22.04.2024 yildagi 01/2-12-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 22.04.2024 yildagi 01/2-12-son
Kuchga kirish sanasi
06.06.2024
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
BUYRUGʻI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 6-iyunda hisobga olindi, hisob raqami 258]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-apreldagi 42-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.03.05-13 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash meʼyorlari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir B. ZAKIROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 22-aprel,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-12-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirining birinchi oʻrinbosari O. QUDRATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 1-aprel
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 18-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 12-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024-yil 14-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 22-apreldagi 01/2-12-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) 100 °C dan yuqori boʻlmagan, minus 40 °C dan past boʻlmagan haroratlarga moʻljallangan bino va inshootlarning poʻlat konstruksiyalarini hisoblash va loyihalashga oid boʻlgan talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQ koʻpriklar, transport tunnellari, magistral va texnologik quvurlar, gruntli tepaliklar ostidagi quvurlar, gidrotexnik (gidrotexnik inshootlarning quvur oʻtkazgichlarining elementlari bundan mustasno) va meliorativ inshootlarning poʻlat konstruksiyalarini loyihalashga, shuningdek sovuq holda shakllantirilgan yumaloq yoki toʻrtburchak yopiq kesimli profilli konstruksiyalarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda qurilish reglamentlariga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar hamda qurilish reglamentlariga havolalar qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.02-04 “Binolar va inshootlarning yongʻin xavfsizligi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.01.07-96 “Yuklar va taʼsirlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.02.01-98 “Bino va inshootlar asoslari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.09.02-19 “Ishlab chiqarish binolari”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 3.01.02-23 “Qurilishda xavfsizlik texnikasi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QR 03.02-23 “Metall konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 166-89 “Shtangelsirkullar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Shtangelsirkuli. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 380-2005 “Oddiy sifatli uglerodli poʻlat. Markalar” (rasmiy manba: Stal uglerodistaya obiknovennogo kachestva. Marki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 535-2005 “Oddiy sifatli uglerodli poʻlatdan sortli va shakldor prokat. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat sortovoy i fasonniy iz stali uglerodistoy obiknovennogo kachestva. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 977-88 “Poʻlat quymalar. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Otlivki stalnie. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 1050-2013 “Konstruksion sifatli legirlanmagan va maxsus poʻlatlardan metall mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Metalloproduksiya iz nelegirovannix konstruksionnix kachestvennix i spetsialnix staley. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 1412-85 “Quyma uchun plastinka grafitli quyma temir. Markalari” (rasmiy manba: Chugun s plastinchatim grafitom dlya otlivok. Marki);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 1497-84 “Metallar. Choʻzilishga sinash usullari” (rasmiy manba: Metalli. Metodi ispitaniy na rastyajeniye);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 2246-70 “Payvandlash uchun poʻlat sim. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Provoloka stalnaya svarochnaya. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3062-80 “LK-0 turli, 1x7 (1x6) konstruksiyali bir qavat oʻralgan poʻlat kanat. Sortament” (rasmiy manba: Kanat odinarnoy svivki tip LK-0 konstruksii 1x7 (1x6). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3063-80 “TK turli, 1x19 (1x6x12) konstruksiyali bir qavat oʻralgan poʻlat kanat. Sortament” (rasmiy manba: Kanat odinarnoy svivki tipa TK konstruksii 1x19 (1x6x12). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3064-80 “TK turli, 1x37 (1x6x12x18) konstruksiyali bir qavat oʻralgan poʻlat kanat. Sortament” (rasmiy manba: Kanat odinarnoy svivki tipa TK konstruksii 1x37 (1x6x12x18). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3066-80 “LK-0 turli, 6x7(1+6) + 1x7(1+6) konstruksiyali ikki qavat oʻralgan poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanat dvoynoy svivki tipa LK-0 konstruksii 6x7(1+6) + 1x7 (1+6). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3067-88 “TK turli, 6x19 (1+6+12) + 1 x19x(1+6+12) konstruksiyali ikki qavat oʻralgan poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanat stalnoy dvoynoy svivki tipa TK konstruksii 6x19 (1+6+12) + 1 x19x(1+6+12). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3068-88 “TK turli, 6x37(1+6+12+18)+1x37x(1+6+12+18) konstruksiyali ikki qavat oʻralgan poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanat stalnoy dvoynoy svivki tipa TK konstruksii 6x37(1+6+12+18) + 1x37 x (1+6+12+18) . Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3081-80 “Ikki burama kanat turi LK-O 619 (1+9+9 )+77 (1+6) konstruksiyali. Sortament” (rasmiy manba: Kanat dvoynoy svivki tipa LK-O konstruksii 6 19 (1+9+9)+7 7 (1+6). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 5915-70 “V aniqlik sinfsidagi olti qirrali gaykalar. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Gayki shestigrannie sinfsa tochnosti V. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 5927-70 “A aniqlik sinfsidagi olti qirrali gaykalar. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Gayki shestigrannie sinfsa tochnosti A. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 6402-70 “Prujinasimon shaybalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Shaybi prujinnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7268-82 “Poʻlat. Zarbadan egilishga sinash orqali mexanik eskirishga moyillikni aniqlash usuli” (rasmiy manba: Stal. Metod opredeleniya sklonnosti k mexanicheskomu stareniyu po ispitaniyu na udarniy izgib);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7372-79 “Poʻlat arqon uchun sim. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Provoloka stalnaya kanatnaya. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7669-80 “LK-RO turli, 6x36 (1+7+7/7+14) +7x7(1+6) konstruksiyali ikki qavat oʻralgan poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanat dvoynoy svivki tipa LK-RO konstruksii 6x36 (1+7+7/7+14) +7x7(1+6). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7675-73 “Poʻlat arqonlar. TK turdagi oʻzak, bir qavat ponasimon va zeta shaklli bir qavat simdan yuk koʻtaruvchi yopiq poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanati stalnie. Kanat zakritiy nesushiy s odnim sloyem klinovidnoy i odnim sloyem zetobraznoy provoloki, i serdechnikom tipa TK. Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7676-73 “Poʻlat arqonlar. TK turdagi oʻzak, ikki qavat ponasimon va zeta shaklli bir qavat simdan yuk koʻtaruvchi yopiq poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanati stalnie. Kanat zakritiy nesushiy s dvumya sloyami klinovidnoy i odnim sloyem zetobraznoy provoloki, i serdechnikom tipa TK. Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7796-70 “V aniqlik sinfidagi olti qirrali kichraytirilgan boshchali boltlar. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Bolti s shestigrannoy umenshennoy golovkoy sinfsa tochnosti V. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7798-70 “V aniqlik sinfsidagi olti qirrali kichraytirilgan boshchali boltlar. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Bolti s shestigrannoy golovkoy sinfsa tochnosti V. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7805-70 “A aniqlik sinfidagi olti qirrali boshchali boltlar. Konstruksiya va oʻlchamlar (rasmiy manba: Bolti s shestigrannoy golovkoy sinfsa tochnosti A. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8050-85 “Karbonat angidrid gazsimon va suyuq. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Dvuokis ugleroda gazoobraznaya i jidkaya. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8724-2002 “Oʻzaro almashinishning asosiy normalari. Metrik rezba. Diametrlar va qadamlar” (rasmiy manba: Osnovnie normi vzaimozamenyayemosti. Rezba metricheskaya. Diametri i shagi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9150-2002 “Oʻzaro almashinishning asosiy normalari. Metrik rezba. Kesim” (rasmiy manba: Osnovnie normi vzaimozamenyayemosti. Rezba metricheskaya. Profil);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9.401-91 “Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Boʻyoq va lak qoplamalari. Iqlim faktorlariga qarshilik koʻrsatish uchun tezlashtirilgan sinovlarning umumiy talablari va usullari” (rasmiy manba:Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Pokritiya lakokrasochnie. Obshiye trebovaniya i metodi uskorennix ispitaniy na stoykost k vozdeystviyu klimaticheskix faktorov);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9454-78 “Metallar. Past, xona va yuqori haroratlarda zarbdan egilishni sinash usuli” (rasmiy manba: Metalli. Metod ispitaniya na udarniy izgib pri ponijennix, komnatnoy i povishennix temperaturax);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9467-75 “Konstruksion va issiqlikka chidamli poʻlatlarni qoʻlda payvandlash uchun qoplamali metall elektrodlar. Turlari” (rasmiy manba: Elektrodi, pokritie metallicheskiye dlya ruchnoy dugovoy svarki konstruksionnix i teploustoychivix staley. Tipi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10157-2016 Gazsimon va suyuq argon. Texnik shartlar (rasmiy manba: Argon gazoobrazniy i jidkiy. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10299-80 “B va S aniqlik sinflarining yarim dumaloq boshli perchinlari” (rasmiy manba: Zaklepki s polukrugloy golovkoy sinfsov tochnosti V i S. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10301-80 “B va S aniqlik sinflarining yarim muhrlangan boshi boʻlgan perchinlar” (rasmiy manba: Zaklepki s polupotaynoy golovkoy sinfsov tochnosti V i S . Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10618-80 “Metall va plastmassa uchun oʻz-oʻzidan tejamkor vintlar. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Vinti samonarezayushiye dlya metalla i plastmassi. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10619-80 “Metall va plastmassa uchun dastgohli boshli oʻz-oʻzidan tejamkor vintlardek. Qurilish va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Vinti samonarezayushiye s potaynoy golovkoy dlya metalla i plastmassi. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10705-80 “Elektr payvandlanadigan poʻlat quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi stalnie elektrosvarnie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10706-76 “Elektr payvandlanadigan toʻgʻri chokli poʻlat quvurlar. Texnik talablar” (rasmiy manba: Trubi stalnie elektrosvarnie pryamoshovnie. Texnicheskiye trebovaniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10906-78 “Qiya shaybalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Shaybi kosie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 11371-78 “Shaybalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Shaybi. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 11474-76 “Bukilgan poʻlat profillar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Profili stalnie gnutie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14637-89 “Oddiy sifatli uglerodli poʻlatdan qalin listli prokat. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat tolstolistovoy iz uglerodistoy stali obiknovennogo kachestva. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14918-2020 “Issiq xolda ruxlangan listli prokat. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat listovoy goryacheotsinkovanniy. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 14954-80 “LK-R turli, 6x19 (1+6+6/6)+7x7(1+6) konstruksiyali ikki marotaba oʻralgan kanat. Sortament” (rasmiy manba: Kanat dvoynoy svivki tipa LK-R konstruksii 6x19 (1+6+6/6) + 7x7 (1+6). Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 15589-70 “Olti qirrali boshchali, S sinfs aniqlikdagi boltlar. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Bolti s shestigrannoy golovkoy sinfsa tochnosti S. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 16523-97 “Sifatli va oddiy sifatli, umumiy maqsadlar uchun uglerodli poʻlatdan yupqa listlangan prokat. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat tonkolistovoy iz uglerodistoy stali kachestvennoy i obiknovennogo kachestva obshego naznacheniya. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 17066-94 “Yuqori mustahkam poʻlatdan yupqa listlangan prokat. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat tonkolistovoy iz stali povishennoy prochnosti. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 18123-82* “Shaybalar. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Shaybi. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 18901-73* “Poʻlat arqonlar. TK turdagi oʻzak va zeta shaklli ikki qavat simdan yuk koʻtaruvchi yopiq poʻlat arqon. Sortament” (rasmiy manba: Kanati stalnie. Kanat zakritiy nesushiy s dvumya sloyami zetobraznoy provoloki i serdechnikom tipa TK. Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 19281-2014 “Oʻta yuqori mustahkam prokat Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat povishennoy prochnosti. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 19425-74 “Poʻlatdan maxsus qoʻshtavr balkalar va shvellerlar. Sortament” (rasmiy manba: Balki dvutavrovie i shvelleri stalnie spetsialnie. Sortament);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 21.502-2016 “Qurilish uchun loyiha hujjatlari tizimi. Metall konstruksiyalardan ishchi hujjatlarni bajarish qoidalari” (rasmiy manba: Sistema proyektnoy dokumentatsii dlya stroitelstva. Pravila vipolneniya rabochey dokumentatsii metallicheskix konstruksiy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 21779-82Qurilishda geometrik parametrlarning aniqligini taʼminlash tizimi. Texnologik dopusklar” (rasmiy manba: Sistema obespecheniya tochnosti geometricheskix parametrov v stroitelstve. Texnologicheskiye dopuski;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 24379.0-2012 “Poydevor boltlari. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Bolti fundamentnie. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 24379.1-2012 “Poydevor boltlari. Konstruksiya va oʻlchamlar” (rasmiy manba: Bolti fundamentnie. Konstruksiya i razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 24705-2004 “Oʻzaro almashinishning asosiy normalari. Metrik rezba. Diametrlar va qadamlar” (rasmiy manba: Osnovnie normi vzaimozamenyayemosti. Rezba metricheskaya. Osnovnie razmeri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 34017-2016 “Kranlar yuk koʻtaradigan. Ish rejimlarining tasnifi” (rasmiy manba: Krani gruzopodyemnie. Sinfsifikatsiya rejimov raboti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27751-2014 “Qurilish konstruksiyalari va asoslarning ishonchliligi. Asosiy qoidalar” (rasmiy manba: Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27772-2015 “Qurilish poʻlat konstruksiyalari uchun prokat. Umumiy texnik shartlar” (rasmiy manba: Prokat dlya stroitelnix stalnix konstruksiy. Obshiye texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30245-2012 “Qurilish konstruksiyalari uchun bukilgan yopiq payvand kvadrat va toʻgʻriburchak poʻlat profillar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Profili stalnie gnutie zamknutie svarnie kvadratnie i pryamougolnie dlya stroitelnix konstruksiy. Texnicheskiye usloviya).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bikrlik — jismlar yoki konstruksiyalarning tashqi yuklar va taʼsirlarda yuzaga keladigan deformatsiyalar va siljishlarning shakllanishiga qarshilik koʻrsatish qobiliyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dastlabki kamchiliklar — ishlab chiqarish, tashish va oʻrnatish jarayonida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan va yuk koʻtarish qobiliyatini pasaytiradigan (shakl yoki kesimning oʻlchamlari nominaldan ogʻish, hisobiy sxemadan chetga chiqish, oʻzining dastlabki kuchlanishlari va boshqalar) salbiy omillar toʻplami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiyalangan (deformatsiyalanmagan) sxema — dastlabki yuklanmagan holatdan siljishlar va tizim deformatsiyalari tufayli yuklarning joylashishidagi oʻzgarishlar hisobga olinadigan (hisobga olinmaydigan) loyihalash sxemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zarbiy qayishqoqlik — yuklanishning zarbiy taʼsirida standart namunalarni buzish uchun sarflanadigan ish bilan aniqlanadigan turli haroratlarda poʻlatning moʻrt buzilishga qarshilik koʻrsatish qobiliyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishonchlilik — qurilish konstruksiyalarining belgilangan foydalanish davrida belgilangan funksiyalarni kerakli sifat bilan bajarish qobiliyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kassetali profil — profillarni bir-biriga ulash uchun moʻljallangan, prolyot boʻylab koʻtarib turuvchi qovurgʻalarni hosil qiluvchi va prolyot boʻylab perpendikulyar yoʻnalishda joylashgan koʻtarib turuvchi oraliq qovurgʻalar uchun moʻljallangan katta chekka burmalari boʻlgan profillangan list;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
murakkab kuchlanish holati — jism nuqtalarida kamida ikkita kuchlanish komponenti taʼsir qiladigan kuchlangan holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat ishining diagrammasi — poʻlatdan yasalgan standart namunalarning choʻzilishga sinovi natijasida olingan kuchlanishlar va nisbiy choʻzilishlar oʻrtasidagi bogʻliqlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samarali kenglik — elementning normal yoki urinma kuchlanishlar taʼsiridan yoki ularning birgalikdagi taʼsiridan barqarorlikni yoʻqotish tufayli kamayadigan kesim yuzasi, kengligi yoki kesim qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻzgaruvchan tizimga oʻtish — tizim tashqi yuk taʼsirida mexanizmga aylanadigan va uning qismlarining deformatsiyasiz chekli siljishlariga ega boʻlgan holat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fizik nochiziqlik — materialning deformatsiyalar va kuchlanishlar oʻrtasidagi chiziqli boʻlmagan yoki boʻlak-chiziqli munosabat bilan aniqlanadigan xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisobiy qalinlik — hisoblashda ishlatiladigan poʻlat listning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shartli koʻndalang kuch — sterjenning egilgan oʻqiga perpendikulyar yoʻnalishdagi siquvchi kuchning proyeksiyasiga teng koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elastik-plastik material — yuk ostida nochiziqli yoki kesikli-chiziqli va yukdan boʻshatilgan paytida deformatsiyalar va kuchlanishlar oʻrtasidagi chiziqli bogʻliqlik bilan xarakterlanadigan shartli material;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erkin buralish — yupqa devorli sterjenning barcha kesimalarida bir xil deplanatsiyaga ega boʻlgan va kesimda faqat urinma kuchlanishlar paydo boʻladigan buralish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yupqa listli prokat — qalinligi 4 mm dan kam, kengligi 500 mm va undan ortiq boʻlgan prokat mahsulotlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AI — antenna inshootlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
KDH — kuchlanish-deformatsiya holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HL — havodagi elektr uzatish liniyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OTQ — ochiq taqsimlash qurilmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
KT — transport kontakt tarmoqlari liniyalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Metall konstruksiyalar va ularni hisoblash GOST 27751-2014 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Hisob sxemalarida tayanch mahkamlagichlar, zamin va poydevorlarning deformatsion xususiyatlarini hisobga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Poʻlat konstruksiyalarni loyihalashda quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
butun bino va inshootlar hamda ularning alohida elementlarini tashish, oʻrnatish va foydalanish jarayonida mustahkamligi, barqarorligi va fazoviy oʻzgarmasligini taʼminlovchi konstruktiv sxemalarni qabul qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.02-04 talablariga muvofiq yongʻin xavfsizligiga rioya qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.03.11-96 talablariga muvofiq qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshootlarning yongʻinga chidamliligini oshirish va ularni korroziyadan himoya qilish uchun prokat mahsulotlari va quvurlar devorlarining qalinligini oshirishga faqat texnik-iqtisodiy asoslash bilan yoʻl qoʻyilgan holda, konstruksiyalarning ishonchliligi korroziyadan eskirishini hisobga olgan holda tekshirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ob-havoga (korroziyaga chidamli) va yongʻinga chidamli poʻlatlardan, prokat profillaridan oqilona (ratsional), samarali poʻlatlardan va progressiv turdagi ulanishlardan qoʻllanilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv elementlar prokat mahsulotlari va quvurlar uchun sortamentni hisobga olgan holda ushbu SHNQ talablariga javob beradigan minimal kesimlarga ega boʻlishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalar va ularning elementlari oʻlchamlarining aniqligini hisoblashda texnik asoslashni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Loyiha va ishchi hujjatlarda qayta tiklangan poʻlat quvurlardan va boshqa ishlatilgan metall konstruksiyalardan foydalanish, masʼullik, darajasi yuqori boʻlgan binolar va inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish va kapital taʼmirlashda foydalanilishi, shuningdek alohida xavfli, texnik jihatdan murakkab va noyob obyektlarni qurilishida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Tashqi havoning hisobiy minimal harorati SHNQ 2.01.01-22ga muvofiq 0,98 boʻladigan eng sovuq besh kunlik harorat olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisobiy texnologik harorat loyihaga texnik topshiriq bilan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ochiq inshootlarning (ochiq havoda ishlaydigan, yaʼni atmosfera taʼsiridan himoyalanmagan) poʻlat konstruksiyalarini (kran estakadalari, elektr uzatish liniyasi tayanchlari, quvur oʻtkazgichlarning tayanchlari va sigʻim (rezervuar) tayanchlari, etajerkalar) texnik holatini baholash uchun kuzatish, taʼmirlash ishlarini bajarishda namlikni ushlab turmasligi hamda shamollatishga toʻsqinlik qilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu talablar beton yoki gʻisht bilan qoplangan yoki boshqa usullar bilan listli materiallar bilan qoplangan va isitiladigan bino ichida ishlaydigan konstruksiyalarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Yopiq profildan yasalgan konstruksiyalarning uchlari issiq ruxlash kerak boʻlgan elementlardan tashqari tiqinlarga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Konstruksiyalar vazifasi, foydalanish (ekspluatatsiya) sharoitlari, tayyorlash texnologiyasi va kuchlanish-deformatsiya holatiga koʻra quyidagi toʻrt guruhga boʻlinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 12-bandiga muvofiq oʻta ogʻir sharoitlarda ishlaydigan payvandlangan konstruksiyalar yoki ularning elementlari, shuningdek plastik deformatsiyalarning rivojlanishini maksimal darajada cheklaydigan yoki mazkur SHNQning 13-bandi hamda quyidagilarga muvofiq toʻgʻridan-toʻgʻri dinamik, tebranish yoki harakatlanuvchi yuklar taʼsir qiladiganlar birinchi guruh hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kran osti balkalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishchi maydonchalarining balkalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harakatlanadigan transport yoʻllari uchun balkalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunker va yuk tushirish estakadalari konstruksiyalarining harakatlanuvchi tarkibdan yuklanishlarni toʻgʻridan-toʻgʻri qabul qiluvchi elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ramalarning dinamik yuklanish vaqtidagi asosiy balkalari va rigellari; transport galareyalarining oraliq (prolyot) qurilmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fermalarning fasonkalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻgʻridan-toʻgʻri harakatlanuvchi tarkibdan yuklarni koʻtaradigan bunker va tushirish platformalarining konstruktiv elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sigʻimlar (rezervuar) va gazgolderlarning devorlari, tublarining qirralari, bikrlik halqalari, suzuvchi tomlari, bunker va gaz tanklarining qopqoqlari, qoplamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunker balkalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
parabola shaklidagi bunkerlarning qobiqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erkin turgan tutun trubalarning poʻlat qobiqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr uzatish liniyalari katta oʻtishlarining balandligi 60 m dan ortiq boʻlgan payvandlangan maxsus tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
machtalarning tortqilari va tortqi uzellarining elementlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻzuvchi kuchlanishlar mavjudligida statik yuk ostida ishlaydigan payvandlangan konstruksiyalar yoki ularning quyidagi elementlari hamda payvand birikmalari mavjud boʻlmaganida mazkur bandning birinchi guruhdagi konstruksiyalar va ularning elementlari, shuningdek payvand montaj birikmalari mavjud boʻlganida GOST 19425-74 ga muvofiq qoʻshtavrlardan payvand birikmalar va osma yoʻllarni balkalari ikkinchi guruh hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fermalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ramalarning rigellari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplama va orayopmalarning balkalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zinalarning kosourlari, silos qobiqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
katta oʻtishlarning maxsus payvand tayanchlaridan boshqa yuqori kuchlanish liniyalarining tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
podstansiyalarning ochiq taqsimlash qurilmalari (OTQ) oshinovkasining tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transportyor galereyalari tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
projektor machtalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
antenna inshootlarining (AI) kombinatsiyalangan tayanchlarining elementlari va boshqa choʻzilgan, choʻzilib-egiladigan va egiladigan elementlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Statik yuklanishda asosan siqishga ishlovchi payvand konstruksiyalar yoki ularning quyidagi elementlari, hamda payvand birikmalar mavjud boʻlmaganida mazkur bandning ikkinchi guruhdagi konstruksiyalar va ularning elementlari uchinchi guruh hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kolonnalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ustunlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayanch plitalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qavatlararo toʻsiq toʻshamalarini elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnologik jihozlarni ushlab turuvchi konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kolonnalar boʻyicha bogʻlanishlarning hisob kesimlaridagi yuklanish 0,4Ry dan ortiq boʻlgan tik bogʻlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transport kontaktli tarmogʻining ankerli, koʻtarib turuvchi va mahkamlovchi konstruksiyalari (tayanchlar, qattiq koʻndalang toʻsin rigellari, fiksatorlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
viklyuchatel tayanchlaridan tashqari OTQ jihozlari osti tayanchlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AI stvoli va minoralari elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton tashish estakadalarning kolonnalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplamalarning progonlari va boshqa siqilgan va siqilib-egiladigan elementlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlarning yordamchi konstruksiyalari mazkur bandning uchinchi guruhida keltirilganlardan tashqari quyidagilar, shuningdek payvandlangan ulanishlar boʻlmaganda mazkur bandning uchinchi guruhidagi konstruksiyalari va ularning elementlari toʻrtinchi guruh hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ulanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
faxverk elementlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zinapoyalar, traplar, maydonchalar, toʻsiqlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabel kanallarining metall konstruksiyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshootlarning yordamchi elementlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Katta hisobiy choʻzuvchi kuchlanishlar (s > 0,3Ry, s > 0,3Rwf, yoki s > 0,3Rwz) joylarida payvandli birikmalar joylashgan boʻlsa yoki payvandli birikma (masalan, sezilarli qoldiq kuchlanishlar oqibatida buzilishi va natijada butun konstruksiyani foydalanishga yaroqsiz holatga keltirishi mumkin boʻlgan joyda joylashgan boʻlsa) konstruksiya yoki uning elementiga payvand ulanishi mavjud boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Dinamik yuklanish natijasida vujudga keladigan normal kuchlanishning absolyut qiymatini shu kesimdagi barcha yuklanishlardan hosil boʻlgan choʻzuvchi zoʻriqishlar yigʻindisiga nisbati a > 0,2 boʻlsa, konstruksiya dinamik yuklanishlar taʼsiridagilarga taalluqli hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Masʼullik darajasi I sinf boʻlgan bino va inshootlarning konstruksiyalari poʻlatini belgilashda QMQ 2.01.07-96ga muvofiq 2 — 4 guruh konstruksiyalarining guruh raqamini bittaga kamaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Bino va inshootlarda qoʻllaniladigan prokat qalinligi t ≥ 40 mm boʻlgan konstruksiyalarning guruhi raqamini QMQ 2.01.07-96ga muvofiq 2 — 4-guruhlarida guruh raqamini bittaga kamaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bino va inshootlarning qoʻllaniladigan prokat qalinligi t ≤ 6 mm boʻlganda, QMQ 2.01.07-96ga muvofiq 1 — 3-guruhlarida guruh raqamini bittaga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Fazoviy konstruksiyalarni (membranalar, plastinalar, qobiqlar), shuningdek deformatsiya diagrammasi nochiziqli boʻlgan elementlarga ega konstruksiyalarni hisoblashda geometrik va fizik nochiziqlik taʼsirni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Sanoat binolari sinchlarining (karkas) yuk koʻtarish qobiliyati va bikrligi binoning eniga kolonnalar (rama ustunlari) va ferma koʻrinishidagi rigellar yoki yaxlit devorli kesimlardan (balkalar) tashkil topgan koʻndalang ramalar, binoning uzunasiga esa karkas elementlari (kran osti konstruksiyalari, stropil osti fermalari, kolonnalar va fermalar oʻrtasidagi bogʻlanishlar, tom progonlari yoki tom panellarining poʻlat qovurgʻalari) bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rama-bogʻlanishli yoki bogʻlanishli tizimda, bogʻlanish blokining tugunlari ramaning tugunlari bilan mos kelmasa, hisoblash deformatsiyalangan sxema boʻyicha (tizimning geometrik nochiziqligini hisobga olgan holda) amalga oshirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Konstruksiya elementlari hisobiy kesimi KDHga koʻra uchta sinfga boʻlib hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-sinf — KDH butun kesim yuzasi boʻyicha kuchlanishlar poʻlatning hisobiy qarshiligidan oshmaydi |σ|≤Ry (kesimning elastik holati);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-sinf — KDH kesimning bir qismida |σ|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-sinf — KDH butun kesim yuzasi boʻyicha |σ|=Ry (kesimning plastik holati, shartli plastik sharnir).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Poʻlat konstruksiyalarning ishchi chizmalari loyiha va ishchi hujjatlarni GOST 21.502-2016 ga asosan amalga oshirilishi, konstruksiyalarni tayyorlash QR 03.02-23 ga va konstruksiyalarni montaj qilish QR 03.01-23 ga muvofiq boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarning ishchi chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQda keltirilgan poʻlatlar va ularga qoʻyiladigan talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklarini bajarish usuli, payvandlash turi (usuli);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektrodlarning turlari, markalari, diametrlari, chokning payvandlash paytidagi holati, payvand choklari uchun taglik turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boltlarning mustahkamlik va aniqlik sinflari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nazorat qilinadigan kuchlanishli boltlardan foydalanganda, oldindan taranglash kuchi va boltni tarangligini nazorat qilish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
friksion birikmalari uchun kontakt yuzalarini tayyorlash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayyorlash va montaj jarayonida sifat nazorati usullari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish talablari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yongʻindan himoya qilish talablari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Asosiy harfli belgilar mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Konstruksiyalar va birikmalar uchun materiallar, hisobiy tavsiflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Konstruksiyalar va birikmalar uchun materiallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Mazkur SHNQning 15-bandiga belgilangan guruhga bogʻliq holda konstruksiyalarning barcha poʻlatlarini ushbu SHNQning 2-ilovasidagi 1, 2-jadvallariga muvofiq kuyidagi talablar taʼminlaganda qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu SHNQning 3-ilovasining 3-jadvaliga muvofiq kimyoviy tarkibi va uglerod ekvivalenti boʻyicha payvandlangan konstruksiyalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 2-ilovasining 4-jadvalga muvofiq zarbiy qayishqoqlik boʻyicha mustahkamlik darajasiga nisbatan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Mazkur SHNQning 2-ilovasining mexanik xossalari va kimyoviy tarkibi boʻyicha talablariga muvofiq ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Prokatning yuzasiga normal yoʻnalgan choʻzuvchi zoʻriqishlar taʼsiri ostida boʻlgan konstruksiya elementlari uchun poʻlat prokati qalinligi yoʻnalishi boʻyicha yetarli mexanik xossalarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Poʻlatning ishlash diagrammalari choʻzilish va siqilish, prokatka yoʻnalishning boʻyi hamda eni boʻyicha, shuningdek prokat yuzasiga normal bir xil deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Kesimning toʻlaligicha plastiklanishiga qadar plastik deformatsiyalar rivojini hisobga olgan holda hisoblanadigan konstruksiya elementlari uchun poʻlatning ishlash diagrammasida oquvchanlik maydonchasiga ega boʻlishi va quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaqtinchalik qarshiligini su (sb) oquvchanlik chegarasiga nisbati sy (st) 1,25 dan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nisbiy uzayish 15 foizdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatning ishlash diagrammasidagi oquvchanlik maydonchasining boshlanishi va oxiriga mos keladigan toʻliq deformatsiyalar nisbati 10 dan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Shakldor (burchaklar, qoʻshtavrlar, shvellerlar), listli, keng tasmali universal prokatdan konstruksiyalar uchun quyidagilardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27772-2015, GOST 14637-89, GOST 535-2005, GOST 19281-2014larga muvofiq bukilgan profillardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 16523-97ga muvofiq uglerodli poʻlatdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 17066-94ga muvofiq yuqori mustahkam poʻlatdan yupqa tunukali prokatdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 11474-76ga muvofiq sovuq holda bukilgan profillardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30245-2012ga muvofiq bukilgan yopiq kvadrat profillardan va toʻgʻriburchak profillardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 535-2005 va GOST 19281-2014 larga muvofiq sortli prokatdan (dumaloq, kvadrat, tasma);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10705-80 va GOST 10706-76ga muvofiq elektr bilan payvandlangan va GOST 8731-74ga muvofiq issiq holda deformatsiyalangan quvurlardan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha guruhlarning yongʻinga chidamlilik chegarasini (45 min) taʼminlash uchun mazkur SHNQning 13-bandiga muvofiq ochiq konstruksiyalar 12-bandiga asosan hisobiy haroratdan qatʼi nazar, S 355P prokat yoki boshqa 45 min yongʻinga chidamlilik chegarasini taʼminlaydigan poʻlat prokat belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Quyma (tayanch qismlar va boshqalar) uchun II guruh (mustahkamlik uchun hisoblanadigan, statik va dinamik yuk ostida ishlaydigan detallar uchun masʼullik darajasi belgilangan quymalar) yoki III (dinamik yuk ostida ishlaydigan hisoblanadigan detallar uchun oʻta masʼullik darajali quyma) GOST 977-88 talablariga javob beradigan poʻlatdan, shuningdek GOST 1412-85 talablariga javob beradigan SCH15, SCH20, SCH25 va SCH30 markali kulrang quyma choʻyandan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Poʻlat konstruksiyalarni payvandlash uchun quyidagilar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻlda yoyli payvand uchun GOST 9467-75* boʻyicha elektrodlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 2246-70 boʻyicha payvandlash simi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9087-81 boʻyicha flyuslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avtomatik va mexanizatsiyalashtirilgan payvand uchun GOST 26271-84 boʻyicha kukunli sim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8050-85 boʻyicha karbonat angidrid gazi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10157-2016 boʻyicha argon.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻllaniladigan payvand materiallari va payvandlash texnologiyasi, chok metallining vaqtinchalik qarshiligi asosiy metallning vaqtinchalik qarshiligi Run qiymatidan kam boʻlmagan, shuningdek payvand birikmalari metallining nisbiy choʻzilishi, qattiqlik darajasi, zarbiy qayishqoqlik koʻrsatkichlar mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 4-jadvaliga muvofiq taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Boltli birikmalar uchun GOST 1759.0-87 talablariga javob beradigan poʻlat bolt va gaykalar, GOST 18123-82* talablariga javob beradigan shaybalar va mazkur SHNQning 40-bandida koʻrsatilgan mustahkam boltlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boltlarni qoʻllash GOST 15589-70*, GOST 15591-70*, GOST 7798-70, GOST 7796-70 va GOST 7805-70*ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gaykalarni qoʻllash GOST 5915-70 va GOST 5927-70 ga muvofiq amalga oshirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Boltlar kesilishga yoki choʻzilishga ishlaganda, gaykalarning mustahkamlik sinflarini boltlarning mustahkamlik sinfi quyidagilarga muvofiq qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.6 va 5.8 da — 5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8.8 da — 8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10.9 da — 10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12.9 da — 12.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuningdek, boltlar faqat kesilishga ishlaganda, gaykalarning mustahkamlik sinflari boltlarning mustahkamlik sinfi quyidagilarga muvofiq qoʻllanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.6 va 5.8 da — 4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8.8 da — 5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10.9 da — 8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12.9 da — 10.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Yumaloq shaybalar GOST 11371-78, qiyshiq shaybalar GOST 10906-78 hamda prujinali shaybalar GOST 6402-70 boʻyicha qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Poydevor boltlari uchun GOST 24379.0-2012 va mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 6-jadvalda keltirilgan talablariga javob beradigan boltlar qoʻllanilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poydevor boltlari va U shaklli boltlar uchun gaykalar amaldagi standartlarning texnik talablariga muvofiq ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Diametri 48 mm gacha boʻlgan St3ps2, St3sp2, St3ps4, St3sp4 poʻlatdan yasalgan poydevor boltlari uchun 4-chi mustahkamlik sinfidagi gaykalardan, diametri 48 mm dan ortiqlarida amaldagi standart boʻyicha kamida 02 guruhidagi materialdan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. 09G2S markali va boshqa poʻlatdan diametri 48 mm gacha boʻlgan poydevor boltlari uchun kamida 5 mustahkamlik sinfidagi gaykalar, diametri 48 mm dan ortiqlarida tegishli standart boʻyicha kamida 05 guruhidagi materialdan foydalanilishi, gaykalarni boltlar uchun qabul qilingan poʻlat markalaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Friksion va flanetsli birikmalar uchun 8.8, 10.9, 12.9 mustahkamlik sinfidagi boltlar, gayka va shaybalar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Flanetsli birikmalar uchun XL iqlim sharoiti uchun bajarilgan vaqtinchalik qarshiligi 1100 N/mm2 dan kam boʻlmagan yuqori mustahkamlikka ega boltlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Osma qoplamalarning koʻtarib turuvchi elementlari, havoda tortilgan elektr uzatish liniyasi tayanchlarining tortqilari, taqsimlovchi moslamalar, transportning kontaktli tarmoqlari, machta va minoralar hamda oldindan kuchlantirilgan konstruksiyalarning taranglanadigan elementlari uchun quyidagilar qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3062-80, GOST 3063-80, GOST 3064-80 boʻyicha spiralsimon poʻlat arqonlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3066-80, GOST 3067-88, GOST 3068-88, GOST 3081-80, GOST 7669-80, GOST 14954-80 boʻyicha ikki marta oʻralgan poʻlat arqon;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3090-73, GOST 7675-73, GOST 7676-73, GOST 18901-73 boʻyicha koʻtarib turuvchi yopiq arqonlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 7372-79 talablariga javob beradigan kanatbop simlardan yasalgan parallel simlarning bogʻlamlari va arqonlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Poʻlat konstruksiyalar uchun qoʻllaniladigan materiallarning fizikaviy tavsiflari mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 7-jadvalga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Hisobiy xususiyatlarni aniqlash prinsiplari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Poʻlat prokati va quvurlarning hisobiy qarshiliklari, konstruksiya va elementlarning chegaraviy holatlari oquvchanlik chegarasiga teng kuchlanishlardagi plastik deformatsiyalar rivojlanishi, vaqtinchalik qarshilikka teng kuchlanishlar natijasida buzilishga erishilishi mumkinligini inobatga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Oquvchanlik chegarasi va vaqtinchalik qarshilik koʻrsatkichlarning normativ koʻrsatkichlaridan hamda kesim oʻlchamlarining nominal qiymatlardan salbiy tarafga ehtimolli ogʻishlari, material boʻyicha gm ishonchlilik koeffitsiyenti bilan hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Poʻlat prokati va quvurlarning hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQning 3-ilovasining 1-jadvalidagi formulalarga muvofiq hisoblanishi, bu yerda gm koeffitsiyentining qiymatini prokatga standartlarda koʻrsatilgan nazorat usullari va poʻlatning mexanik xossalarini baholash uchun qoʻllaniladigan usullarga bogʻliq holda mazkur SHNQning 3-ilovasining 2-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Taxtalangan tunuka, keng tasmali universal va shakldor prokatning choʻzilish, siqilish va egilishdagi hisobiy qarshiliklarning qiymatlari GOST 27772-2015da keltirilgan poʻlatlar uchun mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 3-jadvalida, quvurlar uchun mazkur SHNQning 3-ilovasining 4-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Prokatning koʻndalang kesilgan joyi, yon tarafi, silindrli sharnirlarni va katoklarning diametral ezilishga hisobiy qarshiligining qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasining 5-jadvaliga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Bukilgan profillarning hisobiy qarshiligini ular tayyorlangan listlangan prokatning hisobiy qarshiligiga teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Termik ishlov (otjig) berilmagan va rux bilan qoplanmagan sovuq holda shakl berilgan profillarning hisobiy qarshiligini bukilgan joylaridagi poʻlat mahkamlanishini inobatga olgan holda aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Poʻlatning toliqishga hisobiy qarshiligini aniqlashda, yuklanish turi, zoʻriqish sikllari soni, zoʻriqishning eng yuqori va eng past qiymatlarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Quymalar, bolgʻalangan qismlar, poʻlat kanat, oʻta mustahkam simdan tayyorlangan bogʻlam va arqonlar, poydevor va U-simon boltlar, shuningdek friksion birikmalardagi mustahkam boltlarning qarshiligi mazkur SHNQning 3-ilovasining 6-jadvalidagi formulalarga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uglerodli poʻlatdan tayyorlangan quymalarning hisobiy qarshiliklari qiymatlarini mazkur SHNQning 3-ilovasining 7-jadvali, kulrang choʻyandan quymalarning qarshiliklarini esa mazkur SHNQning 3-ilovasining 8-jadvali boʻyicha qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Asosiy metallning mexanik xossalaridan past boʻlmagan xossalarga ega eritib ulash metali bilan payvand materiallari qoʻllanilganda va payvand texnologiyasidan foydalanilganda payvand birikmalarining hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQning 3-ilovasining 9-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Burchak chokli payvand birikmalarning chok metallining meʼyoriy va hisobiy qarshiliklarining qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasining 10-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQning 3-ilovasining 11-jadvaliga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Bir boltli birikmalarning kesishga va choʻzilishga qarshiligining meʼyoriy va hisobiy qiymati mazkur SHNQning 3-ilovasining 12-jadvali, boltlar bilan biriktirilgan elementlarning ezilishga qarshiligining hisobiy qiymati ushbu SHNQning 3-ilovasining 13-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poydevor boltlarining choʻzilishga qarshiligining hisobiy qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasining 14-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. X “selekt” poʻlatidan yuqori mustahkam boltlarning choʻzilishga meʼyoriy va hisobiy qarshiligining qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasining 15-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Asosiy hisoblash talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Poʻlat konstruksiyalarni hisoblash chegaraviy holatlar usuliga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Baʼzi hollarda (masalan, texnik holatni baholash, qayta qurishni loyihalashtirish va boshqalar) konstruksiya elementlarining ishonchliligini baholashning ehtimollik usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Konstruksiyalarni loyihalashda chegaraviy holatlarning ikkita guruhini hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) birinchi guruh (plastik qayishqoq, moʻrt va toliqishdan buzilish) — shakl yoki holat barqarorligini yoʻqotish, oʻzgaruvchan tizimga oʻtish, konfiguratsiyaning sifat jihatidan oʻzgarishi, shuningdek plastik deformatsiyalar natijasida geometrik shaklning buzilishi, foydalanish uchun toʻliq yaroqsiz boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) ikkinchi guruh — birikmalardagi siljishlar, tebranishlar amplitudalari, shuningdek konstruksiyalardan normal foydalanishni qiyinlashtiruvchi yoki binolar va inshootlarning mustahkamligini pasaytiruvchi mahalliy shikastlanishlar hamda cheklangan darzlarning paydo boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Birinchi guruhning chegaraviy holatlarini koʻrib chiqishda mavjud va chegaraviy kuch omillarini (kuchlanish, yuklanish, zoʻriqishlar) taqqoslash shaklida tekshirishlar amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Plastik deformatsiyalar natijasida konfiguratsiyaning sifat jihatidan oʻzgarishi yoki geometrik shaklning buzilishini baholashda tegishli deformatsiya omillarini (boʻgʻinlardagi siljishlar, deformatsiyalar, kesishlar) tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Ikkinchi guruhning chegaraviy holatlarini koʻrib chiqishda haqiqiy va chegaraviy deformatsiya omillarini taqqoslash shaklida tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Konstruksiya elementlarning yuk koʻtarish qobiliyatini hisoblashda yuklanish va taʼsirlarning hisobiy qiymatlaridan kuchlar (zoʻriqishlar) koʻrib chiqilayotgan kesim yoki elementlar tomonidan qabul qilishi mumkin boʻlgan chegaraviy kuchlanish (zoʻriqishlardan) oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy kuchlanishlar (zoʻriqishlar) materialning hisobiy qarshiliklaridan foydalangan holda oddiy yuklanish va dastlabki kamchiliklarni hisobga olgan holda aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Ishlash uchun toʻliq yaroqsizlik sharti boʻyicha konstruksiyalarni hisoblashda (chegaraviy holatlarning birinchi guruhi) yuk va taʼsirlarning hisobiy qiymatlariga mos keladigan toʻliq yoki qoldiq siljishlar va koʻchishlar, boʻgʻinlardagi siljishlar shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan chegaraviy qiymatlardan oshmasligi ushbu qiymatlardan oshganda konstruksiya kapital taʼmirdan oʻtkazilishi yoki almashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Birinchi guruhning chegaraviy holatlarini tekshirishda toʻliq yoki qoldiq siljishlar materialning elastik deformatsiyalar chegarasidan tashqaridagi ishini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, oddiy va bir martalik yuklanish ehtimolligidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Konstruksiyalarning siljishlari va tebranishlarining amplitudalari, shuningdek ikkinchi guruhning chegara holatlarini tekshirishda boʻgʻinlardagi siljishlar material elastik deformatsiyalar chegarasida ishlayotganda hamda kesimning boltlar uchun teshiklar hisobiga zaiflashuvini hisobga olmasdan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Yangi konstruksiyalarni loyihalashda va mavjud konstruksiyalarning texnik holatini baholashda adekvat hisoblash modellaridan foydalanilishi hamda ular yordamida quyidagilar aniqlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tizimning alohida elementlari oʻrtasida kuchlanishlarning (zoʻriqish) taqsimlanishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tegishli chegaraviy muvozanat shartlarini tahlil qilish asosida chegaraviy yuklarni (kuchlanishlarni);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muvozanat barqarorligini baholash va harakatlarning kritik qiymatlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
butun tizim va alohida elementlarning deformativligi koʻrsatkichlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuningdek, mazkur talablarni amalga oshirish uchun quyidagi hisoblash modellaridan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tekis va fazoviy sterjen tizimlari (balkali, ramali, arkali, uygʻunlashgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesim yuzasi toʻliq va teshik alohida sterjenli elementlar hamda qismning egiluvchan, teshilgan yoki gofrirovka qilingan qismlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plastinalar, sterjenli elementiga kiradigan (javonlar, devorlar, bikrlik qovurgʻalari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aylanma yupqa devorli qobiqlar (silindrsimon, konussimon, sharsimon), shuningdek momentsiz kuchlanish holatida boʻlganlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yupqa devorli membrana tizimlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
stejen-vantli, tekis va fazoviy vantli va osma tizimlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalar elementlarning tugunlari va birikmalarining maxsus modellaridan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Turli hisobiy xossalarni (ichki kuchlar, chegaraviy va kritik kuchlar, siljishlar, tebranishlarning chastotalari va turlari va boshqalar) aniqlash uchun koʻrib chiqilayotgan konstruksiyaga tegishli bir nechta hisobiy modellaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Elementlarning bir-biri bilan va poydevor bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olgan holda fazoviy konstruksiyalarni tekis tizimlarga va alohida elementlarga boʻlish asosida taxminiy hisoblash usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlardagi kuchlanish va konstruksiyalarning siljishlari ularning brutto kesimlar bilan ishlash shartlaridan kelib chiqib aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Statik noaniq tizimlar uchun hisobiy kuchlanishlarni (eguvchi va buruvchi momentlar, boʻylama va koʻndalang kuchlar) tizimning elastik ishlashini hisobga olgan holda deformatsiyalanmagan sxema boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday tizimlarning alohida elementlari, olingan hisobiy kuchlanishlar taʼsiriga deformatsiyalangan sxema boʻyicha materialning ishlashini elastik deformatsiyalar doirasida, balki elastik deformatsiyalar chegarasidan tashqarida ham ishini inobatga olgan holda hisoblanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Bir qator kesimlarda plastik sharnirlarning paydo boʻlishi natijasida buzilishning kinematik mexanizmini paydo boʻlishini hisobga olgan holda chegaraviy muvozanat usuli bilan hisoblash statik jihatdan noaniq, uzluksiz, qirqilmaydigan va qisilgan balkalar hamda burilishdan mahkamlangan rama konstruksiyalari uchun ham amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Hisobiy sxemalar va hisoblashning asosiy shartlari poʻlat konstruksiyalarning haqiqiy ish sharoitlarini aks ettirishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning quyidagilarga hisoblab chiqilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida konstruktiv sterjenli elementlar (choʻzilgan, siqilgan, nomarkaziy siqilgan, siqilib-egilgan va egilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tekis yoki fazoviy tizimlar, mahkamlanmagan (erkin boʻlmagan — mazkur SHNQning 1-rasm, a-chizma);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.02.01-98 ga muvofiq bir-biri bilan va tayanch bilan oʻzaro taʼsirini hisobga olgan holda alohida elementlarni hisoblash yoʻli bilan amalga oshirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tekis yoki fazoviy tizimlar, mahkamlanmagan (erkin — mazkur SHNQning 1-rasm, b-chizma);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida elementlarni tekshirish bilan bir qatorda, butun tizimning chegaraviy holatiga erishish imkoniyatini hisobga olishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
listli konstruksiyalar (aylanish qobiqlari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Poʻlatning chiziqli boʻlmagan ishlashini modellashtirishda, chegara holatlarining birinchi guruhi hamda hisob-kitoblar uchun mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 1-rasmida keltirilgan umumlashtirilgan koʻrsatkich boʻyicha poʻlatlarning ishlashining hisobiy diagrammasidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Diagramma nuqtalarining mos keladigan koordinatalarining qiymati mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 17-jadvalida keltirilgan oʻlchamlardan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblash egri chiziqning uchta variantidan biri boʻyicha konstruksiya elementlari sinfiga mazkur SHNQning 24-bandiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — rasm Tizimlarning sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — mahkamlangan, b — mahkamlanmagan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Hisobiy uzunligini koʻrib chiqilayotgan sterjendagi siquvchi kuch eng katta boʻlgan yuklanishlarning birikmalarini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi, bunda olingan qiymatni tekshirishda boshqa yuklanish birikmalaridan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Konstruksiya elementlarini (balkalar, sterjenlar, plitalar) hisoblash geometrik chiziqli nisbatlar (egrilik uchun taqribiy ifodasi, element va xorda uzunligi orasidagi tenglik) yordamida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Konstruksiya elementlarining siljishidan kelib chiqadigan geometrik nochiziqlik tizimlarini hisoblashda kuchlanish va siljish 5 foizdan oshganda oʻzgarishlar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Geometrik nochiziqlikni hisobga olgan holda hisob-kitoblarni amalga oshirishda tizimlarning umumiy deformatsiyalari bilan bogʻliq kuch taʼsirlarining yoʻnalishlari aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Noelastik deformatsiyalarni (fizik nochiziqlilikni) hisobga olgan holda hisoblashlarda oddiy yuklanish sharoitidagi kichik elastik-plastik deformatsiyalar nazariyasidan foydalanishga yoʻl quyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Konstruksiya elementlari deformatsiyalanmaydigan konturga ega boʻlgan yupqa devorli uchastkaning hisoblash modeli va tekis kesimlar, sektor yuzalar va toʻgʻridan-toʻgʻri geometrik farazlardan foydalanish asosida hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesimning deformatsiyalanadigan konturli elementlarini hisoblaganda, kesim konturining buzilishining butun elementning yuk koʻtarish qobiliyatiga mos keladigan taʼsirini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Yirik plastik deformatsiyalar konstruksiyadan normal foydalanishni qiyinlashtirmaydigan yoki mahalliy xususiyatga ega boʻlgan xollarda va umuman konstruksiyaning ishlash qobiliyatiga taʼsir qilmaganda hamda poʻlat mazkur SHNQning 35-bandiga muvofiq boʻlganda, konstruksiyalarni hisoblash poʻlatning vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha aniqlanadigan Ru hisobiy qarshilikdan foydalanib amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Murakkab kuchlanish holati sharoitida ishlaydigan elementlar va uchastkalar uchun mustahkamlikning energetik nazariyasi asosida aniqlanadigan kuchlanishlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Konstruksiyalar va elementlarni hisoblashda, ularning qiymatlarining mos kelishini hisobga olgan holda, quyidagi kamchiliklarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayyorlash va qurish jarayonida loyihaviy oʻlchamlari, shakli va holatidagi hosil boʻlgan geometrik ogʻishlar (elementlarning butunligicha egriligi, devor va belbogʻlarning egriligi, tugunlardagi oʻqlarning markazdan surilishi, elementlar oʻqlarining loyihaviy holatidan ogʻishi, mahkamlash nuqtalari orasidagi elementlarning egriligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklanishlarni loyihaviy holatidan siljishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
prokat qilish, bukish, sovuq xolda tekislash, payvandlash va boshqalardan kelib chiqadigan xususiy qoldiq kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar hisob-kitoblar mavjud konstruksiyalarning texnik holatini baholash uchun amalga oshirilganda, tayyorlash va oʻrnatish paytida, foydalanish vaqtidagi tekshirish maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadigan haqiqiy geometrik ogʻishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Konstruksiyalarning ishonchliligini baholashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
geometrik ogʻishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
foydalanish xavfsizligi talablariga muvofiq binolarning gabarit oʻlchamlarni (masalan, kran va ustun orasidagi boʻlishi mumkin boʻlgan haqiqiy boʻshliqni baholashda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Konstruksiyalarni hisob kitoblarida bevosita qoldiq kuchlanishlarni sr (payvandlash, prokatlash, sovuq xolda tekislash va boshqalardan) tashqi yuk deformatsiyalari bilan εr = s / E shartli deformatsiyalarning algebraik yigʻindisi gipotezasi asosida hisobga olinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiya va tizimlarlarni statik hisoblashda, alohida elementlarning kesimlarini tanlashda, dastlabki kamchiliklarni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Ideallashtirilgan hisobiy sxema (masalan, markaziy siqilgan elementlar) asosida faqat boʻylama kuchlari aniqlanadigan elementlarni hisoblashda, tugunlardagi oʻqlarning mumkin boʻladigan dastlabki egriliklari va markazdan siljishini hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Konstruksiyalar va birikmalarni hisoblashda mazkur SHNQning 54, 60 va 61 bandlarda keltirilgan talablarga qoʻshimcha ravishda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
masʼullik boʻyicha γn ishonchlilik koeffitsiyentlari GOST 27751-2014 talablariga muvofiq qabul qilinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv elementlar uchun material boʻyicha qoʻshimcha gm =1,25 xavfsizlik koeffitsiyenti, hisobiy qarshilik Ru yordamida mustahkamlikka hisoblanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Konstruksiyalarning bir qator elementlari uchun ishlash sharoiti koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 4-ilovasi asosida hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Poʻlat konstruksiya elementlarini boʻylama kuchlar va egilishga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Markaziy choʻzilgan va siqilgan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. N kuch taʼsirida markaziy choʻzilish yoki siqilish roʻy beradigan elementlarni mustahkamlikka hisoblash mazkur SHNQning 100-bandida keltirilganlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yakka burchaklardan boltlar yordamida bir tokcha bilan qotiriladigan choʻzilgan elementlarni mahkamlangan joylaridagi kesimlarning mustahkamlikka hisobi mazkur SHNQning 1 va 2-formulalari boʻyicha amalga oshirilishi, bunda 2-formuladagi gc qiymati ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Metall oquvchanlik chegarasiga yetgandan keyin ham foydalanilishi mumkin boʻlgan nisbatli poʻlat konstruksiyalarning choʻzilgan elementlarini mustahkamlikka hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. N kuch taʼsirida markaziy siqilgan yaxlit devorli elementlarni barqarorlikka hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
j qiymatlari quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0 < 2,5 boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 < 4,5 boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
> 4,5 boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Yakka burchaklardan tayyorlangan sterjenlar mazkur SHNQning 101-bandida koʻrsatilgan talablarga muvofiq markaziy siqilishga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yakka burchaklardan fazoviy konstruksiyalarning belbogʻlari va panjara elementlarini hisoblashda ushbu SHNQning 363-bandida belgilangan talablar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. x-x va u-u oʻqlariga perpendikulyar boʻlgan tekisliklardagi elementning mos ravishda lx va ly hisobiy elastikligi mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq, lx < 3ly boʻlgan yaxlit devorli ochiq P shaklidagi siqilgan elementlarni plankalar yoki panjaralar bilan mahkamlashga yoʻl qoʻyiladi, bunda mazkur SHNQning 104 va 105-bandlarining talablari bajarilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Elementlarning P-shaklli kesimlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — ochiq, b, v — planka yoki panjara bilan mahkamlangan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plankalar yoki panjaralar boʻlmasa, bunday elementlarni mazkur SHNQning 3-formulasi hamda bukilishli-buralish shaklida barqarorlikni yoʻqotishni quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jy — mazkur SHNQning 101-bandi talablariga muvofiq hisoblanadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ogʻirlik markazi va egilish markazi orasidagi nisbiy masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jw — kesimning sektorial inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bi; ti — kesimni hosil qiluvchi toʻgʻri burchakli elementlarning kengligi va qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesim uchun ushbu SHNQning 2-rasmi a-chizmada keltirilgan qiymatlar va a quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Tarmoqlari plankalar yoki panjaralar bilan biriktirilgan siqilgan yasama sterjenlar uchun erkin oʻqqa nisbatan j koeffitsiyenti (plankalar yoki panjaralarning tekisligiga perpendikulyar) mazkur SHNQning 4 ÷ 6-formulalari bilan ulardagi ef ga almashtirish orqali aniqlanishi, ef qiymatini esa mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan lef qiymatlarga nisbatan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plankalar orasidagi l1, l2 , l3 alohida tarmoqlarning egiluvchanligi 40 dan koʻp boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tekisliklardan birida plankalar oʻrnida yaxlit list mavjud boʻlganda, mazkur SHNQning 2-rasmi b, v-chizmaga muvofiq tarmoqning egiluvchanligi plankalar tekisligiga perpendikulyar boʻlgan, tarmoq oʻqiga nisbatan yarim kesim inersiyasining radiusi boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

