Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 23 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 323]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 21 ноябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-81-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмита раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 17 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 24 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 22 октябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизимини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг талаблари қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинолардан ташқарида жойлашган технологик қурилмаларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўчма стеллажларга эга бўлган омборхоналарга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэрозолли қадоқларда маҳсулотларни сақлаш учун мўлжалланган омборхоналарга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкларни 5,5 m дан ортиқ бўлган баландликда сақлайдиган омборхона биноларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishД синфидаги ёнғинларга ҳамда кимёвий фаол модда ва материаллардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддаси билан реакцияга киришиб, портлашга олиб келувчи моддалардан (алюминий-органик бирикмалар, ишқор металлар) фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсирлашганда парчаланиб, ёнувчан газларни (литий-органик бирикмалар, қўрғошин азид, алюминий, рух, магний гидридлари) ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсир қилиш оқибатида кучли экзотермик таъсирига эга (сульфат кислота, титан хлориди, термит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзидан-ўзи ёнадиган (натрий гидросульфит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 21.203-78 «Лойиҳа ҳужжатларининг асл нусхаларини ҳисобини юритиш ва сақлаш қоидалари» (расмий манба: «Система проектной документации для строительства. Правила учета и хранения подлинников проектной документации»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.1.005-88 «Иш зонасининг ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиеник талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования к воздуху рабочей зоны»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.1.019-2017 «Электр хавфсизлиги. Умумий талаблар ва ҳимоя турларининг номенклатураси» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Общие требования и номенклатура видов защиты»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.1.030-81 «Электр хавфсизлиги. Ерга улаш, ноллантириш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Защитное заземление, зануление»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.2.047-86 «Ёнғин хавфсизлиги техникаси. Атамалар ва талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника. Термины и определения»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.4.009-83 «Объектларни ҳимоя қилиш учун ёнғин хавфсизлиги техникаси. Хавфсизлик техникасининг асосий турлари, уларни жойлаштириш ва уларга хизмат кўрсатиш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника для защиты объектов. Основные виды, размещение и обслуживание);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 28130-89 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғин ўчиргичлар, ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмалари. Шартли график белгилар» (расмий манба: «Пожарная техника. Огнетушители, установки пожаротушения и пожарной сигнализации. Обозначения условные графические»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 3262-75 «Сув-газ пўлат қувурлари. Техник шартлар» (расмий манба: «Трубы стальные водогазовые. Технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8732-78 «Иссиқлик деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные горячедеформированные»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8734-75 «Совуқ деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные холоднодеформированные»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 10704-91 «Электр пайвандланган тўғри чокли пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные электросварные прямошовные»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 21130-75 «Электртехник буюмлар. Ерга улаш қисқичлари ва ерга улаш белгиларию Конструкцияси ва ўлчамлари» (расмий манба: «Изделия электротехнические. Зажимы заземляющие и знаки заземления. Конструкция и размеры»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 27331-87 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғинларнинг таснифи» (расмий манба: «Пожарная техника. Классификация пожаров»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30379-2017 «Қўриқлаш, ёнғин ва қўриқлаш-ёнғин электрмагнитли сигнализация технологик воситаларининг бир-бирига қўшилувчанлиги. Шовқинбардошликка ва индустриал радиошовқинларга синаш талаблари, нормалари ва усуллари» (расмий манба: «Совместимость технологических средств охранной, пожарной и охранно-пожарной сигнализации электромагнитная. Требования, норм и методы испытания на помехоустойчивость и индустриальных радиопомех»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzDSt 1034:2003 «Оптик-электронли ёнғин тутун хабар бергичлар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Извещатели пожарные дымовые оптикоэлектронные. Общие технические требования. Методы испытаний»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 26952-97 «Ёнғин ўчирадиган кукунлар. Умумий техник талаблар ва синаш усуллари» (расмий манба: «Порошки огнетушащие. Общие технические требования и методы испытаний»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ Р 53325-2012 «Ёнғин техникаси. Ёнғин автоматикасининг техник воситалари. Умумий техник талаблар ва синов усуллари» (расмий манба: «Техника пожарная. Технические средства пожарной автоматики. Общие технические требования и методы испытаний»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 5789-78 «Реактивлар. Толуол. Техник шартлар» (расмий манба: «Толуол. Технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ Р 53280.3-2009 «Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари. Ўт ўчириш моддалари. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Установки пожаротушения автоматические. огнетушащие вещества. Общие технические требования и методы испытаний»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 6016-77 «Реактивлар. Изобутил спирти. Техник шартлар» (расмий манба: «Реактивы. Спирт изобутиловый. Технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНРБ-2006, ОСПОРБ-2006 Радиацион хавфсизлик нормалари (РХН-2006) ва радиацион хавфсизликни таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (расмий манба: Нормы радиационной безопасности (НРБ-2006) и основные санитарные правила обеспечения радиационной безопасности);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқ деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 32598-2013 «Сув ва газ учун юмалоқ кесимли мис қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы медные круглого сечения для воды и газа. Технические условия).
(1-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар, таърифлар ва қисқартмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин сигнализацияси тизими ёки қурилманинг ўзида ўрнатилган ёнғинни инсон аралашувисиз аниқловчи техник воситалар орқали қабул қилинган бошқарув сигналидан сўнг ўт ўчириш моддасининг узатилишини (чиқарилишини) ҳамда ёнғин тўғрисидаги сигнални ташқи занжирларга узатиб берилишини таъминловчи ёнғин ўчириш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаланга ёнғин хабарлагичи — аланганинг ёки чўғланаётган ўчоқнинг электромагнит нурланишга таъсирланувчи мослама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик ёнғин хабарлагичлари — ҳароратнинг маълум бир қийматига ва (ёки) унинг ўсиш тезлигига таъсирланадиган ёнғин хабарлагичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализацияси шлейфи — ёнғин хабарлагичлардан тарқатиш қутисигача ёки ёнғин қабул-назорат мосламасигача тортилган уланиш линиялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари — ёнғин қабул қилиш-назорат мосламаси ва ёнғин бошқарув мосламаси функцияларини ўзида бирлаштирган қурилмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализация тизими — ёнғинни аниқлаш, ёнғинлар тўғрисида сигналларни, тизимнинг иш режимлари ҳақида ва бошқа маълумотларни шакллантириш, йиғиш, қайта ишлаш, қайд этиш ва уларни белгиланган шаклда узатиб бериш, ҳамда ёнғиндан ҳимоя қилиш техник воситалари, технологик, электр ва бошқа жиҳозларга (зарур бўлганда) бошқарув сигналларини шакллантириб бериш учун мўлжалланган, ўзаро алоқа қилувчи техник воситалар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш станцияси — ёнғин ўчириш қурилмасининг идишлари ва жиҳозлари жойлашган махсус хона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализацияси қурилмалари — ёнғинни аниқлаш, ёнғин сигналини ва махсус маълумотларни қайта ишлаш, уларни белгиланган шаклда узатиб бериш ва/ёки ёнғин ўчириш қурилмаларни ва техник мосламаларни ишга туширишга буйруқ шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситалар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш қурилмаси — ўт ўчириш моддасини чиқариш орқали ёнғинни ўчиришга мўлжалланган стационар техник воситалар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин автоматикаси тизими — объектнинг ёнғин хавфсизлигини таъминлаш учун мўлжалланган ўзаро алоқа қилувчи ёнғин сигнализацияси, ёнғин тўғрисида хабар бериш, одамларни огоҳлантириш ва эвакуация қилиш, тутунга қарши шамоллатиш тизимлари ҳамда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва бошқа автоматик ёнғинга қарши ҳимоя техник ускуналари мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин хабарчиси — ёруғлик, товуш, нутқ сигнали (уларнинг комбинацияси) ёки инсоннинг сезги аъзоларига бошқа таъсирлар орқали, одамларга ёнғин ҳақида хабар бериш учун мўлжалланган техник восита;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин хабарлагичи — ёнғин оқибатида атроф муҳит жисмоний параметрларидаги ўзгаришларни кузатиш орқали ёнғинни аниқлаш ва (ёки) ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкечиктириш камераси — босим сигнализатори линиясига ўрнатилган ва сув таъминоти манбаи босимининг кескин ўзгариши туфайли сигнал клапанининг очилишидан келиб чиқадиган сохта ташвиш сигналларни эҳтимолини минималлаштириш учун мўлжалланган мослама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодулли ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин ўчириш вазифасини мустақил бажара оладиган бир ёки бир неча модуллардан иборат алоҳида объект (бино, бинонинг бир қисми ва (ёки) технологик ускуна)ни ўчириш учун мўлжалланган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнайча — ўт ўчириш моддасини чиқариш ва тарқатиш учун мўлжалланган мослама;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ёки кўпик сепиш хариталари — спринклерли ёки дренчерли пуркагичларни ўрнатилаётган бино ва иншоотларнинг хоналарида жойлашув хариталари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддаси — ёнишни тўхтатиш учун шароит яратишга имкон берадиган физик-кимёвий хусусиятларга эга модда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўл ёнғин хабарлагичлари — қўл орқали ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб берадиган ёнғин хабарлагичлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу ШНҚда қуйидаги шартли белгиланишлар ва қисқартмалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГ-ЁЎҚ — газли ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАЁЎҚ — автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК-АЁЎҚ — кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishС-АЁЎҚ — спринклерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishД-АЁЎҚ — дренчерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁС — ёнувчан суюқлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ — газли ўт ўчириш моддаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕАС — енгил алангаланувчи суюқлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХБЭБТ — хабар бериш эвакуацияни бошқариш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТҲ — техник ҳужжат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁСТ — ёнғин сигнализация тизимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Автоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бино, иншоот, хона ва жиҳозларнинг рўйхати мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАЁЎҚ ва ЁСТ орқали ҳимоя қилинадиган бино ва иншоотлар ҳамда уларнинг хоналарини ишлаб чиқариш жараёнининг хусусиятига кўра ўт ўчириш моддалардан фойдаланиш имконияти ва шартларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲавода портловчи муҳит ҳосил бўлмаса, «C» синфидаги ёнғинларни автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ўчиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмаларининг шартли графикли белгилари ГОСТ 28130-89 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтоматик ёнғин ўчириш қурилмалари бир вақтнинг ўзида автоматик ёнғин сигнализацияси функцияларини ҳам бажариши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг тури, ўчириш усули, ўт ўчириш моддаси ёнғин хавфини ва ишлаб чиқариладиган, сақланадиган ҳамда фойдаланиладиган моддалар, материалларнинг физик-кимёвий, шунингдек ҳимояланадиган жиҳозларнинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш топшириғига асосан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Бино ва иншоотларда ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашда фақат ёнғин сигнализацияси талаб қилинадиган алоҳида хоналар мавжуд бўлса, техник-иқтисодий асослар орқали бу хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ёнғин ўчирувчи модданинг узатиш тезлигини норматив деб қабул қилиниши, унинг сарфи эса чекланган бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ёнғин ўчириш қурилмалари ишлаб кетган ҳолатда технологик регламентга ёки ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ ҳимояланадиган хонада технологик жиҳозни ўчириш учун сигнал берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Бино ва иншоотларнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 28130-89 га мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 3-жадвалларга мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ҳамда намлантирувчи восита билан аралашган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ўт ўчириш моддаси сифатида сувга аралаштириб намлантирувчи восита қўлланилганда, майдон учун ҳисобланадиган қурилмаларнинг сув сарфи ва иш вақти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ сувли ёнғин ўчириш қурилмалари каби ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Кучланиш остидаги очиқ изоляцияланмаган электр токини ўтказувчи қисмларга эга бўлган хоналар учун сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалар ўрнатилганда, улардан чиққан ўт ўчириш моддаси ёнғин ўчоғига етказиб берилгунга қадар, ушбу хоналарда электр таъминоти автоматик тарзда ўчирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Технологик жиҳозлар ва техник майдончалари мавжуд хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари (К-АЁЎҚ, С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ)ни ўрнатишда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэни ёки кесим диаметри 0,75 m дан ортиқ бўлган, юза текислигидан 0,7 m дан баландликда жойлашган горизонтал ва ётиқ шамоллатиш каналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ёнғин ўчириш қурилмаларига ҳимоя майдонига суюқлик, кўпикларни сепишига тўсқинлик қилса, бунда майдонча ва қути остига қўшимча равишда қўзғатиш тизими билан жиҳозланган спринклер ёки дренчер пуркагичлар ўрнатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Спринклерли ёки дренчерли пуркагичлар мазкур ШНҚнинг 1-жадвали талабларига мувофиқ ва уларнинг техник тавсифлари ҳамда сув ёки кўпик сепиш хариталарини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ёнғин ўчириш қурилмаларида қўлланадиган арматураларни беркитиш мосламаларининг турлари (зулфинлар) ҳолатини («ёпиқ», «очиқ») кўз орқали (визуал) назорат қилиш имконияти таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБеркитиш мосламаси ҳолатини датчиклар орқали назорат қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Пуркагичларни ўрнатиш ва уларнинг техник тавсифлари, сув ёки кўпик сепиш хариталари қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||||
Хоналар гуруҳи | Сепиш жадаллиги, l/(сm2), кам эмас | Битта спринклер пуркагичи ёки ундовчи тизимидаги иссиқлик қулфи томонидан назорат қилинадиган максимал майдон m2 | Сув сарфини, кўпик ҳосил қилувчи моддаси ҳамда эритмасини ҳисоблаш учун майдон, m2 | Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ишлашининг давомийлиги, min | Спринклер пуркагичлар ёки енгил эрувчан қулфлар орасидаги максимал масофа, m | |
Сув билан | Кўпик ҳосил қилувчи модда билан | |||||
1 | 0,08 | - | 12 | 120 | 30 | 4 |
2 | 0,12 | 0,08 | 12 | 240 | 60 | 4 |
3 | 0,24 | 0,12 | 12 | 240 | 60 | 4 |
4.1 | 0,3 | 0,15 | 12 | 360 | 60 | 4 |
4.2 | - | 0,17 | 9 | 360 | 60 | 3 |
5 | 2-жадвал бўйича | 9 | 180 | 60 | 3 | |
6 | 2-жадвал бўйича | 9 | 180 | 60 | 3 | |
7 | 2-жадвал бўйича | 9 | 180 | - | 3 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Хоналарни дренчер қурилмалари билан жиҳозлашда сув сарфининг миқдори, кўпик ҳосил қилувчи модда ва бир вақтнинг ўзида ишлаётган секциялар сонини ҳисоблаш учун майдон технологик талабларни инобатга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг ишлаш давомийлигини қуйидагича қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпортлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «А», «Б», «В1» тоифали хоналар учун — 15 min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпортлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «В2» ва «В3» тоифали хоналар учун — 10 min.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ёнғин ўчириш қурилмаларида ўт ўчириш воситаси сифатида умумий мақсадли, кўпик ҳосил қилувчи моддага асосланган намловчи восита қўшилган сув ишлатилганда, сув ёки кўпик сепиш жадаллиги сувли ёнғин ўчириш қурилмаларга нисбатдан 1,5 баравар кам олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. С-АЁЎҚ лар учун суғориш жадаллигининг ҳамда сув ва кўпик ҳосил қилувчи модданинг сарф қилиш учун майдон қийматлари баландлиги 10 m гача бўлган шунингдек, ёруғлик фонарларининг умумий майдонининг 10 фоиздан ортиқ бўлмаган майдонидаги фонарли хоналар учун келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФонарларнинг майдони 10 фоиздан ортиқ бўлганда, уларнинг баландлигини фонар том қопламасигача олиниши керак. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган хоналар учун қурилманинг белгиланган параметрлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидан олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган майдон ушбу жадвалда келтирилган сув сарфини ҳисоблаш майдонидан кам бўлса, ёнғин ўчириш қурилмаси учун сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфи, ҳақиқий майдондан келиб чиққан ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландликларига кўра сув ёки кўпик сепиш жадалликларининг кўрсаткичлари қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
