Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Telekommunikatsiyalar toʻgʻrisida”gi, “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi, “Davlat boji toʻgʻrisida”gi, “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi va “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq buyuraman:

1. Telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirining 2020-yil 30-iyundagi 208-mh-son “Telekommunikatsiya xizmatlarini koʻrsatish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 3275, 2020-yil 30-iyun) (Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3275/1194-son) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati, Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi, Elektron texnologiyalarni rivojlantirish markazi hamda Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi bilan kelishilgan.

4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Mazkur Qoidalar telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish qoidalarini belgilaydi.

1. Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi hududida telekommunikatsiyalar operatorlari (bundan buyon matnda operator deb yuritiladi), telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari (bundan buyon matnda provayder deb yuritiladi), dilerlari va eshittiruvchilar bilan foydalanuvchilar oʻrtasida shartnoma (kelishuv) asosida taqdim etiladigan telefon aloqasi, taksofonlarda telefon aloqasi, qoʻriqlash signalizatsiyasi apparaturasini oʻrnatish va ularga texnik xizmat koʻrsatish, axborot-maʼlumot, telegraf, maʼlumotlar uzatish tarmogʻi, Internet, jamoat foydalanish joylarida Internet jahon axborot tarmogʻidan simsiz foydalana olish, mobil aloqa, milliy va xalqaro rouming, tijorat asosidagi kabelli, efir, interaktiv, IPTV (IP-televideniye), OTT (Over the Top) va onlayn televideniye va radioeshittirish xizmatlarini tashkil qilish, shuningdek ulardan foydalanish, xizmatlarni koʻrsatish tartibi, shartlari hamda subyektlarning javobgarligi, huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

2. Mazkur Qoidalar quyidagilarga nisbatan tatbiq etilmaydi:

idoraviy telekommunikatsiyalar tarmoqlari tomonidan telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatishga, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati, Milliy gvardiya va Elektron texnologiyalarini rivojlantirish markazining ajratilgan aloqa tarmoqlarida, shuningdek ichki ishlab chiqarish va texnologik vazifadagi aloqa tarmoqlarida telegraf xizmatlarini koʻrsatishga, Global harakatdagi shaxsiy yoʻldosh aloqa tarmoqlarida rouming xizmatlarini koʻrsatishga;

dasturlarni cheklanmagan tomoshabinlarga bepul asosda erkin tomosha qilish uchun tarqatuvchi efir televideniye tarmoqlariga;

bir tashkilot (muassasa yoki korxona), shu jumladan taʼlim tashkilotining binolari yoki hududlari bilan cheklangan kabel, efir televideniyesi tarmoqlariga;

abonentlarning umumiy soni oʻntadan oshmaydigan kabel, efir televideniyesi tarmoqlariga;

alohida telekommunikatsiyalar tarmoqlariga taalluqli boʻlgan hamda Oʻzbekiston Respublikasida davlat boshqaruvi, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni qoʻriqlash ehtiyojlari uchun foydalaniladigan televideniye va videokuzatuv tarmoqlariga;

jismoniy shaxslarning shaxsiy mulki boʻlgan va individual qabul qilishni va efir teleradioeshittirish dasturlari (shaxsiy ehtiyojlari uchun) tarqatilishini taʼminlaydigan kabel, efir televideniyesi tarmoqlariga.

3. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

abonent — operator yoki provayder bilan tuzilgan shartnomaga asosan telekommunikatsiyalar xizmatlaridan bevosita foydalanuvchi jismoniy yoki yuridik shaxs;

abonent liniyasi — telekommunikatsiyalar liniyasining operator yoki provayder telekommunikatsiyalar tarmogʻining kirish nuqtasidan abonent rozetkasigacha yoki u mavjud boʻlmaganda foydalanuvchi qurilmasigacha boʻlgan qismi;

abonent raqami — telekommunikatsiyalar xizmatlari koʻrsatilishi uchun shartnomaning amal qilish davrida abonentga operator va provayder tomonidan ajratiladigan raqam;

abonent raqamining koʻchib oʻtishi — mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida donor tomonidan abonentga ajratilgan abonent raqamini boshqa mobil aloqa operatori (retsipiyent) bilan yangi shartnoma tuzishda saqlash va undan foydalanish uchun amalga oshiriladigan tashkiliy-texnik tadbirlar majmui;

abonent tarmogʻi — turar joy yoki jamoat binosi maydoni chegarasida xizmat koʻrsatiladigan abonentning texnik vositalari, qurilmalari va kabel liniyalari majmui;

avtoinformator — chaqirayotgan abonentga oldindan yozib olingan nutqli xabar orqali axborot taqdim etuvchi mantiqiy qurilma;

avtomatik rouming — mobil aloqa tarmogʻining abonentiga dastlabki arizasiz operatorlar oʻrtasida rouming toʻgʻrisida shartnoma tuzilganligi sharti bilan boshqa mobil aloqa operatorining qamrov hududida kiruvchi va chiquvchi aloqaga ega boʻlish imkonini beradigan rouming xizmati;

avtomatik telefon stansiyasi (bundan buyon matnda ATS deb yuritiladi) — telefon bogʻlanishlarning va uzilishlarning avtomatik ravishda oʻrnatilishini taʼminlovchi telefon stansiya;

avtomatik xizmat koʻrsatish tizimi — telefon aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchi tomonidan chaqirilayotgan abonent raqamini mustaqil terish yoʻli bilan operator-telefonist yordamisiz oʻrnatiladigan telefon bogʻlanish usuli;

ATS taʼsir hududi — telefon stansiyasi yoki podstansiyadan kabel (havo) liniyalari yoki radio foydalana olish vositalari orqali telefonlashtirilishi mumkin boʻlgan hudud;

autentifikatsiya — maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanuvchi tomonidan koʻrsatilgan identifikatsiyalash maʼlumotlarining haqiqiyligini aniqlash;

axborot-maʼlumot xizmati — foydalanuvchilarga, ularning tashabbusiga koʻra, ogʻzaki (tovushli), chat yoki vizual soʻrov shaklida ifodalangan axborotni (bir telefon bogʻlanish chegarasida) taqdim etuvchi xizmat;

barcha chaqiruvlar uchun soʻrov (All Call Query) (bundan buyon matnda All Call Query deb yuritiladi) — mobil telekommunikatsiya tarmogʻining koʻchirilgan abonent raqamlariga trafikni oʻtkazish uchun chaqiruvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri marshrutlash metodi, bunda chaqiruv tashabbuskorining tarmogʻi koʻchirilgan raqam toʻgʻrisida axborot olish va chaqiruvni belgilangan joyiga keyinchalik marshrutlash uchun koʻchirilgan raqamlarning operatsion maʼlumotlar bazasiga soʻrovni amalga oshiradi;

birlamchi operator — birlamchi ravishda raqamlash resursi ajratilgan, bu resursdan abonentga abonent raqami birinchi marta koʻchirilgan mobil aloqa operatori yoki provayder;

buyurtma xizmat koʻrsatish tizimi — oldindan buyurtma bergan holda operator-telefonist yordamida aloqa oʻrnatilishi;

darhol xizmat koʻrsatish tizimi — abonentdan buyurtmani qabul qilgandan keyin operator-telefonist yordamida zudlik bilan telefon bogʻlanishning oʻrnatilishi;

dilerning xizmat koʻrsatish punkti — diler tomonidan tashkil qilinadigan va foydalaniladigan xizmat koʻrsatish punkti;

domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet jahon axborot tarmogʻida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom;

domen nomlari tizimi — Internet jahon axborot tarmogʻida domen nomlarini berish, roʻyxatdan oʻtkazish va ulardan foydalanish tartibi;

efirga uzatish jadvali — dasturlar translyatsiyasining har kungi boshlanishi va tugash vaqtlari koʻrsatilgan, televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish uchun telekommunikatsiyalar vositalarini haftalik, oylik yuklamalari rejasi;

foydalanuvchi — telekommunikatsiyalar xizmatlarining isteʼmolchisi hisoblangan yuridik yoki jismoniy shaxs;

foydalanuvchi qurilmasi — telekommunikatsiyalar tarmoqlari bilan oʻzaro bogʻlanadigan va signallarni shakllantirish, uzatish, qabul qilish uchun moʻljallangan foydalanuvchining texnik vositasi;

identifikatsiyalash — mavjud maʼlumotlar asosida telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchining shaxsini aniqlash;

Internet jahon axborot tarmogʻi (bundan buyon matnda Internet tarmogʻi deb yuritiladi) — yagona adres va nomlar makonidan foydalaniladigan, shlyuzlar yordamida birlashtirilgan, yagona TCP/IP protokoliga muvofiq ishlaydigan koʻplab tarmoqlardan iborat global xalqaro tarmoq;

Internet xizmatlaridan foydalanuvchi — Internet xizmatlarining isteʼmolchisi hisoblangan yuridik yoki jismoniy shaxs;

Internetdan jamoat boʻlib foydalanish punkti — kerakli texnik vositalar bilan jihozlangan, foydalanuvchilarning Internet tarmogʻidan jamoa boʻlib foydalanish xizmatlari koʻrsatiladigan joy;

Internet-provayder — tijorat asosida Internet tarmogʻidan foydalana olish xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;

kabelli, efir, interaktiv, IPTV (IP-televideniye), OTT (Over the Top), onlayn televideniye va radioeshittirish (bundan buyon matnda eshittiruvchi deb yuritiladi) — erkin tomosha qilish mumkin boʻlmagan televideniye kanallaridan foydalangan holda teledasturlar va boshqa telekommunikatsiyalar xabarlarini muayyan hududda ishlab chiqarish, shakllantirish va tarqatishni taʼminlaydigan taqsimlash va tashkiliy-boshqaruv jarayoni bilan shugʻullanadigan subyekt;

konferens-aloqa — uchta va undan ortiq abonentga bir vaqtda telefon orqali muloqot qilish imkonini beruvchi xizmat;

kontent xizmatlari — mobil aloqa tarmoqlari orqali taqdim etiladigan va ularning isteʼmol qiymatini oshirishga qaratilgan, mobil aloqa abonentlariga ularning raqami balansi hisobidan pullik asosda maʼlumot, koʻngilochar va boshqa maʼlumotlarni olish imkoniyatini beruvchi qoʻshimcha xizmat turi;

kontent provayderi — mobil aloqa tarmoqlari orqali kontent xizmatlarini koʻrsatuvchi tadbirkorlik faoliyati subyekti;

koʻchirilgan raqamlar markazlashtirilgan bazasi — (bundan buyon matnda KRMB deb yuritiladi) — mobil aloqa tarmoqlarida koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi axborotni oʻz ichiga olgan maʼlumotlar bazasini boshqaruvchi apparat-dasturiy kompleks;

KRMB operatori — KRMB shakllantirilishi, ishlashi, texnik kuzatilishi va rivojlanishini taʼminlaydigan, uning resurslaridan foydalanishni taqdim etadigan tashkilot;

koʻchirilgan raqamlarning lokal bazasi — chaqiruv yoki boshqa xabarlarni koʻchirilgan raqamga toʻgʻri marshrutlash uchun mobil aloqa operatori tomonidan undan real vaqtda foydalaniladigan, bu operatorda boʻlgan KRMBning nusxasi;

koʻchirilgan raqamlarning lokal bazasini KRMB bilan sinxronlash — muayyan davriylik bilan amalga oshiriladigan, KRMBdagi axborotning koʻchirilgan raqamlar lokal bazasiga nusxasini koʻchirish jarayoni;

litsenziya — yuridik shaxsga beriladigan, litsenziya talablari va shartlariga majburiy ravishda rioya etilgan taqdirda faoliyatning litsenziyalanadigan turini yoki uning kichik turini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;

litsenziyaning amal qilish hududi — litsenziya talablari va shartlarida koʻrsatilgan operator va provayder telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish huquqiga ega boʻlgan hudud;

mahalliy operator — Oʻzbekiston Respublikasi hududida jismoniy va yuridik shaxslarga mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi aloqa operatori (provayderi);

mahalliy telefon aloqasi — bitta aholi punkti yoki maʼmuriy hudud doirasida joylashgan foydalanuvchilar oʻrtasidagi telefon bogʻlanishi;

marshrut raqami (routing number, RN) — mobil telekommunikatsiyalar tarmogʻining koʻchirilgan abonent raqamiga chaqiruvlarni amalga oshirish uchun telekommunikatsiyalar tarmoqlarida foydalaniladigan manzilli axborot;

maʼlumot xizmati — foydalanuvchiga telekommunikatsiyalar xizmatlari operatori yoki provayderi tomonidan koʻrsatiladigan telekommunikatsiyalar xizmatlari toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etuvchi xizmat;

maʼlumotlar uzatish — maʼlumotlarni keyingi qayta ishlash uchun telekommunikatsiyalar vositalari yordamida signallar koʻrinishida bir punktdan boshqa punktga koʻchirish;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi — maʼlumotlar uzatilishini taʼminlash maqsadida maʼlum nuqtalar oʻrtasida telekommunikatsiyalarni tashkil etish uchun tuzilgan telekommunikatsiyalar uzellari va kanallarining majmui;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlari — operator va provayderning maʼlumotlar uzatish tarmogʻi orqali signallar va axborotning boshqa turlarini qabul qilish, uzatish va qayta ishlash boʻyicha faoliyati mahsuli, IP-telefoniya bundan mustasno;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanuvchi — maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarining isteʼmolchisi hisoblangan yuridik yoki jismoniy shaxs;

“mexanik” rouming — rouming xizmatini koʻrsatish, bunda roumer-abonent rouming davrida xizmat koʻrsatuvchi operatordan boshqa abonent raqamini oladi va mahalliy operatorga tegishli boʻlgan oʻzining uyali raqami boʻyicha kiruvchi chaqiruvlarni qabul qilish imkoniga ega boʻlmaydi;

mobil aloqa operatorlari oʻrtasida rouming toʻgʻrisidagi shartnoma — rouming xizmatini ishlab chiqarish va undan potensial mobil aloqa abonenti tomonidan foydalanish toʻgʻrisida kelishayotgan tomonlarning majburiyatlari va huquqlari toʻgʻrisida, tomonlarning oʻzaro javobgarlik choralari toʻgʻrisidagi yuridik hujjat;

mobil aloqa tarmogʻi — abonentlarga mobil aloqa (ovoz, maʼlumotlar uzatish va boshqalar) xizmatlarini koʻrsatuvchi texnik vositalar (kommutatsion va radiouskuna, foydalanuvchi qurilmalari, ulovchi liniyalar, inshootlar va boshqalar) majmui. Mobil aloqa tarmoqlariga uyali, trank, lokal-trank, radial-hudud tarmoqlari kiradi;

mobil aloqa tarmogʻi operatori (provayderi)ning dileri (bundan buyon matnda diler deb yuritiladi) — operator (provayder) nomidan abonentlarga xizmat koʻrsatish uchun operator (provayder) bilan shartnoma tuzgan yuridik shaxs (bundan buyon matnda dilerlik shartnomasi deb yuritiladi), bunda diler bir yoki bir nechta operatorlarning (provayderlarning) manfaatlarini ifodalashi mumkin;

mualliflik shartnomasi — muallifning mulkiy huquqlarini boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisida muallif yoki uning vorisi tomonidan tuziladigan shartnoma;

operatorning (provayderning) ishlash hududi — operator (provayder) telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatadigan hudud;

operator (provayder)-donor (bundan buyon matnda donor deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalar tarmogʻidan abonent raqami koʻchiriladigan mobil aloqa operatori (provayderi);

operatorning (provayderning) xizmat koʻrsatish punkti — operator (provayder) tomonidan tashkil qilinadigan va foydalaniladigan xizmat koʻrsatish punkti;

operator (provayder)-retsipiyent (bundan buyon matnda retsipiyent deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalar tarmogʻiga abonent raqami koʻchiriladigan mobil aloqa operatori (provayderi);

“plastik” rouming — “mexanik” roumingning bir turi boʻlib, bunda abonent mahalliy operator bilan oldindan xizmat koʻrsatuvchi operator hududiga borishi toʻgʻrisida kelishib oladi va u orqali xizmat koʻrsatuvchi operatorga tegishli boʻlgan boshqa abonent raqamini oladi hamda mahalliy operatorga tegishli boʻlgan oʻzining uyali aloqa raqamiga kiradigan chaqiruvlarni yangi raqamga qayta yoʻnaltiradi (manzillaydi);

qisqa matnli xabar (SMS) (bundan buyon matnda SMS deb yuritiladi) — qisqa xabarlar markazi orqali mobil aloqa abonentlariga qisqa matnli xabarlarni uzatish va qabul qilish uchun moʻljallangan xizmat;

raqamni koʻchirish mumkinligini oldindan tekshirish — abonent raqamini koʻchirishdan avval, onlayn shaklda mobil aloqa operatorlarining (provayderining) rasmiy veb-saytida yoki mobil ilovasi orqali abonent raqamini koʻchirish imkoniyatini tekshirish hamda rad etilganda asoslangan izohlarni taqdim etish;

roumer-abonent — xizmat koʻrsatuvchi operatorning (provayderning) mobil aloqa xizmatlaridan foydalanuvchi mahalliy mobil aloqa operatorining abonenti;

roumer-tashrif buyuruvchi — mahalliy operator tarmogʻi xizmatlaridan foydalanuvchi operator-rouming-sherikning abonenti;

rouming — bitta mobil aloqa operatori abonentining bitta davlat doirasida (milliy rouming) yoki boshqa mamlakatda (xalqaro rouming) boʻlgan boshqa mobil aloqa operatorining xizmat koʻrsatish hududida boʻlganda boshqa mobil aloqa operatorining tarmogʻidan foydalana olishini taʼminlovchi xizmat;

rouming xizmatini koʻrsatuvchi operator — rouming toʻgʻrisidagi shartnoma asosida oʻz tarmogʻining imkoniyatlaridan foydalanib boshqa mobil aloqa operatorining (provayderining) abonentlariga mobil aloqa xizmatlarini taqdim etuvchi mobil aloqa operatori (provayderi) (rouming-sherik/xizmat koʻrsatuvchi operator (provayder);

taksofon — telefon aloqani oʻrnatish, foydalanuvchilarga soʻzlashuvlar va qoʻshimcha xizmatlarni taqdim etish uchun moʻljallangan, foydalanuvchilar bilan naqd pul va naqd pulsiz toʻlov vositalari (maxsus jeton, toʻlov kartasi) yordamida darhol hisob-kitob qilish qurilmasidan iborat boʻlgan, shu jumladan soʻzlashuv punktlarida oʻrnatiladigan oxirgi foydalanuvchi telefon qurilmasi;

tarif rejasi — operator (provayder) tomonidan telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilarga bir yoki bir nechta xizmatdan foydalanish uchun taqdim etiladigan narxlar va texnik shartlar majmui;

tarifikatsiya birligi — operator (provayder) tomonidan belgilangan tarifikatsiya tizimiga bogʻliq boʻlgan koʻrsatiladigan xizmatning toʻlanadigan birligi;

