Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi direktorining
buyrugʻi
Koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazishni tayinlash asoslari va koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 2-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3843]
Oʻzbekiston Respublikasining “Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-iyundagi 389-son “Davlat kadastrlarini yuritish sohasini tartibga soluvchi ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
1. Koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazishni tayinlash asoslari va koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Direktor oʻrinbosari M. MIRMAKSUDOV
Toshkent sh.,
2026-yil 24 aprel,
43-10-son
Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi direktorining 2026-yil 24-apreldagi 43-10-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazishni tayinlash asoslari va koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi
YOʻRIQNOMA
Mazkur Yoʻriqnoma koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazishni tayinlash asoslari va koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish tartibini belgilaydi.
Ushbu Yoʻriqnomaning talablari kapital qurilish obyekti hisoblanmagan, shu jumladan, yengil konstruksiyali qurilmalarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:
abris — muayyan masshtabsiz, proporsiyalarga rioya etilgan holda, koʻchmas mulkning mavjudligi, joylashgan yeri, tarkibi, maydoni, holati va boshqa tavsiflarini tuzish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar toʻplangan chizmasi;
antresol — xonaning yuqori qismida joylashgan, yordamchi maqsadlarda foydalanish hamda xonaning foydali maydonini oshirish uchun moʻljallangan qurilmaviy maydoncha;
asosiy kirish nuqtasi — obyektga kirib chiqish uchun moʻljallangan asosiy kirish joyi;
asosiy bino — qonunchilikda belgilangan tartibda berilgan (realizatsiya qilingan) yer uchastkasida qurilishi belgilangan, foydalanishga qabul qilingan bino, shuningdek huquqni belgilovchi boshqa hujjatlarga asosan binoning foydalanish maqsadiga, arxitektura belgilariga koʻra ustunlik qiluvchi bino;
balkon — fasad devorining tekisligidan tashqariga chiqib turadigan hamda toʻsiq bilan oʻralgan ochiq yoki yopiq maydon;
bino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;
veranda — binoning asosiy hajmiga yopishtirib qurilgan oynavand yozgi xona;
garaj — transport vositalarini doimiy yoki vaqtincha saqlash uchun moʻljallangan bino va inshoot yoki uning bir qismi yoxud bino va inshootlar majmuasi;
dala ishlari — xodimning doimiy ish joyidan tashqarida bajariladigan ishlar;
devor — binoning asosiy konstruktiv elementi boʻlib, shiftlar, qavatlar va tom kabi konstruksiyalardan tushadigan yukni koʻtarish hamda binoni yogʻingarchilik, issiqlik oʻtkazuvchanligi va boshqa tabiiy hamda iqlimiy taʼsirlardan himoya qilish uchun moʻljallangan qurilma;
inshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;
yer uchastkasi — yer fondining qayd etilgan chegaraga, maydonga, joylashish manziliga, huquqiy rejimga hamda davlat yer kadastrida aks ettiriladigan boshqa xususiyatlariga ega boʻlgan qismi;
yer uchastkasining chegaralari — bir yer uchastkasini boshqa yer uchastkasidan ajratuvchi chiziqlar;
yertoʻla qavati — xona polining yer sathidan pastda, xona balandligining yarmidan ortiq joylashgan qavat;
yordamchi bino — asosiy binoga nisbatan yordamchi vazifasini bajaruvchi bino va inshoot (omborxona, garaj, yozgi oshxona, tandirxona, alohida joylashgan yertoʻla, hammom, hovlidagi hojatxona, dushxona, issiqxona, hovuz, sauna, qozonxona va odamlarning vaqtincha turishi yoki turli ishlarni bajarish uchun moʻljallangan boshqa funksional qurilmalar);
kadastr yigʻmajildi — obyektning koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni shakllantirish, hisobga olish va keyinchalik davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan kadastr suratiga olish, texnik xatlovdan oʻtkazish va pasportlashtirishning, maxsus tekshirish va izlanishlarning, sifat va qiymat jihatidan baholashning hujjatlari, materiallari va maʼlumotlari jamlamasi;
koʻp kvartirali uy — koʻp kvartirali uyga tutash yer uchastkasiga yoxud bunday uydagi umumiy foydalaniladigan joylarga mustaqil chiqish yoʻlaklariga ega boʻlgan ikki va undan ortiq kvartiralar majmui;
koʻchmas mulk — yer uchastkalari, binolar, inshootlar, koʻp yillik daraxtlar va yer bilan uzviy bogʻlangan boshqa mol-mulk, yaʼni belgilangan maqsadiga nomutanosib zarar yetkazmagan holda joyini oʻzgartirish mumkin boʻlmaydigan obyektlar;
koʻchmas mulkning tarkibi — koʻchmas mulkni tashkil etuvchi va u bilan uzviy bogʻliq boʻlgan obyektlar, qismlar hamda elementlar yigʻindisi;
kirish nuqtasi — yer uchastkasi, bino va inshootlarga kirish va chiqish uchun moʻljallangan joy;
liter — texnik inventarizatsiya hujjatlarida bino va inshootlar hamda ularning qavatlarini belgilash uchun ishlatiladigan lotin alifbosidagi harf;
mansarda qavati — chordoq boʻshligʻida joylashtiriladigan qavat;
pardevor — bino ichida joylashgan xonalarni oʻzaro ajratish uchun moʻljallangan, yuk koʻtarmaydigan vertikal ichki toʻsiq qurilmasi;
poydevor — bino yoki inshootning yer usti qismidan tushadigan yuklarni tuproqqa uzatish va taqsimlash uchun moʻljallangan konstruktiv elementi;
pol — ekspluatatsiya qilish paytidagi taʼsirlarni qabul qilish va orayopma yoki grunt boʻylab qayta taqsimlash uchun moʻljallangan bino yoki inshootning elementi;
tambur — bino yoki inshootga kirishda eshiklar orasidagi oʻtish joyi (tambur sovuq havo, chang, tutun va hidlarning kirib kelishini oldini olishga xizmat qiladi);
terrasa — binoga tutashtirib qurilgan, ochiq yoki yopiq holdagi maydoncha;
koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish (bundan buyon matnda texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish deb yuritiladi) — koʻchmas mulkni tekshirish natijalari asosida koʻchmas mulkning mavjudligi, joylashgan yeri, tarkibi, maydoni, holati, qiymati va boshqa tavsiflari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplash, aniqlash hamda ularga ishlov berish;
texnik qavat — muhandislik qurilmalarini joylashtirish va kommunikatsiyalarni oʻtkazishga moʻljallangan qavat;
tom — bino yoki inshootning yogʻingarchilik, shamol, quyosh nuri va boshqa tashqi taʼsirlardan himoya qiluvchi ustki qoplama konstruktiv elementi;
umumiy maydon — binolar, inshootlar barcha qavatlarining gorizontal perimetri boʻyicha oʻrab turgan tashqi chegaralovchi elementlar boʻyicha hisoblangan maydon (koʻp qavatli uylarning qismlari hamda yertoʻlalar bundan mustasno);
umumiy foydali maydon — bino, inshootning inson foydalanishi mumkin boʻlgan barcha oʻrab turuvchi elementlarining ichidagi maydonlari yigʻindisi (yertoʻlalar bundan mustasno);
Kadastr va koʻchmas mulklarni roʻyxatdan oʻtkazish integratsion axborot tizimi (bundan buyon matnda UZKAD tizimi deb yuritiladi) — kadastr va koʻchmas mulklarni roʻyxatdan oʻtkazish integratsiyalashtirilgan axborot tizimi;
kapital qurilish obyektlari — yer bilan uzviy bogʻliq boʻlgan va ularning belgilangan maqsadiga nomutanosib zarar yetkazmagan holda joyini oʻzgartirish mumkin boʻlmaydigan binolar, inshootlar, shuningdek, qurilishi tugallanmagan obyektlar;
lodjiya — uch tomondan devor bilan oʻralgan, tashqi tomondan ochiq yoki oynavand, bino hajmiga ega botiq yozgi bino;
xona — binoning ichki hajmida joylashgan, devorlar, deraza va eshiklar, shift hamda pol bilan chegaralangan alohida qism;
sokol qavati — xonalar polining sathi yerning rejaviy sathidan xona balandligining yarmidan kam qismi miqdorida pastda joylashgan qavat;
chordoq — binoning tepa qavati orayopmasi va tomyopma konstruksiyalari orasidagi boʻshliq;
erker — xonaning fasad qismidan tashqariga chiqib turadigan, qisman yoki toʻliq oynalangan hamda xonaning tabiiy yoritilishi va insolyatsiyasini yaxshilash uchun moʻljallangan qismi;
eksplikatsiya — bino va inshootlarning nomi, qavatlar soni, konstruktiv elementlari hamda mavjud muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxati;
yashash maydoni — yashash xonasining maydoni;
qurilishi tugallanmagan obyektlar— ajratilgan yer uchastkasida tasdiqlangan loyiha hujjatlariga muvofiq qurilishi boshlangan, lekin koʻrsatilgan muddatda tugallanmagan yoki qurilishi tugallangan, biroq qurilishni (rekonstruksiya qilinishni) qabul qilib olish dalolatnomasi (foydalanish uchun ruxsatnoma) asosida foydalanish uchun qabul qilib olinmagan bino va inshootlar;
qurilish osti maydoni — bino yoki inshootning tashqi devorlari va yertoʻla qismining yer yuzasiga proyeksiyasidan hosil boʻlgan, shuningdek yer osti, yer usti va yuqori qavatlardagi turtib chiqqan qismlari (veranda, terrasa, yertoʻla qavatiga kirish joylari va boshqa elementlar) hisobga olingan holda tashqi kontur boʻylab egallagan yer yuzasi.
2. Texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi Davlat kadastrlari palatasining tuman (shahar) filiallari muhandislari yoki malaka shahodatnomasiga ega kadastr muhandislari (bundan buyon matnda ijrochilar deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi.
2-bob. Texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish maqsadlari, turlari va ularni tayinlash asoslari
3. Koʻchmas mulk quyidagi maqsadlarda texnik inventarizatsiyadan oʻtkaziladi:
koʻchmas mulkning kadastr yigʻmajildini shakllantirish uchun;
koʻchmas mulkning chegaralarini va maydonlarini aniqlash uchun;
koʻchmas mulkning tarkibini aniqlash uchun;
koʻchmas mulkning texnik tavsiflarini hamda foydalanish maqsadini aniqlash uchun;
koʻchmas mulkka boʻlgan huquqni belgilovchi hujjatlardagi maʼlumotlar bilan tafovutlarni aniqlash uchun;
koʻchmas mulkning holati va joriy oʻzgarishlarini aniqlash uchun.
4. Texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish quyidagi turlarga boʻlinadi:
birlamchi texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish;
qayta texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish.
5. Birlamchi texnik inventarizatsiya quyidagi holatlarda amalga oshiriladi:
yer uchastkalari berilganda (realizatsiya qilinganda);
bino yoki inshootlar qurilganda va foydalanishga qabul qilinganda;
belgilangan tartibda ajratilgan yer uchastkasida qurilishi tugallanmagan obyekt mavjud boʻlganda;
koʻchmas mulk boʻlinganda;
koʻchmas mulk birlashtirilganda.
Birlamchi texnik inventarizatsiya qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa holatlarda ham amalga oshirilishi mumkin.
6. Qayta texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish quyidagi holatlarda amalga oshiriladi:
yer uchastkasining chegarasi, maydoni yoki chegara nuqtalari oʻzgarganda;
bino va inshootlar qayta qurilganda, rekonstruksiya qilinganda;
yer uchastkasida qoʻshimcha bino va inshootlar qurilganda;
qurilishi tugallanmagan obyektlarda qurilish ishlari yakunlanib, foydalanishga qabul qilinganda.
7. Texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
1) dastlabki kameral ishlar;
2) dala ishlari;
3) dala ishlaridan keyingi kameral ishlar.
8. Texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish quyidagi hollarda rad etiladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi Davlat kadastrlari palatasining tuman (shahar) filiallarida koʻchmas mulk obyektining mansubligi masalasida nizolar borligidan dalolat beruvchi sud hujjatlarining mavjudligi;
koʻchmas mulk obyektiga kirish imkoni yoʻqligi.
