradigan vazifasiga koʻra, tomyopmaning temir-beton elementlari quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomyopma plitalariga (ular suv oqib ketishi uchun nishab yuzalar hosil qilishi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lotok plitalariga (suv yigʻuvchi lotoklar, suvni yigʻishi va ichki suv qochirish tizimiga chiqarib yuborishi lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qopqoq plitalarga (tirqish berkitkichlar, ular tom qoplama panellarining tutashgan joylarini oʻzaro yopishi va ularni boshqa toʻsuvchi konstruksiyalar bilan biriktirishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Gidroizolyatsiyaning turi yoki usuliga koʻra, tomyopmaning temir-beton elementlari quyidagicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
surtmali (mastika)li, boʻyovchi yoki singdiriladigan tarkibli gidroizolyatsiya bilan (oʻramasiz tom qoplamalar uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshimcha yuzaki gidroizolyatsiyasiz barcha himoya vazifalarini oʻtaydigan atmosfera salbiy taʼsirlariga mustahkam betondan (qoplanmaydigan tom qoplamalar uchun).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Oʻramasiz tom qoplamaning temir-beton tomyopma elementlari siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi B25 dan kam boʻlmagan, suv oʻtkazmaslik markasi mazkur SHNQning 129-bandiga muvofiq boʻlgan va sovuqbardoshliligi boʻyicha markasi F200 dan past boʻlmagan betondan tayyorlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Qoplanmaydigan tom qoplamalar uchun siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi B25 dan kam boʻlmagan, suv oʻtkazmaslik boʻyicha markasi SHNQning 129-bandiga muvofiq past boʻlmagan, sovuqqa bardoshliligi boʻyicha markasi F300 dan past boʻlmagan kuchlantiruvchi yoki oddiy beton qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Konstruktiv sxema boʻyicha chordoq qoplamasining boʻylama tom qoplama panellari suv yigʻish lotogiga va chordoqning tashqi devorlariga tayangan hamda panellar lotokka nisbatan simmetrik joylashtirilgan holda amalga oshirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Harorat-namlik va seysmik taʼsirlarda chordoq qoplamasining konstruksiyasi panellar, tayanch uzellari va ularning tutashuvlarida deformatsiya erkinligini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Tomyopmaning temir-beton elementlarini quyidagi hollarda armaturalanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oddiy — hoʻl boʻladigan yuzalar konstruksiya kesimining siqilgan zonasida joylashganida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oldindan kuchlantirilgan — hoʻl boʻladigan yuzalar konstruksiya kesimining choʻzilgan zonasida joylashganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Temir-beton tomyopma elementlarining mustahkamlikka, elastiklikka va yoriqbardoshlikka nisbatan hisoblash SHNQ 2.03.01-24 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Tomyopma elementlarining tashqi (yuza) qatlamidagi betonda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uni tayyorlash, omborga joylash, tashish, montaj va foydalanish davrida choʻzuvchi kuchlanish hosil boʻlishiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoriq paydo boʻlishiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Surtmali (mastika), boʻyaladigan va singdiriladigan tarkiblar bilan gidroizolyatsiyalangan tom qoplama elementlarida qolipdan boʻshatish paytida darzlarning qisqa vaqtga ochilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Ishchi chizmalarda tom qoplama panellar va suv yigʻuvchi lotoklar toʻgʻrisida quyidagilar keltirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“yuzi pastda” holatda tayyorlanishi, bunda tom qoplama elementlarining gidroizolyatsiyalovchi qoplamali yuza GOST 13015-2012 ga muvofiq A2 dan past va izolyatsiyalanmagan yuza A1 dan past boʻlmagan toifaga mos boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
taxlash, tashish va montaj qilish ishlarini faqat ishchi holatda, toʻsin sxemasiga tayanib amalga oshirilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan tom qoplama elementlari, tutashish va birikish choklarining texnik yechimlari ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Yigʻma temir-beton tom qoplama elementlarining barcha tutashish va birikish choklari mazkur SHNQning 333 — 335-bandlariga muvofiq yopilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Oʻramasiz tom qoplamasi uchun qoplama panellari ishlab chiqariladigan beton oʻzining mustahkamligi, suvni oʻtkazmasligi va sovuqqa chidamliligi boʻyicha quyidagi 5-jadval talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Qoplama plitalari betonining xususiyatlari

Beton koʻrsatkichining eng kam qiymati

himoya surtmali (mastika)si bilan

gidroizolyatsiyasiz (atmosferaga chidamli beton)

Betonning siqilish mustahkamligi boʻyicha sinfi

B25

B25

Betonning choʻzilishga chidamlilik darajasi

Bt 1,6

Bt 1,6

Betonning suv oʻtkazmasligi boʻyicha markasi

W6

W8

Sovuq besh kunlik tashqi haroratda sovuqqa chidamliligi boʻyicha beton markasi, ºC:

minus 15 dan yuqori

F200

F300

minus 15 dan minus 35 gacha

F300

F400

minus 35 dan past

F300

F500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Qoplama elementlarining yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Surtmali (mastikali), boʻyoqli va singdiruvchi tarkibli gidroizolyatsiyaga ega tom qoplama elementlarida qolipdan chiqarish paytida yoriqlarning qisqa muddatli ochilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Tom qoplama elementlari choklarining bir-biri bilan va tomning boshqa elementlariga tutashish joylari suv oqizish yuzasidan 80 mm dan kam boʻlmagan balandlikda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Yigʻma temir-beton tom qoplama elementlarining barcha choklari va tutashuvlari berkitilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Oʻramli tom qoplamasida karnizga profil beton toshlarini yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Tashqi uyushmagan suvqochirgichga ega tomlarda tom qoplama panellari orasidagi tizma birikmasini joylashtirish P-shaklidagi temir-beton tirqish yopqichlar yordamida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Tom yopish panellari va suv yigʻish lotoklarining yon friz panellari bilan tutashgan joylari ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan himoya fartugi bilan mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Himoya fartugi friz paneliga dyubellar yordamida mahkamlanishi va soʻng parapet plitasi oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Tom qoplama panellari va tortuvchi ventilyatsiya tik quvurlarini tutashtirish uchun ruxlangan tom qoplama poʻlatdan tayyorlangan metall soyabonlarni siqish halqalari bilan loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Monolit temir-beton plitalardan yasalgan tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Monolit temir-betondan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Tom qoplama qatlami qalinligi 40 mm dan kam boʻlmagan, deformatsiya choklar doirasida uzilmagan monolit temir-beton plitadan iborat boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plitalar diametri 6 mm gacha boʻlgan sim va boshqa armatura buyumlaridan foydalangan holda, 100x100 mm yoki 100x150 mm katakli payvandlangan toʻrli konstruksion armatura bilan mustahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Harorat-namlik va seysmik taʼsirlarda plita deformatsiyasining erkin namoyon boʻlishini taʼminlash maqsadida, uning asosga yopishishini istisno qilish va deformatsiya choklarni oʻrnatilishi, bunda choklar orasidagi masofa quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oddiy temir-beton uchun — 6 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻz-oʻzini kuchlantiruvchi temir-beton uchun (kuchlantiruvchi beton poydevorida) 24 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Deformatsiya choklarda GOST 14918-2020 ga muvofiq ruxlangan poʻlat listdan beton tanasiga yondosh plitalar oʻrnatilgan holda kompensatorlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Plitalar konstruksiyasi suvni plitalar yuzasidan suv qochirish qurilmalariga butunlay chiqarib olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Monolit temir-betondan tayyorlangan tom qoplama konstruksiyalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Monolit temir-beton plitali tom qoplamalar mazkur SHNQning 139 — 140-bandlariga muvofiq beton qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Monolit betondan tayyorlangan tom qoplamasi qatlami yopma konstruksiyasining tarkibiy qismi boʻlib, mazkur qatlam gidroizolyatsiya va pol vazifalarini bajarishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Temir-beton plitalarni 0 — 1,5 foiz oraligʻidagi nishablikda tekis yoki pogʻonali koʻrinishda (ochiq tomosha inshootlarining tribuna osti xonalari mavjud tribunalari) oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pogʻonali plitalarning gorizontal qismlarini 1 foiz nishablikda loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plitalarning alohida qismlari 2,5 foizgacha boʻlgan nishablikka ega boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Pogʻonali plitalarda deformatsiya choklari faqat radial oʻqlar boʻylab oʻtishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yassi plitalarda deformatsiya choklarini oʻzaro perpendikulyar yoʻnalishlarda oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Deformatsiya choklarida yondosh plitalarning betoniga biriktirilgan ruxlangan poʻlat listidan (tunukadan) kompensatorlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Vertikal yuzalarga tutashtirishlarni oʻrnatishda, plitani toʻsiq tanasiga kamida 200 mm balandlikka kiritish kerak. Bunda, konstruktiv armaturalash amalga oshirilishi va yagona vertikal tekislik hosil qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Monolit temir-betondan tayyorlangan tom qoplamalar, deformatsiya choklari va tutashuv uzellarining texnik yechimlari mazkur SHNQning 5-ilovasi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Ishchi chizmalarda monolit temir-betondan tom qoplamalarni qurishda ularni qoʻllash boʻyicha qoʻyiladigan texnik talablar keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Metall tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Metall tomlarni qabul qilingan konstruksiya va nishabligi asosida ushbu SHNQning 2-jadvaliga muvofiq poʻlat list, profnastil, metall cherepitsa yoki profillangan toʻshamalardan loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻlat list, profillangan list va profillangan toʻshamali tom qoplamalar uchun ruxlangan poʻlat qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall cherepitsa sifatida tom nishabligi uzunligiga mos keladigan, ikki yoʻnalishda profillangan va himoya-bezak qoplamali poʻlat listlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Zich qurilishlarda bino va inshootlar tom qoplamalarining nishabli yuzalarini qoplashda har bir listining ogʻirligi 4,0 — 4,5 kg/list, qalinligi 0,51 — 0,57 mm boʻlgan poʻlat listlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino-inshootlarni, shuningdek muhim konstruksiyalarni (karniz osilmalari, tarnovlar, fasadlarning meʼmoriy detallari)ni qoplash uchun ogʻirligi 5 — 5,5 kg/list, qalinligi 0,63 — 0,7 mm boʻlgan poʻlat listlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Poʻlat hamda profillangan listdan, metall cherepitsadan iborat tom qoplama tagiga 25 mm dan kam boʻlmagan qalinlikdagi yupqa toʻshama yoki oraliq masofasi 250 mm dan oshmaydigan 50x50 mm yogʻoch bruslardan iborat yogʻoch panjara (obreshyotka) boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karnizning 70 — 75 cm kengligidagi qismiga 25 — 32 mm li taxtalardan yaxlit toʻshama oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom choʻqqining ikki tarafida, yendova va qirralarda bitta taxta kengligida toʻshama hosil qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Tom qoplamaning listlarini yogʻoch panjara (obreshyotka) mahkamlashda yassi poʻlatdan tayyorlangan klyammerlardan foydalanish hamda ularni 500 mm oraliqda tik falslariga valsovka qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karniz osmalarini mustahkamlash maqsadida, kengligi 25 — 40 mm, qalinligi 4 — 6 mm va uzunligi 450 mm boʻlgan “T” shaklidagi yassi poʻlatdan tayyorlangan tirgaklardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarnovlarni mahkamlash uchun qalinligi 5-6 mm, eni 16 — 25 mm va uzunligi 420 mm li poʻlatdan tayyorlangan ilgaklar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Poʻlat listlar va yogʻoch panjara (obreshyotka)larni karniz osilmalariga hamda klyammerlarni mahkamlash uchun diametri 3,5 — 4,0 va uzunligi 40 — 50 mm li yirik qalpoqli maxsus tom qoplama mixlaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ilgaklar va klyammerlarni qoqish uchun yoʻgʻonligi 3,5 — 4,0 va uzunligi 50 — 100 mm li qurilish mixlar, poʻlat shuruplardan qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Poʻlat listlarini mahkamlovchi klyammerlar, tarnovlarni mahkamlovchi ilgaklar, karniz osilmalarini tutib turuvchi qoziqlar, shuningdek ularni mahkamlovchi mixlar, profillangan metall listi va metall cherepitsani mahkamlovchi poʻlat shuruplar, oʻzi kesib kiruvchi mixlar va shaybalar zanglashga qarshi himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ruxlangan poʻlat qoʻllanilganida barcha mahkamlovchi detallar ham ruxlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Tom qoplama poʻlat listlarining bir-biriga ulashni tik yoki yotiq choklar bilan, yakka va birgalikda (qoʻshaloq holda) falʼslar yordamida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tik (vertikal) choklar tom qoplama nishabligi boʻylab, yotiq choklar esa koʻndalangiga, nishablik boʻylab pastga bukilgan holda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yakka choklar nishabligi 20 foiz gacha boʻlgan tom qoplama nishabliklarida, qoʻshaloq choklar esa nishabligi 20 foiz ortiq boʻlgan tom qoplama nishabliklarida hamda suv eng koʻp toʻplanadigan joylarda (tarnovlar, yendovalar) qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir chokning tagida yogʻoch panjara (obreshyotka)ning bruslari yoki toʻshama taxtasi boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Poʻlat listli tunukadan tayyorlangan tom qoplamalar uyushmagan yoki uyushgan tashqi suv qochirish tizimiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uyushgan suv oqimi tizimiga ega boʻlgan tomlarda suv tom qoplamalar tayyorlangan poʻlat bilan bir xil boʻlgan poʻlatdan tayyorlangan devorga oʻrnatilgan tarnovlar yoki osma tarnovlar, lotoklar, voronkalar va suv oqadigan quvurlar orqali chiqarib yuborilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv oqiziladigan quvurlarni bir-biridan 12 — 20 m masofada joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Profillangan poʻlat toʻshama asosan nishabliklari oddiy shaklga ega boʻlgan sanoat-ishlab chiqarish obyektlari hamda jamoat va sanoat binolari uchun qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrnatish jarayonida zavod himoya-dekorativ qoplamasiga qoʻshimcha ravishda yogʻsizlantirilgan yuza boʻyalishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuk koʻtaruvchi profillangan toʻshama mazkur SHNQning 3-ilovasidagi talablarga muvofiq detallari isitiladigan tomyopmalarda oʻramli yoki surtmali (mastika)li tom qoplamalar ostiga oʻrnatiladigan yuk koʻtaruvchi element sifatida yoki sovuq qoplamali mustaqil tomyopma sifatida qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Profillangan toʻshama bilan qoplangan tomlarda yuqoridagi toʻshama listi tom nishabligi boʻyicha pastki listni quyidagicha qoplab turishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nishab 17,5 foiz boʻlsa, kamida 100 mm ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nishab 10 — 17,5 foiz boʻlsa, birikuvlar zich berkitilgan holda 200 mm ga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Yuk koʻtaruvchi profillangan toʻshama tom prokat metall progonlarga yoki metall balkali fermalarning hamda tuzilmali konstruksiyalarning yuqori qismlariga qoplama tagiga asos sifatida, mustaqil tom qoplama sifatida ham oʻzi kesib kiruvchi shurup (samorez)lar, shayba va zichlovchi qistirmalar yordamida mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boltlar uchun teshiklar oʻrni ish joyining oʻzida parmalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzi kesib kiruvchi shurup (samorez)lar va shaybalar korroziyaga qarshi himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻshama uchun yopma panjaralari progonlar oraligʻi qoplama xususiyatlari va unga tushadigan yukdan kelib chiqib, tushadigan yuklarni hisoblash qilish orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Metall tom qoplamalarga quyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Tom qoplamasi uchun metall yuk koʻtaruvchi profillangan listning gofra balandligi GOST 24045-2016 boʻyicha 44 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Tom qoplama ostidagi asosning yuk koʻtarish qobiliyati SHNQ 2.01.07-21 ning talablariga muvofiq taʼsir qiluvchi yuklarni hisoblash orqali oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Himoya-dekorativ qoplamasi boʻlmagan poʻlat tom qoplamani oʻrnatish jarayonida uni ikki tomonlama gruntlash va yuza qismini bir qatlam boʻyash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Metall toʻlqinsimon listlar dumaloq poʻlatdan tayyorlangan ilgaklar yoki maxsus elastik klyammerlar yordamida progonlarga biriktirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Harorat deformatsiyalaridan buzilishni oldini olish maqsadida, yendova joylariga oʻrnatiladigan, ruxlangan va poʻlatdan tayyorlangan togʻorasimon tarnovlarning uzunligi 6 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Yuk koʻtaruvchi metall profillangan toʻshama va Yo1 — Yo4 yonuvchanlik guruhlari materiallaridan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami bilan tom qoplamalardagi toʻshamalarning gofrirovka qilingan joylari boʻshliqlarini toʻldirish YONM yonuvchanlik guruhining 250 mm uzunlikdagi materiallari bilan devorlar, kengaytiruvchi boʻgʻinlar, fonarlar devorlariga tutashgan joylarda, shuningdek har ikki konki tomonida va tom qoplamaning yendovasida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Gofralarning boʻsh joylarini toʻkma isitkich bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Listli poʻlat va misdan yasalgan tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Qalinligi 3-4 mm boʻlgan poʻlat listli yasalgan metall tom qoplama ichki suv tarnoviga ega boʻlgan binolar uchun qoʻllanilishi hamda metall ustunlar va progonlar boʻylab yiriklashtirilgan listli elementlardan tayyorlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, elementlarning mahkamlashi harorat taʼsirida kengayishda ularning erkin harakatlanishini taʼminlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan tom qoplamaning listi fronton yuzalarida tomyogʻochning chetidan 40 — 50 mm chiqib turishi va tomyogʻochning qirrasiga qadalgan klyammerlar bilan qirra boʻylab qoʻshma tik falsga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Korroziyaga qarshi qoplamali poʻlat listlardan tayyorlangan tom qoplamada yon tomondagi osma tomizgichli metall taxta (kapelnik) bilan shamolga qarshi metall taxtani oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Mis listlardan tayyorlangan tom qoplamaning tizmasida boʻylama yoʻnalishda 600 mm qadami bilan mis kronsheynlar joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, tom yonbagʻirlarining listlari ulanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Kronshteynlar mis tom qoplamaning devorga tutashgan joyida ham boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Profillangan metall toʻshamalardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Isitilmaydigan binolarda poʻlat asos toʻsinlari qoplama yuk koʻtaruvchi konstruksiyalariga mahkamlanishi lozim yoki “issiq” tomlarda pastki yuk koʻtaruvchi profilli qoplama ustiga oʻrnatilgan oraliq toʻsinlarga biriktirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. “Issiq” tom qoplamalarda isitkich ostidagi pastki yuk koʻtaruvchi profillangan toʻshama boʻylab plyonkali bugʻ izolyatsiyasi boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall progonlar va boshqa konstruksiyalarga tutashgan joylarda isitkich balandligiga koʻtarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyasining ustki qismini bugʻ oʻtkazuvchan qatlam yoki qalinligi 20 mm dan kam boʻlmagan zich issiqlik izolyatsiyasidan tayyorlangan plita bilan shamoldan himoya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Isitkich va gofrirovkaning pastki qismi orasidagi shamollatiladigan havo aylanadigan boʻshliqning tirqishi kamida 50 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori profillangan toʻshamaning balandligi 44 mm dan kam boʻlmaganda, havo qatlamini qoldirmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Tom qoplamaning devorlarga va parapetlarga tutashgan joylarida kamida 150 mm balandlikdagi vertikal yuzalarga himoya fartuklari oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama tutash joylarida toʻshamani gofrlash yoʻnalishi devorga parallel ravishda yoki devordan suvni olib tashlash bilan oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya fartugining gorizontal qismining kengligi 300 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya fartugining gorizontal listi profillangan toʻshamaning kamida ikkita gofr tutashgan qismini yoki 300 mm dan kam boʻlmagan uzunlikdagi maydonni qoplashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya fartuklari bir-biriga kamida 150 mm ustma-ust qoʻyilishi yoki yotiq birlamchi falʼs bilan birlashtirilishi, ularning gorizontal listlarini profillangan toʻshamaga parchin mixlar yordamida mahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Tom yopish uchun poʻlat profillar, ruxlangan, alyumosink yoki alyumin qoplamali tom qoplamalar hamda alyumin profillangan listlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ularni GOST 24045-2016 boʻyicha himoya-dekorativ boʻyoq qoplama bilan qoplash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Profillangan listlardan tayyorlangan tom qoplamalar 20 foizdan ortiq (12°) nishablikda boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 foizdan 20 foizgacha (6° — 12°) nishabliklarda listlar orasidagi boʻylama va koʻndalang boʻgʻinlarni germetizatsiyalashni yoki listlar ostidagi suvdan izolyatsiyalovchi qatlam bilan taʼminlashni amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Profillangan list ustma-ustligining nishablik boʻylab oʻlchami 250 mm dan kam boʻlmasligi, nishablikka koʻndalang oʻlchami esa bitta gofr hisobida tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Toʻlqinsimon va profillangan metall listlardan tayyorlangan tomlarda suv oʻtkazmaydigan qatlam ostidagi asosning qalinligi 25 mm va kengligi 100 mm dan kam boʻlmagan taxtalardan tayyorlangan toʻsiq koʻrinishida loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomyogʻochning qadami va uning kesimini, foydalanish hamda ishlarni amalga oshirish jarayonida hisobiy yuklar taʼsirida yogʻoch asosning mustahkamligi va bikrligini taʼminlash uchun tom qoplamaning listlar turiga hamda nishabliklariga koʻra olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Metall profillangan listdan tayyorlangan tom qoplamalarda devorlarga ulashgan joylarda rux yoki polimer qoplamali poʻlat listlardan tayyorlangan himoya fartuklari oʻrnatilishi, ularni parchin mixlar bilan mahkamlash va oʻzaro yotiq bitta fals orqali birlashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom choʻqqi qismi elementlari, shuningdek tom qoplamasi orqali oʻtkazilgan joylarni pardozlash uchun foydalaniladigan himoya fartuklari metall profilli listning koʻndalang kesimi shakliga mos keladigan taroqsimon qismga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Toʻlqinsimon listlardan tayyorlangan tom qoplamaning detallari uchun texnik yechimlar mazkur SHNQning 10-ilovasi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Metall cherepitsadan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Metall cherepitsani tomyogʻochga mahkamlash kamida 4,8 x 28 mm oʻlchamdagi neoprenli zichlovchi qistirma bilan oʻzi kesib kiruvchi shurup (samorez)lar yordamida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karniz boʻylab shuruplar toʻlqinning har ikkinchi egilishida oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yendova boʻylab yuqori profil va yon osmaning himoya fartugi 300 mm dan 500 mm gacha qadamlar bilan mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tizma profilini metall cherepitsaning har ikkinchi toʻlqiniga shuruplar bilan mahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Metall cherepitsa listlarini yotqizishda boʻylama ustma-ust qoplama kamida 100 mm uzunlikda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrnatish paytida ushbu turdagi listlarning profilini shtamplash yoʻnalishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Tom qoplamaning uzellarini oʻrnatishda (karnizlar, yon chiqiqlar, tutashlar, yendovalar, tom qoplama orqali oʻtish joylari, zichlagichlar) maʼlum bir metall cherepitsaning turiga mos keladigan elementlar va ularning oʻlchamlaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Metall cherepitsaning suv izolyatsiyali qatlami boʻlgan asosiy tom qoplamasi uzellarining asosiy yechimlari mazkur SHNQning 8 va 11-ilovalari talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Yendova joylarida silliq tunuka listini yaxlit tomyogʻochga yotqizilishi, listni va metall cherepitsa orasidagi boʻshliqlarni metall cherepitsa profili boʻylab maxsus zichlovchi tasma yordamida germetizatsiyalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Tomning tizmasi barcha qator metall cherepitsa listlari oʻrnatilib, zichlovchi lenta mahkamlangandan keyin tizma elementlari bilan yopilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tizma elementlari profilning har ikkinchi toʻlqinida shuruplar bilan mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall cherepitsa listlarining bir-biriga yopishgan joylarini 20 foizgacha nishabliklarda silikon yoki tiokol zichlash moddalari yordamida germetiklash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Tom qoplamaning gʻishtli devorga tutashgan joyini pardozlash uchun yaxlit toʻshama va metall qismlar boʻylab metall cherepitsa ostiga yotqiziladigan oʻz-oʻzidan yopishadigan bitumsimon oʻramli materialdan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Donali materiallardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Donali tom qoplama materiallari sifatida quyidagilar qoʻllanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbest-sement listlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sopol, sement-qumli va egiluvchan (bitumli) cherepitsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Tom qoplamalar materiallari nishablardan kelib chiqib, mazkur SHNQning 6-jadvali talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