telefon aloqasi xizmatlari — operatorning (provayderning) soʻzlashuvlar va qoʻshimcha xizmatlarni, shu jumladan IP-telefoniya orqali taqdim etishga doir faoliyati mahsuli;

telefon aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchi — telefon aloqasi xizmatlarining isteʼmolchisi hisoblanadigan jismoniy yoki yuridik shaxs;

telefon bogʻlanish — ikkita telefon apparati yoki chetki qurilmalar oʻrtasida aloqaning oʻrnatilishi;

telefon tarmogʻi — aholi, muassasalar, tashkilotlar va korxonalarning telefon aloqasi xizmatlariga boʻlgan ehtiyojini taʼminlovchi ATS, kommutatsiya uzellari, liniyalari, kanallari, oxirgi (terminal) uskunalarining jami;

telekommunikatsiyalar inshootlari (passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) (bundan buyon matnda telekommunikatsiyalar inshootlari deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalarning amalga oshirilishini taʼminlovchi binolar, moslamalar, tayanchlar, machtalar, tarqatish qutilari, shkaflar va boshqalar;

operator — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida telekommunikatsiyalar infratuzilmasiga ega boʻlgan, uning ishlashini, rivojlanishini taʼminlovchi va telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;

telekommunikatsiyalar tarmogʻi — aloqa liniyalari yoki aloqa kanallari orqali oʻzaro bogʻlangan, telekommunikatsiyalarni amalga oshiradigan uskunalar majmui;

telekommunikatsiyalar vositalari (telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) (bundan buyon matnda telekommunikatsiyalar vositalari deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalar uskunalari, telekommunikatsiyalar inshootlari, kabel liniyalari hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi tizimlar;

telekommunikatsiyalar xizmatlari — foydalanuvchilarga operator va provayderi tomonidan telekommunikatsiyalar asosida taqdim etiladigan xizmatlar;

provayder — foydalanuvchilarga operatorlar tarmogʻi orqali tijorat asosida telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatuvchi yuridik shaxs;

televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlari buyurtmachisi — televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlaridan foydalanish uchun operator (provayder) bilan shartnomada belgilangan muddatga shartnomaviy munosabatlarga ega yuridik shaxs;

televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlari ijrochisi — televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalariga ega boʻlgan hamda telekommunikatsiyalar vositalari orqali tashkil etilgan kanallarni taqdim etish yoʻli bilan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatish imkoniyatiga ega yuridik shaxs;

televideniye tarmoqlari — erkin tomosha qilish mumkin boʻlmagan kabelli, efir, IPTV (IP-televideniye), OTT (Over the Top) va onlayn televideniye kanallari orqali har qanday axborotni tarqatish va yetkazib berishni taʼminlaydigan telekommunikatsiyalar vositalarining majmui;

televideniye xizmatlari — eshittiruvchi (operator, provayder) bilan tuzilgan shartnoma asosida abonentlarga taqdim etiluvchi kabelli, efir, IPTV (IP-televideniye), OTT (Over the Top) va onlayn televideniye xizmatlari;

telematik xizmatlar — telekommunikatsiyalar tarmogʻi orqali axborot uzatilishini amalga oshiruvchi, ammo telefon aloqa, telegraf aloqa xizmati yoki maʼlumotlar uzatish xizmati hisoblanmaydigan telexizmatlar (faksimil, komfaks, xabarlarni qayta ishlash, videotekst va boshqalar);

texnik qarshi harakat qilish kompleksi — Oʻzbekiston Respublikasi telekommunikatsiya tarmoqlarida xalqaro ovozli trafikni oʻtkazishda qonunchilik talablari buzilganligi holatlarini aniqlash va ular toʻgʻrisida maʼlumotlarni olish jarayonlarini avtomatlashtirish hamda xalqaro ovozli trafikni oʻtkazish tartibining buzilishlariga qarshi harakat qilish tizimi;

tizim hosil qiluvchi rouming-sherik — oʻz ixtiyorida xalqaro avtomatik roumingni taʼminlovchi moddiy-texnik va dasturiy taʼminot kompleksi boʻlgan, maʼlumotlar uzatish kanallari va signalizatsiya kanallari tarmogʻi mavjud boʻlgan yuridik shaxs;

televideniye (radioeshittirish) tarmogʻida retranslyatsiya qilish — televideniye dasturlari, radiodasturlar signallari va telekommunikatsiyalarning boshqa xabarlari qabul qilinishini, ularning qayta oʻzgartirilishi va dasturlar tarkibini oʻzgartirmasdan toʻliq hajmda abonentlarga uzatilishini taʼminlaydigan kabelli, efir, interaktiv, IPTV (IP-televideniye), OTT (Over the Top), onlayn televideniye va radioeshittirish tarmogʻining asosiy ishlash rejimi;

televideniye (radioeshittirish) tarmogʻida translyatsiya qilish — televideniye dasturlari, radiodasturlar signallari va telekommunikatsiyalarning boshqa xabarlarini eshittirish tashkilotiga taalluqli studiya uskunasidan bevosita qabul qilinishini, ularning keyinchalik qayta oʻzgartirilishi va dasturlar tarkibini oʻzgartirmasdan toʻliq hajmda abonentlarga tarqatilishini (uzatilishini) taʼminlaydigan televideniye va radioeshittirish tarmogʻining asosiy ishlash rejimi;

toʻlov kartasi — kodlangan maʼlumotni saqlaydigan, tarmoq foydalanuvchisini identifikatsiya qilish va chaqiruvni initsiatsiya qilish imkoniyatini beruvchi toʻlov vositasi;

telekommunikatsiyalarning universal xizmatlari (bundan buyon matnda universal xizmatlar deb yuritiladi) — umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali barcha foydalanuvchilarga koʻrsatiladigan belgilangan sifatdagi majburiy xizmatlar toʻplami (foydalanuvchilarning ushbu tarmoqdan foydalanishini taʼminlash, mahalliy, shaharlararo va xalqaro telefon soʻzlashuvlari, telegrammalar joʻnatish va boshqalar);

xalqaro telefon aloqasi — Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi telefon aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchi va boshqa davlat hududidagi telefon aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchi oʻrtasida telefon aloqasi orqali bogʻlanish;

xato koʻchirish — abonent talabnomasisiz mobil aloqa operatorlari (provayderlari) tomonidan abonent raqamining koʻchirilishi (“inson omili” keltirib chiqargan xato sababli, yaʼni texnik tizimlar bilan oʻzaro ishlaganda xodimlarning notoʻgʻri xatti-harakatlari sababli abonentning talabnomasida koʻrsatilgan raqamdan boshqa raqamning koʻchirilishi);

xizmat koʻrsatish hududi — operator (provayder) litsenziya asosida telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish huquqiga ega boʻladigan va normativ-huquqiy hujjatlar bilan oʻrnatilgan shartlarga javob beradigan xizmatlar sifatini taʼminlash uchun texnik imkoniyatlarga ega boʻlgan hudud;

xizmat koʻrsatish punkti — abonentlar axborot-maʼlumot xizmatlarini olishlari, mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomalarini tuzishlari va xizmatlarning boshqa turlarini olishlari mumkin boʻlgan statsionar savdo nuqtasi va (yoki) xizmat koʻrsatish nuqtasi;

xizmatlarga abonent toʻlov tizimi — abonentning maʼlum (hisob-kitob qilinadigan) vaqt davri (oy, chorak, yil va b.) uchun toʻlovlari summasi haqiqatda olingan xizmatlar hajmiga bogʻliq boʻlmagan doimiy miqdor hisoblanadigan xizmatlarga haq toʻlash tizimi;

xizmatlarga haq toʻlashning vaqtbay tizimi — maʼlum (hisob-kitob qilinadigan) vaqt davri uchun abonent toʻlovlari summasi axborotni uzatish va boshqa telefon aloqasi xizmatlarini olish uchun telefon tarmogʻi liniyalari va inshootlaridan foydalanilgan vaqtga bogʻliq boʻlgan xizmatlarga haq toʻlash tizimi;

xosting xizmatlari — Internet tarmogʻida doimiy boʻladigan serverda axborotni joylashtirish uchun texnik resurslarni taqdim etish xizmati;

yirik avariya — maʼlum bir administrativ hududda telekommunikatsiyalar xizmatlarini taqdim etishning toʻxtalishiga olib keladigan avariya holati;

Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (bundan buyon matnda JSHSHIR deb yuritiladi) — JSHSHIRni aniqlash tartibiga muvofiq jismoniy shaxsning pasporti boʻyicha aniqlash mumkin boʻlgan va 14 raqamdan iborat shaxsiy identifikatsiya raqami;

oʻzini-oʻzi obroʻsizlantirgan diler — ishi davomida qonunchilik hujjatlari, ushbu Qoidalar, dilerlik shartnomasi talablarining qoʻpol ravishda buzilishiga yoʻl qoʻygan va ular asosida dilerlik shartnomasi bekor qilingan va diler sertifikati chaqirib olingan diler;

eSIM — foydalanuvchi qurilmasining virtual identifikatsiya moduli, uning yordamida foydalanuvchi qurilmasini identifikatsiya qilish, uning mobil aloqa tarmogʻidan foydalana olishi, shuningdek abonent raqamidan ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish taʼminlanadi;

GSM-shlyuz — mobil aloqa tarmoqlari va telekommunikatsiyalarning boshqa tarmoqlari oʻrtasida trafikni oʻtkazish uchun moʻljallangan apparat-dasturiy vosita;

IMEI kodi (International Mobile Equipment Identifier) yoki xalqaro oʻziga xos identifikatsiya kodi (bundan buyon matnda IMEI-kod deb yuritiladi) — 15 raqamdan iborat boʻlgan va GSMA tomonidan ajratiladigan, shuningdek, tarmoqda GSM/UMTS/LTE standartlarida ishlovchi mobil aloqa foydalanuvchi qurilmasini identifikatsiyalovchi raqam;

IP-adres — TCP/IP texnologiyalari bilan boshqariladigan maʼlumotlar uzatish tarmogʻida kompyuterlar yoki uzellarni identifikatsiyalaydigan noyob adres;

IP-televideniye (IPTV) — televideniye, video, audio, matn, grafika va shu kabi boshqa maʼlumotlar, IP protokoli asosidagi tarmoqlar taʼminlanadigan, sifat, xavfsizlik, interaktivlik va ishonchlilikning talab qilinadigan darajasini taʼminlash maqsadida boshqariladigan multimedia xizmatlari;

IP-telefoniya — IP texnologiyasi asosida paketlar kommutatsiyalanadigan maʼlumotlar uzatish tarmoqlari orqali nutqli axborot, shu jumladan mahalliy va xalqaro aloqani ayirboshlash xizmati;

IP-shlyuz — IP tarmoqlar va telekommunikatsiyalarning boshqa tarmoqlari oʻrtasida trafikni oʻtkazish uchun moʻljallangan apparat-dasturiy vosita;

MSISDN (Mobile Station Integrated Services Digital Network) — GSM/UMTS standartlarida aloqa uchun xizmatlari integratsiyalashgan raqamli tarmoq mobil abonentining raqami (masalan: +998 XX-XXX-XX-XX);

progressiv marshrutlash (Onward Routing) (bundan buyon matnda Onward Routing deb yuritiladi) — mobil telekommunikatsiyalar tarmogʻining koʻchirilgan abonent raqamlariga trafikni oʻtkazish uchun chaqiruvlarni toʻgʻridan-toʻgʻri boʻlmagan marshrutlash metodi, bunda chaqiruv tashabbuskorining tarmogʻi donor tarmogʻiga soʻrovni amalga oshiradi, donor esa, oʻz navbatida, koʻchirilgan raqam toʻgʻrisida axborot olish va chaqiruvni belgilangan joyiga keyinchalik marshrutlash uchun koʻchirilgan raqamlarning operatsion maʼlumotlar bazasiga soʻrovni amalga oshiradi;

SIM/RUIM-karta (bundan buyon matnda SIM-karta deb yuritiladi) — ichiga mikrosxema oʻrnatilgan, olinuvchi identifikatsiya moduli, uning yordamida foydalanuvchi qurilmasini identifikatsiya qilish, uning mobil aloqa tarmogʻidan foydalana olishi, shuningdek, abonent raqamidan ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish taʼminlanadi;

SMS-shlyuz — mobil telefondan foydalanmasdan SMS xabarlar joʻnatish va olish imkonini beradigan apparat-dasturiy vosita;

Wi-Fi xizmati tashkilotchisi — maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanish uchun Wi-Fi texnologiyasi boʻyicha oʻzlarining chetki uskunalaridan, mijozlar yoki tashrif buyuruvchilar hisoblanadigan tor doiradagi foydalanuvchilarga uskunadan foydalanishni taqdim etadigan maʼlumotlar uzatish tarmogʻi operatori yoki maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlari provayderi yoxud abonent — yuridik shaxs;

Wi-Fi xizmatlari — maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanish uchun Wi-Fi texnologiyasi boʻyicha chetki uskunalarga foydalanuvchilarning cheklangan doirasiga uskunadan foydalanishni taqdim etish.

4. Telekommunikatsiyalar xizmatlari qonunchilik hujjatlari va ushbu Qoidalarga muvofiq operator yoki provayder hamda abonent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri (yoxud jismoniy shaxslar uchun diler orqali) elektron yoki yozma shaklda tuziladigan ommaviy shartnoma asosida taqdim etiladi.

Operator (provayder) Oʻzbekiston Respublikasi hududida telekommunikatsiyalar xizmatlarini taqdim etish bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlarni abonentlarga yoki isteʼmolchilarga davlat tilida, shuningdek boshqa tillarda taqdim etilishini taʼminlaydi.

5. Tomonlarning shartnoma boʻyicha huquqlari va majburiyatlari qonunchilik hujjatlarida va ushbu Qoidalarda belgilangan hollardagina boshqa shaxslarga berilishi mumkin.

6. Operatorlar va provayderlarning telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish faoliyati belgilangan tartibda olingan litsenziyaga muvofiq amalga oshiriladi.

7. Tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda (zilzilalar, suv toshqinlari, yongʻinlar, epidemiyalar va boshqalar) (bundan buyon matnda favqulodda vaziyatlar deb yuritiladi) yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar sohasidagi tartibga soluvchi organ telekommunikatsiyalar infratuzilmalaridan ustuvor foydalanish hamda ularning faoliyatini tiklash va rivojlantirishga doir ishlarni markazlashtirilgan tarzda boshqarish, shuningdek ularning ishlashini belgilangan tartibda cheklash yoki toʻxtatib turish huquqiga ega.

8. Operator va provayderlar tomonidan favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar tarmoqlari va vositalaridan foydalanish paytida ularga yetkazilgan zararlarning oʻrni davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

9. Telekommunikatsiyalar xizmatlari qonunchilik hujjatlarida koʻzda tutilgan imtiyozlar va afzalliklarni, tarif rejalari shartlarini hisobga olib barcha abonentlar uchun xizmat koʻrsatishning bir xil sharoitlarini taʼminlagan holda koʻrsatiladi.

10. Telekommunikatsiyalar tarmogʻiga muvofiqlik sertifikatiga ega foydalanuvchi qurilmalari (telefon apparatlari, raqamni avtomatik aniqlash funksiyalariga ega telefon apparatlari, maʼlumotlar uzatish va telematik xizmatlar uskunalari (telefaks, teleteks, videoteks va boshqalar), radiotelefon aloqa vositalari, avtojavobbergichlar, signalizatsiya qurilmalari) ulanadi.

11. Foydalanuvchi qurilmasi foydalanuvchilar tomonidan oʻz hisoblaridan sotib olinishi va ularning mulki hisoblanishi yoki operator (provayder, diler, eshittiruvchi) tomonidan shartnoma shartlariga muvofiq berilishi mumkin, bunda foydalanuvchi qurilmasi operatorning (provayderining) mulki hisoblanadi va shartnomada belgilangan tartibda abonent ushbu qurilma uchun moddiy javobgar boʻladi.

12. Mobil aloqa tarmogʻi foydalanuvchi qurilmasi IMEI-kodi roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak.

13. Operator (provayder) abonentlarning umumiy foydalanish tarmogʻidan uzluksiz foydalana olishini taʼminlashga majbur.

14. Foydalanuvchilar bilan bevosita oʻzaro ishlaydigan operatorning tarkibiy boʻlinmalari (operator, provayder, diler) tomonidan tashkil qilingan abonent boʻlimlari va rivojlanish sexlari, telefon stansiyalarining abonent uchastkalari, soʻzlashuv punktlari va jamoa boʻlib foydalanish punktlari, taʼmirlash byurosi, maʼlumot xizmatlari, servis xizmatlari, telekommunikatsiyalar xizmatlariga haq toʻlash punktlari)ning ish rejimlari operator (provayder, diler) tomonidan belgilanadi.

15. Operator, provayder, diler va eshittiruvchilari tomonidan maʼlumot xizmatlari tashkil qilinishi kerak, bunda foydalanuvchilarga quyidagilar toʻgʻrisida bepul maʼlumot beriladi:

a) telekommunikatsiyalar tarmogʻidan foydalana olish tartibi;

b) telekommunikatsiyalar tarmogʻidan foydalana olishni taqdim etish narxi;

d) telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish shartnomasini tuzish;

e) operator (provayder) tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar va ularning narxi;

f) mobil aloqa xizmatlariga tariflar va ularni almashtirish imkoniyatlari (mobil aloqa xizmatlari uchun);

g) bepul koʻrsatiladigan axborot-maʼlumot xizmatlari;

h) operator (uning filiallari), provayder, diler joylashgan joyi va ish rejimi;

i) abonent shaxsiy hisob raqamining holati (hisobdagi pul mablagʻlarining qoldigʻi, imtiyozli daqiqalar qoldigʻi, hisobot davridagi maʼlumotlar, toʻlash uchun hisobni taqdim etish);

j) operatorning mobil aloqa tarmogʻining xizmat koʻrsatish hududi toʻgʻrisida axborot (mobil aloqa xizmatlari uchun);

k) telekommunikatsiyalar sohasida foydalanuvchilar huquqlarini himoya qilishga masʼul organning ishonch telefon raqamlari;

l) abonentdan texnik nosozliklar, SIM-karta yoki foydalanuvchi qurilmasi yoʻqolganligi (SIM-kartadan foydalanish koʻzda tutilmagan mobil aloqa standartlari uchun), abonentning shaxsiy maʼlumotlari oʻzgarganligi toʻgʻrisidagi axborotni qabul qilish;

m) mobil aloqa tarmoqlarida foydalanuvchi qurilmasidan foydalanish imkoniyati (mobil aloqa xizmatlari uchun);

n) mobil aloqa tarmoqlarining operatorlari toʻgʻrisida — rouming xizmatlarini taqdim etish boʻyicha sheriklar (mobil aloqa xizmatlari uchun);

o) qonunchilik hujjatlariga asosan boshqa zarur maʼlumotlar.