1-jadval

Kesim turi

Kesim sxemasi

Ikki tomoni ochiq kesimli yasama sterjenlarning keltirilgan egiluvchanligi,

plankali boʻlganda

panjarali

Js l/(Jbb ) < 5

Js l/(Jbb ) ≥ 5

1

 

(10)

 (13)

 (16)

2

 

(11)

 (14)

 (17)

3

 

(12)

 (15)

 (18)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — tarmoqlarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — plankalarning markazlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 — butun sterjenning eng yuqori egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 — payvandlangan plankalar orasidagi (ochiq joyi) yoki chekka boltlarning markazlari orasidagi joylarda mos ravishda  — oʻqlariga perpendikulyar tekisliklarda egilishdagi alohida tarmoqlarning egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 — butun sterjenning kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ad1, Ad2 — tegishli ravishda 1-1 va 2-2 oʻqlarga perpendikulyar tekisliklarda yotuvchi panjaralar raskoslari (krestsimon panjarada — ikkita raskos) kesimlarining yuzlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ad — bir qirra tekisligida yotuvchi panjara raskosi (krestsimon panjarada — ikki raskos) kesimining yuzasi (uch qirrali teng tomonli sterjen uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1, 2 — koeffitsiyentlar boʻlib, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda a, b, l — 3 — rasm boʻyicha aniqlanadigan oʻlchamlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n, n1, n2, n3 — koeffitsiyentlar, ular mos ravishda quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Jb1 i Jb3 — mos ravishda 1-1 i 3-3 oʻqlarga nisbatan tarmoqlar kesimining inersiya momentlari (1 va 3 turdagi kesim uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jb1 i Jb2 — shuning oʻzi, mos ravishda 1-1 i 2-2 oʻqlarga nisbatan ikkita burchak (2 — turdagi kesim uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Js — bir plankaning oʻz oʻqi x-x ga nisbatan inersiya momenti mazkur SHNQning 4-rasmiga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Js1, Js2 — tegishli ravishda 1-1 va 2-2 oʻqlarga nisbatan perpendikulyar tekisliklarda yotuvchi plankalardan birining inersiya momentlari (2 turdagi kesim uchun).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjarali yasama sterjenlarda tugunlar orasidagi alohida tarmoqlarning egiluvchanligi 80 dan oshmasligi va umuman sterjenning keltirilgan egiluvchanligi lef dan oshmasligi, agar bunday sterjenlarni hisoblash deformatsiyalangan sxema boʻyicha amalga oshirilsa, tarmoqlarning egiluvchanligining yuqori qiymatlarini olishga yoʻl qoʻyilishi, bunda 120 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Kashakli panjara sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Plankali yasama sterjen
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Bir-biriga yaqin yoki qistirmalar orqali birlashtirilgan burchaklar, shvellerlar va boshqalardan yasama elementlarni hisobi yaxlit devorli elementlar hisobi kabi, payvandlangan plankalar orasidagi (ochiq joyda) yoki chekka boltlarning markazlari orasidagi eng katta masofalar quyidagicha boʻlishi sharti bilan mustahkam devor sifatida bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan elementlar uchun 40i
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan elementlar uchun 80i
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda burchak yoki shvellerning inersiya radiusi i tavrli yoki qoʻshtavrli kesimlar uchun qistirmalar tekisligiga parallel boʻlgan oʻqqa nisbatan, krestsimon kesimlar uchun esa minimal qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan elementning uzunligi boʻylab kamida qistirgich ajratgich oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Siqilgan yasama sterjenlarning birlashtiruvchi elementlarini (plankalar, panjaralar) hisoblash sterjenning butun uzunligi boʻylab doimiy qabul qilingan va quyidagi formula bilan aniqlanadigan shartli koʻndalang kuch Qfic, uchun bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — yasama sterjendagi boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
j — yasama sterjen uchun birlashtiruvchi elementlar tekisligi uchun qabul qilinadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shartli koʻndalang kuch Qfic taqsimlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barqarorlikni tekshirish amalga oshiriladigan oʻqga nisbatan perpendikulyar tekisliklarda yotgan plankalar (panjalar) oʻrtasida teng ravishda faqat birlashtiruvchi plankalar (panjaralar) mavjud boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
listga parallel tekisliklarda yotgan list va plankalar (panjalar) orasida teng yarmida yaxlit list va birlashtiruvchi plankalar (panjaralar) mavjud boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
teng tomonli uch qirrali yasama sterjenlarni hisoblashda bir tekislikda joylashgan birlashtiruvchi elementlar tizimiga toʻgʻri keladigan shartli koʻndalang kuch 0,8 Qfic ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Birlashtiruvchi plankalar va ularni mahkamlash hisobi mazkur SHNQning 4-rasmiga muvofiq hovonsiz fermalar elementlarining hisobi kabi bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plankani kesib oʻtuvchi kuch F quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
plankani uning tekisligida bukuvchi moment M1 quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qs — plankaning bir qirrasiga toʻgʻri keladigan shartli koʻndalang kuch.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Birlashtiruvchi panjaralarni hisoblash ferma panjaralarini hisoblash kabi amalga oshirilishi, kashakli krestli panjaraning kesishuvchi hovonlarini mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq hisoblashda har bir hovonda belbogʻlar siqishidan yuzaga keladigan va quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan qoʻshimcha kuch Nad hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — sterjenning bir tarmogʻidagi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A — bir tarmoqning kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ad — bir hovonning kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a, l i b — 5-rasmida koʻrsatilgan oʻlchamlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Kashakli krestli panjara sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Siqilgan elementlarning hisobiy uzunligini qisqartirish uchun moʻljallangan sterjenlarni hisoblash mazkur SHNQning 19-formulasi bilan aniqlangan asosiy siqilgan elementdagi shartli koʻndalang kuchga teng kuch uchun bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Egiladigan elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Asosiy tekisliklardan birida egiladigan elementlarning mustahkamligini hisoblash (egiluvchan, teshilgan devorli va kran osti balkalari bundan mustasno) quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egiladigan elementlarning kesimlaridagi urinma kuchlanishlar t ning qiymatlari quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar devor boltlar uchun teshiklar bilan zaiflashgan boʻlsa, mazkur SHNQning 25-formulasidagi t qiymatlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan a koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — teshiklar qadami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — teshik diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan balka devorini mustahkamlikka hisoblash, ustki belboqqa yuk tushirilgan joylarda mahalliy kuchlanish loc amal qilganda, shuningdek toʻsinning tayanch kesimlarida quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
loc = F/leftw,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — yuk (kuch)ning hisobiy qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lef — yuk taqsimlanishining shartli uzunligi u tayanch shartlariga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 6-rasmi boʻyicha tayanch holati uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — pastki balka payvandlangan boʻlsa mazkur SHNQning 6-rasmi a-chizma balkani ustki belbogʻining qalinligi va belbogʻ chokining kateti yigʻindisiga teng miqdor, agar balka prokatdan yasalgan boʻlsa mazkur SHNQning 6, b-rasmi, tokchaning tashqi qirrasidan devorning ichki qayrilma qismi boshlangan joygacha boʻlgan masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Toʻplangan yukning balka devoriga taqsimlanish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) payvandlangan balka; b) prokat balka; v) kran gʻildiragidan yuklangan payvandlangan yoki prokat balka
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Balkalarning mazkur SHNQning 24-formulasi boʻyicha hisoblanadigan devorlari uchun quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— balka oʻqiga parallel boʻlgan oraliq devor tekisligidagi normal kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sy — balka oʻqiga perpendikulyar boʻlgan, shuningdek mazkur SHNQning 27-formulasi bilan aniqlanadigan sloc;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
txy — mazkur SHNQning 26-formulasini hisobga olgan holda mazkur SHNQning 25-formulasi boʻyicha aniqlanadigan urinma kuchlanishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 29-formulasida oʻz belgilari qabul qilinadigan sx va sy kuchlanishlar, shuningdek, txy balkaning aynan bir nuqtasida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Devor tekisligida egiladigan va mazkur SHNQning 110 va 113-bandlarning talablariga javob beradigan qoʻshtavr kesimli balkalarning barqarorlikka hisoblash quyidagi formulaga muvofiq amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wcsiqilgan belbogʻ uchun aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jbmazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jb qiymatini aniqlashda balkaning hisobiy uzunligi lef deb siqilgan belbogʻning koʻndalang siljishlardan (boʻylama yoki koʻndalang bogʻlanishlar, qattiq toʻshamani mahkamlash nuqtalari) mahkamlash nuqtalari orasidagi masofa sifatida qabul qilinishi kerak; lef = l (bu yerda l — balka prolyoti) ulanishlar boʻlmaganda, konsolning hisobiy uzunligi lef = l (bu yerda l — konsolning uzunligi) sifatida siqilgan belbogʻni konsolning uchida gorizontal tekislikda mahkamlanmaganda yoki kamarni oxirida va konsolning uzunligi boʻylab mahkamlashda gorizontal tekislikdagi siqilgan belbogʻning mahkamlash nuqtalari orasidagi masofa qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Quyidagi hollarda balkalarning barqarorligini tekshirmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) balkaning siqilgan belbogʻiga uzluksiz tayanuvchi va u bilan payvand, boltlar, oʻzi rezba ochuvchi vintlar va boshqalar yordamida mahkam bogʻlangan yaxlit bikr toʻshama (ogʻir, yengil va sergʻovak betondan yasalgan temir-beton plitalar, tekis va profillangan metall toʻshama, toʻlqinsimon qilingan poʻlat va boshqalar) orqali kuch uzatilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) balkaning hisobiy uzunligi lef ning siqilgan belbogʻ kengligi b ga nisbati qoʻshtavrli simmetrik kesimli balkalar uchun mazkur SHNQning 2-jadvalidagi formulalari boʻyicha aniqlanadigan qiymatlardan ortiq boʻlmaganda va nisbatan kuchaytirilgan siqilgan belbogʻli balkalar uchun choʻzilgan belbogʻ kengligi siqilgan belbogʻ kengligining 0,75 dan kam boʻlmaganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan belbogʻni gorizontal tekislikda mahkamlash haqiqiy yoki shartli koʻndalang kuchga hisoblanishi lozim. Bunda, shartli koʻndalang kuchni quyidagicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida nuqtalarda mazkur SHNQning 19-formulasi boʻyicha mahkamlanganda, = lef /i (bu yerda i — gorizontal tekislikdagi siqilgan belbogʻ kesimining inersiya radiusi) egiluvchanlikdagi j ni aniqlash kerak, N esa quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzluksiz mahkamlanganida quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qfic — balka belbogʻining uzunlik birligiga tushuvchi shartli koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qfic — mazkur SHNQning 19-formulasidan aniqlanuvchi shartli koʻndalang kuch, bunda j = 1 deb olinishi, N esa mazkur SHNQning 34-formulasi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

2-jadval

Yuklanish qoʻyiladigan joy

lef /b ning payvandlangan va prokat balkalarni barqarorlikka hisoblashni talab etmaydigan eng katta qiymatlari

(1 £ h/b < 6 i 15 £ b/t £ 35 da)

Tepadagi belbogʻga

 (31)

Pastki belbogʻga

 (32)

Bogʻlanishlar orasidagi yoki sof egilishda balkaning kesimini hisoblashda yukni qoʻllash darajasidan qatʼi nazar

 (33)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 2 — jadvalida qabul qilingan belgilar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b va t — mos ravishda siqilgan belbogʻning kengligi va qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — belbogʻ listlari oʻqlari orasidagi (balandlik) masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oʻta mustahkam boltlardagi belbogʻli bogʻlanishlarga ega balkalar uchun mazkur SHNQning 2-jadvalidagi formulalari boʻyicha olinuvchi lef /b qiymatlar 1,2 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. b/t < 15 nisbatli balkalar uchun 2-jadval formulalarida b/t 15 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Ikki asosiy tekislikdagi egiluvchi elementlarni mustahkamlikka hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
x va y — koʻrib chiqilayotgan kesim nuqtasining asosiy oʻqlarga nisbatan koordinatalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balkalar devoridagi mazkur SHNQning 36-formulasi boʻyicha hisoblanadigan kuchlanishlarning qiymatlari ikki asosiy egilish tekisliklarida mazkur SHNQning 25 va 29-formulalar yordamida tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki tekisligida egiluvchan balkaning mazkur SHNQning 114-bandidagi 1-xatboshisi talablari bajarilganida uning barqarorligini tekshirish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Oquvchanlik chegarasi 530 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan yaxlit kesimli qirqma balkalarni mustahkamlikka hisoblash, mazkur SHNQning 117 — 119, 144 va 186-bandlariga rioya etilganda, plastik deformatsiyalarning rivojlanishini hisobga olgan holda, quyidagi formulalar boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs urinma kuchlanishlarda asosiy tekisliklardan birida egilishda (tayanch kesimlardan tashqari)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs (tayanch kesimlardan tashqari) urinma kuchlanishlarda ikki asosiy tekisliklarda bukilganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M, Mx i My — eguvchi momentlarning absolyut qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s1 — mazkur SHNQning 40 va 41-formulalari boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
cx va cymazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balkalarning tayanch kesimlarida (M = 0; Mx = 0 i My = 0 boʻlganida) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sof egilish zonasi mavjud boʻlsa, mazkur SHNQning 37 va 38-formulalarida s1, sx, va sy koeffitsiyentlari oʻrniga mos ravishda quyidagilar qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesimda moment M va koʻndalang kuch Q bir vaqtning oʻzida taʼsir qilganda c1 koeffitsiyent quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
≤Rs boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c1 = c; (40)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,5Rs <≤Rs boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c1 = 1,c, (41)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c — mazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t va h — mos ravishda devorning qalinligi va balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — devor tekisligida egiluvchi qoʻshtavrli kesim uchun a = 0,7 ga teng koeffitsiyent; boshqa turdagi kesimlar uchun = 0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c1 — birdan kam va s koeffitsiyentdan ortiq olinmaydigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balkalarni optimallashtirish maqsadida ularni hisoblashda mazkur SHNQning 119, 167 va 249-bandlarining talablariga muvofiq mazkur SHNQning 37 va 38-formulalaridagi s, sx va cy koeffitsiyentlarning qiymatlarini mazkur SHNQning 5-ilovasida keltirilgan qiymatlardan kam qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi, biroq ular 1,0 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devor boltlar uchun teshiklar bilan zaiflashgan boʻlsa, urinma kuchlanishlar t ning qiymatlari mazkur SHNQning 26-formulasi boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyentga koʻpaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Oʻzgaruvchan kesimli toʻsinlarni plastik deformatsiyalarning rivojlanishini hisobga olgan holda mustahkamlikka hisoblash faqat M va Q kuchlanishlarning eng noqulay birikmasi mavjud boʻlgan bitta kesim uchun bajarilishi lozim. Bunda, qolgan kesimlarda plastik deformatsiyalarning rivojlanishini hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Oquvchanlik chegarasi 530 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan, dinamik, vibratsion yoki harakatlanadigan yuklanishlarni qabul qiladigan egiluvchi elementlarni mustahkamlikka hisoblashni konstruksiyalar va asbob-uskunalardan foydalanishning talab etiladigan sharoitlariga qarshilik qilmaydigan plastik deformatsiyalar rivojlanishini hisobga olgan holda bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Plastik deformatsiyalarning rivojlanishini hisobga olgan holda hisoblangan balkalarning umumiy barqarorligini taʼminlash uchun yoki mazkur SHNQning 115-bandi talablari bajarilgan boʻlishi yoki mazkur SHNQning 2-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanuvchi balkaning hisobiy uzunligini siqilgan belbogʻ kengligiga nisbatlari lef /b ning eng katta qiymatlari quyidagi koeffitsiyentga koʻpaytirish yoʻli bilan kamaytirilishi kerak: bu yerda 1 < c1c.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Plastik deformatsiyalarning rivojlanishini hisoblanadigan balkalarda devorlarni mazkur SHNQning 172, 175, 176-bandlari talablariga muvofiq bir yerga toʻplangan yuklanish qoʻllaniladigan joylarda koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Eng katta bikrlik tekisligida egilgan, farqi 20 foizdan koʻp boʻlmagan oʻzaro bogʻlangan oraliqli, statik yukni koʻtaruvchi, oʻzgarmas qoʻshtavrli kesim yuzaga ega qirqilmaydigan va qistirilgan balkalarni mustahkamlikka hisoblash mazkur SHNQning 119, 120, 167 va 186-bandlari talablariga rioya qilinganda, tayanch va oraliq momentlarni qayta taqsimlashni hisobga olgan holda mazkur SHNQning 37-formulasi boʻyicha bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eguvchi moment M ning hisobiy miqdori quyidagi formula bilan aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Mmax — oraliq yoki tayanchdagi eng katta eguvchi moment boʻlib, u materialning egiluvchan ishlashini taxmin qilgan holda, qirqilmaydigan balka hisobidan aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan momentlarni qayta taqsimlash koeffitsiyenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(44)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda Mef — shartli eguvchi moment boʻlib, u quyidagi qiymatlarga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erkin tayangan uchli qirqilmaydigan balkalarda qiymatlarning eng kattasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda max belgisi undan keyin keluvchi ifodaning maksimumini topish kerakligini anglatadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M1 — erkin tayangan balkadagi kabi hisoblab topilgan chetki prolyotdagi eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M2 — bir oraliqli erkin tayangan balkadagi kabi hisoblab topilgan oraliq prolyotdagi maksimal eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aM1 moment taʼsir qiluvchi kesimdan chetki tayanchgacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — chetki prolyot uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchlari qistirilgan bir oraliqli va qirqilmaydigan balkalarda bu yerda M3 — tayanchlarida sharnirli balkalardagi kabi hisoblab topilgan momentlarning eng kattasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir uchi qistirilgan, ikkinchi uchi erkin tayangan balkada Mef ning qiymati mazkur SHNQning 45-formula boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 42-formulasida koʻndalang kuch Q ning hisobiy qiymatini Mmax taʼsir etuvchi joyda olinishi kerak. Agar Mmax — prolyotdagi moment boʻlsa, balkaning tayanch kesimini tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Ikki asosiy tekisliklarda egilish holatida mazkur SHNQning 121-bandi shartlarini qanoatlantiruvchi qirqilmaydigan va qistirilgan balkalarni mustahkamlikka hisoblash ≤Rs boʻlganda mazkur SHNQning 38-formulasi boʻyicha, ikki asosiy tekisliklarda tayanch va prolyot momentlarini mazkur SHNQning 121-bandi talablariga muvofiq qayta taqsimlanishini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Egilish bilan oʻq boʻylab yoʻnalgan kuch taʼsiridagi elementlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan elementlarni mustahkamlikka hisoblash quyidagi hollarda mazkur SHNQning 47-formulasi boʻyicha bajarmasligiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
keltirilgan ekssentrisitet qiymati boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesimning zaiflashuvi boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustahkamlik va barqarorlikni hisoblashlarda qabul qilinadigan eguvchi momentlar bir xil qiymatga ega boʻlganida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Oquvchanlik chegarasi 530 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan, dinamik kuchlarning bevosita taʼsiriga boʻlmagan nomarkaziy siqilgan, siqilib egilgan, nomarkaziy choʻzilgan va choʻzilib egilgan elementlarni mustahkamlikka hisoblash, t ≤0,5Rs va boʻlsa, quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda N, Mx , My — mos ravishda boʻylama kuch va bukuvchi momentlarning eng noqulay birikmasidagi absolyut qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n, cx, cy — 5-ilovasi boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agarda boʻlsa, mazkur SHNQning 47-formulasi mazkur SHNQning 167 va 186-bandlarining talablari bajarilganda qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa hollarda hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(48)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda x, y — koʻrib chiqilayotgan kesim nuqtasining asosiy oʻqlariga nisbatan koordinatalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan elementlarni barqarorlikka hisoblash ham moment taʼsiri tekisligida (barqarorlikni yoʻqotishning yassi shakli) va ham moment taʼsiri tekisligidan (barqarorlikni yoʻqotishning egilib buralish shakli) amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Simmetriya tekisligiga toʻgʻri keladigan momentning taʼsir qilish tekisligida oʻzgarmas kesimning nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan elementlarining barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (49)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 49-formulasida je koeffitsiyent aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit devorli sterjenlar uchun shartli egiluvchanlik uchun mazkur SHNQning 6-ilovasining 2-jadvali boʻyicha va mef keltirilgan nisbiy ekssentrisitet boʻyicha quyidagi formula bilan aniqlanadigan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda h — mazkur SHNQning 6-ilovasi 1-jadvali boʻyicha aniqlanadigan kesim yuzasi shaklining taʼsir koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— nisbiy ekssentrisitet (bu yerda e — ekssentrisitet; Wc — eng siqilgan tola uchun kesimning qarshilik momenti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 6-ilovasining 3-jadvaliga koʻra, egilish tekisligiga parallel ravishda joylashgan panjarali yoki plankali ikki tomoni ochiq sterjenlar uchun, shartli keltirilgan egiluvchanlik (lef 1-jadval boʻyicha) va nisbiy ekssentrisitet m ga nisbatan quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda a — egilish tekisligiga perpendikulyar boʻlgan kesimning asosiy oʻqidan eng koʻp siqilgan tarmogʻining oʻqigacha masofa, biroq tarmoq devorining oʻqigacha masofadan kam boʻlmagan masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekssentrisitet ni hisoblaganda M va N qiymatlari mazkur SHNQning 129-bandi talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yaxlit devorli sterjenlar uchun mef > 20 boʻlganda va ikki tomoni ochiq sterjenlar uchun m > 20 boʻlganda ularni barqarorlikka hisoblash talab etilmaydi, bunda hisoblash egiluvchi elementlar uchun belgilangani talablar kabi bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Oquvchanlik chegarasi 530 N/mm2 dan yuqori boʻlgan poʻlatdan yasalgan, keskin nosimmetrik kesimlarga ega boʻlgan kesimlarning tiplari mazkur SHNQning 6-ilovasidagi 1-jadval hamda 10 va 11-formulasi nomarkaziy siqilgan elementlar esa 49-formula boʻyicha hisoblashdan tashqari, quyidagi formula boʻyicha mustahkamlikka tekshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Wnt qiymati choʻzilgan tola uchun hisoblab topilishi, d koeffitsiyenti esa quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Elementdagi N boʻylama kuch va M eguvchi momentning hisobiy qiymatlari uchun poʻlatning elastik deformatsiyalarini taxmin qilib, tizimning deformatsiyalanmagan sxemasiga muvofiq yuklanishlarning ayni bir birikmasi hisobidan olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday holda, M qiymati quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rama tizimlarining oʻzgarmas kesimli kolonnalari uchun — kolonnalar uzunligi chegarasidagi eng katta momentga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pogʻonali kolonnalar uchun — oʻzgarmas kesim uchastkasining uzunligidagi eng katta momentga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir tomoni qistirilgan, ikkinchi tomoni esa boʻsh kolonnalar uchun — mahkamlash momentiga, biroq mahkamlangan joydan kolonna uzunligining uchdan bir qismiga teng oraliqdagi kesim momentidan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tugundan tashqaridagi yuklanishni qabul qiluvchi fermalar va strukturali plitalarning ustki siqilgan belbogʻlari uchun — belbogʻning egiluvchan qirqilmaydigan balka sifatidagi hisobidan aniqlanuvchi belbogʻ paneli uzunligining oʻrtacha uchdan bir qismi doirasidagi eng katta momentga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egilish tekisligi bilan mos keluvchi, bitta oʻq simmetriyasiga ega boʻlgan, uchlari sharnirli va kesimli tayangan sterjenlar uchun — mazkur SHNQning 3-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanuvchi momentga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkita oʻq simmetriyasiga ega boʻlgan sharnirli tayangan uchlar va kesimlarga ega boʻlgan siqilgan sterjenlar uchun ekssentrisitetlar mef ning hisobiy qiymatlari mazkur SHNQning 6-ilovaning 4-jadvali boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Doimiy kesimning nomarkaziy siqilgan elementlarini simmetriya tekisligiga mos keladigan eng katta bikrlik tekisligida egilish momentining taʼsiri tekisligidan barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (54)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda s — mazkur SHNQning 131-bandi talablariga muvofiq hisoblanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jy — mazkur SHNQning 101-bandi talablariga asosan hisoblanadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

3-jadval

Mmax ga mos keladigan nisbiy ekssentrisitet

Sterjenning egiluvchanligi shartidagi M ning hisobiy qiymatlari

m £ 3

3 £ 20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Mmax — sterjen uzunligi chegarasidagi eng katta eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M1 — sterjen uzunligining oʻrtacha uchdan bir qismi chegarasidagi eng katta eguvchi moment, biroq dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Barcha hollarda deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Mazkur SHNQning 54-formulasida s koeffitsiyent quyidagicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nisbiy ekssentrisitet qiymatlari boʻlsa, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (55)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda a va b — quyidagi 4-jadvaldan olinadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

4-jadval

Kesim turi

Koeffitsiyentlar miqdori

da

da

ly lc

ly > lc

Ochiq

 

0,7

0,65 + 0,05mx

1

 

1

boʻlganda

 

Yopiq:

0,6

1

panjarali (plankali)

 

yaxlit

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
J1, J2 — kesimning u — u simmetriya oʻqiga nisbatan katta va kichik tokchalarining inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgandagi qiymatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: panjarali (yoki plankali) ikki tomoni ochiq sterjenlar uchun a va b koeffitsiyentlarning qiymatlari sterjen uzunligi boʻylab kamida ikkita oraliq diafragmalar mavjud boʻlganda tutash kesimlarniki kabi olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, qoʻshtavrli ochiq kesimli sterjenlar uchun belgilangan koeffitsiyentlar olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nisbiy ekssentrisitet qiymatlari boʻlsa, quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda j b — mazkur SHNQning 113-bandi talablari hamda mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq siqilgan belbogʻ ikki va undan ortiq joyida mahkamlangan siqilgan balka uchun aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yopiq kesimlar uchun j b = 1.0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nisbiy ekssentrisitetning qiymati boʻlganda quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (57)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda mx = 5 boʻlganida c5 mazkur SHNQning 55-formulasi boʻyicha aniqlanadi, mx = 10 boʻlganida esa c10 56-formula boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nisbiy ekssentrisitet mx ni aniqlashda hisobiy moment Mx sifatida olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
momentning harakat tekisligiga perpendikulyar siljishidan mahkamlangan uchlari sharnirli tayangan sterjenlar uchun maksimal moment uzunlikning oʻrtacha uchdan bir qismi chegarasida (sterjen uzunligi boʻylab maksimal momentning yarmidan kam boʻlmasligi kerak);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir tomoni qistirilgan, boshqa tomoni esa erkin sterjenlar uchun qistirilgan joyidagi moment (biroq mahkamlash joyidan sterjen uzunligining uchdan bir qismidan narida joylashgan kesimdagi momentdan kam boʻlmasligi lozim).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elastiklik boʻlsa, s koeffitsiyent oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yopiq kesimli sterjenlar uchun — birdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkita simmetriya oʻqili qoʻshtavrli kesimli sterjenlar uchun — quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi qiymatlardan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(58)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda bi, ti — mos ravishda kesimni hosil qiluvchi listlarning kengligi va qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — belbogʻlarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir simmetriya oʻqli qoʻshtavrli va tavrli kesimlar uchun s koeffitsiyentlar mazkur SHNQning 8-ilovasining 1-formulasi boʻyicha aniqlanuvchi qiymatlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Eng kam bikrlikka ega (Jy < Jx va ey ¹ 0) tekislikda bukiluvchi nomarkaziy siqilgan elementlar, lx > ly boʻlganida mazkur SHNQning 49-formulasi boʻyicha hisoblab chiqarilishi, shuningdek markazdan siqilgan sterjenlar singari momentning taʼsiri tekisligidan barqarorlikka quyidagi formula boʻyicha tekshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda j x — mazkur SHNQning 101-bandi talablari boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lxly boʻlsa, momentning amal qilish tekisligidan barqarorlikni tekshirmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Egilish tekisligiga parallel tekisliklarida joylashgan panjarali ikki tomoni ochiq nomarkaziy siqilgan sterjenlarda, mazkur SHNQning 49-formulasi boʻyicha sterjenni barqarorlikka hisoblashdan tashqari, ayrim tarmoqlar markaziy siqilgan sterjenlar singari mazkur SHNQning 3-formulasi boʻyicha tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har bir tarmoqda boʻylama kuch momentdan tushuvchi qoʻshimcha kuchlanishni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak. Mazkur kuchlanishning qiymati y-y egilish oʻqiga perpendikulyar tekislikda boʻlganda ushbu SHNQning 1-jadvalidan, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 1 va 3 turdagi kesimlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 2 turdagi kesimlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egilish x-x oʻqqa perpendikulyar tekislikda boʻlganda, 3 turdagi kesim uchun momentdan kuchlanish (bu yerda b — tarmoqlarning oʻqlari oʻrtasidagi masofa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki tomoni ochiq nomarkaziy siqilgan plankali sterjenlarning ayrim tarmoqlari nomarkaziy siqilgan elementlar singari haqiqiy yoki shartli koʻndalang kuch taʼsiridan (havonsiz ferma belbogʻlaridagi kabi) tarmoqlar momenti va mahalliy egilishidan kuchlanishlarni, shuningdek ushbu SHNQning 136-bandini hisobga olgan holda barqarorlikka tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Ikki asosiy tekislikda siqiladigan va egiladigan yaxlit devorli sterjenlarni barqarorlikka hisoblash, eng katta bikrlik tekisligi (Jx > Jy) simmetriya tekisligi bilan mos kelganda, quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(60)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda bunda jey mazkur SHNQning 127-bandi talablariga muvofiq formulalarda m va l mos ravishda my va ly bilan almashtirilgan holda, s esa — mazkur SHNQning 131-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tokchalari bir xil boʻlmagan qoʻshtavrli kesimli sterjenlar uchun keltirilgan nisbiy ekssentrisitetni hisoblashda h koeffitsiyenti mazkur SHNQning 6-ilovasidagi 1-jadvaliga muvofiq 8-turdagi kesim uchun aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar boʻlsa, mazkur SHNQning 60-formulasi boʻyicha hisoblashdan tashqari mazkur SHNQning 49 va 54-formulalari boʻyicha qoʻshimcha tekshirish amalga oshirilishi, bunda eu = 0 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nisbiy ekssentrisitetlarning qiymatlari quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va , (61)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Wcx i W cy — mos ravishda x-x va y-y oʻqlarga nisbatan oʻta siqilgan tola uchun kesimlarning qarshilik momentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar lx > ly boʻlsa, mazkur SHNQning 60-formulasi boʻyicha hisoblashdan tashqari, mazkur SHNQning 49-formulasi boʻyicha qoʻshimcha tekshirish amalga oshirilishi, bunda ey = 0 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eng katta bikrlik tekisligi simmetriya tekisligi bilan mos kelmagan holda, mx hisobiy qiymati 25 foizga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Mazkur SHNQning 7-rasmida koʻrsatilgan y-y oʻqqa nisbatan simmetrik boʻlgan ikki yaxlit devorli tarmoqlardan iborat ikki tomoni ochiq, asosiy tekisliklarning ikkalasida ham siqiluvchi va egiluvchi ikki parallel tekisliklardagi panjarali sterjenlarni barqarorlikka hisoblash quyidagicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
butun sterjen uchun — panjaralar tekisligiga parallel tekislikda, mazkur SHNQning 127-bandi talablariga muvofiq, ey = 0 teng deb olgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ayrim tarmoqlar uchun — nomarkaziy siqilgan elementlar sifatida mazkur SHNQning 49 va 54-formulalari boʻyicha, bunda har bir tarmoqda boʻylama kuchlanish Mx momentdan tushuvchi kuchni hisobga olib aniqlanishi mazkur SHNQning 133-bandi, My moment esa tarmoqlar oʻrtasida ularning bikrliklariga proporsional taqsimlanishi kerak (agar My moment tarmoqlardan biridagi tekislikda taʼsir qilayotgan boʻlsa, u mazkur tarmoqqa toʻliq uzatiluvchi deb hisoblanishi lozim). Ayrim tarmoqning egiluvchanligi hisobida mazkur SHNQning 49-formulasi boʻyicha ushbu SHNQning 153-bandi talablariga muvofiq, mazkur SHNQning 54-formulasi boʻyicha hisoblaganda esa — panjara tugunlari oʻrtasidagi maksimal masofaga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Nomarkaziy siqilgan ikki tomoni ochiq sterjenlarning biriktiruvchi plankalari yoki panjaralarini hisoblash ushbu SHNQning 107 va 108-bandlari talablariga muvofiq ikki qiymatdan: haqiqiy koʻndalang kuch Q yoki mazkur SHNQning 106-bandi talablariga muvofiq hisoblab topiladigan shartli koʻndalang kuch Qfic ning eng kattasiga teng boʻlgan koʻndalang kuchga nisbatan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Haqiqiy koʻndalang kuch shartli koʻndalang kuchdan katta boʻlgan holda, nomarkaziy siqilgan ikki tomoni ochiq elementlarning tarmoqlari panjaralar bilan biriktirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Ikki yaxlit devorli tarmoqlardan iborat sterjenning ikki tomoni ochiq kesimi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Tayanch qismlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Markazlovchi qistirmalar oʻrnatilgan sharnirli qoʻzgʻalmas tayanchlar, tangensial tayanchlar, ancha katta reaksiyalarda esa balansir tayanchlar tayanch ostidagi bosimni qatʼiy bir tekis taqsimlash zaruratida qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yassi yoki katokli harakatlanuvchi tayanchlar pastda yotgan konstruksiya balka yoki ferma harakatsiz tayanganida yuzaga keluvchi gorizontal kuchlanishlardan boʻshatilishi lozim boʻlgan holda qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yassi harakatlanuvchi tayanchlarda ishqalanish koeffitsiyenti 0,3 ga teng deb, katokli tayanchlarda esa 0,03 ga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Balansir tayanchlarining silindrsimon sharnirlarida (sapfalarida) ezilishga hisoblash (yuzalarga tegish markaziy burchagi p /2 ga teng yoki undan katta boʻlgan holda) quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(62)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda F — tayanchga tushuvchi bosim (kuch);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r va l — mos ravishda sharnirning radiusi va kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rlp — tegish zich boʻlganidagi mahalliy ezilishga hisobiy qarshilik boʻlib, u mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 1-jadval talablariga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Katoklarning diametral siqishiga hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda n — katoklar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d va l — mos ravishda katokning diametri va uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rcd — tegishi erkin boʻlganda katoklarning diametral siqilishga hisobiy qarshilik boʻlib, u ushbu SHNQning 3-ilovasidagi 1-jadval talablariga muvofiq olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Poʻlat konstruksiyalar elementlarining hisobiy uzunliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Yassi fermalar va bogʻlanish elementlarining hisobiy uzunliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Yassi fermalar va bogʻlanish elementlarining hisobiy uzunliklari lef, oʻzaro kesishgan panjaralarning elementlaridan tashqari, mazkur SHNQning 5-jadvalidan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Uzunligi boʻylab ferma tekisligidan siquvchi kuchlar taʼsir N1 va N2 (N1 > N2) koʻrsatayotgan elementning mazkur SHNQning 8-rasmi v, g-chizmaning hisobiy uzunligi lef quyidagi formula boʻyicha hisoblab chiqarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu holda barqarorlikka hisoblash N1 kuchga bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

5-jadval

Boʻylama egilishning yoʻnalishi

Hisobiy uzunlik lef

Belbogʻlar

Tayanch hovonlari va tayanch ustunlari

panjaraning boshqa elementlari

Ferma tekisligida:

mazkur SHNQning 1-rasmi, b-chizma koʻrsatilgandan tashqari boshqa fermalar uchun;

yakka burchaklardan yasalgan fermalar va panjara elementlari belbogʻlarga taqab mahkamlangan fermalar uchun

l

l

0,8l

l

l

0,9l

Ferma tekisligiga perpendikulyar yoʻnalishda (ferma tekisligidan):

mazkur SHNQning 2-rasmi b-chizmada koʻrsatilgandan tashqari boshqa fermalar uchun;

yopiq profillardan yasalgan belbogʻlarga ega boʻlgan, panjara elementlari belbogʻlarga taqab mahkamlangan fermalar uchun

l1

l1

l1

l1

l1

0,9l1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 5-jadvalida qabul qilingan belgilar mazkur SHNQning 8-rasmi boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — ferma tekisligidagi elementning geometrik uzunligi (tugun markazlari orasidagi masofa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l1 — ferma tekisligidan siljishdan mahkamlangan tugunlar (belboqqa payvand choklari yoki boltlar bilan qotirilgan fermalarning belbogʻlari, maxsus bogʻlanishlar, qoplamalarning bikr plitalari) oʻrtasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Kesishgan panjaralarning oʻzaro biriktirilgan elementlarning mazkur SHNQning 8-rasmi d-qismi boʻyicha hisobiy uzunliklari olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ferma tekisligida — ferma tugunining markazidan ularning kesishuv nuqtasigacha boʻlgan masofaga teng deb (lef = l);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ferma tekisligidan: siqilgan elementlar uchun — mazkur SHNQning 6-jadvalidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilgan elementlar uchun — toʻliq geometrik uzunlikka teng deb (lef = l1).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Yakka burchaklardan iborat elementlar kesimlarining inersiya radiuslari i olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elementning hisobiy uzunligi l yoki 0,9l ga teng boʻlganda (bu yerda l — eng yaqin tugunlar oʻrtasidagi masofa) — minimal deb (i = imin);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolgan hollarda — burchakning ferma tekisligiga perpendikulyar yoki parallel oʻqiga nisbatan (boʻylama egilish yoʻnalishiga qarab i = i x yoki i = iy).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Elementlarning hisobiy uzunliklarini aniqlash uchun fermalar panjaralarining sxemalari (belgilari ushbu SHNQning 5-jadvalida)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — ustunli uchburchak, b — hovonli, v — shprengelli uchburchak, g — yarim hovonli uchburchak, d — kesishgan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-rasm. Ferma belbogʻining hisobiy uzunligini tekislikdan aniqlash uchun sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — ferma sxemasi, b — fermalar oʻrtasidagi bogʻlanishlar sxemasi (yuqoridan koʻrinishi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

6-jadval

Panjara elementlari kesishuv tugunining konstruksiyasi

Ushlab turuvchi elementda ferma tekisligidan lef hisobiy uzunligi

choʻzilgan

ishlamayotgan

siqilgan

Har ikkala element ham uzilmaydi

Ushlab turuvchi element uziladi va fasonka bilan qoplanadi:

koʻrib chiqilayotgan element uzilmaydi;

koʻrib chiqilayotgan element uziladi va fasonka bilan qoplanadi.