T/r

Tomning nishabligi foiz, kam emas

Qoʻllaniladigan materiallar

Listlar tayanchlari orasidagi masofa, mm, ortiq emas

1.

10

SV-1750, turidagi boʻylama va koʻndalang birikmalarni germetiklovchi oʻrta profilli asbest-sementli toʻlqinsimon listlar

750

2.

25

SV-1750, turidagi boʻylama va koʻndalang birikmalarni germetiklovchi birikmalarni germetiklamay

750

3.

10

Boʻylama va koʻndalang birikmalarni germetiklovchi BUK markali kuchaytirilgan profildagi asbest-sementli toʻlqinsimon listlar

1250

4.

20

Boʻylama va koʻndalang birikmalarni germetiklovchi birikmalarni germetiklamay

1250

5.

10

Boʻylama va koʻndalang birikmalar germetiklangan UV-7,5-K, UV-6-K turlaridagi unifikatsiyalangan profildagi asbest-sementli toʻlqinsimon listlar

1500

6.

20

Boʻylama va koʻndalang birikmalar germetiklangan UV-7,5-K, UV-6-K turlaridagi birikmalarni germetiklamay

1500

7.

33

Boʻylama va koʻndalang birikmalar germetiklangan UV-7,5-K, UV-6-K turlaridagi nishablik uzunligi 9 m gacha boʻlganda BO listlarini qoʻllash bilan

525

8.

40

Shtamplangan, pazli, keramik cherepitsa

310

9.

45

Shtamplangan, pazli, sement-qumli cherepitsa

310

10.

50

Tasmali, pazli, keramik cherepitsa

333

11.

50

Tasmali, tekis, keramik cherepitsa

160

12.

50

Pazli, polimerqumli cherepitsa

333

13.

50

Bitum va bitum-polimer cherepitsa (moslashuvchan cherepitsa)

Yaxlit qoplash

14.

30…50

Bitum va bitum-polimer cherepitsa, qoʻshimcha toʻshama qatlamli

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. UV-7.5-2500 turidagi asbest-sement plitalarini asosan sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalarining sanoat binolari va inshootlarining tomlari uchun ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
UV turlari-6-1750 — turar joy obyektlari, jamoat va qishloq xoʻjaligi binolarining chodir qoplamalari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vu-K turi — sanoat va ishlab chiqarish korxonalarining yordamchi binolari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Don saqlashga moʻljallangan omborxona binolarida, tomlarning nishabligidan qatʼi nazar, listlar orasidagi bogʻlanishlarni zichlashtirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Asbest-sement plitalari qoʻllanilganda, tomning nishabligi 25-33 foiz boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plitalar tayanchlari oʻrtasidagi hisobiy oraliq esa 525 mm dan oshmasligi, tomning nishabligi 33 foiz va listlarning ustma-ust tushishi kamida 120 mm boʻlganda, tom nishabligining uzunligi 15 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom nishabligining uzunligi 9 m gacha va listlarning nishablik boʻylab ustma-ust tushishi 200 mm dan kam boʻlmaganda, asbest-sement va boshqa turdagi listlardan 10 foiz nishablikdagi birikmalarni germetizatsiyalanmagan asbest-sementli tomlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asbest-sement listlarini mahkamlash uchun ruxlangan mixlar qoʻllanilishi kerak. Chekka listlar bitta kesik burchakka ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Burchaklarni kesish faqat boshlangʻich karniz va oxirgi konyok listlarida koʻzda tutilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Donali materiallardan tayyorlangan tom qoplama yogʻoch bruslardan tayyorlangan toʻsiqlar ustiga yotqizilishi va osma stropilalar koʻrinishidagi yuk koʻtaruvchi konstruksiya yordamida ushlab turilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoqli tomlarning yogʻoch konstruksiyalarini yongʻin va chirishdan saqlash maqsadida, ularga kimyoviy suyuqlik bilan ishlov berish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Toʻlqinli asbest-sement listlardan tom qoplamalarning burchaklarini kesish va siljitish yoʻli bilan bir-birining ustiga zich yopib yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asbest-sement listining yopuvchi yon qirrasining toʻlqini yondosh listning yopiluvchi qirrasining toʻlqinini tom qoplama nishabining eniga yopishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplama nishabining boʻyiga asbest-sement listlari bir-birining chekkasini 150 mm dan kam va 300 mm dan ortiq yopmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Asbest-sement listlari oʻrtasidagi birikuvlarni germetik zichlash uchun zichlovchi surtmali (mastika)lar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Asbest-sement tom qoplamalarda qator yotqiziladigan listlarning diagonal qarama-qarshi burchaklari kesilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karniz, tom choʻqqi va chekka listlarning bitta burchagi kesik boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karnizning boshlangʻich va konyokning oxirgi listlarining burchaklarini kesishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Toʻlqinsimon listlar yogʻoch panjara (obreshyotka)ga shifer mixlari yoki neopren (rezina) qistirmali shuruplar bilan mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mixlarning kallakchalar korroziyaga qarshi qoplamaga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Toʻlqinsimon asbest-sement listlaridan iborat tom qoplamalardagi deformatsiyalarni kompensatsiya qilish maqsadida, har 12 — 18 m masofada deformatsiya choklari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzunligi 25 m gacha boʻlgan binolarning asbest-sement tom qoplamalarida deformatsiya choklari talab qilinmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Tom qoplamalarning tomchoʻqqi qismida asbest-sement detallari qoʻllanilganida, toʻlqinlar orasidagi botiqliklarni 150 mm uzunlikda M 50 markali sement qorishmasi bilan toʻldirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Tom qoplamaning tom choʻqqi qismida joylashtiriladigan shamollatish bloklari, shaxtalar va boshqa muhandislik uskunalari oʻtkaziladigan joylarda oʻtish detallarni va ruxlangan poʻlatdan himoya fartuklari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ularni shaxtalar devorlari yoki uskunalar bilan germetik zich biriktirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Tom qoplama nishabligi boʻylab himoya fartuklari bir-birining chetini kamida 100 mm ga yopishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Antenna tirgaklari va tortqilarni mahkamlovchi turli sterjenlar listlar oʻrkachidagi teshiklar orqali oʻtishi hamda ular yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarga mahkam qotirilishi va suvning sizib kirishidan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Tomlarda tom choʻqqilari boʻylab, yon devorlar yaqinidagi tom qoplama nishabliklari, deformatsiya choklarda, shuningdek ventilyatsiya va boshqa xizmat koʻrsatish uskunalarga oʻtish joylarida 400 mm kenglikdagi toʻshamalarni taxtadan oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Asbest-sement listlardan iborat tom qoplamalarning yechimlari mazkur SHNQning 6-ilovasidagi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Asbest-sement tomli issiqlik izolyatsiyali qoplamalarda bugʻ oʻtkazmaydigan qatlamni quyidagi joylarda boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuk koʻtaruvchi qoplama plitalari orasidagi choklarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plitalarning devorlarga tutashgan joylarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiya choklarida hamda shaxta va quvurlar tom qoplamadan oʻtkazilgan joylarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Asbest-sement listlarining kirishish va qiyshayish deformatsiyasini kamaytirish uchun ularni tashqi tomondan kremniyli organik suyuqlik bilan gidrofoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Asbest-sementli tom qoplamalar oddiy shaklga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning karniz qismlari qoʻshni qurilmalar tomonidan quyosh radiatsiyasidan toʻsib qoʻyilgan boʻlsa, bunda tom qoplama listlarining boʻylama va koʻndalang birikmalarini germetizatsiya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Asbest-sement listlarining sinishini oldini olish maqsadida, ulardagi teshiklarning diametri mahkamlash elementi sterjenining diametridan 2-3 mm kattaroq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Koʻp oraliqli binolarni loyihalashda, issiqlik izolyatsiyali qoplamali va asbest-sement tomli inshootlarda oʻrta yendova qismlarida tom qoplamalarni mazkur SHNQning 97 va 104-bandlari talablariga javob beruvchi oʻramli materiallardan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Cherepitsali tom qoplamalarda nishablar ushbu SHNQning 6-jadvali talablariga muvofiq, cherepitsa turiga koʻra qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Cherepitsali tom qoplama tagiga nishab stropilalar boʻylab oʻrnatiladigan asos (tayanch) 50x60 mm li yogʻoch bruslardan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, yogʻoch bruslar oraligʻi qoʻllanilayotgan cherepitsa uzunligini hisobga olgan holda mazkur SHNQning 6-jadvali talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Tom plitkalari (egiluvchan cherepitsa) uchun asos sifatida yogʻochdan, suvga chidamli yelimfanerli konstruksiyalardan yoki yogʻoch tolali (yogʻoch qipiqli) plitalardan tayyorlangan, yaxlit va olovga chidamli toʻshama qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻinga qarshi chora-tadbirlar mazkur SHNQning 20-bobidagi talablarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Cherepitsa tayanchlar yogʻoch panjara (obreshyotka)si bruslariga tirnoq (ship) bilan va tirnoqning maxsus teshigidan oʻtkazilgan ruxlangan simlar yordamida mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Stropila va yogʻoch panjara (obreshyotka)larni tayyorlash uchun ignabargli daraxtlardan foydalanishda mazkur SHNQning 19-bobi talablariga amal qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ustunlar kesimi SHNQ 2.01.07-21 boʻyicha yuklama taʼsirini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Yogʻoch panjara (obreshyotka)lar minimal kesimi 30x50 mm boʻlgan bruslardan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Qoplovchi qatlam choklarini bir-birining ustiga chiqishi kamida 80 mm boʻlib, tom osmasiga parallel ravishda yotqizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Bitumli cherepitsadan tayyorlangan tom qoplamaning asosi sifatida quyidagilardan tashkil topgan yaxlit toʻshamalardan foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namligi 20 foizdan koʻp boʻlmagan shpuntlangan yoki qirqib olingan taxtalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namligi 12 foizdan koʻp boʻlmagan namlikka chidamli fanera;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namligi 12 foizdan koʻp boʻlmagan yoʻnaltirilgan-qipiqli plitalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Stropilaning qadam va kesimlari amal qiluvchi yuklarga koʻra hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit toʻshamaning qalinligi stropilaning qadamiga qarab, quyidagi 7-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Stropilalar qadami, mm