3-bob. Dastlabki kameral ishlar va dala ishlarini amalga oshirish
9. Dastlabki kameral ishlar ijrochilar tomonidan quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22-iyundagi 389-son qarori bilan tasdiqlangan Koʻchmas mulk obyektlariga kadastr yigʻmajildini tayyorlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq yuridik va jismoniy shaxslar yoki ularning ishonchli vakillari tomonidan berilgan arizaga yoxud ijrochilar bilan tuzilgan shartnomaga ilova qilingan hujjatlarni va arxiv hujjatlarni (mavjud boʻlsa) oʻrganish;
kadastr maʼlumotlari bazasidagi maʼlumotlarni (mavjud boʻlsa) oʻrganish;
hududning mavjud xaritalarini oʻrganish;
dala ishlarini tashkil etish.
10. Dala ishlari dastlabki kameral ishlaridan soʻng, ijrochilar tomonidan quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
yer uchastkasini (agar mavjud boʻlsa), shuningdek unda joylashgan bino va inshootlarni koʻzdan kechirish hamda ulardagi qavatlar sonini aniqlash;
yer uchastkasini (agar mavjud boʻlsa), shuningdek undagi bino va inshootlarning har bir qavat boʻyicha oʻlchov ishlarini tashkil etish;
yer uchastkasini (agar mavjud boʻlsa) hamda undagi bino va inshootlarning (har bir qavat boʻyicha) abrisini tuzish;
yer uchastkasi, bino va inshootlarga asosiy hamda boshqa kirish nuqtalarini belgilash (bunda kirish nuqtasi bitta boʻlsa uning oʻzi asosiy kirish nuqtasi hisoblanadi, kirish nuqtasi ikkita va undan ortiq boʻlsa, mulkdor tomonidan koʻrsatilgan kirish joyi asosiy kirish nuqtasi etib belgilanadi);
bino va inshootlarning qurilish-texnik tavsiflarini oʻrganish;
eksplikatsiyani tuzish;
bino va inshootlarning qurilgan sanasini qayd etish;
yer uchastkasini (agar mavjud boʻlsa), shuningdek unda joylashgan bino va inshootlarni fotosuratga hamda topografik suratga olish.
11. Dala ishlarida yer uchastkasi, bino va inshootlarni oʻlchash ishlari elektron, poʻlat tasmali yoki geodezik oʻlchov asboblari yordamida amalga oshiriladi.
12. Dala ishlari boshlanishidan oldin yer uchastkasi, bino va inshootlar perimetr boʻyicha qoʻshni yer uchastkasi, bino va inshootlar bilan tutash qismlari toʻliq koʻzdan kechiriladi hamda ularning umumiy holati oʻrganiladi.
13. Ijrochilar tomonidan dala ishlari olib borilishi jarayonida yer uchastkasi, bino va inshootlarni oʻlchash hamda oʻrganish natijalari yuzasidan abris tuziladi.
Abris bir nechta varaqlardan iborat boʻlishi mumkin. Undagi yozuvlarning toʻliq saqlanishi va abrisdan foydalanish imkoniyati taʼminlanishi shart.
14. Abris tuzishda topografik xaritalar, bino va inshootlarning avvalgi chizmalari, loyiha hujjatlari nusxalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
15. Abrisga muayyan masshtabsiz, biroq proporsiyalarga rioya qilgan holda yer uchastkasida mavjud boʻlgan barcha bino va inshootlar hamda yer uchastkasi tarkibiy qismlarining (hovli, bogʻ, poliz, koʻkat ekinlari va boshqa hududlar) chegaralari kiritiladi.
Yer uchastkasida mavjud boʻlgan barcha bino va inshootlar literlanadi. Agar bino va inshootlar bir nechta qavatdan iborat boʻlsa, har bir qavat abrisda alohida koʻrsatiladi.
16. Yer uchastkasini bevosita oʻlchash yoki uning chegaralarini joyida aniqlash imkoni mavjud boʻlmaganda, topograf tomonidan tayyorlangan topografik surat asosida yer uchastkasi chegaralari aniqlanadi hamda ushbu chegaralarning oʻlchamlari 0,1 m gacha aniqlikda yaxlitlanadi.
Shahar va shaharchalarda yer uchastkalari, binolar va inshootlar dala ishlarini olib borishda topografik suratga olish ishlari 1:500 masshtabda bajarilishi kerak.
Landshaft obyektlari, bogʻlar, gulzorlar, kichik arxitektura shakllari, qabristonlar joylashgan yer uchastkalarining topografik surati 1:2 000 yoki 1:1 000 masshtabda bajariladi.
Yer uchastkasida barcha bino va inshootlar, yer uchastkasining tarkibiy qismlari, toʻsiqlar va boshqa obyektlar topografik suratga olinishi lozim. Yer uchastkasining tarkibiy qismlarining toʻliq nomi bosh harflar bilan belgilanadi (masalan, obodonlashtirish hududi, bogʻ, gulzor yoki mutanosib ravishda — O, B, G).
Agar bogʻ yoki koʻp yillik daraxtlar joylashgan hududlarning aniq chegaralari mavjud boʻlmasa, ularning maydoni chekka daraxtlar tanasidan 2 m masofada olingan chegaralar asosida hisoblanadi.
17. Bogʻlar, uzumzorlar, tutzorlar va boshqa oʻrmon daraxtlarining maydonida (geodezik oʻlchov asboblari yordamida 1:1000 va 1:10000 gacha masshtabda topografik xaritalari yaratiladi) oʻlchov ishlari oʻtkaziladi va koʻchatlarning soni aniqlanadi. Bogʻlardagi daraxtlar turlarga (olma, nok, shaftoli va boshqalar) ajratilmasdan, egallagan umumiy maydoni hamda soni aniqlanadi.
Yakka tartibdagi uy-joyda hamda jamoa bogʻdorchiligi va uzumchiligini yuritish (dala hovli) uchun berilgan yer uchastkalarida oʻstirilgan koʻp yillik daraxtlarga dala ishlari amalga oshirilmaydi.
18. Abrisda binolar va inshootlarning uzunligi va kengligining oʻlchami lotin alifbosidagi “m” harfi bilan, balandligi esa “h” harfi bilan belgilanadi.
19. Abrisni tuzishda barcha oʻlchamlar, yozuvlar va raqamli maʼlumotlar tushunarli boʻlishi, shuningdek ular qaysi oʻlchamga tegishli ekanligi aniq koʻrinib turishi taʼminlanishi lozim.