2-жадвал |
|||||
|
Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги, m |
Хоналар гуруҳи |
|||||
|
5 |
6 |
7 |
||||
|
Сепиш жадаллиги, l /(сm2), кам эмас |
||||||
|
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
|
|
1 гача |
0,08 |
0,04 |
0,16 |
0,08 |
- |
0,1 |
|
1 дан юқори 2 гача |
0,16 |
0,08 |
0,32 |
0,2 |
- |
0,2 |
|
2 дан юқори 3 гача |
0,24 |
0,12 |
0,4 |
0,24 |
- |
0,3 |
|
3 дан юқори 4 гача |
0,32 |
0,16 |
0,4 |
0,32 |
- |
0,4 |
|
4 дан юқори 5,5 гача |
0,4 |
0,32 |
0,5 |
0,4 |
- |
0,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 6-гуруҳда резина, резина техник маҳсулотларни (РТМ), каучук ва смолаларни сувга аралашган намловчи восита ёки паст каррали кўпик билан ўчиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги 5,5 m гача ва хона баландлиги 10 m дан ортиқ бўлган омборлар учун 5 — 7 гуруҳлардаги сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфининг майдони ҳамда жадаллик қийматлари хона баландлигининг ҳар 2 m учун 10 фоизга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритмаси билан сув ёки кўпик сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. С-АЁЎҚлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчиришнинг С-АЁЎҚ лари хоналардаги ҳаво ҳароратини инобатга олиб қуйидагича лойиҳалаштириши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув билан тўлдирилган — ҳавонинг минимал ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган хоналар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво билан тўлдирилган — биноларнинг 5°C дан паст бўлган минимал ҳароратли иситилмайдиган хоналари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Баландлиги 20 m дан ортиқ бўлмаган хоналар учун С-АЁЎҚ ларни лойиҳалаштириш лозим (бино ва иншоотлар том ёпмаларининг конструктив элементларини ҳимоя қилиш учун мўлжалланган қурилмалар бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20 m дан ортиқ бўлган хоналар учун қурилмаларнинг параметрларини мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ хоналарнинг 1-гуруҳи бўйича қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. С-АЁЎҚ нинг бир секцияси учун 800 тадан ортиқ бўлмаган барча турдаги спринклерли пуркагичлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво қурилмаларининг ҳар бир секциясидаги қувур ўтказгичларнинг умумий идиши 3 m3 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСпринклер қурилманинг ҳар бир секцияси мустақил бошқарув уламага эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
3-жадвал |
||||||||||||||
|
Хоналарнинг баландлиги, m |
Хоналар гуруҳи |
||||||||||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
||||||
|
Суғориш интенсивлиги, l/(sm2) кам эмас |
сув, кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун майдон, m2 |
||||||||||||||
|
сув билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
сув билан |
кўпик ҳосил қилувчи эритма билан |
|||||||
|
10 дан 12 гача |
0,09 |
0,13 |
0,09 |
0,26 |
0,13 |
0,33 |
0,17 |
- |
0,20 |
132 |
264 |
264 |
396 |
475 |
|
|
12 дан юқори 14 гача |
0,1 |
0,14 |
0,1 |
0,29 |
0,14 |
0,36 |
0,18 |
- |
0,22 |
144 |
288 |
288 |
432 |
518 |
|
|
14 дан юқори 16 гача |
0,11 |
0,16 |
0,11 |
0,31 |
0,16 |
0,39 |
0,2 |
- |
0,25 |
156 |
312 |
312 |
460 |
552 |
|
|
16 дан юқори 18 гача |
0,12 |
0,17 |
0,12 |
0,34 |
0,17 |
0,42 |
0,21 |
- |
0,27 |
166 |
336 |
336 |
504 |
605 |
|
|
18 дан юқори 20 гача |
0,13 |
0,18 |
0,13 |
0,36 |
0,18 |
0,45 |
0,23 |
- |
0,30 |
180 |
360 |
360 |
540 |
650 |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритма билан сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Акселераторлар билан жиҳозланган бошқариш узелидан фойдаланилганда, ҳаволи қурилмалардаги қувур ўтказгичларнинг идиши 4,0 m3 гача оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Битта спринклерли секция билан бинонинг бир нечта қаватлари ёки хоналари ҳимоя қилинганда, ёнғин чиққан манзилни аниқлаштирувчи сигнални бериш, шунингдек хабарлагич ва тутунга қарши ҳимоя тизимларини ишга тушириш учун тўйдирувчи қувур ўтказгичларига суюқлик оқими сигнализаторларини ўрнатишга йўл қўйилади (шлейфли қувур ўтказгичлар бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Суюқлик оқими сигнализаторидан олдин беркитиш арматурасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Спринклерли пуркагичлар пол сатҳи бўйлаб бир хил сув ёки кўпик сепишни таъминлаши ҳамда ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» ва «К1» синфидаги тўсинли томёпмалари (қопламалари) бўлган биноларда бўртиб чиқадиган қисмларининг баландлиги 0,32 m дан, бўртиб чиқмаганда эса 0,2 m дан ортиқ бўлганда, тўсинлар, плиталарнинг қовурғалари ва томёпманинг (қопламанинг) бошқа бўртиб чиқадиган элементлари орасига ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Спринклерли пуркагичларнинг розеткасидан томёпма (қоплама)нинг текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 м гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзининг ўқига нисбатан горизонтал ҳолатда ўрнатилган спринклер пуркагичнинг қайтаргичидан, томёпма (қоплама) текислигигача бўлган масофа 0,07 m дан 0,15 m гача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПуркагичларни яширин ҳолатда ёки осма шифтлар ичига ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Қиялиги 1/3 дан ортиқ бўлган, бир ва икки нишабли томёпмаларига эга бўлган биноларда горизонтал бўйича спринклерли пуркагичлардан деворгача ва томёпмасининг энг юқори қисмигача бўлган масофа ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфидаги томёпмаларида 1,5 m дан ортиқ бўлмаслиги ва қолган ёнғин хавфи синфига тегишли томёпмаларида эса 0,8 m дан ошиб кетмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда спринклерли пуркагичлар махсус ҳимоя панжаралари билан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Спринклерли пуркагич розеткалари қуйидагича ўрнатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига, пастга ёки горизонтал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига ёки горизонтал ҳолатда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Қурилмаларнинг спринклер пуркагичлари хона ва жиҳозларда ўрнатилаётганда, уларни ишлаб кетиш ҳамда атроф-муҳитнинг ҳароратлари мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Ҳимояланадиган хона ичида бир хил диаметрдаги сув чиқариш оғзига эга бўлган спринклерли пуркагичлари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |
Атроф-муҳит ҳарорати, °С | Ишлаб кетиш ҳарорати, °С |
38 гача | 57 |
39 дан 50 гача (50 ҳам киради) | 68 — 79 |
51 дан 70 гача (70 ҳам киради) | 93 |
71 дан 100 гача (100 ҳам киради) | 141 |
101 дан ва 140 гача (140 ҳам киради) | 182 |
141 дан 200 гача (200 ҳам киради) | 240 |
201 дан 220 гача (220 ҳам киради) | 260 |
221 дан 300 гача (300 ҳам киради) | 343 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Ёнғин хавфлилиги «К1» синфидаги деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган масофанинг ярмидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин хавфлилиги синфи нормаланмайдиган деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа 1,2 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТекис ораёпма (қопламалар) остида ўрнатиладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг спринклерли пуркагичлар орасидаги масофа 1,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Спринклерли пуркагичларнинг номинал ишлаб кетиш ҳарорати 79°C дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПуркагичларнинг иссиқлик қулфининг номинал ишлаб кетиш ҳароратини танлаш мазкур ШНҚнинг 27-бандига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Д-АЁЎҚлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Д-АЁЎҚ ларни лойиҳалаш ишларида уларни автоматик равишда ишга тушириш қуйидаги техник воситаларнинг турларидан сигнал бериш орқали амалга оширишни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўзғатувчи тизимлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализацияси қурилмаларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик жиҳозлар датчикларидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритма билан тўлдирилган дренчер қурилмаларининг қўзғатувчи қувурларини лойиҳалашда уларни сигнал клапанига нисбатан таъминловчи қувурдаги доимий босимнинг 1/4 қисмидан ортиқ бўлмаган баландликда (m да) ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Функционал жиҳатдан боғлиқ бўлган бир нечта парда ҳосил қиладиган дренчер учун битта бошқариш уламаси бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Дренчерли пардани ишга тушириш автоматик тарзда ёки қўлда (масофадан туриб ёки жойидан) амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Дренчерли парда пуркагичлари орасидаги масофани, сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сарфини 1 m очиқлик кенглиги учун 1,0 l/s ҳисоблаш орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Қўзғатувчи тизимининг иссиқлик қулфидан ораёпма (томёпма) текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 m гача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Хона кўпик билан ҳажм усулида, кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаси ёрдамида тўлдирилганлигида, ҳимоя қилинаётган жиҳозларнинг энг юқори нуқтасидан камида 1 m дан кам бўлмаган баландликда тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимоя қилинадиган хонанинг умумий ҳажми аниқланаётганда, хонада ўрнатилган жиҳозларнинг ҳажми ҳимоя қилинаётган ҳажмдан чиқариб ташланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Қувур ўтказгичларни ГОСТ 10704-91 мувофиқ пайвандли ва фланецли, пайвандли, фланецли ва резбали боғламалар билан, шунингдек ажралувчи қувур ўтказгич муфталарини ГОСТ 3262-75 мувофиқ пўлатдан тайёрланган қувурлардан лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАжралувчи қувур ўтказгич муфталарини диаметри 200 mm дан ортиқ бўлмаган қувурлар учун қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕчилмайдиган осма шифтлар орқасида, ёпиқ штробларда қувур ўтказгичлар ётқизилганда уларни монтажи пайвандлаш йўли билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) шлейфли кўринишда лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқарув уламалар уч ва ундан кам бўлганда, келтирувчи қувурларни боши берк ҳолатда лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ташқи боши берк қувур ўтказгичларнинг узунлиги 200 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Шлейфли келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) зулфинлар билан таъмирланадиган қисмларга ажратилиши лозим. Бунда, битта қисмдаги бошқарув уламаларнинг сони учтадан кўп бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур узаткичларни гидравлик ҳисоблашда таъмирланадиган ҳудудларнинг шлейфли тармоқларга киритилиши ҳисобга олинмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, шлейфли қувур ўтказгичнинг диаметри бошқарув уламаларига бирлашадиган қувур ўтказгичнинг диаметридан кичик бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг келтирувчи (ташқи) ва ёнғинга қарши қувур ўтказгичларининг хўжалик-ичимлик ёки ишлаб чиқариш сув таъминоти тармоқларини умумий бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Ишлаб чиқариш ҳамда санитария-техник жиҳозларни ёнғин ўчириш қурилмаларининг тўйдирувчи қувур ўтказгичларига улашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Сув тўлдирилган С-АЁЎҚ ларда диаметри 65 mm ва ундан ортиқ бўлган таъминловчи қувурларга ШНҚ 2.04.01-22 бўйича ўт ўчириш кранларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Спринклер қурилмаларининг қувур ўтказгичларига уланадиган ички ёнғин ўчириш кранларини ўрнатиш ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Ўн икки ва ундан ортиқ ёнғин ўчириш кранлари бўлган спринклер қурилмасининг секциясида иккита кириш жойи бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИкки ёки ундан ортиқ секцияга эга бўлган спринклерли қурилмалари учун иккинчи кириш зулфин билан туташ секция орқали амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқарув тугунлари устидаги қўл билан фаоллаштирилувчи зулфинларни ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелтирувчи қувур ўтказгичлар шлейфланган ва бошқарув узеллари ўртасида ажратувчи зулфинлар ўрнатилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Қурилмаларнинг тақсимловчи қувур ўтказгичларининг бир тармоғида чиқиш диаметри 12 mm гача бўлган, олтитадан кўп бўлмаган пуркагичлар ва чиқиш диаметри 12 mm дан ортиқ бўлган, тўрттадан кўп бўлмаган пуркагичлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Ҳимояланадиган хоналар ичидаги тарқатувчи қувур ўтказгичларда бир хил турдаги пуркагичлар ёки сачраткичлар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан кўп бўлмаган I-гуруҳга ҳамда ёнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан 1400 MJ/m2 гача бўлган II-гуруҳга киритилган хоналар учун спринклерли пуркагич ва сачраткичларнинг иссиқлик қулфи диаметри 5 mm дан катта бўлмаган иссиқликка сезгир колба асосидаги синувчан иссиқликка сезгир элемент билан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Спринклерли қурилмаларга тааллуқли тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичларига эшик ва технологик тешикларни суғориш учун, дренчер пардаларни ва тўйдирувчи қувур ўтказгичларга қўзғатувчи тизим билан ишга туширадиган дренчерларни улашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Д-АЁЎҚ нинг ундовчи қувур ўтказгичи диаметри 15 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Боши берк ва ҳалқасимон таъминот қувурлари шартли ўтиш диаметри камида 50 mm бўлган ювиш кранлари ёки тиқинлар билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБерк қувур ўтказгичларда кран ёки тиқинларни ҳудуд охирида, шлейфли қувур ўтказгичларда эса бошқарув уламаларидан энг чекка нуқтасида ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Диаметри 40 mm ва ундан катта бўлган, металлдан тайёрланган ҳамда қувур ўтказгичларга ўрнатилган беркитувчи қурилмалар арматуранинг ишлаши вақтида пайдо бўладиган кучлар узатмаларга ўтмаслиги учун бинонинг қурилиш конструкцияларига мустаҳкам ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Тўйдирувчи ва тарқатувчи узатмаларга беркитувчи арматура ўрнатилишига йўл қўйилмайди (мазкур ШНҚнинг 19, 39, 43, 45, 47-бандларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСпринклерли қурилмалар қувур ўтказгичларининг юқори нуқталарида ҳаво чиқариш мосламалари сифатида тиқинли кранлар ҳамда хонанинг энг узоқ ва юқори нуқтасида жойлашган пуркагич олдидаги босимни назорат қилиш учун манометр остига кран ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Ҳаволи спринклер қурилмаларининг тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичлари бошқарув узелига ёки тушиш мосламаларига қуйидаги тенг қиялик билан ётқизилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи диаметри 57 mm дан кам бўлган қувурлар учун 0,01 (100 m учун — 1 m нишаб);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи диаметри 57 mm ва ундан ортиқ бўлган қувурлар учун 0,005 (100 m учун — 0,5 m нишаб).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Қурилманинг тўйдирувчи қувур ўтказгичларида босимни 1,0 MPa дан ошиб кетишини олдини олиш чораларини кўриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш усули мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш ва жиҳозларни ўрнатиш ҚМҚ 2.04.04-97, ШНҚ 2.04.11-22 ҳамда ҚР 05.05-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Қувур ўтказгичлар тутқичлар билан бевосита қурилиш конструкцияларига маҳкамланиши, улардан бошқа конструкциялар учун таянч сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Қувурўтказгичларни бинолардаги технологик қурилмалар конструкцияларига фақат алоҳида ҳоллардагина маҳкамлашга йўл қўйилади. Бунда, технологик қурилмалар конструкцияларига тушадиган юклама маҳкамлаш элементлари учун ҳисобланган юкламадан камида икки баробар кўп бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Қувурларни маҳкамлаш тугунлари 4 m дан ортиқ бўлмаган масофада кетма-кетликда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШартли ўтиш диаметри 50 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун маҳкамлаш тугунлари орасидаги масофани 6 m гача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Узунлиги 1 m дан ортиқ бўлган тарқатувчи қувур ўтказгичларида тик (эгри) қувурлар қўшимча тутқичлар билан маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТутқичдан тик (эгри) қувурлардаги пуркагичгача бўлган масофа 0,15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Шартли ўтиш диаметри 25 mm ва ундан кам бўлган қувур учун тақсимловчи қувур узаткичдаги ушлагичдан охирги пуркагичгача бўлган масофа 0,9 m дан, диаметри 25 mm дан ортиқ бўлса 1,2 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Қурилиш конструкциясининг гилзалари ва тиқинлари орқали қувур ўтказгичларни ётқизишда, қўшимча маҳкамлагичларсиз таянч нуқталари орасидаги масофа 6 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Бошқарув узеллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Бошқарув узелларини лойиҳалашда қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув узелларининг ишга тушиши ҳақидаги сигнални текширишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув узелларидан олдин ва кейин босимни ўлчашни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Бошқарув узелларининг қурилмаларини бошқарув уламалари ҳаво ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган ва техник хизмат кўрсатувчи ходимларнинг эркин киришини таъминлайдиган насос станциялари, ёнғин постлари ҳамда ҳимояланадиган хоналарга жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган хонада жойлашган бошқарув уламалари ушбу хоналардан оловбардошлилик чегараси камида «REI 45» бўлган ёнғинга қарши тўсиқлар ва ораёпмалар ҳамда оловбардошлилик чегараси «EI 30» дан кам бўлмаган эшиклар билан ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган бошқарув уламалар ойнали ёки тўрсимон тўсиқлар билан ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Сув билан тўлдирилган спринклер қурилмаларининг бошқарув тугунларида (ёнғин ҳақида) ёлғон ишлаб кетиш сигналларини олдини олиш мақсадида, босим сигнализатори олдидан кечиктириш камерасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Кўпикли С-АЁЎҚ ларни бошқарув узелларига бурама очиш (зулфин)ни бошқарув узелидан юқорида ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Сув ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Турли вазифаларни бажарувчи сувўтказгичларидан сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини сув билан таъминлаш манбаи сифатида фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув узатмасининг гидравлик параметрлари (босим кучи, сув сарфи) қурилманинг ҳисобланган параметрларини таъминламаса, бунда босимни ошириш учун насосли станция лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти манбаи ичимлик суви бўлмаган мақсадлар учун мўлжалланган сув қувурлари бўлиши лозим. Бунда, сувнинг сифати қўлланиладиган кўпик ҳосил қилувчи моддаларга оид техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув олиш пайтида оқимнинг узилишини таъминловчи қурилма мавжуд бўлганда, ичимлик суви қувуридан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сувнинг