Yaxlit toʻshamaning qalinligi, mm

taxtalardan

fanerdan

yoʻnaltirilgan-qipiqli plitadan

600

20

12

12

900

23

18

18

1200

30

21

21

1500

37

27

27

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Plitkalardan tayyorlangan tom qoplamaning asosi (tabiiy slanets, sement-tolali, xrizotil sementli, kompozitli) quyidagidan tashkil topgan boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
stropilalar ustiga oʻrnatilgan yaxlit taxta toʻshamadan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plitkalar yotqiziladigan oʻramli materiallarning suv izolyatsiyasi qatlamidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Tom qoplama plitkalarini mahkamlash uchun korroziyaga chidamli mixlar yoki qalpogʻining diametri 9 mm dan kam boʻlmagan slanetsli shuruplar hamda shamolga qarshi klyammerlardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Plitkadan tayyorlangan tom qoplamaning ventilyatsiyasi shamollatiladigan tizmalar, teshiklar va boʻlak aeratorlari orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Tomyogʻoch boʻylab yiriq shaklli plitkalardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plitkadan tayyorlangan tom qoplamaning devorlar, parapetlar va boshqa vertikal konstruksiyalarga ulanish detallari metall himoya fartuklarini (ruxlagan tom qoplama poʻlatidan, misdan, qoʻrgʻoshindan, alyumindan) oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, suv izolyatsiyasida himoya qatlami boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Bitumli va bitum-polimerli tom qoplama plitkalari maxsus texnologiya asosida zavod sharoitida ishlab chiqilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplama plitkalari Yo2 va AT2 yonuvchanlik hamda yongʻin tarqalish sinflaridan past boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplama plitkalari uchun bogʻlovchi materialning vazni 1 m2 2500 g dan kam boʻlmagan ogʻirlikda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Intensiv oʻsimliklarga ega boʻlgan hududlarda joylashgan bino va inshootlarning tom qoplamasini bajarishda oʻsimliklarning unib chiqishiga qarshi chidamli maxsus materiallardan tayyorlangan, pastki qatlamli tom qoplama plitkalarini qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Tom qoplama plitkalaridan tayyorlangan suv izolyatsiyasi toʻshamasi bilan 16° dan 85° gacha boʻlgan nishabliklarda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-bob. Sendvich panellardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Sendvich-panellardan tayyorlangan tom qoplama konstruksiyasining asosiy elementlari quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat sendvich-profillari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik izolyatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yupqa listli poʻlatdan tayyorlangan tom yopish qoplamasi (profillangan list, metall cherepitsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv va pardozlash elementlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Tom qoplama sendvich-panellarining asosiy geometrik oʻlchamlari ishchi chizmalarda va mazkur SHNQning 8-jadvali talablariga javob berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-jadval

Panelning turi

Uzunligi, mm

Issiqlagichning kengligi, mm

Qalinligi, mm

tom qoplama va gʻovakli panel

2500…12000

1000

50…200

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Qalinligi 1,0 mm gacha boʻlgan ruxlangan yupqa qatlamli poʻlatdan tayyorlangan, polimer qoplamali yoki qoplamasiz sendvich-panellar toʻgʻridan-toʻgʻri tomning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalariga, stropilaga yoki tom qoplama progonlariga biriktirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Issiqlik izolyatsiyasi sendvich-profillarining boʻshligʻiga joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, tom yopish qoplamalari kuchaytirilgan qalpoqcha mahkamlash profillari yoki Z-progonlardan tayyorlangan yogʻoch panjara (obreshyotka) orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri sendvich-profiliga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiqlik elementlari qalinligi 2,0 mm gacha boʻlgan ruxlangan yupqa listli poʻlatdan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Tom qoplamaning issiqlik izolyatsiyasi sifatida zichligi mazkur SHNQning 9-jadvalda keltirilgan yonmaydigan mineral paxtali plitalar ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Materiallar turi

Zichligi, kg/m3

Qalinligi, mm

Issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti, Vt/m°S

Shisha tolali mineral paxta

15 — 17

Issiqlik-texnik hisoblash asosida

0,037

Shisha tolali mineral paxta

20

0,035

Shisha tolali mineral paxta

22

0,034

Bazalt tolali mineral paxta

90

Issiqlik-texnik hisoblash asosida

0,046

Bazalt tolali mineral paxta

100

0,046

Bazalt tolali mineral paxta

110

0,046

Bazalt tolali mineral paxta

120

0,046

Bazalt tolali mineral paxta

130

0,048

Bazalt tolali mineral paxta

170

0,052

Bazalt tolali mineral paxta

200

0,054

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Qalinligi 0,5 dan 1 mm gacha boʻlgan polimer qoplamali, ruxlangan, yupqa listli poʻlatdan tayyorlangan tom yopish qoplamasi (profillangan list, metall cherepitsa) himoya-dekorativ bezak elementlari vazifasini bajarishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Tom qoplamaning konstruktiv va pardozlash elementlari suvtoʻkgichlar, qor ushlagichlar, tizma va yon tomon taxtachalari, tirqish yopgichlar ishonchli suv yigʻish va tom qoplamasiga shikast yetishini oldini olishga moʻljallangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Isitkichni namlikdan himoya qilish uchun issiqlik izolyatsiyasining ustiga suv-shamoldan himoya qiluvchi bugʻ oʻtkazuvchan membrana qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sendvich-profili va tom yopish qoplamasi orasidagi sovuq koʻprikchalarni bartaraf qilish uchun izolon yoki issiqlik izolyatsiyasi plitalaridan kesilgan termal ajratish tasmasidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mahkamlash elementlari sifatida oʻzi kesib kiradigan vintlar ishlatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Sendvich panellarning qalinligi — 50, 60, 80, 100, 120, 150, 175, 200, 250 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Metall listlarning qalinligi GOST 19904-90 talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Sendvich-profil chuqurligi hamda qoʻshimcha isitishni qoʻllash zaruratini tanlash uchun issiqlik uzatish qarshiligini hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Element boʻyicha yigʻiladigan turli xil sendvich panellardan tashkil topgan tom yopma konstruksiyalarining issiqlik oʻtkazishga qarshiligi quyidagi 10-jadvaldagi talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-jadval