Bepul axborot-maʼlumot xizmatlarining roʻyxati operator, provayder, diler va eshittiruvchilar tomonidan mustaqil ravishda kengaytirilishi mumkin.

16. Axborot-maʼlumot xabarlari bevosita operator-telefonist orqali yoki avtoinformator yordamida, veb-sayt, mobil ilova, ijtimoiy tarmoqlar orqali berilishi mumkin.

17. Operator, provayder, diller va telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish jarayoniga aloqador boshqa subyektlar telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon soʻzlashuvlari va boshqa xabarlar, shuningdek, ularga taalluqli boʻlgan barcha maʼlumotlarning sir tutilishini taʼminlashi shart.

18. Operator, provayder, diler va telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish jarayoniga aloqador boshqa subyektlar xizmat majburiyatlarini bajarishlari davomida ularga maʼlum boʻlgan abonentlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni abonentning roziligisiz uchinchi shaxslarga berish yoki tarqatishga haqli emas, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

Abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga quyidagilar kiradi:

a) abonent-jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, JSHSHIR, abonent raqami, abonent raqami balansi, tarif rejasi, yashash joyi, turgan joyi va abonent tomonidan taqdim etilgan boshqa maʼlumotlar;

b) abonent-yuridik shaxs xodimlarining shaxsiy maʼlumotlari, abonent manzili yoki oxirgi terminal uskuna oʻrnatiladigan manzili, abonentni va uning oxirgi terminal uskunasini aynan identifikatsiyalash imkonini beradigan taxallusi, abonent raqamlari va boshqa maʼlumotlar.

19. Operator, provayder va telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish jarayoniga aloqador boshqa subyektlar tomonidan yaratilgan va abonentlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan maʼlumotlar bazalari konfidensial tusdagi hujjatlar sifatida himoyalanishi kerak.

20. Abonentlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan bu abonentlarning roziligisiz axborot-maʼlumot xizmat koʻrsatilishi uchun foydalanish mumkin emas.

21. Foydalanuvchilar axborot resurslaridan foydalana olish uchun teng huquqlarga ega boʻlib, ular soʻrayotgan axborotni olish uchun bu resurslarning egalari oldida asoslashga majbur emaslar, bundan qonunchilik hujjatlariga muvofiq foydalanish cheklangan axborot mustasno.

22. Oʻzbekiston Respublikasi hududida xabarlarni uzatish texnologik jarayonlarida yagona hisob-kitob va hisobot berish vaqti — mahalliy vaqt oʻrnatiladi.

23. Axborotni uzatish xalqaro texnologik jarayonlarida hisob-kitob va hisobot berish vaqti davlatlararo kelishuvlar va shartnomalarga muvofiq belgilanadi.

24. Telegraf xizmatlarini koʻrsatayotganda isteʼmolchi va aloqa korxonasi oʻrtasidagi munosabatlar kvitansiya yoki nazorat-kassa mashinasining cheki bilan yoki shartnoma bilan hujjatlashtiriladi.

25. Taksofonlar koʻchalarda, maydonlarda, bozorlarda, aloqa boʻlimlarida, aeroportlarda, vokzallarda, metro bekatlarida, avtobus bekatlarida, doʻkonlarda, taʼlim tashkilotlarida, shahar jamoat transporti bekatlarida, tibbiyot va davolash muassasalarida, maxsus jihozlangan soʻzlashuv punktlarida, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining bino va inshootlarida hamda boshqa joylarda kelishuv asosida oʻrnatilishi mumkin. Taksofonlar alohida turuvchi hamda ixcham holatda joylashtirilgan boʻlishi mumkin.

26. Oʻrnatilgan taksofonlar texnik talablar, standartlar, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari va yongʻin xavfsizligi talablariga mos kelishi kerak.

27. Taksofonlar oʻrnatilgan joylarda quyidagilar boʻlishi shart:

a) taksofondan foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma, taksofonlarni ekspluatatsiya qiluvchi operator yoki provayder toʻgʻrisida axborot (nomi, manzili, telefon raqamlari);

b) taqdim etiladigan xizmatlar tarifi toʻgʻrisida axborot;

d) maʼlumot koʻrinishidagi axborot (favqulodda tezkor xizmatlar hamda taksofonlarni taʼmirlash xizmatining telefon raqamlari, yaqin atrofda joylashgan taksofonning manzili va boshqalar);

e) maxsus jetonlar va toʻlov kartalarini sotib olish joylari toʻgʻrisidagi axborot.

28. Operator tomonidan taksofonlarga telefon raqamlari ajratilgan hollarda, shunday taksofonlardan kiruvchi chaqiruvlarni qabul qilib olish uchun foydalanish mumkin.

29. Internetdan jamoat boʻlib foydalanish punktining ish rejimi jamoat foydalanish joyining internet-provayderi tomonidan belgilanadi.

30. Telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatishda operator, provayder, diler va eshittiruvchilarning oʻzaro munosabatlar ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalar bilan tartibga solinadi.

31. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida foydalaniladigan va majburiy sertifikatlanishi kerak boʻlgan telekommunikatsiyalarning texnik vositalari muvofiqlik sertifikatlariga ega boʻlishi kerak.

32. Televideniye (radioeshittirish) xizmatlari operator va provayderlari televideniye (radioeshittirish) dasturlarining mazmunini tahrir qilish, oʻzgartirish va toʻldirishga haqli emas.

33. Operator, provayder, diler va eshittiruvchilar telekommunikatsiyalar tarmoqlarida axborot va kiberxavfsizlikni taʼminlashda:

axborot va kiberxavfsizlikni taʼminlash sohasida qonunchilik hujjatlariga rioya qilishi;

odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli barcha xabarlarga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlarga mutlaq ustuvorlik berishi;

texnik vositalardan Oʻzbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy yaxlitligini zoʻrlik bilan oʻzgartirishga daʼvat qilish, urush va zoʻravonlikni, shafqatsizlikni, milliy, irqiy va diniy adovatni targʻib etish, davlat sirini yoki qonunchilik bilan qoʻriqlanadigan oʻzga sirni oshkor etish, jinoiy javobgarlikka sabab boʻladigan boshqa xatti-harakatlarni sodir qilish maqsadida foydalanilishiga yoʻl qoʻymaslikka qaratilgan choralarni koʻrishi kerak.

34. Eshittiruvchilar, operatorlar va provayderlar televideniye (radioeshittirish) tarmoqlarida aholini favqulodda vaziyatlar xavfidan yoki favqulodda holat toʻgʻrisida xabardor qilishni tashkil qilish uchun zarur boʻlgan vositalar oʻrnatilishini va ulardan foydalanishni taʼminlashlari shart.

35. Eshittiruvchilar, operatorlar va provayderlarning televideniye (radioeshittirish) tarmoqlari va texnik binolari qoʻriqlash, himoyalash va xavfsiz faoliyatini taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 14-apreldagi 92-son qarori bilan tasdiqlangan Telekoʻrsatuvlar va radioeshittirishlar obyektlarini qoʻriqlash, muhofaza qilish hamda ularning xavfsiz faoliyat koʻrsatishi qoidalari talablariga javob berishi shart.

36. Internet-kafelarda voyaga yetmaganlarning ota-onasidan biri yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxs hamrohisiz tungi vaqt (soat 22:00 dan 6:00 gacha) Internet tarmogʻidan foydalanish uchun jamoat foydalanish joylarida boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik hamda videokuzatuv kameralarini qoʻllab (video yozuvni 90 kun saqlagan holda), tashrif buyuruvchilar xavfsizligi choralari koʻrilishi kerak.

37. Operator va provayderlar har bir abonentga, shu jumladan, abonentning shaxsiy hisob raqamida mablagʻlar boʻlmagan holda, tegishli xizmatlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi hududida belgilangan yagona raqamlarni abonent tomonidan terish yordamida favqulodda tezkor xizmatlarni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti virtual qabulxonasining ishonch telefonlariga qoʻngʻiroqlarni bepul va kecha-kunduz davomida chaqirish imkoniyatini taʼminlashi kerak.

Favqulodda tezkor xizmatlarga quyidagilar kiradi:

yagona dispetcherlik xizmati;

yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari;

ichki ishlar organlari;

tez tibbiy yordam;

gaz tarmogʻining avariya xizmati;

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining qutqaruv xizmati.

38. Abonent shartnomasi bekor qilinganidan soʻng, operator (provayder) maʼlumotlar bazasidan abonentlarning shaxsiy maʼlumotlari yoʻq qilishlari shart.

39. Operator (provayder) tomonidan koʻrsatiladigan telefon aloqasi xizmatlari universal va qoʻshimcha xizmatlarga boʻlinadi.

40. Universal telekommunikatsiyalar xizmatlari roʻyxati hamda ushbu xizmatlarga tariflar Universal telekommunikatsiya xizmatlari va telekommunikatsiya xizmatlarining ayrim turlari uchun tariflarni (narxlarni) shakllantirish va tartibga solish toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 3354, 2022-yil 18-mart) muvofiq belgilanadi.

41. Foydalanuvchilarga koʻrsatiladigan telefon aloqasi xizmatlari roʻyxati operatorga (provayderga) tegishli litsenziya hamda telekommunikatsiyalar tarmoqlari va vositalarining texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib belgilanadi.

42. Operator (provayder) tomonidan qoʻshimcha va bepul telefon aloqasi xizmatlari koʻrsatilishi mumkin.

43. Quyidagilar qoʻshimcha telefon aloqasi xizmatlari hisoblanadi:

a) telefon apparatlari va boshqa foydalanuvchi qurilmalarini qayta oʻrnatish, qayta ulash (ulash sxemasini oʻzgartirish);

b) parallel telefon apparatlarini oʻrnatish;

d) telekommunikatsiyalar tarmogʻining aloqa kanallarini va fizik zanjirlarini ijaraga berish;

e) maʼlumot-axborot xizmatlari, bundan ushbu Qoidalarda koʻrsatilgan maʼlumotnomalarni berish qoʻshimcha xizmatlari mustasno;

f) maʼlumotlar uzatish xizmatlari va telematik xizmatlardan (elektron pochta, faksimil xabarlarni uzatish xizmati, axborot resurslaridan foydalana olish xizmati va boshqalar) foydalanish imkoniyati;

g) telegrammalarni telefon orqali berish;

h) chaqirilayotgan abonentda raqamni avtomatik aniqlash funksiyalariga ega telefon apparati boʻlganda mahalliy telekommunikatsiyalar tarmogʻining chaqirayotgan abonent raqamini aniqlash, shuningdek, abonent talabiga koʻra hisob tafsilotlarini berish;

i) abonent murojaatiga asosan abonent raqamini oʻzgartirish;

j) chaqirilayotgan shaxsga xabar qilgan holda xalqaro telefon bogʻlanish;

k) boshqa hududdan (aholi punktidan) chaqirilayotgan abonentning telefon raqami toʻgʻrisidagi maʼlumot berish;

l) shartnomada belgilangan vaqtda telefon bogʻlanishni taqdim etish;

m) chaqirilayotgan shaxs hisobidan shaharlararo telefon bogʻlanish;

n) telefonogrammani uzatgan holda abonent oʻrniga soʻzlashish;

o) konferens-aloqa xizmati.

Telefon aloqa tarmogʻidan foydalanishni taqdim etish xizmatining narxiga kommutatsiya stansiyasidan abonentning telefon rozetkasigacha abonent liniyalarining tashkil etilishi hisobga olingan stansiya va liniya uskunasining narxi kiradi.

Telefon tarmogʻidan foydalanishning taqdim etilishi toʻlovida oxirgi taqsimlash qurilmasidan telefon rozetkasigacha boʻlgan shahar telefon tarmogʻida uzunligi 20 m dan koʻp boʻlmagan va qishloq telefon tarmogʻida uzunligi 40 m dan koʻp boʻlmagan abonent liniyasining narxi hisobga olinadi.

Abonent liniyasini ekspluatatsiya qilish davomida abonent tarmogʻida operator yoki provayderga bogʻliq boʻlmagan holda abonent kabeli yaroqsiz holga kelganda uni tiklash/taʼmirlash ishlari abonent hisobidan amalga oshiriladi.

Abonent tarmogʻidan tashqarida abonent kabeli yaroqsiz holga kelganda uni tiklash/taʼmirlash ishlari operator va provayderlar hisobidan amalga oshiriladi.

Bepul qoʻshimcha telefon aloqasi xizmatlariga quyidagilar kiradi:

a) telefon tarmogʻining taʼmirlash byurosini chaqirish;

b) chaqirilayotgan abonentning aholi punkti/operatori kodi toʻgʻrisida maʼlumotnoma berish;

d) chaqirilayotgan mamlakat va chaqirilayotgan aholi punktining xalqaro kodi toʻgʻrisida maʼlumot berish;

e) mahalliy va xalqaro telefon aloqasi xizmatlari uchun tariflar toʻgʻrisida maʼlumot berish;

f) avtomatik telefon aloqasidan foydalanish tartibi toʻgʻrisida maʼlumot berish;

g) xalqaro telefon bogʻlanishni buyurtma qilish uchun buyurtma berish xizmatlarini chaqirish indekslari toʻgʻrisida maʼlumot berish.

Mazkur bandda koʻrsatilgan bepul xizmatlar roʻyxati kamaytirilishi mumkin emas.

44. Ushbu Qoidalarda koʻrsatilgan qoʻshimcha telefon aloqasi xizmatlari roʻyxati (bepul yoki pullik) qonunchilik hujjatlari talablarini hisobga olgan holda operator va provayderga tegishli boʻlgan telekommunikatsiyalar tarmoqlari va vositalarining texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib oʻzgartirilishi yoki toʻldirilishi mumkin.

45. Taksofon orqali quyidagi pullik xizmat turlari koʻrsatiladi:

a) mahalliy telefon soʻzlashuvlari;

b) shaharlararo telefon soʻzlashuvlari;

d) xalqaro telefon soʻzlashuvlari;

e) axborot-maʼlumot xizmati operator-telefonistlari bilan telefon aloqasi.

46. Shaharlararo va xalqaro telefon bogʻlanish avtomatik xizmat koʻrsatish tizimi, buyurtma xizmat koʻrsatish tizimi va darhol xizmat koʻrsatish tizimi boʻyicha amalga oshirilishi mumkin.

47. Operator va provayder avtomatik aloqa yoʻnalishlarining borligi, shaharlar kodlari toʻgʻrisida va avtomatik telefon aloqasidan foydalanish tartibi toʻgʻrisida foydalanuvchilarni xabardor qilishga majbur (ommaviy axborot vositalar, maʼlumot-axborot xizmatlari, Internet tarmogʻi orqali, soʻzlashuv punktlarida).

48. Buyurtma xizmat koʻrsatish tizimida chaqirayotgan shaxsga buyurtmani qabul qilish vaqtida shaharlararo va xalqaro telefon bogʻlanishga berilgan buyurtmani bajarish muddati xabar qilinishi kerak.

Buyurtma chaqirayotgan shaxsning ixtiyoriga koʻra yoki buyurtmaning amal qilish muddati tugashi bilan bekor qilinishi mumkin.

49. Buyurtma boʻyicha shaharlararo telefon bogʻlanish taqdim etilishi kerak boʻlgan vaqt operator (provayder) tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi, ammo buyurtma qabul qilingan paytdan boshlab yoki chaqirayotgan shaxs tomonidan soʻzlashuv uchun belgilangan vaqtdan boshlab bir soatdan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgan vaqt tugashi bilan chaqirayotgan shaxsning roziligi bilan bajarilmagan buyurtma ushbu Qoidalarning 52-bandiga muvofiq boshqa vaqtga koʻchiriladi yoki bekor qilinadi.

Buyurtma boʻyicha xalqaro telefon bogʻlanish taqdim etilishi mumkin boʻlgan vaqt operator (provayder) tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi va buyurtmani qabul qilish vaqtida foydalanuvchiga yetkaziladi.

Chaqirayotgan shaxsning talabi boʻyicha buyurtma xizmat koʻrsatish tizimida shaharlararo va xalqaro telefon bogʻlanishlar buyurtma qabul qilingan vaqtdan boshlab 30 daqiqa (shoshilinch buyurtma) ichida taqdim etilishi mumkin. Shoshilinch buyurtmalar qabul qilinadigan yoʻnalishlar roʻyxati operator (provayder) tomonidan belgilanadi va foydalanuvchilar eʼtiboriga havola qilinadi.

50. Shaharlararo va xalqaro telefon bogʻlanishga buyurtma xizmat koʻrsatish tizimida buyurtmaning amal qilish muddati chiquvchi stansiya uchun mahalliy vaqt bilan soat 08:00 da tugaydi hamda quyidagicha belgilanadi:

a) telefon apparatidan telefon apparatiga telefon bogʻlanishlar uchun — buyurtma berilgan kundan keyingi kunga;

b) shaxsiy telefon bogʻlanishlar va konferens-aloqa uchun — buyurtma berilgan kundan keyin ikkinchi kunga.

Xalqaro telefon bogʻlanish uchun buyurtmaning amal qilish muddati yana 8 soatga uzaytirilishi mumkin, agar bu tegishli stansiyalar yoki ekspluatatsiya qilish va trafikning oʻtish vaqtidagi farq sababli zarur deb tan olingan boʻlsa.

51. Shaharlararo telefon aloqa texnologik jarayonlarida yagona hisobga olish-hisobot (texnologik) vaqt — mahalliy vaqt qoʻllaniladi.

Xalqaro telefon aloqasida hisobga olish hisobot vaqti milliy aloqa maʼmuriyatlarining xalqaro kelishuvlari bilan belgilanadi.

52. Foydalanuvchilarga shaharlararo va xalqaro telefon aloqasi xizmatlarini koʻrsatishning texnik imkoniyati boʻlmaganda operator (provayder) soʻzlashuvlar soni va ularning davomiyligiga cheklovlarni kiritadi, buyurtma va darhol xizmat koʻrsatish tizimida aloqa toʻliq boʻlmaganda buyurtmalarni qabul qilishni rad etadi.

Shaharlararo va xalqaro telefon aloqasi xizmatlariga cheklovlar kiritilganligi toʻgʻrisida foydalanuvchi buyurtmani qabul qilish vaqtida yoki buyurtma va darhol xizmat koʻrsatish tizimlarida telefon bogʻlanish taqdim etilayotgan vaqtda xabardor qilinishi kerak.

Telefon aloqasidan foydalanishda uzoq muddatli cheklovlar yuzaga kelgan holda operator (provayder) bu haqda ommaviy axborot vositalari, maʼlumot xizmatlari yoki telekommunikatsiyalar xizmatlaridan ommaviy foydalanish punktlarida eʼlon berish orqali foydalanuvchilarni xabardor qilish choralarini koʻrishi kerak.

53. Buyurtma xizmat koʻrsatish tizimida telefon bogʻlanishini taqdim etish navbati soʻzlashuv toifasiga, buyurtmaning shoshilinch ekanligiga va kelib tushish vaqtiga bogʻliq boʻladi.