ҳисобий миқдори сувўтказгичларнинг қувур ўтказгичлари идишларида сақланиши, бунда улардаги сув бошқа эҳтиёжлар учун сарфланишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун қувур ўтказгичлар идишининг ҳажмини аниқлашда, ёнғинни ўчиришнинг бутун вақти давомида уларни автоматик равишда сув билан тўлдириш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Сувнинг ҳажми 1000 m3 ёки ундан кам бўлганда, сувни битта идишда сақлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоиз захираси (ҳисоблангандан ташқари) бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг сақлаш шароитлари маҳсулотнинг техник йўриқномаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг тайёр аралашмасини аралаштириш учун идишда сақлашда, унинг периметри бўйлаб ундаги ҳисобланган сув сатҳидан 0,1 m пастроқда ётқизилган тешикли қувур узаткич бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг миқдорини аниқлашда ёнғин ўчириш қурилмаси қувур ўтказгичларининг идишлари сонини ҳам ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш моддасининг ҳисобий миқдори учун максимал тикланиш муддати ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Спринклер ва дренчер қурилмаларида автоматик сув тўйдирувчи сув (камида 0,5 m3 ) ва сиқилган ҳаво билан тўлдирилган идиш бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтоматик сув тўйинтирувчи сифатида қуйидагича сув қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳажми камида 40 l бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоралиқ мембрана идишига эга бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъминлаб турувчи насос ёки турли мақсадлар учун мўлжалланган бошқарув узелларини ишга туширишни таъминловчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкафолатланган босимга эга бўлган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Қўлда ишга тушириладиган, ички ёнув двигателидан ишлайдиган ҳамда эҳтиёт захирасидаги ёнғин насоси бўлган ёнғин ўчириш қурилмаларида 10 min давомида ўт ўчириш моддасининг ҳисобий истеъмоли (сарфи) билан қурилманинг ишлашини таъминлаш учун автоматик сув тўйинтирувчи ускуна бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Асосий насослар ёқилганда автоматик сув тўйинтирувчи ўчирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Баландлиги 30 m дан ортиқ бўлган биноларда ёрдамчи сув тўйинтирувчини юқори техник қаватларга жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Ер ости иншоотларида ёнғин содир бўлганда, сувни чиқариб ташлаш учун ускуналар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида уларни синаб кўришда ёки қувур ўтказгичларни таъмирлашда, улардан кўпик ҳосил қилувчи моддани махсус идишга тўплаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Ёнғин ўчириш насос станциялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш насос станцияларининг сув узатишни таъминланганлик даражаси бўйича 1-тоифага тегишли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Ёнғин ўчириш насос станциялари биноларнинг (турар жой объектлари бундан мустасно) алоҳида хоналарида биринчи, ярим ертўла (цокол) ёки ертўла қаватларида жойлаштирилиши ҳамда алоҳида ташқарига чиқиш йўлига ёки ташқарига олиб чиқувчи зина катагига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Ёнғин ўчириш насос станцияларини алоҳида ёки қўшимча (ёнма-ёнма қурилган) биноларда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш насос станцияларининг хонаси бошқа хоналардан оловбардошлилик чегараси «REI 45» бўлган ёнғинга қарши ораёпмалар ва тўсиқлар билан ажратилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш насос станцияларининг хоналарида ҳаво ҳарорати 5 дан 35°C гача, нисбий намлиги эса 25°C да 80 фоиздан юқори бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшчи ва фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш насос станциялари хонаси телефон алоқаси воситалари билан жиҳозланган ёнғин назорати пости хонасига уланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш насос станциялари хонасига кириш жойининг тепасида «Ёнғинни ўчириш насос станцияси» деб ёзилган нурли (электрон) табло ўрнатилиши ва фавқулодда ёритиш тармоғига уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ёнғин ўчириш насос станциялари хоналарида жиҳозларни жойлаштириш ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Ёнғин ўчириш насос станциялари кўчма ёнғин ўчириш техникасига улаш учун насос станцияси хонасидан ташқарига чиқарилган қувур ўтказгичларнинг ташқи қисми улаш каллаклари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичлар ёнғин ўчириш қурилмаларининг етакчи секцияларини энг катта ҳисобланган сарф билан таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТашқаридаги улаш каллаклари бир вақтнинг ўзида камида иккита ёнғин-қутқарув техникаларини улаш имкониятини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Ёнғин ўчириш насос станциясида камида иккита ёнғин ўчириш, дозатор насослари (битта захира) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Идишни ўт ўчирувчи модда билан тўлдириб турувчи қувур ўтказгичларга ўрнатиладиган зулфинлар насос станцияси хонасида ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Идишларда (идишларда) ўт ўчириш моддасининг даражасини кўз билан (визуал) назорат қилиш учун ўлчов таёғи бўлган назорат-ўлчаш ускуналари насос станцияси хонасида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Қурилмаларнинг таснифлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А2» ва «В» синфидаги ҳажмли ва маҳаллий (локал) ёнғинларни ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари хоналарни тўлиқ ҳимоя қилишда, қурилмалардан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки жиҳозлардаги ёнғинларини ўчириш учун ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Ҳимоя қилинаётган биноларга таъсири бўйича юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги таснифларга бўлиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторлар хона шифтининг орқасига унинг юзаси бўйича бир текис тақсимланиб, тўсилган жойларни ҳам киритган ҳолда хона бутун ҳажмининг кўпик билан тўлдирилишини таъминлаган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторлар хонанинг бевосита ҳимоя қилинаётган ҳудуди ёки технологик бирлик устига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан ташкил топиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар рўйхати, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол)лар ва осма шифтлар бўшлиқларининг мавжудлиги тўғрисидаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир вақтнинг ўзида ёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар (йўналишлар) сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонанинг геометрик параметрлари (хона конфигурацияси, тўсувчи конструкцияларнинг узунлиги, кенглиги ва баландлиги);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishораёпмаларининг тузилиши ва муҳандислик коммуникацияларининг жойлашуви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсувчи конструкцияларда доимо очиқ бўлган тешиклар майдони ва уларнинг жойлашуви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хонадаги рухсат этилган максимал босим тўғрисидаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хонада ва қурилманинг таркибий қисмлари жойлашган хонадаги ҳарорат, босим ва намлик диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонадаги моддалар ва материалларнинг ёнғин хавфи рўйхати, кўрсаткичлари ва ГОСТ 27331-87 бўйича тегишли ёнғин синфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин юкини тақсимлаш тури, ҳажми ва схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамоллатиш, кондиционерлаш, ҳаво иситиш тизимларининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик жиҳозларнинг тавсифлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхоналар тоифаси — электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича тасдиқланган нормалар ва зоналар синфлари бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонадаги одамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари ҳажми бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки ускуналарнинг ёнғинини ўчириш учун ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришнинг ҳисобий ҳажми ҳимояланадиган агрегат ёки ускунанинг баландлигини пол юзасидаги проекция майдонига кўпайтириш орқали аниқланиши, бунда агрегат ёки ускунанинг барча ҳисобий ўлчамлари (узунлиги, кенглиги ва баландлиги) 1 m га оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш учун карбонат ангидриддан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Карбонат ангидрид билан ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришда норматив массали ёнғин ўчириш концентрацияси 6 кг/m3 ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришда ГЎЎМни етказиб бериш вақти 30 s дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида фақат юқори карраликдаги кўпикларни олиш учун мўлжалланган махсус кўпик ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ҳимоя қилинаётган ҳажмни, унинг энг баланд нуқтасидан камида 1 m дан ошадиган баландликкача 10 min дан кўп бўлмаган вақт давомида кўпик билан тўлдирилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерционлиги 180 s дан ошмаслиги шартидан келиб чиқиб жиҳоз ҳамда қувур ўтказгичларни узунлиги ва диаметрини танлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг кўпик ҳосил қилувчи моддасининг миқдори ҳимоя қилинаётган хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар қурилма бир неча хоналарда қўлланилаётган бўлса, ҳимоя қилиш учун энг катта миқдордаги кўпик ҳосил қилувчи моддани талаб қиладиган хона ҳисобий хона сифатида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш учун қурилмаларни қўллашда ҳимоя қилинаётган агрегатлар ёки ускуналар катакчасининг ўлчами 5 mm дан кичик бўлмаган металл тўр билан тўсилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўсувчи конструкциянинг баландлиги ҳимоя қилинаётган агрегат ёки жиҳознинг баландлигидан камида 1 m га баландроқ бўлиши ва ундан 0,5 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш ҳажми агрегатни ёки ускунани тўсувчи конструкция асосининг юзасини шу конструкция баландлигига кўпайтириш билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғинни маҳаллий (локал) ўчиришда ҳимоя қилинаётган ҳажмни тўлдириш вақти 3 min дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини таъминловчи қувур ўтказгичларга пуркагичдан олдинда ўрнатиладиган фильтрловчи элементлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФильтрловчи катакчанинг ўлчами пуркагичдаги оқизиш каналининг минимал ўлчамидан кичик бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Битта хонада фақат бир хил турдаги ва конструкциядаги кўпикли генераторлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўпик генераторлари сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ҳамда камида иккита қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Кўпик генераторлари механик шикастланиш мумкин бўлган жойларда ўрнатилган бўлса, уларнинг ҳимояси кўзда тутилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида ҳисобланган миқдорга қўшимча равишда кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоизли захираси бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Насос станцияларини, юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг сув таъминотини, қувур ўтказгичларни лойиҳалаш ва уларни маҳкамлашда мазкур ШНҚнинг 6-иловаси талабларига амал қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичларни ГОСТ 3262-75 га мувофиқ руҳ қопланган пўлат қувурлардан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ҳавони мажбурий равишда узатувчи генераторларга эга бўлган қурилмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Кўпик генераторлари насос станциясида ёки бевосита ҳимояланадиган хонада жойлаштирилиши, бунда кўпик ҳимояланадиган хонага тўғридан-тўғри генераторнинг чиқиш қисқа қувуридан (патрубкасидан) ёки диаметри генераторнинг чиқиш қисқа қувурининг диаметридан кам бўлмаган, узунлиги эса 10 m дан ошмайдиган махсус каналлар орқали узатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Кўпикни етказиб бериш каналлари ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Кўпик келиб тушганда ҳимоя қилинадиган хоналарнинг юқори қисмида ҳавони чиқариб юбориш мосламаси бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Ҳимояланадиган хоналарнинг майдони 400 m2 дан ошса, кўпикни хоналарнинг қарама-қарши қисмларида жойлашган камида иккита жойдан амалга ошириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В» синфидаги ёнғин ўчоғларини юза бўйича ҳажмли ва маҳаллий (локал) ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Қурилмаларнинг бажарилиши техник йўриқномаларга мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Чўкиндилар ҳосил қиладиган ёки узоқ муддат сақланганда фазаларга ажралиб кетадиган қўшимчалар қўшилган сув ишлатилганда, қурилмаларда уни аралаштириш учун махсус мосламалар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Пуркагичларнинг чиқиш жойлари ички ва ташқи муҳитнинг ифлослантирувчи омилларидан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимоя чоралари, ускуналар, мосламалар (ички юзаларга ишлов бериш, филтрлар, тўрлар, декоратив қобиқлар, қопқоқлар) қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг қувур ўтказгичлари рухланган ва зангламайдиган пўлатдан тайёрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш ишларида ишлаб чиқарувчи корхонанинг техник тавсияларини инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Г-ЁЎҚ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Г-ЁЎҚ лар ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В», «C» синфларининг ва электр жиҳозлари (ишлатиладиган ГЎЎМ учун ТҲда келтирилганидан ошмайдиган кучланишли электр қурилмалари)нинг ёнғинларини бартараф этиш учун ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, Г-ЁЎҚ лардан қуйидаги ёнғинларни ўчиришда фойдаланишга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодданинг ҳажми ичида ўз-ўзидан ёниши ва туташга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво таъсирисиз ёниш ва туташга мойил бўлган полимер материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметалл гидридлари ва пирофор моддалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметалл кукунлари (натрий, калий, магний, титан) ёнғинларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Ҳажм бўйича ёнғинни ўчириш қурилмалари (азотли ва аргонли ёнғинни ўчириш қурилмалари бундан мустасно) ушбу ШНҚнинг 5-иловасидаги 12-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмайдиган герметиклик параметрига эга бўлган стационар тўсиқ конструкцияли хоналарни (жиҳозларни) ҳимоя қилиш учун қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАзотли ва аргонли ёнғин ўчириш қурилмалари учун герметик бўлмаган параметри 0,001 m-1 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Ҳимояланадиган хонанинг ҳажмини туташ зоналарга (фальшпол, фальшшифт ва бошқалар) бўлишда, герметик бўлмаган параметри ҳар бир зона учун белгиланган қийматлардан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГерметик бўлмаган параметри агар бир вақтнинг ўзида газли ўт ўчириш моддаларини етказиб беришни таъминласа, туташ зоналар орасидаги тўсувчи юзалардаги тешикларни ҳисобга олмасдан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Герметик бўлмаган параметрининг катта қийматлари бўлган хоналарни ҳимоя қилиш учун ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш маълум бир бино-иншоот учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг таснифи ва таркиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги усуллар бўйича ажратилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчириш усули бўйича: ҳажмлий ўчириш, ҳажми бўйича маҳаллий ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ўт ўчириш моддасини сақлаш усули бўйича: марказлашган, модулли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга тушириш импульсидан ёқиш усули бўйича: электр, пневматик, механик ишга тушириш ёки уларнинг комбинацияси билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Г-ЁЎҚ учун ёқиш (ишга тушириш)нинг қуйидаги турлари назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмасофавий;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳаллий.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг технологик қисми газли ўт ўчириш моддаси билан тўлдирилган идишлар, қувур ўтказгичлар ва найчалар ҳамда қурилманинг технологик қисмини қўзғатиш тизимларини ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилган ГЎЎМлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Сиқиб чиқарувчи газ сифатида ҳаво ёки азотдан фойдаланилиш лозим. Бунда, ўсиш нуқтаси минус 40ºC дан юқори бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |
Суюлтирилган газлар | Сиқилган газлар |
Карбон диоксиди (CО2) | Азот (N2) |
Хладон 23 (СF3Н) | Аргон (Ar) |
Хладон 125 (С2F5Н) | Инерген: |
Хладон 218 (С3F8) | Азот — 52 фоиз (умумий) |
Хладон 227ea (С3F7Н) | Аргон — 40 фоиз (умумий) |
Хладон 318Ц (С4F8Ц) | Углерод икки оксиди — 8 фоиз (умумий) |