Issiqlik variantlari

Sendvich-profil chuqurligi

mm

Issiqlik izolyatsiyasining umumiy qalinligi,

mm

Issiqlik uzatishga qarshiligi R0,

m2 °C/Vt foydalanish sharoitlari uchun

A

B

Qoʻshimcha issiqliksiz

K-100 var. TP

100

100

1,45

1,43

K-100 var. MV

100

2,10

1,99

K-150 var. TP

150

150

2,14

2,02

K-150 var. MV

150

2,64

2,53

Qoʻshimcha issiqlik bilan

K-100+50

100

150

3,28

3,13

K-150+50

150

200

4,02

3,83

K-150+100

250

4,96

4,73

K-150+150

300

6,05

5,76

K-150+200

350

7,13

6,79

Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Agressiv muhitning panellarga taʼsir qilish darajasi SHNQ 2.03.11-24 ga muvofiq baholanishi lozim.
(248-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Sendvich panellardagi poʻlat listlar korroziyadan himoya qilinishi lozim.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Sendvich panellardagi ruxlangan qoplama mahsulot (zagotovka)ning Oʻz DSt 9.307-2021 ga muvofiq boʻlishi kerak.
(250-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Ruxlangan poʻlat listlarning yuzasi isitkich tomonidan mineral paxta plitalari bilan kirishishga mos keladigan qoplamaga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Sendvich panelli tom qoplama panellari quyidagicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshimcha isitishsiz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
umumiy qalinligi 100 yoki 150 mm boʻlgan isitkich (profillar boʻshligʻida), gidroizolyatsiya membranasi (qobigʻi), termal ajratish tasmasi va profil hamda tashqi qoplama orasidagi qalpoqcha profillari bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshimcha isitkich bilan — umumiy qalinligi 150, 200, 250, 300 yoki 350 mm boʻlgan isitkich (qalinligi 100 yoki 150 mm boʻlgan birinchi qatlam profillarning boʻshligʻida, ikkinchi qatlam qalinligi 50, 100, 150 yoki 200 mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
profillarning tashqi yuzasi boʻylab Z-shaklidagi progonlar tekisligida, profil va Z-shaklidagi progon orasidagi termal ajratish tasmasi, gidroizolyatsiya membranasi (qobigʻi) hamda Z-progon va tashqi qoplama orasidagi termal ajratish tasmasi bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Tom qoplamasi va tom choʻqqisi ulanish joylarini jihozlashda mineral paxta izolyatsiyasi qatlamiga va tom qoplama ostidagi boʻshliqqa namlik kirishiga yoʻl qoʻymaslik uchun shakldor elementlar ostiga tom qoplama zichlagichlarini oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Sendvich-profilga reklama qurilmalari, yoritish uskunalari, xizmat koʻrsatish maydonlari va qoʻshimcha jihozlardan keladigan yuklamalarni oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, uskunani fasadga mahkamlashda loyihalash topshirigʻiga muvofiq, maxsus mustahkamlangan tayanch karkas ishlab chiqilishi yoki boshqa konstruktiv yechimlar qoʻllanilishi lozim.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Mahkamlash elementlari va tutashma joylarini mahkamlash qoplamalarining himoya qatlamlari panel metall listlarining qoplamasiga korroziyaga chidamliligi jihatidan mos kelishi, kontakt korroziyasini keltirib chiqarmasligi hamda SHNQ 2.03.11-24 talablariga muvofiq, korroziyadan himoyalangan boʻlishi kerak.
(255-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Sendvich-profillarining boʻgʻinlarini va progonlarga ulashgan joylarni zichlash uchun polietilen koʻpikdan tayyorlangan zichlovchi lentalar ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Profillar orasidagi koʻndalang boʻgʻinlar alyumin yopishqoq lenta bilan yopilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sendvich-profili va tom yopish qoplamasi orasidagi sovuq koʻprikchalarni bartaraf etish maqsadida, izolondan tayyorlangan yoki issiqlik izolyatsiya plitalaridan kesilgan termal ajratish tasmasi ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Sendvich panellardan tayyorlangan tom qoplamasining texnik yechimlari mazkur SHNQning 12-ilovasi talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-bob. Mahalliy materiallardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Mahalliy materiallardan tayyorlangan tomlar tashqi tartibga solinmagan suv oqimi boʻlgan vaqtinchalik binolar va inshootlarda quyidagilardan qurilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
loy va somon aralashmasidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qamish, gʻoʻzapoya va boshqa oʻsimlik poyalaridan tayyorlangan bogʻlamlar yoki boʻyralardan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Loy-somonli tom qoplamalar devorlari mahalliy, poydevori gruntli materiallardan boʻlgan binolarning chordoqsiz tomlari tarkibida hosil qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday tom qoplamalar uchun asos sifatida uzun poyali oʻsimliklardan toʻqilgan boʻyralar qoʻllanilishi, ular past navli mahalliy yogʻochdan koʻtarilgan tomyopma toʻsinlari boʻylab yaxlit toʻshama koʻrinishida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻshamalar ustiga yotqiziladigan loy-somon aralashmasining turli qalinligi hisobiga tom nishabligining 1 — 3 foiz hosil qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning suv oʻtkazmasligini oshirish maqsadida, yangi yotqizilgan loy-somon aralashmasi ozgina namlantirilib zichlanishi va uning yuzasiga esa suyuq loy qorishmasi surtilib tekislanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Oʻsimlik poyalaridan iborat bogʻlamlar va boʻyralarga oʻtdan himoya qiladigan ishlov berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Qoplamadan toʻsiqsiz suv oqimi uchun qamishdan tayyorlangan tom tekisligining nishablik burchagi taxminan 40˚ boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qamish qoplamasini va somon qoplamasini yotqizish uchun 45˚ nishab nishabligi boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Yupqa taxtachali qoplamaning materiali archa yoki qaragʻay boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yupqa taxtachalar brus ishlab chiqarishga yaramaydigan yogʻochlardan 40 — 50 mm uzunlikda tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yupqa taxtachalarning nishabligi kamida 40˚ boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yupqa taxtachalar tayyor tomyogʻochga bir qatlamda mixlab qotirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Bogʻlamlar yoki boʻyralardan hosil qilinadigan nishabi 10 — 20 foizli tom qoplamalar past navli ingichka mahalliy yogʻochlardan tayyorlangan tomyogʻoch boʻylab, biroq diametri kattaroq oʻlchamdagi yogʻochdan oʻrnatilgan toʻsinlar ustiga qoʻyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Yongʻinga qarshi tadbirlar SHNQ 2.04.09-22 va mazkur SHNQning 6-bobida keltirilgan talablarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Foydalaniladigan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Quyidagi foydalaniladigan tom qoplamasi turlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
piyodalardan tushadigan yukka moʻljallangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avtomobillardan tushadigan yukka moʻljallangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻkalamzorlashtirilgan (yashil maysazor va bogʻlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Foydalaniladigan tom qoplamalarning texnik yechimlarini belgilashda mazkur SHNQning 3-ilovasi 6-rasmiga va 5-ilovasiga rioya qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Piyoda yoki avtomobillar yuki taʼsirida foydalaniladigan tom qoplamalarning (suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning), koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalarning nishablari 1 foizdan 5 foizgacha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamaning gorizontal yuzasini hosil qilishda, tom qoplama yuzasi boʻylab drenajlovchi va grunt qatlamlarining qalinligini oʻzgartirish orqali tekislash amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning asosiy va qoʻshimcha qatlamlari uchun oʻramli bitum-polimer, armaturalaydigan sintetik asosli bitum, elastomer plyonkali materiallar qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Foydalaniladigan topqoplamalar va koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalarni yopishda oʻramli materiallardan bajarilgan suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning birinchi qatlamini asosni gruntlamay turib yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, foydalaniladigan va koʻkalamzorlashtirilgan topqoplamalar uchun ishlab chiqilgan maxsus oʻramli bitum-polimer materiallardan bir qavatli suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Foydalaniladigan top qoplamalar tarkiblari quyidagilarni hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning turlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom qoplama vazifasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tom qoplamaga taʼsir koʻrsatadigan yuklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga qarshi himoya talablari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atrof-muhitning agressivlik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atmosfera yogʻinlari va tom qoplamaga texnologik chiqindilarning ajralib chiqishini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalar qatlamlarining har qanday variantlarida tom qoplama tarkibida ajratish, drenajlash va dempferlash qatlamlarini saqlab qolish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalaniladigan va koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalarda mineral paxtali isitkichlar hamda qattiq mineral paxtali plitalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Maydoni cheklangan ochiq ayvonlar va kuzatish maydonchalari uchun piyodalar yuklamasi ostida ishlatiladigan tom qoplamani yogʻoch yoki kichik oʻlchamli temir-beton plitalardan rostlanadigan tayanchlarda bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday holatlarda rostlanadigan tayanchlar suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama ustiga oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamaning barcha uzel (uzel) va detallari yurish cheklangan tom qoplamalari kabi bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rostlanadigan tayanchlar mavsumga qarab yilning issiq davrida oʻrnatilishi va yilning sovuq davrida olib qoʻyilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Foydalaniladigan top qoplamalarni oʻrnatishda suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama ustidan ajratuvchi-drenajlovchi dempfer qatlam yotqizilishi hamda bu qatlam quyidagilardan tashkil topgan boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp qatlamli kompleks polimer material;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ogʻirligi kamida 300 g/m2 boʻlgan geotekstil qatlami va yirik donali qum qatlam;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qalinligi kamida 3 mm boʻlgan sintetik namat qatlami va shagʻal qatlamdan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning ustki qatlami uchun zavodda bajarilgan yirik donali sepmasiz bitum yoki bitum-polimer materiallar qoʻllanilganda, geotekstil yoki sintetik kigiz (namat) tagiga drenaj qatlamini bitum bilan toʻyinishdan himoya qilish uchun qalinligi kamida 100 mkm keladigan sintetik plyonka oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Monolit betondan tayyorlangan himoya qoplamasidan foydalanganda, drenaj qatlamini himoya qilish uchun uni qalinligi kamida 200 mkm boʻlgan polietilen plyonka ustiga yotqizish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Drenaj qatlami ustida qumli tuproqning qoʻshimcha qatlami (koʻmish) kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Piyodalar yuki ostida tom qoplamining suv izolyatsiyasi toʻshamali ikki yoki undan ortiq qatlamli oʻramli yoki surtmali (mastika)li armaturalangan materiallardan nishablik bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya qoplamasining ustki qatlami yongʻindan himoyalangan yogʻochdan yoki rostlanadigan tayanchlardagi trotuar plitalaridan, mayda oʻlchamli beton plitalardan, plita yoki beton poldan, qorishma, shagʻal-qum bilan tayyorlangan va drenajlovchi qatlam boʻyicha yotqizilgan yogʻoch shchitlardan tayyorlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Suv izolyatsiyasi toʻshamaning yuqori qatlami uchun zavodda yirik donador sepmasisiz bitum yoki bitum-polimer materiallaridan foydalanilganda, drenajlovchi qatlamni bitum bilan toʻyinishidan himoya qilish uchun geotekstil yoki sintetik namat ostiga kamida 100 mkm qalinlikdagi sintetik plyonkani yotqizish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Avtomobil yuklari ostida tom qoplamining suv izolyatsiyasi toʻshamali ikki yoki undan ortiq qatlamli oʻramli materiallar yoki surtmali (mastika)ning armaturalangan qatlamlaridan nishablik bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Himoya qoplamasining ustki qatlami asfalt-betondan, armaturalangan temir-beton plitalardan yoki monolit armaturalangan beton tayyorlanma ustiga oʻrnatiladigan kichik oʻlchamli beton plitalardan bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Foydalaniladigan tom qoplamaning qoʻshimcha yigʻma yoki monolit temir-beton devorli parapetga tutashishi bajarilganda oʻtish nishab yon devorchasini bajarmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalaniladigan tom qoplama tutashuvlarining barcha variantlarida suv izolyatsiyasi toʻshamaning ustiga yotqizilgan geotekstil qatlami tutashuvning vertikal tekisligiga keltirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Foydalaniladigan tom qoplama va koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalarning yon osmalarini foydalanilayotgan tom qoplamaning osmadan ajratib turadigan parapet devorini oʻrnatish bilan bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Karniz qismidagi tom qoplama oʻramli materiallardan, toʻlqinsimon hamda profillangan metall listlardan yoki metall cherepitsadan tayyorlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Koʻkalamzorlashtirilgan tomlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamani oʻrnatishda quyidagilar taʼminlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv izolyatsiyasi toʻshamaning usti boʻylab drenaj qatlami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvni tutib turuvchi qatlam;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻsimliklar ildizlarining unib chiqishiga qarshi singdirilgan qatlam;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt qatlami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Tomni oʻsimliklar va butalar ekish orqali intensiv koʻkalamzorlashtirish jarayonida tuproq substrati grunt qatlamining qalinligi kamida 150 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Daraxt ekishda oʻsimlik qatlami qalinligini oshirishda qoplamaning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarida alohida drenaj va suvni chetlatish tizimiga ega lotoklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Suvni ushlab turuvchi qatlam uchun yirikligi 10 mm dan oshmaydigan mayda fraksiyalari keramzit shagʻaldan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamani koʻkalamzorlashtirish uchun oʻsimlik urugʻi solingan sintetik toʻshamadan foydalanganda, toʻshaladigan qatlamni polimer materiallardan yoki ekstrudirovka qilingan koʻpik polistiroldan tayyorlangan perforatsiyalangan plitalardan tayyorlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Mavjud bino yoki inshootda koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplama loyihalanayotganda obodonlashtirish elementlari ushbu SHNQning 7-ilovasiga muvofiq boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha konstruksiyalarning yuk koʻtarish qobiliyati hamda tomning oʻzi qatlamlarining holati tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Suv izolyatsiyasi toʻshama uchun oʻsimlik ildizlarining oʻsib chiqishi va oʻgʻitlarning kimyoviy moddalari taʼsiriga chidamli materiallardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻsimlik ildizlarining oʻsib chiqishiga chidamli boʻlmagan toʻshama uchun ildizga qarshi qatlam boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalar texnik qavatga ega tomlarda loyihalanishi, ularning hajmi jihozlar, zaxira idishlar, qutilar, oʻgʻitlar va oʻsimliklarni avtomatlashtirilgan sugʻorish uchun boshqa materiallar va uskunalarni saqlash uchun foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplama uchun nam holatdagi substratdan qoʻshimcha yuklanish (700 kg/m) hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har xil turdagi oʻsimliklar uchun substratning taxminiy qalinligi va undan tushadigan yuklama hamda oʻsimliklar turlari quyidagi 11-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-jadval

Oziqlantiruvchi qatlamning qalinligi — oʻsimlik uchun substrat, sm

Yuk, oʻsimliklar, kPa

7 (yer qoplamalari, sedumlar)

0,07

25 (gazon)

0,27

40 (butalar)

0,45

80 (daraxtlar)