l

0,7l1

l1

0,7l1

l1

1,4l1

0,7l1

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 6-jadvalida qabul qilingan belgilar mazkur SHNQning 8-rasmi d-qismi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — ferma tuguni markazidan elementlarning kesishuvigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l1 — elementning toʻliq geometrik uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Fazoviy panjarasimon konstruksiyalar elementlarining hisobiy uzunliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Yakka burchaklardan iborat siqilgan va yuklanmagan elementlarning hisobiy uzunliklari lef va kesimlarining inersiya radiuslari i egiluvchanlikni aniqlashda mazkur SHNQning 7-jadvalidan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yakka burchaklardan iborat choʻzilgan elementlarning hisobiy uzunliklari lef va inersiya radiuslari i egiluvchanligini aniqlashda olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻlar uchun — mazkur SHNQning 7-jadvalidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu SHNQning 10-rasm, a, d, e-chizma boʻyicha kesishgan hovonlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirra tekisligida — uzunlik ld va inersiya radiusi i min ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirra tekisligidan — belboqqa mahkamlash joyidagi tugunlar oʻrtasidagi masofaga teng boʻlgan hovonning toʻliq geometrik uzunligi Ld va qirra tekisligiga parallel oʻqqa nisbatan inersiya radiusi ix ga teng deb;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 10-rasmi b, v, g — chizma boʻyicha hovonlar uchun — uzunlik ld va inersiya radiusi imin ga teng deb hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-rasm. Fazoviy panjarali konstruksiyalarning sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a, b, v — tugunlari qoʻshni qirralarda tutashtirilgan, g, d, e — tugunlari qoʻshni qirralarda tutashtirilmagan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

7-jadval

Elementlar

lef

i

Belbogʻlar:

 

 

10-rasm a, b, v-chizma boʻyicha

lm

imin

10-rasm g, d, e-chizma boʻyicha

1,14lm

ix ili iy

Hovonlar:

 

 

10-rasm b, v, g-chizma boʻyicha

μdld

imin

10-rasm a, d-chizma boʻyicha

μdldc

imin

10-rasm e-chizma boʻyicha

ld

imin

Tirgaklar:

 

 

10-rasm b-chizma boʻyicha

0,8lc

imin

10-rasm v-chizma boʻyicha

0,65lc

imin

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda ldc — hovonning mazkur SHNQning 8-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan shartli uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
md — hovonning mazkur SHNQning 9-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan shartli uzunligi koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 10-rasm a, d, e — chizma boʻyicha hovonlar kesishuv nuqtalarida oʻzaro mahkamlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 10-rasmi e-chizma boʻyicha hovonlar uchun ularni qirra tekisligidan deformatsiyalanganlik sxemasi boʻyicha hisobni inobatga olgan holda qoʻshimcha tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. 10-rasmi v-chizma boʻyicha tirgaklar uchun qiymati teng tokchali burchaklar uchun berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

8-jadval

Panjara elementlari kesishuv tugunining konstruksiyasi

Ushlab turuvchi elementda hovonning shartli uzunligi ldc

choʻzilgan

ishlamayotgan

siqilgan

Ikkala element ham uzilmaydi

ld

1,3ld

0,8Ld

Ushlab turuvchi element uziladi va fasonka bilan qoplanadi; koʻrilayotgan element uzilmaydi:

 

 

 

10, a — rasm boʻyicha konstruksiyalarda

1,3ld

1,6ld

Ld

10, d — rasm boʻyicha konstruksiyalarda:

 

 

 

1 < n ≤ 3 boʻlsa

(1,75 — 0,15p) ld

(1,9 — 0,1n) ld

Ld

p > 3 boʻlsa

1,3ld

1,6ld

Ld

Elementlarning kesishuv tuguni qirra tekisligida siljishdan mahkamlangan (diafragma va sh.k. bilan)

ld

ld

ld

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Ld — hovonning mazkur SHNQning 10-rasmi a, d — chizma boʻyicha uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, bu yerda Jm,min va Jd,min — mos ravishda belbogʻ va hovon kesimining eng kichik inersiya momentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

9-jadval

Elementni belbogʻlarga mahkamlanishi

n

 quyidagicha boʻlganda μd qiymatlari

60 gacha

60 dan 160 gacha

160 dan ortiq

Element boʻylab joylashgan payvand choklari, boltlar (kamida ikkita) bilan, fasonkalarsiz

2 tagacha

1,14

0,54 + 36

0,765

6 tadan ortiq

1,04

0,56 + 28,8

0,74

Bitta bolt bilan fasonkasiz

n dan qatʼi nazar

1,12

0,64 + 28,8

0,82

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ld — mazkur SHNQning 10-rasmi, b, v, g chizmasidan; lds — mazkur SHNQning 8-jadvalidan (elementlar uchun — mazkur SHNQning 10-rasmi, a, d chizmasidan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. n qiymatlari 2 dan 6 gacha boʻlganda, μd qiymatlari chiziqli interpolyatsiya yordamida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Hovonning bir uchi belboqqa fasonkalarsiz payvandlab yoki boltlar bilan, ikkinchi uchi esa fasonka orqali mahkamlanganda hovonning hisobiy uzunligi koeffitsiyenti 0,5(1 + μd) ga teng deb, hovonning ikkala uchi fasonkalar orqali mahkamlanganda — μd = 1,0 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur SHNQning 10-rasmi boʻyicha hovonlarning uchlari, odatda, fasonkalarsiz mahkamlanadi. Bunda ular tirgak yoki belboqqa kashak boʻylab joylashgan payvand choklari yoki boltlar (kamida ikkita) bilan mahkamlanganda, μd koeffitsiyent qiymati n qiymati “2 gacha” boʻlganda satrdan olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularning uchlari bitta bolt bilan mahkamlangan holda μd koeffitsiyent qiymati “Bitta bolt bilan fasonkasiz” satridan olinishi lozim, lef qiymati mazkur SHNQning 7-jadvali boʻyicha hisoblanganda μd oʻrniga 0,5 (1 + μd) olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Teng tokchali yakka burchaklardan siqilgan va choʻzilgan sterjenlarning egiluvchanligi l = lef / i ni aniqlashda burchaklarning hisobiy uzunliklari lef va ularning inersiya radiuslari i mazkur SHNQning 147-bandida keltirilganlardan boshqa holatlarda mazkur SHNQning 10-jadvali va 11-rasmiga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hovonlar fasonkalar yordamida mahkamlanganda hovonlarning hisobiy uzunligi koeffitsiyentlari 9-jadvalda keltirilgan 2-izoh boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shprengellarning elementlari uchun hisobiy uzunliklar lef va inersiya radiuslari i asosiy hovonlar uchun singari aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Yakka burchaklardan yasalgan diafragma diagonal kesishuvchi elementlarining hisobiy uzunliklari, agar bir element siqilgan, ikkinchisi esa choʻzilgan boʻlsa, diagonal uzunligining yarmiga teng deb, inersiya hisobiy radiusi esa i = imin deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar ikkala element siqilgan boʻlsa, hisobiy uzunlik elementning toʻliq uzunligiga teng, inersiya hisobiy radiusi esa i = ix deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Tayanchlarning teng tokchali yakka burchaklardan yasalgan panjarasi elementlarining hisobiy uzunliklari va ularning hisobiy inersiya radiuslarini mazkur SHNQning 148 va 149-bandlarida koʻrib chiqilmagan hollarda aniqlashda quyidagi shartlar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar sterjen faqat uchlaridan mahkamlangan boʻlsa, hisobiy uzunlik geometrik hisobiy uzunlikka teng deb, hisobiy inersiya radiusi esa i = imin deb olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar sterjen ham bir, ham ikkinchi tokcha tekisligida qoʻzgʻalmas nuqtalarning harakatiga toʻsqinlik qiladigan oraliq mahkamlagichlarga ega boʻlsa, hisobiy uzunlik mahkamlashlar orasidagi maksimal masofaga teng qabul qilinadi va hisobiy inersiya radiusi esa i = imin deb olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar oraliq mahkamlashlar mahkamlanayotgan nuqtalarning siljishlariga faqat bir tokcha tekisligida toʻsqinlik qilsa, hisobiy uzunlik uchlardagi mahkamlashlar orasidagi masofaga teng deb, hisobiy inersiya radiusi esa i = ix deb olinishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

10-jadval

Tayanchlarning elementlari

lef

i

Belbogʻlar mazkur SHNQning 1-rasmi, a-d — chizmasi boʻyicha

lm

imin

Hovonlar:

 

 

11-rasmi a, g, d — chizma boʻyicha (R1 va R2 hovonlar)

ld

imin

11-rasmi b, v — chizma boʻyicha; 2-rasmi g, d — chizma boʻyicha (R3 hovon)

ld

ix

Tirgaklar:

 

 

11, a, b, g, d-rasm boʻyicha

0,9 lc

imin

11, v-rasm boʻyicha

lc

imin

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: 2, v-chizma boʻyicha hovonlar uchun lef va i ni aniqlash yuzasidan keltirilgan tavsiyalar bir hovon siqilgan, ikkinchi kashak esa choʻzilgan holatga tegishli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-rasm. Shprengelli panjara sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — tekislikdan hovon tayanchning oʻrta qismi qirrasiga mahkamlangan, b — tekislikdan hovon tayanchning oʻrta qismi qirrasiga mahkamlanmagan, v — tayanchning oʻrta qismida diafragmasiz, g — tayanchning quyi qismida rombsimon panjarasimon diafragmali, d — tayanchning quyi qismida panjarasimon uchburchak diafragmali
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar bitta oraliq mahkamlash faqat bitta tokchaning tekisligida koʻchishiga toʻsqinlik qilsa va mahkamlangan sterjenni teng boʻlmagan uzunlikdagi qismlarga ajratsa, sterjen barqarorligini ikkita tekshirish orqali amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahkamlanmagan tokcha tekisligida, hisobiy uzunlikni uchlaridagi mahkamlashlar orasidagi masofaga teng deb olgan holda, bunda hisobiy inersiya radiusi i = ix;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oraliq mahkamlashdan uchdagi mahkamlashgacha boʻlgan maksimal masofaga teng uzunlikda, bunda hisobiy inersiya radiusi i = imin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Quvurlardan yoki juft burchaklardan iborat elementlarning hisobiy uzunliklari lef va inersiya radiusi i mazkur SHNQning 7-bobining 1-paragrafi talablariga muvofiq olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Strukturaviy konstruksiyalar elementlarining hisobiy uzunliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Strukturaviy konstruksiyalar elementlarining hisobiy uzunliklari mazkur SHNQning 11-jadvalidan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Strukturaviy konstruksiyalar elementlari kesimlarining inersiya radiuslari i egiluvchanlikni aniqlashda olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilib egilgan elementlar uchun egilish tekisligiga perpendikulyar yoki parallel oʻqqa nisbatan (i = ix yoki i = iy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolgan hollarda — minimal (i = imin).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Kolonnalar (ustunlar)ning hisobiy uzunliklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Oʻzgarmas kesimli kolonnalar va ustunlar yoki pogʻonali kolonnalarning ayrim uchastkalarining hisobiy uzunliklari lef quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda l — kolonnaning uzunligi, uning alohida qismi yoki qavatning balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Oʻzgarmas kesimli kolonnalar va ustunlarning hisobiy uzunligi koeffitsiyentlari m ularning uchlarini mahkamlash sharoitlari va yuklanish turiga qarab olinishi, mahkamlashning ayrim holatlari va yuklanish turi uchun m qiymatlari mazkur SHNQning 7-ilovasidagi 6-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Rama tekisligidagi oʻzgarmas kesimli kolonnalarning hisobiy uzunligi koeffitsiyentlari m rigellar kolonnalarga bikr mahkamlanganda erkin va erkin boʻlmagan ramalar uchun yuqori tugunlar bir xilda yuklanganda mazkur SHNQning 12-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir qavatli ramalar uchun mazkur SHNQning 67-formulasida, koʻp qavatli ramalar uchun 68, 69 va 75-formulalarda pastki yoki ustki rigellar kolonnalarga sharnirlar bilan mahkamlanganda r = 0 yoki n = 0 (Ji = 0 yoki Js = 0) deb, bikr mahkamlanganda r = 50 yoki n = 50 (Ji = ∞ yoki Js = ∞) deb olinishi, bunda 67-formulada m koeffitsiyent ikkiga teng deb olinishi, boʻsh ramalar uchun 68 — 69-formulalar va erkin boʻlmagan ramalar uchun 75-formula soddalashtirilishi mumkin mazkur SHNQning 12-jadvalning ayrim holatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nisbat N / B > 6 boʻlganda (bu yerda N — koʻp qavatli ramaning toʻliq balandligi, V — rama kengligi) ramaning zaminda qistirilgan yigʻma sterjen sifatidagi umumiy barqarorligi tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Binoning bir qavatli erkin ramasi tekisligidagi eng koʻp yuklangan kolonnaning hisobiy uzunligi koeffitsiyenti m yuqori tugunlarning notekis yuklanganda va qoplamaning bikr diski yoki barcha kolonnalarning yuqorisida boʻylama bogʻlamalar mavjud boʻlganda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda m — tekshirilayotgan kolonnaning hisobiy uzunligining mazkur SHNQning 12-jadvali boʻyicha hisoblab topilgan koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jc va Nc — mos ravishda koʻrilayotgan ramaning eng koʻp yuklangan kolonnasidagi kesimning inersiya momenti va kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ni, ∑Ji — mos ravishda koʻrilayotgan rama va qoʻshni toʻrt ramaning (har ikki tomondan ikkitadan) hisobiy kuchlari va kesimlar inersiya momentlarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barcha kuchlar Ni ni yuklanishlarning tekshirilayotgan kolonnada ayni yuklanishlar kombinatsiyasida topish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

11-jadval

Strukturaviy konstruksiya elementlari

lef hisobiy uzunlik

1. Ushbu jadvalning 2 va 3 pozitsiyalarda keltirilganlardan tashqari

l

2. Uzluksiz (tugunlarda uzilmagan) belbogʻlar va sharli yoki silindrsimon tugun elementlariga yaqin payvandlash orqali tugunlarga biriktirilgan

0,85l

3. Tugunlarda bir tokchasi bilan mahkamlanuvchi yakka burchaklardan:

 

a) element boʻylab joylashgan payvand choklari yoki boltlar (kamida ikkita) bilan, bunda l / imin:

 

90 gacha

l

90 dan 120 gacha

0,9l

120 dan 150 gacha (faqat panjara elementlari uchun)

0,75l

150 dan 200 gacha (faqat panjara elementlari uchun)

0,7l

b) l / imin boʻlganida bitta bolt bilan:

 

90 gacha

l

90 dan 120 gacha

0,95l

120 dan 150 gacha (faqat panjara elementlari uchun)

0,85l

150 dan 200 gacha (faqat panjara elementlari uchun)

0,8l

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda l — elementning geometrik uzunligi (strukturaviy konstruksiya tugunlari orasidagi masofa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Rama tekisligida pogʻonali kolonnalarning ayrim qismlarining hisobiy uzunligi koeffitsiyentlari m mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir qavatli ishlab chiqarish binolari ramalarining pogʻonali kolonnalari uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyentlari m ni aniqlashda yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshni kolonnalarning yuklanish darajasi va bikrlik taʼsirini hisobga olmaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kolonnalarning hisobiy uzunliklarini faqat kolonnalarning alohida qismlarida boʻylama kuchlarning eng yuqori qiymatlarini beradigan yuklarning kombinatsiyasi uchun aniqlash va m ning olingan qiymatlarini boshqa yuk kombinatsiyalari uchun foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp (ikki yoki undan ortiq) oraliqli ramalar uchun qoplamaning barcha kolonnalarni yuqoridan turib bogʻlovchi va inshootning koʻlamli ishlashini taʼminlovchi bikr diski yoki boʻylama bogʻlamalar mavjud boʻlganda, kolonnalarning hisobiy uzunliklarini rigellar sathida harakatsiz mahkamlangan ustunlar uchun singari aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir pogʻonali kolonnalar uchun va shartlarga rioya etilganda m qiymatlarini mazkur SHNQning 13-jadvalidan olish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

12-jadval

Erkin ramalarning hisobiy sxemalari

μ koeffitsiyentini aniqlash formulalari

Ramalar uchun n va p koeffitsiyentlari

bir oraliqli

koʻp oraliqli

(k ≥ 2)

Erkin ramalar

 

          (66)

 

                  (67)

 

n ≤ 0,2 boʻlganida

; (68)

 

 

n > 0,2 boʻlganida

 (69)

Yuqori qavat

;

;

 

Oʻrta qavat

;

 

;

 

Pastki qavat

;

;

Ayrim holatlar

 (70)

0,03 ≤n ≤ 0,2

r = 0

 (71)

n > 0,2

 (72)

n = 50

0,03< r <50

 (73)

0,03 ≤n ≤ 0,2

r = 50

 (74)

n > 0,2

Erkin boʻlmagan ramalar

 

(75)

Yuqori qavat

;

;

Oʻrta qavat

;

;

Pastki qavat

;

;

Ayrim holatlar

 (76)

r = 0

 (77)

r = 50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Js1, Js2 va Ji1, Ji2 — tekshirilayotgan kolonnaning mos ravishda ustki va pastki uchiga tutashuvchi rigellar kesimining inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Js, ls — tekshirilayotgan kolonnaning mos ravishda kesimning inersiya momenti va uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l, l1, l2 — rama prolyotlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — prolyotlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Koʻp oraliqli erkin ramaning chekka kolonnasi uchun m koeffitsiyent p va n qiymatlarida bir oraliqli rama kolonnalari kabi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. mazkur SHNQning 75-formulasida p va n bir qavatli bir oraliqli ramada quyidagilarga teng deb olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Bino boʻylab (ramkalar tekisligidan) yoʻnalishdagi kolonnalarning hisobiy uzunliklari ramka tekisligidan siljishdan himoyalangan nuqtalar (kolonnalarning tayanchlari, kran osti balkalari va stropila osti fermalarining tayanchlari; bogʻlamlar va rigellarni mahkamlash tugunlari) oʻrtasidagi masofalarga teng deb olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Transportyorli galereyalar yassi tayanchlari tarmoqlarining hisobiy uzunligi quyidagiga teng deb olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
galereyaning boʻylama yoʻnalishida — tayanch balandligining (baza ostidan ferma yoki balkaning pastki belbogʻining oʻqigacha) oʻzgarmas kesimli ustunlar uchun ularning uchlarini mahkamlash sharoitlariga qarab aniqlanadigan m koeffitsiyentga koʻpaytmasiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang yoʻnalishda (ustun tekisligida) — tugunlarning markazlari oʻrtasidagi masofaga, bunda tayanchning zaminda qistirilgan va yuqorida erkin yasama sterjen sifatidagi umumiy barqarorligi ham tekshirilishiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Siqilgan va choʻzilgan elementlarning chegaraviy egiluvchanligi mazkur SHNQning 8-ilovasidan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

13-jadval

Kolonnaning yuqori uchini mahkamlash shartlari

Kolonna qismi uchun μ koeffitsiyentlari

quyi qism, bunda J2/J1

yuqori qism

0,1 dan 0,3 gacha

0,05 dan 0,1 gacha

Erkin uchi

2,5

3,0

3,0

Faqat burilishdan boshlab mahkamlangan uchi

2,0

2,0

3,0

Qoʻzgʻalmas, sharnirli tayangan uchi

1,6

2,0

2,5

Qoʻzgʻalmas, burilishdan boshlab mahkamlangan uchi

1,2

1,5

2,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda l1; J1; N1 — mos ravishda kolonna quyi qismining uzunligi, kesim inersiya momenti va shu qismga taʼsir etuvchi boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l2; J2; N2 — xuddi shunday, kolonnaning yuqori qisminiki.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Egilgan va siqilgan elementlarning devorlari va belbogʻlari listlarining ustuvorligini (barqarorligini) tekshirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Balkalarning devorlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Ustuvorligini (barqarorligini) taʼminlash uchun balkalarning devorlari quyidagilar bilan mustahkamlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
devorning butun balandligiga qoʻyilgan koʻndalang asosiy qovurgʻalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang asosiy va boʻylama qovurgʻaralar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang asosiy va oraliq kalta qovurgʻalar va boʻylama qovurgʻa (bunda oraliq kalta qovurgʻalar siqilgan belbogʻ va boʻylama qovurgʻa oʻrtasida joylashtirilishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devorning belbogʻlar va qoʻshni koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻalari oʻrtasidagi toʻgʻri burchakli boʻlmalari (plastinalar) barqarorlikka hisoblanishi, Bunda quyidagilar tekshirilayotgan plastinaning hisobiy oʻlchamlari hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — koʻndalang asosiy qovurgʻalarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hef — hisobiy devor balandligi mazkur SHNQning 12-rasmi, prokatli profillardan yasalgan balkalarda — ichki burilishlarning boshlanishlari orasidagi masofaga, payvandlangan balkalarda devorning toʻliq balandligiga, yuqori mustahkamlikdagi boltlar bilan ulanishlari boʻlgan balkalarda uning oʻqiga yaqinroq boʻlgan kamar burchaklarining chekkalari orasidagi masofaga, bukilgan profillarda mazkur SHNQning 13-rasmi bukilishlarning chetlari oʻrtasidagi masofaga teng qilib;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — devorning qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Balkalar devorlarining barqarorligini barcha tarkibiy qismlarini ( va loc) hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 va loc kuchlanishlar material brutto kesimda egiluvchan ishlashi taxmin qilinib, jb koeffitsiyentni hisobga olmasdan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Devorning hisobiy chegarasi yaqinidagi “musbat” belgi bilan olinadigan siquvchi kuchlanish s va oʻrtacha urinma kuchlanish t quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(79)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(80)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda h — devorning toʻliq balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M va Q — mos ravishda boʻlma chegarasidagi moment va koʻndalang kuchning oʻrtacha qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlmaning uzunligi uning hisoblangan balandligidan kattaroq boʻlsa, u holda M va Q ni boʻlma balandligiga teng uzunlikdagi koʻproq kuchlanishli qism uchun hisoblash kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar boʻlma ichida moment yoki koʻndalang kuch belgini oʻzgartirsa, ularning oʻrtacha qiymatlari boʻlma qismida bitta belgi bilan hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Bir yerga toʻplangan yuk ostida devordagi mahalliy kuchlanish sloc ushbu SHNQning 111 va 320-bandlari (γf1 = 1,1 boʻlganda) talablariga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Bir yerga toʻplangan yuklanish choʻzilgan belboqqa qoʻyilgan boʻlmalarda bir vaqtning oʻzida kuchlangan holatning ikki komponenti: s va t yoki sloc va t hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Belbogʻ bir yoqlama choklari devorlarning barqarorligi tekshirilganda mazkur SHNQning 81-bandi mazkur SHNQning formulaning chap qismining qiymatlari boʻlganda 0,9gc dan va boʻlganda gc dan oshmaydigan balkalarda qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-rasm. Yasama balkaning devorining hisobiy balandligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-rasm. Bukilgan profillarning koʻndalang kesimlarining sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Mazkur SHNQning 29-formulasi shartlari bajarilganda devorning shartli egiluvchanligi quyidagi qiymatlardan oshmasa, balkalar devorlarining barqarorligini tekshirish talab etilmaydi. Bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3,5 — ikki tomonli belbogʻ choklariga ega balkalarda mahalliy kuchlanishlar mavjud boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3,2 — bir tomonli belbogʻ choklariga ega balkalarda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 — ikki tomonli belbogʻli choklariga ega balkalarda mahalliy kuchlanishlar mavjud boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuningdek, mazkur SHNQning 172, 175 va 176-bandlarining talablariga muvofiq koʻndalang asosiy qovurgʻalar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Faqat koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlangan simmetrik kesimli balkalarning devorlarini barqarorlikka hisoblash, mahalliy kuchlanish mavjud boʻlmaganda (s loc = 0) va devorning shartli egiluvchanligi boʻlganda quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(81)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda gc — ushbu SHNQning 4-ilovasidan olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(82)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 82-formulasida scr koeffitsiyenti olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan balkalar uchun — d koeffitsiyentining qiymatiga qarab quyidagi 14-jadvalga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

14-jadval

Balkalarning belbogʻlarini ulanishi

δ uchun ccr qiymatiga teng

≤ 0,8

1,0

2,0

4,0

6,0

10,0

≥ 30,0

Payvandli

30,0

31,5

33,3

34,6

34,8

35,1

35,5

Friksion

35,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(84)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda bf i tf mos ravishda balkaning siqilgan belbogʻining kengligi va qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bmazkur SHNQning 15-jadvalidan olinuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻta mustahkam boltlardagi balkalar uchun scr = 35,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

15-jadval

Balkalar

Siqilgan belbogʻning ish sharoitlari

β

Kran osti elementlari

Kran relslari payvandlanmagan

2

Kran relslari payvandlangan

Boshqa elementlar

Plitalar uzluksiz tayanganida

Boshqa hollarda

0,8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Bir yerga toʻplangan yuklanish choʻzilgan belboqqa qoʻyilgan kran osti balkalarining boʻlmalari uchun δ koeffitsiyentni hisoblashda β = 0,8 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda d — plastinka tomonlaridan eng kichigi (hef yoki a);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — plastinkaning katta tomonini kichigiga nisbati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Plastik deformatsiyalar rivojlanishini hisobga olgan holda simmetrik kesimli balkalarning devorlarini barqarorlikka hisoblash mahalliy kuchlanish mavjud boʻlmaganda va boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(85)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda g c mazkur SHNQning 4-ilovasidan olinishi, t esa mazkur SHNQning 80-formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlangan simmetrik kesimli balkalarning devorlarini mazkur SHNQning 14-rasmiga muvofiq ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblash mahalliy kuchlanish mavjud boʻlmaganda quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(86)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda g c — ushbu SHNQning 4-ilovasidan olinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s ; sloc ; tmazkur SHNQning 162-bandi talablariga muvofiq aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tcr — mazkur SHNQning 83-formulasi boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 86-formulasida va qiymatlari aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) boʻlganida — mazkur SHNQning 82-formula boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(87)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda s1 — payvandlangan balkalar uchun a/hef nisbatga va mazkur SHNQning 84-formulasi boʻyicha aniqlanuvchi d qiymatiga qarab mazkur SHNQning 16-jadvalidan, oʻta mustahkam boltlardagi balkalar uchun esa mazkur SHNQning 17-jadvalidan olinuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar choʻzilgan belbogʻ yuklangan boʻlsa, unda devor faqat va t ni hisobga olgan holda aniqlanganda, d koeffitsiyentni mazkur SHNQning 84-formulasi boʻyicha aniqlashda bf va tf mos ravishda yuklangan choʻzilgan belbogʻning kengligi va qalinligi deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16-jadval

δ

a / hef quyidagiga teng boʻlganda, payvandlangan balkalar uchun s1 qiymatlari

≤0,5

0,6

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

≥2,0

≤1

11,5

12,4

14,8

18,0

22,1

27,1

32,6

38,9

45,6

2

12,0

13,0

16,1

20,4

25,7

32,1

39,2

46,5

55,7

4

12,3

13,3

16,6

21,6

28,1

36,3

45,2

54,9

65,1

6

12,4

13,5

16,8

22,1

29,1

38,3

48,7

59,4

70,4

10

12,4

13,6

16,9

22,5

30,0

39,7

51,0

63,3

76,5

≥30

12,5

13,7

17,0

22,9

31,0

41,6

53,8

68,2

83,6

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

17-jadval

a / hef

0,5

0,6

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

c1

13,7

15,9

20,8

28,4

38,7

51,0

64,2

79,8

94,9

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-rasm. Koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlangan balka sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — bir yerga toʻplangan kuch F siqilgan belboqqa berilgan, b — choʻzilgan belboqqa berilgan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) a/hef > 0,8 va nisbat mazkur SHNQning 18-jadvalida keltirilgan qiymatlardan katta boʻlsa, — quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(88)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda s 2 — mazkur SHNQning 19-jadvali boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 87-formulasi boʻyicha, bunda a/h ef > 2 boʻlganda deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) a/hef > 0,8 boʻlganda va nisbat mazkur SHNQning 18-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan ortiq boʻlmaganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 82-formulasi boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 87-formulasi boʻyicha, biroq ni aniqlashda mazkur SHNQning 87-formulasida va 16-jadvalida a oʻrniga 0,5a ni qoʻygan holda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha hollarda boʻlmaning haqiqiy oʻlchamlariga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

18-jadval

Balkalar

δ

a / hef quyidagiga teng boʻlganda, σloc ning chegaraviy qiymatlari

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

≥2,0

Payvandlangan

≤1

0

0,146

0,183

0,267

0,359

0,445

0,540

0,618

2

0

0,109

0,169

0,277

0,406

0,543

0,652

0,799

4

0

0,072

0,129

0,281

0,479

0,711

0,930

1,132

6

0

0,066

0,127

0,288

0,536

0,874

1,192

1,468

10

0

0,059

0,122

0,296

0,574

1,002

1,539

2,154

≥30

0

0,047

0,112

0,300

0,633

1,283

2,249

3,939

Oʻta mustahkam boltlarda

-

0

0,121

0,184

0,378

0,643

1,131

1,614

2,347

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

19-jadval

a / hef

≤0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

≥2,0

c2

14-jadval boʻyicha,

yaʼni s2 = scr

37,0

39,2

45,2

52,8

62,0

72,6

84,7

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Koʻndalang asosiy qovurgʻalardan tashqari boʻlmaning hisobiy (siqilgan) chegarasidan h1 masofada joylashgan bitta boʻylama bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan simmetrik kesimli balka devorida mazkur SHNQning 15-rasmiga koʻra ushbu qovurgʻa boʻlmani ajratib turgan plastinalarning ikkalasi alohida hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
siqilgan belbogʻ va boʻylama qovurgʻa oʻrtasida joylashgan 3 plastina quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(89)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda gc ushbu SHNQning 4-ilovasidan olinishi, s , sloc va t esa mazkur SHNQning 162-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va qiymatlari quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
= 0 boʻlganida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(90)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va boʻlganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(91)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda (93)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-rasm. Koʻndalang asosiy qovurgʻalar va boʻylama bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan balka sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — siqilgan belboqqa berilgan bir joyga toʻplangan kuch F, b — choʻzilgan belboq,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻasi, 2 — boʻylama bikrlik qovurgʻasi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — siqilgan belbogʻ yonidagi plastina, 4 — choʻzilgan belbogʻ yonidagi plastina
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar a/h 1 > 2 boʻlsa, va ni hisoblashda deb olinishi; mazkur SHNQning 83-formulasi boʻyicha unga tekshirilayotgan plastinaning oʻlchamlarini kiritish yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama qovurgʻa va choʻzilgan belbogʻ oʻrtasida joylashgan 4 plastina quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda (95)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 87-formulasi va 16-jadvali boʻyicha, d = 0,8 boʻlganda a/hef nisbat qiymatini qiymati bilan almashtirgan holda aniqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 83-formulasi boʻyicha unga tekshirilayotgan plastinaning oʻlchamlari bilan almashtirilgan holda aniqlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— siqilgan belboqqa kuch qoʻyilganda mazkur SHNQning 15-rasmi, a-chizmasiga asosan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— choʻzilgan belboqqa kuch qoʻyilganda mazkur SHNQning 15-rasmi, b-chizmasiga asosan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koeffitsiyent ushbu SHNQning 4-ilovasidan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. 3 plastina qoʻshimcha kalta koʻndalang qovurgʻalar bilan mahkamlanganda mazkur SHNQning 16-rasmiga muvofiq ular boʻylama qovurgʻagacha yetkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, 3 plastinani hisoblash mazkur SHNQning 89 — 93-formulalari boʻyicha bajarilishi, ularda a kattalik a1 kattalik bilan almashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda a1qoʻshni kalta qovurgʻalarning oʻqlari oʻrtasidagi masofa mazkur SHNQning 16-rasmiga muvofiq, 4 plastinani hisoblash mazkur SHNQning 169-bandning b-kichik bandi talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Nosimmetrik kesimli balkalarning devorlarini barqarorlikka hisoblash mazkur SHNQning 166, 168 — 171-bandlarining formulalari boʻyicha quyidagi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
faqat koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlangan devorlar uchun mazkur SHNQning 82 va 88-formulalarida hamda 19-jadvaldagi hef qiymati boʻlmaning neytral oʻqidan hisobiy (siqilgan) chegarasigacha boʻlgan masofaning ikki barobariga teng deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a/hef > 0,8 va boʻlsa, mazkur SHNQning 114-bandi, a-kichik bandi va 114bandi v-kichik bandlarda koʻrsatilgan ikkala hisoblash qiymatidan qatʼi nazar bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-rasm. Koʻndalang asosiy bikrlik qovurgʻalari bilan (1), devor boʻlmasini siqilgan belbogʻi yonidagi plastina (3) va choʻzilgan belbogʻ yonidagi plastinaga (4) ajratuvchi boʻylama bikrlik qovurgʻasi (2), kalta bikrlik qovurgʻalari (5) bilan mustahkamlangan balka sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang qovurgʻalar va siqilgan zonada joylashgan bitta boʻylama qovurgʻa bilan mustahkamlangan devorlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 90, 91 va 94-formulalariga h1 /hef oʻrniga kiritilishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 95-formulasida (0,5 — h1 /h ef ) oʻrniga kiritilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — boʻlmaning hisobiy chegarasidagi chekka choʻzuvchi kuchlanishi (minus belgisi bilan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuklanmagan belbogʻ holatida ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblash s va t kuchlanishlar bir vaqtda taʼsir etganda mazkur SHNQning 97-formulasi boʻyicha bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Balkalarning devorlarini agar balka devorining shartli egiluvchanligi qiymatlari harakatlanadigan yuklanish mavjud boʻlmaganda 3,2 dan va balka belbogʻida harakatlanadigan yuklanish mavjud boʻlganda 2,2 dan ortiq boʻlsa koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asosiy koʻndalang qovurgʻalar oʻrtasidagi masofa > 3,2 boʻlganida 2hef dan, boʻlganda esa 2,5hef dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar balka devori mazkur SHNQning 166, 168 — 172-bandlariga muvofiq tekshiruvlarni qanoatlantirsa va balkaning umumiy barqarorligi mazkur SHNQning 114-bandi a-kichik bandi yoki 114-bandi b-kichik bandi talablari bilan taʼminlangan boʻlsa, qovurgʻalar oʻrtasidagi yuqorida koʻrsatilgan masofalarni 3hef qiymatigacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda lef /b qiymatlari siqilgan belbogʻ uchun ustki belboqqa berilgan kuch uchun mazkur SHNQning 2-jadvali formula orqali aniqlanuvchi qiymatlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Katta harakatsiz bir joyga toʻplangan yuklar tushuvchi joylarda va tayanchlarda koʻndalang qovurgʻalar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faqat koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlangan devorda ularning chiqib turgan qismining kengligi bh juft simmetrik qovurgʻa uchun hef /30 + 40 mm dan, bir tomonlama qovurgʻa uchun hef /24 + 50 mm dan, qovurgʻa qalinligi ts dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balkalarning devorlarini devorga pero bilan payvandlanuvchi yakka burchaklardan iborat bir tomonlama koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, qovurgʻaning unga eng yaqin devor qirrasi bilan mos keluvchi oʻqqa nisbatan hisoblab chiqariladigan inersiya momenti juft simmetrik qovurgʻa uchun belgilangandan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Devor bitta boʻylama qovurgʻa bilan mustahkamlanganda bikrlik qovurgʻalari kesimlarining zaruriy inersiya momentlari Js aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang qovurgʻalar uchun — quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (96)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama qovurgʻalar uchun — mazkur SHNQning 20-jadvali formulalari boʻyicha uning chegaraviy qiymatlarini hisobga olgan holda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama va koʻndalang qovurgʻalar devorning bir tomonida joylashganda ulardan har biri kesimlarining inersiya momentlari devorning qovurgʻaga eng yaqin qirrasi bilan mos keluvchi oʻqqa nisbatan hisoblab topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang va boʻylama bikrlik qovurgʻalari chiqib turgan qismining minimal oʻlchamlari mazkur SHNQning 173-bandi talablariga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

20-jadval

h1/hef

Boʻylama qovurgʻa kesimining zaruriy inersiya momenti Jsl

Chegaraviy qiymatlar

minimal Jsl,min

maksimal Jsl,max

0,20

(2,5 — 0,5a / hef) × a2t3 / hef

1,5heft3

7heft3

0,25

(1,5 — 0,4a / hef) × a2t3 / hef

1,5heft3

3,5heft3

0,30

1,5heft3

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Jsl oraliq qiymatlar h1/hef uchun hisoblanganda chiziqli interpolyatsiyaga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Yasama kesimli balka devorining tayanch ustidagi qismi u bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlanganda tekislikdan boʻylama egilishga tayanch reaksiyasi bilan yuklangan ustun singari hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur ustunning hisobiy kesimiga bikrlik qovurgʻasining kesimi va qovurgʻaning har bir tomonidagi devorning kenglikdagi tasmalar kiritilishi, bunda ustunning hisobiy uzunligi devor balandligiga teng deb olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch qovurgʻalarning pastki koʻndalang kesilgan joyi mazkur SHNQning 17-rasmi silliqlangan yoki balkaning pastki belbogʻi joyiga zich moslangan yoki payvandlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur kesimlardagi kuchlanishlar tayanch reaksiyasi taʼsir etganda quyidagilardan oshmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birinchi holda mazkur SHNQning 17-rasm a-chizmasiga asosan prokatli poʻlatning boʻlganda ezilish Rp ga va boʻlganda siqilish Ry ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi holda 17-rasm b-chizmasiga asosan — ezilish Rp ga hisobiy qarshiligidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch qovurgʻasi balkaning pastki belbogʻiga payvandlangan holda payvand choklari tayanch reaksiya taʼsiriga hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-rasm. Tayanch bikrlik qovurgʻasi qurilmasining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — yon yuzada silliqlash orqali, b — koʻndalang kesilgan joyidan uzoqlashtirib zich moslangan yoki pastki belboqqa payvandlangan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Ustki belboqqa bir joyga toʻplangan kuch berilgan yerda joylashgan bir tomonlama bikrlik qovurgʻasi devorning oʻrta tekisligidan ustun hisobiy kesimining ogʻirlik markazigacha boʻlgan masofaga teng ekssentrisitet bilan siqilgan ustun sifatida hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur ustunning hisobiy kesimiga bikrlik qovurgʻasining kesimi va qovurgʻaning har bir tomonidagi devorning kenglikdagi boʻlmalari kiritilishi, bunda ustunning hisobiy uzunligi devor balandligiga teng deb olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Markaziy, nomarkaziy siqilgan va siqilib-egilgan elementlarning devorlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Devorning hisobiy balandligini qalinlikka nisbati hef /t markaziy siqilgan (m =0), shuningdek mazkur SHNQning 18-rasmi boʻyicha nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlarda (m > 0), 179-bandida keltirilgan talablardan tashqari qiymatlaridan oshmasligi kerak, bu yerda qiymatlari ushbu SHNQning 21-jadvalidan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-rasm. Nomarkaziy siqilgan qoʻshtavrli va korobkasimon kesimli elementlarning sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Mazkur SHNQning 54-formulasi boʻyicha hisoblanuvchi qoʻshtavrli va korobkasimon kesimli nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlar ushbu SHNQning 18-rasmiga asosan devorning hisobiy balandligi hef ning qalinlik t ga nisbati qiymatiga qarab aniqlanishi (s — devorning hisobiy chegarasi yaqinidagi “musbat” belgisi bilan olinadigan va yoki koeffitsiyentlarni hisobga olmasdan aniqlangan eng katta siquvchi kuchlanish; — devorning qarama-qarshi hisobiy chegarasi yaqinidagi tegishli kuchlanish) va quyidagicha aniqlanuvchi qiymatlardan ortiq olinmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa, ushbu SHNQning 177-bandi boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(97)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda (bunda — koʻrilayotgan kesimdagi oʻrtacha urinma kuchlanish);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,5 < a < 1 boʻlsa — a = 0,5 va a = 1 boʻlgandagi hisoblab chiqarilgan qiymatlar oʻrtasidagi chiziqli interpolyatsiya.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Qoʻshtavrli va korobkasimon boʻlmagan kesimli (tavrli kesim bundan mustasno) nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlar uchun hef /tw nisbatlarning mazkur SHNQning 178-bandida belgilangan qiymatlari 0,75 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Shartli egiluvchanligi 0,8 dan 4 gacha boʻlgan markaziy, nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi tavrli kesimli elementlar uchun tavr devorining hisobiy balandligini qalinlikka nisbati boʻlganda quyidagi formula boʻyicha aniqlangan qiymatlardan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(98)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda bf — tavr tokchasining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
heftavr devorining hisobiy balandligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
< 0,8 yoki > 4 qiymatlarda mazkur SHNQning 98-formulasida mos ravishda = 0,8 yoki = 4 deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Element kesimini chegaraviy egiluvchanlikka muvofiq tayinlanganda, shuningdek hisoblash yoʻli bilan tegishincha asoslanganda hef /t ning eng katta qiymatlari koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi lozim (bu yerda yoki ), biroq bu koeffitsiyent 1,25 dan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Qoʻshtavrli kesimli markaziy siqilgan elementlarda hef hisobiy balandlikka boʻlgan va oʻrtada joylashgan juft boʻylama qovurgʻa bilan mustahkamlangan devorlar uchun hef /t ning mazkur SHNQning 177-bandida belgilangan qiymati shartlarda quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent b ga koʻpaytirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(99)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Jsl — boʻylama qovurgʻa kesimining inersiya momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nomarkaziy siqilgan yoki siqilib egiluvchi element devorini inersiya momenti boʻlgan, devor oʻrtasida joylashgan boʻylama bikrlik qovurgʻasi bilan mustahkamlanganda, devorning belbogʻ va qovurgʻa oʻqi oʻrtasidagi eng koʻp yuklangan qismi alohida plastina sifatida qaralishi va 177 yoki 178-bandlarning talablariga muvofiq tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qovurgʻa devorning bir tomonida joylashganida uning inersiya momenti devorning eng yaqin qirrasi bilan tutash oʻqqa nisbatan hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama bikrlik qovurgʻalari elementlarning hisobiy kesimlariga kiritilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama qovurgʻa devorning gofrirovkasi koʻrinishida bajarilgan holda hef ni hisoblashda gofraning yoyilgan uzunligi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama bikrlik qovurgʻalarining chiqib turgan qismining minimal oʻlchamlari ushbu SHNQning 172-bandi talablariga muvofiq olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. hef /t ning haqiqiy qiymati mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq aniqlanuvchi qiymatdan (markaziy siqilgan elementlar uchun koʻpi bilan ikki baravar) ortiq boʻlgan hollarda hisoblash formulalarida A qiymati sifatida devor balandligi hred bilan birga hisoblab topilgan Ared qiymati olinishi kerak (korobkasimon kesimda kesim hosil qiluvchi va egilish tekisligiga mos ravishda parallel va perpendikulyar joylashgan plastinalar uchun hred va hred1 aniqlanadi):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshtavrli va shvellerli kesimlar uchun ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
korobkasimon kesimlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markaziy siqilishda ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nomarkaziy siqilish va siqilib egilishda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hred ning qiymatlari aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shveller kesimli markaziy siqilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (100)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shveller kesimli devorning shartli egiluvchanligi boʻlib, u mazkur SHNQning 21-jadvalidan olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshtavrli va korobkasimon kesimli markaziy siqilgan elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (101)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — tegishli kesimli devorning shartli egiluvchanligi boʻlib, u m=0 boʻlganda mazkur SHNQning 21-jadvalidan olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devorning shartli egiluvchanligi boʻlib, ni hisoblashda ga teng deb olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — koeffitsiyent boʻlib, u qoʻshtavrli kesim uchun ga ( boʻlsa, deb olinishi kerak) va korobkasimon kesim uchun ga ( boʻlsa, deb olinishi kerak) teng deb olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — elementning mazkur SHNQning 21-jadvalidan olinadigan shartli egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlar uchun (101) formula boʻyicha, bu yerda qiymati mazkur SHNQning 21-jadvalidan, k qiymati esa shartiga koʻra aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devorning hisobiy balandligining koʻrsatilgan oʻzgarishlari faqat mazkur SHNQning 3, 49, 59 va 60-formulalari boʻyicha hisoblashda A kesim yuzasini aniqlash uchun olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— elementning markaziy siqilishdagi barqarorlikni hisoblashda olinadigan shartli egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— barqarorlikni hisoblashda momentning amal qilish tekisligida olinadigan elementning shartli egiluvchanligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Korobkasimon kesimlarga toʻgʻri burchakli (yasama, bukilgan toʻgʻri burchakli va kvadrat) yopiq profillar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Korobkasimon kesimda t > 0 boʻlganda qiymati eguvchi moment tekisligiga parallel devor uchun aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. 0 < t < 1,0 boʻlsa, qiymati t = 0 va m = 1,0 shartlarda aniqlangan qiymatlar oʻrtasidagi chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. boʻlsa, yaxlit kolonnalarning devorlari biri ikkinchisidan masofada joylashgan koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlanishi, bunda joʻnatiladigan har bir elementda kamida ikkita qovurgʻa boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining chiqib turgan qismining minimal oʻlchamlari ushbu SHNQning 172-bandiga muvofiq olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Markaziy, nomarkaziy siqilgan, siqilib egiluvchi va egiluvchi elementlarning belbogʻ listlari (tokchalari)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Listli belbogʻlar (tokchalar) osilmasining hisobiy kengligi bef quyidagi masofaga teng deb olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan elementlarda — devor qirrasidan (bir taraflama choklarda devorning chok tomonidagi qirrasidan) listli belbogʻning (tokcha) chetigacha boʻlgan masofaga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
prokatli profillarda — ichki burilish boshlangan joydan tokchaning chetigacha boʻlgan masofaga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bukilgan profillarda mazkur SHNQning 13-rasmi, devorning burilgan joyning chetidan listli belbogʻning (tokcha) chetigacha boʻlgan masofaga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Shartli egiluvchanligi 0,8 dan 4 gacha boʻlgan markaziy, nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan elementlarda listli belbogʻ (tokcha) osilmasining hisobiy kengligi bef ning qalinlik t ga nisbati mazkur SHNQning 22-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanuvchi qiymatlardan ortiq olinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
< 0,8 yoki > 4 boʻlsa ushbu SHNQning 22-jadvali formulalarida tegishli ravishda = 0,8 yoki = 4 olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Egiluvchi elementlarda siqilgan belbogʻ osilmasining kengligi bef ning qalinlik t ga nisbati mazkur SHNQning 23-jadvali boʻyicha aniqlanuvchi qiymatlardan ortiq olinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Tokchaning hoshiyalovchi qovurgʻasini tokcha oʻqidan boshlab oʻlchanuvchi balandligi aef plankalar bilan kuchaytirilmagan elementlarda mazkur SHNQning 3-rasmidagi 0,3bef dan, plankalar bilan kuchaytirilgan elementlarda esa 0,2bef dan kam boʻlmasligi lozim, bunda qovurgʻa qalinligi dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Korobkasimon kesimli markaziy siqilgan elementlarda belbogʻning hisobiy kengligining qalinlikka eng katta nisbati bef /t mazkur SHNQning 21-jadvalidan korobkasimon kesimli devorlar kabi olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Korobkasimon kesimli nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan elementlarda bef /t eng katta nisbati olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m ≤ 0,3 boʻlsa — markazda siqilgan elementlar uchun singari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m ≥ 1,0 va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m ≤ 0,3 va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nisbiy ekssentrisitet qiymatlari 0,3 < m < 1 boʻlganida, bef /t ning eng katta nisbatlari bef /t ning m = 0,3 va m = 1 shartlarda hisoblab chiqarilgan qiymatlari oʻrtasidagi chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

22-jadval

Tokchaning (listli belbogʻning) va element kesimining tavsifi

 ning eng katta nisbatlari

Qoʻshtavr va tavrni hoshiyalanmagani

Qoʻshtavr va tavrni qovurgʻa bilan hoshiyalangani

Teng tokchali burchaklar va bukilgan profillarni hoshiyalanmagani

Teng tokchali burchaklar va bukilgan profillarni hoshiyalangani

Hoshiyalangan tomonlari teng boʻlmagan katta burchak va shveller polkasi

Qovurgʻa bilan hoshiyalangan va plankalar bilan kuchaytirilgan bukilgan profillar