Олти фторли олтингугурт (SF6) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Бошқа ГЎЎМлардан фойдаланиш (суюлтирилган азот ёки аргон ҳамда мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилганлар)ни маълум бир бино учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари ва уларнинг таркибига киритилган ускуналарни лойиҳалаш уларнинг ишлаш бўйича техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик қисмини лойиҳалашда қуйидаги ҳисоб-китоблар амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш қурилмасидаги ГЎЎМ нинг массаларини ҳисоблаш (ГЎЎМ нинг массалари ушбу ШНҚнинг 6-иловасига, массани ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар эса мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ олиниши керак);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ёнғин ўчириш қурилма қувур ўтказгичларининг диаметри, найчаларнинг тури ва сони, ГЎЎМни етказиб бериш вақтини гидравлик ҳисоблаш ишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishизотермик идишни ўз ичига олган карбонат ангидрид қурилмаси учун ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ўт ўчириш моддаси узатилганда, ҳимояланадиган хонада ортиқча босимни бартараф этиш учун очиқ майдонларни ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ бажарилиши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Газли ўт ўчириш моддасининг миқдори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Қурилмадаги ГЎЎМларнинг ҳисобий миқдори ҳимояланадиган хонада ёки бир вақтнинг ўзида ҳимояланадиган хоналар гуруҳида норматив ўт ўчирувчи концентрациясини таъминлаш учун етарли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Марказлашган қурилмалар, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз захирасига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказлашган қурилмалар реверсивли (икки йўналишли) юритмага эга бўлган қулфлаш ва ишга тушириш қурилмаси ҳамда уни бошқариш учун техник воситалар билан жиҳозланган бўлса, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдори ва захирасини изотермик идишда биргаликда сақлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз ўт ўчириш моддаси захирасига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБино ва иншоот (хона)да бир нечта модулли қурилмаларни лойиҳалашда, унинг ҳимояланган хоналаридан исталганда ишга тушган қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклаш учун етарли миқдорда захира кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗахирали модуллар ёнғин ўчириш қурилмаларига хизмат кўрсатадиган алоҳида омборларда сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Модулли ёнғин ўчириш қурилмасини синовдан ўтказиш зарур бўлса, келтирилган синовларни ўтказиш учун ГЎЎМ захираси бошқа талаблар бўлмаса, энг кичик ҳажмдаги хонани ҳимоя қилиш шартидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сиқиб чиқарувчи восита сифатида ҳаво, инерт газлари, «CО2», «H2» дан фойдаланилиши, бунда ўт ўчириш моддасининг сиқиб чиқарувчи воситалар сифатида қўлланиладиган сиқилган газлар қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Ўт ўчириш моддасини сиқиб чиқариш учун қурилмаларда саноат синовларидан ўтган ва ёнғинга қарши ускуналарда фойдаланиш учун тавсия этилган газ ҳосил қилувчи элементлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГаз ишлаб чиқарувчи элементнинг тузилиши унинг ҳар қандай бўлакларини ўт ўчириш моддасига тушмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Маданий бойликларни ҳимоя қилишда газ ҳосил қилувчи элементлардан ўт ўчирувчи моддаси сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Вақтинчалик тавсифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилма хонада эвакуация ҳақида хабар берувчи мосламалар ишга тушган пайтдан бошлаб 10 s дан кечиктирмасдан одамларни хонадан эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақт давомида, автоматик ва масофадан ишга тушириш пайтида ҳимояланадиган хонага газли ўт ўчириш моддасини чиқаришни кечиктиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамоллатиш (кондициялашни) тизимларини ўчиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган хонадаги шамоллатиш тизимларининг ҳаво узаткичларида клапанларни тўлиқ ёпиш вақти ушбу хонага белгиланган кечикиш вақтидан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Ёнғинни ўчиришда ҳимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш қурилмаларини ўчирмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, қурилмани ҳисоблаш ҳимояланадиган хонанинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда махсус усул бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси 15 s дан кўп бўлмаган инерцияни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси ҳимояланадиган хонада норматив ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун зарур бўлган газли ўт ўчириш модда массасини қуйида ошмайдиган вақт оралиғи учун камида 95 фоизини етказиб беришни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидриддан ташқари) ишлатиладиган модулли қурилмалар учун — 10 s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидрид бундан мустасно) ишлатиладиган марказлаштирилган қурилмалар учун 15 s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ сифатида карбонат ангидрид ёки сиқилган газлар ишлатиладиган модулли ва марказлаштирилган қурилмалар учун 60 s.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВақт оралиғининг номинал қиймати ГЎЎМ солинган идишни 20°C ҳароратда сақлаш орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида қуйидагилар қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ёнғин ўчириш модуллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ёнғин ўчириш батареялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishизотермик идишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказлашган қурилмаларга тегишли идишларни ёнғин ўчириш станцияларига жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМодулли қурилмалардаги модулларни ҳимояланадиган хонанинг ўзида унинг ташқарисида, унга яқин жойда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГазли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлардан иссиқлик манбалари (иситиш мосламалари)гача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТарқатиш қурилмалари ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Марказлашган ва модулли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик жиҳозларини жойлаштириш уларга техник хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар ҳимояланадиган хоналарга яқинроқ жойлаштирилиши, бунда идишларни уларга ёнғин (портлаш)нинг хавфли омиллари таъсир қилиши мумкин бўлган жойларга, механик, кимёвий ёки бошқа турдаги шикастланишлар рўй бериши, қуёш нурларининг тўғридан-тўғри тушиши мумкин бўлган жойларга жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Қурилмада бир хил ўлчамдаги модуллар учун ГЎЎМ ва сиқиб чиқарувчи газни тўлдириш учун ҳисобий қийматлар бир хил бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Икки ёки ундан ортиқ модулни коллекторга улашда суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ва сиқилган газ ГЎЎМ сифатида фойдаланилганда, қуйидаги бир хил ўлчамдаги модуллардан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир хил ГЎЎМ тўлдириш ва сиқиб чиқарувчи газ босими билан, агар суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир хил ГЎЎМ босими билан, агар сиқилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМодулларни коллекторга улаш тескари (қайтиш) клапани орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари алгоритми умумий коллекторга уланган барча модуллардан бир вақтнинг ўзида етказиб беришни назарда тутса, уларни коллекторга улаш учун қайтиш клапанларини ўрнатмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, модулларни узишда коллекторни герметизациялаш (зич беркитиш) учун зулфинлар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Газли ёнғин ўчириш қурилманинг бир қисми сифатида газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар улар учун фойдаланиш қоидаларига мувофиқ маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Сиқилган газлар ГЎЎМ сифатида қўлланиладиган қурилмаларда модуллар ёки изотермик идишлар учун техник ҳужжатларига мувофиқ, ГЎЎМ массасини назорат қилишни таъминлайдиган техник воситалар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. ГЎЎМ — сиқиб чиқарувчи гази бўлмаган сиқилган газларни ўз ичига олган модулли қурилмаларни лойиҳалаш жараёнида унинг массасини назорат қилиш учун мосламалар билан жиҳозлашни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган газни ГЎЎМ ҳамда сиқиб чиқарувчи газ сифатида ишлатилганда, газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар босимни назорат қилиш мосламалари билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Қувур ўтказгичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ГОСТ 8732-78 ёки ГОСТ 8734-75 бўйича пўлат қувурлардан, шунингдек латун ёки зангламайдиган пўлатли қувурлардан, ундаш қувур ўтказгичлари эса ГОСТ 10704-91 бўйича пўлат қувурлардан тайёрланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни резба орқали улаш учун пўлат ва латун материалларидан тайёрланган фитингларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Ёнғинни ўчириш қурилмаларидаги қувурларнинг бирикмалари пайвандланган, резьбали, фланесли ёки кавшарланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Қувур ўтказгичларнинг тузилиши гидравлик синовдан ёки тўпланган конденсатни тўкишдан сўнг сувни олиб ташлаш учун тозалаш имкониятини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Қувур ўтказгичлар ишончли тарзда маҳкамланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичлар билан девор орасидаги оралиқ масофа 2 cm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш га тенг босимда мустаҳкамликни таъминлаши ва фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босимига тенг босимда 5 min давомида герметикликни таъминлаши керак (бу ерда Риш — фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босими).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ерлантирилган (ноллаштирилган) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕрлантириш белгиси ва жойи — ГОСТ 21130-75 бўйича аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Модулларни қувур ўтказгичлар билан улаш учун эгилувчан улагичлардан (масалан, юқори босимли енглар) ёки камида 1,5 Риш босим остида мустаҳкамлигини таъминлаб берадиган мис қувур ўтказгичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Тарқатиш қувур ўтказгичлари тизими симметрик ҳолатда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Қувур ўтказгичларнинг ички ҳажми 20°C ҳароратда ГЎЎМнинг ҳисобий миқдорининг суюқ фазаси ҳажмининг 80 фоиздан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Қўзғатувчи тизимлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Қўзғатувчи тизимларнинг ҳароратга сезгир элементларини ҳимояланадиган хоналарда жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 8-банди талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Қўзғатувчи қувур ўтказгичларнинг шартли ўтказиш диаметри 15 mm га тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Қўзғатувчи қувур ўтказгичлар ва уларнинг қурилмалардаги уланган жойлари 1,25 Р босимдаги мустаҳкамликни ва камида ундовчи тизимдаги газ (ҳаво) ёки суюқликнинг максимал босимдаги герметикликни (зичликни) таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини масофадан ишга тушириш мосламалари 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Найчалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Найчалар турини танлаш уларнинг маълум бир ГЎЎМ учун техник хусусиятлари билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Найчалар ҳимояланаётган хонанинг геометриясини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши ва хонанинг бутун ҳажми бўйлаб норматив даражадан паст бўлмаган концентрацияда ГЎЎМ тарқалишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Нормал шароитларда зичлиги ҳаво зичлигидан катта бўлган ГЎЎМни етказиб бериш учун қувур ўтказгич ажратишларига ўрнатилган найчалар ҳимояланадиган хонанинг ораёпмаси (шифт, осма шифт, фальшшифт)дан 0,5 m дан ортиқ бўлмаган масофада жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Битта тарқатувчи қувур ўтказгичдаги икки энг охирги найчалар орасидаги ГЎЎМнинг сарфидаги фарқ 20 фоиздан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Диаметри 3 mm дан ошмайдиган, индивидуал чиқиш тешиклари бўлган найчанинг кириш қисмида фильтрлар ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Бир хонада (ҳимояланадиган ҳажмда) фақат бир хил ўлчамдаги найчаларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. 1,25 Риш босимда найчаларнинг мустаҳкамлиги таъминланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНайчаларнинг чиқиш тешикларининг юзаси коррозияга чидамли материалдан тайёрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Найчаларнинг чиқиш тешиклари тўғридан-тўғри ГЎЎМ оқимлари ҳимояланадиган хонанинг очиқ майдонларига йўналтирилмаган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Найчалар механик шикастланиш ёки тиқилиб қолиши мумкин бўлган жойларда жойлаштирилганда, улар механик таъсирлардан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Ёнғин ўчириш станцияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналари бошқа хоналардан 1-турдаги ёнғинга қарши тўсиқлар ва 3-турдаги ораёпмалар билан ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш станцияси хоналарини «А» ва «Б» тоифалардаги (портлаш хавфи мавжуд) хоналарнинг остида ва тепасида жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш станцияларининг хоналари биноларнинг ертўласида, ярим ертўла (цокол) қаватида ёки биринчи қаватида жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш станциясини биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ёнғин ўчириш станцияси бино ва иншоотлардаги кўтариш-ташиш ускуналари, қурилмаларни ўрнатиш жойига етказиб бериш ва фойдаланиш ишларини бажариш имкониятини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш станцияси жойлашган хонадан ташқарига чиқиш жойига эга зинапоя катаги, вестибюль ёки йўлакка чиқиш жойи қуйидаги ҳолларда назарда тутилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш станциясининг чиқиш жойидан зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу йўлакка «А» ва «Б» тоифадаги хоналардан чиқиш жойлари мавжуд бўлмаса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Изотермик идишлар ёнғин ўчириш станцияси биносидан ташқарида ёғингарчилик ва қуёш нурларидан ҳимоя қилиш учун соябон билан, ҳудуднинг периметри атрофида эса тўсиқ билан ўрнатилиши лозим. Бунда, қуйидагиларга амал қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishизотермик идишларни ўрнатиш жойида фавқулодда ёритишни таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishизотермик идишларга ҳамда уни бошқариш (ишга тушириш) тугунлари ва тақсимлаш мосламаларига одамларнинг рухсатсиз киришни максимал (юқори) даражада истисно қилишни ҳисобга олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishизотермик идишларга кириш йўлларини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Ёнғин ўчириш станцияси хонасининг баландлиги модуллар ёки батареялар ишлатиладиган қурилмалар учун камида 2,5 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзотермик идишлардан фойдаланганда, хонанинг минимал баландлиги ундан камида 1 m шифтгача бўлган масофани таъминлаши ҳамда идишларнинг баландлиги билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналарида ҳарорат 5 дан 35°C гача бўлиши, 25°C да нисбий ҳаво намлиги 80 фоиздан ошмаслиги, ёритилганлик — люминесцент лампалар билан камида 100 lk ёки чўғланма лампалар билан камида 75 lk бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 нинг талабларига мувофиқ бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Ёнғин ўчириш станциялари камида иккита ҳаво алмашинувига эга тортиш-чиқариш шамоллатиш жиҳозларига, шунингдек телефон алоқаси билан таъминланган кеча-кундуз навбатчилик қилувчи ходимларнинг хонасига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКириш эшиги ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида мослама ва жиҳозларни жойлаштириш уларга хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Марказлашган қурилмалар маҳаллий ишга тушириш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Модуллари ҳимояланадиган хонада жойлашган модулли қурилмалардан қурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМодулларда ишга тушириш элементлари мавжуд бўлса, улар блокланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Модуллари ҳимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган модулли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга туширишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга ишга тушириш элементлари қуйидаги шартларга жавоб бергандагина йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хоналардан ташқарида ёнғин омиллари таъсиридан хавфсиз жойда жойлашган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилманинг барча ишга тушириш элементларини (яъни модулларни) бир вақтнинг ўзида ишга туширишни таъминлаши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари полдан 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. ГЎЎМни етказиб бериш учун бир нечта йўналишлар мавжуд бўлса, батареялар (модуллар) ва тарқатиш қурилмалари маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари ҳимояланадиган хонанинг йўналишини кўрсатувчи тахтачаларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Ҳимояланган хоналарга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Ҳимояланган хоналарнинг герметик бўлмаган параметри мазкур ШНҚда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик асоссиз тешикларни бартараф этиш чораларини кўриш, дераза ва эшикларни ёпиш мосламаларини ўрнатиш, кабель ўтказмаларини зич ҳолатда ёпиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Хона, унинг зарурлиги мазкур ШНҚнинг 8-иловасида келтирилган усул бўйича ҳисобланган бўлса, босимни камайтириш учун доимий очиқ тешик ГЎЎМ етказиб берилганда, тешиги очиладиган қурилма бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Умумий алмашинув, шамоллатиш, ҳаво иситиш ва ҳимояланадиган хоналарни кондициялаш ҳаво узаткичлари тизимларида ёнғин аниқланганда, автоматик равишда ёпиладиган ҳаво тўсиқлари (тўсма қопқоқлар ёки ёнғинга қарши клапанлар) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш мосламаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚуйидаги ҳолларда ҳаво ўтказгичларга автоматик тарзда очилиб-ёпиладиган механизмларни ўрнатмасликка йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгазли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш жараёнида шамоллатиш оралиқлари ҳар доим очиқ турадиган оралиқлар сифатида инобатга олинган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамоллатиш оқимларининг тўхталиши ГЎЎМни бергунга қадар амалга оширилса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Ёнғин ўчирилгандан кейин ГЎЎМларни олиб ташлаш учун бино-иншоотлар ва хоналарнинг умумий алмашинув шамоллатишдан фойдаланилиши, бунда кўчма шамоллатиш қурилмалари бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Хавфсизлик талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Қурилмаларни лойиҳалаш ушбу турдаги қурилмалар учун техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган қурилмани ўрнатиш, ишга тушириш, қабул қилиш ва ишлатиш вақтида хавфсизлик талабларига жавоб бериш имкониятини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини қўлда ишга тушириш мосламалари (ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида ўрнатилган маҳаллий ёки ёнғин постларини масофадан ишга тушириш мосламалари бундан мустасно) тасодифий ишга тушириш ёки механик шикастланишдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. ГЎЎМ (газ)ни чиқариб юбориш учун сақлаш мосламалари ишга туширилганда, ходимларнинг шикастланишига йўл қўймайдиган тарзда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Газни хавфсиз ҳудудга олиб ташлаш учун дренаж қувур ўтказгичлари изотермик идишларнинг сақлаш мосламаларини чиқиш тугунларига уланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Суюлтирилган ГЎЎМ учун берк бўшлиқлар клапанлар ўртасида ҳосил бўлиши мумкин бўлган қувур ўтказгичлари ҳудудларидаги қурилмаларда ГЎЎМни хавфсиз тушириш учун сақлаш мосламалари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг асбоб ва ускуналарини ерлантириш ҳамда ноллаштириш электр қурилмаларни ўрнатиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилиши ва ускунанинг техник йўриқномаларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Қурилмалардан фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш, синовдан ўтказиш ва таъмирлаш вақтида ўт ўчириш моддалари учун қўйилган техник талабларга амал қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. «А», «В», «C» синфлари ва электр жиҳозлари (кучланиш остидаги электр қурилмалари)нинг ёнғинларини тарқалишини чеклаш ва бартараф этиш учун К-АЁЎҚ дан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи тоифасига мансуб хоналарни ҳимоялашда, (ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ «А» ва «Б» тоифалари ва электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича портловчи зоналар) қурилма таркибига кирувчи асбоб-ускуналар ҳимояланаётган хонага