0,90

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kichik meʼmoriy shakllar bochkalardagi oʻsimliklar va daraxtlar, dekorativ suv havzalari, favvoralar va boshqalar yuklamasi ham hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Oʻsimliklari bor substrat ostida geotekstil qatlam, drenaj-suv toʻplovchi membrana (qobiq) va nam toʻplovchi toʻshama boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Tom qoplamaning konstruktiv yechimlari variantlari va qoʻllaniladigan materiallarning texnik tavsifi mazkur SHNQning 9-ilovasi talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-bob. Toʻlqinsimon listlardan tayyorlangan tom qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Bitumli toʻlqinsimon listlar uchun asos tom qoplamaning nishabligiga qarab belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishablik 10 dan 20 foizgacha (6 dan 12° gacha) boʻlganda, asos sifatida taxta yoki faneradan tayyorlangan yaxlit toʻshama boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, listlarning boʻylama ustma-ust qoplama qiymati kamida 300 mm boʻlishi, yon tomondagi ustma-ust qoplama esa ikki toʻlqinga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻlqinsimon listlar orasidagi koʻndalang choklar listlar bilan bitta toʻplamda yetkazib beriladigan toʻldirgich qistirmalari bilan zichlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishablik 20 dan 25 foizgacha (12 dan 15° gacha) boʻlsa, yogʻoch panjara (obreshyotka)ning qadami 450 mm dan oshmasligi, boʻylama ustma-ust qoplama 200 mm dan kam boʻlmasligi va yon tomondagi ustma-ust qoplama bitta toʻlqinga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nishablik 25 foizdan ortiq (15° dan ortiq) boʻlsa, yogʻoch panjara (obreshyotka)ning qadami 600 mm dan oshmasligi, boʻylama ustma-ust qoplama 120 mm dan kam boʻlmasligi, yon tomondagi ustma-ust qoplama esa bir toʻlqinga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Yendova va karniz qismi uchun asos kengligi 700 mm boʻlgan yaxlit taxta toʻshamasi shaklida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yendova ruxlangan poʻlatdan, shuningdek polimer bilan qoplangan yoki alyumindan tayyorlangan boʻlishi hamda toʻlqinsimon listlar yendova kamida 150 mm kenglikda qoplashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Toʻlqinsimon listlardan tayyorlangan tom qoplamani devor, parapet va moʻriga ulash uchun burchak detallaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, tom qoplamani qator listlar toʻlqinlarining choʻqqilaridan oʻtgan shuruplar bilan mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularni nishablik boʻylab kamida 150 mm ustma-ust qoplama bilan va nishablik koʻndalangiga — kamida bitta toʻlqin bilan oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Listlarni yogʻoch bruslarga mahkamlash zichlovchi elastik shaybali ruxlangan mahkamlash elementlari yordamida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Xrizotilsement listlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Tom qoplamalar uchun toʻlqinsimon xrizolit-sement listlar va yuzasi pardozlanmagan yoki boʻyalgan buyumlar ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Bino va inshootlarning tom qoplamalari uchun quyidagicha listlar boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirralari simmetrik boʻlgan 40/150 oʻrta toʻlqinli profil listlari (40 mm — toʻlqin balandligi, 150 mm — toʻlqin qadami);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirralari assimetrik boʻlgan listlari (51 mm — toʻlqin balandligi, 177 mm — toʻlqin qadami).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Oʻrta toʻlqinli profilning simmetrik qirrali yopuvchi qismi nishablikka koʻndalang joylashganda, yonma-yon listning yopiladigan qirrasi toʻlqinini toʻliq qoplashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asimmetrik qirrali profildagi list esa yonma-yon list toʻlqinining yarmini qoplashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning nishabligi boʻylab xrizotilsement toʻlqinsimon listlarining bir-birining ustiga chiqishi 150 — 300 mm chegarasida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Xrizotilsement toʻlqinsimon listlar uchun asos sifatida 60×60 mm kesimdagi oddiy bruslardan tayyorlangan tomyogʻoch yoki qalinligi kamida 25 mm va namligi 22 foizdan ortiq boʻlmagan kesilmagan taxtalardan tayyorlangan siyrak toʻshama boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Listlarning boʻylamasiga bir-birining ustiga zich yopilishini taʼminlash uchun tom yogʻochdagi barcha toq bruslarning balandligi 60 mm, juft bruslarniki esa 63 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomyogʻoch bruslarining qadami 750 mm dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Karnizda balandligi 65 mm boʻlgan bruslar, tizmada 70 x 90 mm va 60 x 100 mm kesimli ikkita tizma bruslari hamda tizma boʻylab qatordagilar bilan bir xil kesimdagi qoʻshimcha tizma oldidagi bruslar ishlatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Xrizotilsementli toʻlqinsimon listlardan iborat tom qoplama elementlarini bir-biriga ulash uchun xrizotilsementli shakldor (qoʻshimcha) detallardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xrizotilsement bezakdor qismlar mavjud boʻlmaganda, tizma, burchak va lotok metall detallardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Bino uzunligi 25 m dan oshganda, tom qoplamalaridagi deformatsiyalarni bartaraf etish uchun kompensatsiya choklari boʻlishi, bunda ular suvga chidamli qoplama bilan himoyalanmagan xrizotilsement listli tomlar uchun har 12 m, gidrofoblangan va boʻyalgan listli tomlar uchun esa har 24 m oraliqda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Xrizotilsement listlaridan tayyorlangan tom qoplamaning qismlariga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning 296 — 300-bandlariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Sement-tolali listlardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Sement-tolali plitalar uchun asosga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning 321-bandi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Sement-tolali listlardan tayyorlangan tom qoplamaning qismlariga qoʻyiladigan talablar mazkur SHNQning 294 va 297-bandlari talablariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-bob. Shaffof materiallardan tayyorlangan tom qoplamalarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Shaffof materiallardan tayyorlangan tom qoplamalar uchun gʻovakli polikarbonatdan tayyorlangan panellar ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Shaffof materiallardan panellarni oʻrnatishda ularning ultrabinafsha himoya qatlami tashqariga yoʻnaltirilgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panellar katakchalar boʻylab kondensat oqimi taʼminlanadigan tarzda oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Shaffof materialli panellarning uchlari zichlagich orqali maxsus profil bilan himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Shaffof materialli panellarni stropilaga mahkamlash qadami 500 mm dan oshmaydigan maxsus profil orqali burama mixlar bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-bob. Tomlarning rekonstruksiya qilishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Tomlarni rekonstruksiya qilish ishlari quyidagi usullardan biri bilan amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud chordoq xonalari yoki texnik qavatlarni qayta oʻzgartirish (tomning konstruktiv holatini oʻzgartirmagan holda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayyor bino ustiga chordoq xonalarini qurish (yassi tom qoplamalar ustida nishabli tomlar yoki mansarda qavatlarni oʻrnatish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik qavatlarni chordoq xonalarga (mansarda qavatlarga) almashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Tomlarni rekonstruksiya qilish ishlarining barcha turlarini mavjud konstruksiyalarni tekshirish natijalari asosida amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Tekshirish ishlari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud tomning konstruktiv sxemasini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rekonstruksiya jarayonida demontaj qilinishi kerak boʻlgan konstruksiyalar vaznini oʻlchash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rekonstruksiya jarayonida demontaj qilinishi shart boʻlmagan konstruksiyalarning texnik holatini aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Tomlarning rekonstruksiyasida bino va inshootlarning xavfsizlik darajasini pasayishiga hamda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻinga qarshi holatni yomonlashtirishga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar, asos va poydevorlarga ularni hisob-kitob qilib tekshirmasdan va tegishli ravishda mustahkamlamasdan ularga statik yuklamalarni oshirishga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zilzilabardoshlilik (seysmik xavfsizlik) darajasini pasaytirishga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Seysmik hududlarda mansarda qavatlarni oʻrnatishda ustqurma elementlari va uning pastida yotgan konstruksiyalardan tarkib topgan, qayta shakllangan tizimning dinamik parametrlariga ustqurmalarning taʼsirini hisobga olgan holda bajarilgan hisoblashlar natijalariga asoslanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Chordoqdan texnik va foydalaniladigan boshqa xonalar (trenajyor zali)ni joylashtirish uchun foydalanishda pol qoplamalarini (armotsementli tekislovchi qatlam (styajka) ustidan monolit qoplamalar, yogʻoch panjara (obreshyotka) ustidan taxta qoplama) chordoq orayopmasining issiqlik izolyatsiyasi ustidan toʻshash hamda chordoq tomyopmasining issiqlik izolyatsiyasini oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-bob. Tom qoplamalarini taʼmirlashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Tom qoplamalarni taʼmirlash ishlarini quyidagi ikki asosiy usulning biri yordamida amalga oshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yangi tom qoplama konstruksiyasini eskisining ustiga yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eski tom qoplamani almashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Quyidagi shartlarning bittasi bajarilganda, yangi tomni mavjud tom ustiga uning barcha qatlamlarini toʻliq olib tashlab yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yangi qatlamlardan tushadigan yuk yoʻl qoʻyib boʻlmas darajada yuqori boʻlsa (yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni kuchaytirishga ketadigan sarflarni hisobga olgan holda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud tom qoplamaga namlik singigan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud tom qoplama shunday holatgacha eskirgan boʻlib, u yangi tom qoplama uchun asos vazifasini bajara olmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud tom qoplama mayda donali, konstruktiv jihatdan siljiydigan (masalan, cherepitsadan) boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud tom qoplama avval ikki va undan ortiq marotaba yangi tom qoplamani toʻshash yoʻli bilan taʼmirlangan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Poʻlat tom qoplamasini boshqa tom yopish materiallari bilan almashtirishda stropilalar toʻliq yoki qisman qayta qurilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall tom qoplamasi uchun mavjud stropilaning nishablik burchagi 18-22˚ ga, eng keng tarqalgan shifer va cherepitsaning nishablik burchaklari esa 27˚ ga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Stropilalar nishabligini oshirish ularni oʻstirish yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-bob. Tom qoplamalarning ishonchliligini taʼminlashga oid chora-tadbirlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Oʻramli va surtmali (mastika)li tom qoplamalarning nishabligi 1,5 — 2,5 foiz boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oraligʻi 12 m dan ortiq konstruksiyalarning nishablarini belgilashda foydalanish jarayonida konstruksiyaning toʻliq yuklamadan egilishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Oʻramli tom qoplamalarni oʻrnatishda nuqtali yopishtirishni amalga oshirish uchun tomyopma asosiga quruq (birinchi tom qoplama qatlami tagiga yopishadigan surtmali (mastika) surmay turib) perforatsiyalangan tom qoplama materialini yotqizish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Perforatsiyalangan material yuzasiga surtmali (mastika) surtilishi va uning ustidan oddiy (perforatsiyalangan) oʻramli material matosi yoyilishi hamda yelimlanishi kerak. Bunda, yotqizilayotgan qatlamlarning nuqtali yelimlanishi amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamaning keyingi qatlamlari odatiy usulda yelimlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Perforatsiyalangan oʻramli material diametri 20 — 30 mm keladigan teshiklarga ega boʻlishi va teshiklar markazlari oʻrtasidagi oraliq 100x100 mm boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Tomyopmadagi issiqlik izolyatsiyasining tepasida joylashgan shamollatiladigan oraliq havo qatlamining talab etiladigan balandligi ushbu qatlamning bir yil foydalanish davomida quritish taʼsirini hisoblab chiqarish orqali aniqlanishi va bu koʻrsatkich 50 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Yengil betonning dastlabki namligi 15 foizdan oshsa (massasi boʻyicha) hamda xonadagi havoning nisbiy namligi 60 foizdan ortiq boʻlsa, bunda yengil yoki gʻovakli beton plitalardan yotqizilgan tomyopmada kanallar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Qoʻllanayotgan yangi materiallar va tom qoplamalar konstruksiyalari normalangan past koʻrsatkichga ega boʻlmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Tom qoplamalarning sifatini oshirish hamda sumalaklar va muz hosil boʻlishining oldini olish maqsadida, bino va inshootlar tomlarida (yendovalar, tarnovlar va quvurlarda) muzlashga qarshi kabelli tizimlar (teploskat) oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-bob. Uzellar va tutashuvlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Turli xil tom qoplamalarning uzellari va tutashuvlarini loyihalashda uzellar va tutashuvlarning konstruksiyalari qabul qilingan tomyopma va tom qoplama konstruksiyalariga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Tayyor yigʻilgan tomlar va donali materiallardan iborat tom qoplamalarning uzellari va tutashuvlari maxsus shaklga ega boʻlgan yigʻma va donali elementlardan bajarilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalaydigan yaxlit toʻshama koʻrinishidagi tom qoplamalarning uzellari va tutashuvlari esa tegishli tarzda kuchaytirilgan tom qoplama toʻshamasi konstruksiyasini davom ettiradigan yaxlit qurilma koʻrinishida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Tom qoplamalarning balandligi 450 mm dan ortiq devorlarga tutashuvlari mazkur SHNQning 3-ilovasi 2-rasmida keltirilganidek boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Tomyopmalarning devorlar, fonar devorlari, tomyopma orqali oʻtadigan shaxta va qurilmalarga tutashgan joylarida bugʻ izolyatsiyasi issiqlikni izolyatsiyalaydigan qatlamning qalinligiga teng balandlikka koʻtarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, deformatsiya choklari bor joylarda esa metall kompensatorning chekkalarini yopishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Bino va inshootning balandligi oʻzgaradigan joylardagi deformatsiya choklari kompensatorlarga va ruxlangan tom qoplamali poʻlat tunukadan bajarilgan himoya fartukiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deformatsiya choklarining konstruksiyasi bino va inshootlarning harorat-kirishuv deformatsiyalarida tom qoplamadan suv oqmasligini taʼminlashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qistirmali deformatsiya choklarida yumshoq mineral paxtali plitalar yoki boʻyralardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Oʻramli va surtmali (mastikali) materiallardan iborat tom qoplamalarning deformatsiya choklari mazkur SHNQning 3-ilovasi 3-rasmiga muvofiq qalinligi 3-4 mm li poʻlat listdan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Oʻramli va surtmali (mastikali) materiallardan iborat tom qoplamalarda quvurlarni oʻtkazish yechimi mazkur SHNQning 3-ilovasi 4-rasmida keltirilgan namunadan foydalanib hal qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Tom qoplamasi foydalaniladigan himoya qatlami sifatida temir-beton yoki asbest-sement plitkalari qoʻllangan tomyopmalarda tom qoplamaning suv oqib tushadigan voronkalari joylashgan yerlardagi yechimi mazkur SHNQning 3-ilovasi 5-rasmida keltirilgan namunaga muvofiq qabul qilinish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Oʻramasiz va qoplanmaydigan tom qoplamalardagi tayyor yigʻma tom qoplama plitalarining temir-beton suv yigʻuvchi lotoklar bilan tutashuvi mazkur SHNQning 4-ilovasi 4-j rasmida keltirilgan namunaga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Temir-beton tom qoplama plitalarning bir-biri bilan birikuvlari ushbu SHNQning 4-ilovasi 4-a-b, v rasmlarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, tom qoplama plitalarining chordoq devor toʻsiqlariga tayanish sxemasi, ichki suv qochirish holatida mazkur SHNQning 4-ilovasidagi 4-d rasmiga muvofiq plitalarning ustki qirgʻogʻini parapet devori chegarasidan 100-500 mm chiqarib yoki SHNQnin 4-ilovaning 4-g rasmiga muvofiq tutashuvni “G”-simon tirqish berkitkich bilan yopgan holda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Tayyor yigʻma temir-beton tom qoplama plitalaridan qurilgan tomlarda barcha choklar va tutashuvlar mazkur SHNQning 4-ilovasidagi 4-a-b rasmlariga muvofiq maxsus qoʻshimcha elementlar tirqish berkitkichlar yoki qopqoq plitalar bilan yoxud yondosh elementlardan birining konsolli chekkasini ikkinchisining bortiga chiqarish bilan yopilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Yigʻma temir-beton tom qoplama plitalarning fronton devorlariga tutashuvi, mazkur SHNQning 4-ilovasidagi 4-e rasmiga koʻra, plita chekkasini fronton devor panelining maxsus kesmasiga kiritish orqali bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-bob. Suv ketkazuvchi (suv qochirish) qurilmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Bino va inshootlarni loyihalash ishlarida ularning tom qismidan yomgʻir va erigan suvlarni chiqarib tashlash SHNQ 2.04.01-22 talablarini hisobga olgan holda, ichki yoki tashqi uyushgan suv drenaji tizimlari loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kichik donali materiallar, asbest-sementli toʻlqinsimon, poʻlat, mis, metall cherepitsa va metall profillangan listlardan tayyorlangan tomqoplamalarda tashqi uyushgan suv drenaji taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yendovalardagi voronkalar orqali ichki suv drenaji taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Ichki suv qochirish tizimlarining suv qabul qiluvchi voronkalari tom qoplama yuzasi boʻylab bir maromda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yendovalar boʻylab nishablar koʻzda tutilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Voronkalar tiqilib qolishi mumkin boʻlgan holatlar uchun balandligi 150 mm dan oshmaydigan ostonali favqulodda suv chiqarish qurilmasini oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Suv oqadigan voronkalarning kosalari tom qoplamalarning yuk koʻtaruvchi toʻshamalari yoki plitalariga xomutlar yordamida bikr mahkamlangan boʻlishi va ichki oqova suv quvurlarining tirgaklari bilan kompensatorlar orqali birikishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Profillangan poʻlat toʻshamali va yupqa temir-beton plitali tomyopmalarning ostida ruxlangan poʻlat listlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Tom qoplamani suv bilan sovitish zarurati tugʻilganda, suv sathini ushlab turish maqsadida, ortiqcha suvni ketkazadigan yechib-qoʻyiladigan kalta quvurlar oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Suv qabul qiluvchi voronkalarning soni va suv ketkazuvchi quvurlar enlama kesimlarining maydonlari SHNQ 2.04.01-22 talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Drenajlar tiqilib qolishdan barglar yoki shagʻal tutqichlar bilan himoyalangan boʻlishi hamda foydalaniladigan tom qoplama-terrasalarning voronkalari va lotoklari ustida yechib olinadigan drenaj panjaralari bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Suv oqadigan tik quvurlarni tashqi devorlar orasiga oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoq tomyopmalarida va shamollatiladigan oraliq havo qatlamlari boʻlgan tomyopmalarda suv oqadigan voronkalarning qabul qiluvchi kalta quvurlari hamda suv ketkazgichlarning sovuq qismlari issiqlik izolyatsiyasiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Suv oqib ketadigan voronkalar oʻrnatiladigan yerlarda voronka flanetsiga yopishtiriladigan suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq, shishaboʻz yoki shisha toʻrning ikkita qatlami bilan armaturalangan uchta surtmali (mastikali) qatlam bilan kuchaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama qatlamlarini kuchaytirishda tom qoplamani oʻrnatishda qoʻllaniladigan ikki qavat oʻramli materiallardan va bir qavat surtmali (mastikali) shimdirilgan qanor qop tikiladigan (meshkovina) matodan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqib turadigan halqa voronka kosasiga bikr mahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Tom qoplamalardan tarnovlar va oqova quvurlar vositasida tashqi uyushgan suv qochirishni loyihalashtirishda tashqi suv ketkazgichlar detallari va oqova quvurlar oʻlchamlari loyiha topshirigʻiga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Deformatsiya chokining ikkala tomonida oʻrnatilgan voronkalarni bitta tik quvurga yoki umumiy osma chiziqqa biriktirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Suv izolyatsiyasi toʻshamasining voronka bilan ulanishi yechib-qoʻyiladigan yoki yechib olinmaydigan gardish (flanets) yoki yaxlit holga keltirilgan bogʻlovchi himoya fartugi yordamida taʼminlanishi, bunda bogʻlovchi fartuk suv izolyatsiyasi toʻshamaning materialiga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Profillangan listdan tayyorlangan yuk koʻtaruvchi toʻshamali qoplamalarda suv oqib tushadigan voronkalarini oʻrnatish uchun ruxlangan poʻlat taglik (poddon)lar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Tarnovlar va suv oqib tushadigan quvurlar yordamida tom qoplamadan suvning tashqi uyushgan tarzda chiqarib tashlanishini loyihalash jarayonida belgilash, tashqi tarnovlarning detallari va suv oqib tushadigan quvurlarning oʻlchamlarini esa loyiha topshirigʻi talablariga muvofiq bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Tashqi uyushgan suv chiqarish tizimida suv chiqarish quvurlari orasidagi masofa 24 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi uyushgan suv drenajida suv oqib tushadigan quvurlar orasidagi masofa 24 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv oqib tushadigan quvurning koʻndalang kesimining maydoni tom qoplamaning 1 m² maydoni uchun kamida 1,5 cm2 boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-bob. Yongʻinga qarshi talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Tomlar va tomqoplamalarni loyihalashda xonalar, bino va inshootlarning yongʻinga qarshi himoyasi chora-tadbirlari SHNQ 2.04.09-22 talablariga muvofiq amalga oshirilishi zarur.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Tom qoplamaning nishabligi 12 foizgacha boʻlgan binolarda, parapetning tepasiga qadar yoki karnizgacha balandligi 10 m dan yuqori, shuningdek tom qoplamaning nishabligi 12 foizdan ortiq va karnizgacha balandligi 7 m dan ortiq boʻlgan binolarda GOST 25772-2025 ga muvofiq tashqi devorlarning perimetri boʻylab yonmaydigan toʻsiq boʻlishi lozim.
(351-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Ichki suv qoʻchirgichli binolarda toʻsiq sifatida parapetdan foydalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parapet balandligi 0,6 m dan past boʻlsa, uni panjarali toʻsiq bilan tom qoplama yuzasidan 0,6 m gacha balandga koʻtarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Foydalaniladigan tom qoplamalarda, bino yoki inshoot balandligidan qatʼi nazar toʻsiqlar oʻrnatish kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3531. Ijtimoiy soha obyektlarining tomlarida yuk koʻtaruvchi yogʻoch konstruksiyalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Bunda tom elementlari (stropila, balka va rama) metalldan loyihalanishi kerak.
(3531-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) asosan kiritilgan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Olovbardoshlilik boʻyicha barcha darajadagi binolarda chordoq tomyopmalarining stropila va yogʻoch panjara (obreshyotka)sini tom qoplamasini “Yo1 — Yo4” guruhlardagi materiallardan tayyorlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, chordoq tomyopmasining stropila va yogʻoch panjara (obreshyotka)siga (olovbardoshlilik boʻyicha IV-darajadagi, yongʻin xavfi boʻyicha “C2” va “C3” sinflardagi binolar bundan mustasno) yongʻindan himoyalovchi tarkib bilan ishlov berish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoqli binolarda (olovbardoshlilik boʻyicha IV-darajadagi binolar bundan mustasno) “Yo3”, “Yo4” guruhlardagi materiallardan ishlangan stropila va yogʻoch panjara (obreshyotka)larning bajarilishida “Yo3”, “Yo4” guruhlardagi materiallardan tayyorlangan tom qoplamalarni qoʻllash lozim.
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Poʻlat profilli yuk koʻtaruvchi toʻshamali qoplamalar ustida yonuvchan materiallar, yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar hamda gazlarda ishlovchi apparatlar va asbob-uskunalarni joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
(355-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Shagʻal toʻldirilmagan tomning ruxsat etilgan maksimal maydoni, shuningdek yongʻinga qarshi belbogʻlar bilan ajratilgan qismlarning maydoni quyidagi 12-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-jadval

Tomdagi suv izolyatsiyalovchi toʻshamaning yonuvchanlik (Yo) va alanga tarqalishi (AT) guruhlari, dan past emas