54. Oʻzbekiston Respublikasi hududida operator-telefonist yordamida taqdim etiladigan shaharlararo telefon soʻzlashuvlarining quyidagi toifalari belgilangan:

har qanday navbatdan tashqari va alohida parollar boʻyicha;

hukumatga oid;

oddiy.

55. “Har qanday navbatdan tashqari” toifa boʻyicha soʻzlashuvlar faqat qonunchilik hujjatlariga muvofiq, amaldagi oddiy tarif boʻyicha haq toʻlagan holda abonent tomonidan koʻrsatilgan istalgan telefon boʻyicha bunday soʻzlashuvlarni olib borish huquqidan foydalanadigan mansabdor shaxslarga taqdim etiladi. Abonentning talabiga koʻra soʻzlashuvlar aloqaning ishlash jadvalini buzgan va quyi toifadagi boʻlib oʻtayotgan soʻzlashuvni uzib qoʻygan holda taqdim etiladi.

56. “Har qanday navbatdan tashqari” toifasidagi buyurtmalar bilan bir qatorda “Falokat” paroli boʻyicha soʻzlashuvlarga buyurtmalar bajariladi. Ushbu parol boʻyicha soʻzlashuvlar amaldagi oddiy tarif boʻyicha haq toʻlagan holda foydalanuvchi tomonidan koʻrsatilgan istalgan telefondan, shuningdek soʻzlashuv punktidan taqdim etiladi. Halokatga uchragan dengiz, daryo va havo kemalaridan xabarlarni uzatish uchun shaharlararo telefon soʻzlashuvlariga toʻlov undirilmaydi.

57. Operatorlarga shartnoma asosida toʻlangan vaqtincha amal qiluvchi parollarni kiritish huquqi beriladi. Parollar boʻyicha buyurtmalar oddiy toifadagi buyurtmalardan oldin beriladi.

58. “Hukumatga oid” toifasidagi shaharlararo telefon soʻzlashuvlari “har qanday navbatdan tashqari” soʻzlashuvlaridan keyin aloqaning ishini buzmasdan va boʻlib oʻtayotgan soʻzlashuvlarni uzib qoʻymasdan amaldagi oddiy tarif boʻyicha taqdim etiladi. Soʻzlashuvlar faqat bunday soʻzlashuvlarni olib borish huquqi berilgan mansabdor shaxslarga va faqat roʻyxatga olingan telefonlardan taqdim etiladi.

59. Hech bir boshlangan soʻzlashuv operator (provayder) tomonidan uzib qoʻyilishi mumkin emas, “Har qanday navbatdan tashqari” toifasidagi va “Falokat” paroli boʻyicha soʻzlashuvni taqdim etish zarur boʻlgan hollar bundan mustasno. Soʻzlashuv tugaganidan keyin foydalanuvchiga uzib qoʻyilgan soʻzlashuvni tugatish imkoni beriladi.

60. Buyurtma boʻyicha bildirishnomali telefon bogʻlanishlar soʻzlashuv uchun belgilangan vaqtni hisobga olgan holda tarifidan qatʼi nazar ushbu (buyurtma) toifadagi buyurtmalar ichidan eng birinchi navbatda taqdim etiladi.

61. Shaharlararo va xalqaro telefon bogʻlanishga buyurtmani qabul qilishda darhol xizmat koʻrsatish tizimida abonent telefon goʻshagini qoʻymasdan, shu zahoti, amaldagi oddiy tarif boʻyicha chaqirilayotgan abonent bilan telefon orqali bogʻlanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida darhol xizmat koʻrsatish tizimi texnik vositalarning tayyorlik darajasiga qarab kiritiladi.

62. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida axborot-maʼlumot xizmatlarining quyidagi turlari koʻrsatiladi:

uchta yoki toʻrtta sonli raqamdan foydalanib, axborot-maʼlumot xizmatlari;

foydalana olish uchun abonent raqamlari ajratiladigan axborot-maʼlumot xizmatlari.

63. Axborot-maʼlumot xizmatlaridan foydalana olish uchun raqamlar ajratilishi telekommunikatsiyalar sohasidagi tartibga soluvchi organ tomonidan tasdiqlanadigan raqamlash tizimi va rejasiga muvofiq amalga oshiriladi.

64. Quyidagilar axborot-maʼlumot xizmatlarining asosiy vazifalari hisoblanadi:

a) foydalanuvchilarga maʼlumotlar berish:

telekommunikatsiyalar tarmoqlarining telefon raqamlari (tashkilotlar, muassasalar va korxonalar telefonlari) toʻgʻrisida;

qoʻshimcha telefon aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotlarning telefon raqamlari toʻgʻrisida;

mahalliy telefon tarmoqlarining telefon uzellari taʼmirlash byurosining telefon raqamlari toʻgʻrisida;

b) manzilli, muassasaviy, qoʻl va elektron kartotekalarini yaratish hamda ularga telekommunikatsiyalar tarmoqlarini rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq barcha oʻzgarishlarni oʻz vaqtida kiritish;

d) telefon maʼlumotnomalarini tayyorlash.

65. Operator (provayder) telekommunikatsiyalar xizmatlarini koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan axborotni abonentlarga taqdim etish maqsadida axborot-maʼlumot berish boʻyicha xizmat koʻrsatish tizimini yaratadi.

Quyidagi maʼlumotlar operator (provayder) tomonidan abonentning soʻroviga muvofiq 24 soat mobaynida hech qanday cheklovlarsiz taqdim etilishi shart:

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi orqali koʻrsatiladigan xizmatlar toʻgʻrisidagi;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻidan foydalanish xizmatlariga boʻlgan tariflar toʻgʻrisidagi;

abonentga uning shaxsiy hisobvaragʻining holati va maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanish haqini toʻlash boʻyicha qarzdorlik toʻgʻrisidagi, jumladan abonentga ulangan xizmatlar (maʼlumotlar uzatish vaqti, tezligi, olingan va (yoki) uzatilgan axborot hajmi, shuningdek limitlangan trafikli tariflardagi trafik qoldigʻi) toʻgʻrisidagi;

texnik nosozliklar toʻgʻrisidagi.

66. Operatorlarning (provayderlarning) faoliyati yoʻnalishlari va vazifalariga muvofiq axborot-maʼlumot xizmatlari tomonidan operatorlarning (provayderlarning) texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib boshqa axborot ham berilishi mumkin.

67. Operatorlar (provayderlar) axborot-maʼlumot xizmatlari koʻrsatishda quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

berilayotgan axborot sifatining ishlab chiqarish nazorati;

belgilangan shakllar boʻyicha birlamchi hisob va hisobotni yuritish;

koʻp smenali ish jadvalini hisobga olib kadrlarni joy-joyiga qoʻyish;

kadrlarni oʻqitish va malakasini oshirish;

maʼlumotnoma kartotekalarini ekspluatatsiya qilish va yuritish;

maʼlumotnoma kartotekalariga tuzatishlar kiritish uchun axborot olish maqsadida mahalliy telekommunikatsiyalar tarmoqlarining telefon uzellari bilan oʻzaro ishlash;

texnik vositalardan ekspluatatsiya qilish qoidalari va yoʻriqnomalariga muvofiq foydalanish;

mehnatni ilmiy tashkil qilish, mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlik texnikasiga doir chora-tadbirlarni oʻtkazish.

68. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining axborot-maʼlumot xizmati maʼlumot xizmatining maxsus apparaturasi bazasida tashkil qilinadi, uning tarkibiga kommutatsiya uskunasi, operator-telefonistlar stollari, kartoteka uskunasi, dispetcher va ishlab chiqarish nazorati pultlari kiradi.

69. Axborot-maʼlumot xizmatlari shaharlar, tumanlar, tashkilotlar joylashgan koʻchalar nomlaridagi oʻzgarishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritib, oʻz maʼlumotlar bazasini oʻz vaqtida yangilab borishlari kerak.

70. Chaqiruv kelib tushganda operator-telefonist darhol va aniq oʻzining shaxsiy raqamini aytishi kerak (masalan, “beshinchi”, “oʻttiz sakkizinchi”). Agar foydalanuvchi javob bermasa, “Maʼlumotnoma xizmati javob beradi” deb takrorlaydi. Ikkinchi marta ham javobni olmagandan keyin, operator-telefonist aloqani uzishga haqli. “Ha”, “Eshitaman”, “Allo” va b. soʻzlarni aytishga ruxsat berilmaydi.

71. Operator-telefonist yonida ishlayotgan telefonchi operatorga xalaqit qilmaslik uchun ovozni balandlamasdan talab qilinayotgan axborotni aniq va ravshan berishi kerak.

72. Operator-telefonist faqat foydalanuvchi unga berilgan axborotni toʻgʻri takrorlagandan keyingina aloqani uzishga haqlidir. Agar foydalanuvchi axborotni notoʻgʻri takrorlagan boʻlsa, operator-telefonist uni takrorlashga majbur.

73. Operator-telefonist birinchi talab boʻyicha foydalanuvchiga oʻzining shaxsiy raqamini takrorlashi kerak.

74. Operator-telefonist foydalanuvchilar bilan xushmuomalali boʻlishi, hech qanday tanbehlar bildirmasligi va u bilan bahs-munozaralarga kirishmasligi kerak.

75. Foydalanuvchilar shikoyat qilganda operator-telefonist ularni darhol katta operator-telefonist bilan ulashi kerak.

76. Operator-telefonist maʼlumot berilayotgan materialni, kartotekaning tuzilishi va maʼlumot materiallarining unda joylashish prinsiplarini yaxshi bilishi kerak. Operator-telefonist barcha favqulodda tezkor xizmatlar raqamlarini yoddan bilishi kerak.

77. Agar operator-telefonist maʼlumotni berishga qiynalsa, u foydalanuvchiga: “Iltimos, bir oz kutib turing” deb katta operator-telefonistga murojaat qilishi shart. Katta operator-telefonistning tushuntirishlarini olib, kutib turgan foydalanuvchiga xizmat koʻrsatadi. Maʼlumot olish uchun yonida ishlayotgan operator-telefonistga murojaat qilish qatʼiyan man qilinadi.

78. Operator-telefonist foydalanuvchi soʻrovini eʼtibor bilan eshitishi va zarur boʻlganda berilgan savolni takrorlashini soʻrashi kerak: “Iltimos, maʼlumotni qaytaring” yoki “Iltimos, aniqroq qaytaring”. Agar ikkinchi bor soʻrovdan keyin operator-telefonist foydalanuvchini deyarli eshitmasa yoki umuman eshitmasa, u: “Sizni eshitmayapman, iltimos qayta qoʻngʻiroq qiling” deb javob berishi kerak.

79. Agar foydalanuvchi savolni notoʻgʻri ifodalagan boʻlsa, operator-telefonist foydalanuvchidan unga aynan qanday axborot kerakligini aniqlashtirishni xushmuomalalik bilan soʻrashi va shundan keyin yana maʼlumot xizmatini koʻrsatishi kerak.

80. Agar foydalanuvchi ushbu xizmatga tegishli boʻlmagan axborot berishni soʻrasa, u holda unga tegishli axborot-maʼlumot xizmatlarining telefon raqamlarini berilishi kerak.

81. Telefon raqamlari toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etishda operator-telefonist raqamlarni belgilangan tartibda ogʻzaki bayon etishi shart. Bunda, toʻrt xonali telefon raqamlari ikki xonadan iborat juftliklarga boʻlinib aytiladi (masalan, 44 — 32 — “qirq toʻrt”, “oʻttiz ikki”). Toʻqqiz xonali telefon raqamlari esa ketma-ket ravishda ikki xonali, uch xonali hamda ikki xonadan iborat juftliklarga boʻlinib aytiladi (masalan, 71 278-34-23 — “yetmish bir”, “ikki yuz yetmish sakkiz”, “oʻttiz toʻrt”, “yigirma uch”).

82. Agar foydalanuvchi telefon shikastlanganligi toʻgʻrisida xabar qilmoqchi boʻlsa, operator-telefonist qaysi telefon raqami shikastlanganligini soʻrashi shart va foydalanuvchiga telefon aloqa uzelining tegishli avtomatlashtirilgan taʼmirlash byurosining raqamini xabar qilishi kerak.

83. Operator-telefonist quyidagi hollarda foydalanuvchini katta operator-telefonist bilan ulashga majbur:

operator-telefonist foydalanuvchi savolini tushunmaganda;

operator-telefonist maʼlumot materialida foydalanuvchiga kerak boʻlgan axborotni topa olmaganda;

foydalanuvchi shikoyat bilan murojaat qilganda;

foydalanuvchi tomonidan berilgan savol maʼlumot xizmatining vakolatiga kirmaganda.

84. Axborot-maʼlumot xizmatining operator-telefonist quyidagi hollarda maʼlumot berishni rad etishga haqli:

korxona, muassasa, tashkilotning toʻliq, qisqartirilgan yoki shartli nomi koʻrsatilmagan boʻlsa;

yakka tartibda foydalaniladigan xonadon telefoni abonentining familiyasi, ismi, otasining ismi yoki toʻliq manzili aytilmagan boʻlsa, maʼlumot materialida esa, shu familiyadagi shaxslar koʻp boʻlsa;

jamoa boʻlib foydalaniladigan xonadon telefoni oʻrnatilgan aniq manzil koʻrsatilmagan boʻlsa;

maʼlumot materialida soʻralayotgan axborot boʻlmasa;

foydalanuvchi unga maʼlumot xizmati boʻyicha ikkitadan ortiq maʼlumotlar berishni soʻrasa, bunda operator-telefonist foydalanuvchiga u maʼlumot xizmatini ikkinchi bor chaqirganligini aytishi kerak.

85. Telefon tarmoqlarida signalizatsiya uskunalarini oʻrnatish va ularga texnik xizmat koʻrsatishni tashkil etish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda vakolatli organlar (bundan buyon matnda qoʻriqlash xizmati deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi.

86. Yuridik va jismoniy shaxslarga qarashli korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, xonadonlar himoya qilish obyektlari hisoblanadi.

87. Telefon stansiyalarini loyihalash va rekonstruksiya qilishda qoʻriqlash signalizatsiyasi apparatini joylashtirish uchun kross va kross yaqinida, mahalliy sharoitlarni hisobga olgan holda, texnologik loyihalashning normativlariga muvofiq maydonli apparatura xonasini jihozlash koʻzda tutilishi lozim.

Optik tolali aloqa liniyalari orqali tashkil etilgan kichik sigʻimli telefon stansiyalarida qoʻriqlash signalizatsiya apparaturalari alohida shkaflarda oʻrnatiladi.

88. Xavfsizlik signalizatsiya tizimining tarkibiga xabarlarni uzatish tizimlari ramkalariga abonent liniyalarini krossirovka qilish ishlari 5 kun muddat ichida telefon tarmoqlari hisobidan amalga oshiriladi.

Himoya boʻlaklari va krossning stansion ramkalaridan qoʻriqlash signalizatsiyasi ramkalarigacha boʻlgan krossirovkasi telefon tarmoqlari xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

89. Qoʻriqlanadigan obyektlardagi abonent liniyalarining telefon rozetkasiga xabarlarni uzatish tizimlarining yakunlovchi (terminal) qurilmalarini ulash qoʻriqlash xizmati tomonidan amalga oshiriladi.

90. Xabarlarni uzatish tizimlari uskunalariga texnik xizmat koʻrsatish bilan shugʻullanuvchi qoʻriqlash xizmatining mutaxassislariga xabarlarni uzatish tizimlari uskunalari oʻrnatilgan telefon stansiyalari binolariga kirish uchun telefon tarmoqlari maʼmuriyati tomonidan maxsus guvohnomalar yoki ruxsatnomalar beriladi.

91. Kechki va tungi payt, taʼtil va dam olish kunlari qoʻriqlash xizmati xodimlarining koʻrsatilgan binolarga kirishlari telefon tarmoqlari dispetcherining ruxsati asosida boʻladi.

Qoʻriqlash xizmati xodimlari bajaradigan ishlar telefon tarmoqlari xodimlari tomonidan nazorat qilinadi. Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Qoʻriqlash departamenti xodimlari tomonidan bajarilgan barcha ishlar maxsus jurnalda qayd etilishi lozim.

92. Telefon liniyalaridan qoʻriqlash maqsadida foydalanilayotgan abonentlarning abonent kartalarida qoʻriqlash pulti belgisi boʻlishi, ramka raqami va signalizatsiya shtifti koʻrsatilishi lozim.

93. Obyektlarni qoʻriqlash davri mobaynida abonent liniyalarini krossdan tekshirish faqatgina qoʻriqlash xizmatining buyurtmasiga binoan amalga oshiriladi. Tekshiruv uchun buyurtmalar boshqa shaxslardan qabul qilinganda, koʻrsatilgan liniyalar tekshiruvi qoʻriqlash signalizatsiyasi oʻchirilganidan keyin, faqatgina qoʻriqlash xizmatining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

94. Qoʻriqlash signalizatsiyalari uchun ishlatiladigan taqsimlash javonlari, quti, boks va grompolosa shtiftlari telefon tarmoqlari xodimlari tomonidan boʻyoq bilan markirlanishi (belgilanishi) lozim.

95. Telefon stansiyasi krosslari va liniyalarda taʼmirlash hamda profilaktika ishlari oʻtkazilganda, qayta payka qilinganda va kabellarni almashtirib qayta ulanganda (stansiya va liniya inshootlarida) telefon tarmoqlari xodimlari uchun telefon liniyalarining markirlangan simlari juftligi joyma-joy almashtirilishiga, shuningdek ulardan xizmat aloqasi uchun foydalanilishiga ruxsat berilmaydi.

96. Qoʻriqlash signalizatsiyasi uchun ishlatiladigan liniyalarda profilaktik reja asosida ish olib borishlari toʻgʻrisida telefon tarmoqlari xodimlari qoʻriqlash xizmati ish boshlanishidan uch kun, ishlar shoshilinch (rejadan tashqari) bajarilishi kerak boʻlganda bevosita mazkur ishlar bajarilishidan oldin ogohlantiradi.

97. Qoʻriqlash xizmati buyurtmasiga binoan, aloqa liniyalar parametrlari oʻlchovini telefon tarmoqlari 15 kun ichida amalga oshiradi. Zarur boʻlganda, qoʻriqlash xizmatining mutaxassislari oʻlchovlarda qatnashadilar. Telefon tarmoqlari liniyalari parametrlarini belgilangan normalarga muvofiqlashtirishni taʼminlaydi yoki texnik imkoniyat mavjud boʻlganda liniyalarni almashtiradi.

98. Qoʻriqlash signalizatsiyasi yuzaga kelishi bilan bogʻliq boʻlgan sabab tufayli telefon aloqasi buzilgan boʻlsa, telefon tarmoqlari xodimlari bu haqda qoʻriqlash xizmatiga xabar beradi va qoʻriqlash xizmati xodimlari bilan birgalikda nosozlik sababini ikki soat ichida aniqlab, uni bartaraf etish choralarini koʻradi.