Abrisga oʻlchamga oid notoʻgʻri yozuv kiritilgan taqdirda, tuzatish notoʻgʻri oʻlcham ustidan chiziq tortish va uning yoniga toʻgʻri qiymatni yozish orqali amalga oshiriladi.
20. Abrisdagi yozuvlarni oʻchirib tashlash hamda raqamlarni boshqa raqamlar ustiga yozish taqiqlanadi.
21. Dala ishlarini olib borishda yer uchastkasi, bino va inshootlarni oʻlchashdagi yoʻl qoʻyiladigan xatolik quyidagilardan oshmasligi lozim:
1) yer uchastkasi chegaralari oʻlchovi uchun:
20 m gacha boʻlgan uzunlikdagi chiziqlar uchun — 0,5 foizgacha, biroq 10 sm dan oshmagan miqdorda;
20 m dan ortiq boʻlgan uzunlikdagi chiziqlar uchun — 0,5 foizgacha, biroq 200 m dan ortiq boʻlgan uzunlikdagi chiziqlar uchun — koʻpi bilan 100 sm oshmagan miqdorda;
2) bino va inshootlar uchun:
6 m gacha boʻlgan uzunlikdagi chiziqlar uchun — 3 sm;
6 m dan ortiq boʻlgan uzunlikdagi chiziqlar uchun — 0,5 foizgacha.
22. Yer uchastkasining barcha chegaralari ularning butun uzunligi boʻyicha yaxlit oʻlchanadi. Agar chegaralarda toʻsiqlar mavjudligi sababli oʻlchash imkoniyati boʻlmasa, oʻlchash ishlari qismlarga boʻlib yoki chegaraga parallel yoʻnalishda bajariladi.
Har bir yer uchastkasi yopiq (toʻsiqlar, panjaralar, bino va inshootlar) va ochiq (ariqlar, belgilar va boshqalar) chegaralarga ega boʻladi.
Yer uchastkasini oʻlchash ishlari ularning orasida joylashgan toʻsiqlar qaysi yer uchastkasiga tegishliligini inobatga olgan holda toʻsiqning ichki tomoni, oʻq chizigʻi yoki tashqi tomoni boʻyicha amalga oshiriladi. Agar toʻsiqning qaysi yer uchastkasiga tegishli ekanligini aniqlash imkoni boʻlmasa, toʻsiqning oʻq chizigʻi boʻyicha amalga oshiriladi.
Yer uchastkasi chegaralari hamda bino va inshootlarning butun perimetri boʻyicha oʻlchash ishlari dastlabki nuqtadan chapdan oʻngga siljigan holda amalga oshiriladi.
Yer uchastkasi chegaralarini oʻlchashda ularning konfiguratsiyasi, burilish joylari, burchaklar yoʻnalishi, yer uchastkasi qismlarining chegaralari, bino va inshootlarning yer uchastkasida joylashish holatini aniqlash uchun barcha oʻlchamlar olinishi lozim.
Ochiq chegaraga ega boʻlgan yer uchastkasining chegaralarini oʻlchov ishlari belgilar (masalan, ariqlar, daraxtlar va boshqalar) asosida amalga oshiriladi.
Agar ochiq chegaraga ega boʻlgan yer uchastkasining chegaralarida belgilar (masalan, ariqlar, daraxtlar va boshqalar) mavjud emasligi aniqlangan holatlarda, ijrochi tomonidan qoʻshni yer uchastkasining chegaralari oʻrganib chiqilib, yer uchastkasining chegaralari shartli ravishda belgilanadi va bu haqda abrisda tegishli izoh qoldiriladi.
23. Dala ishlarini olib borishda yer uchastkasida joylashgan quyidagi koʻchmas mulk obyektlari boʻyicha oʻlchov ishlari amalga oshiriladi hamda ular abrisga kiritiladi:
asosiy va yordamchi bino hamda inshootlar;
binoga qoʻshimcha birlashtirib (taqab) qurilgan qismlar;
koʻp kvartirali uylar (kvartiralar, yashash uchun moʻljallanmagan joylar, umumiy foydalanishdagi mol-mulklar).
24. Yer uchastkasi, bino va inshootlarning devorlaridan qalinligi 10 sm gacha va (yoki) eni 1 m gacha boʻlgan turtib chiqqan qismlar hamda tirgovchilar abrisda koʻrsatilmaydi.
Agar yer uchastkasi, bino va inshootlarning devorlaridan qalinligi 10 sm dan ortiq va (yoki) eni 1 m dan ortiq turtib chiqqan qismlar hamda tirgovchilar mavjud boʻlsa, ular abrisda koʻrsatiladi.
Bino va inshootlarning tashqi perimetri boʻyicha oʻlchash ishlari sokoldan yuqori qismda, deraza oʻrinlari sathidan amalga oshiriladi.
25. Bino va inshootlarning abrisini tuzishda ularning tashqi devorlari, pardevorlari, zinapoyalari, deraza va eshik oʻrni konturlari tasvirlanadi.
26. Bino va inshootlarni oʻlchash va ushbu oʻlchash natijalarini abrisda belgilash ishlari bir vaqtning oʻzida amalga oshiriladi.
Bunda oʻlchash ishlari bino va inshootlarning tashqi burchaklaridan biridan deraza va eshik oʻrinlarining boshlanish hamda tugash joylarigacha, boshqa elementlarning boshlanish va tugash joylarigacha, shuningdek bino va inshootlarga qoʻshimcha birlashtirib (taqab) qurilgan qismlar devorlarining butun perimetri boʻyicha bajariladi.
27. Bino va inshootlarning butun perimetri boʻyicha oʻlchash ishlarining imkoniyati mavjud boʻlmaganda bino va inshootning chordogʻi boʻyicha oʻlchash ishlari bajarilishi yoki ichki oʻlchov hamda devorlar va pardevorlar qalinligini jamlash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
28. Derazalarining kengligi bir xil boʻlgan hamda barcha qavatlarda bir vertikal oʻq boʻylab joylashgan koʻp qavatli binolarni oʻlchashda derazalarning joylashuvi faqat birinchi qavat boʻyicha oʻlchanadi.