Tom osti asos materiallarining yonuvchanlik guruhi, dan past emas

Shagʻal toʻldirilmagan tomning maksimal ruxsat etilgan maydoni, m²

Yo2, AT2

YONM, Yo1

Cheklovlarsiz

Yo2, Yo3, Yo4

10000

Yo3, AT2

YONM, Yo1

10000

Yo2, Yo3, Yo4

6500

Yo3, AT3

YONM, Yo1

5200

Yo2

3600

Yo3

2000

Yo4

1200

Yo4

YONM, Yo1

3600

Yo2

2000

Yo3

1200

Yo4

400

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Mazkur SHNQning 8-ilovasi talablariga muvofiq yonuvchan va qiyin yonuvchi materiallardan tayyorlangan metall profilli toʻshama va issiqlik izolyatsiyalovchi qatlamli binolarning qoplamalari loyihalarida toʻshama qovurgʻalarining boʻshliqlarini 250 mm uzunlikda yonmaydigan material (mineral paxta) bilan toʻldirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu toʻldirish toʻshamaning devorlarga, deformatsiya choklariga, fonar devorlariga tutashgan joylarida, shuningdek tom qirrasi va nov (jyolob)ning har ikki tomonida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Koʻp funksiyali bino va inshootlarda yuqori yorugʻlik fonarlari (zenit fonarlari) tutun chiqarish tizimida qoʻllanilganda, yongʻin sodir boʻlgan holatda ochilishi uchun avtomatik masofadan boshqariladigan va qoʻlda ishlaydigan mexanizmlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Silikat shisha ishlatilganda esa, bunday fonarlar pastki qismida qoʻshimcha himoya toʻri bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Ishlab chiqarish binolarida oʻrnatiladigan fonarlar (zenit, P-simon yorugʻlik, yorugʻlik-aeratsiya va boshqalar) tutun qoplamaydigan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zenit fonarlarning uzunligi 120 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fonarlarning uchlari orasidagi va fonarning uchi bilan tashqi devor orasidagi masofa kamida 6 m boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fonarlarning ochiladigan qismlari mexanizatsiyalashtirilgan (xonadan chiqish joylarida ochish mexanizmlari ulangan holda) va qoʻl bilan boshqarish imkoniyati bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tutun ketkazishda hisobga olinadigan ochiladigan zenit fonarlari tomyopma maydoni boʻylab bir tekisda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Turar-joy obyektlari binolarining mansarda qavatlarida joylashgan yakka ijodiy studiyalar (rassomlar va meʼmorlarning ustaxonalari) aholi bilan umumiy boʻlgan zina kataklari va liftlarga chiqadigan bitta evakuatsiya yoʻli bilan loyihalashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomga chiqishlar soni (kamida bitta chiqish) va ularning joylashuvini binoning funksional yongʻin xavfi sinfi va oʻlchamlariga koʻra belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. F1, F2, F3 va F4 sinfdagi bino va inshootlarda (odamlarning doimiy va vaqtincha yashashi uchun moʻljallangan binolar, tomosha va madaniy-maʼrifiy muassasalar, aholiga xizmat koʻrsatish korxonalari, taʼlim tashkilotlari, ilmiy va loyihalash tashkilotlari) binolar uchun chordoqli binoning har bir toʻliq va toʻliq boʻlmagan 100 metr uzunligiga hamda chordoqsiz binoning har bir toʻliq va toʻliq boʻlmagan 1000 m² tom maydoniga kamida bitta, F5 sinfiga mansub (ishlab chiqarish va omborxona) binolar va inshootlarning perimetri boʻylab esa har 200 m da yongʻin narvonlari orqali chiqish joylari boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, quyidagilarni nazarda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootning asosiy fasadida yongʻin narvonlarini (bino va inshootning eni 150 m dan oshmasa va asosiy fasadga qarama-qarshi tomonda esa yongʻinga qarshi suv taʼminoti (quvuri) mavjud boʻlsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bino va inshootlarning tom qismiga chiqish yoʻlini (tom qismining maydoni 100 m2 dan oshmasa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Zina kataklaridan tomga yoki chordoqqa chiqishni zina marshlari boʻylab, chiqish oldidagi maydonchalari bilan oʻlchami 0,75x1,5 m dan kam boʻlmagan, 2-turdagi yongʻinga qarshi eshiklar orqali amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Binolarning chordoqlarida tomga chiqish imkoniyati boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu chiqishlar statsionar narvonlar bilan jihozlangan boʻlishi, oʻlchamlari kamida 0,6 x 0,8 m boʻlgan eshiklar, lyuklar yoki derazalar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mansardali binolarda chordoq boʻshliqlarining toʻsiq konstruksiyalarida lyuklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom balandliklaridagi farq (yorugʻlik-aeratsiya fonarlarini tomdan koʻtarilgan joylari uchun ham) 1 m dan ortiq boʻlgan joylarda yongʻin narvonlar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlar tom qismining yuzasi 100 m2 dan ortiq boʻlgan har bir qismi uchun quyidagi hollarda yongʻin narvonlari talab etilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomga mazkur SHNQning 320-bandi talablariga javob beradigan oʻz chiqishiga ega boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomning mazkur SHNQning 320-bandi boʻyicha aniqlanadigan pastki qismining balandligi 10 m dan oshmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomning balandligi 10 m dan ortiq boʻlgan joyda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Zinapoya kataklaridan tom yoki chordoqqa chiqish joylari zinapoya marshlari boʻylab, chiqish oldidagi maydonchalar orqali, oʻlchami 0,75 x 1,5 m dan kam boʻlmagan ikkinchi turdagi yongʻinga qarshi eshiklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mansardali binolarda chordoq boʻshliqlarini toʻsuvchi konstruksiyalarda lyuklar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomlarning balandligi 1 m dan ortiq farq qiladigan joylarda (yorugʻlik-aeratsiya fonarlarini tomga koʻtarish uchun) yongʻin narvonlari oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomning har bir 100 m2 ortiq maydonga ega qismi mazkur SHNQning 16-bobi talablariga muvofiq alohida chiqish joyiga ega boʻlsa yoki tomning pastki qismining balandligi 10 m dan oshmasa, tomning 10 m dan ortiq balandlik farqlarida yongʻin narvonlarini oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. 10 dan 20 m gacha balandlikka koʻtarish uchun va tom qoplamalar balandligining oʻzgarishi 1 m dan 20 m gacha boʻlgan joylarda P1 turdagi yongʻinga qarshi narvonlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 m dan ortiq balandlikka koʻtarish uchun va tom qoplamalarning balandlik oʻzgarishi 20 m dan ortiq boʻlgan joylarda P2 turdagi yongʻinga qarshi narvonlarni qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻinga qarshi narvonlar yonmaydigan materiallardan tayyorlanishi va derazalarga kamida 1 m yaqinlikda joylashgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Temir-beton orayopmalar va profnastillarga yonuvchi izolyatsiyalovchi materiallarni qoʻllashga faqat yongʻindan himoyalanishning quyidagi talablari taʼminlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maydoni 50 m2 boʻlgan yonuvchi izolyatsiyalovchi materiallar, uning perimetri boʻylab, ustki qismida yonmaydigan izolyatsiyalovchi materiallardan iborat yongʻinga qarshi tasmalar bilan oʻraladi hamda kamida 30 mm qalinlikdagi sement-qumli qorishma (tekislovchi qatlam (tekislovchi qatlam (styajka) yoki yengil beton bilan qoplanganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500 m2 maydonga ega yonuvchi izolyatsiyalovchi materiallari bilan qoplangan joylar qoʻshimcha ravishda, binoning koʻndalangiga kamida 6 m kenglikda yonmaydigan izolyatsiyalovchi materiallaridan tayyorlangan yongʻinga qarshi belbogʻlar bilan ajratib toʻsilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Yongʻinga qarshi belbogʻning yuqori qatlami foydalaniladigan tomlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kengligi kamida 6 m boʻlgan himoya qatlami sifatida koʻzda tutilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻning ichki qatlami yonmaydigan (YONM guruhiga mansub) materiallardan iborat boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻ tom ostidagi asosni (“Yo3” va “Yo4” guruhlariga kiruvchi materiallardan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasini bu materiallarning butun qalinligi boʻylab) kesib oʻtishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Tom qoplamalarni yonuvchan materiallardan yopishda yongʻinga qarshi xavfsizlik qoidalariga rioya qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Yonuvchan oʻramli materiallar va isitkichlarni qoʻllash bilan bogʻliq qurilish ishlarida ishlarning bajarilish joyi koʻrsatilishi va ishlarning texnologik ketma-ketligi, ularni bajarish usullari hamda yongʻin xavfsizligini taʼminlaydigan yongʻinga qarshi aniq chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Tomqoplamlarni yonuvchan materiallardan (egiluvchan cherepitsalardan) yopishda hamda yonuvchan isitgich va/yoki yumshoq tom qoplamasi qoʻllanilgan tomlarni qurishda qurilish maydonida ishlar boshlanishidan oldin quyidagi talablarga rioya qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonuvchan oʻramli materiallar va issiqlik izolyatsiya qiluvchi materiallarni qoʻllash bilan bogʻliq qurilish ishlari SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻin suv taʼminoti tizimini ishga tushirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
binoga tashqi yongʻin narvonlarini oʻrnatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
telefon aloqasini taʼminlash (tom maydonining har 5000 m2 ga bitta telefon qurilmasi hisobida).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Yengil qoplamali binolar yashindan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yonuvchan va qiyin yonuvchan issiqlik izolyatsiyalovchi hamda oʻramli tom qoplamasi ishlatilganda va tom yopish ishlari bajarilayotganda (maydoni 1000 m2 va undan ortiq boʻlsa) yongʻinni oʻchirish uchun vaqtinchalik suv quvurini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yongʻin oʻchirish kranlari orasidagi masofa tomning har qanday nuqtasiga har birining unumdorligi 5 l/s boʻlgan kamida ikkita suv oqimini yetkazish imkoniyatini taʼminlash shartidan kelib chiqib belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yonuvchan materiallarni joylashtirish 500 m² dan koʻp boʻlmagan maydonlar boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qalinlashtirilgan bitum qatlamli oʻramli materiallardan foydalanib tom yopishga, faqat yonmaydigan issiqlik izolyatsiyasi va oʻramadagi bitumni eritish uchun qurilmalar qoʻllanilgan holda temir-beton qoplama plitalari boʻyicha yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, qurilmalarning konstruksiyalari ishlarni olib borishda tasodifiy yonishdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Payvandlash va ochiq alanga qoʻllanilishi bilan bogʻliq boshqa olovli ishlarni faqat qurilish obyektining yongʻindan xavfsiz boʻlgan (bino va inshootdan uzoq boʻlgan) hududlarida olib borishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-bob. Xavfsizlik va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Xavflilik darajasi 1 va 2 boʻlgan zararli moddalar yoki portlovchi moddalarni oʻz ichiga olgan ventilyatsiya havosini, shuningdek mexanik harakatlantirilgan soʻrish tizimlaridan chiqadigan havoni ochiq chordoq boʻshligʻiga chiqarib tashlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Bino va inshootlarni loyihalashda ifloslangan oqova suvlarning chiqazib yuborilishi hamda yer osti va yer usti suvlarining bevosita ifloslanishini oldini olish choralari loyihalash topshirigʻida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Metall tom qoplamali binolarni chaqmoqdan va tomning metall elementlarida hosil boʻladigan korroziyadan himoyalash uchun barcha metall elementlarni yopiq konturga birlashtirish va yerga ulash qurilmasini oʻrnatish boʻyicha himoya choralari amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Qoplamalarda ishlarni amalga oshirish boshlangunga qadar loyihada belgilangan barcha toʻsiqlar va binolarning (zinapoya kataklaridan, tashqi zinapoyalardan) qoplamalariga chiqish joylari bajarilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Tomlar va tom qoplamalarni oʻrnatish hamda rekonstruksiya qilish jarayonlarini loyihalashda atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya etish chora-tadbirlari inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chordoqsiz qisman shamollatiladigan tomlar tizimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Temir-betonli poydevorga oʻramli tarkibida bitum boʻlgan bugʻ toʻsish material qoplamasi qoʻyilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Issiqlik izolyatsiyalovchi qatlam yonmaydigan mineral paxta izolyatsiyasidan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uning 10 foiz deformatsiyada siqilishdagi minimal mustahkamlik koʻrsatkichlari 80 kPa (GOST EN 826-2011 ga muvofiq) va toʻplangan yuklanishga chidamliligi kamida 600 N (GOST EN 12430-2011 ga muvofiq) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mineral issiqlik izolyatsiyasi ustidagi ventilyatsiya boʻshligʻini tashkil qilish uchun N114-750-1,0 markali yuk koʻtaruvchi poʻlatdan tayyorlangan profilli list qoʻyilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Profilli listni izolyatsiyaga qarshi tor rafga qoʻyilishi hamda toʻlqinlar yendova va tizma joylariga perpendikulyar yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Profilli list ustiga ikki qavat asbest-sement plitalarini qoʻyish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asbest-sement plitalarining qatlamlari mexanik ravishda bir-biriga mahkamlangan boʻlishi va yuqori qatlamga bitum astar bilan ishlov berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Gidroizolyatsiyaning pastki qatlami sifatida asosga qisman eritib yopishtirilgan va qurilmadan namlikni chiqarish uchun shamollatish kanallari mavjud boʻlgan bitumli oʻrama tom yopish materialini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Gidroizolyatsiyaning ustki qatlami sifatida yongʻinga qarshi texnik xususiyatlarga ega qurilgan bitum-polimer oʻramli qoplama materialidan foydalanish (olov tarqalish guruhi RP1 (olov tarqatmaydigan), yonuvchanlik guruhi B2 (oʻrtacha yonuvchan) va himoya qatlamlari: ustki qismida yirik donli (shifer) qoplama va pastki qismida polimer plyonka) kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Tom yopish qoplamaning ostidan bugʻni optimal olib tashlash uchun yendova va tom tizmalarida har 6 — 8 m da aeratorlar oʻrnatilishi, bunda qoplama aeratorining diametri kamida 110 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Chordoqsiz qisman ventilyatsiya qilingan tomlar tiziming kesma koʻrinishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

tarkibida bitum boʻlgan oʻramli tom yopish materiallari (AT1, Yo2);

ventilyatsiya lentalar bilan oʻralgan tarkibida bitum boʻlgan tom yopish materiallari;

bitumli gruntovka;

ikkita asbest-sement plita yigʻma tasma sement qirindili plita;

poʻlat profilli list N114-750-1,0;

mineral izolyatsiyadan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami (80 kPa GOST EN 826-2011 va 600 N GOST EN 12430-2011 boʻyicha);

oʻramli bugʻ toʻsadigan tarkibida bitum boʻlgan materiallar;

temir-beton qatlami.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Tarkibida bitum boʻlgan bugʻ toʻsigʻi materialining oʻramasi ustiga, butun tom yuzasiga 300 g/m2 geotekstil qoʻyish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Odamlar soni, materiallarning mavjudligi va ob-havo sharoitlarini hisobga olgan holda, tomning qaysi qismini gidroizolyatsiya toʻshamaning birinchi qatlamini oʻrnatish darajasigacha qurilish tayyorligiga olib kelish rejalashtirilganligini aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hosil boʻlishi mumkin boʻlgan sovuq koʻpriklarning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik uchun tomning tanlangan maydoniga samarali issiqlik izolyatsiyasi qatlamini (issiqlik muhandislik hisob-kitoblari boʻyicha qabul qilingan) qoʻyish hamda tikuvlar bir-biriga yopishishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Koʻp qatlamli issiqlik izolyatsiyasida pastki qatlamlar uchun mineral paxta plitalari va sement qirindili plitalardan (1250-1400 kg/m3) tayyorlangan sement yigʻma suvoq ostida izolyatsiyalash uchun kamida 40 kPa boʻlgan 10 foiz chiziqli deformatsiyada bosim kuchiga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Tomga mexanik taʼsir koʻrsatgan taqdirda (masalan, tomdagi uskunani muntazam ravishda taʼmirlash yoki qorni tozalash, haftada bir martadan koʻproq tomga chiqish) mineral paxta issiqlik izolyatsiyasi, shuningdek koʻp qatlamli gidroizolyatsiya qoplama bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Barcha qatlamlarda kamida 60 kPa 10 foiz chiziqli deformatsiyada bosim kuchiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Tomning tanlangan maydonida diffuziya va aeratsiya kanallarini tashkil etgan holda yuqori qatlamning mineral paxta plitalarini yotqizish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1-uzel)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ventilyatsiya qilinadigan kanal 140x50 mm, 2 — namlikning harakati, 3 — ventilyatsiya qilinadigan kollektor, 4 — chekka panjara, 5 — parapet
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Parapet yoki parapetdagi yon panjara orqali aeratsiya sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ventilyatsiya qilinadigan kanal 140x50 mm, 2 — namlikning harakati, 3 — ventilyatsiya qilinadigan kollektor, 4 — chekka panjara, 5 — parapet
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2-uzel)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Egzoz aeratorlar orqali aeratsiya sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ventilyatsiya qilinadigan kanal 140x50 mm, 2 — namlikning harakati, 3 — ventilyatsiya qilinadigan kollektor, 4 — chekka panjara, 5 — parapet
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Konstruksiya fragment kesimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — poydevori, 2 — nishablik hosil qiluvchi qatlam, 3 — mineral paxtali issiqlik izolyatsiya qatlami, 4 — ventilyatsiya qilinadigan kanal, 5 — TSPdan ikki qavatli yigʻma qorishma, 6 — qurilgan gidroizolyatsiya
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Sement qirindili plitalarning birinchi qatlamini tomning tanlangan maydoniga qoʻyish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yotqizilgan sement qirindili plitalar tarkibida bitum boʻlgan gruntning birinchi qatlamini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Tarkibida bitum boʻlgan gruntning qurishini kutmasdan, sement qirindili plitalar ikkinchi qatlamini yotqizish, choklarni ½ list bilan siljitish va pastki qismning tartibiga muvofiq birinchi qatlamga vint bilan mahkamlash (ushbu ilovaning 5-rasmida keltirilgan) hamda pastki qatlamning yuqoriga nisbatan joylashishiga koʻra amalga oshirish kerak (ushbu ilovaning 6-rasmida keltirilgan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Yuqori qatlamga nisbatan pastki qatlamning joylashuv sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Yigʻma tortqini mahkamlash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ikkinchi qatlamning yotqizilgan sement qirindili plitalarga tarkibida bitum boʻlgan gruntni qoʻyish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarkibida bitum boʻlgan grunt quriganidan soʻng, suv oʻtkazmaydigan qoplamaning birinchi va ikkinchi qatlamlarini oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izolyatsiyani namlashdan saqlash uchun tanlangan tom qismiga tom yopish qoplamasini oʻrnatish, uni tomning gidroizolyatsiya qoplamasining birinchi qatlamini oʻrnatish bosqichiga yetkazish boʻyicha ishlarni bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Chordoqsiz qisman shamollatiladigan oʻzini-oʻzi quritish qobiliyatiga ega tomlar tizimini kesimdagi koʻrinishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tarkibida bitum boʻlgan oʻramli tom yopish materiallari (AT1, Yo2);