жойлаштирилганда, портлашдан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Қурилмаларни ҳимояланадиган ҳудуддаги ёнғин тарқалишини чеклаш ёки уни ўчириш, ҳудуднинг ёки ҳажмнинг бир қисмини маҳаллий ўчириш ҳамда бутун ҳимояланадиган ҳажмни ўчиришда мазкур ШНҚнинг 209, 210-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда ишлатилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Одамлар гавжум бўладиган жойлар (кино ва театрлар, савдо марказлари заллари ҳамда хоналари)да қурилмалар мазкур ШНҚнинг 236 — 239, 246 — 249-бандлари талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Ўт ўчириш кукунлари ГОСТ 26952-97 талабларига мувофиқ бўлиши, бунда кукунли ёнғин ўчиришнинг импулс модуллари учун тешиб ўтувчи кучланиш параметрини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан, ўчириш зонасида ҳаво оқимларининг тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган, одамларнинг доимий бўлиши назарда тутилмаган ҳамда вақти-вақти билан ташриф буюриладиган (ишлаб чиқариш заруратига кўра ҳажми 100 m3 дан ошмайдиган) хоналарни, электр шкафлари, кабель иншоотлари ҳимоя қилиш учун фақат ёнғинни аниқлаш ва ўчириш вазифаларини бажарадиган, шунингдек ёнғин сигналини узатувчи қурилмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Қуйидаги ёнғинларни ўчиришда модул туридаги К-АЁЎҚ дан фойдаланмаслик керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодданинг ҳажмида ўз-ўзидан ёнишга ва туташга мойил бўлган ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво киришисиз туташга ва ёниб кетишга мойил пирофорик ва полимерик материаллар ёнғинларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Модул туридаги К-АЁЎҚ учун лойиҳа ҳужжатлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Кукунли ёнғин ўчириш модулининг тузилишига боғлиқ ҳолда қурилмалар тақсимловчи қувур ўтказгичларга эга бўлиши ёки эга бўлмаслигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Кукунли ёнғин ўчириш идишларида сиқиб чиқарувчи газни сақлаш усулига кўра қуйидагиларга бўлиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдам берилувчига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаз ҳосил қилувчи элементга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган ёки суюлтирилган газ баллонига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Кукунли ёнғин ўчириш идишларни ҳимояланадиган хонага жойлаштиришда маҳаллий қўлда ишга туширишни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Ҳимояланадиган хоналарнинг ҳажмини ҳисоблашда агар асбоб-ускуналар ва қурилиш конструкциялари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган бўлса, уларнинг ҳажмини хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан олиб ташлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Алоҳида ишлаб чиқариш майдонлари, ҳудудлари, агрегатлари ва ускуналарини маҳаллий ҳимоя қилиш ҳаво оқими тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган ёки кукунли ёнғин ўчириш модули учун техник ҳужжатларда (ТҲ) кўрсатилган параметрларга эга бўлган хоналарда олиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Маҳаллий ёнғин ўчиришнинг назорат зонасини ҳисоб-китоби сифатида 10 фоизга оширилган ҳимояланган майдон ўлчами 15 фоизга оширилган ҳимояланган ҳажм ўлчами қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Герметик бўлмаганлик даражаси 1,5 фоизгача бўлган хоналарда уларнинг бутун ҳимояланадиган ҳажмини ўчиришни таъминлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. Ҳажми 400 m3 дан ортиқ бўлган хоналарда майдони (ҳажми) бўйича ёки бутун майдон бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш усуллари қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. К-АЁЎҚ (кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилма)ларидаги қувур уланишлари пайвандланган, гардишли ёки резбали (бурама тишли) бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг ёнғин ўчириш қурилмаларидаги уланишлари Риш. га тенг бўлган синов босимида герметикликни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. К-АЁЎҚлардаги қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш синов босимида мустаҳкамликни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Кукунли ёнғин ўчириш идишлари ва сачратгич найчалар модуллар учун техник ҳужжатларга мувофиқ ҳимояланадиган ҳудудга жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Сачратгич найчалари билан модулли ускуналар ёки қувур ўтказгичларни ўрнатиш учун ишлатиладиган конструкциялар ўрнатиладиган элементлар оғирлигининг беш бараварига тенг бўлган юк таъсирига бардош бериши ва уларнинг сақланишини ҳамда тасодифий шикастланишлардан ҳимояланишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. К-АЁЎҚларнинг сачратгич найчаларини тиқилиб қолиш эҳтимолини истисно қилиш учун чоралар кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Энг катта хона ёки ҳудудни ҳимоя қилувчи қурилма учун бутловчи қисмлар, қайта қувватланмайдиган модулли ускуналар ва алмаштириш кукуни захирасининг 100 фоиз миқдори кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир бино-иншоот (хона)да турли ўлчамдаги бир нечта модулли ускуналар ишлатилса, захира ҳар бир ўлчамдаги модулли ускуналар билан қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклашни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Захира объект омборида сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. Кукунли ёнғин ўчириш модуллари фойдаланиш ҳарорати оралиғини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Тарқатиш қувур ўтказгичлари бўлган модулларни қуйидаги хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хонанинг ўзида (мўлжалланган ёниш зонасидан узоқда) ва унинг ташқарисида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хонага бевосита яқин жойда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус тўсиб олинган жойда, алоҳида хонада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Ёнғинни ўчириш учун зарур бўлган модуллар сонини ҳисоблаш ҳимояланадиган ҳажмни ўт ўчириш кукуни билан бир хилда тўлдиришни ёки мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ пуркаш диаграммаларини (модуль учун ТҲда берилган) ҳисобга олган ҳолда, ҳудудга бир хилда сув сепишни таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Сачратгич найчаларнинг жойлашиши модул учун ТҲга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланувчи хонанинг баландлиги найчалар ўрнатилишининг максимал баландлигидан юқори бўлса, бунда уларни жойлаштириш пуркаш диаграммаларини ҳисобга олган ҳолда, қатламларда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. К-АЁЎҚдан фойдаланишда (лойиҳада асосланган ҳолда) захиралашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, модулли ускуналарнинг умумий сони ҳисобланганига нисбатан икки баробар кўпайтирилиши ва модулли ускуналарни икки босқичли ишга тушириш амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи босқични ёқиш учун масофадан бошқариш тизимини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ҳимояланадиган хоналарга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Ҳажми бўйича ўчириш пайтида хонанинг герметик бўлмаганлик даражаси техник кўрсаткичлари қийматларидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаълумотлар мавжуд бўлмаганда, герметик бўлмаганлик даражаси мазкур ШНҚнинг 209-бандига мувофиқ олиниши ва «К4» ни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Бутун ҳимоя қилинадиган ҳажмни ўчириш кўзда тутилган хоналарни лойиҳалашда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосиз очиқ оралиқларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз-ўзидан очилиб кетадиган эшикларнинг бўлишига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Ҳимояланган хоналарнинг умумий алмашинув вентиляцияси, ҳаво билан иситиш ва ҳавони кондициялаш тизимларининг ҳаво ўтказгичларида ҳаво тўсиқлари ёки ёнғинга қарши клапанлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланган хоналарни лойиҳалаш ишларида К-АЁЎҚ ўчирилгандан сўнг ёниш маҳсулотлари ва ҳавода муаллақ ҳолатдаги кукунни йўқотиш мақсадида, умумий алмашинув вентиляцияси назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, кўчма вентиляция қурилмаларидан фойдаланишни ҳам ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўккан кукун чангютгич ёрдамида ёки нам тозалаш орқали олиб ташланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Хавфсизлик талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Қурилмаларни лойиҳалаш ГОСТ 12.1.019-2017, ГОСТ 12.3.046-91, ГОСТ 12.4.009-83, ГОСТ 12.1.005-88, ГОСТ 28130-89, ЭЎҚ талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Қурилмани қўлда масофадан ва маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар муҳрланган бўлиши лозим (ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган қўлда ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. К-АЁЎҚ ҳимоя қилинаётган хонадан одамларни эвакуация қилиш, шамоллатишни (кондиционерлаш) ўчириш, тўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпиш учун зарур бўлган вақт давомида, бироқ эвакуация тўғрисида хабар бериш қурилмаларинг уланиш вақтида 10 s дан кам бўлмаган вақт давомида кукун чиқарилишини ушлаб туришни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари (ЁҚ) ишлатмасдан автоматик тарзда ёнғинни аниқлаш ва ўчириш функцияларини бажарадиган қуйидаги қурилмаларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи қувват манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир вақтнинг ўзида ёнғин ҳақида хабарлашларни бажарадиган ёнғин ўчириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳандислик тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishижро этувчи (масофадан бошқариш пультлари, қисқа туташув назорати ва изоляция қурилмалари, реле модуллари ҳамда овозли ва ёруғлик сигналли огоҳлантирувчи) мосламаларнинг бир вақтнинг ўзида ишлаб кетиши учун сигнал ва буйруқ импулсларини берувчи бошқариш ва назорат қилиш тизимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Мустақил (автоном) қурилмалар ўт ўчириш моддаси аэрозолли, сувли, кўпикли, газли, кукунли ва комбинациялашган турларга бўлиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. К-АЁЎҚларга ишлаб чиқариш заруриятидан келиб чиққан ҳолда техник хизмат кўрсатиш, таъмирлашларни бажаришда, одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун техник ва ташкилий чоралар кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. Мустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмалари фақат ҳажми 5 m3 гача бўлган электр ускуна жиҳозларининг (40 kv гача кучланиш остидаги электр шитлари) чекланган жойларида қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. Ҳажмли усулда аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларини қуйидаги хоналарда ўрнатилган электр қурилмаларида қўллашга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторнинг ташқи юзасидан 150 mm масофада жойлашган зона ташқарисида 400 °C дан юқори ҳароратга эга бўлган ёнғин ўчирувчи аэрозоль генераторларидан фойдаланган ҳолда, III ва ундан паст даражадаги оловбардошлилик даражасидаги бино ва иншоотлар хоналарида, шунингдек аэрозолни масофадан узатиш қувурларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш ўринлари мавжуд бўлганда ва одамлар бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«А» ва «Б» тоифалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодда қатлами (ҳажми) ичида ўз-ўзидан ёниб кетишга ва (ёки) чириб кетишга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчи материаллар (ёғоч қипиғи, пахта, ўт уни);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кирмасдан чириш ва ёнишга мойил бўлган кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, полимер материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметаллар ва пирофор моддаларининг гидридлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметаллар кукунлари (магний, титан, цирконий);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторлар ишлай бошлагунга қадар одамлар чиқиб кетиши мумкин бўлмаган хоналарда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланганда, ёнувчан материаллар ва жиҳозларнинг аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмасининг хавфли юқори ҳароратли зоналари билан алоқа қилиш имкониятини истисно қилиш учун ишлаб чиқарувчи корхонасининг ТҲда келтирилган тегишли конструктив чоралари (ҳимоя экранлари, тўсиқлар) таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Ҳар бир турдаги мустақил автоном ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш таркиби миқдорини ҳисоблаш автоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг ўт ўчириш таркиби турига мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Мустақил (автоном) қурилмаларнинг таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддасини сақлаш ва етказиб бериш функцияларини бажарадиган қурилмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчоқларини аниқлаш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ишга туширишни таъминлайдиган қурилмалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган бино ва иншоотлар ҳамда хоналар ёнғин сигнализацияси техник воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-боб. Ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув ускуналарини лойиҳалаш жараёнида қуйидагилар кўзда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмаларни ўчириш ва уларни автоматик ишга тушириш режимини қайта тиклаш ўрнатмаларини навбатчи пост хонасига ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хонага жойлаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қилиш тизими мавжуд бўлса, автоматик ишга туширишни тиклаш мосламаларни ҳимояланадиган хоналарнинг кириш жойларига жойлаштирилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. Умумий талаблардан ташқари сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқариш ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлайдиган насосларни автоматик тарзда ишга тушириш (ёнғин ва ўлчаш насослари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга туширилмаган ёки ишловчи насослар белгиланган муддатда режимга етиб бормаганда, захира насосларни (ёнғин ва дозатор насосларини) автоматик тарзда ишга тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпиб-очадиган мосламанинг электр узатмаларини автоматик тарзда ёқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдренаж насосини автоматик ишга тушириш ва ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасосларни маҳаллий ва масофадан ишга тушириш ва ўчириш (спринклер тизимлари бундан мустасно);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичлар ва гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишлардан ўт ўчириш моддасини ва сиқилган ҳаво оқишини қоплаш учун ускуналарни автоматик ва маҳаллий бошқариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУскуналарни автоматик назорат қилиш қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузилиши учун электр узатмасига эга бўлган қулфлаш мосламаларининг электр занжирларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин насосларини ва узилиш ва қисқа туташувлар учун ўлчаш насосларини автоматик равишда ёқиш буйруғини шакллантириш, бошқарув тугунларининг ишга тушишини рўйхатдан ўтказувчи қурилмаларнинг электр занжирларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида сақлаш вақтида гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишдаги, дренаж чуқурида, кўпик ҳосил қилувчи билан идишдаги фавқулодда даражани;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидропневматик идишдаги босимни автоматик назорат қилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Одамлар бўлиши мумкин бўлган ва ҳимояланадиган хоналар учун ҳажмий ёнғин назорати пости хонасида жойлашган кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик ва овозли сигналларни бериш йўли билан мазкур қурилмани автоматик ишга туширишни масофадан бошқаришга ўтказиш учун мосламалар бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Насос станциясининг хонасига қуйидаги қурилмалар жойлаштирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасосларни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш (навбатчи пост хонасидан ёнғин насосларини ишга тушириш ва тўхтатишга йўл қўйилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкомпрессорни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. Автоматик газли ва кукунли ёнғинни ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш жараёнида мазкур қурилмалар учун бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаб бериши ҳисобга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмани масофадан ишга туширишни (ҳимояланадиган хоналарга киришда, ёнғин назорати пости хонасида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирлари ва ишга тушириш мосламаларининг узилиши учун занжирларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ишга тушириш идишлари ва қўзғатилувчи қувур ўтказгичлардаги босимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хонага эшикларни очишда ўчирилган ҳолатни кўрсатган ҳолда қурилмани автоматик ва масофадан ишга туширишни ўчиришни автоматик назорат қилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. Автоматик газли ва кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларни масофадан ишга тушириш учун мосламалар ҳимояланадиган хоналардан ташқарида, фавқулодда чиқиш жойларига жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати постининг хоналарида ёки суткалик навбатчилик қиладиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Ҳимояланадиган хоналарнинг эшикларида улар очилганда қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш учун сигнал берадиган мосламаларни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОдамлар оммавий тарзда тўпланмайдиган ва ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан ошмайдиган, ҳажми 100 m3 дан ортиқ бўлмаган хоналарни, шунингдек электр шкафлари, кабель иншоотларини ҳамда кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларини автоматик ишга туширишни ўчириб қўядиган мосламалар билан жиҳозламасликка, рухсатсиз киришдан ҳимояланган автоматик ишга туширишни тиклаш мосламалари ҳимояланадиган хоналарнинг кириш қисмида ўрнатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмани масофадан ишга тушириш (ҳимояланадиган хоналарга кириш олдида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирларини ва уларнинг занжирларини узилиши учун автоматик назорат қилишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини масофадан ишга тушириш мосламалари ҳимояланадиган хонадан ташқарида, эвакуация чиқиш жойларига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Ушбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. Масофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати пости хоналарида ёки кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарининг сигнализациясига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Навбатчи пост хонаси ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хоналарда ёруғликли ва овозли сигнализациялар бўлиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОдамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ортиқ ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ҳамда савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига узатилиши керак.