Bir vertikal oʻq boʻylab joylashmagan yoki kengligi turlicha boʻlgan derazalar binoning ichki qismidan har bir qavat boʻyicha alohida oʻlchanadi.
29. Burchaklari toʻgʻri boʻlmagan shakldagi bino va inshootlarning rejasini toʻgʻri chizish uchun birinchi qavatdagi barcha burchak xonalar hamda bino va inshootlarning konfiguratsiyasidan kelib chiqib, boshqa xonalarning diagonallari oʻlchanadi.
Burchaklari toʻgʻri boʻlmagan shakldagi bino va inshootlarning rejasini toʻgʻri chizish uchun oʻlchov ishlari bino va inshootlarning tashqi tomonidan ham amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Burchaklari toʻgʻri boʻlmagan shakldagi xonalarda devorlarning uzunligi hamda xonaning diagonallari oʻlchanishi lozim.
30. Dala ishlari olib borilayotgan joy bino yoki inshootning bir qismi boʻlgan taqdirda, ushbu joyning bino yoki inshootning qaysi qismida joylashganligi aniqlanishi lozim. Bunda bino yoki inshootning eng yaqin tashqi burchagidan dala ishlari olib borilayotgan joyning eng yaqin deraza yoki eshik oʻrnigacha boʻlgan masofani oʻlchash orqali aniqlanadi.
31. Dala ishlarini amalga oshirishda balkon va lodjiyalar alohida oʻlchanadi hamda ularning ochiq, yopiq yoki oynavand qilingan holati abris va eksplikatsiyada aks ettiriladi. Lodjiyaning oʻlchov ishlari uning ichki perimetri boʻyicha amalga oshiriladi.
32. Bino va inshootlarning devorlari hamda ulardagi xonalarning devorlari va pardevorlari qalinligi oʻlchanishi kerak.
Eshik yoki deraza oʻrinlari boʻlmagan bino va inshootlarning devorlari hamda xonalarining devorlari va pardevorlarining qalinligi tashqi va ichki oʻlchamlar oʻrtasidagi farq asosida aniqlanadi.
33. Bino va inshootlardagi xonalarning devorlari va pardevorlarining uzunligi poldan 1,10 — 1,30 m balandlikda butun perimetri boʻylab 1 sm aniqlikda oʻlchanadi.
Bunda eshik va derazalar oʻrinlari ularning yorugʻlik oʻtkazish chegarasi boʻyicha oʻlchanadi.
34. Bino va inshootlardagi xonalarda devorlar hamda pardevorlar panellar bilan qoplangan yoki plitkalar bilan pardozlangan boʻlsa, ular shiftgacha yetkazilmagan hamda balandligi poldan 150 sm va undan ortiqni tashkil etsa, oʻlchash ishlari panellar yoki plitkalar bilan qoplangan amaldagi yuzasi boʻyicha amalga oshiriladi.
35. Bino va inshootlardagi zinapoyalarni oʻlchashda zinapoya qismi bilan bir qatorda zinapoya maydonchalari ham oʻlchanadi va abrisda zinapoyalar soni hamda koʻtarilish yoʻnalishi koʻrsatiladi.
36. Chordoq maydoni, shuningdek bino va inshootlarning ichida balandligi 190 sm dan kam pardevor yoki toʻsiqlar bilan ajratilgan shiftga yetmaydigan boʻlimlar alohida xona sifatida hisobga olinmaydi.
Balandligi 190 sm va undan ortiq shiftga yetmaydigan, qalinligi 10 sm dan kam boʻlmagan pardevorlar yoki toʻsiqlar bilan ajratilgan boʻlimlar alohida xona sifatida hisobga olinadi va oʻlchanadi.
37. Poldan shiftgacha boʻlgan balandlik ichki balandlik hisoblanadi.
Yerning rejalashtirilgan sathidan boshlab chordoq bostirmasining yuqori qismigacha boʻlgan masofa tashqi balandlik hisoblanadi.
38. Chordogʻi va bostirmasi boʻlmagan bino va inshootlarning balandligi pol sathidan tom yopmasigacha oʻlchanadi.
Qiya shiftli, qiya tomli (chordoq va bostirmali) bino va inshootlarda mansarda qavatlarning balandligi eng past va eng baland oʻlchamlarning oʻrtacha qiymatidan iborat boʻladi.
39. Tomi bir tomonga nishab boʻlgan bino va inshootlarda balandlik nishabning pastki qismi boʻyicha oʻlchanadi.
40. Bino va inshootlarning ichki balandligi ularning xonalaridan birida oʻlchanadi. Agar xonalarda balandliklar turlicha boʻlsa, har bir turdagi balandlik ham oʻlchanishi kerak.
Bunda oʻlchash natijalari abrisda tegishli xonalar koʻrsatilgan holda qayd etiladi.
41. Qubbasi mavjud xonalarning balandligi ikki nuqtada, poldan qubbaning tagigacha hamda poldan qubbaning eng yuqori nuqtasigacha oʻlchanadi.
Balkali shiftga ega boʻlgan xonalarda, jumladan metall yoki temir-beton balkalar qoʻllanilgan hollarda, xona balandligi poldan balkaning pastki qismigacha oʻlchanadi.
42. Bino va inshootlarni oʻlchash ishlari yakunlangandan soʻng, ularning tashqi va ichki oʻlchamlariga oid maʼlumotlar tekshiriladi.
Agar tekshiruv natijasida tashqi va ichki oʻlchamlarga oid maʼlumotlarda nomuvofiqliklar aniqlansa, qayta oʻlchov ishlari amalga oshiriladi.
Bunda bino va inshootlarning tashqi oʻlchamlari ularning ichki oʻlchamlariga muvofiq boʻlishi kerak.