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Markaziy, nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlarning kesimlari chegaraviy egiluvchanlik boʻyicha, egiluvchi elementlarning kesimlari chegaraviy egilishlar boʻyicha tayinlanganda, shuningdek hisoblash yoʻli bilan tegishli ravishda asoslanganda osilmaning hisobiy kengligi qalinlikka nisbati bef /t ning eng katta qiymatlari koeffitsiyentga koʻpaytirilishi, ammo bu koeffitsiyent 1,25 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
markaziy, nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchi elementlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qiymatlarining element barqarorligini tekshirishda foydalanilgan eng kichigi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egiluvchi elementlar uchun: = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s — ikki qiymat yoki dan kattasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

23-jadval

Egiluvchi elementlarni hisoblash

Osilma tavsifi

 nisbatining eng katta qiymatlari

Plastik deformatsiyalar doirasida

Hoshiyalanmagan

Qovurgʻa bilan hoshiyalangan

Plastik deformatsiyalar rivojlanishini hisobga olgan holda1)

Hoshiyalanmagan

bef / t = 0,11hef / tw, ammo dan ortiq emas

Qovurgʻa bilan hoshiyalangan

bef / t = 0,16hef / tw, ammo  dan ortiq emas

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) hef / tw boʻlsa, bef /t nisbatining eng katta qiymati olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hoshiyalanmagan osilma uchun bef / t = ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qovurgʻa bilan hoshiyalangan osilma uchun bef / t =.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hef — balkaning hisobiy balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tw — balka devorining qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Listli konstruksiyalarning hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Mustahkamlikka hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Momentsiz tarang holatda turgan listli konstruksiyalar (aylanma qobiqlar)ni mustahkamlikka hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(102)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda va — ikki oʻzaro perpendikulyar yoʻnalishlar boʻyicha normal kuchlanishlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— konstruksiyalarning ish sharoitlari koeffitsiyenti boʻlib, u sanoat korxonalari inshootlarini SHNQ 2.09.02-19 talablariga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, asosiy kuchlanishlarning mutlaq qiymatlari hisobiy qarshiliklarning ga koʻpaytirilgan qiymatlaridan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Suyuqlik, gaz yoki sochiluvchan material bosimi ostida boʻlgan yupqa devorli momentsiz aylanma qobiqlar mazkur SHNQning 19-rasmidagi kuchlanishlar quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (103)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (104)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda va — mos ravishda meridional va halqa kuchlanishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r1 va r2 — qobiqning oʻrta yuzasini asosiy yoʻnalishlaridagi egrilik radiuslari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
p — qobiqning yuza birligiga tushuvchi hisobiy bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — qobiqning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — qobiqning abc qismiga taʼsir etuvchi toʻliq hisobiy bosimning qobiqning z-z oʻqiga proyeksiyasi mazkur SHNQning 19-rasmida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r va b — 19-rasmda koʻrsatilgan radius va burchak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-rasm. Aylanma qobiq sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Ichki bir tekis bosim ostida boʻlgan yupqa devorli momentsiz berk aylanma qobiqlaridagi kuchlanishlar quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
silindrsimon qobiqlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va ; (105)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sferik qobiqlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (106)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konussimon qobiqlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va , (107)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda p — qobiqning yuza birligiga tushuvchi hisobiy ichki bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — qobiq oʻrta yuzasining radiusi mazkur SHNQning 20-rasmda keltirilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — konus hosil qiluvchi va uning z-z oʻqi oʻrtasidagi burchak mazkur SHNQning 20-rasmda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-rasm. Konussimon aylanma qobiq sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Qobiqlarning shakli yoki qalinligi oʻzgarish joylarida, shuningdek yuklanish oʻzgarganida mahalliy kuchlanishlar (chetki taʼsir) hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Ustuvorlikka (barqarorlikka) hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Parallel hosil qiluvchi bilan bir tekis siqilgan berk dumaloq silindrsimon qobiqlarining barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(108)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — qobiqdagi hisobiy kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoki cEt/r qiymatlarining eng kichigiga teng boʻlgan kritik kuchlanish (bu yerda r — qobiq oʻrta yuzasining radiusi, t — qobiq qalinligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψ koeffitsiyentlarning qiymatlari 0 < r/t £ 300 boʻlganda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (109)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c koeffitsiyentlarning qiymatlari quyidagi 24-jadvaldan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

24-jadval

r / t

100

200

300

400

600

800

1000

1500

2500

s

0,22

0,18

0,16

0,14

0,11

0,09

0,08

0,07

0,06

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Parallel hosil qiluvchi nomarkaziy siqilgan yoki diametral tekislikda sof egilgan holda, eng katta moment joyidagi urinma kuchlanishlar qiymatlaridan oshmaganda, kuchlanish baravar koʻpaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda — eng kichik kuchlanish (choʻzuvchi kuchlanishni manfiy deb hisoblanishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Siqilgan yoki siqilib egiluvchi sterjenlar singari hisoblanuvchi quvurlarda, shartli egiluvchanlik boʻlgan holda quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(110)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday quvurlarni barqarorlikka hisoblash ushbu SHNQning 7-bobi talablariga muvofiq devorlarning barqarorlikka hisoblar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar r/t ning qiymati mazkur SHNQning 110-formulasi boʻyicha aniqlanuvchi qiymatlarning yarmidan oshmasa, choksiz yoki elektr payvandlangan quvurlarning devorlarini barqarorlikka hisoblamaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Ikki hosil qiluvchi hamda yoʻnaltiruvchining ikki yoyi boʻylab tayangan, hosil qiluvchilar yoqalab bir tekis siqilgan silindrsimon panel, boʻlganda (bu yerda b — yoʻnaltiruvchining yoyi boʻyicha oʻlchangan panel kengligi), barqarorlikka plastina singari quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisobiy kuchlanish boʻlsa,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (111)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisobiy kuchlanish boʻlsa,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (112)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa, b/t ning eng katta nisbati chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar boʻlsa, panel barqarorlikka qobiq singari mazkur SHNQning 194-bandi talablariga muvofiq hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Yopiq dumaloq silindrsimon aylanma qobiqning yon yuzasiga normal boʻlgan tashqi bir xil bosim r taʼsiridagi barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(113)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — qobiqdagi hisobiy halqali kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan kritik kuchlanish:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,5 ≤ l/ r ≤ 10 boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (114)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l/r ≥ 20 boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(115)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 < l / r < 20 boʻlganda, kuchlanishni chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlanishi lozim. Bunda, l — silindrsimon qobiqning uzunligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Qovurgʻaning oʻz tekisligida siqilgan sterjen sifatida barqarorligi sharti mazkur SHNQning 101-bandiga muvofiq olishni, bunda va sterjenning hisobiy uzunligiga qovurgʻaning kesimiga qobiqning qovurgʻa oʻqiga nisbatan ikkala tomonidagi kengligi boʻlgan qismlari qoʻshilishi, sterjenning shartli egiluvchanligi esa 6,5 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir tomonli bikrlik qovurgʻasi qoʻllanilganda uning inersiya momenti qobiqning eng yaqin yuzasi bilan mos keluvchi oʻqiga nisbatan hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Ushbu SHNQning 194 va 198-bandlarida keltirilgan yuklarning bir vaqtning oʻzida taʼsiriga duchor boʻlgan yopiq dumaloq silindrsimon aylanma qobiqning barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(116)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda mazkur SHNQning 194-bandiga muvofiq, esa mazkur SHNQning 177-bandiga koʻra hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Konuslik burchagi boʻlgan, N oʻqi boʻyicha siqilgan konussimon aylanma qobiqni mazkur SHNQning 21-rasmi ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(117)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Ncr — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan kritik kuch
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (118)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda t — qobiqning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 194-bandi talablariga muvofiq r radiusni rm radius bilan almashtirish yoʻli bilan aniqlangan kuchlanish qiymati, bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(119)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Yon yuzasiga normal tashqi bir xil bosim r taʼsiridagi konussimon aylanma qobiqning barqarorligini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(120)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda — qobiqdagi hisobiy aylanma kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quyidagi formula orqali aniqlanadigan kritik kuchlanish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(121)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda h — konussimon qobiq balandligi (asoslar orasidagi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rmmazkur SHNQning 119-formulasi boʻyicha aniqlanuvchi radius.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-rasm. Boʻylama siquvchi kuch taʼsiridagi konussimon aylanma qobiq sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Ushbu SHNQning 200 va 201-bandlarida keltirilgan kuchlar bir vaqtda taʼsiridagi konussimon aylanma qobiqni ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(122)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda va qiymatlari formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Toʻliq doirasimon qobiqni (yoki uning segmentini) turgʻunlikka hisoblash r / t ≤ 750 boʻlganida va uning yuzasiga nisbatan normal boʻlgan tashqi bir tekis bosim r taʼsir etganda quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(123)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — hisobiy kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ry dan oshiq emas deb olinuvchi kritik kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — sferaning oʻrtalik yuzasining radiusi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Metall membranali konstruksiyalarni hisoblash uchun asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Membranali konstruksiyalarni hisoblashda membrana chetlarining kontur egiluvchan elementlariga tayanishi tayanch chizigʻi boʻylab sharnirli va kontur elementlariga siljishni uzatishga qodir deb hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Membranali konstruksiyalarni hisoblash membrana va kontur elementlarining birgalikdagi ishi asosida, ularning deformativ holati va membrananing geometrik nochiziqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Membrana chetlari boʻylab taqsimlangan normal va urinma kuchlanishlar tayanch konturining tangensial tekislikda siqilishi va bukilishi bilan muvozanatga solingan deb hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Membranali konstruksiyalar konturining tayanch elementlarini hisoblashda quyidagilar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tangensial tekislikdagi egilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kontur elementlaridagi oʻqli siqilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
membrananing kontur elementlari bilan kontakt chizigʻi boʻylab urinma kuchlanishlar taʼsiridagi siqilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vertikal tekislikdagi egilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Membranani kontur elementlari kesimining ogʻirlik markaziga nisbatan ekssentrisitet bilan mahkamlanganda, konturlarni hisoblashda mazkur SHNQning 206-bandida keltirilgan omillardan tashqari buralishni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Tekislikda dumaloq boʻlgan yassi membranalar markazidagi kuchlanishlarni aniqlashda tayanch kontur deformatsiyalanmaydi deb qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Deformatsiyalanuvchi konturda mahkamlangan ellipssimon membrana markazidagi kuchlanishlarni aniqlash uchun mazkur SHNQning 208-bandi talablarini radius qiymatini ellipsning katta asosiy yarim oʻqi qiymati bilan almashtirish orqali qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi, bunda katta yarim oʻqning kichik yarim oʻqqa nisbati 1,2 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Poʻlat konstruksiyalarning elementlarini toliqishga hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Toliqishga olib kelishi mumkin boʻlgan, koʻp marta taʼsir etuvchi harakatlanuvchi, vibratsion yoki yuklanishlar sikllarining soni 105 va undan ortiq boʻlgan boshqa turdagi yuklanishlarni bevosita qabul qiluvchi poʻlat konstruksiyalar va ularning elementlari (kran osti balkalari, ish maydonchalari balkalari, bunker va yuk tushirish estakadalari konstruksiyalarining elementlari, dvigatellar osti konstruksiyalari va boshqalar) katta kuchlanishlar konsentratsiyasiga olib kelmaydigan konstruktiv yechimlarni qoʻllagan holda loyihalanishi va charchashga hisoblash yoʻli bilan tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanishlar sikllarining soni ekspluatatsiyaning texnologik xususiyatlarga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Antennalar, moʻrilar, machtalar, minoralar, yuk koʻtarish-transport vositalari kabi baland inshootlar konstruksiyalarini shamol taʼsiridan hosil boʻluvchi rezonansga charchashga hisoblash yoʻli bilan tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarni charchashga hisoblash QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq belgilanuvchi yuklanishlar taʼsiriga amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Toliqishga hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (124)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Rv — mazkur SHNQning 9-ilovasining 2-jadvalidan qabul qilinadigan charchashning hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — yuklashlar sikllari soni n ni hisobga oluvchi koeffitsiyent boʻlib, u quyidagicha hisoblanadigan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa, quyidagi formulalar boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 va 2 elementlar guruhlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(125)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — 8 elementlar guruhlari uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(126)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa a = 0,77;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— kuchlanganlik holatining turi va kuchlanishlarning nosimmetriya koeffitsiyenti ga qarab mazkur SHNQning 25-jadvalidan aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda va — hisoblanayotgan elementda netto kesimga muvofiq, dinamiklik koeffitsiyentini va koeffitsiyentlarni hisobga olmasdan aniqlangan, mutlaq qiymatga koʻra mos ravishda eng katta va eng kichik kuchlanishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Har xil qiymatli kuchlanishlarda kuchlanishlarning nosimmetriya koeffitsiyenti “manfiy” belgisi bilan olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 124-formulasi boʻyicha toliqishga hisoblashda koʻpaytmasi dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Yuklanishlar sikllarining soni 105 dan kam boʻlmagan yuklanishlarni bevosita qabul qiluvchi poʻlat konstruksiyalar va ularning elementlari katta kuchlanishlar konsentratsiyasiga olib kelmaydigan konstruktiv yechimlarni qoʻllagan holda loyihalanishida kam siklli mustahkamlikka hisoblash yoʻli bilan tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

25-jadval

σmax

Kuchlanishlar nosimmetriya koeffitsiyenti ρ

γv koeffitsiyentini aniqlash formulalari

Choʻzilish

-1 ≤ ρ ≤ 0

 

0 < ρ ≤ 0,8

0,8 < ρ < 1

 

Siqilish

-1 ≤ ρ < 1

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-bob. Poʻlat konstruksiyalarni moʻrt buzilishini oldini olishni hisobga olgan holda loyihalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Poʻlat konstruksiyalarni loyihalashda quyidagi omillar kombinatsiyasining salbiy taʼsiri natijasida moʻrt buzilishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatning kimyoviy tarkibi, tuzilishi va prokatning qalinligiga qarab moʻrt holatga oʻtadigan past haroratni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harakatlanuvchi, dinamik va vibratsion yuklanishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir yerga toʻplangan yuklanishlar yoki birikmalar qismlarining deformatsiyalari, shuningdek, payvand va qoldiq kuchlanishlar natijasida yuzaga keladigan yuqori mahalliy kuchlanishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzuvchi kuchlanishlar taʼsiri yoʻnalishiga koʻndalang yoʻnalgan kuchlanishlar konsentratorlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Konstruksiyalarning moʻrt buzilishini oldini olish uchun quyidagilarni amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatni ushbu SHNQning 18, 29-bandlari va 2-ilovasining 7-jadvali talablariga muvofiq tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklarini choʻzuvchi kuchlanishlarni 0,4Ry dan ortiq kuchlanish boʻlgan joylarda joylashishiga yoʻl qoʻymaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv qaror yoki turli texnologik operatsiyalar (toʻgʻrilash, bukish, gilotinada kesish, bosib teshik ochish va boshqalar) natijasida kuchlanishlar konsentratsiyasi va parchinlashdan yuzaga keladigan salbiy taʼsirni kamaytirish choralarini koʻrish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklarini kesishishini oldini olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandli birikmalar uchun chiqarish plankalaridan va choklarning sifatini buzmasdan nazorat qilish usullaridan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yaxlit devor konstruksiyalari panjarali devor konstruksiyalariga qaraganda kamroq kuchlanishlar konsentratorlariga ega ekanligini hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elementlarning nakladkalar bilan qoplanadigan boʻgʻinlarida elementlarni yon tomondagi choklarni uchma-uch birikish oʻqigacha har tomonidan kamida 25 mm ga boʻgʻin oʻqiga yetkazmaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesish qirralarini gilotinada kesish va bosib teshiklarni ochishda, kesim elementlarining eng kichik qalinligidan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bogʻlanish fasonkalari, yordamchi va boshqa ikkinchi darajali elementlarni konstruksiyaning choʻzilgan elementlariga boltlarda mahkamlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Payvandlangan boʻgʻinlarda, qalinligi s ≥ 25 mm boʻlgan prokatlarda C355 dan yuqori poʻlatdan tavrli va burchakli birikish joylarida, shuningdek, qatlam qalinligi boʻylab choʻzilish kuchlanishiga duchor boʻlgan elementlardan biri toʻliq kirib boradigan payvand choklari va qalinligi 40 mm dan ortiq boʻlgan prokatning qolgan qismi uchun qatlamli buzilishi xavfi mavjud boʻlib (payvandlash taʼsirida hosil boʻlgan prokatning tekisligiga parallel ravishda qatlamli yoriqlar shaklidagi prokatdagi nuqson), bunday nuqson choklarning sifatini ultratovushli nazorat qilish paytida aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qatlamli buzilishning paydo boʻlishi boʻgʻinlarning shakli va payvand choklarning joylashishiga, chokning oʻlchamiga, payvandlangan elementlarning qalinligiga, boʻgʻinning bikrlik darajasiga va payvandlash texnologiyasiga, shuningdek GOST 27772-2015 boʻyicha prokat mahsulotining uzluksizligi toifasiga bogʻliq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Prokatning qatlamli buzilishlarga moyilligini choʻzilishga sinovlar paytida oʻqi prokat yuzasiga normal boʻlgan namunalardagi nisbiy torayish ψz qiymati bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Qatlamli buzilish ehtimoli quyidagi shart bajarilganda istisno qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzr≤ψzn,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzr — umumiy xavf omili, foizi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzn — normalangan, foizi, amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq prokat uchun xavf omilining qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzn=15, ψzn=25, ψzn=35 prokat mahsuloti sifati guruhlari uchun mos ravishda Z15, Z25, Z35.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 216-bandiga muvofiq prokat quyidagilarga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu SHNQning 2-ilovasiga muvofiq 1-guruh konstruksiyalar guruhi uchun (GOST 27751-2014 boʻyicha KS-3 sinfidagi inshootlar uchun), shuningdek kuch list yuzasiga normal boʻlgan holatda flanetsli ulanishlar uchun — Z35 sifat guruhining talablariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — 3-guruhlarning boshqa konstruksiyalari uchun mazkur SHNQning 2-ilovasiga muvofiq (GOST 27751-2014 boʻyicha KS-2 sinfsdagi konstruksiyalar uchun) — Z25 sifat guruhining talablariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-guruh konstruksiyalari uchun mazkur SHNQning 2-ilovasiga muvofiq (GOST 27751-2014 boʻyicha KS-1 sinfsdagi konstruksiyalar uchun) — Z15 sifat guruhining talablariga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzr ning hisobiy qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzrzfztzshzjzs, (127)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzf — payvand choklarining ulanish shakli va choklarning joylashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzt — payvandlanadigan prokatning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzsh — chokning kateti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzj — ulanishning bikrlik darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzs — payvand texnologiyasining taʼsiri (oʻtishlar, choklarni qoʻyish ketma-ketligi va isitish sonining umumiy omili).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzf, ψzt, ψzsh, ψzj, ψzs larning qiymatlari mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψzr ning hisobiy qiymati material qalinligi boʻyicha statik siqilishda ishlaganda 50 foiziga kamayishi va qalinlik orqali harakat qiluvchi dinamik yoki vibratsion yuklanishlar taʼsiri holatida 10 foiziga oshirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Markaziy va nomarkaziy choʻzilgan elementlar, shuningdek konstruksiyalarning egiluvchi elementlarining choʻzilish zonalarini moʻrt buzilishga qarshiligini hisobga olgan holda mustahkamlikka quyidagi formula boʻyicha tekshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(128)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— elementning hisobiy kesimi netto boʻyicha dinamik koeffitsiyentlarni hisobga olmagan holda hisoblab topilgan eng katta choʻzuvchi kuchlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — mazkur SHNQning 9-ilovasining 3-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Moʻrt buzishini hisobga olgan holda mustahkamlikka tekshiriladigan elementlar ushbu SHNQning 7-bobi talablariga muvofiq hisoblash yoʻli bilan aniqlangan kesim yuzasini oshirishni talab qilmaydigan yechimlar yordamida loyihalashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

26-jadval

Ulanish shakli va payvand chokining joylashishi, ψzf

Payvand birikmalarining tasnifi

Xavf omili, foizi

Z yoʻnalishi boʻyicha kuchlanishsiz ulanish

 

 

ψzf=-25

Nosimmetrik joylashgan choklar bilan burchak birikmasi

 

 

ψzf=-10

Oraliq yotqizilgan qatlam bilan ulanish

 

 

ψzf=-5

Burchak chokli oddiy tavrli birikma

 

 

ψzf=0

Payvand chokini erigan metall bilan toʻla yoki qisman toʻldirib ulangan burchak chokli tavrli birikma

 

 

ψzf=+3

Listning erkin uchiga yaqin joyda joylashgan burchakli choklari bilan ulanish

 

 

ψzf=+5

Erigan metall bilan toʻla toʻldirib ulangan burchakli birikma

 

 

ψzf=+8

List qalinligi, S, mm, Z yoʻnalishi boʻyicha ishlaydigan, ψzt

ψzt=0,2S

Burchak choki katetining kattaligi, a, mm , ψzsh

 

 

ψzsh=0,3a

Birikmaning bikrlik darajasi, ψzj

 

Past — erkin kirishishi ehtimoli

ψzj=0

Oʻrtacha — chokning kirishishi ehtimoli va konstruksiyaning deformatsiyalanishi

ψzj=+3

Yuqori — chokning qisqarishisiz bikr mahkamlanishi

ψzj=+5

Payvand texnologiyasi, ψzs

Oʻtishlar soni

Bir marta

ψzs=0

Bir necha marta

ψzs=-2

Chok bilan qoplash ketma-ketligi

Navbatma-navbat ulanishning bir va boshqa tomonida

ψzs=-2

Birikmaning avval bir, keyin boshqa tomonida

ψzs=0

Isitish

Isitishsiz

ψzs=0

Isitish bilan

ψzs=-8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-bob. Poʻlat konstruksiyalarning birikmalarini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Payvandlangan (svarnie) birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Uchma-uch payvandlangan birikmalarni markaziy choʻzilish yoki siqilishga hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(129)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — ulanayotgan elementlarning eng kichik qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lw — payvand chokining hisobiy uzunligi, toʻliq uzunligiga, uning 2t ga qisqartirilgani yoki payvand chokining uchlari boʻgʻindan tashqariga chiqarilganda uning toʻliq uzunligiga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 100-bandiga muvofiq hisoblangan konstruksiya elementlarining uchma-uch payvand birikmalarini hisoblaganda, mazkur SHNQning 129-formulada Rwy oʻrniga Rwy / gu ni qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Elektrodlarni, payvandlash simlarini va flyuslarni tanlashda mazkur SHNQning 2-ilovasida keltirilgan konstruksiya guruhlari va hisobiy haroratlarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Payvandlangan birikmalarni loyihalashda mazkur SHNQning 11-bobiga muvofiq konstruksiyalarning moʻrt buzilishini istisno qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Burchak chokli payvand birikmalarni, boʻylama va koʻndalang kuchlar taʼsir etganida ikki kesim boʻyicha kesishga (shartli) mazkur SHNQning 22-rasmiga asosan hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-rasm. Burchak chokli payvand birikmaning hisoblangan kesimlarining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — chok metalli boʻyicha kesim, 2 — chok metallning erish chegarasi boʻyicha kesim
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok metalli boʻyicha (1 — kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(130)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok metallning erish chegarasi boʻyicha (2 — kesim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(131)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lw — chokning toʻliq uzunligidan 10 mm ga kamroq olingan, chokning hisobiy uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
f va — poʻlat elementlarni payvandlaganda qabul qilinadigan koeffitsiyentlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oquvchanlik chegarasi 530 N/ mm2 gacha boʻlganda — 27-jadval boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oquvchan chegarasi 530 N/mm2 dan ortiq boʻlganda, payvandlash turi, chok joylashuvi va payvand simi diametridan qatʼi nazar bf = 0,7 va bz = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻlchamlari hisoblashga muvofiq aniqlangan burchak choklari uchun oquvchanlik chegarasi 285 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlat elementlarda, chok metalli boʻyicha kesishga hisoblangan Rwf qarshiligi Rwz dan ortiq boʻlishi, qoʻlda payvandlashda esa erish chegarasi metalli boʻyicha kesishga hisoblangan Rwz qarshiligidan kamida 1,1 marotabaga ortiq boʻlgan, biroq Rwz bz/bf qiymatidan oshmagan elektrod va payvand simini qoʻllash kerak, oquvchanlik chegarasi 285 N/ mm2 dan ortiq poʻlatdan tayyorlangan elementlarda esa quyidagi shartga javob beruvchi elektrod va payvand simi qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektrod yoki payvandlash simini tanlanayotganda konstruksiyalar guruhlarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

27-jadval

Payvand simining diametri d (mm) payvand turi

Chok holati

Koeffitsiyent

Choklarning βf va βz katetlarida koeffitsiyentlar qiymati (mm)

3-8

9-12

14-16

18 va ortiq

d = 3 — 5 da avtomatik

 

Qayiqcha shaklida

βf

1,1

0,7

βz

1,15

1,0

Pastki

βf

1,1

0,9

0,7

βz

1,15

1,05

1,0

d = 1,4 — 2 da avtomatik va yarim avtomatik

Qayiqcha shaklida

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Pastki, gorizontal, vertikal

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

d < 1,4 da yaxlit kesimli sim yoki kukunli sim bilan qoʻlda, yarim avtomatik

Qayiqcha shaklida, pastki, gorizontal, vertikal, shiftga qoʻyilgan

βf

0,7

βz

1,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Burchak chokli payvand birikmalarni chok joylashgan tekislikka perpendikulyar tekislikda moment taʼsiriga hisoblashni, ikki kesimda quyidagi formulalar boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(132)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(133)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wfchok metalli boʻyicha hisobiy kesimning qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wz — erish chegarasi metalli boʻyicha hisobiy kesimning qarshilik momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Burchak chokli payvand birikmalarini ushbu choklarning joylashish tekisligidagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikki kesim boʻyicha quyidagi formulalar boʻyicha bajarish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(134)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erish chegarasi metalli boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (135)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jfx va Jfy — chok metalli boʻyicha uning asosiy oʻqlariga nisbatan hisobiy kesimning inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jzx va Jzy — erish chegarasi metalli boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
x va y — choklarning hisobiy kesimining O ogʻirlik markazidan eng uzoq masofada boʻlgan ushbu kesimning bosh oʻqlariga nisbatan chok nuqtasining koordinatalari mazkur SHNQning 23-rasmida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-rasm. Payvandlangan birikmalarning hisobiy sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Sifatning fizik nazoratisiz tayyorlangan uchma-uch payvandlangan birikmalarni, bir vaqtning oʻzida bir kesimda normal va urinma kuchlanishlar taʼsir qilganda, mazkur SHNQning 29-formulasi boʻyicha tekshirish, bunda va Ry qiymatlarini tegishlicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va — ikkita oʻzaro perpendikulyar yoʻnalishda payvand birikmasida normal kuchlanishlar sifatida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— payvand birikmada urinma kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sifatida qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Burchak chokli payvand birikmalarni bir vaqtning oʻzida boʻylama va koʻndalang kuchlar va moment taʼsiriga hisoblaganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va , (136)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tf va tz — hisobiy kesimdagi mos ravishda chok metalli va erish chegarasi metalli boʻyicha kuchlanishlar, ular boʻylama va koʻndalang kuchlar va moment bilan vujudga kelgan kuchlanishlarning geometrik yigʻindisiga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Boltli birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Boltli birikmalarda, boʻgʻinning ogʻirlik markazidan oʻtadigan N boʻylama kuch taʼsirida, bu kuchning boltlar orasidagi taqsimlanishini bir maromda deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Bitta bolt tomonidan qabul qilinishi mumkin boʻlgan hisobiy kuch Nb quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesishga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (137)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ezilishga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(138)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻzilishga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (139)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — bolt sterjenining tashqi diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bolt sterjeni kesimining hisobiy yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltning kesimi netto yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bir yoʻnalishda ezilayotgan elementlarning qalinligining eng kam yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ns — bitta boltning hisobiy kesilishlarining soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan birikmaning ishlash sharoitlarining koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Boʻylama kuch N taʼsiridagi birikmalardagi boltlarning soni quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(140)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nmin — ushbu SHNQning 228-bandiga muvofiq hisoblangan bitta bolt uchun hisobiy kuchlarning qiymatlaridan kichikrogʻi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Birikmaga moment taʼsir qilganda ulanadigan elementlarning siljishiga olib keladigan boʻlsa, boltlardagi kuchlarning taqsimlanishi ulanishning ogʻirlik markazidan koʻrib chiqilayotgan boltgacha boʻlgan masofalarga mutanosib ravishda olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Bir vaqtning oʻzida boʻylama kuch va momentning taʼsiridan kesishda ishlaydigan boltlarni teng taʼsir etuvchi kuchlanishga tekshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Bitta element boshqa elementga qistirma yoki boshqa oraliq element orqali ulangan boʻlsa hamda bir tomonli qoplamali birikmalarda boltlarning soni ularning hisobiy soniga nisbatan 10 foiziga koʻproq boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Burchak yoki shvellerlarning chiqib turuvchi tokchalarini mayda element bilan qotirganda bitta tokchani mahkamlovchi boltlarning soni ularning hisobiy soniga nisbatan 50 foiziga koʻproq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Oʻta mustahkam boltlarda birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Oʻta mustahkam boltlardagi birikmalarni boʻgʻinlar va birikishlardagi kuchlanishlar ulanayotgan elementlarning bir-biriga tegib turuvchi yuzalarida oʻta mustahkam boltlarni tortishdan vujudga keladigan ishqalanish orqali uzatilishini inobatga olgan holda hisoblanishi, bunda boltlar oʻrtasida boʻylama kuchning taqsimlanishi bir xil deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Bitta oʻta mustahkam bolt bilan tortib mahkamlangan elementlarning har bir ishqalanish yuzasi tomonidan qabul qilinishi mumkin boʻlgan hisobiy kuchlanish Qbh quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(141)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rbh — oʻta mustahkam boltning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — mazkur SHNQning 28-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan ishqalanish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 28-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bolt kesimining netto yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— hisobiy kuchlanishni qabul qilish uchun zarur boʻlgan boltlar soni n ga bogʻliq boʻlgan birikmaning ishlash sharoitlari koeffitsiyenti va u quyidagilarga teng deb olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n < 5 boʻlganda 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 ≤ n < 10 boʻlganda 0,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n .≥10 boʻlganda 1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

28-jadval

Ulayotgan yuzalarga ishlov berish (tozalash) usuli

Boltlarni tortilishini rostlash usuli

μ ishqalanish koeffitsiyenti

Yuklanishdagi teshiklar va boltlarning nominal diametrlaridagi δ, mm farqida γh koeffitsiyentlari

dinamik va δ = 3-6 da;

statik va δ = 5-6 da.

dinamik va δ = 1 da;

statik va δ = 1-4 da.

1. Konservatsiyasiz ikki yuzaga pitra otish yoki pitra oqimi bilan

M boʻyicha

0,58

1,35

1,12

α

0,58

1,20

1,02

2. Konservatsiya bilan (rux yoki aluminiyni changlatish orqali metallizatsiyalash bilan)

M

0,50

1,35

1,12

α

0,50

1,20

1,02

3. Bitta yuzani pira bilan, polimer yelim bilan konservatsiyalash va karborund kukunini sepish. Ikkinchi yuza konservatsiyasiz poʻlat choʻtkalar bilan ishlov berish

M

0,50

1,35

1,12

α

0,50

1,20

1,02

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Ikki yuzani gaz alanga usuli bilan konservatsiyasiz ishlov berish

M

0,42

1,35

1,12

α

0,42

1,20

1,02

5. Ikki yuzani konservatsiyasiz poʻlat choʻtkalar bilan

M

0,35

1,35

1,17

α

0,35

1,25

1,06

6. Ishlovsiz qoldirish

M

0,25

1,70

1,30

α

0,25

1,50

1,20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Boltlar tortilishini regulirovka qilish usulida M boʻyicha, burash momenti boʻyicha regulirovka qilishni bildiradi, α — gayka burilishi burchagi boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Birlashtirilayotgan yuzalarga μ ishqalanish koeffitsiyentlarining jadvalda koʻrsatilgan qiymatlaridan kam boʻlmagan koʻrsatkichlarini taʼminlovchi boshqa usullar bilan ishlov berish yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻylama kuch taʼsir qilganda birikmadagi oʻta mustahkam boltlarning soni n ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (142)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — birlashtirilayotgan elementlarning ishqalanish yuzalarining soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻta mustahkam boltning tortilishini oʻq boʻylab yoʻnalgan kuchlanish bilan amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Oʻta yuqori mustahkam boltlar uchun teshiklar bilan zaiflashtirilgan ulanadigan elementlarni mustahkamlikka hisoblash, koʻrib chiqilayotgan kesimdagi har bir bolt uchun kuchning yarmi allaqachon ishqalanish kuchlari bilan uzatilganligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi, bunda zaiflashgan kesimlar tekshiruvini amalga oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dinamik kuchlanishda — netto kesimning maydoni An;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
statik kuchlanishda brutto kesimning maydoni A boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
da yoki boʻlganda maydonida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Koʻndalang kesilgan joyi frezerlangan birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Koʻndalang kesilgan joyi frezerlangan birikmalarda (uchma-uch birikish joyi va kolonnalarning bazalarida va boshqalarda) siquvchi kuchni toʻliq uchlari orqali uzatilishini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Nomarkaziy siqilgan va siqilib egiluvchan elementlarda payvand choklar va boltlarni, shu jumladan oʻta mustahkamlarni moment va boʻylama kuchning eng salbiy taʼsiridan maksimal choʻzuvchi kuchlanishga hamda koʻndalang kuchning taʼsiridan siljituvchi kuchlanishga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Yasama balkalardagi belbogʻli birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Yasama qoʻshtavrli balkalarning devorlari va belbogʻlarini birlashtiruvchi payvand choklarni va oʻta mustahkam boltlarni mazkur SHNQning 29-jadvalga muvofiq hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bikrlik qovurgʻalari boʻlmaganida katta bir yerga toʻplangan yuklarni oʻtkazish uchun yuqori belbogʻning biriktirilishini hisoblash harakatlanuvchi bir yerga toʻplangan yuklarga hisoblash kabi bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻzgʻalmaydigan bir joyga toʻplangan yuklanish balkaning pastki belbogʻiga taʼsir qilganda, mazkur belbogʻni devorga biriktirgan payvand choklari va oʻta mustahkam boltlarni, yuklar qoʻyilgan joylarda bikrlik qovurgʻalari bor yoki yoʻqligidan qatʼi nazar, mazkur SHNQning 29-jadvalidagi 147 — 149-formulalari boʻyicha hisoblash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devorning butun qalinligi boʻylab payvand chok erigan metall bilan toʻldirib ulanganda payvand belbogʻ choklarini devor bilan teng mustahkam deb hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Har bir listning haqiqiy uziladigan joyi va oldingi listning uziladigan joyi orasidagi qismida har bir listning mahkamlanishini list kesimi qabul qilishi mumkin boʻlgan toʻla kuchlanishga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

29-jadval

Yuklanish tavsifi

Birikma turi

Yasama balkalarda belbogʻ birikmalarni hisoblash uchun formulalar

Qoʻzgʻalmas

Burchak choklar:

ikki tomonlama

T / (2βfkf Rwf γc) ≤ 1;                           (142)

T / (2βzkf Rwzγc) ≤ 1                            (143)

bir tomonlama

T / (βfkf Rwf γc) ≤ 1;                             (144)

T / (βzkf Rwzγc) ≤ 1                              (145)

Oʻta mustahkam boltlar

aT/Qbhc ≤ 1;                                    (146)

Harakatlanadigan

Burchak choklar:

ikki tomonlama

 / (2βfkf Rwf γc) ≤ 1;            (147)

 / (2βzkf Rwzγc) ≤1               (148)

Oʻta mustahkam boltlar

a/ Qbhc ≤1;                      (149)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koʻndalang kuch Q bilan vujudga keladigan, belbogʻni uzunlik birligiga siljituvchi kuchlanish, bu yerda S — balka belbogʻining neytral oʻqqa nisbatan brutto statik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bir joyga toʻplangan F yukidan bosim (kranosti balkalari uchun, dinamiklik koeffitsiyentisiz qabul qilinadigan, kran gʻildiragidan bosim), bu yerda γf — QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent, lef — bir joyga toʻplangan yuk taqsimlanishining shartli uzunligi, u ushbu SHNQning 72 va 244-bandlariga muvofiq qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — devori tepa belboqqa tarashlangan balkaning tepa belbogʻi boʻyicha yuklanishda qabul qilinadigan koeffitsiyent, α = 0,4, devor tarashlanishi mavjud boʻlmaganda yoki kuchlanish pastki belbogʻ boʻyicha boʻlganda, α = 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — belbogʻdagi oʻta mustahkam boltlarning qadami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qbh — bitta oʻta mustahkam boltning hisobiy kuchlanishi. U mazkur SHNQning 140-formula boʻyicha aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — biriktirilayotgan elementlarning ishqalanish yuzalarining soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-bob. Konstruksiyalar va inshootlarning elementlarini loyihalash boʻyicha asosiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Binolar va inshootlar oʻrtasidagi masofalar quyidagi taʼsirlarga hisoblash orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
seysmik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
iqlim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harorat taʼsirida yuzaga keladigan kuchlanish va deformatsiyalarni kamaytirish uchun harorat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
antiseysmik choklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kompensatorlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Ulanish sxemasi va joylashishini tanlash bino va inshootning konstruktiv sxemasiga ularning ishlash sharoitlari, oʻlchamlari, yuk va taʼsir turlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Konstruksiyalar elementlarining egiluvchanligi siqilgan va choʻzilgan sterjenlar, shuningdek yupqa devorli kesimni tashkil etuvchi plastinalar uchun chegaraviy qiymatlardan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Qoplamalar va orayopmalar konstruksiyalarining egilishlarini kompensatsiya qilish uchun qurilish koʻtarmasidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Bir turdagi konstruktiv elementlarning joʻnatish turkumlari imkoniyatga qarab birlashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Konstruksiyalarda (joʻnatish markalarida) prokat mahsulotlarining minimal mumkin boʻlgan turlari va standart oʻlchamlari, poʻlatning mustahkamlik sinflari (markalari, nomlari), payvandlash uchun sarflanadigan materiallar va payvand choklarining oʻlchamlari, boltlarning mustahkamligi va aniqlik sinflari, teshik diametrlarining imkon qadar kam soni qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Loyihalashda konstruksiyalarning tarkibiy kesimlari va boshqa detallari (fasonkalar, bikrlik qovurgʻalari, birlashtiruvchi qistirmalar) devorlari va belbogʻlarining oʻlchamlari imkoniyatga qarab listli prokatning standart oʻlchamlarini hisobga olgan holda tayinlanishi, yaqin oʻlchamlarga ega boʻlgan detallar imkoniyatga qarab birlashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Loyihalashda konstruksiyalarni yigʻishning darajasini va inshootning geometrik parametrlarining aniqligini taʼminlash uchun montaj ulanishlari (kompensatorlar va boshqa konstruktiv tadbirlar) nazarda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Fazoviy panjara konstruksiyalarining (ikki tomoni ochiq kolonnalar, tayanchlar, machtalar va boshqalar) joʻnatish markalari elementning uchlarida joylashgan diafragmalar bilan mustahkamlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Tashish, saqlash va oʻrnatish vaqtida konstruksiyalarning xavfsizligini taʼminlash uchun ularni alohida sterjenlar bilan mustahkamlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Panjarasimon konstruksiyalarning tugunlaridagi elementlar oʻqlarining markazdan siljishi qabul qilingan konstruktiv qarorlarni hisobga olgan holda minimal boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Payvandlanuvchi tarkibiy kesimlarning oʻlchamlari payvandlash jarayonining texnologik cheklashlarini, yuz berishi mumkin boʻlgan payvandlash deformatsiyalarini va toʻgʻrilash shartlarini hisobga olgan holda tayinlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Erigan metall, nurli yoki konveksion issiqlik, olov taʼsiriga yoʻliqishi mumkin boʻlgan koʻtarib turuvchi konstruksiyalar qoplamalar, olovga chidamli gʻisht yoki issiqbardosh betondan toʻsuvchi devorlar metall toʻsiqlar bilan muhofazalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Payvandlanuvchi konstruksiyalarni loyihalashda payvandlash deformatsiyalari va kuchlanishlarining zararli taʼsirini kamaytirish va kuchlanish konsentratsiyasini (elementlar va detallarda kuchlanishlarni mumkin qadar tekis taqsimlanishi, kiruvchi burchaklarsiz, kesimda keskin oʻzgarishlarsiz va boshqa kuchlanish konsentratorlarisiz) kamaytirishni taʼminlaydigan konstruktiv yechimlari taʼminlaishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Payvandlangan birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Payvandlanadigan birikmalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlanadigan boʻgʻinlarni loyihalash uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va boshqa SHNQlar talablariga rioya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samarali payvandlash usullari va materiallarni qoʻllashni nazarda tutilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklariga erkin kirishni taʼminlovchi ularning joylashishini, payvandlash ishlarining qulayligini va payvandlangan boʻgʻinlarning sifatini nazorat qilish imkoniyatini taʼminlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Konstruksiyalarning ishchi chizmalarida sifatni nazorat qilishning fizik metodlari yordamida tekshirish talab etiladigan payvandli birikmalar koʻrsatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Payvandlangan burchak choklarining oʻlchamlari va shakli quyidagi shartlarni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) burchak choklarining katetlari kf 1,2t dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — ulanayotgan elementlarning eng kichik qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qalinligi t boʻlgan fasonli prokatning yumaloq chetiga qoplangan chok kateti 0,9t dan oshmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) burchak choklarining katetlari kf hisob boʻyicha qabul qilinishi, biroq mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilgandan kam boʻlmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) burchak payvand chokining hisobiy uzunligi 4kf dan va 40 mm dan kam boʻlmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) yon qanot chokining hisobiy uzunligi 85kf βf dan oshmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
βf — mazkur SHNQning 26-jadvalidan olinuvchi koeffitsiyent, kuch chokning butun uzunligi boʻylab taʼsir etuvchi choklar bundan mustasno;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) bir-birini ustiga chiqarib ulashda chiqqan joyining uzunligi payvandlanayotgan elementlarning eng ingichkasi qalinligining besh baravaridan kam boʻlmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e) burchak choklari katetlari oʻlchamlarining nisbatlari 1:1 deb qabul qilinishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Payvandlanayotgan elementlarning qalinliklari har xil boʻlganda teng boʻlmagan katetli choklarni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, nisbatan ingichka elementga tutashuvchi katet mazkur SHNQning 230-bandi, a-kichik bandi talablariga, nisbatan yoʻgʻon elementga tutashuvchi katet esa ushbu SHNQning 230-bandi, b-kichik bandi talablariga mos kelishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
j) dinamik va vibratsion kuchlarni qabul qiluvchi konstruksiyalarda burchak choklari charchashga yoki moʻrt buzilishni hisobga olgan holda mustahkamlikka hisoblash yoʻli bilan asoslanganda asosiy metallga oʻtish orqali bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Payvandlanuvchi qoʻshtavrlarning bikrlik qovurgʻalari, diafragmalari va belbogʻlarini mazkur SHNQning 162, 163, 264, 305-bandlar boʻyicha va 4-guruh konstruksiyalarini mahkamlash uchun bir tomonlama burchak choklarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi, bunda ularning katetlari kf hisob boʻyicha olinishi, biroq mazkur SHNQning 30-jadvalda koʻrsatilgandan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Quyidagi konstruksiyalarda mazkur bir tomonlama choklarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I guruh konstruksiyalarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻrtacha agressiv va oʻta agressiv muhitlarda foydalaniladigan konstruksiyalarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Hisobiy va konstruktiv burchak choklari uchun loyihada payvandlash turi, elektrodlar yoki payvand simi, payvandda chokning oʻrni koʻrsatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Listli detallarni uchma-uch payvandlab ulashlar toʻgʻri toʻliq eritish yoʻli bilan va tashqariga chiqib turuvchi plankalarni qoʻllagan holda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Montaj sharoitlarida chok oʻzagini eritish yoʻli bilan bir tomonlama payvandlashga va qoluvchi poʻlat taglik ustida payvandlashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Uzuq-uzuq choklarni, shuningdek oldindan teshiklar ochish orqali qoʻlda payvandlash yoʻli bilan bajariladigan elektr parchin mixlarini qoʻllashga faqat 4-guruh konstruksiyalarida yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

30-jadval

Birikma turi

Payvand turi

Poʻlatning oquvchanlik chegarasi, N/ mm2

Choklarning minimal katetlari kf, mm, payvandlanayotgan elementlardan eng yoʻgʻonining qalinligi t, mm boʻlganda

4-5

6-10

11-16

17-22

23-32

33-40

41-80

Ikki tomonlama burchak choklaridan iborat tavrli; ustma-ust va burchak

Qoʻlda

do 430

4

5

6

7

8

9

10

sv. 430 do 530

5

6

7

8

9

10

12

Avtomatik va poluavtomatik

do 430

3

4

5

6

7

8

9

sv. 430 do 530

4

5

6

7

8

9

10

Bir tomonlama burchak choklaridan iborat tavrli

Qoʻlda

do 380

5

6

7

8

9

10

12

Avtomatik va yarimavtomatik

4

5

6

7

8

9

10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Oquvchanlik chegarasi 530 N/mm2 dan ortiq boʻlgan poʻlatdan yasalgan konstruksiyalarda, shuningdek elementlarining yoʻgʻonligi 80 mm dan ortiq boʻlgan barcha poʻlatlardan yasalgan konstruksiyalarda burchak choklarining minimal katetlari maxsus texnik shartlar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 4-guruh konstruksiyalarida bir tomonlama burchak choklarining minimal katetlari payvandlanuvchi elementlarning yoʻgʻonligi shu jumladan 40 mm gacha boʻlgan 1 mm ga, elementlarning yoʻgʻonligi 40 mm dan ortiq boʻlganda esa — 2 mm ga kamaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Boltli birikmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Boltli birikmalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boltlarning aniqlik sinfini asoslagan holda qabul qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birikmada imkon qadar boltlarni oz miqdorda qabul qilinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bolt teshiklarini joylashtirish uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va shaharsozlik normalari va qoidalari talablariga rioya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tutashish joylari va tugunlarda boltlarni minimal masofada joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boltlarni qoʻyish va gaykalarni burab qotirishning qulayligi (shu jumladan mexanizatsiyalashtirilgan asbob yordamida), shuningdek boltli birikmalar sifatini zaruriy nazorat qilish imkoniyati taʼminlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisobiy ulanmalarda ikkinchi darajali elementlarni mahkamlashdan tashqari, gaykalar oʻz-oʻzidan boʻshab qolishiga qarshi choralar amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Kuchlarning bir qismini payvand choklari, bir qismini esa — boltlar qabul qiluvchi aralash ulanmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Friksion birikmalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunday ulanishlarni qoʻllash boʻyicha standartlar talablariga, ular uchun bolt va teshik diametrlarini belgilash, teshiklarning joylashishi, birlashtiriladigan yuzalarga ishlov berish hamda konservatsiya qilishga rioya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boltlar oʻrnatilishi va gaykalar buralishi uchun erkin oʻtish va qulaylik, shuningdek, friksion birikmalar sifatini zaruriy nazorat qilish imkoniyati taʼminlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. A aniqlik sinfidagi boltlari yigʻilgan elementlarda loyihaviy diametriga yoki alohida elementlar va detallarda konduktorlar boʻyicha parmalab yoki bosib detallarda kichikroq diametrga parmalab, soʻngra yigʻilganda loyihaviy diametrigacha parmalab ulanmalar uchun qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V va S aniqlik sinfsli boltlar oquvchanlik chegarasi 380 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasaladigan konstruksiyalar uchun koʻp boltli birikmalarda qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Rezbasiz qismning uzunligi boʻylab turli diametrli qismlarga ega boʻlgan boltlarni bu boltlar kesishda ishlaydigan boʻgʻinlarda ishlatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Siljituvchi kuchni qabul qiluvchi bolt rezbasi gaykaga yopishib turuvchi element yoʻgʻonligining yarmidan koʻp yoki 5 mm dan ortiq chuqurlikda turmasligi kerak, strukturaviy konstruksiyalar, elektr uzatish liniyalari va ochiq taqsimlash qurilmalari hamda transport kontakt tarmoqlari liniyalarining tayanchlari bundan mustasno boʻlib, ularda rezba ulanayotgan elementlar paketidan tashqarida joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Boltlar (shu jumladan oʻta mustahkam boltlar) mazkur SHNQning 31-jadvaliga muvofiq joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Birlashtiruvchi boltlar maksimal masofada joylashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. Boltlar shaxmatsimon tartibda joylashtirilganda kuch boʻylab ularning markazlari oʻrtasidagi masofa a + 1,5d dan kam olinmasligi kerak, bu yerda a — kuchga koʻndalang qatorlar oʻrtasidagi masofa, d — bolt uchun teshik diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Joylashtirishning mazkur tartibida element kesimi An uning faqat bitta kesimda kuchga koʻndalang (“zigzag” boʻylab emas) joylashgan teshiklar bilan kuchsizlanishi hisobga olingan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