(248-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Овозли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин рўй берганлиги ҳақида ёнғин сигнализациясининг манзилли тизимларини қўллаган ҳолда йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин рўй бергандан сўнг, қурилмаларни ишлаганлиги тўғрисида йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан хабар беришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Ёруғликли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр таъминотининг кириш ва захиравий кириш жойларида кучланиш мавжудлиги тўғрисида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ҳақида хабар берувчи овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносозликлар ҳақида овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида хабар беришни (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Ёнғин ҳақидаги сигнал қурилманинг носозлиги ва унинг ишлаб кетганлиги тўғрисидаги сигналдан импульслиги ёки овознинг тавсифи фарқ қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Ҳажмий кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган хоналар ва уларнинг киришлари олдида ҳамда улар орқали кириш мумкин бўлган қўшни хоналарда ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ёнғин сигнализация ва қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш ҳақида ёруғлик сигнализацияси тизими лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Ёнғин назорати пости хонасида ёки суткалик навбатчиликни олиб борадиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда қуйидагича сигнализациялар билан таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёруғлик ва товуш сигнализацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасосларни ишга тушириш ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўт ўчириш моддасини етказиб бериш йўналишларини кўрсатган ҳолда қурилма ишлашининг бошланиши ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасослар ва қурилмаларни автоматик ишга туширишни ўчириш тўғрисида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 237-банди бешинчи хатбошиси, 238-банднинг саккизинчи, ўнинчи хатбошилари бўйича қурилманинг носозлиги, қурилманинг асосий ва захира электр таъминоти кириш жойларида кучланишнинг йўқолиши, очиш буйруғи берилганда электр юритмали қулфлаш қурилмаларининг тўлиқ очилмаслиги, қулфлаш қурилмаларининг электр бошқарув занжирларининг носозлиги, сув сатҳи ва ҳаво босимининг рухсат этилган даражадан пасайиб кетиши ҳақида (умумий овозли сигнал);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатма (очиқ, ёпиқ) билан эшик сурилма қопқоқларининг ҳолатини ёруғлик сигнализацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Насос станциясининг хоналарини лойиҳалаш ишларида ёруғлик сигнализацияси қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий ва захира электр таъминоти киришларида кучланиш мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин, ўлчаш, дренаж насосларини автоматик ишга тушириш ва ўчиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув тугунларининг ишлашини рўйхатдан ўтказадиган ва қурилма ҳамда қулфлаш мосламаларини ёқиш буйруғини берувчи ускуналарнинг электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини электр узатма билан бошқариш учун электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатма билан қулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини очиш учун буйруқ бериш режимида (йўналишлар бўйича расшифровка қилиш билан) тўлиқ очилиши йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) тўғрисида хабар беришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНасос станциясининг хоналарида электр сурилма қопқоқлари ўрнатилмаган бўлса, бунда ушбу банднинг бешинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган сигналлар электр сурилма қопқоқлари ўрнатилган жойда берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Ёнғин назорати пости хоналарида ёки сутка давомида навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналари қуйидаги сигнализация турлари билан таъминланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 237-бандининг бешинчи хатбошиси ва 238-банднинг учинчи хатбошиларига мувофиқ ўрнатишнинг нотўғри ишлаши тўғрисида ёруғлик ва овозли сигнализация, электр таъминотининг асосий ва захира киришларида кучланишнинг йўқолиши ҳақида умумий овозли сигнал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик сигнализацияси (ҳимояланадиган йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан).
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101-боб. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2551. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда жойлашган умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фуд-кортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш хоналарида), шунингдек меҳмонхоналар, баланд бинолар ҳамда кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида жойлашган ошхона (бундан буён матнда ошхона деб юритилади) блокларида очиқ аланга ёки қиздирилган ёғдан фойдаланиладиган қуйидаги технологик жиҳозлар ўрнатилганда ҳамда ушбу жиҳозларнинг умумий иссиқлик қуввати 20 кВтдан ортиқ бўлган ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпишириш ва қовуриш плиталари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқиздирилган ёғда қовуриш ускуналари (фритюрницалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгриллар, мангаллар, печлар ҳамда шунга ўхшаш иссиқлик ҳосил қилувчи ускуналар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2552. Ошхона жиҳозларининг қуйидаги қисмлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона жиҳозларининг юзалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво тортиш (сўриш) зонтларининг ички ҳажми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғ ажратувчи (йиғувчи) фильтрлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи ёнғинга қарши тўсиққача бўлган ҳаво тортиш (сўриш) қувурларининг ички бўшлиғи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2553. Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати мазкур ШНҚнинг 91-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг турлари ва ўт ўчириш моддалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2554. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг тури ва сони ошхона жиҳозларининг тури, қуввати, миқдори, шунингдек атроф-муҳит шароитларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2555. Ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ҳар бир автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси фақат битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2556. Битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиш учун бир нечта автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси талаб этилганда, уларнинг бир вақтда ишга туширилиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2557. Ошхона жиҳозлари зонасида қиздирилган ёғ ва мойлар билан алоқада бўлиши мумкин бўлган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2558. Ошхона жиҳозлари учун қуйидаги турдаги автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмойларни ўчириш учун мўлжалланган суюқ модда асосидаги ёнғин ўчириш қурилмаларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус мақсадлар учун мўлжалланган кўпикли қурилмаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2559. Ёнғинни ўчириш моддалари одамлар ва асбоб-ускуналар учун хавфсиз бўлиши, шунингдек ишга тушганда заҳарли моддалар ҳосил қилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг қисмларини лойиҳалаш ва жойлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25510. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ҳамда қўлда (механик) ишга тушириш имконияти бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25511. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг элементлари ошхона жиҳозларининг нормал ишлашига тўсқинлик қилмаслиги ҳамда шамоллатиш тизимининг бевосита ҳаво оқими таъсир зонасида жойлаштирилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25512. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, ошхона жиҳозларига газ (суюқ ёқилғи) узатишни тўсувчи клапан ҳамда электр таъминоти автоматик равишда ёпилиши (ўчирилиши) лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25513. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув, хабарлаш ҳамда қўлда ишга тушириш жиҳозлари улардан фойдаланиш, назорат қилиш ва техник хизмат кўрсатиш ишларини бажариш учун қулай жойлаштирилган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25514. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари ёнғин ўчириш қурилмасининг ишчи ҳолатини тўлиқ акс эттириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25515. Барча ишга тушириш қурилмалари механик, атроф-муҳит ҳамда бошқа таъсирлар натижасида тизимнинг тасодифий ишга тушишига йўл қўймайдиган тарзда лойиҳаланиши, жойлаштирилиши ва ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25516. Ёнғин ўчириш тизимининг қўлда ишга тушириш қурилмалари ва ажратувчи клапанлари жойлашган жойларда аниқ ҳамда яхши кўринадиган белгилар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Пуркагичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25517. Пуркагичларнинг сони, тури ва жойлашуви қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона жиҳозларининг ўлчамлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатиш баландлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсўриб олинадиган ҳаво оқимининг жадаллиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоя қилинадиган зонанинг тўлиқ қамраб олиниши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25518. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, битта ҳимояланадиган майдон доирасида жойлашган барча пуркагичлар ёнғин ўчириш моддасининг бир вақтда берилишини ҳамда ҳимояланадиган юзага бир текис пуркалишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25519. Ҳаво тортиш (сўриш) зонтини ҳимоя қилиш учун пуркагичлар ёғ тутувчи фильтрларнинг юқори қисмида жойлаштирилиши, бунда горизонтал пуркаш усулини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25520. Ҳар бир дудбуроннинг зонтга уланиш жойининг ички қисмида камида битта пуркагич ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25521. Дудбурон вертикал йўналишда жойлашган бўлса, унинг ички қисмини ҳимоя қилиш учун пуркагич зонтнинг энг яқин кириш жойидан дудбурон ичкарисига кўра камида 6 м масофада йўналтирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25522. Пуркагичлар ўрнатилгандан сўнг уларнинг тури, техник хусусиятлари, ўрнатиш жойи ҳамда пуркаш тешикларининг йўналиши лойиҳа талабларига мувофиқ текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25523. Пуркагичларни ўрнатишда уларнинг зичловчи элементлари ва ички қисмларига бегона жисмлар тушишининг олдини олиш чоралари кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25524. Пуркагичларнинг пурковчи тешиклари чанг ёки мой билан тиқилиб қолишини олдини олиш учун улар ҳимоя қопқоқчалар билан жиҳозланиши ҳамда ўт ўчириш моддаси берилганда улар автоматик тарзда очилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қўзғатувчи тизим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25525. Қўзғатувчи тизим қуйидаги вазифаларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин содир бўлганда ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари автоматик ишга туширилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishходимлар томонидан ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўлда ишга тушириш имкониятини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналлар узатилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган ускуналарнинг электр энергияси ва ёқилғи манбаларини ўчириш бўйича буйруқлар шакллантирилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинодаги бошқа муҳандислик тизимлари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари билан ўзаро алоқани.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25526. Қўлда ва автоматик қўзғатиш занжирлари функционал жиҳатдан мустақил бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25527. Қўзғатувчи тизим элементлари қуйидаги таъсирлардан ҳимояланган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмеханик шикастланишлардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ҳарорат, намлик ҳамда ёғ қатламлари таъсиридан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishходимлар томонидан тизимнинг тасодифий ёки қасддан ўчирилишидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25528. Қўзғатувчи тизим ва бинодаги бошқа тизимларнинг ҳолатидан қатъи назар ишчи қобилиятини сақлаб қолиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Автоматик тарзда ишга тушириш (қўзғатиш)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25529. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг автоматик ишга туширилиши иссиқликни аниқлаш воситалари орқали таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25530. Иссиқликни аниқлаш воситалари ошхонанинг хоналарига мос бўлган ёғ тутуни, буғ ҳамда юқори намлик таъсирига чидамли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25531. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари сифатида қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчизиқли иссиқлик хабарлагичлари (термокабеллар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқликка сезгир элементлар (енгил эрувчи қулфлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари таркибига кирувчи бошқа иссиқлик хабарлагичлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25532. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари қуйидаги жойларда ўрнатилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтутун сўрувчи зонт остида ҳимояланадиган зона бўйлаб тўлиқ узунлиги бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво сўрувчи каналларнинг кириш зонасида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган ҳар бир ошхона жиҳози устида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25533. Автоматик ишга тушириш элементларининг ишга тушиш ҳарорати ошхона жиҳозларининг нормал иш ҳароратларини ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25534. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари фаоллашганда, ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари дарҳол ишга туширилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Қўлда ишга тушириш (қўзғатиш)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25535. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари қўлда ишга тушириш мосламаси билан жиҳозланган бўлиши ҳамда қурилмадаги автоматик аниқлаш воситаларининг ҳолатидан қатъи назар уни ишга тушириш имконияти бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25536. Қўлда ишга тушириш мосламаси қуйидагиларга мувофиқ ўрнатилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация йўлида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаланга таъсири эҳтимоли мавжуд бўлган зонадан ташқарида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга тушириш учун қулай жойда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25537. Қўлда ишга тушириш мосламаси унинг вазифаси ҳамда ишга тушириш тартиби кўрсатилган аниқ белги билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25538. Қўлда ишга тушириш мосламаси фаоллаштирилганда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчириш қурилмасининг ишга туширилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр таъминоти ҳамда газ ёқилғиси манбаларининг узилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналларнинг шакллантирилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25539. Қўзғатувчи тизимнинг автоматик қисми ишдан чиққанда қўлда ишга тушириш мосламаси ўз ишчанлик қобилиятини сақлаб қолиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Сигнализация ва индикация
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25540. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган хона «Ёнғин ўчириш қурилмасини ишга тушириш» ёзувли ёруғлик таблолари, товушли ҳамда ёруғлик хабарчилари билан таъминланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25541. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув жиҳозлари қуйидагиларга сигналларни узатиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёруғлик ва (ёки) товушли хабарчиларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинонинг умумий ёнғин сигнализацияси тизимига ёки диспетчерлик пунктига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25542. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг ҳимоя майдони, ҳимоя қилинаётган жиҳознинг геометрик ўлчамларидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши ҳамда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона жиҳозлари учун ҳимоя доираси уларнинг максимал горизонтал проекция майдонига кўра аниқланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво тортиш (сўриш) зонтлар учун ҳимоя доираси уларнинг ёғ тутувчи фильтрларининг юзасига кўра белгиланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво тортиш (сўриш) каналлари учун ҳимоя доираси ҳимояланадиган каналларнинг ички майдонидан келиб чиқиб аниқланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25543. Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули ушбу ШНҚнинг 92-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Ўт ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25544. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ҳимояланадиган ошхона жиҳозларига яқин жойда жойлаштирилиши ҳамда коррозиядан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25545. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари жойлашган ҳудуддаги муҳит ҳарорати 4 °C дан 55 °C гача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25546. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларининг жойлашуви уларни кўрикдан ўтказиш ва техник хизмат кўрсатиш имконини таъминлаши, шунингдек мой буғлари ҳамда иссиқлик манбалари таъсиридан ҳоли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25547. Ишчи (сиқиб чиқарувчи) газ сифатида инерт газдан фойдаланилиши, бунда сиғимдаги ишчи газ босими 6,0 МПа дан ёки ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида белгиланган босим қийматидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25548. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ишончли тарзда ўрнатилиши ва маҳкамланиши, шунингдек лойиҳа ҳужжатларида назарда тутилган ечимларга мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Қувур арматураси ва фитинглар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25549. Қувур ўтказгичлар, арматура ва фитинглар мазкур ШНҚда келтирилган атроф-муҳит ҳарорати оралиғида ишчи босимга бардош беришини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25550. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларидан ташқарида жойлашган, ёнғин ўчириш моддасини узатишга мўлжалланган қувурлар зангламайдиган пўлатдан тайёрланган чоксиз қувурлардан иборат бўлиши лозим. Бунда уларнинг сифати ГОСТ 9941-2022 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУглеродли пўлат ва композит қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25551. Ишчи газни етказиб берувчи қувурлар мис қувурлардан ёки юқори босимга мўлжалланган шланглардан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМис қувурлар қўлланилганда уларнинг сифати ГОСТ 32598-2013 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25552. Қувурлар диаметри ўзгарганда ўтказгичлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25553. Қувурлар доимий (стационар) таянчлар ва осмалар билан жиҳозланиши, бунда таянчлар ҳамда осмалар орасидаги масофа 2,5 м дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25554. Полимер қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25555. Қувурлар ишончли тарзда маҳкамланиши, таянчлар ва осмалар орасидаги масофа лойиҳа талабларига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25556. Қувурлар конструкцияси гидравлик синовлар ўтказиш ва ҳаво билан пуркаш имкониятини таъминлаши керак.
