“O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining o‘n ikki yilligi munosabati bilan amnistiya to‘g‘risida”gi 2004-yil 1-dekabrdagi Farmonga muvofiq:

1. Ushbu Farmonni qo‘llash tartibi haqidagi Nizom tasdiqlansin (ilova qilinadi).

2. Nizomda ko‘rsatilgan organlarga amnistiya to‘g‘risidagi Farmonni o‘z vaqtida ijro etilishini ta’minlash topshirilsin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi mazkur Farmonning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan nazoratni ta’minlasin.

4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari jazodan ozod qilingan shaxslar to‘liq hisobga olinishini va ularning ishga joylashtirilishini, shuningdek yolg‘iz va yordamga muhtoj shaxslarning nogironlar va qariyalar uyiga joylashtirilishini, voyaga yetmaganlarni ota-onalarining yoki vasiylik va homiylik organlarining nazoratiga topshirilishini, zarur hollarda ularni tegishli ta’lim muassasalariga yuborilishini ta’minlasinlar.

5. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar va Sog‘liqni saqlash vazirliklari boshqa tegishli organlar bilan birgalikda jazodan ozod qilingan birinchi va ikkinchi guruh dispanser ro‘yxatidagi sil kasalligiga chalingan shaxslarning hisobga olinishini va maxsus davolash muassasalariga joylashtirilishini tashkil etsinlar.

6. Tuman va shahar hokimlari joylardagi prokuratura, ichki ishlar idoralarining rahbarlari fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari va jamoat birlashmalari bilan birgalikda amnistiya to‘g‘risidagi Farmoniga asosan jazodan ozod etilayotgan shaxslarga, ayniqsa voyaga yetmaganlar hamda ekstremistik tashkilotlarining sobiq a’zolariga nisbatan ko‘rilayotgan tarbiyaviy ta’sir choralarining uzluksizligini ta’minlasinlar.

7. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar va Tashqi ishlar vazirliklari jinoiy jazodan ozod qilingan chet el fuqarolarini hisobga olish hamda mamlakat hududidan chiqarib yuborish masalasini hal qilsinlar.

8. Ushbu Farmoyishning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi T. Xudaybergenov zimmasiga yuklatilsin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining o‘n ikki yilligi munosabati bilan amnistiya to‘g‘risida”gi Farmoni u kuchga kirgunga qadar jinoyat sodir etgan va jazoni qayerda o‘tayotganligidan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasi sudlari tomonidan sudlangan shaxslarga qo‘llaniladi.

2. Ushbu Farmonga ko‘ra asosiy jazodan ozod etilgan mahkumlar qo‘shimcha jazolardan ozod qilinmaydi.

3. Amnistiya to‘g‘risidagi Farmonni qo‘llash jarayonida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 22-sentabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi hamda O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksini amalga kiritish tartibi to‘g‘risida”gi qarori va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2001-yil 29-avgustdagi “Jinoiy jazolarning liberallashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat, Jinoyat-protsessual kodekslari hamda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunini amalga kiritish tartibi to‘g‘risida”gi qarori talablariga rioya etish zarur.

1959-yil tahriridagi (keyingi o‘zgartish va qo‘shimchalari bilan) O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksiga asosan sudlangan shaxslarga tegishli materiallarni ko‘rib chiqishda “o‘ta og‘ir jinoyat” tushunchasi, ushbu kodeksning 22-moddasida bayon etilganligi va uni kengaytirilgan ma’noda sharhlanishi mumkin emasligi e’tiborga olinishi lozim. Shunga ko‘ra, 1994-yil tahriridagi O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 13-moddasi talablariga amal qilinadi.

4. Amnistiya qo‘llash to‘g‘risidagi qaror har bir shaxsga nisbatan yakka tartibda qabul qilinadi. Zarur ma’lumotlar yetarli bo‘lmagan taqdirda amnistiya qo‘llash masalasi qo‘shimcha hujjatlar olingunga qadar, lekin 2 oydan ortiq bo‘lmagan muddatgacha kechiktiriladi. Shundan keyin qaror mavjud hujjatlar asosida qabul qilinadi. Farmonni ijro etuvchi organlarning so‘rovlari zudlik bilan bajariladi.

5. O‘lim jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan almashtirilgan shaxslarga amnistiya qo‘llanilishi mumkin emas.

6. Har bir mahkumga nisbatan Farmonning aynan qaysi moddasini qo‘llash mumkinligini aniqlashda sud hukmi bilan tayinlangan jazo muddatidan kelib chiqilishi lozim.