31-jadval

Masofa tasnifi

Boltlarni joylashtirishdagi masofalar

Har qanday yoʻnalishda boltlarning markazlari oʻrtasidagi masofa:

a) minimal

2,5d1)

b) chetki qatorlarda hoshiyalovchi burchaklar boʻlmaganda maksimal choʻzilish va siqilishda

8d yoki 12t

v) oʻrta qatorlarda, shuningdek chet qatorlarda hoshiyalovchi burchaklar boʻlganda maksimal:

choʻzilishda

16d yoki 24t

siqilishda

12d yoki 18t

Bolt markazi va elementning chekkasigacha boʻlgan masofalar:

a) kuch boʻylab minimal

2d

b) kuchga koʻndalang

Kesilgan qirralarda:

1,5d

  “   prokatli

1,2d

v) maksimal

4d yoki 8t

g) oʻta mustahkam boltlar uchun har qanday qirrada va kuchning har qanday yoʻnalishida minimal

1,3d

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Oquvchanlik chegarasi 380 N/mm2 dan ortiq boʻlgan poʻlatdan yasalgan ulanayotgan elementlarda boltlar oʻrtasidagi minimal masofa 3d teng deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — bolt uchun teshik diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — eng ingichka tashqi elementning qalinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Oquvchanlik chegarasi 380 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan ulanayotgan elementlarda bolt markazidan element chetigacha boʻlgan kuch boʻylab masofani va boltlarning markazlari oʻrtasidagi minimal masofani hisoblash ushbu SHNQning 202 va 273-bandlariga muvofiq birikmalarning ishlash sharoitlarini tegishli koeffitsiyentlarini hisobga olib amalga oshirilgan hollarda kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Burchak bitta tokcha bilan mahkamlanganda uning uchidan eng uzoqdagi teshik uning riskadagi eng yaqin sath chizigʻida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-bob. Turli xil bino va inshootlarni loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Konstruksiyalar elementlarining egilish va siljishlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Konstruksiya elementlarining egilishlari va siljishlari yuklanish hamda taʼsirlar boʻyicha QMQ 2.01.07-96 da belgilangan chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Harorat choklari orasidagi masofalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Bir qavatli bino va inshootlarning poʻlat karkaslari orasidagi harorat choklari oʻrtasidagi eng katta masofalar mazkur SHNQning 32-jadvalidan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Masofalar mazkur SHNQning 32-jadvalida koʻrsatilganidan 5 foiziga oshganda, shuningdek sinchning (karkas) bikrligi devorlar yoki boshqa konstruksiyalar bilan oshirilganda hisoblashda iqlim harorat taʼsirlari, konstruksiyalarning noelastik deformatsiyalari va tugunlarning yumshoqligi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

32-jadval

Bino va inshootlar tavsifi

Eng katta masofalar (m)

harorat oʻzgarishiga qarshi choklar oʻrtasida

harorat choki yoki binoning yon yuzasidan eng yaqin vertikal bogʻlam oʻqigacha

blok uzunligi boʻylab (bino boʻylab)

blok kengligi boʻylab

Isitiladigan binolar

230

150

90

Isitilmaydigan binolar va issiq sexlar

200

120

75

Ochiq estakadalar

130

-

50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Bino yoki inshootning harorat choklari oʻrtasida ikki vertikal bogʻlam mavjud boʻlganda bogʻlamlar oʻrtasidagi masofa oʻqlarda binolar uchun 40 — 50 m dan, ochiq estakadalar uchun — 25 — 30 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Qoplamalarning fermalari va strukturaviy plitalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Fermalar va strukturaviy plitalar (bundan buyon matnda strukturalar deb yuritiladi) sterjenlarining oʻqlari barcha tugunlarda markazlashtirilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sterjenlarni markazlashtirish payvandlangan fermalarda kesimlarning ogʻirlik markazlariga (5 mm gacha yaxlitlash bilan) va boltli fermalarda esa burchaklarning ularning muhrasidagi eng yaqin sath chizigʻi boʻylab amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Kesimlar oʻzgarganda fermalar belbogʻlari oʻqlarining siljishi agar u kichik kesimli belbogʻ balandligining 1,5 foizidan oshmasa, hisobga olinmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Tugunlarda ekssentrisitet boʻlganda fermalar va strukturalarning elementlarini hisoblash tegishli eguvchi momentlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ferma tugunlaridan tashqarida yuklar qoʻllanilganda, belbogʻlari boʻylama kuchlar va eguvchi momentlarining birgalikdagi taʼsiriga moʻljallangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Fermalarining 36 m dan ortiq boʻlgan prolyotlarida, doimiy va uzoq muddatli yuklardan egilishga teng boʻlgan qurilish koʻtarmasi boʻlishi, yassi tomlar uchun qurilish koʻtarmasi prolyot kattaligidan qatʼi nazar, uni umumiy standart yukdan egilishga va prolyotning 1/200 qismiga teng ravishda boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Burchak yoki tavrlardan iborat elementli fermalarni hisoblashda ferma tugunlaridagi elementlarning ulanishlari sharnirli deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Elementlarning qoʻshtavrli, N-simon va trubasimon kesimlarida fermalarni sharnirli sxema boʻyicha hisoblashga kesim balandligining elementlar uzunligiga nisbati 1/10 dan ortiq boʻlmaganda yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Mazkur nisbatlar belgilangan meʼyordan ortiq boʻlganda elementlarda tugunlar bikrligidan qoʻshimcha eguvchi momentlar hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Fasonkali payvandlab ulangan fermalarning tugunlarida panjara va belbogʻ elementlarining chetlari oʻrtasidagi masofa kamida a=6t-20 mm deb olinishi, biroq 80 mm dan oshmasligi kerak (bu yerda t — fasonkaning qalinligi, mm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Nakladkalar bilan qoplangan ferma belbogʻlari birlashtiriladigan elementlarining uchlari oʻrtasida kamida 10 mm boʻsh joy qoldirilishi, bunda tutashgan joy oʻqining har bir tomonida esa 25 mm masofadagi zona payvandlanmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Ferma panjarasining elementlarini fasonkalarga mahkamlovchi payvand choklari elementning koʻndalang kesilgan joyidan kamida 20 mm uzunlikda chiqarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Tavrlar, qoʻshtavrlar va yakka burchaklardan yasalgan belbogʻlardan iborat fermalarning tugunlarida fasonkalarni belbogʻlarning tokchalariga tutashtirib mahkamlash fasonkaning butun qalinligiga eritish yoʻli bilan amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-guruh konstruksiyalarida, shuningdek hisobiy haroratlari minus 40 °S dan past boʻlgan hududlarda foydalaniladigan konstruksiyalarda tugun fasonkalarini belbogʻlar bilan tutashtirish mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-jadvalining 7-bandiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Trubkasimon va qoʻshtavr kesimli sterjenlarga ega boʻlgan va panjara elementlari bevosita belboqqa (fasonkalarsiz) mahkamlangan fermalarning tugunlarini hisoblashda quyidagilarning koʻtarib turush qobiliyati tekshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻ devorining panjara elementlari tutashgan joylarda mahalliy egilish (ezilish) mavjud boʻlganda (dumaloq va toʻgʻri burchakli quvurlar uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻ yon devorining panjara siqilgan elementi tutashgan joyda (toʻgʻri burchakli quvurlar uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻ tokchalarining egilishiga (qoʻshtavrli kesim uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belboqqa tutash kesimdagi panjara elementlarining;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
panjara elementlarini belboqqa mahkamlovchi payvand choklarining.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu tekshirishlar mazkur SHNQning 10-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Kolonnalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Ikki tekislikda panjarali ikki tomoni ochiq kolonnalarning joʻnatiladigan elementlari joʻnatiluvchi elementning uchlari yaqinida joylashtiriladigan diafragmalar bilan mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Bir tekislikda birlashtiruvchi panjarali ikki tomoni ochiq kolonnalarda diafragmalar kamida har 4 m oraliqda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Bir tomonli belbogʻ choklariga ega markaziy siqilgan kolonnalar va ustunlarda bogʻlanishlar, balkalar, tirgaklar hamda boshqa elementlarni mahkamlash tugunlarida kuch uzatiladigan zonada biriktirilayotgan elementning (tugun) konturlaridan har bir tomondan 30kf uzunlikka chiquvchi ikki tomonlama payvand choklari qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Birlashtiruvchi panjara fasonkalarini ustunlarga ustma-ust qoʻyib mahkamlovchi burchak choklari hisob boʻyicha tayinlanishi va fasonkaning ikki tomonida ustun boʻylab alohida uchastkalar koʻrinishida shaxmat tartibida joylashtirilishi, bunda mazkur choklarning uchlari oʻrtasidagi masofa fasonkaning 15 qalinligidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Kolonnalarning montaj uloqlari frezalangan uchlari bilan uchma-uch payvandlab, nakladkalardagi payvand choklari yoki boltlar, shuningdek oʻta mustahkam boltlar bilan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nakladkalarni payvandlashda choklarni har tomondan 25 mm ga boʻgʻinga yetkazilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siquvchi kuchlarni zich tegish orqali, choʻzuvchi kuchlarni esa boltlar vositasida uzatuvchi flanetsli ulashlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Bogʻlanishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Binoning har bir harorat blokida bogʻlanishlarning mustaqil tizimi boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Prolyoti 12 m dan ortiq boʻlgan kran osti balkalari va kran yoʻllari fermalarining pastki belbogʻlari gorizontal bogʻlanishlar bilan mustahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Kran osti balkalarining (pastki qavat) pastki sathidan pastda boʻlgan asosiy kolonnalar orasidagi vertikal bogʻlanishlar harorat blokining oʻrtasiga yaqinroq joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Kran osti balkalari sathidan yuqoridagi vertikal bogʻlanishlarni harorat blokining uchlari boʻylab, shuningdek quyi pogʻona bogʻlanishlari joylashgan yerlarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Binoning boʻylama yoʻnalishidagi ustunlarning tarmoqlari lozim darajada egiluvchan boʻlmagan holda bogʻlanishlarning tugunlarida mahkamlangan qoʻshimcha tirgaklar oʻrnatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Ikki tarmoqli kolonnalarda bogʻlanishlar kolonna tarmoqlaridan har birining tekisligida joylashtirilishi, ikki tarmoqli bogʻlanishlarning tarmoqlari biriktiruvchi panjaralar oʻzaro birlashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Qoplama bogʻlanishlari tizimi sinya (karkas) (poʻlat yoki aralash), turiga (progonli yoki progonsiz), qurilish hududining seysmikligiga, kranlarning yuk koʻtarish qobiliyatiga va ularning ishlash rejimiga, osma koʻtarish-transport qurilmalari va stropilosti fermalarining bor-yoʻqligiga, shuningdek, QMQ 2.01.03-19 talablariga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Stropilosti fermalarining pastki belbogʻlari darajasida binoning har bir oraligʻida uning uchlarida, shuningdek binoning kengaytiruvchi boʻgʻinlarida koʻndalang gorizontal ulanishlar boʻlishi harorat blokining uzunligi 144 m dan ortiq boʻlgan va katta koʻtarish qobiliyatiga ega (50 t ga teng yoki undan ortiq) kranlar mavjud boʻlganda har 60 m da oraliq koʻndalang gorizontal bogʻlanishlar ham inobatga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Koʻtarish quvvati 10 t va undan ortiq boʻlgan koʻprikli kranlar bilan jihozlangan poʻlatdan yasalgan karkasli binolarda va stropil konstruksiyalarining pastki qismining sathi 18 m dan ortiq boʻlganda kranlarning yuk koʻtarish qobiliyatidan qatʼi nazar, stropilosti fermali binolarda, shuningdek seysmikligi 7 balldan yuqori boʻlgan holda, stropil fermalarining pastki belbogʻlarining chetki panellari boʻylab joylashgan va koʻndalang bogʻlanishlar bilan birgalikda pastki belbogʻlari tekisligida bikr kontur hosil qiluvchi boʻylama bogʻlanishlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Bir va ikki oraliqli binolarda pastki belbogʻlar boʻylab boʻylama bogʻlanishlar ustunlarning chetki qatorlari boʻylab tayinlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Koʻp oraliqli binolarda (oraliqlar soni uchtadan ortiq boʻlganda), yuk koʻtarish qobiliyati 50 t gacha yoki unga teng kranlar mavjud va ularning ish rejimi 1K — 6K boʻlsa, boʻylama bogʻlanishlar ustunlarning chetki qatorlari boʻylab va oʻrta ustunlar boʻylab bir qator oralatib joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Koʻp oraliqli binolarda yuk koʻtarish qobiliyati 50 t dan ortiq kranlar mavjud va ularning ish rejimi GOST 34017-2016 boʻyicha 7K-8K boʻlsa, shuningdek balandlikda farqlar mavjud boʻlgan binolarda ular bir-biridan hisoblash yoʻli bilan aniqlanuvchi nisbatan koʻproq joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Qoʻshni prolyotlarning balandligi bir xil boʻlganda kolonnalarning oʻrta qatorlari boʻylab boʻylama bogʻlanishlar ustunlarning chetki qatorlari boʻylab joylashtirilgan boʻylama bogʻlanishlar kabi loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Ikki koʻndalang bogʻlama fermalar oʻrtasida joylashgan fermalarning gorizontal tekisligidagi pastki belbogʻlari panellarining egiluvchanligi mazkur SHNQning 8-ilovasining 1-jadvalida keltirilgan koʻrsatkichlar yetarli boʻlmasa, tugunlarga biriktirilgan tortqilarni joylashtirish orqali taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Stropil fermalarining yuqori belbogʻlarida, koʻndalang gorizontal bogʻlanishlar, progonlar bilan qoplangan boʻlsa, har qanday bir qavatli sanoat binosida tayinlanishi, yuqori va pastki belbogʻlar boʻylab koʻndalang bogʻlovchi fermalarni planda birlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Stropil fermalarining koʻndalang bogʻlanishlar bilan bevosita tutashmaydigan ustki belbogʻlari mazkur bogʻlamalar joylashgan tekislikda tirgovichlar bilan boʻshatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Agar progonsiz tomlarda fermalarning ustki belbogʻlari darajasida tomning qattiq diski mavjud boʻlsa, unda katta oʻlchamdagi temir-beton plitalar yuqori ferma belbogʻlariga payvandlangan yoki qoplamaning profilli listi har bir gofrirovkada ferma belbogʻlariga biriktirilgan boʻlsa, fermalarning ustki belbogʻlari boʻylab koʻndalang bogʻlanishlar faqat binoning yon yuzalarida va harorat oʻzgarishiga qarshi choklarning yaqinida oʻrnatilishi kerak. Qolgan panellarda tepa qirra yaqinida va stropil fermalari tayanchlari yaqinida tirgaklar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Fermalarning ustki belbogʻlari sathida topyopmaning bikr diski mavjud boʻlganda, konstruksiyalarni tekislash va oʻrnatish vaqtida ularning barqarorligini taʼminlash uchun inventar yechib olinadigan bogʻichlar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Progonsiz qoplamalarda pastki va yuqori belbogʻlar boʻylab gorizontal ulanishlar qoplama turidan qatʼi nazar, faqat ogʻir yuk koʻtaruvchi kranlari boʻlgan binolarda (50 t va undan yuqori), metallurgiya ishlab chiqarish sexlarida 7K ish rejimida va ishlab chiqarish turidan qatʼi nazar, GOST 34017-2016 boʻyicha 8K boʻlgan binolarda oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Progonsiz bir oraliqli qoplamalarda va bir sathda joylashgan koʻp oraliqli qoplamalarda stropilosti fermalar mavjud boʻlganda, fermalarning ustki belbogʻlari tekisligida fermalarning chetki panellaridan birida boʻylama gorizontal bogʻlanishlar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Qoplamalar turli sathlarda joylashganda har bir sathda bittadan boʻylama bogʻlanishlar tizimi boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Fermalarning ustki belbogʻi boʻylab sarrovlar mavjud boʻlmagan fonus doirasida tirgaklar boʻlishi, bunda fermalarning tepa qirradagi tugunlari boʻylab bunday tirgaklar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Fonarlar boʻylab bogʻlanishlar ustki belbogʻlar (rigellar) tekisligida fonarning yon yuzalari yaqinida va harorat oʻzgarishiga qarshi choklarning ikkala tomonida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Qoplamaning oʻzaro koʻndalang bogʻlanish joylarida fermalar orasidagi vertikal bogʻlamlarni oʻrnatishni taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Hisobiy haroratlar minus 40 °C dan past boʻlgan hududlarda foydalaniladigan binolar va inshootlarning qoplamalarida butun bino boʻylab har bir oraliqning oʻrtasida vertikal bogʻlamlar (odatda qoʻllaniladigan bogʻlamalarga qoʻshimcha ravishda) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Vertikal bogʻlanishlar stropil fermalarning tayanch ustunlari tekisliklarida, oraligʻi 30 m gacha boʻlgan fermalar uchun tepa qirra ustunlarining tekisliklarida, shuningdek oraligʻi 30 m dan ortiq boʻlgan fermalar uchun fonarning tashqi oyoqlari mahkamlangan tugun ostidagi ustunlarning tekisliklarida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Vertikal bogʻlanishlar elementlarining kesimlari hisob boʻyicha tayinlanishi, biroq chegaraviy egiluvchanlik mazkur SHNQning 8-ilova 1-jadvalining 6-bandida keltirilgan koʻrsatkichlardan past boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Transportyorli galereyalari oraliqlarining kesiladigan fermalarining yuqori va pastki belbogʻlari boʻylab gorizontal bogʻlanishlar har bir oraliq uchun alohida loyihalab chiqilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Qoplamalar bogʻlamlarining krestsimon panjarasidan foydalanganda, I sinf masʼullik darajasiga mansub binolar va inshootlardan tashqari, hovonlar faqat choʻzuvchi kuchlarni hisoblash shartli sxemasi boʻyicha amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Bogʻlanish elementlaridagi kuchlarni aniqlashda, fermalar belbogʻlarining siqilishi hisobga olinmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Fermalarning pastki belbogʻlari tekisligida membranali toʻshama oʻrnatishda uning ishlashini hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Tekis koʻtarib turuvchi tizimli osma qoplamalarda (ikki tasmali, egiluvchan-bikr vantlar va boshqalar) koʻtarib turuvchi tizimlar orasida vertikal va gorizontal bogʻlanishlar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Bogʻlanishlarni mahkamlash V va S aniqlik sinfidagi boltlarda amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Ogʻir yuk koʻtaruvchi kranlar bilan jihozlangan va ish rejimlari 7K va 8K, seysmikligi 7 balldan yuqori boʻlgan binolarda, shuningdek bogʻlanish elementlarida (shamol fermalari va boshqalar) katta kuchlanishlar mavjud holatlarida, qilganda sezilarli harakatlar boʻlsa, bogʻlanishlar elementlarini mahkamlash montaj payvandida amalga oshirilishi kerak, ayrim hollarda esa A aniqlik sinfsidagi boltlar yordamida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Balkalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Payvandlangan tavrli balkalarning belbogʻlari uchun listli paketlardan foydalanishga yoʻl qoʻilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Oʻta mustahkam boltlardagi balkalarning belbogʻlari uchun koʻpi bilan uch listdan iborat paketlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi, bunda belbogʻ burchaklarining yuzasi belbogʻning jami yuzining kamida 30 foiziga teng deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Payvandlangan balkalarning belbogʻ choklari, shuningdek balkaning asosiy kesimiga biriktiriladigan yordamchi elementlar (masalan, bikrlik qovurgʻalari) uzluksiz qilib bajarilgan boʻlishi, koʻndalang bikrlik qovurgʻalari qovurgʻa choklarini oʻtkazish uchun qirqimlarga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Statik yukni koʻtarib turuvchi payvandlab oʻrnatilgan qoʻshtavrli balkalarda bir tomonli belbogʻ choklari qoʻllanganda quyidagi talablar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisobiy yuklanish balkaning koʻndalang kesimiga nisbatan simmetrik tarzda qoʻyilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balkani siqilgan belbogʻining barqarorligi mazkur SHNQning 114-bandi a-kichik bandiga muvofiq taʼminlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balkalar devorlarining barqarorligini hisoblash mazkur SHNQning 162 va 163-bandlarning talablariga muvofiq amalga oshirilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balka belbogʻida bir yerga toʻplangan kuchlar qoʻllaniladigan joylarda, shu jumladan temir-beton qovurgʻali plitalardan yuklar tushuvchi joylarda koʻndalang bikrlik qovurgʻalari oʻrnatilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Ramali konstruksiyalarning rigellarida tayanch tugunlar yaqinida ikki tomonli belbogʻ choklari qoʻllanishi, ularning uzunligi rigel kesimining balandligidan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Ushbu SHNQning 116 — 122-bandlariga muvofiq hisoblanuvchi balkalarda bir tomonli belbogʻ choklarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Payvandlangan balkalarning bikrlik qovurgʻalari devor boʻlaklari tutashgan joyidan kamida 10 devor qalinligi masofasida uzoqlashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balka devorining ulanish choklarining kesishish joylarida qovurgʻani devorga biriktiruvchi choklar tutashuvchi chokka (6t — 20) mm yetkazilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. 2 — 4-guruh konstruksiyalariga kiruvchi payvandlangan qoʻshtavrli balkalarda bir tomonli bikrlik qovurgʻalari qoʻllanishi, ular balkaning bir tomonida joylashtirilishi va balka belbogʻlariga payvandlab biriktirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Bir tomonli belbogʻ choklariga ega balkalarda bikrlik qovurgʻalari devorning bir tomonli belbogʻ choklari joylashgan yerga qarama-qarshi tomonida joylashtirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Bir tomonli bikrlik qovurgʻasining barqarorligini hisoblash mazkur SHNQning 172 va 176-bandlarining talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Kran osti balkalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Kran osti balkalarini mustahkamlikka hisoblash mazkur SHNQning 76-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Kran osti balkalarining devorlarini mustahkamlikka hisoblash mazkur SHNQning 29-formulasi boʻyicha bajarilishi, bunda kesiladigan balkalarning tayanchlaridagi kesimlarni hisoblashda 0,87 koeffitsiyent oʻrniga 0,77 koeffitsiyent olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Kran osti balkalarini barqarorlikka hisoblash mazkur SHNQning 58-bandiga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Kran osti balkalarining devorlari va belbogʻ listlarini ustuvorlikka (barqarorlik) tekshirish ushbu SHNQning 8-bobi talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Kran osti balkalarini charchashga hisoblash ushbu SHNQning 10-bobiga muvofiq amalga oshirilishi, bunda GOST 34017-2016 boʻyicha 7K (metallurgiya ishlab chiqarishlari sexlarida) va 8K ish rejimidagi kranlar uchun a = 0,77 deb qolgan hollarda a = 1,1 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. GOST 34017-2016 boʻyicha 7K va 8K ish rejimlari guruhlarining kranlari uchun kran osti balkalarida devorlar qoʻshimcha tarzda mazkur SHNQning 320-bandiga muvofiq mustahkamlikka va 322-bandiga muvofiq toliqishga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Kran osti balkalarini mustahkamlik va charchash uchun hisoblash QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq belgilangan kran yuklarining taʼsiri uchun amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Oquvchanlik chegarasi 400 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan kran osti balkalari devorlarining siqilgan zonasida quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(151)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(152)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(153)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(154)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(155)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — kesiladigan balkalarni hisoblash uchun 1,15 ga teng deb, kesilmaydigan balkalarning tayanchlaridagi kesimlarni hisoblash uchun esa — 1,3 ga teng deb olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M,Q — mos ravishda balka kesimidagi hisobiy yuklanishdan eguvchi moment va koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γf1 — kranning alohida gʻildiragiga toʻplangan vertikal yuklanishning koʻpayish koeffitsiyenti boʻlib, u meʼyorlarning yuklanish va taʼsirlarga oid talablariga muvofiq olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — kran gʻildiragining dinamiklik koeffitsiyenti hisobga olinmagan hisobiy bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lef — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan shartli uzunlik
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (156)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c — payvandlangan va prokat balkalari uchun 3,25, oʻta mustahkam boltlardagi balkalar uchun esa — 4,5 ga teng deb olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
J1f — balka belbogʻi va kran relsining xususiy inersiya momentlarining yigʻindisi yoki rels uning va belbogʻning birgalikdagi ishlashini taʼminlovchi choklar bilan payvandlab ulangan holda rels va belbogʻning umumiy inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mt — quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi mahalliy burovchi moment
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(157)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e — shartli ekssentrisitet, 15 mm ga teng deb olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qt — koʻprikli kranning qiyshayishi va kran yoʻllarining parallel emasligi tufayli yuzaga keluvchi gorizontal koʻndalang hisobiy yuklanish boʻlib, u QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hr — kran relsining balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— rels va belbogʻ xususiy burovchi inersiya momentlarining yigʻindisi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tf va bfmos ravishda balkaning yuqori (siqilgan) belbogʻining qalinligi va kengligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Mazkur SHNQning 150 — 156-formulalarida barcha kuchlanishlar “musbat” belgisi bilan olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Yasama kran osti balkasining yuqori zonasini toliqishga hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(158)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— barcha poʻlatlar uchun charchashga hisobiy qarshiligi boʻlib, u tegishli ravishda payvandlangan va oʻta mustahkam boltlardagi balkalar uchun teng deb olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
= 75 N/ mm2 va 95 N/ mm2 devorning siqilgan yuqori zonasi (balka prolyotidagi kesim) uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
= 65 N/ mm2 va 89 N/ mm2 devorning choʻzilgan yuqori zonasi (kesilmaydigan balkalarning tayanch kesimlari) uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Mazkur SHNQning 158-formulasida kuchlanishlarning qiymatlari QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq mazkur SHNQning 320-bandi boʻyicha belgilangan kran yuklanishlaridan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. GOST 34017-2016 boʻyicha 7K va 8K ish rejimlari guruhlarining kranlari kran osti balkalaridagi ustki belbogʻ choklari devorning butun qalinligiga eritish yoʻli bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Harakatlanuvchi tarkiblardan yuklanishni bevosita qabul qiluvchi kran osti balkalari va ish maydonchalari balkalarining choʻzilgan belbogʻlarining boʻsh qirralari prokatli, plazmali-yoyli qirqish yoʻli bilan randalangan yoki qirqilgan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Kran osti balkalarining bikrlik qovurgʻalarining oʻlchamlari mazkur SHNQning 172-bandi talablariga javob berishi, bunda ikki tomonlama qovurgʻaning chiqadigan qismining kengligi kamida 90 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki tomonlama koʻndalang bikrlik qovurgʻalari, balkaning belbogʻlariga payvandlanmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Bikrlik qovurgʻalarining uchlari balkaning yuqori belbogʻiga moslab oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. GOST 34017-2016 boʻyicha 1K — 5K ish rejimlari guruhlarining kranlari ostidagi balkalarda bir tomonli koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini balkaning devori va ustki belbogʻiga payvandlagan va mazkur SHNQning 310-bandiga muvofiq joylashtirgan holda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Kran yoʻllari (monorelslar) osma balkalarini mustahkamlikka hisoblash kran gʻildiragidan bosim tushuvchi joydagi balkaning oʻqi boʻyicha boʻylama va koʻndalangiga yoʻnalgan mahalliy normal kuchlanishlarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Metall listlardan yasalgan konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Qobiqlarning koʻndalang bikrlik elementlarining konturi tutashtirilgan qilib loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Listlardan yasalgan konstruksiyalarga bir yerga toʻplangan yuklanishlarni bikrlik elementlari orqali uzatilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Turli shakldagi qobiqlarning tutashgan joylarida mahalliy kuchlanishlarni kamaytirish maqsadida bir tekis oʻtishlar qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Barcha payvand choklarini ikki tomonlama yoki bir tomonlama oʻzakni qaytadan payvandlash orqali yoki tagliklarda bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Konstruksiyalar ulanmalarining zichligini taʼminlash talab etilgan hollarda ular loyiha hujjatlarida boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Listlardan yasalgan konstruksiyalarda, uchma-uch ulab payvandlab biriktirishdan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Qalinligi 5 mm yoki undan kam boʻlgan listlarni ulash, shuningdek montaj ulashlarini ustma-ust bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Listlardan yasalgan konstruksiyalarni loyihalashda ularni ishlab chiqarish va montajni industrial usullarini qoʻllash va quyidagilardan foydalanish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
katta oʻlchamdagi listlar va tasmalardan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rulonlash usuli, qobiq shaklidagi zagotovkalarni tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kam chiqitli texnologiyalarni qoʻllash orqali chiqindi chiqishini taʼminlovchi bichimdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avtomatik payvandlashdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
montaj vaqtida bajariluvchi payvand choklarining minimal sonidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Planda toʻrtburchak yoki kvadratlar shaklidagi yassi qoplama membranalarini loyihalashda, tayanch konturlarning burchaklarida, kontur elementlarining silliq ulanishidan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Membrana konstruksiyalari uchun korroziyaga chidamliligi yuqori boʻlgan poʻlatlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Montaj mahkamlagichlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Toliqishga hisoblanadigan kran osti balkalariga ega boʻlgan bino va inshootlarning konstruksiyalari, shuningdek temir yoʻl tarkiblari osti uchun konstruksiyalarning montaj mahkamlagichlari payvandlash yoʻli bilan yoki oʻta mustahkam boltlarda bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Aniqlik sinfsi V va S boʻlgan boltlarni mazkur konstruksiyalarning montaj birikmalarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
progonlarni, fonar konstruksiyasi elementlarini, fermalarning ustki belbogʻlari boʻylab bogʻlanishlarni (pastki belbogʻlar boʻylab bogʻlanishlar yoki bikr tom mavjud boʻlganda), fermalar va fonarlar boʻylab vertikal bogʻlanishlarni, shuningdek faxverk elementlarini mahkamlash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bikr tom (temir-beton yoki yacheykali betonlardan armaturalangan plitalar, profillangan poʻlat toʻshama va boshqalar) mavjud boʻlganda fermalarning pastki belbogʻlari boʻylab bogʻlanishlarni mahkamlash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
stropil va uning osti fermalarini kolonnalarga va stropil fermalarini stropil osti fermalariga mahkamlash uchun, vertikal tayanch bosim stolcha orqali uzatilgan holda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kran osti kesiladigan balkalarni bir-biri bilan biriktirish uchun, shuningdek ularning pastki belbogʻini vertikal bogʻlanishlar biriktirilmaydigan kolonnalarga mahkamlash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dinamik yuklanishlar taʼsir etmaydigan ish maydonchalarining balkalarini mahkamlash uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi darajali konstruksiyalarni mahkamlash uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-bob. Turar joy obyektlari, jamoat bino va inshootlarini loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Karkasli binolar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Ramali tizimlarning elementlaridagi eguvchi momentlarni qayta taqsimlanishi uchun rigellarning kolonnalar bilan ulanish tugunlarida plastik bosqichda ishlovchi poʻlat nakladkalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Nakladkalar oquvchanlik chegarasi 345 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlatlardan yasalgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Nakladkalardagi kuchlanishlar oquvchanlikning minimal chegarasi boʻlgan va oquvchanlikning maksimal chegarasi N/mm2 boʻlgan holatda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Plastik bosqichda ishlovchi yopqichlar randalangan yoki frezerlangan boʻylama qirralarga ega boʻlishlari zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Osma qoplamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Iplardan yasalgan konstruksiyalar uchun kanatlar, eshilgan poʻlat iplar va oʻta mustahkam simlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Osma qoplamaning tomi bevosita koʻtarib turuvchi iplarida joylashgan boʻlishi va ular hosil qilgan shaklni takrorlashi, tomni maxsus ustqurma konstruksiyaga tirash yoʻli bilan iplar ustida koʻtarishga yoki iplarga pastdan osib qoʻyish, bu holda tomning shakli iplarning osilish shaklidan farq qilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Tayanch konturlarining tashqi koʻrinishi hisobiy yuklanishlari ularga biriktirilgan iplardagi kuchlardan bosim egri chiziqlarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Osma qoplamalar shaklning vaqtinchalik yuklanishlardan, shu jumladan tomning qabul qilingan konstruksiyasining germetikligini taʼminlashi lozim boʻlgan shamol soʻrishidan ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblanishi, bunda qoplamaning egriligining oʻzgarishi ikki yoʻnalishda iplar yoʻnalishi va ularga koʻndalang yoʻnalishda tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zaruriy barqarorlikka erishish quyidagi konstruktiv tadbirlar yordamida amalga oshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplama ogʻirligi hisobiga ipning taranglashishi yoki dastlabki kuchlanish hisobiga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barqarorlashtiruvchi maxsus konstruksiyani yaratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egiluvchi-bikr iplarni qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
iplar va tom plitalari tizimini yagona konstruksiyaga aylantirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Ip kesimi hisobiy yuklanishda yuzaga keluvchi eng katta kuch boʻyicha qoplamaning berilgan geometriyasi oʻzgarishini hisobga olgan holda hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻrsimon tizimlarda ip kesimi faqat mazkur ip boʻylab joylashgan vaqtinchalik yuklanish taʼsirida hosil boʻluvchi kuchga tekshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Iplarning vertikal va gorizontal siljishlari hamda ulardagi kuchlar qoplama konstruksiyasining ishini nochiziqligini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Kanatlar va ularning mahkamlanishlaridan iplarning ishlash sharoitlari koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 17-bobiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barqarorlashtiruvchi kanatlar, agar ular tayanch kontur uchun tortqichlar hisoblanmasa, ish sharoitlari koeffitsiyenti = 1 ga teng deb qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Prokat profillardan hosil qilingan iplarning tayanch tugunlari sharnirli qilib bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-bob. Havodagi elektruzatish liniyalarining tayanchlari, ochiq taqsimlash qurilmalari va transport kontakt tarmoqlari liniyalarining konstruksiyalarini loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Balandligi 100 m gacha boʻlgan havodagi elektruzatish liniyalarining (HL) tayanchlari va ochiq taqsimlash qurilmalarining (OTQ) konstruksiyalari uchun boltlar charchashga hisoblanmaydigan konstruksiyalar kabi balandligi 100 m dan ortiq boʻlgan tayanchlar uchun esa toliqishga hisoblanadigan konstruksiyalar uchun kabi qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. HL tayanchlari, OTQ va kontakt tarmoqlari (KT) konstruksiyalarini hisoblashda mazkur SHNQning 4-ilovasida belgilangan ish sharoitlari koeffitsiyentlari, shuningdek ushbu SHNQning 33-jadvali va 372-bandiga muvofiq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Tayanch elementlarini mustahkamlikka hisoblashga mazkur SHNQning 100-bandiga muvofiq yoʻl qoʻyilmaydi, bir tokchaga boltlar bilan biriktiriladigan yakka burchaklardan iborat choʻzilgan elementlarni mahkamlash joylaridagi kesimlarni hisoblash bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Yassi traverslar elementlarining egiluvchanligini aniqlashda hisobiy uzunliklar va kesimlarning inersiya radiuslari i mazkur SHNQning 34-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Keltirilgan egiluvchanlikni mazkur SHNQning 1-jadvali boʻyicha aniqlashda butun sterjenning eng katta egiluvchanligi l quyidagi formulalar boʻyicha hisoblab topilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchlari boʻylab sharnirli tayangan, parallel belbogʻlarga ega toʻrt qirrali sterjen uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(159)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchlari boʻylab sharnirli tayangan, parallel belbogʻlarga ega uch qirrali sterjen uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(160)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erkin turuvchi piramidasimon shakldagi ustun uchun (10-rasm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (161)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 159 — 161-formulalarda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— hisobiy uzunlikni aniqlash uchun koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — ikki tomoni ochiq sterjenning geometrik uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — parallel belbogʻlarga ega sterjenning tor qirrasi belbogʻlarining oʻqlari oʻrtasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — erkin turgan ustun balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bs va bt — piramidasimon tayanch belbogʻlarining oʻqlari oʻrtasidagi mos ravishda eng tor qirraning ustki va pastki asoslaridagi masofalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

33-jadval

T/r

Konstruksiya elementi

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti

 γc

1.

Yakka burchaklardan boshmoqdan dastlabki ikkita panelda erkin tayanchlarning siqilgan belbogʻlar tugunlarining quyidagi ulanmalarida:

 

a) payvandda

0,95

b) boltlarda

0,90

2.

Bir tokchasi bilan biriktiriladigan teng tokchali yakka burchaklardan yassi panjarali traversalarning siqilgan elementlari (24-rasm):

 

a) tayanch ustuniga toʻgʻridan-toʻgʻri traversa belbogʻi boʻylab joylashtirilgan ikki yoki undan ortiq bolt bilan biriktirilgan belbogʻlar

0,90

b) tayanch ustuniga bitta bolt yoki fosonka biriktirilgan belbogʻlar

0,75

v) hovonlar va tirgovichlar

0,75

3.

Poʻlat kanatlardan yoki oʻta mustahkam simlar bogʻlamidan tortqilar:

 

a) normal ish rejimidagi oraliq tayanchlar uchun

0,90

b) ankerli, anker-burchakli va burchak tayanchlari uchun

 

normal ish rejimida

0,80

avariya holatidagi ish rejimida

0,90

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Ish sharoitlari koeffitsiyentining jadvalda koʻrsatilgan qiymatlari birikmalardagi tugun elementlariga tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Uzunligi boʻyicha oʻzgarmas ikki tomoni ochiq markaziy siqilgan va siqilib-egilgan sterjenlarning barqarorligini hisoblash ushbu SHNQning 6-bobi talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Ikki tomoni ochiq, uzunlik boʻyicha oʻzgarmas, panjara va plankalardan iborat teng tomonli uch qirrali sterjenlar uchun nisbiy ekssentrisitet m quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirralaridan biriga perpendikulyar tekislikda egilganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(162)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qirralaridan biriga perpendikulyar tekislikda egilganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(163)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — qirra tekisligidagi belbogʻlarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — boltli birikmalarda 1,2 ga, payvandli birikmalarda 1,0 ga teng boʻlgan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-rasm. Traversalar sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — uchburchak panjarali, b — ustunli
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

34-jadval

Traversa konstruksiyasi

lef hisobiy uzunlik va kesimning inersiya radiusi

belbogʻlarniki

panjaraniki

lef

i

lef

i

Yakka burchaklardan belbogʻlar va panjara bilan (24-rasm, a)

lm

lm1

imin

ix

ld,lc

-

imin

-

Shvellerlardan belbogʻlar va yakka burchaklardan panjara bilan (24-rasm, b)

lm

1,12lm1

iy

ix

ld,lc

-

imin

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ix — travers panjarasi tekisligiga parallel oʻqqa nisbatan kesimning inersiya radiusi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Ikki tomoni ochiq kesimli markaziy siqilgan va siqilib egilgan sterjenlar hisoblashda ushbu SHNQning 127-bandidagi talablariga muvofiq elementlarning boltli ulanmalarida ekssentrisitet qiymati 1,2 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Tortqichlarga ega boʻlgan tayanchlarning ikki tomoni ochiq kesimli nomarkaziy siqilgan va siqilib egilgan ustunlarining ayrim belbogʻlarini turgʻunligini tekshirishda har bir belbogʻdagi boʻylama kuch deformatsiyalangan sxema boʻyicha hisoblab chiqariladigan eguvchi moment M ni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur momentning sharnirli tayangan ustun uzunligining oʻrtasidagi qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(164)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mqoddiy toʻsinlardagi kabi aniqlanadigan uzunlik oʻrtasida koʻndalang yuklanishdan beriladigan eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
J — koʻndalang yuklanishning taʼsir etuvchi tekislikka perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan ustun kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — ustun uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — ustundagi boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fq — oddiy toʻsinlardagi kabi aniqlanadigan uzunlik oʻrtasidagi koʻndalang yuklanish taʼsiridagi ustunning egilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ustunning boshlangʻich qiyshayish koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — ushbu SHNQning 357-bandiga muvofiq qabul qilinuvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Ikki tomoni ochiq kesimli siqilib egiluvchi va sharnirli tayangan ustunlardagi uzunlik boʻylab oʻzgarmas koʻndalang kuch Q tortchiqli tayanchlarda ustun uzunligi boʻylab oʻzgarmas deb olinishi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(165)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tashqi yuklanishdan maksimal koʻndalang kuch.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Yakka burchaklardan yasalgan konstruksiyalarning siqilgan sterjenlarini barqarorlikka hisoblash boʻylama kuchlarning ekssentrik qoʻyilishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. Boʻylama kuchlarni kamida 1,0 deb olinadigan koeffitsiyentlar amva ad ga koʻpaytirish sharti bilan bu sterjenlarni (3) formula boʻyicha markaziy siqilgan sterjenlar sifatida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Mazkur SHNQning 10-rasmiga muvofiq fazoviy boltli konstruksiyalarda (10, c — rasm va oxirgi tayanchlardan tashqari), panjara elementlarida bir qatorli boltlarni joylashtirish bilan yakka teng tokchali burchaklardan sterjenlarning tugunlarida markazlashtirilganda va belbogʻlarning ikkala tomonidagi tugunga hovonlarni biriktirish orqali va koeffitsiyentlarning qiymatlari quyidagilar bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgan belbogʻlar uchun ( boʻlsa, deb olinishi kerak) quyidagi formulalar boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(166)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(167)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻning hisoblanayotgan paneliga tutash hovonlar uchun (hovonning burchak tokchasi boʻylab muhradan boltlar oʻrnatilgan belgigacha boʻlgan masofasining hovon burchagi tokchasining kengligiga nisbati 0,54 dan 0,60 gacha teng boʻlganda) quyidagi formulalar boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(168)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(169)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Mazkur SHNQning 10-rasmi g, d, e-chizmasidagi fazoviy boltli konstruksiyalar uchun mazkur SHNQning 167 va 169-formulalarida deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Fazoviy payvandlangan konstruksiyalarda yakka teng tokchali burchaklardan 10-rasmi b, d-chizmasiga muvofiq (oxirgi tayanchlardan tashqari) tugunga hovonlar faqat belbogʻ tokchasining ichki tomonidan biriktirilgan holda, boʻlsa, am va ad koeffitsiyentlarning qiymatlari quyidagicha qabul qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sterjenlarning tugunlarida markazlashtirish kesimlarning ogʻirlik markazlari boʻyicha amalga oshirilganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hovonlarning oʻqlarini tugunlarda markazlashtirish belbogʻning muhrasiga nisbatan amalga oshirilganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Konstruksiyalarni vertikal va koʻndalang yuklanishlar hamda simlar va troslarining uzilishi natijasida hosil boʻlgan burovchi momentning birgalikdagi taʼsirini hisoblashda deb olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Mazkur SHNQning 166 — 168-formulalarida am va ad ni aniqlash uchun qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
s — belbogʻ burchagining tokchasi boʻylab uning muhrasidan tugun markazi joylashgan belgigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — belbogʻ burchagi tokchasining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— belbogʻning shartli egiluvchanligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nm — belbogʻ panelidagi boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nmd — belbogʻning bir tokchasiga tutashuvchi hovonlardagi kuchlar belbogʻ oʻqiga proyeksiyalarining unga tugunda uzatiladigan va Nm uchun kabi nazarda tutilgan yuklanishlar birikmasida aniqlanadigan yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻni hisoblashda tugunlar uchun panel uchlari boʻyicha, hovonlarni hisoblashda esa hovon tutashgan tugun uchun olingan Nmd qiymatlaridan eng kattasi olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Panjarasimon erkin turgan ustunning yakka burchakdan yasalgan pastki birinchi tirgagining egiluvchanligi 160 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Tayanchlarning yuqori qismidagi ogʻishlar va traversalarning vertikal egilishlari mazkur SHNQning 35-jadvalida keltirilgan qiymatlardan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Yakka burchaklardan yasalgan HL va OTQning tayanchlarining poʻlat konstruksiyalarida diafragmalar bir-biridan kamida 15 m oralatib, shuningdek, bir yerga toʻplangan yuklanishlar beriladigan va belbogʻlarning singan joylarida joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Tokcha qalinligi 6 mm gacha oquvchanligi 380 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatlardan yasalgan doimiy choʻzilishga ishlaydiganlar birikmalarning panjara elementlarining (hovonlar va tirgovichlar) bir boltli ulanishlarida, elementlarni yasashda element qirrasidan teshik markazigacha boʻlgan masofani kuch boʻylab 1,35d deb (bu yerda d — teshik diametri) kamaytirishsiz olishga yoʻl qoʻyiladi va bu loyihada koʻrsatilishi lozim. Bunda, ulanayotgan elementlarni ezilishga hisoblashda birikma ish sharoitlari koeffitsiyenti mazkur SHNQning 138-formulasiga asosan 0,65 ga teng deb olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Doimiy kuchlanishda ishlaydigan elementlarning bir boltli ulanishlarida (traverslarning tortqilari, simlar va trosslar mahkamlangan tugunlarga tutash elementlar va jihozlarni biriktirish joylarida) elementning chetidan teshik markazigacha boʻlgan masofa kuch boʻylab kamida 2d deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Bir tugunda bolt bilan belboqqa biriktirilgan hovonlar belbogʻning burchak tokchasining har ikki tomonida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Belbogʻ teng tokchali burchaklarining boltli ulanmalarida uloqdagi boltlar soni juft tayinlanishi va boltlar burchak tokchalari oʻrtasida teng taqsimlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Boltlar bir qatorda va shaxmat tartibida joylashtirilganda ularning soni, shuningdek, boltlar ikki qatorda joylashtirilganda ularning koʻndalang qatorlari soni birikish joyining har bir tomonida burchakning bir tokchasida beshtadan ortiq tayinlanmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

35-jadval

Konstruksiyalar va ogʻish yoʻnalishi

Ustunlarning nisbiy ogʻishi

(balandlik h ga nisbatan)

Traversalarning nisbiy egilishlari

(prolyot yoki konsol uzunligiga nisbatan)

vertikal

gorizontal

prolyotda

konsolda

prolyotda

konsolda

HLning anker tipidagi uchlardagi va burchak tayanchlari, balandligi simlar boʻylab 60 m gacha

1/120

1/200

1/70

Cheklanmaydi

HLning anker tipidagi tayanchlari, balandligi simlar boʻylab 60 m gacha

1/100

1/200

1/70

Cheklanmaydi

HLning oraliq tayanchlari (oʻtish tayanchlaridan tashqari), simlar boʻylab

Cheklanmaydi

1/150

1/50

Cheklanmaydi

HLning barcha turdagi oʻtish tayanchlari, balandligi simlar boʻylab 60 m dan ortiq