(101-боб Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-боб. Ёнғин сигнализацияси тизимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ҳимояланадиган объект учун ёнғин хабарлагичлари турларини танлашда умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Нуқтали тутунни сезиб ишлайдиган ёнғин хабарлагичи турини танлаш ГОСТ Р 53325-2012 бўйича аниқланиши мумкин бўлган турли хил тутун турларини аниқлаш қобилиятига мувофиқ амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Қуйидаги ёнғин ривожланишининг юқори тезлиги ҳолларида аланга ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки босқичда ёнғин содир бўлганида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishназорат зонасида очиқ аланга ёки қизиб кетган юзалар (600°C дан юқори) пайдо бўлиши кутилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалангали ёниш мавжуд бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонанинг баландлиги тутун ёки иссиқлик хабарлагичларини ишлатиш қийматларидан ошиб кетганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа турдаги хабарлагичлар томонидан ёнғинни аниқлаш вақти одамлар ва моддий бойликларни олиб чиқиш вазифаларини бажаришга имкон бермаса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Аланга ёнғин хабарлагичнинг спектрал сезгирлиги хабарлагичнинг назорат зонасида жойлашган ёнувчи материаллар алангасининг нурланиш спектрига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishназорат зонасида ёнғиннинг дастлабки босқичида иссиқлик чиқиши (сезиларли даражада) кутилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин бўлмаган ҳолатларда бошқа турдаги хабарлагичларнинг нотўғри ишга тушишига олиб келадиган омиллар мавжуд бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Назорат ҳудудида ёнғин билан боғлиқ бўлмаган ва бу турдаги хабарлагичлар ишга тушишига сабаб бўлиши мумкин бўлган ҳарорат ўзгаришлари кутилмаса, дифференциал ва максимал-дифференциал иссиқлик ёнғин хабарлагичлари ёнғин ўчоғини аниқлаш учун қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин пайтида ҳаво ҳарорати хабарлагичларнинг ҳароратига етиб бормаслиги ёки қабул қилиб бўлмайдиган даражада узоқроқ вақтдан кейин етиб борадиган хоналарда максимал иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларини танлашда максимал ва максимал-дифференциал хабарлагичларнинг ишлаш ҳарорати хонада рухсат этилган максимал ҳаво ҳароратидан камида 20°C юқори бўлишини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Назорат зонасида ёнғиннинг бошланғич босқичида ёнғин содир бўлганда маълум турдаги газларнинг концентрацияларда ажралиб чиқиши тахмин қилинаётган бўлса, газли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш (хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келиши)га йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГазли ёнғин хабарлагичларини ёнғин бўлмаганда хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келадиган концентрациядаги газлар пайдо бўлиши мумкин бўлган хоналарда қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Назорат зонасида устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, турли хил ёнғин омилларига жавоб берадиган ёнғин хабарлагичларини ёки комбинацияланган ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. Ҳимояланадиган хоналарнинг мақсади ва ёнғин юкламасининг турига кўра ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Хабарлагичларнинг тури ва параметрлари уларнинг жойлашган жойларида иқлимий, механик, электромагнит, оптик, радиация ва бошқа атроф-муҳит омиллари таъсирига чидамлилигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. АЁЎҚ, тутунни олиб ташлаш, ёнғин сигнализациясини бошқариш мақсадида хабар бериш учун мўлжалланган ёнғин хабарлагичлари ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчисидан паст бўлмаган қаттиқлик даражаси билан электромагнит шовқинларга чидамли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Ёнғин сигнализацияси шлейфи орқали таъминланадиган ва ўрнатилган товушли хабарлагичга эга тутунли ёнғин хабарлагичларини бир вақтнинг ўзида қуйидаги шартлар бажариладиган хоналарда тезкор, маҳаллий хабар бериш ва ёнғин жойини аниқлаш учун қўллашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки босқичда ёнғин ўчоғи пайдо бўлишининг асосий омили тутун пайдо бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланадиган хоналарда одамларнинг мавжудлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичларни меҳмонхоналар, тиббиёт муассасалари, музейларнинг кўргазма заллари, санъат галереялари, кутубхоналарнинг ўқиш заллари, савдо бинолари, ахборот марказларида қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичлардан фойдаланиш мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ хонанинг хабарлаш тизими билан жиҳозланишини истисно қилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ёнғин сигнализациясини назорат қилиш зоналарини ташкил этишга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан жиҳозланган ёнғин сигнализациясининг битта шлейфи қуйидагиларни ўз ичига олган назорат зонасини жиҳозлашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий майдони 300 m2 ва ундан кам бўлган, бир-бири билан боғланган 2 қаватдан ошмайдиган хоналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган ўнтагача алоҳида ва туташ хоналар, (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган йигирматагача алоҳида ва туташ хоналар (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши, шунингдек ҳар бир назорат қилинадиган хонага кириш жойида ёнғин хабарлагичларининг ишлаши ҳақида ташқи ёруғлик сигнализацияси мавжуд бўлиши зарур);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализациясининг манзилли бўлмаган шлейфлари хоналарни уларнинг ҳимоя зоналарига бўлинишига мувофиқ бирлаштиришига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин сигнализацияси шлейфлари хоналарни навбатчи ходимлар томонидан ярим автоматик бошқаришда ёнғин содир бўлган жойни аниқлаш вақти, одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақтнинг 1/5 қисмидан ошмаслигини ҳисобга олган ҳолда бирлаштириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин содир бўлган жойни аниқлашда одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақт келтирилган қийматдан ошса, бошқарув автоматик бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСигнализация шлейфи орқали таъминланадиган манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичларининг максимал миқдори, қўлланиладиган қабул-назорат қурилмасида кўзда тутилган барча хабарларни рўйхатга олишни таъминлаши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Манзилли ёнғин хабарлагичлари ўрнатилган битта шлейфли ёки радиал шлейфда ҳимояланадиган хоналарнинг максимал сони ва майдони қабул-назорат қурилмасининг техник имкониятлари ҳамда шлейфга уланадиган хабарлагичларнинг техник хусусиятлари хоналарнинг бинодаги жойлашувига боғлиқ бўлмаган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин сигнализациясининг манзилли шлейфларига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishманзилли ёнғин хабарлагичлари билан бир қаторда киритиш/чиқаришнинг манзилли қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishманзилсиз шлейфларга уланган манзилсиз ёнғин хабарлагичларини назорат қилувчи манзилли модуллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа туташув сепараторлари ва манзилли ижро қурилмалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМанзилли қурилмаларни манзилли шлейфга киритиш имконияти ва уларнинг сони ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган фойдаланилаётган ускунанинг техник хусусиятлари билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚабул-назорат қилиш ускуналарининг манзил чизиқларига манзилли қўриқлаш хабарномаларини ёки манзил қурилмалари орқали манзилсиз қўриқлаш хабарномаларини, ёнғиндан ҳимоя ва қўриқлаш тизимларининг зарур ишлаш алгоритмларини таъминлаш шарти билан улашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Автоматик ёнғин хабарлагичлари сони хоналарнинг назорат қилинадиган ҳудудларида содир бўлиши мумкин бўлган ёнишларни аниқлаш зарурати билан ва аланга хабарлагичлари сони эса жиҳознинг назорат қилинадиган майдони билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Ҳар бир ҳимояланадиган хонада иккитадан кам бўлмаган ёнғин хабарлагичи ўрнатилиши ва улар «ЁКИ» мантиқий схемасига мувофиқ ёқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагич қўлланилганда битта нуқтавий (манзилли бўлмаган) ёнғин хабарлагичи сифатида битта ҳаво сўриш тешигини ҳисобга олиниши, бунда хабарлагич ҳаво сўриш қувуридаги ҳаво оқими сарфи ишчи параметри сифатида белгиланган бошланғич қийматидан 20 фоиз миқдорга ўзгарганда носозлик сигналини ҳосил қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилган бўлса, ҳимояланадиган хонада (ҳудудда) битта ёнғин хабарлагичини ўрнатишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонанинг майдони унинг техник ҳужжатларида келтирилган ёнғин хабарлагичи томонидан ҳимояланадиган майдондан ва мазкур ШНҚнинг 5-, 8-жадвалларида келтирилган ўртача майдондан кўп бўлмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин хабарлагичининг ишлашини автоматик назорат қилиш таъминланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishунинг функцияларини бажаришини қабул-назорат қилиш мосламасига носозлик ҳақида хабар бериш орқали аниқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқабул-назорат қилиш мосламаси томонидан носоз хабарлагични аниқлаш таъминланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин хабарлагичининг сигналига кўра, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш ва тутун тортиш қурилмаларини, шунингдек 5-тоифали ёнғин ҳақида хабар бериш тизимларини ишга туширувчи бошқарув қурилмасини ишга тушириш учун сигнал шакллантирилмаганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Нуқтали ёнғин хабарлагичлари аланга хабарлагичларидан ташқари, устма-уст ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХабарлагичларни бевосита том остида ўрнатиш имкони бўлмаганда, уларни деворларга, устунларга ва бошқа юк кўтарувчи қурилиш конструкцияларига ўрнатишга, шунингдек тросларга маҳкамлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТомёпма остидаги ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворлардан камида 0,1 m масофада жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеворларга нуқтали ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворларнинг бурчагидан 0,5 m кам бўлмаган масофада ва томёпмадан 0,1 m дан 0,3 m гача бўлган масофада, шунингдек хабарлагичнинг ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХабарлагичларни пўлат арқонга осишда уларнинг барқарор ҳолати ва фазодаги йўналиши таъминланиши лозим. Бунда, томёпмадан хабарлагичнинг энг қуйи нуқтасигача бўлган масофа 0,3 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланилганда, горизонтал ва вертикал текисликда ҳаво олиш қувурларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин хабарлагичлари 6 m дан баланд жойлаштирилганда, уларга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун кириш имкониятини таъминлайдиган усул аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Тик томлари бўлган, диагонал, икки нишабли, тўрт қиялик, чодирсимон, тишли, қияликлари 10º дан юқори бўлган хоналарда хабарлагичларнинг бир қисми том тизмасининг вертикал текислигига ёки бинонинг энг юқори қисмига ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТомларнинг юқори қисмларига ўрнатилган битта хабарлагич билан ҳимояланадиган майдон 20 фоизга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Томёпма текислиги турли хил қияликларга эга бўлса, бунда хабарлагичлар кичикроқ қияликларга эга бўлган томёпма юзаларига ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Нуқтали, иссиқлик ва тутун ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш ҳимояланадиган хонада етказиб бериш ёки тортиб олиш вентиляцияси натижасида юзага келадиган ҳаво оқимларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда хабарлагичдан шамоллатиш туйнугигача бўлган масофа 1 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари қўлланилганда, тешикли ҳаво олиш қувуридан вентиляция тешигигача бўлган масофа хабарлагичнинг техник ҳужжатларига мувофиқ, ушбу турдаги хабарлагичлар учун рухсат этилган ҳаво оқими миқдори билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХабарлагичлардан яқин атрофдаги жиҳоз, қурилма ва электр лампаларгача бўлган горизонтал ва вертикал масофа 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин хабарлагичларини қуйидагича жойлаштириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishяқин атрофдаги жиҳоз ва қурилмалар (қувурлар, ҳаво ўтказгичлари, асбоб-ускуналар) ёнғин омилларининг хабарлагичларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёруғлик нурланиш манбаларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектромагнит шовқинлар хабарлагичнинг ишлаш қобилиятини сақлашга таъсир қилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Шифтнинг ҳар бир бўлинмасида 0,75 m ва ундан ортиқ кенгликдаги тутун ҳамда иссиқлик ёнғин хабаларгичлари ўрнатилиб, улар 0,4 m дан ортиқ масофада шифтдан чиқиб турган қурилиш конструкциялари (нурлар, таянчлар, устунлар, плиталарнинг қовурғалари) билан чегараланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилиш конструкциялари шифтдан 0,4 m ва ундан кўпроқ масофада чиқиб турган ва уларни ташкил этувчи бўлмаларининг кенглиги 0,75 m дан кам бўлса, мазкур ШНҚнинг 7 ҳамда 9-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилинадиган майдон 40 фоизга камайтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилиш конструкциялари шифтдан 0,08 m дан 0,4 m гача бўртиб чиқиб турган хоналарда мазкур ШНҚнинг 5 ва 8-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичларининг назорат майдони 25 фоизгача камайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚутилар кенглиги 0,75 m ва ундан ортиқ, яхлит тузилишга эга бўлган ҳамда шифтдан пастки белги бўйлаб 0,4 m дан ортиқ ва пол текислигидан 1,3 m дан кам бўлмаган масофада жойлашган технологик майдончалар мавжуд бўлган назорат қилинадиган хоналарида технологик майдончалар остида қўшимча ёнғин хабарлагичлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Нуқтали, чизиқли, тутунли ва иссиқлик ёнғин хабарлагичлари, шунингдек аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлар материалларнинг тахламлари, токчалар, асбоб-ускуналар ва материаллар уюмлари билан ҳосил қилинган хонанинг ҳар бир бўлмасига ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУларнинг юқори четлари шипдан 0,6 m ва ундан кам масофада жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида ёки фальшшифтдан юқорида баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда нуқтали тутун хабарлагичларини ўрнатишда ушбу ШНҚнинг 5-жадвалида келтирилган хабарлагичлар орасидаги масофа 1,5 баробарга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Ёнғин хабарлагичларини асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида, фальшшифт остида ва кўриш имкони бўлмаган бошқа жойларда ўрнатиш (лойиҳалаш) ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга туширилган хабарлагичнинг жойлашишини аниқлаш имконияти бўлишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishулар манзилли қурилмага эга бўлишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishулар мустақил ёнғин сигнализация шлейфларига уланган ёки масофавий оптик кўрсаткичга эга бўлишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш уларнинг техник ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Хабарлагичга механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда унинг ишлаш қобилиятини ва алангани аниқлаш самарадорлигини бузмайдиган ҳимоя тузилиши таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Бир назорат ҳудудида турли хил ёнғин хабарлагичлари ўрнатилганда, уларни жойлаштириш ҳар бир турдаги хабарлагич учун ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. Устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, комбинацияланган (тутунли ва/ёки иссиқлик) ёнғин хабарлагичларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 10-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТутун ёнғиннинг асосий омили сифатида қабул қилинганда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 5 ёки 9-жадвалларига мувофиқ амалга оширилиши, бунда хабарлагичлар сонини аниқлашда бирлаштирилган хабарлагич битта хабарлагич сифатида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилса, томёпмага ўрнатилган хабарлагичларни тешилган фальшшифт остидаги майдонни ҳимоя қилиш мақсадида ишлатишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтешилиш даврий тузилишга эга ва унинг майдони юзанинг 40 фоиздан ошганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар қандай кесимдаги ҳар бир тешилишнинг минимал ўлчами камида 10 mm бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфальшшифтнинг қалинлиги тешилиш катакчасининг минимал ўлчамидан уч баравардан ортиқ бўлмаганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу талаблардан камида биттаси бажарилмаганда, хабарлагичлар асосий хонанинг фальшшифтига ўрнатилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Осма шифт ортидаги бўшлиқни ҳимоя қилиш зарур бўлган ҳолларда эса қўшимча хабарлагичлар асосий шифтга ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Хабарлагичлар жойлаштиришда индикаторлар хонадан чиқишга олиб борувчи эшик томон йўналтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Нуқтали тутун ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Битта нуқтавий тутунли ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган майдон, хабарлагичлар ва девор орасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича аниқланиши, бунда майдон ва масофалар қиймати техник шартлар ва муайян турдаги хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган миқдорлардан ошмаслиги (ушбу ШНҚнинг 282-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
7-жадвал |
|
Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m |
Битта хабарлагич томонидан назорат қиладиган ўртача майдон, m2 |
Максимал масофа, m |
|
|
хабарлагичлар орасида |
хабарлагичдан деворгача |
||
|
3,5 — гача |
85 гача |
9,0 |
4,5 |
|
3,5 — дан 6,0 — гача |
70 гача |
8,5 |
4,0 |
|
6,0 дан 10,0 гача |
65 гача |
8,0 |
4,0 |
|
10,5 дан 12,0 гача |
55 гача |
7,5 |