43. Bino va inshootlarni koʻzdan kechirishda ularning quyidagi konstruktiv elementlari va texnik tavsiflari aniqlanadi va eksplikatsiyada aks ettiriladi:
poydevor — poydevor materiallari;
tashqi devorlar — tashqi devor materiallari;
ichki devorlar — ichki devor materiallari;
pardevorlar — pardevor materiallari;
pollar — pol materiallari;
tom — tom yopish materiallari;
umumiy foydalanish joylari (zinapoyalar, ayvonlar, rampalar, balkonlar, lojiyalar, terrasalar va boshqalar) — umumiy foydalanish joylarining materiallari;
isitish — isitish tizimining turi;
sovuq suv taʼminoti — sovuq suv taʼminoti tizimining turi;
oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimi — oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimi mavjudligi;
elektr taʼminoti — elektr taʼminotining mavjudligi;
gaz taʼminoti — gaz taʼminotining mavjudligi;
issiq suv taʼminoti — issiq suv taʼminoti tizimining mavjudligi;
liftlar — liftlarning mavjudligi;
muhandislik kommunikatsiya tarmoqlari — maxsus muhandislik tizimlari va uskunalarning mavjudligi.
44. Dala ishlari yakunlangach abrisda koʻchmas mulk obyektining manzili, yer uchastkasining chegaralari hamda dala ishlarini amalga oshirgan ijrochining familiyasi, ismi va otasining ismi koʻrsatilishi va abris ijrochi tomonidan imzolanishi lozim.
Abrisga dala ishlarini amalga oshirgan ijrochi tomonidan tuzilgan eksplikatsiya ilova qilinishi kerak.
4-bob. Dala ishlarini olib borishda xavfsizlikka rioya etish
45. Yaxmalak, quyuq tuman sharoitlarida, tomning nishabligi yigirma besh foizdan ortiq boʻlgan holatlarda dala ishlarini bino va inshootlarning tomlarida amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Dala ishlari olib borilishi lozim boʻlgan, biroq yuqumli kasalliklar manbai mavjud boʻlgan xonalarda dala ishlari kasalliklar manbai bartaraf etilgunga qadar amalga oshirilmaydi.
46. Dala ishlarini olib borishda ijrochi qulashi mumkin boʻlgan uskunalar va qurilmalarga yaqin turmasligi lozim.
Eskirgan va yarim vayron bino va inshootlarni oʻrganish ishlari faqat ushbu ishlarning xavfsizlik choralari taʼminlanganidan soʻng bajarilishi mumkin.
47. Tabiiy yorugʻlikka ega boʻlmagan yertoʻlalar, zinalar, chordoqlar, omborlarni oʻlchash ishlari yoritish vositalaridan foydalangan holda bajariladi.
48. Dala ishlari quyidagi hollarda vaqtincha toʻxtatib turiladi:
dala ishlarini amalga oshirish inson hayoti va sogʻligʻi uchun xavf tugʻdirsa;
dala ishlari olib boriladigan hududni suv bosgan boʻlsa;
ob-havo sharoiti dala ishlarini olib borishga imkon bermasa (qattiq sovuq, kuchli yogʻingarchilik va boshqa noqulay ob-havo sharoitlari mavjud boʻlsa).
5-bob. Dala ishlaridan keyingi kameral ishlarni amalga oshirish
49. Dala ishlari yakunlanganidan soʻng, ijrochi tomonidan dala ishlaridan keyingi kameral ishlar amalga oshiriladi.
50. Dala ishlaridan keyingi kameral ishlarni amalga oshirishda avtomatik loyihalashtirish dasturida (bundan buyon matnda dastur deb yuritiladi) quyidagilar chiziladi:
yer uchastkasining chegaralari;
yer uchastkasi chegarasiga, bino va inshootlarga kirish va asosiy kirish nuqtalari;
bino va inshootlar (qavatlar kesimida);
ichki balandligi 1,8 m va undan ortiq boʻlgan yertoʻlalar.
51. Dasturda bino va inshootlarning rejasini chizish ularning birinchi qavatidan boshlanadi. Bino va inshootlarning asosiy devorlari joylashuvi qolgan qavatlarni chizish uchun asos hisoblanadi.
Dasturda bino va inshootlarning qavatlarini chizishni boshlashdan oldin ularning tashqi va ichki oʻlchamlarining yigʻindisi tekshiriladi.
52. Dasturda bino va inshootlarning qavatlarini chizishda dastlab ularning tashqi devorlari chizib olinadi, shundan soʻng kirish eshiklari, pardevorlar, derazalar, zinapoyalar va boshqa elementlari chiziladi.
53. Dasturda bino va inshootlarning hamda ulardagi barcha xonalarning oʻlchamlari koʻrsatiladi. Bunda oʻlchamlar 0,01 m gacha yaxlitlangan holda koʻrsatiladi hamda devorlar va pardevorlar yoʻnalishiga parallel ravishda belgilanadi.
54. Dasturda bino va inshootlarning toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi xonalari uchun ikkita oʻlcham (boʻyi va eni) koʻrsatiladi.
Agar bino va inshootlarning xonalari toʻgʻri toʻrtburchak shaklda boʻlmasa, ushbu xonalarning oʻlchamlari barcha devor va pardevorlar boʻylab koʻrsatiladi.
Ustunlar, boʻshliqlar, arkalar, derazalar, eshiklar hamda diagonal oʻlchamlar rejada koʻrsatilmaydi.
55. Dasturda shakllantirilgan bino va inshootlar rejalari 1:50, 1:100, 1:150 va 1:200 gacha boʻlgan masshtablarda tuzilishi lozim.
Bino va inshootlar rejalarini A4, A3 yoki undan katta formatlarda rasmiylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
56. Qavatlar rejasida kvartiralar va xonalar raqamlanadi.
Xona raqami xona rejasining markazida koʻrsatiladi. Xona raqami ostida chiziq bilan ajratilgan holda 0,01 m2 yaxlitlangan xona maydoni koʻrsatiladi.
57. Koʻp kvartirali uydagi kvartiralar raqamlari qavat rejalarida kvartiraning kirish eshigi tashqi tomonida belgilanadi.
58. Xonalarni raqamlash bino va inshootlarga kirish joyidan boshlab soat yoʻnalishi boʻyicha amalga oshiriladi.
Kvartiralar raqamlari ularning manzil raqamlari bilan mos boʻlishi kerak.
59. Koʻp kvartirali uydagi noturar joylarni raqamlash barcha kvartiralar raqamlanishi tugagandan soʻng amalga oshiriladi.
Zinapoyalar va umumiy foydalanish yoʻlaklari ham raqamlanadi.
60. Koʻp qavatli noturar joy binolarida xonalarni raqamlash, qoida tariqasida, qavatlar soniga qarab (birinchi qavat 101, 102, ikkinchi qavat 201, 202) belgilanishi mumkin.