1/140

1/200

1/70

Cheklanmaydi

OTQning tayanchlari, simlar boʻylab

1/100

1/200

1/70

1/200

1/70

simlarga koʻndalang yoʻnalishda

1/70

Cheklanmaydi

Qurilmalar ostiga tayanchlarning ustunlari

1/100

-

-

-

-

Qurilmalar osti balkalari

-

1/300

1/250

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. OTQning tayanchlari va HLning tayanchlari traverslarining ogʻishlari avariya va montaj rejimida meʼyorlashtirilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Jadvalning 7 va 8-bandlari boʻyicha ogʻishlar va egilishlar agar qurilmadan foydalanish texnik shartlarida qatʼiy talablar belgilangan boʻlsa, kamaytirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-bob. Balandligi 500 m gacha boʻlgan antenna aloqa inshootlari (AI) konstruksiyalarini loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. AIni loyihalashda quyidagilar boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
inshoot va uning ayrim elementlarining aerodinamik qarshiligini pasaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalarning elementlarida kuchlarni oldindan kuchlanishdan foydalanish yoʻli bilan oqilona taqsimlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻtarib turish va radiotexnika funksiyalarini birga bajarish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Tortqilar va antenna polotnolarining elementlari uchun SS guruhi boʻyicha ruxlangan yumaloq simdan, bir qavat oʻralgan, yechilmaydigan (spiral) yoki qoʻsh xochsimon oʻralgan metall oʻzakli (dumaloq yigirilgan) yechilmaydigan, poʻlatdan kanatlar qoʻllanilishi, bunda spiral kanatlar hisobiy kuchlar 325 kN gacha boʻlgan sharoitda qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Kanatlarda 1-markali eng katta diametrli poʻlat dumaloq kanatbop simlardan foydalanish kerak. Oʻrtacha va kuchli agressiv muhitlarda JS guruhi boʻyicha ruxlangan kanatlardan SS guruhi kanatlari uchun belgilangan talablarga muvofiq foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Chuvaladigan kanatlarning uchlarida ruxlangan yumshoq simdan bogʻichlarni 25 foiziga uzunlashtirgan holda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Yongʻoqsimon izolyatorlar oʻrnatilgan tortqilar uchun agar radiotexnik talablar bilan yoʻl qoʻyilgan boʻlsa nometall oʻzakli poʻlat kanatlar qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Yumaloq simdan yasalgan simarqonlarning koʻtarish qobiliyatidan ortiq kuchlarga ega boʻlgan tortqilar uchun zetasimon va ponasimon ruxlangan simlardan yasalgan berk turdagi poʻlat kanatlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. AI konstruksiyalarini hisoblashda mazkur SHNQning 10-rasmi g, d, e-chizmasi 12-bobi va 4-ilovasida, shuningdek 36-jadvalida belgilangan ish sharoitlari koeffitsiyentlari olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Tayanchlarning nisbiy ogʻishlari mazkur SHNQning 37-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Loyihalashga texnik topshiriqda boshqacha qiymatlar belgilangan tayanchlarning ogʻishlari bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Tayanchni dinamik hisoblashda antenna polotnosining tayanchiga biriktirilgan massa hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Shamol va yaxvon yuklanishlarining qiymatlarini machta tanasi yaruslari oʻrtasining balandligida yoki egiluvchan element (tortqilar) osmasi balandligining uchdan ikki qismida olishga va mazkur qiymatlarni yarus yoki element uzunligi boʻylab bir tekis taqsimlangan deb hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Machtalar tortqilari oraligʻidagi izolyatorlar massasi, shamol va yaxvon yuklanishlaridan bir joyga toʻplangan kuchlarni qiymat jihatidan balka momentiga ekvivalent, bir tekis taqsimlangan yuklanish deb olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

36-jadval

Konstruksiya elementlari

Ish sharoitlari koeffitsiyenti,

gc

Panjaraning oldindan taranglangan elementlari

0,90

Flanetslar:

halqasimon

1,10

qolgan tiplari

0,90

Machtalar tortqilarining poʻlat kanatlari yoki antenna polotnolarining elementlari ularning quyidagi sonlarida:

yarusda 3 — 5 tortqi yoki antenna polotnolarining elementlari

0,80

yarusda 6 — 8 tortqi

0,90

yarusda 9 va undan koʻp tortqi

0,95

Uchlarni koushda qisqichlar bilan mahkamlash yoki vtulkada nuqtali presslash

0,75

Simarqonning koush yoki izolyatordagi toʻqimasi

0,55

Tortqilar, antenna polotnolari, simlarni, tayanch konstruksiyalar va ankerli poydevorlarga tirgovuchlarni mahkamlash elementlari

0,90

Ankerli tortqilarning rezbasiz birikmalari ular egilib choʻzilishga ishlaganda

0,65

Halqalar, choʻzilishga ishlaganda

0,65

Poʻlat kanatlarning mahkamlash va biriktirish detallari

mexanik, sharnirlar oʻqidan boshqa

0,80

Sharnirlar oʻqi ezilishda

0,90

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

37-jadval

Yuklama turi

Nisbiy ogʻishlar

(balandlikka nisbatan)

Shamol yoki muzlamadan yuklanishi

1/100

Tayanchga bir tomonlama osilgan antennalar shamol boʻlmaganda

1/300

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. AI qiya elementlarini (machtalarning tortqilari, antenna polotnolarining elementlari, tirgovuchlarni) hisoblashda faqat ularga taʼsir etuvchi yuklanishlarning element oʻqiga yoki uning xordasiga perpendikulyar yoʻnalgan proyeksiyasi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Tortqili machtalar umumiy va ular ayrim elementlarining ustuvorligiga (barqarorlik) quyidagi yuklanishlarda hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shamol boʻlmaganda tortqilarning montaj vaqtidagi tortilishidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shamol — tortqilardan biriga yoʻnalganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzlamadan — shamol boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzlamadan va shamol — tortqilardan biriga yoʻnalganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Machtaning umumiy barqarorligini tekshirishda tanadagi hisobiy kuch kritik kuchdan 1,3 baravar kam boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Loyihada machta oʻrnatilayotgan hududdagi havoning oʻrtacha yillik haroratida, shuningdek ±40 °S haroratda kanatli tortqilaridagi montaj vaqtidagi taranglashtirishlarning qiymatlari koʻrsatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Hisobiy kuchlarni uzatuvchi konstruksiya elementlarning montaj birikmalari B aniqlik sinfidagi boltlarda va taranglash boshqarilmaydigan oʻta mustahkam boltlarda loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzgaruvchan kuchlar taʼsir etganda oʻta mustahkam boltlardagi yoki montaj payvandidagi birikmalar qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Flanetsli birikmalarda taranglash boshqarilmaydigan oʻta mustahkam boltlardan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Montaj payvandi yoki A aniqlik sinfidagi boltlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Panjaradagi egiluvchanligi 250 dan ortiq boʻlgan bir-biri bilan kesishib oʻtuvchi hovonlar kesishuv joylarida bir-biriga mahkamlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Diafragmalar va texnologik maydonchalar elementlarining vertikal va gorizontal tekisliklardagi hovonlarining egilishlari prolyotning 1/250 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Panjarasimon tayanchlarning konstruksiyalarida diafragmalarning tayanch seksiyasi oʻrtadagi koʻndalang kesimining uch oʻlchamidan ortiq boʻlmagan masofa oralatib, shuningdek bir joyga yigʻilgan yuklanishlar beriladigan va belbogʻlarning siniqlari joylashgan yerlarda joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Quvurlarning flanetsli birikmalarining boltlari minimal mumkin boʻlgan diametrli bitta doirada boltlar oʻrtasidagi teng masofalarda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Fermalar panjarasining bir tugunida tutashuvchi elementlari belbogʻ oʻqiga nisbatan ularning oʻqlari kesishuvchi nuqtada markazlashtirilgan boʻlishi, hovonlarning flanetslarga tutashuvchi joylarida ularni belbogʻ koʻndalang kesimi oʻlchamining uchdan birigacha masofada markazdan uzoqlashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Markazdan uzoqlashtirish bundan katta oʻlchamga amalga oshirilganda elementlar hisobi tugunlardagi momentlarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. Yumaloq poʻlatdan yasalgan tirgaklarni mahkamlash uchun oʻyma fasonkalarda, oʻymaning oxirini havonning diametridan 1,2-marta kattaroq oʻlchamda parmalab teshish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Panjarasimon tanali machtalardagi tortqilar belbogʻlar va tirgaklar oʻqlarining kesishish nuqtasiga markazlashtirilishi kerak. Tortqilarning shartli oʻqi sifatida xorda olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Tortqilarni mahkamlash uchun listli halqalar ularni bukilishdan asrovchi bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Tortqilarni mahkamlash tugunlarining konstruksiyalari machtalar tanalari seksiyalarining transport gabaritlariga sigʻmaydigan konstruksiyalar tanasidagi ayrim qoʻshimchalar bikr gabarit diafragmalar koʻrinishida loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Machtaning tayanch seksiyasi machta tanasidan yuklanishni poydevorga tayanch sharniri orqali uzatadigan qilib bajarilishi lozim. Tegishli asoslash mavjud boʻlganda poydevorda siqilgan tayanch seksiyasini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. Texnologik maydonchalarning kronshteynlari va osmalari tananing asosiy konstruksiyalarining tugunlarida joylashgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Machtalar tortqilarining uzunligini boshqarish va ularni mahkamlashga xizmat qiluvchi taranglovchi qurilmalar (muftalar) anker qurilmalariga egiluvchan kanatli qoʻshimcha bilan mahkamlanishi lozim. Vtulkalarning yon yuzalari oʻrtasida kanatli qoʻshimchaning uzunligi kanatning 20 diametridan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. AI elementlari uchun mustahkamlik va charchashga sinovdan oʻtgan namunali mexanik detallar qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. Choʻzilgan elementlardagi rezba GOST 8724-2002, GOST 9150-2002, GOST 24705-2004 standartlari (qayrilmali rezba botigʻini bajarish) boʻyicha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Machtalarning tortqilarida, gorizontal antenna polotnolarining simlari va kanatlarida vibratsiyani soʻndirish uchun ressor tipidagi past chastotali (1 — 2,5 Nz) va yuqori chastotali (4 — 40 Nz) juft vibratsiya soʻndirgichlarni oldinma-ketin oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Past chastotali soʻndirgichlar tortqi, sim yoki kanatning asosiy toni chastotasiga qarab tanlanishi kerak. Kanatning uchi mahkamlangan joydan soʻndirgichlar osmasi oʻrnatilgan joygacha boʻlgan masofa s quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — sim, kanatning diametri, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — 1 m kanat, simning massasi, kg;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
P — kanat, simdagi dastlabki taranglik, N;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — 0,00041 ga teng koeffitsiyent, N.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Yuqori chastotali soʻndirgichlar past chastotali soʻndirgichlardan yuqorida s masofada oʻrnatiladi. Antenna polotnolari simlari va kanatlarning prolyotlari 300 m dan ortiq boʻlganida soʻndirgichlar hisobdan qatʼi nazar oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. “Yeldirish” turidagi tebranishlarni soʻndirish uchun kanatning (simning) uzunligini jilovlovchi tortqilari bilan oʻzgartirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Radioaloqa antennalari konstruksiyalari balandlikdagi toʻsiqlarni belgilash va yorugʻlikdan himoyalash SHNQ 3.01.02-23 talablariga muvofiq almashib turuvchi rangli belgilar bilan boʻyalgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Tortqichlar, izolyatorlar armaturasining mexanik detallari, shuningdek metall ashyolari ruxlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-bob. Daryo gidrotexnik inshootlarini loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Daryo gidrotexnika inshootlarining poʻlat konstruksiyalarini hisoblashda mazkur SHNQning 12-bobi va 4-ilovasida, shuningdek 38-jadvaliga muvofiq belgilangan ish sharoitlari koeffitsiyentlari olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Suv muhiti taʼsir qilmaydigan poʻlat konstruksiyalar 1 — 13-boblarning talablariga muvofiq loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
415. Suv muhiti taʼsir qiladigan inshootlarni hisoblashda gidrotexnika inshootlarni loyihalashda gidrotexnik inshootlarni loyihalash boʻyicha shaharsozlik normalari va qoidalarining talablariga muvofiq koeffitsiyentlari olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
416. Agar loyiha topshirigʻida quvuroʻtkazgichda pulsatsiyalanuvchi oqim bosimi komponentining mavjud boʻlsa, quvuroʻtkazgichning troyniklari va ayrilishlarini toliqishga hisoblash mazkur SHNQning 10-bobi talablariga muvofiq oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
417. Ikki oʻqli choʻzilishga uchraydigan elementlarni toliqishga hisoblashni faktik kuchlangan holatni hisobga olgan holda aniqroq metodlar bilan amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

38-jadval

Konstruksiya elementlari

Yuklanishlarning quyidagi birikmalarida ish sharoitlari koeffitsiyenti, gs

asosiy

maxsus

1. Quvuroʻtkazgich elementlarining, yassi tiqinlarning qoplamalaridan tashqari, mahalliy kuchlanishlarni hisobga olmagan holda ichki bosimni hisoblashda

0,70

0,95

2. Balka katagisiz yassi tiqinlardan tashqari, mahalliy kuchlanishlarni hisobga olgan holda ichki bosimga hisoblashda

1,10

1,5

3. Quvuroʻtkazgichlarning tiqinlari balka katagisiz yassi ichki bosimga hisoblanganda

0,55

0,7

4. Quvuroʻtkazgichlarning elementlari tashqi bosimga hisoblanganda

toʻgʻri chiziqli uchastkalar va tirsaklarning qobiqlari

0,80

0,9

bikrlik halqalari

0,65

0,75

5. Yassi qoplamalarning ankerlari

0,85

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
418. Zatvor kameralari va suv oʻtkazgichlarning yassi qoplamalari quyidagilarda mustahkamlikka hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yangi yotqizilgan beton va qoplama ortiga bosim ostida inyeksiya qilinuvchi sementli qorishma bosimida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv oʻtkazgichdagi suv bosimini hisobga olganda, qoplama ortidagi betondagi filtratsion suv bosimida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
419. Gʻildirak va katokli zatvorlar ostidagi ishchi yoʻllarni mustahkamlikka hisoblash gʻildirash yuzalarining egilishi va mahalliy ezilishi, devorning mahalliy siqilishi, asos ostidagi betonning siqilishi shartlarida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
420. Uzunlik boʻyicha oʻzgaruvchi diametrlarga ega quvur yoʻllari oʻzgarmas diametrli qismlarga boʻlinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvurning bir diametridan boshqasiga oʻtish konussimon gardishlar yoki boʻgʻinlar bilan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-bob. Egiluvchan devorli balkalarni loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
421. Simmetrik qoʻshtavr kesimli egiluvchan devorli, statik yuklanishni koʻtaruvchi va devor tekisligida egiluvchi kesiladigan balkalar uchun oquvchanlik chegarasi 430 N/ mm2 gacha boʻlgan poʻlatlar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
422. Statik yuklanishni koʻtaruvchi, faqat koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlangan devor tekisligida egiluvchi kesiladigan balkalarning mustahkamligi, devorning shartli egiluvchanligi boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha tekshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(170)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M va Q — koʻrib chiqilayotgan kesimdagi koʻndalang kuch va momentning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muquyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan momentning chegaraviy qiymati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(171)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qu — quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan koʻndalang kuchning chegaraviy qiymati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (172)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 171 va 172-formulalari quyidagilarni bildiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t va h — devorning qalinligi va balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Afbalka belbogʻining kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va m — mazkur SHNQning 166-bandiga muvofiq aniqlanadigan kritik kuchlanish va devor boʻlmasi oʻlchamlarining nisbati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent :
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(173)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlsa
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(174)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W min — balkaning siqilgan belbogʻidan va devorning unga tutashadigan, balandligi boʻlgan qismidan iborat tavrli kesim qarshiligining minimal momenti (tavrning balka belbogʻiga parallel boʻlgan oʻz oʻqiga nisbatan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — bikrlik qovurgʻalari qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
423. Kesimi mazkur SHNQning 172-bandida koʻrsatilgandan kam qabul qilinishi mumkin boʻlmagan koʻndalang bikrlik qovurgʻalari quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi kuch N bilan siqilgan sterjenlar kabi ustuvorlikka (barqarorlik) hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (175)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda barcha belgilar mazkur SHNQning 422-bandiga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N qiymati qovurgʻa ustida joylashgan bir yerga yigʻilgan kuchdan kam qabul qilinmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
424. Sterjenning hisobiy uzunligi ga teng deb qabul qilinishi, biroq u 0,7h dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
425. Ikki tomonli simmetrik qovurgʻa markaziy siqilishga, bir tomonli qovurgʻa esa devor oʻqidan sterjenning hisobiy kesimining ogʻirlik markazigacha boʻlgan masofaga teng ekssentrisitetli nomarkaziy siqilishga hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
426. Sterjenning hisobiy kesimiga bikrlik qovurgʻasi va qovurgʻaning har bir tomonida kengligi boʻlgan devor tasmasining kengligini oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
427. Balka devorining tayanch ustidagi qismi ikki tomonli tayanch bikrlik qovurgʻasi bilan mustahkamlanishi va u mazkur SHNQning 175-bandiga muvofiq hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
428. Qovurgʻa kengligidan kam boʻlmagan va tayanch qovurgʻadan ortiq boʻlmagan masofada mazkur SHNQning 423-bandiga muvofiq oʻlchamli qoʻshimcha ikki tomonlama bikrlik qovurgʻasi oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
429. Ushbu SHNQning 114-bandi a-kichik bandi talablari bajarilganda yoki hisobiy uzunlik boʻlganda (bu yerda bfsiqilgan belbogʻ kengligi) balkalarning ustuvorligi (barqarorlik) tekshirilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
430. Siqilgan belbogʻ osilmasi kengligining belbogʻ qalinligiga nisbati dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
431. Mazkur SHNQning 28-formulasidan aniqlanuvchi balka devoridagi mahalliy kuchlanish dan oshmasligi, bunda qiymati mazkur SHNQning 156-formulasi boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
432. Balkalar egilishini aniqlashda brutto balkaning koʻndalang kesimining inersiya momenti kamaytirilishi lozim: prolyotda qovurgʻalar mavjud balkalar uchun koeffitsiyentga koʻpaytirish yoʻli bilan, oraliqda qovurgʻalarsiz balkalar uchun — koeffitsiyentga koʻpaytirish yoʻli bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
433. Mazkur SHNQning 421-bandi boʻyicha balkalarda devorning shartli egiluvchanligi boʻlganda, tekis taqsimlangan yuklanish taʼsir etganda yoki oraliqda jamlangan bir xil yuklanishlar soni 5 ta va undan ortiq boʻlganda, ular bir-biridan va tayanchlardan teng masofalarda joylashganda, oraliqda devorni mazkur SHNQning 25-rasmi boʻyicha koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlamaslikka yoʻl qoʻyiladi, bunda yuklanish devor tekisligiga nisbatan simmetrik berilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-rasm. Egiluvchan devorli balka sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday balkalarning mustahkamligi quyidagi formula boʻyicha tekshirilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(176)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— balkaning koʻtarish qobiliyatiga koʻndalang kuch taʼsirini hisobga oluvchi va formuladan aniqlanuvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, va deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-bob. Perforatsiyalangan devorli balkalarni loyihalash boʻyicha qoʻshimcha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
434. Perforatsiyalangan devorli balkalar oquvchanlik chegarasi 530 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan yasalgan qoʻsh tavrli prokat balkalardan loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Devorlarni payvandlab ulash toʻliq eritilgan uchma-uch chok bilan bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
435. Devor tekisligida egiladigan balkalarni mazkur SHNQning 26-rasmiga koʻra mustahkamlikka hisoblash mazkur SHNQning 39-jadvali formulalari boʻyicha bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
436. Balkalarni barqarorlikka hisoblash mazkur SHNQning 113-bandi talablariga muvofiq bajarilishi, bunda geometrik koʻrsatkichlar teshikli kesim uchun hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 114-bandi talablari bajarilganda, toʻsinlarning barqarorligi tekshirilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
437. boʻlsa (bu yerda t — devorning kichik qalinligi), balkalarning devori tayanch kesimlarda bikrlik qovurgʻalari bilan mustahkamlanishi va mazkur SHNQning 110-bandiga muvofiq hisoblanishi, bunda tayanch kesimi yaqinida c ³ 250 mm deb olinishi kerak (26-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
438. nisbat boʻlganda yoki mazkur SHNQning 111-bandi talablari bajarilmaganda balkaning kesimlarida bikrlik qovurgʻalari mazkur SHNQning 172-bandi talablariga muvofiq oʻrnatilishi lozim. Bir joyga toʻplangan yuklar balkaning teshiklar bilan kuchsizlanmagan kesimlaridagina joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
439. Siqilgan tavrli kesim devorlarining balandligi ushbu SHNQning 180-bandi talablarini qanoatlantirishi, uning mazkur SHNQning 98-formulasida deb olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
440. nisbatli balkalarning egilishini aniqlashda (bu yerda l — toʻsin prolyoti) teshikli balka kesimining inersiya momenti 0,95 koeffitsiyentga koʻpaytirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-rasm. Perforatsiyalangan devorli balka qismining sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

39-jadval

Balka kesimlarini mustahkamlikka hisoblash uchun formulalar (26-rasm)

ustki tavrli

pastki tavrli

tayanch

1 nuqta

3 nuqta

2 nuqta

4 nuqta

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M — balka kesimidagi eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q1 va Q2 — tavrli kesimlar qabul qiladigan, va ga teng boʻlgan koʻndalang kuchlar,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q — balka kesimidagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
J1 va J2 — ustki va pastki tavrli kesimlarning tokchalarga parallel boʻlgan oʻz oʻqlariga nisbatan inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q3 — tyanchdan (c+s-0,5a) masofada balka kesimidagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jxteshikli balka kesimining x-x oʻqiga nisbatan inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W1,maxva W1,min — ustki tavrli kesimning eng katta va eng kichik qarshilik momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W2,max va W2,min — pastki tavrli kesimning eng katta va eng kichik qarshilik momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ry1, Ru1, Ry2, Ru2 — ustki va pastki tavrli kesimlar uchun prokatning hisobiy qarshiliklari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-bob. Rekonstruksiya qilinayotgan binolar va inshootlarning konstruksiyalarini loyihalash boʻyicha talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
441. Bino va inshootlarning konstruksiyalarida nuqsonlari boʻlgan yoki shikastlangan konstruktiv elementlarning yuk koʻtarish qobiliyati va deformatsiyalanishini tekshirish hisob-kitoblarini tahlil qilish asosida amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
442. Saqlanuvchi konstruksiyalar kuchaytirilganda yoki ish sharoitlari oʻzgartirilganda, ularning ishlash holati taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
443. Ishga layoqatliligi cheklangan holatdagi konstruksiyalar, nazorat taʼminlanganda, ularni tekshirishdan rekonstruksiya qilishgacha boʻlgan davrda kuchaytirmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
444. Konstruksiyalar kuchaytirilganda kuchaytirish elementlari va konstruksiyalari saqlab qolinayotgan konstruksiyalar bilan birga ishlashga kiritilishini taʼminlovchi ishlarni bajarish konstruktiv yechimlari orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
445. Konstruksiyalarning kuchlari va vaqtinchalik yuklanishlarni sunʼiy boshqarishdan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Poʻlat va birikmalarning hisobiy xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
446. Saqlab qolinayotgan konstruksiyalar prokati, bukilgan profillari va quvurlarining hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQning 54-55-bandi talablariga muvofiq tayinlanishi, bunda Ryn, Run va gm qiymatlari quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oquvchanlik chegarasi va vaqtinchalik qarshilikning sinovda aniqlangan minimal qiymatlari boʻyicha, gm = 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pudling poʻlati uchun Ry 170 N/mm2 dan, konverterli, marten va elektr poʻlat uchun — 210 N/ mm2 dan oshmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27772-2015 boʻyicha tayyorlangan prokat uchun gm = 1,025;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 380-2005 va GOST 19281-2014 boʻyicha tayyorlangan prokat uchun gm = 1,05;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolgan barcha prokat uchun gm = 1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oquvchanlik chegarasi va vaqtinchalik qarshilikning mazkur metall mahsuloti uchun minimal qiymatlari boʻyicha, gm = 1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatni identifikatsiya qilishning iloji boʻlmaganda sinovlarning minimal natijasiga koʻra, gm = 1,1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ry 210 N/ mm2 dan ortiq boʻlmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
447. Elementlaridagi normal kuchlanishlari 165 N/mm2 dan yuqori boʻlmagan konstruksiyalarning metallini sinovdan oʻtkazmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
448. Rekonstruksiya qilinishi yoki kuchaytirilishi zarur boʻlgan konstruksiyalarning payvandli birikmalarining hisobiy qarshiligi konstruksiyalarda qoʻllanilgan poʻlat markasi, payvandlash materiallari, payvandlash turi, choklarning oʻrni va ularni nazorat qilish usullarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
449. Boltlarning kesilish va choʻzilishga, shuningdek boltlar bilan biriktirilgan elementlarning ezilishiga qarshi hisobiy qarshiliklar mazkur SHNQning 46-bandi talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
450. Boltlarning mustahkamlik sinfini aniqlashning iloji boʻlmasa, bir boltli birikmalarni hisobiy qarshiliklarining qiymatlari Rbs = 150 N/mm2 va Rbt = 160 N/mm2 deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
451. Mixparchinli birikmalarning hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQning 39-jadvalidan olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
452. Hisobiy qarshiliklar quyidagi 40-jadvaldan St 2 markali poʻlatdan S guruhi mixparchinlaridagi birikmalar uchun kabi olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
453. Mixparchinli birikmalarni hisoblash mazkur SHNQning 228-bandi formulalari boʻyicha bajarilishi, Rbs = Rrs, Rbp = Rrp, Rbt = Rrt, Ab = Abn = Ar = 0,785 d, gb = 1, db = dr deb olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

40-jadval

Kuchlanganlik holati

Shartli belgilar

Birikma guruhi

Mixparchinli birikmalarning hisobiy qarshiliklari, N/ mm2

poʻlat markalaridan parchinmixlarning kesishish va choʻzilishga

ulanayotgan elementlarning ezilishiga

St2,St3

09G2

Kesilish

B

180

220

-

C

160

-

-

Choʻzilish (boshchasining uzilishi)

B, C

120

150

-

Ezilish

B

-

-

C

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V guruhiga mixparchinlar yigʻilgan elementlar yoki detallarda konduktor boʻylab parmalangan teshiklarga joylashtirilgan birikmalarni oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
C guruhiga mixparchinlar bosib teshilgan teshiklarga yoki konduktorsiz parmalab teshilgan teshiklarga joylashtirilgan birikmalar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yashirin yoki yarim yashirin boshli mixparchinlardan foydalanilganda, mixparchinli birikmalarining kesilish va ezilishga hisobiy qarshiligi 0,8 koeffitsiyentga koʻpaytirish orqali kamaytiriladi. Ushbu mixparchinlarni choʻzilishga ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Konstruksiyalarni kuchaytirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
454. Musbat haroratda foydalanilayotgan va kam uglerodli qaynama poʻlatdan, shuningdek, sinovlarning natijalariga koʻra zarbiy qayishqoqlik qiymatlari ushbu SHNQning 11-bandi talablariga muvofiq konstruksiyalar guruhlari uchun poʻlatlarga shuningdek agar mazkur poʻlatlardan yasalgan elementlardagi kuchlanishlar rekonstruksiyaga qadar mavjud boʻlgan qiymatlardan oshmasa, kuchaytirilishi yoki almashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
455. Konstruksiyaning hisobiy sxemasi uning haqiqiy ishlash xususiyatlarini, shu jumladan geometrik shaklining amaldagi ogʻishlarini, kesimlarning oʻlchamlarini, elementlarni ulash tugunlarini mahkamlash va bajarish shartlarini hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
456. Konstruksiyalar va ularning birikmalari elementlarining tekshirish hisoblari aniqlangan nuqsonlar va shikastlanishlarni, korrozion eskirishni, ulash va tayanishning haqiqiy sharoitlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi, bunda mazkur SHNQning 4-ilovasidagi 1-jadvalning 7 va 10 pozitsiyalari uchun gs = 1,0 koeffitsiyentini olgan holda elementlarni hisoblash deformatsiyalanish sxemasi boʻyicha amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
457. Mazkur SHNQning 6, 8 — 12, 14-boblari va 378-bandi, talablarining yuklanishlarga va vertikal egilishlarni cheklovchi taʼsirlarga doir talablarini qanoatlantirmaydigan konstruksiyalar kuchaytirilishi yoki almashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur boʻlimda koʻrsatilgan holatlar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
458. Geometrik shakl, elementlar va bogʻlanishlar oʻlchamlarining nominal qiymatlardan ogʻishlari, agar ular ishlarni bajarish va qabul qilish tartiblari bilan yoʻl qoʻyiladigan qiymatlardan ortiq boʻlsa, normal foydalanishga toʻsqinlik qilmasa, konstruksiyalarning koʻtarish qobiliyati ushbu SHNQning 456-bandi talablarini hisobga olgan holda taʼminlangan taqdirda bartaraf etilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
459. Konstruksiyalarning elementlarini quyidagi hollarda kuchaytirmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ularning vertikal va gorizontal egilishlari va siljishlari QMQ 2.01.07-96 va mazkur SHNQning 383-bandi talablari bilan belgilangan chegaraviy qiymatlardan ortiq boʻlsa, biroq texnologik talablardan kelib chiqib normal foydalanishga toʻsqinlik qilmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ularning egiluvchanligi mazkur SHNQning 160-bandida belgilangan chegaraviy qiymatlardan ortiq boʻlsa, biroq konstruksiyalar holatidagi ogʻishlar QR 03.02-23 da belgilangan qiymatlardan oshmasa va elementlardagi kuchlar bundan buyon foydalanish jarayonida oʻsib bormasa, shuningdek, mazkur elementlardan foydalanish imkoniyati hisob yoki sinovlar bilan tekshirilganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
460. Binolar va inshootlarning poʻlat konstruksiyalarini rekonstruksiya qilish loyihalarini ishlab chiqishda koʻtarish qobiliyati zaxiralarini aniqlash va ulardan foydalanish ishlab chiqarish jarayonini toʻxtatmasdan rekonstruksiya qilishni amalga oshirish imkonini beruvchi konstruktiv yechimlarni qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
461. Konstruksiyalarni kuchaytirishda dastlabki tarzda kuchlantirish va kuchlarni faol boshqarish (shu jumladan payvandlash, konstruktiv va hisobiy sxemalarni oʻzgartirish hisobiga) imkoniyatini, shuningdek poʻlatning elastik va plastik ishini, konstruksiyalarning ingichka devorli elementlari hamda qoplamalari oʻta kritik ishini amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiq hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
462. Kuchaytirish konstruksiyalari va uni bajarish usullari mazkur SHNQning 227-bandiga muvofiq kuchaytirish jarayonida elementlarning yoʻl qoʻyilmaydigan qoʻshimcha deformatsiyalarini pasaytirish choralarini nazarda tutishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
463. Kuchaytirish ishlarini bajarish jarayonida konstruksiyalarning koʻtarish qobiliyati kesimlarni boltlar uchun qoʻshimcha teshiklar bilan kuchsizlanishi va payvandlash taʼsirlarini hisobga olgan holda taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchaytirishda konstruksiya toʻliq yoki qisman yukdan boʻshatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
464. Noagressiv yoki kuchsiz agressiv muhitda minus 40 °S dan past boʻlmagan hisobiy haroratda foydalaniladigan 2, 3 va 4 guruhlar konstruksiyalarida mazkur SHNQning 16-bandiga muvofiq kuchaytirish detallari va mavjud konstruksiya birgalikda ishlashini taʼminlash uchun yon tomonda uzuq-uzuq qanot choklarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
465. Burchak choklari qoʻllanadigan barcha hollarda minimal zarur katetlar tayinlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
466. Choklarning uch qismlarini oraliq qismlar katetidan katta katet bilan loyihalashga va ularning oʻlchamlarini hisobga muvofiq belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
467. Quyidagi konstruksiyalarning elementlarini kuchaytirishda kombinatsiyalangan ulanmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mixparchinli ulanmalarni friksion ulanmalar bilan birga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mixparchinli ulanmalarni A sinfsi aniqligidagi boltlar bilan birga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
468. Kuchaytirish vaqtida payvandlash tufayli qizishga yoʻliqadigan 1, 2, 3 yoki 4 konstruksiyalar guruhlarining mazkur SHNQning 11-bandga muvofiq elementlarida hisobiy kuchlanish sd tegishli ravishda 0,2Ry, 0,4Ry, 0,6Ry yoki 0,8Ry qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sd kuchlanishni kuchaytirish paytida taʼsir etuvchi yuklanishlardan, kuchaytirilmagan kesim uchun konstruksiyalarning haqiqiy holati (kesimning kuchsizlanishi, elementning qiyshayishi va boshqalar)ni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
469. Belgilangan kuchlanishlar oshib ketgan boʻlsa, konstruksiyalarni yukdan boʻshatish yoki vaqtinchalik tayanchlar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
470. Kesimni oshirish orqali kuchaytirilgan konstruksiya elementlarini hisoblashda konstruksiya va kuchaytirish materiallarining turli hisobiy qarshiligini hisobga olish kerak. Agar ular orasidagi farq 15 foizidan koʻp boʻlmasa, ulardan kichiklariga teng boʻlgan bitta hisobiy qarshilikni olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
471. Elementlarning markaziy siqilish va egilish bilan siqilishdagi barqarorligini hisoblashda, kuchaytirilgan kesim uchun hisobiy qarshilikning quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan keltirilgan qiymatini olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ry,ef = Ry , (177)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rymazkur SHNQning 337-bandi talablariga muvofiq aniqlangan asosiy metallning hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(178)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rya — kuchaytiruvchi metallning hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A, I — element kuchaytirilmagan kesimining barqarorlikni tekshirish tekisligiga perpendikulyar boʻlgan oʻqiga nisbatan yuzi va inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aa, Ia — shuning oʻzi, butun elementning kuchaytirilgan kesimi uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
472. Kesimlarni kattalashtirish yoʻli bilan kuchaytirilgan elementlarni mustahkamlik va barqarorlikka hisoblash kuchaytirish paytida elementda mavjud boʻlgan kuchlanishlarni (konstruksiyalarning yuklanishdan boʻshatishni) hisobga olgan holda bajarilishi, bunda elementlarning boshlangʻich qiyshayishlari, kuchaytirilgan kesimni ogʻirlik markazining siljishi va payvandlash natijasida qiyshayishlar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
473. Payvandlashdan qiyshayishlarni markaziy siqilish va egilish bilan siqilishdagi elementlarning barqarorligini tekshirishda ish sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyenti gc,ad = 0,8 ni kiritish orqali hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
474. Mazkur SHNQning 470-bandiga muvofiq bitta hisobiy qarshilik qabul qilingan elementlarni mustahkamlikka tekshirish, mazkur SHNQning 37, 38 va 47-formulalari boʻyicha hisoblashdan tashqari, kuchaytirishdan oldin mavjud boʻlgan kuchlanishlarni hisobga olmasdan toʻliq hisobiy kuchga bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi, toʻsinlarining devorlarini mahalliy barqarorlikka tekshirishda esa ish sharoitlarining qoʻshimcha koeffitsiyenti gs,ad = 0,8 dan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
475. Konstruksiyalarning kesimlarni kattalashtirish yoʻli bilan kuchaytiriladigan elementlarini mustahkamlikka hisoblash quyidagi formulalar boʻyicha bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
simmetrik kuchaytiriladigan markaziy choʻzilgan elementlar uchun — mazkur SHNQning 1-formulasi asosida olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
simmetrik kuchaytiriladigan markaziy siqilgan elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N / (ARygNgc ) 1, (179)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gN = 0,95 — payvandlashdan foydalanmay kuchaytirilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gN = 0,95 — 0,25 sd / Ry — payvandlashdan foydalanib kuchaytirilganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nosimmetrik kuchaytiriladigan markaziy choʻzilgan, markaziy siqilgan va nomarkaziy sirtda siqilgan elementlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(180)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gM = 0,95 ¾ 1-guruh konstruksiyalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gM = 1 ¾ 2-, 3- va 4-guruh konstruksiyalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N / (ARy) ³ 0,6 boʻlsa gM = gN deb olinishi kerak, bunda gN mazkur SHNQning 179-formuladagi kabi aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mx va Mu eguvchi momentlarini kuchaytirilgan kesimning asosiy oʻqlariga nisbatan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
476. Mazkur SHNQning 230, 239, 245, 250, 252, 259, 268, 270, 276, 305, 309, 339, 369, 390 — 296, 404-bandlari talablaridan chetga chiqqan holda tayyorlangan mavjud poʻlat konstruksiyalarni kuchaytirmaslikka yoʻl qoʻyiladi, kuyidagi shartlar bajarilganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur chetga chiqishlar tufayli yuz bergan konstruksiyalar elementlarining shikastlanishlari mavjud boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruksiyalardan foydalanish sharoitlarida noqulay tomonga oʻzgarishlar chiqarib tashlangan boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻtarish qobiliyati va bikrlik hisobda mazkur SHNQning 342, 344 va 249-bandlari talablarini hisobga olgan holda asoslangan boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 186, 188-bandlari va 11-bobi koʻrsatmalariga muvofiq konstruksiyalar toliqishdan va moʻrtlikdan buzilishining oldini olish tadbirlari oʻtkazilayotgan boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qiymatlarning harf bilan asosiy belgilanishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A — brutto kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltning netto kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— hovonning kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tokchaning (belbogʻning) kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— netto kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devorning kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— burchak chokining metalli boʻyicha kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— metall boʻyicha erish chegarasining kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — elastiklik moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
G — siljish moduli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tarmoq kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ferma belbogʻi va hovonni kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— planka, qovurgʻa kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boʻylama qovurgʻa kesimining inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— balka, relsning buralish inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
x-x va u-u oʻqlarga nisbatan brutto kesimining tegishli inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shuning oʻzi, netto kesim uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M — moment, eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
x-x va u-u oʻqlarga nisbatan tegishli momentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— qoʻshimcha kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— kolonna tarmogʻidagi momentdan boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q — koʻndalang kuch, siljish kuchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— biriktiruvchi elementlar uchun shartli koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bir xil tekislikda joylashgan plankalar tizimiga tegishli shartli koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— poydevor boltlarining choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— yuqori mustahkam boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltli birikmalarning ezilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltlarning kesilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boltlar uchun davlat standartlari va texnik shartlar boʻyicha vaqtinchalik qarshilikka teng qabul qilingan bolt poʻlatining normativ qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— U-shaklli boltlarning choʻzilishga vaqtinchalik qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— katoklarning diametral qisilishga hisobiy qarshiligi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin teginishda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— yuqori mustahkam simning hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
silindr shaklidagi sharnirlarda (sapfalarda) zich tegib turgandagi mahalliy ezilishga hisobiy qarshilik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatning koʻndalang kesilgan joyining hisobiy qarshiligi (joyiga moslab qoʻyish mavjudligida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatning siljishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— poʻlatning prokat qalinligi yoʻnalishidagi choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaqtinchalik qarshilik boʻyicha poʻlatning choʻzilish, siqilish va egilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat uchun davlat standartlari va texnik shartlarga muvofiq minimal qiymatga teng qabul qilingan poʻlatning uzilishga vaqtinchalik (normativ) qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok metali boʻyicha burchak choklarning kesilishga (shartli) hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan choklarning siqilishga, choʻzilishga, egilishga chidamliligi boʻyicha hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vaqtinchalik qarshilik boʻyicha chok metallning normativ qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand choklarining siljishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlangan choklarning siqilishga, taranglikka, egilishga oquvchanlik chegarasi boʻyicha hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erish chegarasi metali boʻyicha burchak choklarining kesilishga (shartli) hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlatning siqilishga, taranglikka, egilishga oquvchanlik chegarasi boʻyicha hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
poʻlat uchun davlat standartlari va texnik shartlarga muvofiq oquvchanlik kuchi qiymatiga teng olingan poʻlatning oquvchanligi (normativ qarshilik);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — neytral oʻqqa nisbatan brutto kesimning siljiydigan qismining statik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mos ravishda x-x va u-u oʻqlarga nisbatan brutto kesimning qarshilik momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
-mos ravishda x-x va u-u oʻqlarga nisbatan netto kesimning qarshilik momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — kenglik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bef — hisobiy kenglik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bf — tokchaning (belbogʻning) kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bh — qovurgʻaning turtib chiqqan qismi, osilib turgan qismining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c; cx; cy — mos ravishda x-x va u-u oʻqlarga nisbatan egilishda plastik deformatsiyalarni rivojlanishini hisobga olgan holda mustahkamlikni hisoblash uchun koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e — kuchning ekssentrisiteti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — balandlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hef — devorning hisobiy balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hw — devorning balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
i — kesimning inersiya radiusi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
imin — kesimning eng kichik inersiya radiusi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ix; iy — mos ravishda x-x va u-u oʻqlarga nisbatan kesimning inersiya radiusi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kf — burchak chokining kateti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — uzunlik, prolyot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lc — ustun, kolonna, tirgakning uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ld — hovonning uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lef — hisobiy, shartli uzunlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lm — ferma yoki kolonna belbogʻi panelining uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ls — plankaning uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lw — payvand chokining uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lx;lyx-x va u-u oʻqlariga mos ravishda perpendikulyar tekisliklardagi elementlarning hisobiy uzunliklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — nisbiy ekssentrisitet ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— keltirilgan nisbiy ekssentrisitet ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — radius;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — qalinlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tf — tokchaning (belbogʻning) qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tw — devorning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bf, bz, — mos ravishda chok metalli va erish chegarasi metalli boʻyicha burchak chokini hisoblash uchun koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— birikmaning shartli ish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shartli ish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— vazifasiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— vaqtinchalik qarshilik boʻyicha hisoblashdagi ishonchlilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — kesim shaklining taʼsir koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — elastiklik ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— shartli elastiklik ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lef — ikki tomoni ochiq sterjen kesimining keltirilgan elastikligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ikki tomoni ochiq sterjen kesimining keltirilgan shartli elastikligi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devorning shartli elastikligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— devorning eng yuqori shartli elastikligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mos ravishda x-x va u-u oʻqlariga perpendikulyar boʻlgan tekisliklarda elementning hisobiy elastikligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — poʻlatning koʻndalang deformatsiyasi koeffitsiyenti (Puasson);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahalliy kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mos ravishda x-x va u-u oʻqlariga parallel boʻlgan normal kuchlanishlar x-x i u-u;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— urinma kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
balkalar barqarorligini egilish-chiyratish shaklidagi hisobiy qarshiliklarni kamaytirish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— nomarkaziy siqilishdagi hisobiy qarshiliklarni kamaytirish koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

1-jadval

GOST boʻyicha poʻlat

t ≥ — 40 boʻlgandagi konstruksiyalar guruhi

27772

535, 14637

19281

1

2

3

4

S235

St3kp2,St3ps2

 

-

-

+a)

+

S245

St3ps5

 

-

+b)

+

-

S255

St3sp5

 

+

+

+

-

S275

 

 

-

+b)

+

-

S285

St3sp5

 

+

+

+

-

S345

 

09G2S

+3/12

+1/4

+1/4

-

S345K

 

 

-

+

+

-

S375

 

09G2S

+3/12

+1/4

+1/4

-

S390

 

10XSND

+/12

+/6

+/6

-

S440

 

 

+

+

+

-

S590

 

 

-

+

+

-

S590K

 

 

-

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 2 mm va undan qalin listli prokatga va 4 mm hamda undan qalin shakldor prokatga joriy qilinadi. Qalinlik 5 mm dan kam boʻlganda, jadvalda keltirilgan poʻlatlar zarbiy qayishqoqligi boʻyicha talablarsiz qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. S235 poʻlatdan 5 mm dan yupqa prokatni barcha guruhdagi konstruksiyalar uchun qoʻllash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. S345T va S375T poʻlatdan prokat issiq termomustahkamlangan S345 va S375 poʻlati sifatida yetkazib beriladigan shakldor prokatni, tayyorlanganda 700 °S haroratdan yuqori haroratda metallizatsiya yoki plastik deformatsiyadan oʻtkaziladigan konstruksiyalarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

2-jadval

Poʻlat markasi

(qalinlik, mm)

GOST yoki TSH

t ≥ -40 boʻlganidagi konstruksiyalar guruhi

1

2

3

4

VSt3kp (do 4)

GOST 10705-80a)

-

+2g)

+2 g)

+2 g)

Vst3kp (4,5-10)

GOST 10705-80a)

-

-

+2v, g)

+2v, g)

Vst3ps (do 5,5)

GOST 10705-80a)

-

+2 g)

+2 g)

+2 g)

Vst3ps (6-10)

GOST 10705-80a)

-

+6

+6

+6

Vst3ps (5-15)

GOST 10706-76b)

-

-

+4

+4

20

GOST 8731-74

+d)

+

+

-

09G2S

GOST 8731-74

+d)

+

+

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-jadvalda qoʻllanilgan belgilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“+” va “-” belgilari, mos ravishda ushbu poʻlatdan foydalanish yoki foydalanish emasligini bildirishadi “+” belgisi yonidagi raqam poʻlat toifasini koʻrsatadi, ushbu belgi yonidagi harflar esa, quyidagilarni ifodalaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V guruhi, GOST 10705 1-jadval;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V guruhi GOST 10706-76, 1.6-band boʻyicha qoʻshimcha talablar bilan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qalinligi 10 mm gacha prokat qoʻllanilsin, ustun va tayanchlarda esa, qalinligi 16 mm gacha prokat qoʻllanilsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
YUKL, OTM, KT tayanchlaridan boshqa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8731-74 boʻyicha choksiz, issiqlayin deformatsiyalangan quvurlarni balandligi 60 metrdan ortiq yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalarining katta oʻtishlarining maxsus payvand tayanchlari, aloqaning antenna inshootlari va boshqa maxsus inshootlar uchun, zarbaviy qayishqoqlik boʻyicha 30 J/cm2 dan kam boʻlmagan qoʻshimcha talab bilan (sinov harorati minus 20 °S) qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quymalardan tayyorlangan, “L” markirovkali, buzmaydigan usul bilan nazoratdan oʻtmagan choksiz, issiqlayin deformatsiyalangan quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

3-jadval

Poʻlatning normativ qarshiliklari, N/mm2

Elementlar tarkibi1), foizi

(dan ortiq emas)

Se, foizi

(dan ortiq emas)

C

P

S

Ryn < 290

0,22

0,040

0,0452)

-

290 ≤ Ryn < 390

0,14

0,035

0,0352)

0,45

390 ≤ Ryn < 490

0,12

0,0153)

0,0153)

0,46

490 ≤ Ryn < 590

0,13

0,015

0,010

0,47

Ryn ≥ 590

0,15

0,010

0,005

0,51

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 27772-2015 boʻyicha tayyor poʻlatda kimyoviy tarkibdagi chegaraviy ogʻishlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Donadorlikni maydalashga qaratilgan termik ishlov berilsa, S ≤ 0,025foizi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S + P ≤ 0,020 foizi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Se, foizi) uglerod ekvivalentini quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda C, Mn, Si, Cr, Ni, Cu, V, Nb, Mo, P — elementlarning massaviy ulushi, foizi. (uglerod, marganets, kremniy, xrom, nikel, mis, vanadiy, niobiy, molibden, fosfor)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qarshiligi 290 ≤ Ryn < 390 N/mm2 boʻlgan poʻlatlar uchun tarkibida uglerod mavjudligini 0,17 foizi gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi. qarshiligi 390 ≤ Ryn < 490 N/mm2 boʻlgan shakldor profillar uchun tarkibida fosfor mavjudligini P ≤ 0,030 foizigacha oltingugurt mavjudligini S ≤ 0,025foizi gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