Agar Farmonning ta’siriga tushuvchi shaxslarning sud tomonidan tayinlangan jazo muddatlari amnistiya yoki afv etish tartibida qisqartirilgan bo‘lsa, unda o‘talgan yoki ushbu Farmon asosida qisqartirilishi lozim bo‘lgan qismlar (1/3, 1/4) amalda o‘tash uchun qoldirilgan muddatidan ana shu qisqartirishlarni inobatga olgan holda hisoblanadi.

7. Farmonni qo‘llashda qonunda belgilangan tartibda tugallangan yoki olib tashlangan sudlanganlik hisobga olinmaydi. Amaldagi jinoyat qonunchiligi bo‘yicha jinoyat hisoblanmaydigan qilmishlar uchun javobgarlikka tortilgan shaxslar ham sudlanmagan deb hisoblanadi. Xuddi shunday, muqaddam ehtiyotsizlik orqasida sodir etilgan jinoyatlari uchun shuningdek qasddan sodir etilgan jinoyatlari uchun ozodlikdan mahrum etish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazoni o‘tab chiqqan shaxslarning sudlanganligi ham hisobga olinmaydi.

Muqaddam afv etish yoki amnistiya tartibida jazodan ozod qilingan shaxslar deganda, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari asosida:

sudlanganligi tugallanganligi yoki olib tashlanganligidan qat’i nazar, sud tomonidan belgilangan jazolardan;

sud hukmi chiqarilmay jinoiy javobgarlikdan ozod qilinganlarni tushunish kerak.

8. Farmon:

a) jazoni ijro etuvchi organlar tomonidan:

ozodlikdan mahrum etish joylarida jazo o‘tayotgan mahkumlarga nisbatan;

axloq tuzatish ishi jazosini o‘tayotganlarga, muayyan huquqdan mahrum etilganlarga nisbatan;

shartli hukm qilinganlarga nisbatan;

O‘zbekiston Respublikasi sudlari tomonidan ozodlikdan mahrum etish jazosiga hukm qilingan va jazoni o‘tash uchun fuqaroligi bo‘yicha tegishli davlatlarga berib yuborilgan shaxslarga nisbatan (mahkumni berib yuborishni amalga oshirgan muassasa tomonidan);

b) surishtiruv va dastlabki tergov organlari tomonidan:

bu organlarning ish yurituvida jinoyatlari haqidagi ishlari va materiallari bo‘lgan shaxslarga nisbatan;

v) sudlar tomonidan:

ularning ish yurituvida jinoyatlari haqidagi ishlari va materiallari bo‘lgan shaxslarga nisbatan (barcha instansiyalarda);

jarimaga hukm qilingan shaxslarga nisbatan, agar Farmon kuchga kirgunga qadar jarima undirilmagan bo‘lsa (hukm chiqargan sud tomonidan);

hukmlari qonuniy kuchga kirgan, biroq ijro etilmagan, qamoqda bo‘lmagan shaxslarga nisbatan;

xizmat bo‘yicha cheklash tariqasidagi jazo qo‘llanilgan shaxslarga nisbatan (harbiy qism komandirining taqdimnomasiga binoan) — qism joylashgan hududdagi harbiy sud tomonidan;

g) intizomiy qism komandiri tomonidan:

intizomiy qismda jazo o‘tayotgan harbiy xizmatchilarga nisbatan ijro etiladi.

Ushbu moddaning “a”, “b”, “g” bandlarida qayd etilgan organlar tomonidan Farmonni qo‘llash jazoni ijro etuvchi muassasa (organ) yoki tergov hibsxonasi boshlig‘i, surishtiruv organi boshlig‘i, tergovchi, shuningdek intizomiy qism komandirining qarori asosida amalga oshiriladi. Mazkur qarorlar prokuror tomonidan sanksiyalanadi.

Amnistiya to‘g‘risidagi Farmonni qo‘llash masalasini sudlar tomonidan ko‘rib chiqishda prokurorning ishtiroki shart.

9. Amnistiya to‘g‘risidagi mazkur Farmonni qo‘llash jarayonida mahkumga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining oldingi yillarda chiqargan amnistiya to‘g‘risidagi farmonlarini qo‘llash uchun asoslar aniqlangan holda, bu farmonlarni qo‘llash masalasi ham ayni paytda ishlar (materiallar) ish yurituvida bo‘lgan organ tomonidan navbat bilan ko‘rib chiqiladi.

10. Uch oylik muddat o‘tganidan so‘ng Farmonni qo‘llash masalasi ushbu Nizomning 8-moddasida ko‘rsatilgan organlar tomonidan hal etiladi.

11. Farmonning 1-moddasini qo‘llashda, o‘ta og‘ir bo‘lmagan jinoyatlar uchun hukm qilingan shaxslar, ozodlikdan mahrum qilish, shuningdek, ozodlikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazolardan ozod etiladi.