Ventilyatsiya lentalar bilan oʻralgan tarkibida bitum boʻlgan tom yopish materiallari;

Bitumli gruntovka;

ikkita asbest-sement plita yigʻma tasma sement qirindili plitadan;

Poʻlat profilli list N114-750-1,0;

Mineral izolyatsiyadan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami (80 kPa GOST EN 826-2011 va 600 N GOST EN 12430-2011 boʻyicha);

Energetik materiallardan (keramzit, shagʻal) tayyorlangan nishablik hosil qiluvchi qatlam, bunda ustki qismida armaturalovchi toʻrlar VR1 100x100x3 mm dan foydalanishi GOST 23279-85 boʻyicha;

Geotekstil 300 gr/m2 ;

Tarkibida bitum boʻlgan oʻramli bugʻ toʻsadigan materiallar;

Temir-beton qatlami;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parapetlar yoki aeratorlar orqali shamollatish ishlarni taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Parapet orqali ventilyatsiya moslamasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — poydevori, 2 — nishablik hosil qiluvchi qatlam, 3 — mineral paxta, izolyatsiyasidan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami, 4 — ventilyatsiya qilingan kanal, 5 — sement qirindili plitalar, sement yigʻma qoplama, 2 qatlam, 6 — sirtli gidroizolyatsiya, 7 — qoʻshimcha gidroizolyatsiya, 8 — bazalt galtel taxtasi, 9 — sement qirindili plitalar, 10 — yelim, 11 — ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan qoplama, 12 — termik boʻshliq 15 mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-rasm. Parapetdagi yon panjara orqali ventilyatsiya tizimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — poydevori, 2 — nishablik hosil qiluvchi qatlam, 3 — mineral paxtali issiqlik izolyatsiyalovchi qatlam, 4 — ventilyatsiya qilingan kanal, 5 — sement qirindili plitalaridan sement yigʻma qoplama, 2 qatlam, 6 — sirtli gidroizolyatsiya, 7 — qoʻshimcha gidroizolyatsiya, 8 — bazalt galtel taxtasi, 9 — sement qirindili plitalardan, 10 — yelim, 11 — ruxlangan poʻlatdan tayyorlangan qoplama, 12 — termal boʻshliq 15 mm, 13 — yon taraf panjara
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-rasm. Tom aeratorini ulash moslamasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — poydevori, 2 — nishablik hosil qiluvchi qatlam, 3 — mineral paxta izolyatsiyasidan tayyorlangan issiqlik izolyatsiyasi qatlami, 4 — ventilyatsiya qilingan kanal, 5 — sement qirindili plitalaridan sement yigʻma qoplama, 2 qatlam, 6 — sirtli gidroizolyatsiya, 7 — qoʻshimcha gidroizolyatsiya, 8 — germetik, 9 — bosim qisqich, 10 — aerator tom yopiladigan diametri kamida 110 mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomlar konstruksiyalarining asosiy sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Oʻramasiz tom qoplamali chordoqli temir-beton tomlarning konstruktiv sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) sovuq chordoqli; b) ochiq chordoqli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — chordoq orayopmasi, 2 — isitkich, 3 — chordoqning tashqi devorlari, 4 — shamollatish blokining kallagi, 5 — tomyopmaning tom qoplama plitasi, 6 — suv toʻplanadigan lotok
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Chordoqsiz tomlarning shamollatilmaydigan (a) va shamollatiladigan (b) tom qoplamalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — yuk koʻtaruvchi plita, 2 — bugʻ izolyatsiyasi, 3 — isitkich plitalarini yopishtirib chiqish, 4 — issiqlik izolyatsiyasi plitalari, 5 — shamollatish kanali, 6 — armaturalangan tekislovchi qatlam (tekislovchi qatlam (styajka), 7 — oxirgi qatlami folga bilan qoplangan oʻramli materiallardan suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama, 8 — temir-beton plita, 9 — yuk koʻtaruvchi temir-beton plita
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Nishabli tomlar tomyopmalari konstruksiyalarining mansarda qavatida, isitkich ustida bitta (a) va ikkita (b) havo tirqishlari bilan texnik yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — tom qoplamaning tomyopmasi, 2 — yogʻoch panjara (obreshetka), 3 — shamol va suvdan himoyalaydigan plyonka, 4 — havo tirqishi, 5 — qistirma bruscha, 6 — issiqlik izolyatsiyasi, 7 — stropila, 8 — bugʻ izolyatsiyasi, 9 — ichki ishlov
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻramli va surtmali (mastika) li tom qoplamalardan iborat tomyopma elementlarining yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Foydalanilmaydigan tom qoplamalarning konstruktiv yechimlari
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — gofralangan metall listli profil, 2 — bugʻ izolyatsiyasi, 3 — mineral paxtadan (GOST 9573-2025. GOST 32314-2023) yoki shisha tolasidan (GOST 10499-95) issiqlik izolyatsiyasi, ularning 10 foizli chiziqli deformatsiyadagi siqilishga mustahkamligi 40 kPa dan kam boʻlmasligi kerak; Za — lenopolistirol (GOST 15588-2014) yoki mineral paxtadan 10 foizli chiziqli deformatsiyada siqilishga mustahkamligi mos ravishda 100 yoki 60 kPa dan past boʻlmagan plitalar, 4 — mahkamlovchi element, 5 — gruntlash, 6 — suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama, 7 — presslangan xrizotilsementli yassi listlar (GOST 18124-2012) yoki sement-paraxali plitalardan (GOST 26816-2016) yigʻma tekislovchi qatlam (tekislovchi qatlam (styajka), 7a — taxtalar, suvga chidamli faneradan yaxlit toʻshama, 8 — yogʻoch qistirmali penopoliuretan plitalardan issiqlik izolyatsiyasi, 9 — bitum qatlami, 10 — polimer (elastomer yoki termoplastik) oʻramli materiallardan suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama, 11 — penosteklodan issiqlik izolyatsiyasi, 12 — plita isitkichi, 13 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 14 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 15 — stropila, 16 — obshivka uchun karkas, 16a — yogʻoch brus, 17 — ichki qoplama; 1v — shamol va suvdan himoyalovchi diffuziya plyonka, 19 — suvdan himoyalovchi plyonka, 20 — ikki kanalli tirqish, 21 — sement-qum qorishmasi (GOST 28013-2023, GOST 31357-2007), mayda donali beton (GOST 26633-2015) yoki asfalt-betondan (GOST 31015-2002) tekislovchi monolit (tekislovchi qatlam (styajka), 22 — ajratuvchi qatlam, 23 — monolit isitkich (GOST 25820-2021), 24 — bir kanalli tirqish, 25 — yigʻma yoki monolit plitalar
(izoh qismi Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 18-martdagi 01/2-10-sonli buyrugʻi (hisob raqami 393, 27.03.2026-y.) tahririda)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Foydalaniladigan, inversion va koʻkalamzorlashtirilgan tom qoplamalarning konstruktiv yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — yigʻma yoki monolit temir-beton plitalar, 2 — sement-qum qorishmasidan (tekislovchi qatlam (styajka) yoki quyma asfalt-beton qatlami, 3 — bugʻ izolyatsiyasi, 4 — nishab hosil qiluvchi qatlam, 5 — issiqlik izolyatsiyasi, 6> — ajratuvchi qatlam, 7 — sement-qumli tekislovchi qatlam (tekislovchi qatlam (styajka), 8 — suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama, 9 — filtrlovyochi qatlam (notoʻqima geotekstil), 10 — boshqariladigan tayanch, 11 — trotuar (yoʻlka) plitkasi, 12 — qalinligi 150 mm dan kam boʻlmagan granit chaqiq tosh, 13 — beton, granit plitka yoki chorqirra tosh (bruschatka), 14 — sement-qum qorishmasi, 15 — asfalt-beton, 16 — armaturalangan beton plita, 17 — ehtiyot qatlami, 18 — armaturalangan sement-qumli (tekislovchi qatlam (styajka), 19 — shagʻal qatlami, 20 — ildizlarga qarshi plyonka, 21 — drenaj-suv toʻplagich membranasi, 22 — tuproq qatlami, 23 — oʻsimlik qatlami, 24 — namlikni yigʻuvchi bordon yoki drenajlovchi-tutib turuvchi element (nishabi 3 foizdan ortiq tom qoplama uchun), 25 — ekstruziyali penopolistirol (GOST 32310-2020), 26 — drenaj qatlami (bordon), 27 — oʻrtacha yoki yirik qum yoki qalinligi 30-50 mm keladigan 2-5 mm li fraksiyaning elakdan chiqqan granit chiqindisi, 28 — rezina qoplama, 29 — peshayvon taxtasi, 30 — peshayvon taxtasi uchun lagalar, 31 — qalinligi 5 mm dan kam boʻlmagan fraksiyasi 40-50 mm boʻlgan granit chaqigʻini boshqariladigan tayanchlar orasiga toʻkish, 32 — nishab boʻylab keramzit shagʻali
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Tom qoplamalarning tutashuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — balandligi 450 mm dan ortiq devorlarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — balandligi 450 mm dan ortiq devorlarga ushbu SHNQning 338-bandi boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama, 2 — ustki qatlami yirik donali sochmaga ega boʻlgan ruberoiddan suvdan izolyatsiyalovchi qoʻshimcha toʻshama qatlamlari, 3 — himoya qatlami, 4 — ruxlangan tom qoplama poʻlatdan himoya qopchigʻi, 5 — germetik berkitadigan surtmali (mastika), 6 — mahkamlovchi elementlarning oʻqlari (suvdan izolyatsiyalovchi toʻshama qatlamlarini, himoya qopchiqlarini mahkamlash uchun), 7 — tashqi havo bilan aloqa qiladigan diffuziya oraliq qatlam
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Deformatsiya choklarining yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — ruxlangan poʻlatdan yarimdoira kompensatorlari boʻlgan eni 60 mm li chokda (qistirmaning eni 500 — 1000 m boʻlsa, kompensator qalinligi 3-4 mm li listli poʻlatdan tayyorlanadi), b — yigʻma beton devorlardan iborat devorlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama, 2 — suvdan izolyatsiyalovchi qoʻshimcha toʻshama qatlamlari, 3 — ruberoid matosi (yopishtirilmagan), 4 — himoya qatlami, 5 — bugʻ izolyatsiyasi (hisob boʻyicha), 6 — isitkichdan qoʻshimcha element, 7 — ruxlangan poʻlatdan radiusi 80 mm li kompensator, 8 — ruxlangan tom yopish poʻlatdan tayyorlangan aylana shaklidagi qirqim, 9 — yonmaydigan mineral paxtali isitkich, 10 — mahkamlovchi elementlarning oʻqlari, 11 — bitum bilan yopishtirish, 12 — suvdan izolyatsiyalovchi toʻshamaning ustki qatlami, 13 — ruxlangan poʻlatdan qopchiq, 14 — 600 mm oraliqda 4x40 mm li poʻlat tasmalar, 15 — V-simon kompensator
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Quvurlarni olib oʻtish yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama, 2 — himoya qatlami, 3 — suvdan izolyatsiyalovchi qoʻshimcha toʻshama qatlamlari, 4 — mahkamlovchi elementlar oʻqi, 5 — ruxlangan tom qoplama poʻlatdan soyabon, 6 — yumaloq yoki toʻrt burchakli poʻlatdan kalta quvur flanets bilan birga, 7 — smola surtilgan los, 8 — qisuvchi xomut, 9 — germetik zichlovchi surtmali (mastika), 10 — olib oʻtilayotgan quvur
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Suv oqadigan voronkalar oʻrnatilgan joylardagi topqoplama yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — foydalaniladigan tom qoplamalarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — foydalanilmaydigan tom qoplamalarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama, 2 — himoya qatlami, 3 — oʻramli materiallarning 2 ta qatlami, 4 — kanop qatlami, 5 — tekislovchi qatlam (styajka), 6 — suv oqadigan voronka qalpoqchasining oqim toʻgʻrilagichi, 7 — suv oqib tushadigan voronkaning olib qoʻyiladigan qalpoqchasi, 8 — siqib turadigan halqa, 9 — 15 mm dan kam boʻlmagan fraksiya shagʻali, 10 — sement-qum qorishmasi yoki kvarsli qum, 11 — beton yoki armotsement plitkalari, 12 — sement-qum qorishmasi, 13 — bir tomoni berk gayka shaybasi bilan, 14 — mineral paxta, 15 — siqib turadigan xomut, 16 — termoqistirma, 17 — suv oqib tushadigan voronkaning kosasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Diametri 100 mm li aeratorlarning joylashuv rejasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — yendova, 2 — tomchoʻqqi, 3 — aeratorlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Diametri 100 mm li tom qoplama aeratorini (ventilyatsion kalta quvurni) oʻrnatish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — germetik, 2 — suvdan izolyatsiyalovchi qoʻshimcha toʻshama, 3 — suvdan izolyatsiyalovchi asosiy toʻshama, 4 — xrizotilsementli yassi listlardan yigʻma tekislovchi qatlam (styajka), 5 — mineral paxta plitalar, 6 — monolit mavjud tekislovchi qatlam (styajka), 7 — namlangan koʻpik-beton, 8 — yuk koʻtaradigan temir-beton plita, 9 — shamollatiladigan kanal, 10 — diametri 100 mm li aerator
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻma temir-beton tomlar elementlarining yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Ichki suv qochiriladigan tomlar uchun kesimning choʻziq zonasida polkali tom qoplama plita
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Tashqi suv qochiriladigan tomlar uchun siqilgan zonada tokchasi boʻlgan kesimi qatlangan tom qoplama plita
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Suv yigʻadigan temir-beton lotok
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Yigʻma temir-beton tom qoplama elementlar birikuvlari va tutashuvlarining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — tor tirqish berkitkich bilan yopilgan asosiy birikuv, b — turnaqator (birin-ketin) yopiladigan birikuv, v — kengaytirilgan tirchish berkitkich bilan yopiladigan birikuv, g — tom qoplama plitaning parapet devoriga tutashuvi, tutashuv G-simon tirqish berkitkich bilan yopilgan holda, d — G-simon tirqish berkitkich bilan faqat tutashuv plitaning oʻzi bilan yopiladi, e — tom qoplama plitaning fronton devoriga tutashuvi, j — asosiy tom qoplama plitaning suv yigʻadigan lotok bilan birikuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Monolit temir-beton plitalardan oʻrnatiladigan tomyopmalar elementlarining yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — asosiy tom qoplama plita;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 — ensiz tirqish berkitkich;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — poroizoldan zichlov;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — kengaytirilgan tirqish berkitkich (qopqoq plita);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 — G-simon tirqish berkitkich;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — fronton devorning kesmasi (nishab shtrabasi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7 — tashqi devor;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8 — ruxlangan poʻlatdan qopcha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9 — suv oqadigan lotok.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. d) monolit temir-beton tom qoplamadagi deformatsiya chokining vertikal toʻsiqlarga yechimi; b) tutashuv uzelining yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — monolit plita, 2 — polietilen plyonka, 3 — tekislovchi qatlam (styajka), 4 — isitkich, 5 — yuk koʻtaruvchi konstruksiya, 6 — germetik, 7 — gernit shnuri, 8 — kompensator
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Oʻramli gidroizolyatsiyaga (a) ega boʻlgan (a) hamda atmosfera yogʻinlariga chidamli monolit betondan (b) tayyorlangan pogʻonasimon tomyopmaning (stadion tribunalarining) konstruktiv yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Foydalaniladigan pogʻonasimon tomyopmada listli poʻlatdan kompensatori boʻlgan deformatsiya chokining yechimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Donali materiallar, toʻlqinsimon listlar va gofralangan listli profillardan tayyorlangan tomqpolamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Sovuq va ochiq chordoqli tomlar tom qoplamalari va tomyopmalarining konstruktiv yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — kontryogʻoch panjara (obreshyotka), 2 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 3 — taglama toʻshamali yaxlit qoplama, 4 — profillangan metall listi (GOST 24045-2016), 5 — xrieotilsementli (GOST 30340-2012) yoki sementli-tolali toʻlqinsimon list, b — bitumli toʻlqinsimon list, 7 — metall-cherepitsa yoki kompozit cherepitsa, 8 — suvdan himoyalovchi plyonka, 9 — bitumli yassi cherepitsa, 9a — bitumli toʻlqinsimon cherepitsa, 10 — stropila, 11 — termoprofildan oʻrnatilgan stropila, 12 — ventilyatsiya kanali, 13 — sement-qumli yoki sopol cherepitsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Nishabli (mansarda) tomlar tomqoplamalari va tomyopmalarining konstruktiv yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — yigʻma yoki monolit temir-beton plita, 2 — ichki qoplama, 3 — bugʻ izolyatsiyasi, 4 — plita isitkichi, 5 — qoplama ostiga karkas, 6 — ikki kanalli ventilyatsiya tirqishi, 7 — kontryogʻoch panjara (obreshyotka), 8 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 9 — profillangan metall listi (GOST 24045-2016 boʻyicha listli profil), 10 — xrizotilsement (GOST 30340-2012) yoki sementli-tolali toʻlqinsimon list, 11 — bitumli toʻlqinsimon list,12 — metall-cherepitsa yoki kompozit cherepitsa, 13 — suvdan himoyalovchi plyonka, 14 — bitumlar yassi cherepitsa, 14a — bitumli toʻlqinsimon cherepitsa, 15 — taglama toʻshamali yaxlit toʻshama, 16 — stropila, 16a — termoprofildan oʻrnatilgan stropila, 16b — yogʻoch brus, 17 — sement-qum yoki sopol cherepitsa 18 — qoʻshimcha issiqlik izolyatsiyasi, 19 — diffuziyali suv va shamoldan himoyalaydigan plyonka, 20 — bir kanalli ventilyatsiya tirqishi, 21 — bitum bilan yopishtirilgan tishli metall plastina, 22 — bitum, 23 — yaxlit toʻshama ustiga qoqilgan oʻramli bitum material, 24 — bugʻ oʻtkazmaydigan penosteklodan issiqlik izolyatsiyasi, 25 — profillangan poʻlat toʻshama, 26 — bitum yoki bitum-polimerli oʻramli material, 27 — qalinligi qoʻshimcha issiqlik izolyatsiyasining qalinligiga teng bruscha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tom qoplamalar va obyektlarning koʻkalamzorlashtirish elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Tom qoplamada oʻsimliklar uchun substrat sifatida begona oʻtlar, zararkunandalar, kasallik keltiruvchi mikroorganizmlardan holi boʻlgan maxsus tayyorlangan organik va mineral komponentlar qorishmasidan foydalanish kerak. Bunda, qorishma quyidagi xossalarga ega boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kimyoviy jihatdan neytral va inert;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yengil mexanik tuzilmaga ega;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namni tutib qolish koeffitsiyenti yuqori ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aeratsiyalanish darajasi yuqori.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Substrat uchun ishlatiladigan komponentlar quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ular inert boʻlishi, tuproqqa beriladigan eritmaning kimyoviy tarkibini oʻzgartirmasligi va oʻsimliklarga zaharlovchi taʼsir koʻrsatmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sugʻorish paytida tuproq substratidagi suv va havo nisbati oʻsimliklarning normal oʻsishi uchun maqbul boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tuproq substrati hajmiy ogʻirligi katta boʻlmagan holda yetarli darajadagi mexanik pishiqlik va uzoq xizmat qilish qobiliyatiga ega boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Har xil turdagi oʻsimliklar uchun substratlar quvvati quyidagicha boʻlishi kerak: tuproqqoplovchi (sedum, semizak) — 7 — 10 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gullar (bir yillik, koʻp yillik) — 15 — 20 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazon — 20 — 25 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
butalar — 30 — 40 sm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
daraxtlar — 70 — 90 sm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Tom qoplamalarda, ekinzorlardan tashqari, yoʻlovchilar uchun yoʻlkalar, bolalar yoki sport maydonchalari, dam olish zonalari tashkil qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoʻlkalar va dam olish zonalari uchun asosiy qoplama turi sovuqqa chidamliligi 300 sikldan kam boʻlmagan 400 markali betondan 50x50 mm li yoʻlka plitkalari boʻlsa, bolalar va sport maydonchalari uchun usti gʻadir-budur qayishqoq-elastik choksiz qoplamalar qoʻllash kerak (masalan, rezina uvogʻidan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Bolalar maydonchalarida ushbu ilovaning 1-jadvaliga muvofiq, kichik arxitektura shakllari oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Kichik arxitektura shakllarining nomlari