Qoʻriqlash signalizatsiyasining uch soatdan ortiq vaqt orqaligʻidagi nosozlik, telefon aloqasining sifatli ishlashiga taʼsir koʻrsatgan holda, telefon tarmoqlari xodimlari qoʻriqlash signalizatsiyasini telefon liniyasidan uzib qoʻyadi.

99. Markaziy kuzatuv pultlari va telefon stansiyasini bogʻlaydigan toʻgʻri simlari boʻlgan kabellar shikastlanishi yoki taʼmirlanishi vaqtida telefon tarmoqlari tomonidan texnik imkoniyat mavjud boʻlsa uch soat ichida zaxira aloqasi taqdim etiladi. Bunday imkoniyat mavjud boʻlmagan holda shikastlanishlar belgilangan muddatlarga muvofiq, qoʻriqlash xizmatini xabardor qilgan holda bartaraf etiladi.

Qoʻriqlash signalizatsiyasi uchun foydalaniladigan abonent telefon liniyalaridagi shikastlanishlar, telefon tarmoqlari xodimlari tomonidan birinchi navbatda bartaraf etiladi.

100. Abonent liniyalarini qayta ulash, juftlik sxema boʻyicha telefonlarni yoqish hamda qoʻriqlash signalizatsiyasi faoliyatini toʻxtatib, telefonlar joyini almashtirish qoʻriqlash xizmati rahbariyatini oldindan yozma ravishda ogohlantirgan holda telefon tarmoqlari tomonidan amalga oshiriladi. Bunda, qoʻriqlash signalizatsiyasi apparaturasini ulash uchun toʻlov undirilmaydi.

101. Qoʻriqlash signalizatsiyasi uchun telefon liniyalaridan foydalanganda roʻyxatdan oʻtkazish va abonent toʻlovlari amaldagi tariflarga muvofiq qoʻriqlash xizmatidan undiriladi.

102. Qoʻriqlash xizmatiga ulangan obyektlar telefonlari oʻchirilganida yoki abonent mazkur Qoidalarni buzganligi sababli aloqa xizmati koʻrsatilishidan toʻxtatilganda, bu haqda kross xodimlari qoʻriqlash xizmatini ogohlantiradi.

103. Operatorlar quyidagi telegraf xizmatlarini koʻrsatadi:

telegrammalar qabul qilish, yuborish;

abonent telegraf tarmogʻi boʻyicha soʻzlashuvlar olib borish;

“teleks” tarmogʻi boʻyicha soʻzlashuvlar olib borish;

telegraf kanallarini ijaraga berish;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa xizmatlar.

104. Telegraf aloqasidan foydalanilganda telegrammalarning quyidagi turlaridan foydalaniladi:

“topshirilganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan”;

“pochta orqali buyurtmali” yetkazib berish bilan”;

“joʻnatuvchi tomonidan koʻrsatilgan muddatda yetkazib berish bilan”;

“badiiy blankda yetkazib berish bilan”;

“tasdiqlangan”;

“javobi toʻlangan”;

“sxemali”;

“kriptogramma”;

“perfotasmadagi kriptogramma”;

“banklardan oʻtkazma”.

105. Telegrammalar ishlov berilishiga qarab quyidagi toifalarga boʻlinadi:

oddiy;

shoshilinch;

toifadan tashqari;

navbatdan tashqari;

oliy hukumatga oid;

hukumatga oid.

Telegrammalarga ishlov berish ularning toifalariga muvofiq amalga oshiriladi.

106. Ishlov berishdagi mutlaq ustunlik odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli barcha xabarlarga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlar boʻlgan telegrammalarga beriladi.

107. “Oddiy” telegrammalarga toifasi toʻgʻrisida belgi boʻlmagan telegrammalar kiradi.

108. “Shoshilinch” toifasiga shoshilinch tariflar boʻyicha toʻlanadigan telegrammalar kiradi.

109. “Toifadan tashqari” telegrammalariga “Havo” (“Vozdux”), “Raketa”, “Mobilizatsion”, “Samolyot” belgilari boʻlgan telegrammalar kiradi.

110. “Navbatdan tashqari” telegrammalarga “Avariya”, “Shtorm”, “Avia” belgilari boʻlgan telegrammalar kiradi.

“Avariya” belgili telegrammaga — havo va daryo flotlarida, temir yoʻllarda va avtotransportda, sanoat korxonalaridagi hodisalar va aloqa vositalarining holati, halokatlar, avariyalar toʻgʻrisidagi telegrammalar kiradi.

“Shtorm” belgili telegrammaga — havo va daryo flotlari, temir yoʻl va avtomobil transporti uchun noqulay ob-havo hodisalari (boʻron, toʻfon, tuman va boshqalar), shuningdek tabiiy ofatlar (zilzila, toshqin, oʻrmon yongʻinlari va boshqalar) toʻgʻrisidagi ogohlantirish telegrammalari kiradi.

“Avia” belgili telegrammaga — samolyotlarning uchishi, kelishi va majburiy qoʻnishi toʻgʻrisidagi xabarlar, shuningdek, ob-havo toʻgʻrisida maʼlumotli telegrammalar kiradi.

“Hukumatga oid” va “Oliy hukumatga oid” telegrammalarini berish huquqidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan roʻyxatga muvofiq mansabdor shaxslar foydalanadi.

111. “Topshirilganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan” telegrammani yuborayotganda joʻnatuvchi belgilangan joyda telegrammani 24 soat ichida, telegraf ishi jadval boʻyicha seanslar bilan amalga oshiriladigan punktlarga manzillangan telegrammalar uchun telegrammani qabul qilgan paytdan boshlab 48 soat ichida topshirilishi toʻgʻrisida xabarnomani oladi.

112. “Javobi toʻlangan” telegrammalar adresatning joʻnatuvchiga u tomonidan toʻlangan axborot hajmidagi toʻlangan javobini taʼminlaydi.

“Topshirilganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma bilan”, “javobi toʻlangan”, “banklardan oʻtkazma” turdagi telegrammalar faqat Oʻzbekiston Respublikasi hududida qabul qilinadi.

113. “Pochta orqali buyurtmali yetkazib beriladigan” telegrammalar aloqa korxonalari boʻlmagan aholi punktlariga manzillanadi. Bunday telegrammalar adresatga shaxsan qoʻliga topshirib yetkaziladi, bu telegrammaning oʻtish vaqtini uzaytiradi.

114. “Joʻnatuvchi tomonidan koʻrsatilgan muddatda yetkazib berish bilan” telegrammalari adresatga joʻnatuvchi tomonidan koʻrsatilgan muddatda telegrammani yetkazib berishni taʼminlaydi va Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi mamlakatlariga, respublikaning viloyat va tuman markazlariga yuborish uchun yetkazib berish sanasidan kamida bir sutka oldin aloqa korxonalari tomonidan qabul qilinadi.

115. “Badiiy blanklarda yetkazib berish bilan” telegrammalari joʻnatuvchining xohishiga koʻra telegrammalar adresatlariga badiiy blanklarda yetkazib berish bilan qabul qilinadi. Bunday telegrammalar faqat telegraf aloqasi boʻlgan punktlarga manzillanishi mumkin.

116. “Tasdiqlangan” telegrammalarida aloqa korxonasi telegrammada xabar qilinayotgan qandaydir faktni, joʻnatuvchining imzosini yoki telegrammada yuborilayotgan ishonchnomani tasdiqlashi mumkin.

Isteʼmolchi telegrammada xabar qilinayotgan faktni tasdiqlovchi rasmiy maʼlumotnomani, guvohnomani yoki boshqa hujjatni taqdim etishi kerak.

Tasdiqlangan telegrammalar belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.

117. “Sxemali” telegrammalar aynan bir xil matnni aloqa korxonasi tomonidan oldindan tuzilgan, roʻyxatdan oʻtkazilgan va kiritilgan sxema boʻyicha turli telegraf punktlariga uzatilishini taʼminlaydi. Sxemali telegrammalar yuridik shaxslar tomonidan berilishi mumkin.

118. Telegraf joʻnatmalarini manzillash Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

Davlatlararo axborot va joʻnatmalar ikki tomonlama bitimlar, shuningdek xalqaro bitimlar va shartnomalar bilan belgilangan tillarda ishlov beriladi.

Telegrammaning manzili:

xat-xabarlar Oʻzbekiston Respublikasi hududida yuborilganda — davlat tilida, bundan tashqari, Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qoraqalpoq tilida;

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi davlatlariga yuborilganda — rus tilida yoki belgilangan mamlakat tilida;

uzoq xorij mamlakatlariga yuborilganda — belgilangan mamlakat tilida, lotin alifbosi harflari bilan yozilgan boʻlishi kerak.

119. Telegrammalar ochiq (umumqabul qilingan) yoki shartli (kodlangan) tilda yozilishi mumkin. Agar yozuv davlat tilida yoki boshqa tilida tuzilgan boʻlsa, harflar va raqamlar bilan koʻrsatilgan zavod, savdo belgilari va markalari yoki faqat raqamlardan iborat boʻlgan statistik va boshqa maʼlumotlarni oʻz ichiga olsa, telegramma ochiq (umumqabul qilingan) tilda yozilgan deb hisoblanadi. Jismoniy shaxslardan telegrammalar faqat ochiq tilda (umumqabul qilingan) qabul qilinadi.

Agar yozuv shartli belgilar yoki shartli qiymatga ega boʻlgan oddiy soʻzlar yordamida tuzilgan boʻlsa, telegramma shartli (kodlangan) tilda yoziladi deb hisoblanadi. Bunday telegrammalar faqat yuridik shaxslardan qabul qilinadi.

120. Tarkibida axloqsiz, haqoratli va inson qadr-qimmatini kamsituvchi soʻzlar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xavfsizligi va davlat manfaatlariga qarshi qaratilgan matn boʻlgan hamda faqat manzildan iborat (matnsiz) telegrammalar qabul qilinmaydi.

121. Respublika hududida isteʼmolchilarga telegraf xizmatlarini koʻrsatish mahalliy vaqtni koʻrsatgan holda amalga oshiriladi.

122. Aloqa korxonalarida telegrammani qabul qilish belgilangan ish rejimiga muvofiq amalga oshiriladi.

123. Aloqa korxonalari isteʼmolchilarga xizmat koʻrsatish madaniyatini, telegraf xabarlarining sir saqlanishini taʼminlashlari shart.

124. Telegraf tarmogʻidagi telegraf stansiyalari va teleks tarmoqlari isteʼmolchilarga tarmogʻiga va teleks tarmogʻiga ulangan korxonalar va tashkilotlar oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri soʻzlashuvlarni olib borish va axborotni uzatish imkonini yaratib beradi. Isteʼmolchilarning foydalanuvchi qurilmalarini telegraf stansiyasiga va teleks xalqaro tarmogʻiga ulash isteʼmolchilar va aloqa korxonalari oʻrtasida tuzilgan shartnomalar bilan rasmiylashtiriladi.

125. Telegraf kanallari aloqa korxonasi va isteʼmolchi oʻrtasidagi shartnoma asosida ijaraga beriladi. Telegraf kanallarini ijaraga berish tartibi qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.

126. Isteʼmolchining xohishiga koʻra aloqa korxonasi tomonidan quyidagi qoʻshimcha telegraf aloqa xizmatlari koʻrsatilishi mumkin:

a) isteʼmolchining ogʻzaki arizalari boʻyicha:

berilgan telegrammani bekor qilish yoki telegrammani yuborishdan avval uning manzilini oʻzgartirish;

telegrammani adresatga yetkazilgan (Oʻzbekiston Respublikasi hududida) kundan keyin 2 oy ichida uning topshirilganligining tasdigʻini olish;

“talab qilingunga qadar” belgisi bilan manzillangan telegrammalarni belgilangan bir oy muddatdan tashqari, keyingi bir oy mobaynida saqlab turish;

telegramma berilgan kundan boshlab ikki oy mobaynida telegrammaning tasdiqlangan nusxasini olish;

b) isteʼmolchining yozma arizasi boʻyicha:

telegrammani boshqa manzilga qayta joʻnatish yoki yetkazib berish;

telegrammalarni pochta qutilarida va abonent shkaflarida qoldirish;

oʻzlarining telegrammalari, shu jumladan telegramma joʻnatuvchilarining manzillari toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni joʻnatuvchilarga va adresatlarga berish.

127. Aloqa korxonalari mazkur Qoidalarga zid boʻlmagan va amalda bajarilishi mumkin boshqa xizmatlarni ham koʻrsatishi mumkin.

128. Maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlari roʻyxati operator yoki provayder hamda abonent oʻrtasida tuziladigan maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarini koʻrsatish shartnomasida belgilangan boʻlishi kerak.

129. Maʼlumotlar uzatish tarmogʻi orqali xizmatlarning quyidagi turlari taqdim etilishi mumkin:

maʼlumotlar uzatish tarmogʻidan foydalanish (turli standartlar boʻyicha), trafik tranziti, shuningdek maʼlumotlar uzatishning xalqaro tarmoqlaridan, jumladan Internetdan foydalanish;

real vaqtda axborot resurslari va axborot tizimlaridan foydalanish;

elektron xabarlar qabul qilish va uzatish (shu jumladan, elektron pochta);

konfidensial axborotni kriptografik va boshqacha muhofaza qilish;

kichik (quyi) tarmoq ajratish;

domen va domen nomlari tizimini roʻyxatga olish va olib borish;

IP-adres ajratish va tutib turish;

IP-telefoniya va IP-televideniye (IPTV);

xosting xizmatlari.

Operator yoki provayder qonunchilik hujjatlariga muvofiq maʼlumotlar uzatish tarmogʻining boshqa xizmatlarini ham koʻrsatishi mumkin.

130. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi boʻlgan abonent-yuridik shaxs tomonidan cheklangan doiradagi foydalanuvchilarga bepul yoki pullik asosda Wi-Fi xizmatlari koʻrsatishi mumkin. Foydalanuvchilarning cheklangan doirasini aniqlash shartlari Wi-Fi xizmati tashkilotchisi tomonidan belgilanadi. Wi-Fi xizmatini koʻrsatishda sessiyaning amal qilish davomiyligi 24 soatdan oshmasligi kerak.

131. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi oʻz hududida bepul Wi-Fi xizmatini tashkil etish operator yoki provayder bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq operator yoki provayderning apparat-dasturiy vositalari asosida amalga oshirilishi mumkin.

132. Wi-Fi xizmati tashkilotchisi:

operator yoki provayder bilan birgalikda, foydalanuvchilarning shaxsini identifikatsiyalash hamda foydalanilgan veb-resurslar (log-fayllar) hisobini yuritish boʻyicha apparat-texnik chora-tadbirlar koʻrishi va ularni 3 oy ichida saqlanishini tashkillashtirish;

operator yoki provayder bilan birgalikda, axborot resurslari himoya qilinishini taʼminlashga, Oʻzbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy yaxlitligini zoʻrlik bilan oʻzgartirishga daʼvat etishga, urush, zoʻravonlik va terrorizmni, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va fundamentalizm gʻoyalarini targʻib qilishga, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qoʻzgʻatuvchi axborotni, shuningdek, pornografiyani targʻib qilishga qaratilgan axborotning va tarqatilishi qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlangan boshqa axborotning tarqatilishiga yoʻl qoʻymaslikka qaratilgan choralarni koʻrishi kerak.

133. Wi-Fi xizmati abonent — yuridik shaxs tomonidan koʻrsatilgan taqdirda, abonent — yuridik shaxs va operator (provayder) oʻrtasida tuziladigan shartnomada foydalanuvchilarga Wi-Fi xizmati taqdim etishi toʻgʻrisida maʼlumot koʻrsatilishi, shuningdek foydalanuvchilar shaxsini identifikatsiyalash boʻyicha koʻriladigan choralar belgilanishi zarur.

134. Foydalanuvchilar shaxsini identifikatsiyalash mobil telefon raqami boʻyicha yoki shaxsni tasdiqlovchi hujjatdagi maʼlumotlar asosida amalga oshirilgan boshqa roʻyxatdan oʻtish maʼlumotlari (aviachiptalar, temir yoʻl chiptalari, mehmonxonada roʻyxatdan oʻtish maʼlumotlari va shu kabi boshqa maʼlumotlar), shuningdek Push-xabarlar (foydalanuvchi qurilmasi ekranida aks etuvchi qisqa xabar) orqali amalga oshirilishi mumkin.

Foydalanuvchini mobil telefon raqami boʻyicha identifikatsiyalashda, foydalanuvchining mobil telefon raqamiga SMS xabar vositasida bir martalik parol (One Time Password — OTP) yuboriladi va foydalanuvchi autentifikatsiya qilinadi. Bunda, bir martalik parolning (One Time Password — OTP) aktivlik muddati cheklangan boʻlishi (10 daqiqadan koʻp boʻlmasligi) kerak.

135. Operator (provayder) Oʻzbekiston Respublikasining “Isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq abonentlarga oʻzi tomonidan koʻrsatiladigan maʼlumotlar uzatish xizmatlari toʻgʻrisida oʻz vaqtida zarur, toʻgʻri va tushunarli maʼlumot berishi shart.

Operator (provayder) tomonidan abonentga quyidagi maʼlumotlar taqdim etilishi zarur:

operatorning (provayderning) nomi, pochta manzili, foydalanuvchilar va abonentlar bilan hamkorlik qiladigan filiallarining nomi, ular joylashgan joy, ish tartibi va aloqa telefonlari;

operatorga (provayderga) berilgan litsenziya raqami va amal qilish muddati;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarini koʻrsatish tartibi va shartlari;

foydalaniladigan abonent interfeyslari va maʼlumotlar uzatish protokollari;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarini koʻrsatishdagi cheklovlar;

tarif rejalari;

muayyan tarif rejasi, marketing kampaniyalari doirasida yoki tadbirlar oʻtkazish davrida maʼlumotlar uzatish tarmogʻidan foydalanish xizmatlarini taqdim etishda imtiyozlar yoki chegirmalar;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻidan foydalanishning bepul va pullik xizmatlari roʻyxati;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlariga haq toʻlash muddatlari va shakllari;

abonentlarning ariza va shikoyatlarini koʻrib chiqish tartibi;

axborot-maʼlumot xizmatining va texnik taʼminlash xizmatining telefon raqamlari (mavjud boʻlganda);

axborot-maʼlumot berish boʻyicha xizmat koʻrsatish tizimi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarini koʻrsatish hududlarida texnik imkoniyatlari mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

136. Operator (provayder) bilan abonent oʻrtasida tuziladigan shartnomada quyidagi maʼlumotlar majburiy ravishda koʻrsatilishi shart:

shartnoma tuzilgan joy va sana;

operatorning (provayderning) nomi;

operatorning (provayderning) hisobvaragʻi rekvizitlari;

operatorga (provayderga) berilgan litsenziya rekvizitlari;

shartnomaning amal qilish muddati;

abonent toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

xizmat koʻrsatish manzili;

hisob-kitob shakli va tartibi;

tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi;

tarif rejasi, xizmatlarning narxlari;

xizmatning qaysi texnologiya boʻyicha taqdim etilishi;

shikastlanishlarni bartaraf etish muddatlari;

sifat koʻrsatkichlari (maʼlumotlar uzatishning maksimal tezligi, maʼlumotlar uzatishning minimal kafolatlangan tezligi, maʼlumotlar uzatish kechikishining maksimal vaqti);

fors-major holati;

koʻrsatiladigan xizmatlar roʻyxati (zarur boʻlganda).