4-jadval

Hisobiy harorat, °S

Konstruksiyalar guruhlari

Prokatning oquvchanlik chegarasi, N/mm2

Ryn < 290

290 ≤ Ryn < 390

390 ≤ Ryn < 490

Ryn ≥ 490

Zarbiy qayishqoqlik koʻrsatkichlari, J/cm2

KCA

KCV

KCV

KCV

KCV

haroratda zarbiy egilishga sinalganida, °S

+20

+20

0

-20

-20

-40

-40

-60

-60

t ≥ -40

1, 2, 3

29

34

-

-

34

-

34

-

40

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. KSA — mexanik eskirtirishdan soʻng U-simon kesik bilan +20 °S haroratda sinov oʻtkazganda, GOST 9454-78 boʻyicha 1-turdagi namunalarning zarbiy qovushqoqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
KCV — V-simon kesikli namunalarning zarbaviy qovushqoqligi (GOST 9454-78 boʻyicha 11-tur).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qalin listli prokatda koʻndalang namunalar, shakldor va navlida boʻylama namunalar sinaladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

5-jadval

Poʻlat

Payvand uchun materiallar

Karbonat angidrid gazida (GOST 8050-85 boʻyicha) yoki uning argon bilan aralashmasida (GOST 10157-2016 boʻyicha)

Flyus ostida (GOST 9087-81 boʻyicha)

Kukunli sim bilan (GOST 26271-84 boʻyicha)

Qoplangan elektrodlar bilan (GOST 9467-75* boʻyicha)

Marka

Elektrod turi

payvandlash simi

flyus

kukunli sim

Ryn < 290

Sv-08G2S

Sv-08A

AN348-A,

AN60a)

PP-AN-3,

PP-AN-8

E42a), E42A

Sv-08GA

E46a), E46A

290 ≤ Ryn < 590

Sv-10GAb)

AN-17-M,

AN-43,

AN-47,

AN-348-Av)

E50a), E50A

Sv-10G2b),

Sv-10NMA

-

Ryn ≥ 590

Sv-08G2S,

Sv-08XGSMA

Sv10NMA

AN-17-M

E60

Sv-10XG2SMA

Sv-08XN2GMYU

E70

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AN-60 flyusi va E42, E46, E50 turdagi elektrodlar t ≥ -40 °S hisobiy haroratida 2, 3 guruh konstruksiyalari uchun qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AN-43 flyusi bilan birga qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
AN-348-A flyusi uchun t < -40 °S hisobiy haroratlarida barcha qalinlikka ega elementlarni payvandlaganda chok metallining mexanik xususiyatlarining qoʻshimcha nazorati talab etiladi, hisob haroratlari t ≥ -40 °S boʻlganda, 32 mm dan ortiq qalinliklar nazoratdan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Tegishli texnik-iqtisodiy asoslanish mavjudligida konstruksiyalarni payvandlash uchun mazkur jadvalda keltirilmagan payvand materiallaridan (sim, flyuslar, himoyalovchi gazlar) foydalanish yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ulardan foydalangan holda bajarilayotgan chok metallining mexanik xususiyatlari mazkur jadvalga muvofiq qoʻllanilgan materiallar bilan taʼminlanadigan xususiyatlardan past boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

6-jadval

Konstruksiyalar

GOST

Hisobiy haroratda poʻlat markasi, t oC

³ -40

Havodagi elektr uzatish liniyalari, taqsimlovchi moslamalar va kontaktli tarmoqlar tayanchlaridan tashqari konstruksiyalar

GOST 535-2005

St3ps2, St3sp2,

GOST 1050-2013

20

U-simon boltlar uchun hamda havodagi elektr uzatish liniyalari, taqsimlovchi moslamalar va kontaktli tarmoqlar tayanchlarining poydevor boltlari uchun

GOST 535-2005

St3ps4, St3sp4

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

7-jadval

Tavsif

Qiymat

Zichlik ρ, kg /m3:

 

poʻlat prokat va poʻlat quymalar

7850

kul rang choʻyandan quymalar

7200

Chiziqli kengayish koeffitsiyenti α, ºC-1:

 

poʻlat prokat va poʻlat quymalar

0,12 · 10-4

kul rang choʻyandan quymalar

0,11 · 10-4

Elastiklik moduli E, N/mm2:

 

poʻlat prokat va poʻlat quymalar

2,06 · 105

quyidagi markali kul rang choʻyandan quymalar::

 

SCH15

0,83 · 105

SCH20, SCH25, SCH30;

0,98 · 105

Parallel simlar bogʻlari va arqonlari

1,96 · 105

Poʻlat kanatlar:

 

spiralli va yopiq koʻtarib turuvchi

1,67 · 105

ikki karra eshilgan

1,47 · 105

ikki karra eshilgan nometal oʻzakli

1,27 · 105

Prokat poʻlati va poʻlat quymalarning siljish moduli G, N/mm2:

 

poʻlat prokat va poʻlat quymalar

0,78 · 105

kul rang choʻyandan quymalar

0,44 · 105

Koʻndalang deformatsiya koeffitsiyenti (Puasson) ν:

 

pulat prokat va poʻlat quymalar

0,30

kul rang choʻyandan quymalar

0,25

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: elastiklik moduli qiymatlari, butun kanat uchun uzilish kuchlanishining 60 foizi dan kam boʻlmagan kuchlanish bilan dastlab choʻzilgan kanatlar uchun berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

1-jadval

Kuchlangan holat va hisobiy qarshilik tasniflari

Shartli belgilar

Poʻlat prokat va quvurlarning hisobiy qarshiligi

Choʻzilish, siqilish va egilish:

 

 

Oquvchanlik chegarasi boʻyicha

Ry

Ry =Ryn /g m

vaqtinchalik qarshilik boʻyicha

Ru

Ru = Run /g m

Siljish

Rs

Rs = 0,58 Ryn /gm

Ezilish:

 

 

koʻndalang kesilgan joyi yuzasining (moslab joylashtirish mavjudligida)

Rp

Rp = Run / g m

silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich tegib turgandagi mahalliy

Rlp

Rlp = 0,5 Run /g m

Katoklarning diametral siqilishga hisobiy qarshiligi (harakatlanishi cheklangan konstruksiyalarda erkin tegishda)

Rcd

Rcd = 0,025 Run /g m

Prokat qalinligi yoʻnalishidagi choʻzilish t (t 60 mm gacha boʻlganda)

Rth

Rth = 0,5 Run /g m

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu yerda g m — material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Ryn oquvchanlik chegarasi boʻyicha va Run vaqtinchalik qarshilik boʻyicha normativ qarshiliklarni, s t oquvchanlik chegarasining va s v vaqtinchalik qarshilikning minimal qiymatlariga teng deb qabul qilinishi, ishlatilayotgan konstruksiyalarning texnik holatini baholaganda esa, konstruksiyalardan tanlangan namunalarni sinash maʼlumotlarini statistik ishlash natijalari asosida olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

2-jadval

Prokat va quvurlarga davlat standarti yoki texnik shartlar

Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti gm

GOST 27772-2015 (S590 va S590K poʻlatlaridan tashqari) va GOST 27772-2015 boʻyicha prokat xossalarini nazorati protsedurasini qoʻllaydigan boshqa texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar

1,025

Oquvchanlik chegarasi 380 N/mm2 dan yuqori boʻlgan sortli prokat uchun GOST 19281-2014, quvurlar uchun GOST 8731-74

1,100

Qolgan prokat va quvurlar uchun mazkur normativlar talablari

1,050

Prokat va quvurlar uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar

1,100

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

3-jadval

GOST 27772-2015 boʻyicha poʻlat

Prokatning qalinligi1), mm

Prokatning normativ qarshiligi2), N/mm2

Prokatning hisobiy qarshiligi3), N/mm2

Ryn

Run

Ry

Ru

S235

2 dan 8 gacha

235

360

230/225

350/345

S245

2 dan 20 gacha

245

370

240/235

360/350

20 dan yuqori 30 gacha

235

370

230/225

360/350

S255

2 dan 20 gacha

245

370

240/235

360/350

20 dan yuqori 40gacha

235

370

230/225

360/350

S285

2 dan 10 gacha

275

390

270/260

380/370

10 dan yuqori 20 gacha

265

380

260/250

370/360

S345

2 dan 20 gacha

325

470

315/310

460/450

20 dan yuqori 40 gacha

305

460

300/290

450/440

40 dan yuqori 80 gacha

285

450

280/270

440/430

80 dan yuqori 100gacha

265

430

260/250

420/410

S345K

4 dan 10 gacha

345

470

335/330

460/450

S375

2 dan 20 gacha

355

490

345/340

480/465

20 dan yuqori 40 gacha

335

480

325/320

470/455

S390

4 dan 50 gacha

390

540

380/370

525/515

S440

2 dan 30 gacha

440

590

430/420

575/560

30 dan yuqori 50 gacha

410

570

400/390

555/540

S590,S590K

10 dan 40 gacha

590

685

575/560

670/650

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fasonli prokatning qalinligi sifatida tokcha qalinligi olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Normativ qarshilik sifatida oquvchanlik chegarasi va vaqtinchalik qarshilikning kafolatlangan qiymatlari olinadi. Ushbu qiymatlar faqat bitta birliklar tizimida keltirilgan vaziyatlarda (kgs/mm2), meʼyoriy qarshiliklar (N/mm2) tegishli qiymatlarni 9,81 ga koʻpaytirish va 5 N/mm2 gacha yaxlitlash yoʻli bilan hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisobiy qarshiliklarning qiymatlari normativ qarshiliklarni E.2-jadvalga muvofiq aniqlangan material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlariga boʻlish, va 5 N/mm2 gacha yaxlitlash yoʻli bilan hisoblangan. GOST 27772-2015 boʻyicha yoki GOST 27772-2015 boʻyicha prokat xususiyatlari nazorati protsedurasini qoʻllaydigan boshqa texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar (gm = 1,025) asosida yetkazib beriladigan prokatning (S590K poʻlatdan tashqari) hisobiy qarshiliklari qiymatlari keltirilgan, maxrajda qolgan prokatning (gm =1,050) da hisobiy qarshiliklari keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

4-jadval

Poʻlatning markasi

GOST

Devorning qalinligi, mm

Normativ qarshilik, N/mm2

Hisobiy qarshilik, N/mm2

Ryn

Run

Ry

Ru

VSt3kp, VSt3ps, VSt3sp

GOST 10705-80

Do 10

225

370

215

350

VSt3ps4, VSt3sp4

GOST 10706-76

4-15

245

370

235

350

20

GOST 8731-74

4-36

245

410

225

375

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

5-jadval

Vaqtinchalk qarshilik, N/mm2

Hisobiy qarshilik, N/mm2

ezilishga

katoklarning diametral siqilishiga (harakatlanishi cheklangan konstruksiyalarda erkin tegishda)

Rcd

koʻndalang kesilgan yuzaning (moslab joylashtirish mavjudligida) Rp

silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich tegib turganidagi mahalliy Rlp

360

351/343

176/171

9/9

370

361/352

180/176

9/9

380

371/362

185/181

9/9

390

380/371

190/185

10/10

400

390/381

195/190

10/10

430

420/409

210/204

10/10

440

429/419

215/209

11/11

450

439/428

220/214

11/11

460

449/438

224/219

11/11

470

459/448

229/224

11/11

480

468/457

234/228

12/12

490

478/467

239/233

12/12

510

498/486

249/243

12/12

540

527/514

263/257

13/13

570

556/543

278/271

14/14

590

576/562

288/281

14/14

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

6-jadval

Konstruksiya elementlari va kuchlangan holat

Shartli belgi

Hisobiy qarshilik

Uglerodli poʻlatdan quymalar:

choʻzilish, siqilish, egilish

Ry

Ry = Ryn / 1,3

siljish

Rs

Rs = Ryn / 2,2

Kul rang choʻyandan quymalar:

choʻzilish

Rt

Rt = Rtun / 3

siqilish

Rc

Rc = Rcun / 2

siljish

Rs

Rs = Rtun / 4

Poʻlat kanatlar

Ndh

Ndh = Nun / 1,6

Simlardan bogʻlamlar va eshilganlari

Rdh

Rdh = Run / 1,6

Poydevor boltlari (hisobiy)

Rba

Rba = Ryn / 1,25

U shaklli boltlar

RbU

RbU =Ryn / 1,18

Friksion birikishdagi yuqori mustahkam boltlar

Rbh

Rbh = Rbun / 1,43

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Rtun — kulrang choʻyanning choʻzilishdagi normativ qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rcun — egilishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nun — kanat uchun uzilish kuchining normativ qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

7-jadval

Kuchlangan holat

Shartli belgi

Uglerodli poʻlat markalaridan quymalarning hisobiy qarshiligi, N/mm2

15L

25L

35L

45L

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ru

150

180

210

250

Siljish

Rs

90

110

130

150

Koʻndalang kesilgan joyi yuzasining ezilishi (moslab joylashtirish mavjudligida)

Rp

230

270

320

370

Silindrik sharnirlarda (sapfalarda) yassi tegib turgandagi mahalliy ezilish

Rlp

110

130

160

180

Katoklarning erkin tekanidagi diametral siqilishi (harakatlanishi cheklangan konstruksiyalarda)

Rcd

6

7

8

10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

8-jadval

Kuchlanish holati

Shartli belgi

Quyidagi markali kul rang choʻyandan quymalar uchun hisobiy qarshiliklar, N/mm2

SCH 15

SCH 20

SCH 25

SCH 30

Markaziy choʻzilish va egilish

Rt

55

65

85

100

Markaziy siqilish va egilish

Rs

160

200

230

250

Siljish

Rs

40

50

65

75

Koʻndalang kesilgan joyi yuzasining (moslab joylashtirish mavjudligida) ezilishi

Rp

240

300

340

370

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

9-jadval

Payvandli birikma

Kuchlanish holati

Hisobiy qarshilikning tasnifi

Shartli belgi

Payvandli birikmaning hisobiy qarshiligi

Uchma-uch

Chok sifatining fizik nazorat bilan mexanizatsiyalashtirilgan yoki qoʻlda payvandlashdagi choʻzilish va egilish

Oquvchanlik chegarasi boʻyicha

Rwy

Rwy = Ry

Vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha

Rwu

Rwu = Ru

Mexanizatsiyalashtirilgan yoki qoʻlda payvandlashdagi choʻzilish va egilish

Oquvchanlik segarasi boʻyicha

Rwy

Rwy = Ry / 1,18

siljish

Rws

Rws = Rs

Burchak choklari bilan

Kesilish (shartli)

Chok metalli boʻyicha

Rwf

Rwf = Rwun / 2,2

Erish chegarasi metalli boʻyicha

Rwz

Rwz = Run / 2,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Rwun — chok metallining vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha normativ qarshilik.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Rwun > 590 N/mm2 boʻlganda Rwf = Rwun / 2,4 qabul qilish kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

10-jadval

Payvandlash materiallari

Rwun, N/mm2

Rwf, N/mm2

elektrod turi (GOST 9467-75* boʻyicha)

simning markasi

E42, E42A

Sv-08, Sv-08A

410

180

E46, E46A

Sv-08GA,

450

200

E50, E50A

Sv-08G2S, Sv-10GA, PP-AN-8, PP-AN-Z

490

215

E60

Sv-08G2S1), Sv-10NMA, Sv-10G2

590

240

E70

Sv-10XG2SMA, Sv-08XN2GMYU

685

280

E85

-

835

340

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Faqat oquvchanlik chegarasi 440 N/mm2 va yuqori poʻlatdan konstruksiyalarda kateti kf £ 8 mm boʻlgan choklar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

11-jadval

Kuchlanish holati

Shartli belgi

Bitta boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari

mustahkamlik sinfidagi boltlarning kesilishga va choʻzilishga

40X “selekt” markali poʻlatdan yuqori mustahkam boltlarning

5,6

5,8

8,8

10,9

Kesilish

Rbs

0,38 Rbun

0,4 Rbun

0,4 Rbun

0,37 Rbun

Choʻzilish

Rbt

0,42 Rbun

0,4 Rbun

0,5 Rbun

0,5 Rbun

Ezilish:

Rbp

A sinf aniqligidagi boltlar

V va S sinf aniqligidagi boltlar

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-jadval

Boltlarning mustahkamlik sinflari

Rbun

Rbyn

Rbs

Rbt

5,6

500

300

190

210

5,8

520

420

210

210

8,8

830

660

330

415

10,9

1040

940

415

520

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Jadvalda keltirilgan hisobiy qarshiliklarning qiymatlari SHNQ 2.03.05-23 ning 11-jadvalidagi formulalar asosida 5 N/mm2 gacha yaxlitlash bilan hisoblangan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

13-jadval

Biriktirilayotgan elementlar poʻlatining vaqtinchalik qarshiligi Run, N/mm2

Boltlar bilan biriktirilayotgan elementlarning ezilishga hisobiy qarshiliklari Rbp, N/mm2

A aniqlik sinfi

V va S aniqlik sinflari

360

475

430

365

485

440

370

495

450

380

515

465

390

535

485

400

560

505

430

625

565

440

650

585

450

675

605

460

695

625

470

720

645

480

745

670

490

770

690

500

800

715

510

825

735

520

850

760

530

875

780

540

905

805

570

990

880

590

1045

930

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Jadvalda keltirilgan hisobiy qarshiliklarning qiymatlari SHNQ 2.03.05-23 ning 11-jadvalidagi formulalar asosida 5 N/mm2 gacha yaxlitlash bilan hisoblangan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

14-jadval

Boltlarning nominal diametri, mm

Markali poʻlatdan boltlarning hisobiy qarshiliklari Rba, N/mm2

GOST 535-20051) boʻyicha

GOST 19281-20141) boʻyicha

St3ps4, St3ps2, St3sp4, St3sp2

09G2S-4, 09G2S-6

12, 16, 20

195

260

24, 30

190

245

36

190

245

42, 48, 56

180

230

64, 72, 80

180

230

90, 100

180

210

110, 125, 140

165

210

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa markali poʻlatdan boltlarning hisobiy qarshiliklarini 6-jadval formulalari boʻyicha hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. GOST 535-2005 boʻyicha poʻlat, 1-guruh boʻyicha yetkazib berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Jadvalda keltirilgan hisobiy qarshiliklarning Rba qiymatlari ushbu ilovaning 6-jadvalidagi formulalar asosida 5 N/mm2 gacha yaxlitlash bilan hisoblangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

15-jadval

Rezbaning nominal diametri, mm

Rbun

Rbh

16, (18) 20, (22), 24, (27)

1100

770

30

950

665

36

750

525

42

650

455

48

600

420

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16-jadval

d, mm

16

(18)

20

(22)

24

(27)

30

36

42

48

Ab , cm2

2,01

2,54

3,14

3,80

4,52

5,72

7,06

10,17

13,85

18,09

Abn , cm2

1,57

1,92

2,45

3,03

3,53

4,59

5,61

8,16

11,20

14,72

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Qurilish poʻlatlari ishining umumlashtirilgan hisobiy diagrammasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

17-jadval

Diagramma parametri

Poʻlatlar

S245, S255, S255B, S255B-1

S345, S345K, S355, S355-1, S355P, S345B, S345B-1, S355B, S355B-1

S390, S390-1, S390B

S440, S440B

S550, S590

ε̅ps

0,8

0,8

0,9

0,9

0,9

σ̅ps

0,8

0,8

0,9

0,9

0,9

ε̅nt

1,7

1,7

1,7

1,7

1,7

σ̅t

1

1

1

1

1

ε̅kt

14,0

16,0

17,0

17,0

18,0

ε̅v

141,6

88,3

67,1

49,6

26,2

σ̅v

1,653

1,415

1,345

1,33

1,16

ε̅p

251

153

115

87,2

51,1

σ̅p

1,35

1,26

1,23

1,20

1,10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Konstruksiya elementlari

Ish sharoitlari koeffitsiyentlari, gs

1

2

1.Orayopmalarning ogʻirligi vaqtinchalik yukka teng yoki undan yuqori boʻlganidagi orayopmalarning yaxlit balkalari va fermalarning siqilgan elementlari

0,9

2. Fb < 1,0 da umumiy barqarorlikka hisoblaganda yaxlit toʻsinlar

0,95

3. Mustahkamlikka hisoblaganda statik yuklanishni koʻtarib turuvchi balkalar:

a) prokatli va yasama payvand kesimlar bilan, shuningdek boltlarda bajarilgan (yuqori mustahkam boltlardan tashqari) yasama balkalar

1,1

b) 1-band boʻyicha balkalar (yuqori mustahkam boltlardagi balkalar bundan mustasno)

0,95

4. Suv minoralarining kolonnalari

0,95

5. Mustahkamlikka hisoblaganda statik yuklanishni koʻtarib turuvchi kolonnalar:

a) prokatli, payvandli va boltlardagi yasama (yuqori mustahkam boltlardan tashqari) kesimlar bilan;

1,1

b) 4-band boʻyicha (yuqori mustahkam boltlardagi kolonnalar bundan mustasno)

1,045

6. Barqarorlikka hisoblaganda fermalarning siqilgan elementlari (yopiq quvursimon kesimlardan tashqari)

0,95

7. Egiluvchanligi ³ 60 boʻlganda, yasama tavr kesimli payvandlangan fermalar (tayanchlardan tashqari) panjarasining siqilgan asosiy elementlari

0,8

8. Qoplama va orayopmalarning payvandlangan sterjenli konstruksiyalaridagi choʻzilgan elementlar

0,95

9. Mustahkamlikka hisoblaganda, fermalarning statik yuklanishni koʻtarib turuvchi elementlari:

a) 1-band boʻyicha payvandlangan yoki boltli (yuqori mustahkam boltli konstruksiyalar bundan istisno) orayopmalar fermalarining siqilgan elementlari;

0,945

b) oquvchanlik chegarasi 440 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan boltli fermalar panjaralarining (7-band boʻyicha) siqilgan elementlari;

0,84

v) oquvchanlik chegarasi 440 N/mm2 gacha boʻlgan poʻlatdan boltli fermalar panjaralarining choʻzilgan va siqilgan elementlari;

1,05

g) prokatli yoki payvandlangan kesimli choʻzilgan elementlar

1,05

10. Prokatlangan poʻlatdan tayyorlangan tortqilar, tyagalar, tortuvchi arqonlar, osmalar

0,9

11. Teng tokchali yoki tokchalari teng boʻlmagan yakka (katta tokchasi bilan mahkamlanadigan) burchaklardan iborat fazoviy panjarasimon konstruksiyalar panjarasining siqilgan elementlari:

a) toʻgʻridan-toʻgʻri belbogʻlarga bitta tokchasi payvand choklari bilan yoki burchak tokchasi boʻylab joylashtirilgan ikki yoki undan ortiq boltlar bilan biriktirilgan:

xochsimon panjaraning hovonlari, shuningdek qoʻshni qirralarida birlashtirilgan tugunli uchburchak yoki yarim hovonli panjaraning tirgaklari;

0,9

tugunlari birlashtirilmagan xochsimon yoki uchburchak panjaraning hovonlari hamda qoʻshni qirralarida birlashtirilgan tugunli yarim kashak panjaraning kashaklari;

0,8

b) bevosita belbogʻlarga bitta tokcha, bitta bolt (11-bandda koʻrsatilganidan tashqari) bilan mahkamlanadigan, hamda fasonka orqali mahkamlanadigan;

0,75

v) bitta boltli birikmalar bilan murakkab oʻzaro chaparasta panjarada

0,7

12. Bitta tokcha bilan mahkamlanadigan alohida, yakka burchaklardan siqilgan elementlar (tokchalari teng boʻlmagan burchaklar uchun, faqat kichik tokcha bilan mahkamlanadigan), 11-bandda koʻrsatilgan elementlar va yakka burchaklardan yassi fermalar hamda belbogʻlarga payvand choklar bilan yoki burchak tokchasi boʻyicha qoʻyilgan ikkita va undan ortiq boltlar bilan mahkamlanadigan, tutashgan qirralari birlashtirilgan tugunli, fazoviy konstruksiyalarning uchburchak panjarasining hovonlari bundan mustasno

0,75

Oquvchanlik chegarasi 285 N/mm2 gacha boʻlgan, statik yuklanishni koʻtarib turuvchi, quyidagi qalinlikka ega tayanch plitalar:

a) 40 mm gacha

1,2

b) 40 dan ortiq 60 mm gacha

1,15

v) 60 dan ortiq do 80 mm gacha

1,1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur jadvalda keltirilgan vaziyatlarda = 1,0 qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Hisobda, ish sharoitlari koeffitsiyenti < 1 ni bir vaqtning oʻzida hisobga olish kerak emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

2-jadval

Birikmaning tavsifi

Birikmaning ish sharoitlari koeffitsiyenti gb

1. Kesilish va ezilishga hisoblarda, koʻp boltli, quyidagi boltlarda

 

A aniqlik sinfsidagi

1,0

Tarangligi boshqarilmaydigan yuqori mustahkam, V va S aniqlik sinfslaridagi

0,9

2. Oquvchanlik chegarasi a = 1,5d i b = 2d boʻlgan poʻlatdan yasalgan bir boltli va koʻp boltli konstruksiya elementlarida ezilishga hisoblanganida, N/mm2:

 

285 gacha

0,8

285 dan yuqori 380 gacha

0,75

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — element chetidan yuklanish boʻylab eng yaqin teshik markazigacha boʻlgan masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — teshiklar markazi orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — bolt uchun teshikning diametri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 1 va 2-band uchun belgilangan koeffitsiyentlarni bir vaqtda hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. a va b masofalarning qiymatlarida 2-bandda va 30-jadvaldagi koʻrsatilgan qiymatlar orasida boʻlganda, gb koeffitsiyentini chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boltlar bilan bitta tokchasi mahkamlanadigan choʻzilgan yakka burchak uchun ish sharoitlarining koeffitsiyenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir qatorga qoʻyilgan boltlar bilan bitta tokchasi bilan mahkamlanadigan yakka burchaklardan elementlarning mahkamlash joyidagi kesimlarni mustahkamlikka (2) formula boʻyicha hisoblanganda, element chetidan eng yaqin teshik markazigacha yuklanish boʻylamasi boʻyicha kuchlanish a ³ 1,5 d va teshiklar markazlari oʻrtasidagi masofa b ³ 2 d boʻlganda (bu yerda d — bolt uchun teshikning diametri) va oquvchanlik chegarasi 380 N/mm2 gacha boʻlganda, ish sharoitlari koeffitsiyenti g s quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda An — burchakning netto kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
An1 — burchakning mahkamlanadigan tokchasining teshik cheti va pero orasidagi kesim qismining yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va — mazkur SHNQning 6-ilovasi 3-jadvali boʻyicha boltlar oʻrnatilishi oʻqdan burchakning ichki qismigacha 0,5b dan kam boʻlmagan masofada va burchakning erkin qismigacha 1,2d dan kam boʻlmagan masofalarda aniqlanadigan koeffitsiyentlar (bu yerda b — burchak tokchasi kengligi, d — bolt uchun teshik diametri).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
An , An1 va d ni hisoblaganda, d teshigi diametriga musbat joizlikni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Element chetidan bolt markazigacha yuklanish boʻylamasi boʻyicha masofa 2d ³ a ³ 1,35d boʻlgan bir boltli birikmalar uchun (2) formuladagi gs ish sharoiti koeffitsiyentini quyidagi formula asosida aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda a = 2d boʻlganda = 1; a = 1,5d boʻlganda = 0,85 va a = 1,35 d boʻlganda = 0,65.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur ilovada keltirilgan ish sharoitining gs koeffitsiyentlari va mazkur SHNQning 4-ilovasi 1-jadvalining 5-bandida keltirilgan koeffitsiyentlar bir vaqtning oʻzida hisobga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

3-jadval

Koeffitsiyent

Qatordagi boltlar soni quyidagicha boʻlganda, α1 va α2 ning qiymatlari

2

3

4

5

α1

1,82

1,49

1,20

0,87

α2

0,195

0,37

0,48

0,61

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Balkalarni ustuvorlikka (barqarorlikka) hisoblash uchun koeffitsiyentlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki simmetriya oʻqi boʻlgan qoʻshtavr kesimli balkalar uchun koeffitsiyentni aniqlash uchun quyidagi formula yordamida koeffitsiyentni hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda qiymatlar 1 va 2-jadvallaridan olinishi kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Prolyotdagi siqilgan belbogʻning mahkamlanishlar soni

Prolyotdagi yuklanish turi

Yuklangan belbogʻ

ψ uchun α qiymatlaridagi formulalar

0,1 ≤ α ≤ 40

40 < α ≤ 400

Mahkamlanishlarsiz

Bir yerga toʻplangan

Yuqorigi

ψ = 1,75+0,09α

ψ = 3,3 + 0,053α — 4,5 10-5α2

Pastki

ψ = 5,05 + 0,09α

ψ = 6,6 + 0,053α — 4,5 10-5α2

Bir tekis taqsimlangan

Yuqorigi

ψ = 1,6 + 0,08α

ψ = 3,15 + 0,04α — 2,7 10-5α2

Pastki

ψ = 3,8 + 0,08α

ψ = 5,35 + 0,04α — 2,7 10-5α2

Prolyotni ikki va undan ortiq teng qismlarga boʻladigan

Har qanday

Har qanday

ψ = 2,25 + 0,07α

ψ = 3,6 + 0,04α — 3,5 ·10-5α2

Oʻrtasida bitta

Oʻrtada bir yerga toʻplangan

Har qanday

ψ = 1,75ψ1

ψ = 1,75ψ1

Chorakda bir yerga toʻplangan

Yuqorigi

ψ = 1,14ψ1

ψ = 1,14ψ1

Pastki

ψ = 1,6ψ1

ψ = 1,6ψ1

Bir tekis taqsimlangan

Yuqorigi

ψ = 1,14ψ1

ψ = 1,14ψ1

Pastki

ψ = 1,3ψ1

ψ = 1,3ψ1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: ψ1 qiymatini siqilgan belbogʻ prolyotda ikki va undan ortiq mahkamlanishlarga ega boʻlganda ψ ga teng deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

2-jadval

Yuklanish turi

Yuklangan belbogʻ

Mahkamlangan siqilgan belbogʻ mavjud emasligida va α ning quyidagi qiymatlarida ψ uchun formulalar

4 ≤ α ≤ 28

28 < α ≤ 100

Konsol uchida toʻplangan

Yuqorigi

ψ = 1,0 + 0,16α

ψ = 4,0 + 0,05α

Pastki

ψ = 6,2 + 0,08α

ψ = 7,0 + 0,05α

Bir tekis taqsimlangan

Yuqorigi

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Siqilgan belbogʻda gorizontal tekislikda konsol uchida yoki uzunasiga mahkamlanishlar mavjud boʻlsa, ψ koeffitsiyentini mahkamlanishsiz konsol uchun aniqlagani kabi hisoblash kerak, konsol uchida yuqoridagi belboqqa bir yerga toʻplangan yuklanish qoʻllanilgan vaziyat bundan mustasno, bunda ψ = 1,75ψ11 qiymatini 1-jadval (7-ilova) boʻyicha qabul qilish kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanish turi va a koʻrsatkichiga bogʻliq holda u quyidagi formula boʻyicha hisoblanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) prokat qoʻshtavrlar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — balka yoki konsolning hisobiy uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— kesimning toʻliq balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— kesimning buralishdagi inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) uchta listdan payvandlab yasalgan qoʻshtavrlar uchun, shuningdek yuqori mustahkamlikdagi boltlarda belbogʻli ulanishlari boʻlgan qoʻshtavli balkalar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda belgilangan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvandlab yasalgan qoʻshtavrlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — devorning qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bf va t1 — balka belbogʻining kengligi va qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — belbogʻlarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — 0,5h ga teng oʻlcham;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori mustahkam boltlarda belbogʻli birikmali qoʻshtavr balkalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — devorlar va vertikal belbogʻ burchaklari qalinliklarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bf — belbogʻ listlarining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t1 — belbogʻ listlari va belbogʻ burchagining gorizontal tokchasining qalinliklarining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — belbogʻ listlari paketining oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — gorizontal tokcha qalinligidan tashqari belbogʻ burchagining vertikal tokchasining kengligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30) formuladagi φb koeffitsiyentining qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ1 ≤ 0,85 boʻlganda φb = φ1; φ1 > 0,85 boʻlganda φb = 0,68 + 0,21φ1, ammo 1,0 dan ortiq emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bitta simmetriya oʻqiga ega qoʻshtavr kesimli balkalar uchun (1-rasm), φb koeffitsiyentini aniqlash uchun quyidagi formulalar yordamida φ1 va φ2 koeffitsiyentlarini hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda h1 — kesimning ogʻirlik markazidan mustahkamlangaroq belbogʻning oʻqigacha masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h2 — kamroq mustahkamlangan belbogʻ uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lef — mazkur SHNQning 7-ilovasi 2-formulasidagi qiymatga teng qiymatga ega;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψ — quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D, B va S koeffitsiyentlarni mazkur SHNQning 7-ilovasi 3 va 4-jadvallari boʻyicha aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Egilishda bitta simmetriyaning oʻqiga ega qoʻshtavr kesimning sxemasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

3-jadval

Yuklanish turi

D

C koeffitsiyenti quyidagi kesimda

qoʻshtavrli p < 0,9

tavrli p = 1

Prolyot oʻrtasida toʻplangan

3,265

0,330μ

0,0826α

Tekis taqsimlangan

2,247

0,481μ

0,1202α

Sof egilish

4,315

0,101μ

0,0253α

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-jadvalida qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; μ = n(1 — n) (9,87 + α1), bu yerda ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda J1 va J2 — mos ravishda katta va kichik belbogʻlarning kesimning simmetriya oʻqiga nisbatan inersiya momentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — 2 — formuladan (7-ilova) aniqlanishi kerak, bunda buralish paytidagi kesimning inersiya momenti
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda bi va ti — mos ravishda, kesimni shakllantiruvchi listlarning kengligi va qalinligi; δ = 1,25 — bitta simmetriya oʻqiga ega qoʻshtavrli kesim uchun; δ = 1,20 — tavrli kesimi uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

4-jadval

Kesim sxemasi va yuklanish qoʻyilgan joy

Yuklanishdagi V koeffitsiyenti

Prolyot oʻrtasida toʻplangan

Bir tekis taqsimlangan

Sof egilishga olib keluvchi

 

δ

μ

β

 

δ-1

μ-1

β

 

1-δ

1-μ

-β

 

-δ

-μ

-β

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-jadvalda qabul qilingan belgilar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
δ = p + 0,734β; μ = n + 1,145β;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda, b1 — balkaning mustahkamlanganroq belbogʻining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — 3-jadvalda keltirilgan belgi bilan bir xil
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻshtavr kesimlar uchun 0,9 < n < 1,0 boʻlganda koeffitsiyentlarini mazkur SHNQning 6-formulasi boʻyicha qoʻshtavrlar uchun n = 0,9 da va tavr kesimlar uchun n = 1,0 da olingan qiymatlar oʻrtasida chiziqli interpolyatsiya bilan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tavr kesimi uchun bir joyda toʻplangan yoki bir tekis taqsimlangan yuklanishda va< 40 boʻlganda, koeffitsiyentlarini (0,8 + 0,004 ) ga koʻpaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n > 0,7 va 5 £ lef/b2 ≤ 25 boʻlganda, koeffitsiyenti qiymatini (1,025 — 0,015 ) ga koʻpaytirish yoʻli bilan kamaytirish kerak va uni 0.95 dan ortiq boʻlmagan qiymatda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kamroq mustahkamlangan siqilgan belbogʻli balkalarda lef/b2 > 25 qiymatlariga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 30-formulasidagi koeffitsiyenti qiymatini 5-jadval boʻyicha qabul qilish kerak, ammo uning qiymati 1,0 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shveller kesimli balkalar uchun koeffitsiyentini simmetrik qoʻshtavr kesimli balkalarga aniqlagandagi kabi hisoblash kerak, bunda qiymatlarini (2) formula asosida hisoblash kerak, ning olingan miqdorlarni esa, 0,7 ga koʻpaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 1 va 2-formulalarida Jx, Jy va Jt, qiymatlarini shveller uchun qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

5-jadval

φ2 qiymati

Siqilgan belbogʻda φb koeffitsiyenti

mustahkamlanganroq

Kamroq mustahkamlangan

φ2 ≤ 0,85

φb = φ1

φb = φ2

φ2 > 0,85

 

φb = 0,68 + 0,21φ2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

6-jadval

Kesim turi

Kesim sxemasi

Koeffitsiyentlarning qiymati

c(cx)

cy

My = 01) boʻlganda n

1

 

0,25

1,19

1,47

1,5

0,5

1,12

1,0

1,07

2,0

1,04

2

0,5

1,40

1,47

2,0

1,0

1,28

2,0

1,18

3

 

0,25

1,19

1,07

1,5

0,5

1,12

1,12

1,0

1,07

1,19

2,0

1,04

1,26

4

 

0,5

1,40

1,12

2,0

1,0

1,28

1,20

2,0

1,18

1,31

5

 

-

1,47

1,47

a) 2,0

b) 3,0

6

 

0,25

1,47

1,04

3,0

0,5

1,07

1,0

1,12

2,0

1,19

7

 

-

1,26

1,26

1,5

8

 

-

1,60

1,47

a) 3,0

b) 1,0

9

 

0,5

1,60

1,07

a) 3,0

b) 1,0

1,0

1,12

2,0

1,19

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Mu ≠ 0 boʻlganda n = 1,5, 5-a turdagi kesimlar bundan mustasno ular uchun p = 2 va 5-b kesimlar uchun n = 3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Af / Aw ning oraliq qiymatlari uchun koeffitsiyentlar aniqlanganda, chiziqli interpolyatsiyaga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

1-jadval

Kesim turi

Kesim sxemasi

 

η qiymatlari

0 ≤ ≤ 5

 > 5

0,1 ≤ m ≤ 5

5 < m ≤ 20

0,1 ≤ m ≤ 5

5 < m ≤ 20

1

 

-

1,0

1,0

1,0

2

 

-

0,85

0,85

0,85

3

 

-

0,75 + 0,02

0,75 + 0,02

0,85

4

 

-

(1,35 — 0,05m) — — 0,01(5 — m)

1,1

1,1

5

 

0,25

(1,45 — 0,05m) — — 0,01(5 — m)

1,2

1,2

0,5

(1,75 — 0,1m) — — 0,02(5 — m)

1,25

1,25

≥1,0

(1,90 — 0,1m) — — 0,02(6 — m)

1,4 — 0,02

1,3

6

 

-

η5

η5

7

 

-

8

 

0,25

(0,75 + 0,05m) + + 0,01(5 — m)

1,0

1.0

0,5

(0,5 + 0,1m) + + 0,02(5 — m)

1,0

1,0

≥1,0

(0,25 + 0,15m) + + 0,03(5 — m)

1,0

1,0

9

 

0,5

(1,25 — 0,05m) — — 0,01(5 — m)

1,0

1,0

≥1,0

(1,5 — 0,1m) — — 0,02(5 — m)

1,0

1,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Kesim turi

Kesim sxemasi

η qiymatlari

0 ≤  ≤ 5

 > 5

0,1 ≤ m ≤ 5

5 < m ≤ 20

0,1 ≤ m ≤ 5

5 < m ≤ 20

10

 

0,5

1,4

1,4

1,4

1,4

1,0

1,6 — 0,01(5 — — m)

1,6

1,35 + 0,05m

1,6

2,0

1,8 — 0,02(5 — — m)

1,8

1,3 + 0,1m

1,8

11

 

0,5

1,45 + 0,04m

1,65

1,45 + 0,04m

1,65

1,0

1,8 + 0,12m

2,4

1,8 + 0,12m

2,4

1,5

2,0 + 0,25m +0,1

-

-

-

2,0

3,0 + 0,25m + 0,1

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 5 7-turdagi kesimlar turi uchun, Af / Aw qiymatlari hisoblanganda, tokchalarning vertikal elementlarining yuzasini hisobga olmaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 6-7-turdagi kesimlar uchun η5 qiymatini Af / Aw. qiymatlari xuddi shunday boʻlganda, 5-turdagi kesim uchun η qiymatiga teng qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-jadval

Shartli elastiklik

Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet  dagi  koeffitsiyentlari

0,1

0,25

0,5

0,75

1,0

1,25

1,5

1,75

2,0

2,5

3,0

3,5

4,0

0,5

967

922

850

782

722

669

620

577

538

469

417

370

337

1,0

925

854

778

711

653

600

563

520

484

427

382

341

307

1,5

875

804

716

647

593

548

507

470

439

388

347

312

283

2,0

813

742

653

587

536

496

457

425

397

352

315

286

260

2,5

742

672

587

526

480

442

410

383

357

317

287

262

238

3,0

667

597

520

465

425

395

365

342

320

287

260

238

217

3,5

587

522

455

408

375

350

325

303

287

258

233

216

198

4,0

505

447

394

356

330

309

289

270

256

232

212

197

181

4,5

418

382

342

310

288

272

257

242

229

208

192

178

165

5,0

354

326

295

273

253

239

225

215

205

188

175

162

150

5,5

302

280

256

240

224

212

200

192

184

170

158

148

138

6,0

258

244

223

210

198

190

178

172

166

153

145

137

128

6,5

223

213

196

185

176

170

160

155

149

140

132

125

117

7,0

194

186

173

163

157

152

145

141

136

127

121

115

108

8,0

152

146

138

133

128

121

117

115

113

106

100

095

091

9,0

122

117

112

107

103

100

098

096

093

088

085

082

079

10,0

100

097

093

091

090

085

081

080

079

075

072

070

069

11,0

083

079

077

076

075

073

071

069

068

063

062

061

060

12,0

069

067

064

063

062

060

059

059

058

055

054

053

052

13,0

062

061

054

053

052

051

051

050

049

049

048

048

047

14,0

052

049

049

048

048

047

047

046

045

044

043

043

042

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Shartli elastiklik

 

Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet dagi  koeffitsiyentlari

4,0

4,5

5,0

5,5

6,0

6,5

7,0

8,0

9,0

10

12

14

17

20

0,5

337

307

280

260

237

222

210

183

164

150

125

106

090

077

1,0

307

283

259

240

225

209

196

175

157

142

121

103

086

074

1,5

283

262

240

223

207

195

182

163

148

134

114

099

082

070

2,0

260

240

222

206

193

182

170

153

138

125

107

094

079

067

2,5

238

220

204

190

178

168

158

144

130

118

101

090

076

065

3,0

217

202

187

175

166

156

147

135

123

112

097

086

073

063

3,5

198

183

172

162

153

145

137

125

115

106

092

082

069

060

4,0

181

168

158

149

140

135

127

118

108

098

088

078

066

057

4,5

165

155

146

137

130

125

118

110

101

093

083

075

064

055

5,0

150

143

135

126

120

117

111

103

095

088

079

072

062

053

5,5

138

132

124

117

112

108

104

095

089

084

075

069

060

051

6,0

128

120

115

109

104

100

096

089

084

079

072

066

057

049

6,5

117

112

106

101

097

094

089

083

080

074

068

062

054

047

7,0

108

102

098

094

091

087

083

078

074

070

064

059

052

045

8,0

091

087

083

081

078

076

074

068

065

062

057

053

047

041

9,0

079

075

072

069

066

065

064

061

058

055

051

048

043

038

10,0

069

065

062

060

059

058

057

055

052

049

046

043

039

035

11,0

060

057

055

053

052

051

050

048

046

044

040

038

035

032

12,0

052

051

050

049

048

047

046

044

042

040

037

035

032

029

13,0

047

045

044

043

042

041

041

039

038

037

035

033

030

027

14,0

042

041

040

040

039

039

038

037

036

036

034

032

029

026

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Jadvalda koeffitsiyentlar qiymatlari 1000 barobar oshirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. qiymati j qiymatidan ortiq qabul qilinmasin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-jadval

Shartli keltirilgan elastiklik

Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet m dagi φe koeffitsiyentlari

0,1

0,25

0,5

0,75

1,0

1,25

1,5

1,75

2,0

2,5

3,0

3,5

4,0

0,5

908

800

666

571

500

444

400

364

333

286

250

222

200

1,0

872

762

640

553

483

431

387

351

328

280

243

218

197

1,5

830

727

600

517

454

407

367

336

311

271

240

211

190

2,0

774

673

556

479

423

381

346

318

293

255

228

202

183

2,5

708

608

507

439

391

354

322

297

274

238

215

192

175

3,0

637

545

455

399

356

324

296

275

255

222

201

182

165

3,5

562

480

402

355

320

294

270

251

235

206

187

170

155

4,0

484

422

357

317

288

264

246

228

215

191

173

160

145

4,5

415

365

315

281

258

237

223

207

196

176

160

149

136

5,0

350

315

277

250

230

212

201

186

178

161

149

138

127

5,5

300

273

245

223

203

192

182

172

163

147

137

128

118

6,0

255

237

216

198

183

174

165

156

149

135

126

119

109

6,5

221

208

190

178

165

157

149

142

137

124

117

109

102

7,0

192

184

168

160

150

141

135

130

125

114

108

101

095

8,0

148

142

136

130

123

118

113

108

105

097

091

085

082

9,0

117

114

110

107

102

098

094

090

087

082

079

075

072

10,0

097

094

091

090

087

084

080

076

073

070

067

064

062

11,0

082

078

077

076

073

071

068

066

064

060

058

056

054

12,0

068

066

064

063

061

060

058

057

056

054

053

050

049

13,0

060

059

054

053

052

051

050

049

049

048

047

046

045

14,0

050

049

048

047

046

046

045

044

043

043

042

042

041

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Shartli keltirilgan elastiklik

Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet m dagi φe koeffitsiyentlari

4,0

4,5

5,0

5,5

6,0

6,5

7,0

8,0

9,0

10

12

14

17

20

0,5

200

182

167

154

143

133

125

111

100

091

077

067

056

048

1,0

197

180

165

151

142

131

121

109

098

090

077

066

055

046

1,5

190

178

163

149

137

128

119

108

096

088

077

065

053

045

2,0

183

170

156

143

132

125

117

106

095

086

076

064

052

045

2,5

175

162

148

136

127

120

113

103

093

083

074

062

051

044

3,0

165

153

138

130

121

116

110

100

091

081

071

061

051

043

3,5

155

143

130

123

115

110

106

096

088

078

069

059

050

042

4,0

145

133

124

118

110

105

100

093

084

076

067

057

049

041

4,5

136

124

116

110

105

100

096

089

079

073

065

055

048

040

5,0

127

117

108

104

100

095

092

086

076

071

062

054

047

039

5,5

118

110

102

098

095

091

087

081

074

068

059

052

046

039

6,0

109

103

097

093

090

085

083

077

070

065

056

051

045

038

6,5

102

097

092

088

085

080

077

072

066

061

054

050

044

037

7,0

095

091

087

083

079

076

074

068

063

058

051

047

043

036

8,0

082

079

077

073

070

067

065

060

055

052

048

044

041

035

9,0

072

069

067

064

062

059

056

053

050

048

045

042

039

035

10,0

062

060

058

056

054

052

050

047

045

043

041

038

036

033

11,0

054

053

052

050

048

046

044

043

042

041

038

035

032

030

12,0

049

048

047

045

043

042

040

039

038

037

034

032

030

028

13,0

045

044

044

042

041

040

038

037

036

035

032

030

028

026

14,0

041

041

040

039

039

038

037

036

035

034

031

029

027

025

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Jadvalda koeffitsiyentlar qiymatlari 1000 barobar oshirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. qiymati j qiymatidan ortiq qabul qilinmasin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-jadval

mef1 quyidagiga teng boʻlganda, mef keltirilgan nisbiy ekssentrisitetlar

0,1

0,5

1,0

1,5

2,0

3,0

4,0

5,0

7,0

10,0

20,0

1

0,10

0,30

0,68

1,12

1,60

2,62

3,55

4,55

6,50

9,40

19,40

2

0,10

0,17

0,39

0,68

1,03

1,80

2,75

3,72

5,65

8,60

18,50

3

0,10

0,10

0,22

0,36

0,55

1,17

1,95

2,77

4,60

7,40

17,20

4

0,10

0,10

0,10

0,18

0,30

0,57

1,03

1,78

3,35

5,90

15,40

5

0,10

0,10

0,10

0,10

0,15

0,23

0,48

0,95

2,18

4,40

13,40

6

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,15

0,18

0,40

1,25

3,00

11,40

7

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,50

1,70

9,50

1

0,10

0,31

0,68

1,12

1,60

2,62

3,55

4,55

6,50

9,40

19,40

2

0,10

0,22

0,46

0,73

1,05

1,88

2,75

3,72

5,65

8,60

18,50

3

0,10

0,17

0,38

0,58

0,80

1,33

2,00

2,77

4,60

7,40

17,20

4

0,10

0,14

0,32

0,49

0,66

1,05

1,52

2,22

3,50

5,90

15,40

5

0,10

0,10

0,26

0,41

0,57

0,95

1,38

1,80

2,95

4,70

13,40

6

0,10

0,16

0,28

0,40

0,52

0,95

1,25

1,60

2,50

4,00

11,50

7

0,10

0,22

0,32

0,42

0,55

0,95

1,10

1,35

2,20

3,50

10,80

1

0,10

0,32

0,70

1,12

1,60

2,62

3,55

4,55

6,50

9,40

19,40

2

0,10

0,28

0,60

0,90

1,28

1,96

2,75

3,72

5,65

8,40

18,50

3

0,10

0,27

0,55

0,84

1,15

1,75

2,43

3,17

4,80

7,40

17,20

4

0,10

0,26

0,52

0,78

1,10

1,60

2,20

2,83

4,00

6,30

15,40

 