Materiali

Uzunligi, m

Eni, m

Balandligi, m

Quvurdan tayyorlangan argʻimchoqlar

Metall, oʻrindigʻi yogʻochdan

1,50

1,50

1,66

Tebranmachoq

Metall, yogʻoch

3,00

3,00

0,64

Liana

Yogʻoch

2,76

-

1,83

Qumdon

Yogʻoch

1,47

1,47

0,18

Stol kursilari bilan

Yogʻoch

2,00

1,40

0,82

Kursilar

Metall, yogʻoch

2,08

0,80

0,80

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyiha topshirigʻiga muvofiq kichik arxitektura shakllarining toʻplami nomenklaturaning kamayishi yoki kengayishini hisobga olgan holda oʻzgartirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Tom qoplamalarda quyidagi turdagi oʻsimliklarni ekishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sedum turdagi joy tanlamaydigan (beor) oʻsimliklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir yillik va koʻp yillik gullar ekilgan klumbalarni yaratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gazonlar yaratish (avvaldan tayyorlangan substratga gazon oʻtlar ekish yoki oʻramli gazondan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
daraxtlar, butalar ekilgan bogʻ, dekorativ suv havzalarini yaratish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Substrat quvvati yuqori boʻlishi zarur boʻlgan joylarda joyning chetlari boʻylab yengil materiallardan tirgak devorlar qurilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu devorlar bevosita drenaj elementiga oʻrnatilgan beton qorishma ustiga oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Barcha kichik meʼmoriy inshootlar, bolalar oʻyin maydonlari, toʻsiq ustunlari, manzarali hovuzlar uchun idishlar, yoritish uskunalari va qoʻshimcha mahkamlashni talab qiladigan boshqa elementlar erkin suv oqimini taʼminlash maqsadida, bevosita drenaj elementida oʻrnatiladigan zarur oʻlcham va mustahkamlikdagi beton qorishmada, oʻrnatma qismlar bilan montaj qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Tom qoplamalarni koʻkalamzorlashtirish uchun yassi kesakli ildiz tizimiga ega boʻlgan daraxtsimon butalar va daraxtlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Nishabli tomlarni shamollatishda oraliq havodan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Bevosita foydalaniladigan tom qoplamalarda joylashgan joʻyaklar va gazonlar kabi alohida turgan kichik arxitektura shakllari uchun keng, uzun (1-2 m), chuqurligi 0,3-0,4 m sigʻimlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Osilib, yer bagʻirlab yoki sudralib oʻsuvchi oʻsimliklar uchun guldon sigʻimlarning bir qismi yuzadan 0,3-0,4 m baland tagliklarda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sigʻimlar temir-beton, beton, xrizotilsement, polimer materiallar, sopol, yogʻoch, penoplast, shuningdek ushbu materiallarning kombinatsiyasidan tayyorlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yogʻoch sigʻimlarni (yashiklar, bochkalar) antiseptiklash va ichki tomonidan suvdan izolyatsiyalovchi material bilan himoya qilish, ortiqcha suvning esa chiqarib yuborilishini tashkil qilish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Hududning bir qismini avtoturargoh sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Yer ustidagi bogʻ hududiga baland (0,5 m li) toʻsiq bilan, sport maydonchalari balandligi 4 m gacha metall toʻr bilan oʻralishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Yer osti inshootlarining tom qoplamalarida bolalar va sport maydonchalarini tashkil qilishda drenaj qatlami ustiga 2 — 20 mm fraksiyali granit chaqiq toshi 3-4 mm li qatlamlar bilan umumiy qalinlik 100 mm ga yetguniga qadar qatlamma-qatlam yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Obodonlashtirilgan va koʻkalamzorlashtirilgan foydalaniladigan tomlarni barpo etishda (avtoturargohlar, gulzorlar, bolalar va sport maydonchalari, yoʻlkalar va hokazolar) SHNQ 2.08.01-24 va SHNQ 2.08.02-23 talablariga amal qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall profilli qoplamadan tayyorlangan tom qismlari uchun yechimlarga misollar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Poʻlat profilli toʻshamadan yasalgan “issiq” tom karnizini oʻrnatishning ikkita shamollatiladigan havo qatlamli varianti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — fermaning yuqori belbogʻi (fermalar qadamida 4 m dan koʻp boʻlmagan), 2 — profillangan tayanch toʻshama, 3 — havo izolyatsiyasi, 4 — issiqlik izolyatsiyasining pastki qatlami, 5 — issiqlik izolyatsiyasining yuqori shamoldan himoya qilish qatlami, 6 — 2 m dan ortiq boʻlmagan qadam bilan egilgan profildan yasalgan progon (masofadan turib egilgan progon), 7 — kondensatga qarshi tom osti plyonkasi, 8 — qalinligi 10 mm boʻlgan bakelizatsiyalangan fanerdan yasalgan oʻrnatma, 9 — egilgan profildan yasalgan shlyapa progoni, 10 — plyonkaning tayanishi uchun burchaklar (chiziqlar), 11 — yuqori profilli toʻshama (toʻlqinli poʻlat listlari), 12 — toʻshama list, 13 — karnizning perforatsiyalangan poʻlat list bilan tikilishi, 14 — toʻshama, 15 — mineral paxta, 16 — devor paneli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall-cherepitsadan tayyorlangan tom detallari yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Metall cherepitsali suv oʻtkazmaydigan qatlamli mansarda qavatining “issiq” tom karnizini oʻrnatish varianti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — mansarda qavatining karkasi uchun temir-beton kamar, 2 — mansarda qavatining metall ramkasi, 3 — egilgan poʻlat profillardan yasalgan progonlar, 4 — issiqlik izolyatsiyasining tayanishi uchun korroziyaga qarshi qoplamali 150 × 150 mm yacheykali 3 S500 toʻri, 5 — bugʻ izolyatsiyasi, 6 — plita mineral isitkich (YONM), 7 — gips tolali plitalarni mahkamlash karkasi, 8 — tayanch va pardozlash qatlamlari, 9 — poʻlat progonlarga joylashtirilgan stropila oyogʻi, 10 — kontryogʻoch panjara (obreshyotka), 11 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 12 — issiqlik izolyatsiyasi, 13 — issiqlik izolyatsiyasining shamoldan himoya qiluvchi qatlami, 14 — kondensatga qarshi qoplamali plyonka, 15, 16 — poʻlat burchaklar, 17 — metall list, 18 — karnizning perforatsiyalangan list bilan tikilishi, 19 — kobilka, 20 — poʻlat listdan yasalgan himoya fartugi, 21 — poʻlat listadan yasalgan karniz plankasi, 22 — metall-cheripitsa zichlagichi, 23 — novlarni mahkamlash uchun ilgak (kronshteyn), 24 — nov, 25 — metall-cheripitsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Metall cherepitsali suv oʻtkazmaydigan qatlamli mansarda qavatining “issiqlik” tomining karnizini oʻrnatish varianti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — mauerlat, 2 — stropila oyogʻi, 3 — kobilka, 4 — tom qoplama ostidagi kondensatga qarshi plyonka, 5 — kontryogʻoch panjara (obreshyotka), 6 — 25×100 mm taxtalardan tayyorlangan yogʻoch panjara (obreshyotka), 7 — 37×100 mm li birinchi taxta, 8 — metall-cherepitsa, 9 — oʻramli gidroizolyatsiya materialining qatlami, 10 — metall skoba, 11 — simli oʻrash; 12 — novni mahkamlash ilgagi (kronshteyn), 13 — nov, 14 — poʻlat listdan karniz plankasi, 15 — karniz taxtasi, 16 — karnizni tikish, 17 — isitkich, 18 — bugʻ izolyatsiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Metall-cherepitsali tom yendovasini oʻrnatish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — yaxlit taxta toʻshama, 2 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 3 — yendovaning pastki listi, 4 — yendovaning ustki listi (plankasi), 5 — poʻlat listdan karniz listi (planka)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Metall-cherepitsali tom detallari yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. (chap tomonda) — Tom yednovasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — lotok, 2 — listlar, 3 — yendovaning yogʻoch toʻshamasi, 4 — brus, 5 — shurup; 6 — tenglashtiruvchi planka, 7 — mix
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. (oʻng tomonda) — Tomning konyogi (qovurgʻasi) (stropilalar shartli ravishda koʻrsatilmagan)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1, 2 va 3 — bruslar, 4 — oʻramli tom materiali, 5 va 6 — konyok detallari, 7 — skoba, 8 va 9 — rezina qistirma va mix, 10 — toʻlqinsimon list
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Toʻlqinsimon listlarni shveller (a) va burchak (b) dan yasalgan metall progonlarga mahkamlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — progon, 2 — “ilgak” shaklidagi mahkamlovchi element, 3 — shayba
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bitum cherepitsali tom detallari yechimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Mansarda qavati (a) va sovuq chordoq (b) tomining korniz uzeli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — bitumli chepepitsa, 2 — yotqizish qatlami, 3 — yaxlit toʻshama, 4 — kobilka, 5 — shamol-suv himoya plyonkasi, 5 — shamoldan himoya qilish qatlami (shisha toʻqimadan), 6 — yogʻoch panjara (obreshyotka), 7 — mauerlat, 8 — stropila, 9 — shamollatish kanali, 10 — issiqlik izolyatsiyasi, 11 — bugʻ izolyatsiyasi, 12 — gipsokarton, 13 — stropila va mauerlatni mahkamlash ankeri, 14 — karniz osmasining karkasi, 15 — podshivka, 16 — tomchilagich, 17 — bruslar, 18 — karniz cherepitsasi, 19 — tarnov skobasi, 20 — temir-beton plitasi, 21 — gidroizolyatsiya; 22 — biriktiruvchi metall element
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.10-24 “Tomlar va tom qoplamalar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(koʻndalang kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(boʻylama kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Qoʻshimcha isitkichlar variantlari (stropilalar boʻylab tom progonlarining koʻndalang joylashishi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — karkas elementi (stropila), 2 — sendvich-profil, 3 — issiqlik izolyatsiyasi, 4 — suv-shamol himoya membranasi, 5 — samorez, 6 — qoʻshimcha isitkich, 7 — sendvich-kolonna zichlagichi, 8 — termal ajratuvchi chiziq, 9 — tom qoplamasi (proflist), 10 — pressshaybali samorez, 11 — Z shaklidagi progoni, 12 — pressshaybali samorez, 13 — gorizontal sendvich zichlagichi, 14 — qattiqlik elementi