Shartnomada tomonlar oʻrtasidagi kelishuvga asosan qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa maʼlumotlar ham koʻrsatilishi mumkin.

137. Abonent operator (provayder) bilan shartnoma tuzganidan keyin operator (provayder) ulanish usuliga bogʻliq holda, abonentga ulanish uchun zarur parametrlarni yetkazadi (IP-adres va boshqa adres rekvizitlari), maʼlumotlar uzatish tarmogʻida ishlash va foydalanish tartibi toʻgʻrisida yoʻl-yoʻriq koʻrsatadi, foydalanuvchining zarur uskunasini (kompyuter, modem, faks) va zarur dasturiy taʼminotni tavsiya qiladi.

138. Operator (provayder) maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlarini koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan axborotni abonentlarga taqdim etish maqsadida axborot-maʼlumot berish boʻyicha xizmat koʻrsatish tizimini yaratadi.

Quyidagi maʼlumotlar operator (provayder) tomonidan abonentning soʻroviga muvofiq 24 soat mobaynida hech qanday cheklovlarsiz taqdim etilishi shart:

maʼlumotlar uzatish tarmogʻining koʻrsatiladigan xizmatlari toʻgʻrisidagi;

maʼlumotlar uzatish tarmogʻidan foydalanish xizmatlariga boʻlgan tariflar toʻgʻrisidagi;

abonentga uning shaxsiy hisobvaragʻining holati va maʼlumotlar uzatish tarmogʻi xizmatlaridan foydalanish haqini toʻlash boʻyicha qarzdorlik toʻgʻrisidagi, jumladan abonentga ulangan xizmatlar: maʼlumotlar uzatish vaqti, tezligi, olingan va (yoki) uzatilgan axborot hajmi, shuningdek limitlangan trafikli tariflardagi trafik qoldigʻi toʻgʻrisidagi;

texnik nosozliklar toʻgʻrisidagi.

139. Jamoat foydalanish joyining internet-provayderi quyidagi xizmatlarni taqdim etishi mumkin:

a) Internet tarmogʻidan foydalana olish;

b) Internet tarmogʻiga ulanish va tarmoq resurslaridan foydalanish masalalari boʻyicha maslahatlar;

d) jamoat foydalanish joyi internet-provayderining kompyuteridan fayllarni foydalanuvchi kompyuteriga uzatish.

Jamoat foydalanish joyining internet-provayderi tomonidan qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa xizmatlar ham koʻrsatilishi mumkin.

140. Taqdim etilayotgan xizmatlar uchun tariflar jamoat foydalanish joyining internet-provayderi tomonidan mustaqil ravishda oʻrnatiladi.

141. Abonentlarga operator (provayder) tomonidan koʻrsatiladigan mobil aloqa xizmatlarining roʻyxati operatorga tegishli boʻlgan mobil aloqa tarmogʻining texnik imkoniyatlarini hisobga olgan holda operator (provayder) tomonidan belgilanadi.

142. Abonentlarga koʻrsatiladigan mobil aloqa xizmatlari shartnoma shartlariga, shuningdek operatorning (provayderning) xizmatlar toʻgʻrisidagi axborotiga muvofiq boʻlishi kerak.

143. Operator (provayder) abonentga xizmat koʻrsatish hududida mobil aloqa xizmatlaridan kechayu-kunduz foydalanish imkonini taʼminlashga majbur.

144. Operator (provayder) axborot-maʼlumot xizmati tizimiga ega boʻlishi va pullik hamda bepul axborot-maʼlumot xizmatlarini koʻrsatishga majbur.

Operator yoki provayder tarmoq ichida uning axborot-maʼlumot xizmatiga bepul qoʻngʻiroqlar qilish imkonini taʼminlashi kerak.

145. Operator (provayder) pullik axborot-maʼlumot xizmatlarining roʻyxatini mustaqil ravishda belgilaydi.

146. Operator (provayder) taqdim etiladigan xizmatlar, ularni taqdim etish va mobil aloqa xizmatlaridan foydalanish tartibi, ushbu xizmatlarga tariflar, mobil aloqadan foydalanishda cheklanishlar toʻgʻrisida abonentlarni, shuningdek mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish uchun shartnomani tuzish istagi boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslarni xabardor qilishga majbur.

Xizmatlarning pullik ekanligi toʻgʻrisida abonentlarni oldindan xabardor qilmasdan ayrim pullik xizmatlar uchun toʻlov undirilgan holda ushbu xatti-harakat koʻrsatilmagan xizmatlar uchun undirilgan toʻlovga tenglashtiriladi.

Abonent — jismoniy shaxsdan tarif rejasi boʻyicha abonent toʻlovi va resurslardan foydalanganlik uchun mablagʻ yechishda hisobni salbiy holatga keltirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Tariflar, xizmatlarni koʻrsatish tartibi, hisob-kitoblar shakli va tartibi oʻzgargan holda, operator (provayder) bu haqda ommaviy axborot vositalari orqali va operator (provayder) tomonidan tanlangan istalgan boshqa usulda abonentni xabardor qilishi lozim.

Operator tarmogʻida mobil aloqa xizmatlari koʻrsatilishining toʻxtalishiga olib keladigan yirik avariyalar yuz berganda hamda uchinchi shaxs talabi boʻyicha ijara asosida oʻrnatilgan telekommunikatsiyalar inshootlarini koʻchirish zarurati yuzaga kelganda operator (provayder) abonentlarni bu haqda, shuningdek xizmatlarni koʻrsatish tiklanishining taxminiy muddatlari toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari orqali yoki operator (provayder) tomonidan tanlangan istalgan boshqa usulda xabardor qilishga majbur.

147. Mobil aloqaning milliy rouming xizmati yuridik va jismoniy shaxslar — mahalliy operatorlarning (provayderlarning) abonentlariga ular Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlganda xizmat koʻrsatuvchi operatorlarning (provayderlarning) xizmat koʻrsatish hududida mahalliy operatorning (provayderning) xizmat koʻrsatish hududining tashqarisida ular foydalanishlari uchun taqdim etiladi.

148. Mobil aloqaning xalqaro rouming xizmati yuridik va jismoniy shaxslar — mahalliy operatorlarning (provayderlarning) abonentlariga ular Oʻzbekiston Respublikasining hududidan tashqarida boʻlganda xorijiy operatorlar-rouming-sheriklarning xizmat koʻrsatish hududida hamda yuridik va jismoniy shaxslar — xorijiy operatorlar-rouming-sheriklarning abonentlariga ular Oʻzbekiston Respublikasi hududida mahalliy operatorlarning (provayderlarning) xizmat koʻrsatish hududida boʻlganda foydalanish uchun taqdim etiladi.

149. Milliy va xalqaro rouming xizmatlari, odatda avtomatik ravishda amalga oshiriladi.

Avtomatik roumingni tashkil qilishning imkoni boʻlmaganda “mexanik” yoki “plastik” roumingni tashkil qilishga yoʻl qoʻyiladi.

Aynan bitta operator tarmogʻi ichida amalga oshiriladigan texnologik rouming (mobil operator tomonidan bir davlatning bir hududida qayd qilingan abonentga oʻsha davlatni boshqa hududida ham telekommunikatsiyalar xizmatlari taqdim qilinishi) rouming xizmati hisoblanmaydi.

150. Avtomatik roumingni tashkil qilishda Oʻzbekiston Respublikasi telekommunikatsiyalar tarmoqlarida qabul qilingan signalizatsiya tizimlarining tegishli protokollari va spetsifikatsiyalaridan foydalanish kerak.

151. Rouming xizmatini taqdim etish mobil aloqa operatorlari (provayderlari) oʻrtasida rouming toʻgʻrisidagi shartnoma asosida amalga oshiriladi.

152. Xalqaro roumingni tashkil qilish va taqdim etish shartnomasi Oʻzbekiston Respublikasi mobil aloqa operatorlari (provayderlari) va xorijiy operatorlar oʻrtasida, milliy roumingni esa Oʻzbekiston Respublikasi mobil aloqa operatorlari (provayderlari) oʻrtasida tuziladi.

153. Mobil aloqa operatorlari (provayderlari) oʻrtasida rouming toʻgʻrisidagi shartnoma qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi va roʻyxatga olinadi.

154. Rouming taqdim etish uchun rouming toʻgʻrisidagi shartnomaning amal qilish muddati operator (provayder) litsenziyasining amal qilish muddatidan oshmasligi kerak.

155. Mahalliy operator (provayder) va xorijiy operator oʻrtasidagi rouming toʻgʻrisidagi shartnoma xalqaro huquq normalariga va Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq tuziladi.

156. Mahalliy operator (provayder) mobil aloqa xizmatlarini taqdim etish uchun abonent bilan shartnoma tuzayotganda roumingni taqdim etish shartlari toʻgʻrisida uni xabardor qilishi kerak.

157. Xizmat koʻrsatuvchi operator abonentga uning mahalliy operator (provayder) bilan shartnoma munosabatlarida belgilangan xizmatlar roʻyxatini taqdim etishga majbur.

158. Mahalliy operator (provayder) roumer haqiqiyligini identifikatsiyalamasdan xizmat koʻrsatuvchi operator tomonidan rouming taqdim etilishi uchun javobgar boʻlmaydi.

159. Rouming xizmati uchun abonent tomonidan mahalliy operatorga (provayderga) haq toʻlash ular oʻrtasida tuzilgan mobil aloqa xizmatlarini taqdim etish shartnomasining shartlariga muvofiq amalga oshiriladi.

160. Milliy rouming xizmatlarini taqdim etishda mahalliy operatorlar (provayderlar) oʻrtasida yuzaga kelgan nizolar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq sud tomonidan hal qilinadi.

161. Xalqaro rouming xizmatini taqdim etishda mahalliy operator (provayder) va xorijiy operator (yoki tizim hosil qiluvchi rouming-sherik) oʻrtasida yuzaga kelgan nizolar Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va xalqaro huquq normalariga muvofiq hal qilinadi.

162. Mahalliy va xizmat koʻrsatuvchi operatorlar (provayderlar) roumingni tashkil qilishda axborot xavfsizligini taʼminlash talablariga rioya qilishlari shart.

163. Roumer-tashrif buyuruvchilarning foydalanuvchi qurilmalarini Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.

164. Abonent uchun abonent raqamini koʻchirish xizmati mobil aloqa operatorlari (provayderlari) tomonidan taqdim etiladi.

165. Abonent raqamini koʻchirish abonentga 30 kun mobaynida koʻpi bilan bir marta taqdim etiladi.

166. Koʻchiriladigan raqamlar sifatida faqat mobil aloqa operatorlari (provayderlari) uchun ajratilgan raqamlar qoʻllanilishi mumkin.

Raqamni koʻchirish oqibatida raqamni terish formatining oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

167. Qoʻzgʻalmas telefon aloqasi tarmoqlarida ishlatilayotgan abonent raqamlarini, shu jumladan mobil aloqa tarmoqlariga va aksincha koʻchirilishi taqiqlanadi, shuningdek yuridik shaxslarning abonent raqamlari donordan retsipiyentga faqat barchasi koʻchirilayotganda yoʻl qoʻyiladi.

168. KRMB operatori abonent raqami koʻchirilishini taʼminlash uchun mobil aloqa operatorlari (provayderlari) tomonidan taqdim etiladigan axborotni yigʻish, uni qayta ishlash, saqlash va uzatish jarayonlarini avtomatlashtiradi va muvofiqlashtiradi.

169. Abonent raqamlarini koʻchirish, koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻzgartirish, abonent raqamini koʻchirish xizmatini toʻxtatib turish va koʻchirilgan abonent raqamini birlamchi operatorga qaytarish jarayoniga tegishli axborot bilan almashish KRMB operatori orqali amalga oshiriladi.

170. KRMBni shakllantirish, yuritish, ishlashi va texnik kuzatuvi, shu jumladan undagi axborot va maʼlumotlarni yigʻish, saqlash, qayta ishlash, uzatish, shuningdek KRMBdan foydalana olish imkoniyatini taqdim etish Oʻzbekiston Respublikasining “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi Qonuni talablariga rioya qilgan holda KRMB operatori tomonidan taʼminlanadi.

171. Abonent raqamini koʻchirish jarayonini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar mobil aloqa operatorlari (provayderlari) tomonidan KRMB operatoriga va aksincha Oʻzbekiston Respublikasining “Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida”gi Qonuni talablariga rioya qilgan holda taqdim etiladi.

172. Mobil aloqa tarmoqlari operatorlarining (provayderlarining) KRMBdan foydalanishi KRMB operatori va mobil aloqa tarmoqlari operatorlari (provayderlari) oʻrtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladi.

173. KRMBda quyidagi axborotlar saqlanadi va (yoki) qayta ishlanadi:

mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha boshqa mobil aloqa operatorlari (provayderlari) bilan yangi shartnomalarni tuzish vaqtida abonentlarda saqlanadigan koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisida;

abonent raqamini koʻchirish sanasi va vaqti toʻgʻrisida;

raqamlash resursining mobil aloqa operatoriga (provayderiga) tegishliligini koʻrsatib, belgilangan tartibda mobil aloqa operatorlariga (provayderlariga) ajratilgan raqamlash toʻgʻrisida.

174. KRMB ishlashini va texnik kuzatuvini taʼminlash maqsadida KRMB operatori quyidagi tadbirlarni amalga oshiradi:

a) KRMB kechayu-kunduz ishlashini taʼminlash;

b) mobil aloqa operatorlari (provayderlari)dan kelib tushadigan koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi va raqamni toʻgʻri koʻchirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni yigʻish, saqlash va qayta ishlash;

d) KRMBdagi axborot muhofazasini taʼminlash;

e) abonent raqamini koʻchirish va toʻgʻri marshrutlashni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan, KRMBda mavjud boʻlgan axborotdan aloqa operatorlarining foydalana olish imkoniyatlarini taqdim etish.

175. KRMBdagi axborotni muhofaza qilish, shuningdek undan foydalana olish qonunchilik hujjatlarida belgilangan talablarga rioya qilgan holda taʼminlanadi.

176. Mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqamini koʻchirish uchun talabnoma (bundan buyon matnda talabnoma deb yuritiladi) abonentdan quyidagi tartibda qabul qilinadi:

a) abonent retsipiyentning ofisida mijozlarga xizmat koʻrsatish punktida shaxsini tasdiqlovchi hujjatini taqdim etgan holda;

b) abonent shaxsini tasdiqlovchi hujjatdagi maʼlumotlari kiritgan holda retsipiyentning rasmiy veb-saytida elektron koʻrinishda;

d) abonent shaxsini tasdiqlovchi hujjatdagi maʼlumotlarni mobil ilova orqali elektron koʻrinishda.

e) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali.

Donor bilan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma tuzilgan paytdan boshlab abonentda uning shaxsiy maʼlumotlarida oʻzgarishlar (donor bilan shartnoma tuzish vaqtida foydalanilgan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlari almashganda) yuz bergan holda, talabnomani berishdan oldin donor bilan tuzilgan shartnomaga tegishli oʻzgartirishlar kiritilishi kerak.

177. Retsipiyentning ofisida mijozlarga xizmat koʻrsatish punktida mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqamlarini koʻchirish abonentdan olingan talabnoma asosida 20 daqiqadan koʻp boʻlmagan vaqt davomida mobil aloqa operatori (provayderi) tomonidan taʼminlanadi.

178. Retsipiyent:

abonentdan talabnoma qabul qiladi;

talabnoma toʻgʻri toʻldirilganligini tekshiradi, uni roʻyxatga oladi va KRMBga soʻrov yuboradi yoki KRMB tomonidan talabnomani mobil ilova orqali olinganligini tasdiqlaydi;

abonent bilan yangi shartnoma tuzadi va retsipiyentga biriktirilgan hamda abonent tomonidan talabnomada koʻrsatilgan tarif rejasiga ulangan ushbu abonent nomiga rasmiylashtirilgan yangi SIM-kartani beradi.

Elektron roʻyxatdan oʻtgandan keyin abonent SIM-kartani olish va shartnomani imzolash uchun operator (provayder) ofisiga kelishi kerakligi toʻgʻrisida xabardor qilinadi. Agar retsipiyent abonentga eSIMni qoʻllab-quvvatlaydigan qurilmalar uchun xizmatlarni taqdim etsa, operator (provayder) shartnomani masofadan tuzish imkoniyati bilan aktiv eSIMga raqam koʻchirilishini taklif qilishi mumkin.

179. Abonent raqamini koʻchirish rad etilganda abonent unga berilgan SIM-karta orqali retsipiyentning aloqa xizmatlaridan foydalanishni davom ettirishi mumkin.

Bunda, aynan shu retsipiyentga abonent raqamini koʻchirish uchun talabnoma takroran berilganda aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisida yangi shartnomani tuzish talab etilmaydi.

180. Retsipiyentdan abonent raqamini koʻchirish toʻgʻrisida KRMBga berilgan soʻrovda quyidagi maʼlumotlar boʻladi:

a) jismoniy shaxslar uchun:

abonentning maʼlumotlari (shaxsni tasdiqlovchi hujjat seriyasi, raqami, sanasi, JSHSHIR va berilgan organi);

abonent raqami;

b) yuridik shaxslar uchun:

tashkilotning STIR;

abonent raqamlarining roʻyxati;

Bunda, agar abonent raqamlaridan bittasini boʻlsa ham koʻchirish rad etilgan boʻlsa, u holda soʻrov roʻyxatda aks ettirilgan barcha abonent raqamlari boʻyicha toʻliq rad etilgan hisoblanadi.

181. KRMB operatori retsipiyentdan abonent raqamini koʻchirish soʻrovini olganda quyidagi shartlarga rioya qilinganlik holatini tekshiradi:

KRMBda retsipiyent tomonidan mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqamini koʻchirish uchun soʻrovning toʻgʻri toʻldirilganligini.

Bunda, soʻrovning toʻgʻri toʻldirilganligi uning talabnoma talablariga muvofiq ravishda toʻliq, aniq va xatosiz rasmiylashtirilganligi bilan belgilanadi. Mazkur shart bajarilmagan taqdirda, KRMB operatori retsipiyentni xabardor qilgan holda talabnomani rad etadi. Retsipiyent aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etgach, KRMB operatoriga yangi soʻrovni yuboradi;

abonent raqamini koʻchirish imkoniyatini tasdiqlash — oxirgi koʻchirilgan paytdan boshlab kamida 30 kalendar kuni oʻtganligi, bundan xato koʻchirilgan holatlar mustasno;

abonent raqamini koʻchirish uchun aktiv talabnomalar yoʻqligi.