61. Bino va inshootlar hamda ularning qismlarini literlash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
bino va inshootlarni alohida xususiyatlariga koʻra bloklarga boʻlish zarurati boʻlganda, har bir blok alohida binolar sifatida literlanadi;
bino va inshootlar soni lotin alifbosida keltirilgan harflardan koʻp boʻlsa, ikki yoki undan ortiq harflar kombinatsiyasidan (masalan, “AA”, “BA”, yoki “AAA”, “BAA” koʻrinishida) foydalaniladi;
bino va inshootlar qavatlarini literlashda harfga qoʻshimcha arab raqamlari (masalan, “A1”, “A2”, “B1”, “B2” koʻrinishida) qoʻshib yoziladi;
bino va inshootga birlashtirib (taqab) qurilgan qismlarni literlashda kichik lotin harflari va qavat raqamini qoʻshish orqali (masalan, “Aa1”, “Ab2”, “Ba1” “Bb2” koʻrinishda) belgilanadi;
yer sathidan pastda joylashgan qavatlar arab raqamidan oldin “-“ belgisini qoʻshish orqali (binoning yertoʻla qavati “A-1” koʻrinishida, yertoʻla qavati bir nechta sathdan iborat boʻlganda “A-1”, “A-2”, “A-3” koʻrinishida, sokol qavati “A0” koʻrinishda) koʻrsatiladi;
texnik qavat oʻzidan pastki qavatning liter nomiga “T” katta harfi qoʻshish orqali, mansarda qavatlar oʻzidan pastki qavatning liter nomiga “M” katta harfi qoʻshish orqali (uch qavatli binoning mansarda qavati “A3M” koʻrinishida), terrasa qavati oʻzidan pastki qavatning liter nomiga “TR” katta harfi qoʻshish orqali (2 va 3-qavatlar orasida joylashgan texnik qavat “A2T”) belgilanadi.
62. Bino va inshootlarning turli qismlarida qavatlar soni har xil boʻlgan taqdirda, bino va inshootlar bloklarga ajratiladi hamda har bir blok boʻyicha alohida belgilanadi.
6-bob. Yer uchastkasi, bino va inshootlarning maydonlarini hamda ularning hajmini va kadastr qiymatini aniqlash
63. Dala ishlaridan keyingi kameral ishlarni amalga oshirishda koʻchmas mulk obyektlarining maydonlari va hajmi aniqlanadi.
Bunda yer uchastkasining umumiy maydoni (yer uchastkasining umumiy maydoni kvadrat metrda butun son aniqligida koʻrsatiladi), bino va inshootlarning qurilish osti maydoni, umumiy maydoni, umumiy foydalanish maydoni, foydalanish maydoni aniqlanadi.
64. Yer uchastkasining umumiy maydoni dasturda yer uchastkasi chegaralari belgilanib, chizilgandan soʻng aniqlanadi.
65. Amalda foydalanilayotgan yer uchastkasi maydoni huquqni belgilovchi hujjatda koʻrsatilgan maydondan ortiq boʻlsa va yer uchastkasining chegaralari hujjatda aniq belgilangan boʻlsa, ortiqcha egallangan yer qismining maydoni alohida koʻrsatiladi.
66. Bino va inshootlarning maydonlari dala ishlari natijasida olingan oʻlchov qiymatlari hamda dasturda chizilgan rejalar asosida hisoblanadi.
67. Bino va inshootlarning qurilish osti maydoni ularning tashqi konturi boʻyicha olingan oʻlchov natijalari asosida hisoblab chiqariladi.
Ustunlar ustiga qurilgan bino ostidagi maydon, shuningdek uning ostidagi oʻtish yoʻllari qurilish osti maydoniga kiritiladi.
Bino va inshootlarning qurilish osti maydoni kvadrat metrda butun son aniqligida koʻrsatiladi.
68. Tashqi devorlari yoki toʻsiqlari mavjud boʻlmagan bino va inshootlarning qurilish osti maydoni quyidagicha aniqlanadi:
ustunlardan chiqib turuvchi konstruksiyalar 1,20 m gacha boʻlsa — ustunlarning tashqi yuzasi boʻyicha;
ustunlardan chiqib turuvchi konstruksiyalar 1,20 m dan ortiq boʻlsa — mazkur konstruksiyalarning tashqi chegarasi boʻyicha.
69. Bino va inshootlarning umumiy maydoni ularning barcha qavatlari tashqi devorlari boʻylab oʻlchangan maydonlar yigʻindisi asosida aniqlanadi.
Bino va inshootlarning umumiy maydoni kvadrat metrda butun son aniqligida koʻrsatiladi.
Qavat ichidagi balandligi 2,1 m dan kam boʻlgan antresolga joylashtirilgan xonalar maydoni bino va inshootlarning umumiy maydoniga kiritilmaydi.
70. Turtib chiqib turuvchi (10 sm dan kam) arxitektura detallari va konstruktiv elementlar, oynalanmagan osma balkonlar, binoga oʻrnatilgan osma soyabonlar, panduslar, binoning tashqarisida joylashtirilgan metall zinalar va boshqa shunga oʻxshash konstruksiyalar bino va inshootlarning umumiy maydoniga kiritilmaydi, biroq dasturda shartli grafik elementlari sifatida koʻrsatib oʻtilishiga yoʻl qoʻyiladi.
71. Bino va inshootlar xonalarining maydoni dala ishlari natijasida tuzilgan abris asosida hisoblab chiqiladi.
Isitish qurilmalari (pech va pech-kamin) egallagan maydon xona maydoniga kiritilmaydi.
Kvartira ichidagi zina osti maydoni, poldan chiqib turgan konstruksiya ostigacha boʻlgan balandligi 1,6 m va undan ortiq boʻlsa, zina joylashgan xona maydoniga kiritiladi.
Mansarda qavatidagi xona maydonini hisoblashda qiya shiftli xonaning balandligi 1,6 m dan kam boʻlmagan qismi maydoni hisobga olinadi.
72. Bino va inshootlarning foydali hamda yashash maydonlari 0,01 m2 aniqlikda koʻrsatiladi.
73. Kvartira va turar joy binolarining yordamchi xonalari, dahlizlari, yoʻlaklari, balkonlar maydonlari hamda yashash maydonlari yigʻindisi ularning umumiy foydali maydoni hisoblanadi.