5

0,10

0,25

0,52

0,78

1,10

1,55

2,10

2,78

3,85

5,90

14,50

6

0,10

0,28

0,52

0,78

1,10

1,55

2,00

2,70

3,80

5,60

13,80

7

0,10

0,32

0,52

0,78

1,10

1,55

1,90

2,60

3,75

5,50

13,00

1

0,10

0,40

0,80

1,23

1,68

2,62

3,55

4,55

6,50

9,40

19,40

2

0,10

0,40

0,78

1,20

1,60

2,30

3,15

4,10

5,85

8,60

18,50

3

0,10

0,40

0,77

1,17

1,55

2,30

3,10

3,90

5,55

8,13

18,00

4

0,10

0,40

0,75

1,13

1,55

2,30

3,05

3,80

5,30

7,60

17,50

5

0,10

0,40

0,75

1,10

1,55

2,30

3,00

3,80

5,30

7,60

17,00

6

0,10

0,40

0,75

1,10

1,50

2,30

3,00

3,80

5,30

7,60

16,50

7

0,10

0,40

0,75

1,10

1,40

2,30

3,00

3,80

5,30

7,60

16,00

Bunda

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻshtavrli va tavrli kesimlar uchun koeffitsiyentlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir simmetriya oʻqi boʻlgan qoʻshtavrli kesimlar uchun (1-rasm) koeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— oʻz belgisi bilan qabul qilinadigan, x-x oʻqiga nisbatan siquvchi kuch qoʻllanishi ekssentrisiteti (1-rasmda u “plyus” belgisi bilan koʻrsatilgan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — belbogʻlarning oʻqlari orasidagi masofa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda , u-u oʻqiga nisbatan mos ravishda kattaroq va kichikroq belbogʻning inersiya momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
va b — 3 va 4 jadvallarda (7-ilova) keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadigan qiymatlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tavrli kesimlar uchun koeffitsiyentini qoʻshtavrli kesimlarga aniqlaganday hisoblash kerak, bunda , qabul qilinadi, hamda hisoblanganda, va (1-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Nomarkaziy siqilish ostida simmetriyaning bir oʻqi boʻlgan qoʻshtavrli kesim sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kolonnalarning hisobiy uzunligi koeffitsiyentlarini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir pogʻonali kolonnalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir pogʻonali kolonnaning pastki qismi uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyenti ni nisbati va qiymatiga bogʻliq holda qabul qilish kerak, (bu yerda, J1, J2, l1,l2 — mos ravishda kolonnaning pastki va yuqori qismlarining kesimlari va uzunliklarining inersiya momentlari (10.1-rasm) va :
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Yuqori uchi har qanday mahkamlashdan xoli boʻlgan bir pogʻonali kolonnaning sxemasi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-jadvalga muvofiq
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Hisobiy sxema

α1

p dagi μ1 koeffitsiyentlari

0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,5

5,0

10,0

20,0

 

0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

0,2

2,0

2,01

2,02

2,03

2,04

2,05

2,06

2,06

2,07

2,08

2,09

2,10

2,12

2,14

2,15

2,17

2,21

2,40

2,76

3,38

0,4

2,0

2,04

2,08

2,11

2,13

2,18

2,21

2,25

2,28

2,32

2,35

2,42

2,48

2,54

2,60

2,66

2,80

-

 

-

0,6

2,0

2,11

2,20

2,28

2,36

2,44

2,52

2,59

2,66

2,73

2,80

2,93

3,05

3,17

3,28

3,39

-

-

-

-

0,8

2,0

2,25

2,42

2,56

2,70

2,83

2,96

3,07

3,17

3,27

3,36

3,55

3,74

-

-

-

-

-

-

-

1,0

2,0

2,50

2,73

2,94

3,13

3,29

3,44

3,59

3,74

3,87

4,00

-

-

-

-

-

-

-

-

-

1,5

3,0

3,43

3,77

4,07

4,35

4,61

4,86

5,05

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2,0

4,0

4,44

4,90

5,29

5,67

6,03

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2,5

5,0

5,55

6,08

6,56

7,00

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

3,0

6,0

6,65

7,25

7,82

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-jadval

Hisobiy sxema

α1

p dagi μ1 koeffitsiyentlari

0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,5

5,0

10,0

20,0

 

0

2,0

1,92

1,86

1,80

1,76

1,70

1,67

1,64

1,60

1,57

1,55

1,50

1,46

1,43

1,40

1,37

1,32

1,18

1,10

1,05

0,2

2,0

1,93

1,87

1,82

1,76

1,71

1,68

1,64

1,62

1,59

1,56

1,52

1,48

1,45

1,41

1,39

1,33

1,20

1,11

-

0,4

2,0

1,94

1,88

1,83

1,77

1,75

1,72

1,69

1,66

1,62

1,61

1,57

1,53

1,50

1,48

1,45

1,40

-

-

-

0,6

2,0

1,95

1,91

1,86

1,83

1,79

1,77

1,76

1,72

1,71

1,69

1,66

1,63

1,61

1,59

-

-

-

-

-

0,8

2,0

1,97

1,94

1,92

1,90

1,88

1,87

1,86

1,85

1,83

1,82

1,80

1,79

-

-

-

-

-

-

-

1,0

2,0

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

2,00

-

-

-

-

-

-

-

-

-

1,5

2,0

2,12

2,25

2,33

2,38

2,43

2,48

2,52

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2,0

2,0

2,45

2,66

2,81

2,91

3,00

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2,5

2,5

2,94

3,17

3,34

3,50

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

3,0

3,0

3,43

3,70

3,93

4,12

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori uchi qoʻzgʻalmaydigan, sharnirli-tayangan yoki burilishdan mahkamlanganida, kolonnaning pastki qismi uchun μ1 koeffitsiyenti qiymatlarini quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda μ12 F1= 0 da pastki qismning hisobiy uzunligi koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μ11 — F2= da pastki qismning hisobiy uzunligi koeffitsiyenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
μ11 va μ12 koeffitsiyentlarning qiymatlarini quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori uchi sharnirli-tayangan boʻlganda 3-jadval (7-ilova) boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori uchi qoʻzgʻalmaydigan, burilishdan mahkamlangan boʻlganda 4-jadval (7-ilova) boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha vaziyatlarda ustunning yuqori qismi uchun hisob uzunligining koeffitsiyentini quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-jadval

Hisobiy sxema

l2 / l1 da μ12 va μ11 koeffitsiyentlari

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

 

μ12 koeffitsiyentlari

0,04

1,02

1,84

2,25

2,59

2,85

3,08

3,24

3,42

3,70

4,00

4,55

5,25

5,80

6,55

7,20

0,06

0,91

1,47

1,93

2,26

2,57

2,74

2,90

3,05

3,24

3,45

3,88

4,43

4,90

5,43

5,94

0,08

0,86

1,31

1,73

2,05

2,31

2,49

2,68

2,85

3,00

3,14

3,53

3,93

4,37

4,85

5,28

0,1

0,83

1,21

1,57

1,95

2,14

2,33

2,46

2,60

2,76

2,91

3,28

3,61

4,03

4,43

4,85

0,2

0,79

0,98

1,23

1,46

1,67

1,85

2,02

2,15

2,28

2,40

2,67

2,88

3,11

3,42

3,71

0,3

0,78

0,90

1,09

1,27

1,44

1,60

1,74

1,86

1,98

2,11

2,35

2,51

2,76

2,99

3,25

0,4

0,78

0,88

1,02

1,17

1,32

1,45

1,58

1,69

1,81

1,92

2,14

2,31

2,51

2,68

2,88

0,5

0,78

0,86

0,99

1,10

1,22

1,35

1,47

1,57

1,67

1,76

1,96

2,15

2,34

2,50

2,76

1,0

0,78

0,85

0,92

0,99

1,06

1,13

1,20

1,27

1,34

1,41

1,54

1,68

1,82

1,97

2,1

 

μ11 koeffitsiyentlari

0,04

0,67

0,67

0,83

1,25

1,43

1,55

1,65

1,70

1,75

1,78

1,84

1,87

1,88

1,90

1,92

0,06

0,67

0,67

0,81

1,07

1,27

1,41

1,51

1,60

1,64

1,70

1,78

1,82

1,84

1,87

1,88

0,08

0,67

0,67

0,75

0,98

1,19

1,32

1,43

1,51

1,58

1,63

1,72

1,77

1,81

1,82

1,84

0,1

0,67

0,67

0,73

0,93

1,11

1,25

1,36

1,45

1,52

1,57

1,66

1,72

1,77

1,80

1,82

0,2

0,67

0,67

0,69

0,75

0,89

1,02

1,12

1,21

1,29

1,36

1,46

1,54

1,60

1,65

1,69

0,3

0,67

0,67

0,67

0,71

0,80

0,90

0,99

1,08

1,15

1,22

1,33

1,41

1,48

1,54

1,59

0,4

0,67

0,67

0,67

0,69

0,75

0,84

0,92

1,00

1,07

1,13

1,24

1,33

1,40

1,47

1,51

0,5

0,67

0,67

0,67

0,69

0,73

0,81

0,87

0,94

1,01

1,07

1,17

1,26

1,33

1,39

1,44

1,0

0,67

0,67

0,67

0,68

0,71

0,74

0,78

0,82

0,87

0,91

0,99

1,07

1,13

1,19

1,24

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-jadval

Hisobiy sxema

l2 / l1da μ12 va μ11 koeffitsiyentlari

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

 

μ12 koeffitsiyentlari

0,04

0,78

1,02

1,53

1,73

2,01

2,21

2,38

2,54

2,65

2,85

3,24

3,70

4,20

4,76

5,23

0,06

0,70

0,86

1,23

1,47

1,73

1,93

2,08

2,23

2,38

2,49

2,81

3,17

3,50

3,92

4,30

0,08

0,68

0,79

1,05

1,31

1,54

1,74

1,91

2,05

2,20

2,31

2,55

2,80

3,11

3,45

3,73

0,1

0,67

0,76

1,00

1,20

1,42

1,61

1,78

1,92

2,04

2,20

2,40

2,60

2,86

3,18

3,41

0,2

0,64

0,70

0,79

0,93

1,07

1,23

1,41

1,50

1,60

1,72

1,92

2,11

2,28

2,45

2,64

0,3

0,62

0,68

0,74

0,85

0,95

1,06

1,18

1,28

1,39

1,48

1,67

1,82

1,96

2,12

2,20

0,4

0,60

0,66

0,71

0,78

0,87

0,99

1,07

1,16

1,26

1,34

1,50

1,65

1,79

1,94

2,08

0,5

0,59

0,65

0,70

0,77

0,82

0,93

0,99

1,08

1,17

1,23

1,39

1,53

1,66

1,79

1,92

1,0

0,55

0,60

0,65

0,70

0,75

0,80

0,85

0,90

0,95

1,00

1,10

1,20

1,30

1,40

1,50

 

μ11 koeffitsiyentlari

0,04

0,66

0,68

0,75

0,94

1,08

1,24

1,37

1,47

1,55

1,64

1,72

1,78

1,81

1,85

1,89

0,06

0,65

0,67

0,68

0,76

0,94

1,10

1,25

1,35

1,44

1,50

1,61

1,69

1,74

1,79

1,82

0,08

0,64

0,66

0,67

0,68

0,84

1,00

1,12

1,25

1,34

1,41

1,53

1,62

1,68

1,75

1,79

0,1

0,64

0,65

0,65

0,65

0,78

0,92

1,05

1,15

1,25

1,33

1,45

1,55

1,62

1,68

1,71

0,2

0,62

0,64

0,65

0,65

0,66

0,73

0,83

0,92

1,01

1,09

1,23

1,33

1,41

1,48

1,54

0,3

0,60

0,63

0,64

0,65

0,66

0,67

0,73

0,81

0,89

0,94

1,09

1,20

1,28

1,35

1,41

0,4

0,58

0,63

0,63

0,64

0,64

0,66

0,68

0,75

0,82

0,88

1,01

1,10

1,19

1,26

1,32

0,5

0,57

0,61

0,63

0,64

0,64

0,65

0,68

0,72

0,77

0,83

0,94

1,04

1,12

1,19

1,25

1,0

0,55

0,58

0,60

0,61

0,62

0,63

0,65

0,67

0,70

0,73

0,80

0,88

0,93

1,01

1,05

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki pogʻonali kolonnaning pastki qismi uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyentlari m1 (2,a-rasm, (7-ilova)) 5-jadvalda keltirilgan yuqori uchini mahkamlash shartida quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — 5-jadval boʻyicha, 2, b, v, g-rasmdagi sxemalar asosida bir pogʻonali kolonnalar uchun aniqlanadigan koeffitsiyentlarga oʻxshab, aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos ravishda pogʻonalar shakllanadigan joylarga va kolonna tepasiga qoʻyilgan boʻylama kuchlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jm1 — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan va qismlari uchun inersiya momentining oʻrtacha qiymati:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan va qismlari uchun inersiya momentining oʻrtacha qiymati:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— kesimlarning inersiya momentlari va
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— mos ravishda kolonnaning pastki, oʻrta va yuqori qismlarining uzunliklari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Ikki pogʻonali (a) va bir pogʻonali kolonnalarning sxemasi (b, v, g) va F1, F2 va F3 kuchlarni mos ravishda pastki (b), oʻrta (v) va yuqori (g) qismlarga qoʻllashning shartli yuklash sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uzunligi l2 oʻrta qism uchun hisobiy uzunlikning koeffitsiyentining qiymatini quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzunligi yuqori qism uchun hisobiy uzunlikning koeffitsiyenti esa,quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

5-jadval

Kolonnaning yuqori qismining mahkamlanishi shartlari

Koeffitsiyentlar qiymatlari

μm1

μm2

μm3

quyidagi kuchlanishlarda

10.2,b-rasm boʻyicha

10.2,v-rasm boʻyicha

10.2,g-rasm boʻyicha

Erkin

μm1 = 2,0

μm2 = 2,0

μm3 = μ1

(boʻlganda, μ110.1-jadval boʻyicha)

Faqat burilishdan mahkamlangan

μm1 = μ1

μm2 = μ1

μm3 = μ1

(boʻlganda, μ110.2-jadval boʻyicha)

(α1 = 0 boʻlganda, μ1 — 10.2-jadval boʻyicha)

Sharnirli-tayangan qoʻzgʻalmas

μm1 = μ11

μm2 = μ11

μm3 = μ12

(μ12 — 10.3-jadval boʻyicha)

(μ11 — 10.3-jadval boʻyicha)

Qoʻzgʻalmas, burilishdan mahkamlangan

μm1 = μ11

μm2 = μ11

μm3 = μ12

(μ12 — 10.4-jadval boʻyicha)

(μ11 — 10.4-jadval boʻyicha)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

6-jadval

Mahkamlash sxemasi va yuklanish turi

μ

1,0

0,7

0,5

2,0

1,0

2,0

0,725

1,12

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7-jadval

Egiluvchanlik λ

Hisobiy qarshiligi Ry, N/mm2 ga teng poʻlatdan tayyorlangan elementlarning φ koeffitsiyentlari

200

240

280

320

360

400

440

480

520

560

600

640

10

988

987

985

984

983

982

981

980

979

978

977

977

20

967

962

959

955

952

949

946

943

941

938

936

934

30

939

931

924

917

911

905

900

895

891

887

883

879

40

906

894

883

873

863

854

846

839

832

825

820

814

50

869

852

836

822

809

796

785

775

764

746

729

712

60

827

805

785

766

749

721

696

672

650

628

608

588

70

782

754

724

687

654

623

595

568

542

518

494

470

80

734

686

641

602

566

532

501

471

442

414

386

359

90

665

612

565

522

483

447

413

380

349

326

305

287

100

599

542

493

448

408

369

335

309

286

267

250

235

110

537

478

427

381

338

306

280

258

239

223

209

197

120

479

419

366

321

287

260

237

219

203

190

178

167

130

425

364

313

276

247

223

204

189

175

163

153

145

140

376

315

272

240

215

195

178

164

153

143

134

126

150

328

276

239

211

189

171

157

145

134

126

118

111

160

290

244

212

187

167

152

139

129

120

112

105

099

170

259

218

189

167

150

136

125

115

107

100

094

089

180

233

196

170

150

135

123

112

104

097

091

085

081

190

210

177

154

136

122

111

102

094

088

082

077

073

200

191

161

140

124

111

101

093

086

080

075

071

067

210

174

147

128

113

102

093

085

079

074

069

065

062

220

160

135

118

104

094

086

077

073

068

064

060

057

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh. Jadvalda φ koeffitsiyentlar qiymatlari 1000 barobarga koʻpaytirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

8-jadval

Shartli egiluvchanlik

λ̅

Kesim turi uchun φ koeffitsiyentlari

Shartli egiluvchanlik

λ̅

Kesim turi uchun φ koeffitsiyentlari

a

b

c

a

b

c

0,4

1000

1000

984

4,6

359

329

0,6

994

986

956

4,8

330

308

0,8

981

967

929

5,0

304

289

1,0

968

948

901

5,2

281

271

1,2

953

927

872

5,4

261

255

1,4

938

905

842

5,6

242

241

1,6

920

881

811

5,8

226

1,8

900

855

778

6,0

211

2,0

877

826

744

6,2

198

2,2

851

794

709

6,4

186

2,4

821

760

672

6,6

174

2,6

786

723

635

6,8

164

2,8

747

683

598

7,0

155

3,0

704

643

562

7,2

147

3,2

660

602

527

7,4

139

3,4

616

562

493

7,6

132

3,6

572

524

460

7,8

125

3,8

526

487

430

8,0

119

4,0

475

453

402

8,5

105

4,2

431

422

375

9,0

094

4,4

393

392

351

9,5

084

 

 

 

 

10,0

076

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Jadvalda φ koeffitsiyentlar qiymatlari 1000 barobarga koʻpaytirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Konstruksiya elementlari

Siqilgan elementlarning chegaraviy egiluvchanliklari

1. Tayanch reaksiyalarini uzatuvchi belbogʻlar, tayanch kashak va ustunlar:

a) balandligi 50 m gacha boʻlgan quvurlar va juft burchaklardan yasalgan yassi fermalar, strukturaviy konstruksiyalar va fazoviy konstruksiyalar

180-60α

b) yakka burchaklardan fazoviy konstruksiyalar, quvurlar va juft burchaklardan, balandligi 50 m dan ortiq boʻlgan fazoviy konstruksiyalar

120

2. 1 va 7-bandlarda koʻrsatilganlardan boshqa elementlar:

a) tekis fermalar, yakka burchakdan payvandlangan fazoviy va strukturaviy konstruksiyalar, quvurlar va juft burchaklardan fazoviy va strukturaviy konstruksiyalar

210-60α

b) yakka burchaklardan boltli birikmali fazoviy va strukturaviy konstruksiyalar

220-40α

3. Fermalarning montaj vaqtida mahkamlanmagan yuqori belbogʻlari (montaj tugatilganidan soʻng chegaraviy egiluvchanlikni 1-pozitsiya boʻyicha qabul qilish kerak)

220

4. Asosiy kolonnalar

180-60α

5. Ikkilamchi kolonnalar (faxverk, chiroqlar ustunlari va hokazo), ustunlar panjarasining elementlari, ustunlar orasidagi vertikal ulanish elementlari (kranosti balkalaridan pastda)

210-60α

6. 5-pozitsiyada koʻrsatilgan ulanishlar elementlaridan tashqari, shuningdek, siqilgan sterjenlarning hisobiy uzunligini kamaytirishga xizmat qiladigan sterjenlar va 7-pozitsiyada koʻrsatilganlardan boshqa yuklanmagan elementlar

200

7. Vertikal tekislikda egiluvchanlikni tekshirishda shamoldan yuklanishdan taʼsirlanuvchi, tavr va xochsimon kesimli fazoviy konstruksiyalarning siqilgan va yuklanmagan elementlari

150

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-jadvalda qabul qilingan belgilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 0,5 dan kam boʻlmagan qiymatda qabul qilinadigan koeffitsiyent (zarur vaziyatlarda φ dan oʻrniga φe ni qoʻllash lozim)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Konstruksiya elementlari

Konstruksiyaga yuklanishlar taʼsir koʻrsatganda, choʻzilgan elementlarning chegaraviy egiluvchanligi

dinamik, bevosita konstruksiyaga qoʻllangan

statik

kranlardan (4-izoh) va temir yoʻl tarkiblardan

1. Yassi fermalar (shu jumladan tormoz fermalari) va strukturaviy konstruksiyalarning belbogʻlari va tayanch hovonlari

250

400

250

2. 1-pozitsiyada koʻrsatilganlardan boshqa ferma va strukturaviy konstruksiyalarning elementlari

350

400

300

3. Kran osti balka va fermalarning pastki belbogʻlari

-

-

150

4. Kolonnalar oʻrtasidagi vertikal bogʻlanishlarning elementlari (kranosti balkalardan pastda)

300

300

200

5. Bogʻlanishlarning boshqa elementlari

400

400

300

6. Ustunlar va traverslarning belbogʻlari, tayanch hovonlari, elektr uzatish liniyalari tayanchlari traversalari, ochiq taqsimlar moslamalar va transportning kontaktli tarmoqlari liniyalari tayanchlari traverslarining tortmalari

250

-

-

7. 6 va 8-pozitsiyalarda koʻrsatilganlardan tashqari elektr uzatish liniyalar tayanchlarining boshqa elementlari

350

-

-

8. Vertikal tekislikda egiluvchanlikni tekshirishda shamol yuklari taʼsir qiladigan tavrli va xochsimon kesimli fazoviy konstruksiyalarning (elektr uzatish liniyasi tayanchlarining traversalari tortmalari va yakka burchaklardan) elementlari

150

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dinamik taʼsirlarga duch kelmaydigan konstruksiyalarda, choʻzilgan elementlarning egiluvchanligini faqat vertikal tekisliklarda tekshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dastlab kuchlangan choʻzilgan elementlarning egiluvchanligi cheklanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanish noqulay joylashganda kuchlanish belgisi oʻzgarishi mumkin boʻlgan choʻzilgan elementlar uchun chegaraviy egiluvchanlikni siqilgan elementlar uchun kabi qabul qilish kerak, bunda yigʻma elementlarda biriktiruvchi qistirmalarni har bir 40i dan siyrakroq qoʻymaslik kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Chegaraviy egiluvchanlik qiymatlarini ish rejimlari guruhlari kranlarida GOST 34017-2016 ga muvofiq (metallurgiya ishlab chiqarish sexlarida) 7K va 8K qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bevosita konstruksiyaga qoʻllangan dinamik yuklanishlar qatoriga, toliqishga hisoblar yoki dinamiklik koeffitsiyentlari hisobga olingan holda bajariladigan hisoblarda qabul qilinadigan yuklanishlar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

T/r

Element sxemasi va hisob kesimining joylashishi

Element tavsifi

Element guruhi

1.

 

Prokatli yoki qirralariga mexanik yoʻl bilan ishlov berilgan asosiy metall

1

chetlari gazli kesish mashinasi bilan kesilgan

2

2.

 

Kengligi va oʻtish radiusi har xil boʻlgan r, mm boʻlganidagi qirralariga mexanik yoʻl bilan ishlov berilgan asosiy metall

200

1

10

4

3.

 

Oʻta mustahkam boltli birikmalardagi asosiy metall

1

4.

 

Teshik boʻylab kesimlarda boltli (A aniqlik sinfidagi boltlar) ulanishdagi asosiy metall:

a) juft nakladka boʻlganida

4

b) bir tomonlama nakladka boʻlganida

5

5.

 

α ≥ 72°,  da oʻtish va yumaloqlangan (gaz bilan kesish tozaligi 1 yoki frezerlangan)

2

6.

 

Fasonkadan elementga oʻtish mexanik ishlovsiz uchma-uch yoki tavrda konstruksiya elementlariga payvandlangan toʻgʻri burchak shaklidagi fasonkalar

7

7.

 

Uchma-uch yoki balkalarning belbogʻlari va tavrda devorlarga, shuningdek, ferma elementlariga payvandlangan fasonkalar, bunda α ≤ 45º

4

8.

 

Balkalarning belbogʻlarining ustiga ustma-ust qoʻyib payvandlangan, choklarga mexanik ishlov berilmay naxlyostkani konturi boʻylab payvandlab chiqilgan toʻgʻri burchak yoki trapetsiyasimon shaklli fasonkalar

7

9.

 

Uchma-uch ishlov berilmagan chok; yuklanish payvand chokiga perpendikulyar; ulanayotgan elementlarning kengligi va qalinligi bir xil

2

10.

 

Uchma-uch ishlov berilmagan chok; ulanayotgan elementlarning kengligi yoki qalinligi har xil

5

11.

 

Chokni kuchaytirib, mexanik usulda olib tashlangan uchma-uch chokka oʻtishda joyidagi asosiy metall:

bir xil qalinlik va kenglikka ega elementlarni ulaganda

2

har xil kenglik va qalinlikka ega elementlarni ulaganda

3

12.

 

Taglik listida bajarilgan uchma-uch chok; yuklanish payvand chokiga perpendikulyar

4

13.

 

Taglik halqada bajarilgan quvurlarning uchma-uch choki

4

14.

 

Prokat profillarni uchma-uch ulash

4

15.

 

Chokning oʻqi boʻylab kuch taʼsirida uzluksiz boʻylama choklar bilan payvandlangan qoʻshtavr, tavr va boshqa turdagi payvandlangan kesimlar

2

16.

 

Quyidagi α burchagi ostida boʻylama choklar bilan mahkamlangan yordamchi elementli element:

45° gacha

4

90°

7

17.

 

Koʻndalang (old tomondagi) chokning mexanik ishlovsiz belbogʻ listining uzilishi

7

18.

 

Koʻndalang chokli asosiy metall; ikki tomonlama asosiy metallga tekis oʻtuvchi payvand choki

4

19.

 

Burchak choklari bilan payvandlangan balkalarning choʻzilgan belbogʻlari va diafragma va qovurgʻalari yaqinidagi fermalar elementlarining asosiy metalli

5

20.

 

Koʻndalang (old tomondagi) burchak chokiga oʻtish joyidagi asosiy metall

6

21.

Yon choklari boʻlgan boʻgʻinlardagi asosiy metall (elementdan yon tomonlarning uchlarigacha oʻtish joylarida):

a) ikki qavat yon chokli

8

b) yon va old tomondagi chokli

7

v) kuchlanish asosiy metall orqali uzatilganda

7

g) poʻlat kanatlarni mahkamlash uchun ankerlarning yuzlari

8

22.

Quvurining asosiy metalli, bunda qalinlikning belbogʻ quvuri tashqi diametriga nisbati:

tm / dm ≥ 1/14

7

1/20 ≤ tm / dm < 1/14

8

23.

Choʻzilgan hovon quvurining asosiy metalli, bunda hovon va belbogʻ diametrlarining nisbati dd / dm = 0,4 — 0,7 va qalinlikning belbogʻ quvuri tashqi diametriga nisbati:

tm / dm ≥ 1/14

6

1/20 ≤ tm / dm < 1/14

7

1/35 < tm / dm < 1/20

8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Elementlar guruhi

Poʻlatning uzilishga vaqtinchalik qarshiligi  boʻlganda,  qiymatlari, N/mm2

420 gacha

420 dan 440 gacha

440 dan 520 gacha

520 dan 580 gacha

580 dan 635 gacha

1

120

128

132

136

145

2

100

106

108

110

116

3

Poʻlatning barcha turlari uchun

90

4

Poʻlatning barcha turlari uchun

75

5

Poʻlatning barcha turlari uchun

60

6

Poʻlatning barcha turlari uchun

45

7

Poʻlatning barcha turlari uchun

36

8

Poʻlatning barcha turlari uchun

27

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir joyda toʻplangan yuklanishlardagi devorlarning mahalliy ustuvorligi (barqarorligi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanishning taʼsir qilish tekisligi devor tekisligiga toʻgʻri kelganida (1,b-rasmda koʻrsatilganiday tayanish) har bir devorga taʼsir koʻrsatuvchi bir joyga toʻplangan yuklanishning eng katta miqdorini yoki tayanch kesimidagi miqdorini quyidagicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) chetki tayanch reaksiyasini, konsol uchidagi yuklanishni va tayanchlarga tutashgan 1,5 joylardagi yuklanishni (bu yerda, = N2t, 1, a-rasm) quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
; (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) oraliq tayanch va konsol tayanchining reaksiyasini, tayanchlardan 1,5dan ortiq masofada joylashgan joylardagi yuklanishni quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Bukib payvandlangan elementlar devorlarini bir joyda toʻplangan yuklanishlardagi mahalliy barqarorligi hisoblashga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — yuklanishlar va reaksiyalar sxemasi, b — qistirma orqali tayanish, v — bevosita tayanish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklanishning taʼsir qilish tekisligi devor tekisligiga toʻgʻri kelmaganida (1,v-rasmda koʻrsatilganiday tayanish) quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10.1)÷(10.6) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
P1, P2 — kN da va Ry — N/mm2 da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t — profil devorining qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
z — devor balandligi h dan oshmaydigan, bir joyga toʻplangan yuk taqsimlanishining shartli uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — 4t dan oshmaydigan qayrilishning ichki diametri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bukib payvandlangan profillardan fermalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻri burchak kesimli bukib payvandlangan yopiq profillardan fermalarning tugunlarini (2-rasm) mazkur normalarning 1-bandi talablariga muvofiq tekshirish kerak, shuningdek panjaraning siqilgan elementi tutashgan joyida belbogʻning yon devorining (tugun tekisligiga parallel) koʻtarib turish qobiliyatini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Belboqqa panjaraning ikkita va undan ortiq elementi bir tomonlama tutashib, ularning kuchlanishlarining yuklanishlari turli ishorali boʻlsa (musbat va manfiy) (2,a, b-rasmlar), shuningdek tayanch tugunlarda bitta element tutashgan boʻlib (2-rasm), d / D ≤ 0,9 va g / b ≤ 0,25 boʻlsa, belbogʻ devorining (tokchasining) koʻtarib turish qobiliyatini har bir tutashgan element uchun alohida quyidagi formul boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda d — tutashgan elementda kuchlanish belgisining taʼsir koʻrsatish koeffitsiyenti, choʻzilishda 1,2 ga teng qabul qilinadi, boshqa hollarda 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
c — 1-jadval (4-ilova) boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — belbogʻdagi siqilishda aniqlanadigan, belbogʻda boʻylama kuch taʼsirining koeffitsiyenti, agar |F| / (ARy) > 0,5 boʻlsa, D = 1,5 — |F| / (ARy) formula boʻyicha aniqlanadi, qolgan vaziyatlarda D = 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — tutashgan elementning belbogʻ bilan belbogʻ oʻqi yoʻnalishida kesishish chizigʻi qismining db /sin ga teng uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — panjaraning qoʻshni elementlarining tutashgan devorlari oʻrtasidagi yoki hovonning koʻndalang devori va tayanch qovurgʻasi oʻrtasidagi masofaning yarmi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
f = (D-d)/2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
U-, X-, T-simon tugunlarda belbogʻ devorining (tokchasining) (2 rasm, g, d, e-rasmn) koʻtarib turish qobiliyatini, shuningdek, 6-bandda koʻrsatilgan tugunlarning koʻtarib turish qobiliyatini, g / b > 0,25 boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Siqilgan element tutashgan joyda d / D > 0,85 boʻlganda tugunning yon devorining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda t — belbogʻ yupqa devorligining taʼsir koʻrsatish koeffitsiyenti, Db / t ≥ 25 nisbatlari uchun 0,8 ga teng qabul qilinadi, boshqa hollarda — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — quyidagilarga teng qabul qilinadigan koeffitsiyentlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlganda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qolgan hollarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Bukib payvandlangan profillardan fermalarning tugunlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — K-simon uchburchak panjarada, b — hovonli panjarada;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v — tayanch, g — U-simon, d — X-simon, e — T-simon
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Belboqqa tutashish joyga yaqin joyda panjara elementining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) tugunlarda quyidagi tutashish burchaklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a=40° — 50°, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda k ni belbogʻ tavsiflarini panjara elementi tavsiflariga almashtirib aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Db ni d yoki db ning kattaroq qiymatiga, t ni td ga va Ry ni Ryd ga
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kvadrat boʻlmagan kesimli panjara elementi uchun (10) formulaning chap tarafdagi qismiga koʻpaytiruvchisini kiritish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tugunlarda quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11) formulaning yumaloq qavslaridagi ifoda 0 dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kvadrat boʻlmagan kesimli panjara elementi uchun (7) formulaning chap tarafdagi qismiga koʻpaytiruvchisini kiritish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjara elementini belboqqa mahkamlovchi payvand choklarning mustahkamligini quyidagicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tugunlarda quyidagi tutashish burchaklarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a=40° — 50°, quyidagi formula boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda f, kf, Rwf, wf, ni 13-boʻlim talablariga muvofiq qabul qilish kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) ushbu ilovaning 7-bandida koʻrsatilgan tugunlarda, quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(0,5÷0,7)td ga teng joylashtirish zarari mavjudligida, profilning devorini toʻliq eritish bilan bajarilgan payvand choklarni, uchma-uch choklar sifatida hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Progonsiz qoplamali fermalarning yuqori belbogʻlari panellarining lef hisobiy uzunligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi: lef = μl, bu yerda, l — panel uzunligi; μ — quyidagi formula boʻyicha qabul qilinadigan hisobiy uzunlik koeffitsiyenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— sharnir tuguni bilan chegaradosh boʻlmagan belbogʻ paneli uchun (masalan, boltlarda flanets birikmasi), qoʻshni panellarda bir tekis taqsimlangan yuklanish mavjudligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— sharnir tuguni bilan chegaradosh boʻlgan, taqsimlangan yuklanish bilan yuklanmagan belbogʻ paneli uchun,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda — taqsimlangan yuklanish parametri ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
q — belboqqa taqsimlangan yuklanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — boʻylama kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nt — belbogʻlarining oʻqlari boʻyicha fermaning balandligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — ferma prolyoti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Belbogʻlarning balandligining devor qalinligiga nisbati 45 dan ortiq boʻlmagan qiymatda qabul qilish kerak, panjara elementlari uchun — 60 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choklarni qoʻllash qulayligi uchun panjara elementlarining oʻlchamlari (tuzilish tekisligidan) kengligi boʻyicha D — 2(t + td) dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjara elementlari uchun d oʻlchamini belbogʻning D koʻndalang oʻlchamidan 0,6 dan kam boʻlmagan qiymatda qabul qilish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hovonlarning qoʻshni devorlari (uchlari) orasidagi masofa ikkita payvand chokini qoʻyish shartidan kelib chiqib, minimal boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elementlarning zavodda bajariladigan ulanishlarini qolib ketadigan taglikda uchma-uch payvandlash yoʻli bilan bajarish kerak. Ushbu birikishlarni 0,9 Ry dan ortiq kuchlanishli choʻzilgan elementlarda joylashtirish tavsiya etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montaj boʻgʻinlarini yuqori mustahkam oldindan kuchlantirilgan boltlarda flanetsli qilish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Keng tokchali qoʻshtavrlardan belbogʻli fermalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fermalar uchun Ryn 380 N/mm2 boʻlgan poʻlatlardan va Rwun = 490 N/mm2 boʻlgan payvand materiallaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tugun ekssentrisitetlarini (3, 4-rasmlar) e/D ≤ 1/10 boʻlganda hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi (bu yerda, Db — belbogʻ kesimining balandligi; e — panjara elementlari oʻqlari kesishgan nuqtadan belbogʻ oʻqigacha masofa).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fermalarning normal kuchlanishining doimiy belgili elementlarida tugunlar ekssentrisitetlari va tugunlar bikrligidan eguvchi momentlarni (sterjenga koʻndalang yuklanish boʻlmaganida) quyidagi formula boʻyicha hisobga olish yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda N va M — mos ravishda hisobiy normal kuch va moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A va W — mos ravishda markazdan siljigan tugun sterjenining koʻndalang kesim yuzasi va qarshilik momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda tugun ekssentrisitetlaridan Me momentlarning qiymatlari quyidagi shartga javob berishlari kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda W, A, — mos ravishda qarshilik momenti, kesim yuzasi va markazdan siljigan tugun belbogʻlaridan birining poʻlatining hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14) formula sterjenlarning oxirgi qismlarida metallning plastik deformatsiyalarining ruxsat etilganligini hisobga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjaraning eguvchi momentlarni hisobga olmagan holda hisoblanadigan choʻzilgan elementlari uchun, ish sharoitlari koeffitsiyentini γs = 0,85 qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblashda egilish momentlari hisobga olinadigan fermalar uchun ferma tekisligidagi panjara elementlarining hisobiy uzunliklarini ularning ikkala belbogʻining elastik siqilishini hisobga olgan holda kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fermalarning qoʻshtavr belbogʻ va unga tutashib turuvchi panjara elementlaridan iborat mahkamlanmagan tugunlarini (3, 4-rasmlar), quyidagilarga tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
panjara elementi bilan ulanishda boʻlgan belbogʻ tokchasining egilish qismida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
panjaraning siqilgan elementiga mos keladigan belbogʻ devorining uchastkasining yuk koʻtarish qobiliyati boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belbogʻning koʻndalang kesimining koʻtarib turish qobiliyatiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belboqqa tutashgan joyda panjara elementining koʻtarib turish qobiliyatiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
panjara elementi belboqqa tutashgan joyda payvand choklarning mustahkamligiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24 g ≤ 15 mm (g — panjara elementlarining uchlari orasidagi masofaning yarmi) boʻlganida K shaklidagi va qoʻllab-quvvatlovchi tugunlardagi toʻrtburchaklar bukib payvandlangan profilning belbogʻiga mustahkamlanmagan birikmalarida (3, a, b-rasm) har bir tokchani egish uchun belbogʻning yuk koʻtarish qobiliyatini har bir birikma uchun alohida quyidagi formula boʻyicha tekshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda N — panjara elementidagi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M — belbogʻning tutashib turuvchi tokchasi bilan mos kelgan kesimda tugun tekisligida tutashib turgan elementdagi eguvchi moment;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γs — 4 ilovaning 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γD — agar belbogʻ σ/Ry > 0,5 dan siqilgan boʻlsa, 1,5 — σ/Ry ga teng koeffitsiyent va qolgan hollarda koeffitsiyent 1 ga teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σ — belbogʻ panelidagi choʻzilgan gʻovon tomonidagi boʻylama kuchlanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ry — belbogʻ poʻlatining hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ryd — panjara elementi poʻlatining hisobiy qarshiligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T-simon tugunlarda toʻgʻriburchak bukib payvandlangan profilning belbogʻiga qoʻshimcha mahkamlanmagan tutashuvlarda (3,b-rasm) va K-simon va tayanch tugunlarda g > 15 mm boʻlganda, belbogʻning tokcha bukilishiga koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula boʻyicha tekshirish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Qoʻshtavrlarni toʻgʻriburchak bukib payvandlangan profillar bilan tutashishi turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — K-simon; b — T-simon; v — tayanch
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
db = d boʻlganda, quyidagi formuladan foydalanish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g ≤ 15 mm boʻlganda K-simon va tayanch tugunlaridagi keng tokchali qoʻshtavr belbogʻiga mahkamlanmagan birikmalarda (4-rasm), tokchani bukish uchun belbogʻning yuk koʻtarish qobiliyati quyidagi formula boʻyicha tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Ad — hovonning koʻndalang kesimining yuzasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻgʻriburchak bukib payvandlangan profildan panjaraning siqilgan elementi taʼsiri ostida qoʻshimcha mahkamlanmagan qoʻshtavr belbogʻ devorining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Keng tokchali qoʻshtavrdan panjaraning siqilgan elementi taʼsiri ostida qoʻshimcha mahkamlanmagan qoʻshtavr belbogʻi devorining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tugunda koʻndalang kuch taʼsiri ostida qoʻshimcha mahkamlanmagan qoʻshtavrli belbogʻning koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula boʻyicha tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda Q — K-simon turdagi tugunlarda N sina ning eng kichik koʻpaytmasiga teng tugundagi koʻndalang kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γ΄D 1,3 — σ/Ry ga teng, ammo 1,0 dan ortiq boʻlmagan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs — belbogʻ poʻlatining kesilishga hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A — belbogʻning koʻndalang kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — belbogʻ profilining yumaloqlanishi radiusi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. Qoʻshtavrlarni biriktirish turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — K-simon; b — tayanch
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoʻshimcha mahkamlanmagan qoʻshtavrli belboqqa tutashish joyida panjara elementining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula asosida tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda γd — choʻzilishda 1,2 va siqilishda 1,0 ga teng qabul qilinadigan, tutashgan elementdagi kuchlanish belgisi taʼsir etishining koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ryd — panjara elementi poʻlatining hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ξ — tugunlardagi toʻgʻriburchak bukib payvandlangan profillarning elementlari uchun quyidagi qiymatlarga teng koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

a) K-simon turdagi

- 0,14;

b) tayanch

- 0,06;

v) T-simon turdagi

- 0,10.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
K-simon va tayanch tugunlarda keng tokchali qoʻshtavrdan elementlar uchun ξ =0,05.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Panjara elementlarini mahkamlovchi payvand choklarni (qoʻshimcha mahkamlanmagan va kuchaytirilgan tugunlarda) panjara elementi qismlari (devorlar, tokchalar) mustahkamligi boʻyicha hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qiya plankalar bilan kuchaytirilgan ferma tugunlarida (5-rasm), qoʻshtavrli belbogʻi devorining panjara elementiga mos keluvchi qismining koʻtarib turish qobiliyatini quyidagi formula asosida tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Qiya plankalar bilan kuchaytirilgan ferma tuguni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tugunlarning koʻtarib turish qobiliyatini taʼminlash uchun qoʻshtavrlarning tokchalarini ularga panjara elementlari tutashib turadigan joylarida boʻylama qiya plankalar bilan qoʻshimcha mustahkamlash kerak (5-rasm). Qoʻshtavrlardan panjara elementlari tutashib turadigan joylarda, hamda tirgakli T-simon tugunlarda, bogʻlagishlarni mahkamlash uchun vertikal fasonkalar mavjudligida, bikrlikning juft qovurgʻalarini oʻrnatish yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fermalarning kattalashtiruvchi uchma-uch ulanishlarini boltli flanetsli qilib loyihalash tavsiya etiladi: siqilgan belbogʻ sathida — oddiy, choʻzilgan belbogʻ satxida — yuqori mustahkam boltlarda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fermalar boʻyicha gorizontal bogʻlanishlarni belbogʻning tashqi tokchalariga ulashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kalonnalar (kolonna ustidagilar bilan) birikmada yuqori belbogʻ uchining vertikal siljishlarini istisno qilish va tayanch tuguniga nisbatan siljish miqdori bilan uning gorizontal harakatchanligini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bukib payvandlangan profillardan panjara elementining oʻtkir uchidagi burchak choklarni, td > 5 mm boʻlganda qirralarga dastlab ishlov berish bilan bajarish kerak (6-rasm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

, grad

 , grad

 s, mm

35 — 45

90

2-3

46 — 60

75

3-4

61 — 90

55

3 — 5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Bukib payvandlangan profillarning uchlarini payvandlash detali
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Belbogʻlar tokchalaridagi (panjara elementining oʻtkir uchi yonida) koʻndalang choklar orasidagi masofani quyidagicha qabul qilish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayanch tugunlar va siqilgan belbogʻning uchma-uch tugunlarida — 5 mm dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qolgan hollardan (masalan, 5-rasm s) — 20 mm dan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bogʻlanishlarning tugunlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bukib payvandlangan profillardan bogʻlanishlarning tugunlari (7-rasm) quyidagilarga tekshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tugun elementlari va profilning tugunga tutashgan qismining mustahkamligi va barqarorligiga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
payvand birikmalarining mustahkamligiga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bogʻlanish elementi choʻzilganda koʻtarib turish qobiliyatini quyidagiga tekshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F turdagi tugunlar uchun (7, a-rasm) quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda N — bogʻlanish elementidagi kuch;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ryf — flanets poʻlatining hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Df — bogʻlanish fasonkasi boʻylab flanetsning uzunligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ryd — bogʻlanish elementi poʻlatining hisobiy qarshiligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) Fn turdagi tugunlarni (7, a-rasm) — (25) formulasi boʻyicha, ammo td ni td+0,6th ga almashtirish kerak, bu yerda th — nakladka qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) V turdagi tugunlar uchun (10.7, a-rasm) — quyidagi shart asosida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda A — bogʻlanish elementining koʻndalang kesim yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γf — quyidagicha qabul qilinadigan, oʻyma chuqurligi taʼsir koʻrsatishining koeffitsiyenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

agar

;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bogʻlanish elementlarini siqilishdagi koʻtarib turish qobiliyati quyidagicha tekshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F turdagi tugunlar uchun (7,a-rasm) (25) formula boʻyicha va quyidagi formulalar boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fr va Br turdagi tugunlar uchun — (28) formula boʻyicha va quyidagi formula boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)÷( 29) formulalardagi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e, e1 — masofalar, mos ravishda, mahkamlanadigan konstruksiyaning fasonkasi oʻqidan bogʻlam elementi oʻqigacha masofa va qirrali bogʻlamning fasonkasining tavrli kesimining ogʻirlik markazigacha masofa (7, b-rasm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A, W — mos ravishda, profilning kesim yuzasi va bogʻlanish fasonkasi oʻqiga nisbatan profilning qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Afc, Wfc — mos ravishda, bogʻlanish fasonkasining, qovurgʻani hisobga olgan holda, (agar mavjud boʻlsa) yuzasi va qarshilik momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γf — profilning eng yuqori shartli bikrligiga bogʻliq holda qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Agar

;

ammo 1.0 dan ortiq emas

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Formulalar bogʻlanish elementining koʻndalang kesimi oʻlchamlarining nisbati boʻlganda va profilning katta oʻlchamining qalinligiga nisbati 45 dan ortiq boʻlmaganda haqqoniy hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. F, Fn, Fr turdagi tugunlarning profili flanetsli bogʻlanish fasonkasining payvand birikmalarini mazkur SHNQning 197-bandiga muvofiq hisoblash kerak, bunda ish sharoitlari koeffitsiyenti γcf = 0,8 ni hisobga olish kerak, u kuchlanishlar notekis uzatilishini hisobga oladi va flanets bilan erish chegarasi metalli boʻyicha prokat qalinligi tomonga quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Bukib payvandlangan bogʻlanishlarning tugunlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — xvostoviklar turlari; b — fasonka bilan birikish; 1 — qovurgʻa bilan fasonka kesimining ogʻirlik markazi chizigʻi; 2 — ferma fasonkasining oʻqi; 3 — profil oʻqi