Ushbu bandning uchinchi va toʻrtinchi xatboshilaridagi shartlar bajarilmagan holda KRMB operatori retsipiyentga abonent raqamini koʻchirish rad etilganligi toʻgʻrisida xabar qiladi, bu haqda retsipiyentga SMS xabarni yuborish orqali, rad etish sababini koʻrsatgan holda abonentni xabardor qiladi.

182. Retsipiyentdan abonent raqamini koʻchirish toʻgʻrisidagi soʻrov qabul qilinganda KRMB operatori donorga abonent raqamini koʻchirish toʻgʻrisidagi soʻrovni yuborib, retsipiyentga keyin koʻrib chiqish uchun talabnoma qabul qilinganligi toʻgʻrisida xabar qiladi.

183. Donor KRMB operatoridan abonent raqamini koʻchirish soʻrovini olganda quyidagi shartlarga rioya qilinganligini tekshiradi:

abonent shaxsiy maʼlumotlarining ishonchliligini.

Bunda, ishonchlilik KRMBdan soʻrovda kelib tushgan shaxsiy maʼlumotlarning donor va abonent oʻrtasidagi mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomada koʻrsatilgan maʼlumotlar bilan mosligi bilan aniqlanadi;

donor bilan tuzilgan aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma boʻyicha donor tomonidan tekshirish paytida abonent qarzlarining yoʻqligi, rouming xizmatlaridan tashqari;

abonentda donor oldidagi shartnoma boʻyicha majburiyatlarining yoʻqligi.

Bunda, mazkur bandning uchinchi va toʻrtinchi xatboshilaridagi shartlar bajarilmagan holda KRMB operatori retsipiyentga abonent raqamini koʻchirish rad etilganligi toʻgʻrisida xabar qiladi, bu haqda retsipiyentga SMS xabarni yuborish orqali, rad etish sababini koʻrsatgan holda abonentni xabardor qiladi.

184. Donor tomonidan talabnomani koʻrib chiqish muddati KRMB operatoridan soʻrovni olgan paytdan boshlab hisoblanadi va 10 daqiqadan koʻp boʻlmagan vaqtni tashkil qiladi.

Bunda, koʻrib chiqish ajratilgan muddatdan oshib ketganda KRMB avtomatik ravishda retsipiyent va donorga abonent raqami koʻchirilishi toʻgʻrisida xabar qiladi, KRMB talabnomani oʻz vaqtida tasdiqlamagan donor tomonidan buzilishga yoʻl qoʻyilganligini qayd qiladi.

Retsipiyent donor tomonidan abonent raqamini koʻchirilishiga ruxsat berilganidan soʻng, abonentga mobil aloqa xizmatlarini aktivatsiya qiladi.

185. Donor tomonidan KRMB operatoriga abonent raqamini koʻchirish mumkinligini tasdiqlash mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomani bekor qilish uchun asos boʻlib hisoblanadi.

186. Donordan abonent raqamini koʻchirish imkoniyati toʻgʻrisida bildirishnomani olgandan keyin KRMB operatori retsipiyent va donorga abonent raqamini texnik koʻchirish boshlanishi toʻgʻrisida xabar qiladi, retsipiyent esa, oʻz navbatida, bu haqda SMS xabarni yuborib abonentni xabardor qiladi.

187. KRMB operatoridan abonent raqamini texnik koʻchirishni boshlash toʻgʻrisidagi xabarni olgandan keyin:

retsipiyent abonent raqamini oʻz maʼlumotlar bazasiga kiritish, shu jumladan billing tizimlari va abonentlarni identifikatsiyalash maʼlumotlar bazasiga kiritish zarur xatti-harakatlarni bajaradi, shuningdek SIM-kartadagi vaqtincha raqamni talabnomada abonent tomonidan koʻchiriladigan sifatida koʻrsatilgan raqamga almashtiradi va KRMB operatoriga abonent raqamini oʻz tarmogʻida roʻyxatga olish ishlari tugallanganligi toʻgʻrisida xabar qiladi;

donor abonent raqamini oʻz billing tizimidan chiqarish boʻyicha kerakli ishlarni bajaradi va abonent deaktivatsiya qilinganligi toʻgʻrisida KRMB operatoriga xabar qiladi.

188. KRMB operatori donordan raqam deaktivatsiya qilinganligi toʻgʻrisida va retsipiyentdan abonent raqami roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisidagi xabarlarni olgandan keyin abonent raqami koʻchirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni KRMBga kiritadi hamda barcha operatorlarni (provayderlarni) koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha marshrutlashni oʻzgartirish zarurligi toʻgʻrisida xabardor qiladi.

Ajratilgan muddatdan oshib ketgan holda KRMB marshrutlash oʻzgarganligini oʻz vaqtida tasdiqlamagan operator (provayder) tomonidan buzilishga yoʻl qoʻyilganligini qayd qiladi. Buzilish toʻgʻrisidagi bunday axborot keyinchalik nazorat qiluvchi vakolatli organni xabardor qilish uchun KRMB bazasida roʻyxatga olinadi.

189. Operatorlar (provayderlar) KRMBdan operatoridan xabarni olgandan keyin koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha marshrutlashga oʻzgartirishlar kiritadilar va oʻz tarmoqlarida ishlar tugatilganligi toʻgʻrisida KRMB operatoriga tasdiq yuboradilar.

190. KRMB operatori koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha marshrutlash oʻzgarganligi toʻgʻrisida operatorlardan (provayderlardan) tasdiqni olganlaridan keyin yoki bu operatsiya uchun ajratilgan muddat oshib ketgan holda barcha operatorlarga (provayderlarga) abonent raqamini koʻchirish muvaffaqiyatli tugallanganligi toʻgʻrisida xabar yuboradi. Ajratilgan muddat oshib ketgan holda KRMB marshrutlash oʻzgarganligini oʻz vaqtida tasdiqlamagan operator (provayder) tomonidan buzilishga yoʻl qoʻyilganligini qayd qiladi. Buzilish toʻgʻrisidagi bunday axborot keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat boʻyicha inspeksiyasini xabardor qilish uchun KRMBda roʻyxatga olinadi.

191. Retsipiyent KRMB operatoridan abonent raqamini koʻchirish muvaffaqiyatli tugallanganligi toʻgʻrisidagi xabarni olgandan keyin bu haqda koʻchirilgan raqamli SIM-kartaga SMS xabarni yuborish orqali abonentni xabardor qiladi.

192. Donor tomonidan abonent raqamining koʻchirilishi toʻgʻrisida soʻrov tasdiqlanguncha abonent abonent raqamini koʻchirish xizmatlarini rad etishi mumkin.

193. Avval bir operatordan (provayderdan) boshqa operatorga (provayderga) koʻchirilgan abonent raqamini koʻchirish jarayoni abonentning talabnomasi boʻyicha mazkur Qoidalarning 182 — 194-bandlarida koʻrsatilgan ketma-ketlikda bajariladi.

194. KRMB operatori orqali abonent raqamini koʻchirish protseduralari bilan bogʻliq barcha xatti-harakatlar soʻrov olinganligini majburiy sinxron tasdiqlagan holda bajariladi.

195. Aloqa tarmoqlarida koʻchirilgan abonent raqamlari uchun ulanishlarning marshrutlanishini taʼminlash uchun quyidagi texnologiyalar qoʻllaniladi:

a) mobil aloqa tarmoqlaridan chaqiruvni boshlab berishda koʻchirilgan raqamlarning lokal bazasidan foydalangan holda “All Call Query”;

b) qayd qilingan aloqa tarmoqlaridan chaqiruvni boshlab berishda “All Call Query” yoki “Onward Routing”.

196. Operator (provayder) quyidagilarni taʼminlaydi:

koʻchirilgan abonent raqamlariga oʻz tarmogʻidan ulanishlarni toʻgʻri marshrutlashni taʼminlash uchun zarur boʻlgan koʻchirilgan raqamlarning lokal bazasini shakllantirish, uning ishlashi va texnik kuzatish;

KRMB operatoriga talabnomada abonent tomonidan koʻrsatilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish;

koʻchirilgan abonent raqamlarini oʻzining raqamlash resursiga kiritish va mazkur Qoidalarida belgilangan tartibda tuzilgan shartnomaning amal qilish muddatida mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish;

oʻzining axborot tizimlarida abonentlarga berilgan abonent raqamlari hamda koʻchirilgan va qabul qilingan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning toʻgʻriligini va aktualligini;

donor tomonidan boshqa operatorning tarmogʻiga koʻchirilishi kerak boʻlgan raqamning berilishi;

abonent raqamini koʻchirish va koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha oʻz tarmoqlarida xizmatlarni lozim darajada koʻrsatish uchun oʻz tarmoqlarini texnik jihatdan tayyorlash;

foydalanilayotgan texnologiya, taqdim etilayotgan mobil aloqa xizmatining turi, abonent tomonidan aloqa xizmatlariga haq toʻlash usulidan qatʼi nazar mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqamlarini koʻchirish;

aholiga mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqamlarini koʻchirish shartlari toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etish;

raqamni koʻchirish mumkinligini oldindan tekshirish xizmatini koʻrsatish uchun shart-sharoit yaratish va abonentga tekshiruv natijalari hamda rad etilganda sabablari koʻrsatilgan holda asoslangan rad javobini berish;

belgilangan muddatlarda retsipiyent va abonent oʻrtasida shartnoma bekor qilinganda koʻchirilgan abonent raqamini birlamchi operatorga qaytarish, bundan abonent raqamini koʻchirish bilan bogʻliq shartnomani bekor qilish holatlari bundan mustasno.

197. KRMB operatori quyidagilarni taʼminlaydi:

KRMBni shakllantirish va texnik kuzatish hamda operatorlar (provayderlar) tomonidan abonent raqamlarini koʻchirish uchun uning resurslaridan foydalana olish imkonini yaratish;

abonent raqamlarini koʻchirish jarayonida yuzaga keladigan masalalar boʻyicha operatorlar (provayderlar) oʻrtasida oʻzaro ishlashni tashkil etish;

KRMBning koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi axborotni aktuallashtirish (maʼlumotlarni sinxronlash) uchun KRMBga ulangan operatorlarning (provayderlarning) koʻchirilgan raqamlarning lokal bazasi bilan oʻzaro ishlashi;

koʻchirilgan abonent raqamlari toʻgʻrisidagi axborotni KRMBga kiritish (abonent raqamlarini koʻchirish jarayonida axborotni yangilash);

KRMBda saqlanayotgan maʼlumotlarni ruxsatsiz foydalana olishdan himoyalash;

operatorlarni (provayderlarni) koʻchirilgan abonent raqamiga xizmat koʻrsatuvchi mobil aloqa operatorining (provayderining) almashganligi toʻgʻrisida xabardor qilish.

198. Abonent raqamlarini koʻchirish jarayonida yuzaga keladigan retsipiyent va donorning oʻzaro ishlashlari faqat KRMB operatori orqali amalga oshiriladi.

199. KRMBda abonent raqamlarini koʻchirish jarayoni, shu jumladan axborot almashish jarayoni avtomatlashtirilgan rejimda amalga oshiriladi.

200. Mobil aloqa operatorlari (provayderlari) oʻz tarmoqlarida abonent raqamining koʻchirilishini taʼminlash boʻyicha barcha xarajatlarini, shu jumladan KRMBga ulanish va abonentlarga koʻchirish jarayonlarida koʻzda tutilgan SMSlarni joʻnatish uchun aloqa kanallarini ijaraga olish xarajatlarini oʻz hisoblaridan amalga oshiradilar.

201. Mobil aloqa operatorlari (provayderlari) tomonidan abonent raqamlaridan, shu jumladan koʻchirilgan abonent raqamlaridan foydalanganlik uchun toʻlov abonentga mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi operator (provayder) tomonidan amalga oshiriladi.

Abonent raqamini koʻchirish xizmati uchun abonent tomonidan toʻlanadigan haq miqdori retsipiyent tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi.

202. Abonent tomonidan abonent raqamini koʻchirish xizmati uchun toʻlanadigan haq bir martalik hisoblanadi va mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnomani tuzishda retsipiyentga toʻlanadi.

203. Operator (provayder) va KRMB operatorining oʻzaro ishlashi va oʻzaro hisob-kitoblari jarayoni operator (provayder) va KRMB operatori oʻrtasida tuzilgan shartnoma bilan belgilanadi.

204. Mobil aloqa tarmoqlarida abonent raqami koʻchirilganda abonentning shaxsiy hisob raqamida sarflanmagan pul mablagʻlari mavjud boʻlganda, ushbu mablagʻlarni qaytarish mazkur Qoidalarga va donor bilan tuzilgan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomasiga muvofiq donor tomonidan amalga oshiriladi.

Telefon aloqa tarmoqlaridan chaqiruv boshlanganida “Onward Routing” xizmatlari taqdim etilganligi uchun telefon va mobil aloqa tarmoqlarining operatorlari (provayderlari) oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar ushbu operatorlar (provayderlar) oʻrtasida tuzilgan shartnoma shartlari bilan belgilanadi.

205. Abonentning donor oldida koʻchirilgan raqam boʻyicha koʻrsatilgan rouming xizmatlari uchun qarzdorligi mavjud boʻlganda donor abonent raqami retsipiyent tarmogʻiga koʻchirilgan sanadan boshlab 30 kun davomida koʻrsatilgan rouming xizmatlariga haq toʻlash uchun hisobni taqdim etish huquqiga ega.

Bunda, donor KRMB operatori orqali abonent raqamini, qarzdorlik summasini va qarzdorlikni toʻlash muddatini koʻrsatgan holda retsipiyentga soʻrov yuboradi. Qarzdorlikni bartaraf etish (toʻlash) muddati 7 ish kunidan oshmasligi kerak.

KRMB operatori donorning koʻchirilgan abonent raqamining qarzdorligi toʻgʻrisida retsipiyent yuborilgan soʻrovini olganda, soʻrovning 30 kun davomida taqdim etilganligi tekshiriladi, agar soʻrov ushbu muddatga rioya qilingan holda yuborilganda KRMB operatori donorning soʻrovini tasdiqlab va retsipiyentga abonent tomonidan qarzdorlikni toʻlash zarurligi toʻgʻrisida xabar yuboradi, agar soʻrov ushbu muddatda taqdim etilmaganligi aniqlanganda, KRMB operatori donorga soʻrovning rad etilishi haqida xabar yuboradi.

Retsipiyent KRMB operatoridan koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha abonent tomonidan qarzdorlikni toʻlash toʻgʻrisidagi xabarnomani olgan paytdan boshlab 15 daqiqa ichida quyidagilar haqida xabardor qiladi:

abonentning donor oldidagi qarzdorligini toʻlash zarurligi toʻgʻrisida SMS-xabarnomani joʻnatish yoʻli bilan;

abonentni xabardor qilish vaqti toʻgʻrisida KRMB operatorini.

KRMB operatori retsipiyent tomonidan abonent xabardor qilingan paytidan boshlab abonentning qarzdorligini toʻlash uchun belgilangan vaqtni hisoblash boshlanganligini KRMBda qayd qiladi va bu haqda donorni xabardor qiladi.

Abonent tomonidan qarzdorlikni bartaraf etish toʻgʻrisida retsipiyentdan xabarnoma olingan vaqtdan boshlab 7 ish kuni davomida qarzdorlik bartaraf etilmagan (toʻlanmagan) taqdirda, donor KRMB operatoriga retsipiyent tomonidan abonent uchun aloqa xizmatlarini blokirovka qilish soʻrovini yuboradi.

Retsipiyent abonent donor oldidagi qarzdorligini toʻliq toʻlaguniga qadar KRMB operatoridan xabarnomani olgan paytdan boshlab abonentga xizmatlar koʻrsatishni toʻxtatadi. Bunda, retsipiyent abonentga qarzdorlikni toʻlash zarurligi toʻgʻrisida SMS xabarni yuboradi.

Abonent qarzdorligini bartaraf etganda (toʻlaganda), donor 15 daqiqa ichida KRMB operatoriga qarzdorlik toʻlanganligi va abonent raqami blokirovkadan chiqarilganligi toʻgʻrisida xabar yuboradi, bu haqda KRMB operatori retsipiyentga xabar qiladi.

206. Retsipiyent bilan mobil aloqa xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi bekor qilinganda, koʻchirilgan abonent raqami bir ish kuni ichida birlamchi operatorga qaytarilishi kerak.

Bunda, retsipiyent tomonidan KRMB operatoriga abonent raqamini birlamchi operatorga qaytarish toʻgʻrisidagi soʻrov (bundan buyon matnda soʻrov deb yuritiladi) yuboriladi.

207. KRMB operatori quyidagi hollarda abonent raqamini qaytaradi:

raqam retsipiyentga tegishli boʻlganda;

raqamni koʻchirish aktiv jarayoni boʻlganda yoki boʻlmaganda;

raqamni qaytarish soʻrovining formati toʻgʻri toʻldirilganda.

208. Soʻrov tasdiqlaganda KRMB operatori retsipiyentga va birlamchi operatorga raqamni qaytarish toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi, bunda parallel ravishda operatorlarni (provayderlarni) tarmoqda konfiguratsiyaning oʻzgarishi va marshrutlashni oʻzgartirish zarurligi toʻgʻrisida xabardor qiladi.

209. Birlamchi operator KRMB operatori orqali retsipiyentni qaytarilgan abonent raqami olinganligi toʻgʻrisida xabardor qiladi.

210. Abonent raqami xato koʻchirilganda retsipiyent KRMB operatoriga aniqlangan xato va abonent raqamining qaytarilishi toʻgʻrisida xabar yuboradi.

211. KRMB operatori abonent raqamini qaytarish mumkinligini, abonent raqamining donorga tegishliligini, aktiv koʻchirish jarayoni borligini tekshiradi. Tekshiruv muvaffaqiyatli oʻtganda, KRMB operatori retsipiyentga abonent raqamini qaytarish va donorga xato raqamni qaytarish toʻgʻrisida xabar yuboradi.

Abonent raqamini xato koʻchirishni qaytarish soʻrovida xatoliklar aniqlanganda KRMB operatori retsipiyentga abonent raqami xato koʻchirilganligini qaytarishni rad etish toʻgʻrisida xabar yuboradi.

Retsipiyent xatolarni bartaraf etadi va KRMB operatoriga qayta soʻrovni yuboradi.

212. Donor KRMB operatoridan xato koʻchirilgan abonent raqami qaytarilganligi toʻgʻrisidagi xabarni olib, soʻrovni tekshiradi.

213. Abonent raqami xato koʻchirilganligi aniqlangan holda, bunday abonent raqamini qaytarish jarayoni abonentning yozma arizasi yoki donorning axborot-maʼlumot xizmatiga murojaati asosida donor tomonidan boshlab beriladi. Bunda, abonentning aybi bilan boʻlmagan xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish uchun toʻlov undirilmaydi.

214. Donor KRMB operatoriga xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish toʻgʻrisidagi soʻrovni yuboradi.

215. KRMB operatori xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish soʻrovini olganda uni abonent raqamini koʻchirish mumkinligi yuzasidan tekshiradi, bu jarayon quyidagilardan iborat:

abonent maʼlumotlarini toʻldirish;

ushbu abonent raqamini koʻchirish uchun aktiv talabnomalarning borligi.