74. Zinapoyalar, lift va boshqa shaxtalar maydoni ularning shu qavat sathidagi maydoni hisobi bilan bitta qavatda umumiy foydali maydoniga qoʻshiladi.
75. Chordoq va balandligi 1,8 m dan kam boʻlgan yertoʻla, qavatlararo har qanday boʻshliq qavatlar hamda zina boʻlmasi va lift shaxtasi, tamburlar maydoni bino va inshootning umumiy foydali maydoniga kiritilmaydi.
76. Noturar joy bino va inshootlarning asosiy xonalari, yordamchi xonalar va jamoat xonalari maydoni yigʻindisi bino va inshootlarning foydali maydoni hisoblanadi.
77. Turar joy, maxsus uyning (yotoqxona, vaqtinchalik uy-joy fondi uyi, nogironligi boʻlgan shaxslar, faxriylar, yolgʻiz qariyalar uchun internat-uy, shuningdek bolalar uyi va boshqa maxsus maqsadli uy), kvartiraning yashash xonalari maydonlarining yigʻindisi turar joyning, maxsus uyning, kvartiraning yashash maydoni deb hisoblanadi.
78. Binoning yertoʻla maydoni yertoʻlaning ichki maydonlar yigʻindisidan tashkil topadi.
Bunda balandligi 1,8 m dan kam boʻlgan yertoʻla maydoni dasturda hisobga olinmaydi.
79. Kvartiralar boʻyicha umumiy maydon va qurilish osti maydoni aniqlanmaydi.
80. Bino va inshootlarning qavatlarining hajmini hisoblashda quyidagilarga rioya etiladi:
bir qavatli binoning hajmi — bino tashqi balandligini binoning tashqi oʻlchov boʻyicha umumiy maydoniga koʻpaytirish orqali aniqlanadi, bunda tashqi balandlik pol sathidan chordoq bostirmasining ustki qoplamasigacha oʻlchanadi;
koʻp qavatli binoning hajmi — har bir (yer ustki va yer ostki) qavat balandligini ushbu qavatning tashqi oʻlchov boʻyicha umumiy maydoniga koʻpaytirish va natijalarni umumlashtirish orqali aniqlanadi, bunda qavatlar balandligi pol sathidan boshlab ustki qavat poligacha, soʻnggi qavat balandligi pol sathidan chordoq bostirmasining ustki qoplamasigacha oʻlchanadi;
bino yoki inshootning alohida qismlari turli balandlikka ega boʻlsa, har bir qismning hajmi alohida hisoblanadi;
bino va inshootlarning hajmi kub metrda butun son aniqligida koʻrsatiladi.
81. Bloklarga boʻlingan bino va inshootlarning hajmi har bir blok boʻyicha alohida hisoblanadi.
82. Erker, tambur, oʻtish joylari hamda bino va inshootlarning boshqa qismlari bino va inshootlarning hajmiga kiritiladi.
83. Dala ishlaridan keyingi kameral ishlar yakunlanganidan soʻng, ijrochi tomonidan dasturdagi hamda eksplikatsiya maʼlumotlari UZKAD tizimiga kiritiladi.
84. Jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan uy-joy fondi koʻchmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 30-dekabrdagi 1043-son qarori bilan tasdiqlangan Soliq solish maqsadida jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk obyektlarining, turar joy fondining kadastr qiymatini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
Jismoniy shaxslarga tegishli boʻlgan noturar koʻchmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 20-iyuldagi 561-son qarori bilan tasdiqlangan Soliq solish maqsadida jismoniy shaxslarga xususiy mulk huquqida tegishli boʻlgan noturar koʻchmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
7-bob. Koʻchmas mulk obyektlarining qurilish sanalarini belgilash va dasturdan foydalanish
85. UZKAD tizimida bino va inshootlarning qurilgan yili, foydalanishga qabul qilingan sanasi, rekonstruksiya qilingan yili, mukammal taʼmirlangan yili toʻrt raqamli formatda yillar va soʻz bilan (masalan, 2023-yil) yoki kun, oy, yil koʻrinishda raqamli formatda (masalan, 28.10.2023) koʻrsatiladi.
86. Bino va inshootlarning qurilishi amalda yakunlangan sanasi qurilgan yili sifatida qabul qilinadi.
Qurilish yili koʻchmas mulk obyektiga egalik huquqi, balans qiymati va qurilish sanasini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar asosida koʻrsatiladi.
Agar qurilish sanasini aniqlash imkoni mavjud boʻlmasa, mulkdorning maʼlumotiga koʻra bino va inshootlarning qurilish sanasi inobatga olinadi.
87. Bir necha bosqichda foydalanishga qabul qilinadigan bino va inshootlar uchun har bir qurilish bosqichining foydalanishga qabul qilish sanasi alohida koʻrsatiladi.
88. Dasturda chizilgan chizmalarda chiziqlar qalinligi, yozuvlar, literlar hamda raqamlar oʻlchamlari bir xil boʻlishi lozim.
Dasturda chizmalarni rasmiylashtirishda quyidagi koʻrsatkichlardan foydalanish tavsiya etiladi:
chiziqlar qalinligi — 0.015 mm;
yozuvlar va literlar oʻlchamlari — Arial shriftda, 12 oʻlchamda;
oʻlcham yozuvlari — 5 birlik;
bino va inshootlarning rejalarini chizish masshtabi — 1:50, 1:100, 1:150 yoki 1:200.
89. Dasturda chizilgan chizmalar DWG formatida koʻchmas mulk obyektining manzili koʻrsatilgan holda saqlanadi.
90. Dasturdagi chizilgan chizmalarga oid maʼlumotlar masʼul xodim tomonidan serverdagi maxsus elektron arxivga, UZKAD tizimiga va Fazoviy maʼlumotlar milliy infratuzilmasiga kiritiladi.
91. Yuridik va jismoniy shaxslar yoki ularning ishonchli vakillari koʻchmas mulkni texnik inventarizatsiyadan oʻtkazish natijalaridan norozi boʻlgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligiga yoki bevosita sudga murojaat qilishga haqli.
8-bob. Yakuniy qoida
92. Mazkur Yoʻriqnoma talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.06.2026 y., 10/26/3843/0557-son)