Ushbu moddaning:

a) “a” bandi ta’sir doirasiga, yoshidan qat’i nazar, birinchi marta sodir etgan jinoyati uchun jazo o‘tayotgan ayollar;

b) “b” bandi ta’sir doirasiga, muqaddam sudlanganligidan qat’i nazar, 18 yoshga to‘lmasdan sodir qilgan jinoyatlari uchun hozirda jazo o‘tayotgan shaxslar;

v) “v” bandi ta’sir doirasiga, muqaddam sudlanganligidan qat’i nazar, 1944-yil 2-dekabrga qadar tug‘ilgan erkaklar;

g) “g” bandi ta’sir doirasiga jinoyat sodir qilgunga qadar doimiy yashash joyi O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida bo‘lgan, ozod etilgandan so‘ng O‘zbekiston Respublikasida bo‘lish uchun qonuniy asoslar bo‘lmagan, birinchi marta sudlangan, chet davlat fuqarosi bo‘lgan shaxslar tushadi.

11.1. Fuqarolikka mansublik milliy pasportlar yoki boshqa hujjatlar, shu jumladan tegishli davlatlarning elchixonalari yoxud konsullik muassasalarining rasmiy tasdiqlovchi hujjatlariga binoan aniqlanadi. Amnistiya ta’siriga tushuvchi shaxslarning u, fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatlar bo‘lmagan taqdirda, doimiy yashab kelgan mamlakatning amaldagi qonunchiligiga muvofiq aniqlanadi.

Amnistiya ta’siriga tushuvchi shaxslarning O‘zbekiston Respublikasi fuqaroligiga mansubligi “O‘zbekiston Respublikasi fuqaroligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 4-moddasiga asosan aniqlanadi.

O‘zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashovchi chet el fuqarolari deb, ulardan faqat jinoyat sodir qilgunga qadar doimiy ro‘yxatdan o‘tganlar va ichki ishlar organlari tomonidan belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasida yashash guvohnomasi berilganlar hisoblanadi.

11.2. Chet davlatlarining tegishli organlaridan bunday shaxslarning fuqaroligi yoki ularning muqaddam sudlanganligi masalalariga doir kerakli ma’lumotlarni olish xalqaro shartnoma va konvensiyalar asosida amalga oshiriladi.

11.3. O‘zbekiston Respublikasida bo‘lishlari uchun qonuniy asoslari bo‘lmagan chet el fuqarolari Farmonga asosan jazodan ozod etilgach, ular O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 21-noyabrdagi 408-sonli qarorida ko‘rsatilgan tartibda mamlakatdan chiqarib yuboriladilar (deportatsiya).

Farmonni ijro etuvchi organlar ish yurituvlarida chet el fuqarolariga nisbatan ishlar bo‘lgan taqdirda tegishli idoralarga bu shaxslarni mamlakatdan chiqarib yuborish zarurligi haqida zudlik bilan xabar qilishlari shart.

12. Farmonning 2-moddasi ta’sir doirasiga, ularga tayinlangan jazo turi va me’yoridan qat’i nazar,

ehtiyotsizlik orqasida jinoyat sodir etganlar;

birinchi marta sudlangan shaxslar, basharti ular ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan yoki uncha og‘ir bo‘lmagan jinoyat sodir qilgan bo‘lsalar, tushadilar.

13. Farmonning 3-moddasiga ta’sir doirasiga:

Farmon qonuniy kuchga kirgunga qadar bir yildan oshmagan muddat ichida jazoni ijro etish yoki yashash joyidagi davolash muassasalarining tibbiy komissiyalari qaroriga asosan sil kasalining aktiv formasiga (1 va 2 guruh dispanser hisobidagilar) chalingan deb topilgan mahkumlar;

Farmon kuchga kirgunga qadar qonunda belgilangan tartibda birinchi va ikkinchi guruh nogironlari deb topilgan shaxslar.

Ushbu modda javobgarlikni og‘irlashtiradigan holatlarda qasddan odam o‘ldirish jinoyatini sodir etgan shaxslarga (O‘zbekiston Respublikasining JK 97-moddasi 2-qismi) qo‘llanilmaydi.

14. Farmonning 4-moddasi ta’sir doirasiga, sodir etgan jinoyatining og‘irlik darajasi va ularga tayinlangan jazo me’yoridan qat’i nazar, ozodlikdan mahrum qilinib, Farmon e’lon qilingan kunga qadar o‘tash uchun ikki yildan ko‘p bo‘lmagan mahkumlar tushadi.

Ushbu modda javobgarlikni og‘irlashtiradigan holatlarda qasddan odam o‘ldirish jinoyatini sodir etgan shaxslarga (O‘zbekiston Respublikasining JK 97-moddasi 2-qismi) qo‘llanilmaydi.