216. Tekshiruv muvaffaqiyatli boʻlgan holda KRMB operatori donorga soʻrovni olganligini tasdiqlaydi va uni xato koʻchirilgan abonent raqami boʻlgan mobil aloqa operatoriga (provayderiga) yuboradi.

217. Xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish soʻrovida xatoliklar aniqlanganda KRMB operatori donorga sababini koʻrsatgan holda xato koʻchirilgan abonent raqamining qaytarilishi rad etilganligi toʻgʻrisida xabar yuboradi.

218. Mobil aloqa operatori (provayderi) KRMB operatoridan xato koʻchirilgan abonent raqami qaytarilganligi toʻgʻrisidagi xabarni olib, soʻrovni tekshiradi. Tekshiruv natijalari boʻyicha xato koʻchirilgan abonent raqami boʻlgan mobil aloqa operatori (provayderi) KRMB operatoriga xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish boshlanganligini yoki u rad etilganligini tasdiqlaydi.

Bunda, mobil aloqa xizmatlari uchun yuzaga kelgan abonentning qarzdorligi retsipiyent tomonidan qoplanadi.

219. Agar xato koʻchirilgan abonent raqami boʻlgan mobil aloqa operatori (provayderi) 1 daqiqa ichida xato koʻchirilgan abonent raqamini qaytarish yoki rad etish tasdiqlanganligi toʻgʻrisida KRMB operatorini xabardor qilmasa, KRMB operatori donorga xato koʻchirilgan abonent raqami qaytarilganligini tasdiqlash toʻgʻrisida avtomatik ravishda xabar qiladi.

220. Donor KRMB operatoridan xato koʻchirilgan abonent raqami qaytarilganligi toʻgʻrisida xabar olgan paytdan boshlab 1 daqiqa ichida abonentga xizmatni aktivatsiya qiladi. Xizmatlar muvaffaqiyatli aktivatsiya qilingandan keyin donor KRMB operatoriga abonent raqami aktivatsiya qilinganligini tasdiqlaydi.

221. KRMB operatori xato koʻchirilgan abonent raqami boʻlgan mobil aloqa operatoriga (provayderiga) abonent raqami muvaffaqiyatli aktivatsiya qilinganligi toʻgʻrisida va operatorlarga — tarmoqdagi marshrut raqami (routing number, RN) oʻzgarganligi toʻgʻrisida xabar yuboradi.

Bunda, xato koʻchirilgan abonent raqami boʻlgan mobil aloqa operatori (provayderi) 1 daqiqa ichida abonent raqamini deaktivatsiya qiladi.

222. Operator (provayder) KRMB operatoridan xabar olgan paytdan boshlab 1 daqiqadan kechiktirmay koʻchirilgan abonent raqami boʻyicha marshrutlashga oʻzgartirishlar kiritadi va KRMB operatoridan xabarni olgan paytdan boshlab 10 daqiqadan kechiktirmay KRMB operatoriga oʻz tarmogʻida marshrutlash oʻzgarganligini tasdiqlaydi.

223. Xizmatlar, tarif rejasi, xato koʻchirilgan abonent raqami balansi xato koʻchirish paytidagi holatgacha donor tomonidan tiklanadi.

224. Eshittiruvchi, operator, provayder televideniye xizmatlari faoliyatini litsenziya asosida amalga oshiradi.

225. Eshittiruvchi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ommaviy axborot vositasi sifatida davlat roʻyxatidan oʻtgan boʻlishi shart, bundan teleradio dasturlariga va signallariga ishlov bermasdan, retranslyatsiya qiluvchilar mustasno.

226. Eshittiruvchi dasturlarini tarqatish (translyatsiya, retranslyatsiya qilish) va sotish, shuningdek olingan dasturlarni tarqatish (translyatsiya, retranslyatsiya qilish) va sotish faoliyatini xususiy yoki alohida mualliflik shartnomalari asosida amalga oshiradi.

227. Televideniye tarmoqlari orqali qonunchilik bilan taqiqlangan maʼlumotlarni tarqatishga yoʻl qoʻyilmaydi. Reklama va eʼlonlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tarqatiladi.

228. Eshittiruvchi, operator, provayder tomonidan koʻrsatiladigan televideniye xizmatlarining turlari va roʻyxati televideniye tarmogʻining texnik imkoniyatlari, yer usti va yoʻldosh efir eshittirish dasturlari signallarini qabul qilish shartlari va abonentlar ehtiyojlariga asosan belgilanadi.

229. Quyidagilar televideniyening yordamchi xizmatlari hisoblanadi:

foydalanuvchi qurilmasini ulash sxemasini oʻzgartirish, yangi elementlarni montaj qilish va ulash;

abonent tarmogʻi yoki qurilmasini abonentning talabnomasiga koʻra vaqtinchalik oʻchirish va qaytadan ulash;

abonent liniyalari (abonent tarmogʻi), abonent rozetkalari, abonent antennasi va abonent kabellarini almashtirish, montaj qilish, ulash (oʻchirish);

abonent liniyasi (abonent tarmogʻi), abonent rozetkalari, kabellari va uskunasini taʼmirlash, sozlash va unga texnik xizmat koʻrsatish;

foydalanuvchi qurilmasini sozlash ishlari xizmat koʻrsatuvchi tomonidan tarqatilayotgan signal parametrlariga oʻzgartirishlar kiritilishi natijasida sodir boʻlishi bundan mustasno.

230. Yordamchi xizmatlar televideniye xizmatlarini koʻrsatish uchun tegishli litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxslar tomonidan ham koʻrsatilishi mumkin. Ushbu xizmatlarning narxi televideniye xizmatlariga tariflarni aniqlashda hisobga olinadi.

231. Televideniye xizmatlari televideniye tarmoqlari eshittiruvchilari (operatorlari, provayderlari) abonentlar bilan yozma yoki elektron shaklda tuziladigan shartnomalar asosida koʻrsatiladi.

232. Televideniye xizmatlarini koʻrsatish quyidagi hollarda toʻxtatib turiladi:

televideniye dasturlari, radiodasturlar yoki telekommunikatsiyalarning boshqa xabarlari signallarini operatorga (provayderga) bogʻliq boʻlmagan sababga koʻra televideniye tarmogʻining kirishiga berish, jumladan dasturlarni efir orqali translyatsiya qilish toʻxtatilganda;

televideniye tarmogʻida rejali profilaktika yoki taʼmirlash ishlarini bajarish vaqtida yoki foydalanuvchi qurilmasiga elektr energiyasining berilishi toʻxtatilganda;

televideniye tarmogʻi orqali odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli barcha xabarlarga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlar tarqatilayotganda.

233. Televideniye xizmatlari abonent xonalaridagi parametrlar soz holatda ishlaydigan abonent tarmogʻi va foydalanuvchi qurilmasi mavjud boʻlganda koʻrsatiladi.

234. Televideniye xizmatlarining koʻrsatilishi odamlarning sogʻligʻi yoki xavfsizligiga tahdid solsa, xizmatlar koʻrsatish rad etilishi mumkin. Abonentga televideniye xizmatlari koʻrsatishning rad etish sabablari operator (provayder) tomonidan asoslab berilishi kerak.

235. Televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalaridan foydalanuvchi yuridik shaxs (bundan buyon matnda ijrochi deb yuritiladi) boshqa yuridik shaxslarga (bundan buyon matnda buyurtmachilar deb yuritiladi) mazkur texnik vositalarda tashkil etilgan kanallarni taqdim etish orqali televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatishi mumkin.

236. Buyurtmachi ommaviy axborot vositasi davlat roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma hamda mazkur faoliyat turiga litsenziya olguniga qadar ijrochiga u bilan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatish uchun shartnoma tuzishning boshlangʻich shartlarini bilish maqsadida murojaat qilishi mumkin.

237. Ijrochi buyurtmachining murojaatini olgandan soʻng 30 kun ichida unga shartnoma tuzishga roziligini yoki shartnomani boshqacha shartlarda tuzishni, buyurtmachi litsenziya olishi uchun zarur boʻlgan unga ajratilayotgan telekommunikatsiyalar vositalarining texnik koʻrsatkichlarini keltirgan holda javobni yoki asoslangan rad javobini yuboradi.

238. Buyurtmachi qonunchilik hujjatlari asosida faqat ikki tomonlama shartnomani rasmiylashtirganidan soʻng televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini olishi mumkin.

239. Shartnoma tomonlarning biri shartnoma tuzishga taklif yuborishi va ikkinchi tomon taklifni qabul qilishi orqali tuziladi. Buyurtmachida belgilangan tartibda olingan ommaviy axborot vositasi roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma hamda mazkur faoliyat turiga litsenziya mavjud boʻlgandagina televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatishga shartnoma tuziladi.

Bunda, buyurtmachi ijrochining, ijrochi esa buyurtmachining litsenziyasi nusxasiga ega boʻlishlari kerak.

240. Televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatishga shartnoma tuzish uchun buyurtmachi ijrochiga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:

litsenziya nusxasi;

belgilangan shakldagi buyurtmachining ommaviy axborot vositasi sifatida roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasi;

televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalariga kirish huquqiga ega shaxslarning, shuningdek ularning pasporti, identifikatsiyalovchi ID-kartasi yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjati maʼlumotlari ilova qilingan roʻyxati;

buyurtmachi tomonidan tasdiqlangan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish kanallarining oylik yuklamasi rejasi;

ijrochining texnik vositalari kirishiga televideniye va radioeshittirish signallarini beruvchi qurilmalarning, shuningdek ularning texnik parametrlari koʻrsatilgan roʻyxati.

241. Shartnoma buyurtmachi va ijrochi tomonidan imzolangan sanadan boshlab tuzilgan hisoblanadi va tomonlar uchun majburiy boʻladi. Tomonlar oʻzlari tuzgan shartnomaning shartlari ular oʻrtasida shartnoma tuzgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga nisbatan ham qoʻllanilishini belgilab qoʻyishga haqlidirlar.

242. Shartnoma buyurtmachi va ijrochi litsenziyalarining amal qilish muddatidan ortiq boʻlmagan muddatga tuziladi.

243. Litsenziyaning amal qilish muddati uzaytirilganda shartnoma tomonlarning kelishuviga binoan litsenziyaning yangi amal qilish muddatigacha boʻlgan muddatga uzaytirilishi mumkin.

244. Shartnomada ajratiladigan qurilmalar turi, kanallar raqami va masofasi, ulanish nuqtalari va tomonlarning javobgarlik taqsimoti chegaralari, oʻrtacha kunlik yuklama, koʻrsatiladigan xizmatlarning amaldagi tarifi (preyskurant), yillik va choraklar boʻyicha narxi, avvaldan toʻlov foizi va televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatishga taalluqli boshqa maʼlumotlar koʻrsatilishi lozim.

245. Shartnomaga muvofiq televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish uchun ajratilgan telekommunikatsiyalar vositalarining ishlashida ijrochining aybi bilan yuzaga kelgan texnik toʻxtalishlar hamda ijrochi tomonidan qurilmalarni rejadan tashqari (avariya holatlari) texnik taʼmirlash va koʻrikdan oʻtkazish vaqtlari uchun buyurtmachi toʻlovlarni amalga oshirmaydi.

246. Televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlari buyurtmachisi ijrochiga bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra belgilangan muddatga televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini qabul qilib ololmasa, buyurtmachi xizmatlar haqini shartnomada koʻrsatilgan muddatdan boshlab toʻlaydi.

247. Shartnomada, shuningdek quyidagi holatlarda buyurtmachi tarif boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirishi koʻrsatilishi lozim:

buyurtmachi bilan bogʻliq boʻlgan sabablarga koʻra toʻxtab turish vaqti;

buyurtmachining aybi bilan roʻy bergan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish kanallari, sunʼiy yoʻldosh televideniye stansiyasi, kam quvvatli retranslyatorlar va yuqori quvvatli radiotelevideniye uzatish stansiyalari ishidagi 30 daqiqadan kam davomiylikdagi toʻxtalishlar vaqti;

rejadan tashqari uzatishlar, shu jumladan texnik sinovning maʼlum qilingan vaqti;

efirga uzatish davrida buyurtmachi va/yoki ijrochi tomonidan teleradiostansiya va antennani qayta sozlashning 30 daqiqagacha boʻlgan vaqti;

efirga uzatish yoki dasturlarni uzatish (peregon) oldidan buyurtmachi va/yoki ijrochi tomonidan telekommunikatsiyalar vositalarini tayyorlash vaqti — 10 daqiqa;

telekommunikatsiyalar vositalaridan amalda ishlagan, lekin kafolatlangan yuklamadan kam boʻlmagan vaqt foydalanilishi.

248. Xorijiy televideniye va radioeshittirish dasturlarini Oʻzbekiston Respublikasi hududida retranslyatsiya qilish tegishli qonunchilik hujjatlari va Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari asosida amalga oshiriladi.

249. Ijrochi va buyurtmachi oʻrtasida televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatish shartnomasining shartlaridan kelib chiquvchi tushunmovchiliklar va nizolar muzokaralar asosida hal etiladi yoki manfaatdor tomonning murojaati boʻyicha sudda koʻrib chiqiladi.

250. Ijrochi televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini koʻrsatish uchun zarur boʻlgan, shartnomada koʻrsatilgan texnik vositalarni kafolatlangan yuklamaga muvofiq ajratishga majbur:

televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish uchun shaharlararo kanallar va ulanish liniyalarini, ularning ajratilishini hisobga olgan holda;

yuqori quvvatli va kam quvvatli televideniye va radioeshittirish uzatkichlarini antenna-fider qurilmalari bilan;

sunʼiy yoʻldosh televideniye va/yoki radioeshittirish qabul qilish va uzatish stansiyalarini.

251. Ijrochi boshqa buyurtmachilarga televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlarini quyidagi holatlarda koʻrsatadi:

amaldagi shartnomaga ega buyurtmachining yuklamasidan ozod boʻlgan vaqt davrida;

amaldagi shartnomaga ega buyurtmachiga xizmat koʻrsatishda qoʻllanilmayotgan qoʻshimcha televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalaridan va/yoki kanallaridan foydalanganda.

252. Xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq buyurtmachi televideniye va radioeshittirish dasturlari translyatsiyasini ijrochining televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish qurilmalariga qadar tegishli kanal mavjud boʻlganda oʻz studiyasidan yoki ijrochining studiyasidan amalga oshiradi.

253. Zaruratga koʻra buyurtmachi oʻz studiyasidan ijrochining qurilmalariga qadar uzatish kanalini tashkil etadi hamda ijrochi ham buyurtmachi studiyasidan ijrochining qurilmalariga qadar uzatish kanalini tashkil etishni taklif etishi mumkin.

254. Televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlari ijrochisi koʻrsatilayotgan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish xizmatlari uchun har oyda shartnomada belgilangan miqdorda boʻnak toʻlovini oladi.

255. Shartnomaning amal qilish muddati tugaganida ijrochi va buyurtmachi boʻnak toʻlovini va xizmatning amalda koʻrsatilgan vaqtini hisobga olgan holda yakuniy oʻzaro hisob-kitobni amalga oshirishadi.

256. Taqdim etilgan televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish kanallari orqali, tarqatish manbasidan tarkibi oʻzgarmasdan tarqatilayotgan televideniye va radioeshittirish dasturlarining mazmuni uchun buyurtmachi javobgardir.

257. Ijrochining televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish kanallari kirishiga berilayotgan televideniye va radiosignallar parametrlari belgilangan talablarga mos boʻlishi lozim va bular buyurtmachi tomonidan taʼminlanadi.

258. Ijrochining televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalarining sifat koʻrsatkichlari belgilangan talablarga mos boʻlishi lozim.

259. Televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatish texnik vositalarining parametrlari, shuningdek koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatining nazorati Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladi.

260. Ijrochi odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib boʻlmaydigan tadbirlarni oʻtkazishga taalluqli barcha xabarlariga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yongʻinlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlarini tarqatish uchun buyurtmachining televideniye va radioeshittirish dasturlarini translyatsiyadan chiqarish (yoki toʻxtatish) huquqiga ega.

Bunda, favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda tomonlarga yetkazilgan zararlar davlat budjeti mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

261. Ijrochi avariya holatlarida shartnomaga muvofiq ajratilgan texnik vositalarni oʻchirib qoʻyish huquqiga ega. Texnik imkoniyat mavjud boʻlganda ijrochi buyurtmachini avariya va eshittirishni taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan choralar toʻgʻrisida ogohlantirgan holda televideniye va radioeshittirish dasturlarini uzatish va tarqatishning aylanma (zaxira) traktini taqdim etadi.

262. Kontent xizmatlari kontent provayderlari tomonidan litsenziya asosida taqdim etiladi.

263. Kontent provayderlarining mobil aloqa operatorlari orqali abonentlarga ularning raqami balansi hisobidan taqdim etiladigan barcha pullik xizmatlari, shuningdek kontent xizmatlari dastlab nofaol holatda boʻladi.

Kontent xizmatlarini abonent tomonidan aktivatsiya qilish mobil aloqa operatorining mobil ilovasi yoki USSD kod orqali amalga oshiriladi.

Kontent xizmatlarini abonent tomonidan deaktivatsiya qilish soddalashtirilgan usulda mobil aloqa operatorining mobil ilovasi yoki USSD kod orqali amalga oshiriladi.

Bunda, pullik xizmatlarni abonentlarga avtomatik ulashga hamda dastlab bepul boʻlgan xizmatlarni abonentning rozilik tasdigʻini olmasdan pullik xizmatga oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

264. Abonentlarni pullik xizmatlarga, shu jumladan kontent xizmatlariga ulash ikki bosqichda amalga oshiriladi.

Bunda:

birinchi bosqichda — tanlangan xizmat (xizmat turi, mazmuni, muallifi, narxi, davomiyligi, xizmatni bekor qilish tartibi, bogʻlanish uchun telefon raqamlari) haqida abonentga batafsil maʼlumot beriladi;

ikkinchi bosqichda — tanlangan xizmatni ulash uchun abonentning rozilik tasdigʻi olinadi.

Abonentning rozilik tasdigʻi faqat quyidagi usullar orqali olinganda haqiqiy deb eʼtirof etiladi:

bepul SMS xabar orqali maxsus kodni yuborish orqali;

mobil aloqa operatorining mobil ilovasida toʻgʻridan-toʻgʻri tasdiqlash (tasdiqlash yoki rozilik berish tugmasini bosish) orqali.

265. Abonentning rozilik tasdigʻisiz ulanish aniqlangan taqdirda, mobil aloqa operatori ushbu xizmatni 24 soat ichida bekor qilishi va yechilgan mablagʻni abonentga toʻliq qaytarishi shart.

266. Telekommunikatsiyalar xizmatlari operator (provayder, eshittiruvchi) va abonent oʻrtasida tuziladigan shartnoma asosida taqdim etiladi.