15. Farmonning 5-moddasi ta’sir doirasiga, ekstremistik tashkilotlar faoliyatidagi ishtiroki, ular tarkibida O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumiga qarshi jinoyatlar yoki jamoat xavfsizligiga qarshi boshqa qilmishlari uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan hamda Maxsus komissiya, Oliy sud, Bosh prokuratura, IIV va MXX xulosalariga muvofiq qilmishlaridan chin ko‘ngildan pushaymon, tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan deb topilgan shaxslar tushadi.

16. Farmonning 6-moddasini tatbiq etishda, Farmonning 8-moddasidagi cheklashlarni hisobga olgan holda,

Farmonning 1-moddasida qayd etilgan shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar;

barcha birinchi marta sodir etilgan, Jinoyat kodeksining 15-moddasi bilan ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan jinoyatlar turkumiga kiritilgan jinoyatlar yuzasidan olib borilayotgan tergov ishlari va sudda ko‘rilmagan ishlar tugatilishi lozim.

Jinoyat ishlarining surishtiruv, tergov bosqichida va sudda amnistiya to‘g‘risidagi Farmonga muvofiq tugatilishi shaxsni jinoiy javobgarlikdan ozod qilish uchun asos bo‘lib hisoblanadi. Bunday shaxslar tomonidan yetkazilgan zararni undirish masalasi fuqarolik ishlarini sudda yuritish tartibida hal qilinadi.

Farmonning 1-moddasi ta’siri doirasiga tushmaydigan uncha og‘ir bo‘lmagan jinoyatlar sodir etganlikda ayblanuvchi, shuningdek Farmonning 3 moddasida sanab o‘tilgan shaxslarga nisbatan jinoyat ishlari harakatdan tugatilmaydi. Ularni tergov qilish va sudda ko‘rib chiqish umumiy tartibda amalga oshiriladi. Basharti, shaxs ayblanayotgan jinoiy qilmishda aybdor deb topilsa, sud O‘zbekiston Respublikasi JPK 463-moddasi 3-qismining 1-bandi talabiga asosan hukm chiqaradi.

17. Farmonning 7-moddasini qo‘llashda 2004-yil 2-dekabr kunidan boshlab jazo muddatining amalda o‘talmay qolgan qismi qisqartirilishi lozim.

18. Farmonning 8-moddasi “a” bandiga muvofiq, u o‘ta xavfli retsidivistlar, jazoni o‘tash tartibini muntazam ravishda buzayotgan mahkumlar, shuningdek muqaddam afv etish yoki amnistiya tartibida jazodan ozod etilgan va yana qasddan jinoyat sodir etgan shaxslarga tatbiq etilmaydi.

Farmonning 8-moddasi “b” bandiga muvofiq, ushbu Farmonning 1—4, 6, 7-moddalari — ekstremistik tashkilotlar faoliyatidagi ishtiroki, ular tarkibida O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumiga qarshi jinoyatlar yoki jamoat xavfsizligiga qarshi boshqa qilmishlar sodir etganligi uchun hukm etilgan shaxslarga tatbiq etilmaydi.

18.1. Jazoni o‘tash tartibini muntazam ravishda buzayotgan shaxslar deb:

a) Farmon qabul qilingunga qadar jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyati tomonidan qo‘llanilib, olib tashlanmagan va amal qilish muddati tugamagan ikki yoki undan ortiq intizomiy jazosi bo‘lgan mahkumlarni;

b) axloq tuzatish ishlari tariqasidagi jazo ozodlikdan mahrum etishga almashtirilgan shaxslarni;

v) shartli hukm qilinib, hukmda tayinlangan jazoni o‘tash uchun yuborilganlarni;

g) manzil-koloniyalardan tegishli tartibli koloniyalarga o‘tkazilgan yoki qaytarilgan mahkumlarni;

d) jazoni o‘tash, hukm ijrosi kechiktirilgan yoki sinov muddati davomida qasddan jinoyat sodir etgan shaxslarni hisoblash lozim.

Bunda:

“b”, “v”, “g” bandlarda sanab o‘tilgan shaxslar jazo o‘tash tartibini muntazam buzuvchilar deb, basharti ular hibsga olingan kundan boshlab bir yildan kam muddat o‘tgan holatdagina hisoblanadilar;

“d” bandida sanab o‘tilgan shaxslarga (ozodlikdan mahrum etish jazosini o‘tash davrida qasddan jinoyat sodir etgan shaxslar bundan mustasno) nisbatan amnistiya to‘g‘risidagi Farmon, basharti hukm kuchga kirgan kundan boshlab bir yildan ortiq muddat o‘tgan bo‘lsagina qo‘llanilishi mumkin.