3,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узатгич ва қайтаргич) деворлар, тўсиқлар, устунлар ва бошқа конструкцияларга мустаҳкам ўрнатилиши, бунда уларнинг оптик ўқи ораёпма сатҳидан камида 0,1 m ва кўпи билан 0,6 m масофада ўтишини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Аниқлаш вақти ёнғинга қарши ҳимоя вазифаларини бажариш учун етарли бўлса, асосланган ҳисоб-китоблар орқали хабарлагичларни ораёпма сатҳидан 0,6 m дан пастроққа ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узаткич ва қайтаргич)ни хонанинг қурилиш конструкцияларига жойлаштиришда хабарлагич ишлаган вақтида турли хил объектлар ёнғинни аниқлаш зонасига тушмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНур тарқатгич ва қабул қилувчи ёки хабарлагич ва қайтаргич ўртасидаги минимал ва максимал масофа хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотлар асосида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Баландлиги 12 m гача бўлган хоналарда икки ёки ундан ортиқ чизиқли тутун ёнғин хабарлагичлари билан ҳимояланадиган ҳудудни назорат қилишда уларнинг параллель оптик ўқлари орасидаги максимал масофа 9,0 m дан, оптик ўқ ва деворгача бўлган максимал масофа эса 4,5 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. Баландлиги 12 m дан 21 m гача бўлган хоналарда чизиқли хабарлагичлар, мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ икки қаватда (ярусда) қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарлагичларнинг биринчи қавати ёнғин юкламасининг юқори сатҳидан 1,5 — 2 m масофада, бироқ пол текислигидан камида 4 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарлагичларнинг иккинчи қавати томёпма сатҳидан 0,8 m дан ошмайдиган масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
8-жадвал |
|
Ҳимояланаётган хонанинг баландлиги |
Қават (ярус) |
Хабарлагични ўрнатиш баландлиги |
Максимал масофа |
|
|
Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқлар орасида |
Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқдан деворгача |
|||
|
12 m дан 21 m гача |
1 |
1,5 — 2 ёнғин юкламасидан, 4 m пол юзасигача |
9 m |
4,5 m |
|
2 |
том қопламадан 0,8 m гача |
9 m |
4,5 m |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда унинг оптик ўқидан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган минимал масофалар 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧизиқли тутун ёнғин хабарлагичларнинг оптик ўқлари орасидаги минимал масофа оптик ўқлардан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган ўзаро шовқинларни олдини олиш хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотларга мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларини лойиҳалашда улар томонидан назорат қилинадиган майдон, шунингдек хабарлагичлар ҳамда хабарлагичлар ва девор ўртасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 9-жадвали бўйича аниқланиши (ушбу ШНҚнинг 280-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
9-жадвал |
|
Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m |
Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган ўртача майдон, m2 |
Максимал масофа, m |
|
|
нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлар орасида |
нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичдан деворгача |
||
|
3,5 гача |
25 гача |
5,0 |
2,5 |
|
3,5 дан 6,0 гача |
20 гача |
4,5 |
2,0 |
|
6,0 дан 9,0 гача |
15 гача |
4,0 |
2,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари уларга ёнғин билан боғлиқ бўлмаган иссиқлик таъсирининг истисно қилишни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши ва жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Чизиқли ва кўп нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларининг сезгир элементи ораёма остида ёки ёнғин юкламасининг бевосита устига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларини мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидаги ҳоллардагина ёнғин юкламаси устидаги ораёпма остида ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган катталикларнинг қийматлари ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган катталикларнинг қийматларидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичнинг сезгир элементидан ораёпмагача бўлган масофа камида 25 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМатериалларни токчаларда сақлашда чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларнинг сезгир элементини қават (ярус)лар ва токчаларнинг устки қисмига ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Аланга ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Аланга ёнғин хабарлагичлари бино ва иншоотларнинг ораёпмалари, деворлари қурилиш конструкцияларига, шунингдек технологик ускуналарга ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғиннинг дастлабки босқичида тутун чиқиши мумкин бўлса, аланга ёнғин хабарлагичдан ораёпмагача бўлган масофа камида 0,8 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Аланга ёнғин хабарлагичларини ўрнатишда, уларни оптик шовқинларнинг эҳтимолий таъсиридан ҳимоялашни ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчоғининг ёниш майдони 3 s ичида хабарлагичнинг назорат зонаси майдонидан ошиб кетадиган бўлса, пульсация туридаги аланга ёнғин хабарлагичлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Назорат зонаси иккитадан кам бўлмаган аланга ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилиниши, бунда аланга ёнғин хабарлагичларнинг жойлашуви ҳимояланадиган юзани қарама-қарши томонлардан назорат қилишни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир вақтнинг ўзида хабарлагич бутун майдонни назорат қилиши мумкин бўлса ва ушбу ШНҚнинг 275-бандининг шартлари бажарилса, назорат зонасида битта ёнғин хабарлагичидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Аланга ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилишда хона ёки жиҳознинг майдони қуйидагича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаланга ёнғин хабарлагичнинг назорат қилиш бурчаги қиймати ва ГОСТ Р 53325-2012 бўйича белгиланган синфига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник ҳужжатларида келтирилган ёнувчан материалнинг оловга сезгирлиги асосида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Қўл ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Қўл ёнғин хабарлагичларини девор ва конструкцияларга ер ёки пол сатҳидан бошқарув қисмигача (тутқич, тугма ва бошқаларгача) 1,5 m баландликда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўл ёнғин хабарлагич қурилмаларини ўрнатиш жойлари мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Қўл ёнғин хабарлагичлари электромагнит, доимий магнит ва бошқа қурилмалардан узоқда жойлашган жойларда қуйидагича масофада жойлаштирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинолар ичида бир-биридан 50 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинолар ташқарисида бир-биридан 150 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўл ёнғин хабарлагичга эркин киришга тўсқинлик қиладиган бошқа бошқарув элементлари ва предметлардан камида 0,75 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Қўл ёнғин хабарлагичи ўрнатиш жойидаги ёруғлик ушбу турдаги хоналар учун ШНҚ 2.01.05-24 га белгиланган қийматларидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Газ ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Бино ва иншоотларнинг шифти, девори ва бошқа қурилиш конструкциялари жойлашган хоналарга газ ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. АТЁХ сезгирлик синфига боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалга мувофиқ ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
10-жадвал |
|
ГОСТ Р 53325-2012 га мувофиқ аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг сезгирлик синфи |
Ҳаво олиш қувурларини ўрнатиш баландлиги, m |
Ҳаво олиш тешиклари орасидаги максимал масофа, m |
Ҳаво олиш тешикларидан деворгача бўлган максимал масофа, m |
|
«С» синфи, нормада сезувчанлик |
8 |
9,0 |
4,5 |
|
«В» синфи, оширилган сезувчанлик |
15 |
9,0 |
4,5 |
|
«А» синфи, юқори сезувчанлик |
21 |
9,0 |
4,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«А», «В» синфидаги аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан катта очиқ жойлар, баландлиги 8 m дан юқори бўлган хоналар ва қуйидагиларни ҳимоя қилишда фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатриумлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқариш цехлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishомборлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавдо заллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйўловчи терминаллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishспорт заллари ва стадионлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishцирклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмузей кўргазма заллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсанъат галереялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон ускуналарнинг катта концентрацияси бўлган биноларни ҳимоя қилиш учун сервер хоналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАТС;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотларни қайта ишлаш марказлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг ҳаво олиш қувурларини, ҳаво олиш тешикларига киришни сақлаган ҳолда, қурилиш конструкциясига ёки хонанинг пардозлаш элементларига жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг қувурлари ҳаво олиш тешиги бинонинг асосий бўшлиғига чиқадиган фальшшифт/фальшпол орқали ўтадиган, ўзгарувчан узунликдаги қўшимча капилляр найчалар орқали ҳавони олиш билан осма шифт орқасида (фалшпол остида) жойлаштирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий ва ажратилган майдонда (фальшшифт орқасида/фальшпол остида) тутун мавжудлигини назорат қилиш учун ҳаво қабул қилиш қувуридаги тешиклардан (капилляр найчалар орқали) фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Эришиш қийин бўлган жойларни ҳимоя қилиш учун, шунингдек агрегатлар, механизмлар, устунларнинг ички қисмидан ҳаво олиш учун охирида (учида) тешикли капилляр найчалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Ҳаво олиш қувурининг максимал узунлиги, шунингдек ҳаво олиш тешикларининг максимал сони аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг техник хусусиятларига кўра белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларининг қувурларини кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, фальшпол остида ёки фальшшифтдан юқорида ва баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда ўрнатишда, мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган ҳаво олиш қувурлари ва девор орасидаги масофаларни 1,5 баробарга кўпайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Ёнғин қабул қилиш-назорат ва бошқарув мосламалари асбоблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Ёнғин қабул-назорат, бошқарув мосламалари ва бошқа жиҳозларни уларнинг ўрнатилган жойларидаги иқлимий, механик, электромагнит таъсирларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Ёнғин қабул-назорат, ёнғин бошқарув мосламалари ва ёнғинни автоматлаштириш тизимларида ишлайдиган бошқа жиҳозлар ташқи шовқинларга нисбатан ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчи даражадан кам бўлмаган чидамликка эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Хонада жойлашиш ўрни маълум бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан ишлаш учун мўлжалланган қабул-назорат мосламаларининг шлейфлар сони 10 ва ундан ортиқ бўлганда 10 фоизни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминланган ҳолларда кеча-кундуз навбатчилик қилинмайдиган хоналарга жойлаштиришга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ҳақидаги хабарлар ва носозликлар ҳақидаги маълумотларни кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган хоналарга узатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарларни узатиш каналларини назорат қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, мосламалар ўрнатилган хона хавфсизлик ва ёнғин сигнализацияси билан жиҳозланган ҳамда рухсатсиз киришдан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган девор, тўсиқ ва конструкцияларга ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини ёнувчи материаллардан тайёрланган конструкцияларга ўрнатиш, ушбу конструкцияларни қалинлиги камида 1 mm бўлган пўлат лист ёки қалинлиги камида 10 mm бўлган бошқа ёнмайдиган лист материали билан ҳимоялаш шарти билан йўл қўйилади. Бунда, лист материали ўрнатиладиган ускуна чегарасидан камида 100 mm га чиқиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Ёнғин қабул-назорат ва ёнғин бошқарув мосламасининг юқори четидан ёнувчан материаллардан тайёрланган хонанинг томёпмасигача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Бир нечта қабул-назорат ва бошқарув ускуналарининг қўшни жойлашуви билан улар орасидаги масофа камида 50 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини жойлаштиришда пол сатҳидан ушбу мосламаларнинг бошқарув элементларигача бўлган баландлик 0,8 — 1,5 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона бинонинг биринчи ёки ярим ертўла (цоколъ қавати)да жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур хонани биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга ундан чиқиш вестибюлга ёки бинонинг ташқарисига тўғридан-тўғри чиқиш имкониятига эга бўлган зинапоя катаги ёнидаги йўлакка олиб бориши шарти билан йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Ёнғин ўчириш пости хонасининг эшигидан ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хонадан ташқарига чиқадиган зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона қуйидагича таъминланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмайдони 15 m2 дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтабиий, сунъий ва фавқулодда ёритиш (табиий ёруғлик 100 lk дан кам бўлмаслиги), табиий ёки сунъий шамоллатиш мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150 lk кам бўлмаган люминесцент ва 100 lk кам бўлмаган чўғланма лампалар билан жиҳозланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 lk кам бўлмаган фавқулодда ёритиш билан жиҳозланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъект ёки жойнинг ёнғин-қутқарув қисми билан телефон алоқаси мавжудлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу хоналарда белгиланганлардан ташқари, захира қувватли батареялар ўрнатилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хоналарни лойиҳалаш ишларида ушбу хоналарда асосий ёритиш ўчирилган вақтда фавқулодда ёритиш автоматик равишда ёқилишини ҳисобга олиш керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3261. Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3262. Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ва савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига автоматик узатилиши керак.
(3261-3262-бандлар Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-§. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари. Ёнғин сигнализациялари ва бошқарув аппаратларини уланиш линиялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. Ёнғин сигнализация тизимларини лойиҳалашда уларнинг шлейфлари ва уланиш линияларини ташкил этиш учун симлар ва кабелларни танлаш, уларни ётқизиш усуллари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22 га мувофиқ амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Симли ва симсиз ёнғин сигнализацияси шлейфлари, шунингдек симли ва симсиз уланиш линиялари ахборот узатишнинг зарур ишончлилигини таъминлаш ва уларнинг бутун узунлиги бўйлаб хизмат кўрсатиш қобилиятини доимий автоматик назорат қилиш шарти билан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Ёнғин сигнализация тизимининг электр симлари ва уланиш линияларини лойиҳалашда уларни мис ядроли мустақил симлар ва кабеллар орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари лойиҳа топшириғига асосан ёнғин қабул-назорат мосламалари учун махсус турдаги симлар ёки кабеллардан фойдаланишни назарда тутмаса, бунда ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари алоқа симлари билан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Ёнғиндан ҳимоя қилиш воситаларини автоматик бошқариш мавжуд бўлмаса, махсус алоқа линияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Оптик ва электр бўлмаган (пневматик, гидравлик) уланиш линияларни электромагнит таъсирлар катта бўлган зоналарда қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Ёнғин автоматикаси тизимларининг турли қисмларига уланган симлар ва кабелларнинг оловбардошлилиги ушбу компонентларни ўрнатиш учун сарфланадиган вақтдан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Объектнинг комплекс алоқа тармоғидаги мис симли телефон кабеллари орқали бажариладиган уланиш линияларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин сигнализацияси тизими объектнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари, хабарлаш тизимлари, тутун тортиш ва бошқа ёнғин хавфсизлиги муҳандислик тизимларини бошқариш учун мўлжалланмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60 V гача кучланишли радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини қабул-назорат мосламаларига улаш учун алоқа каналлари ажратилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ёнғин сигнализацияси шлейфларини ўрнатишда қўлланиладиган кроссдан тақсимлаш қутиларгача ажратилган бўш жуфтликларни ҳар бир тақсимлаш қутиси доирасида гуруҳларга ажратиб жойлаштириш ва қизил ранг билан белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. Телефон ва назорат кабеллари билан бажарилган уланиш линиялари 10 фоиз дан кам бўлмаган кабель кесим юзалари ва уланиш қутилари қисқичларининг эҳтиёт захирасига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. Радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари уланиш қутилари ва кросслар орқали ёнғин қабул-назорат мосламаларига уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМосламаларнинг ахборот сиғими 20 та шлейфдан ошмайдиган бўлса, радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини бевосита ёнғин мосламаларига улашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Ҳалқасимон турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари алоҳида симлар ва алоқа кабеллари ёрдамида амалга оширилиши, бунда ҳалқасимон шлейфнинг бошланиш ва тугаш нуқталари ёнғин қабул-назорат мосламаларининг тегишли қисқичларига уланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Мис толали симлар ва кабелларнинг кесим юзалари диаметри рухсат этилган кучланиш пасайишини ҳисоблаш орқали аниқланиши, бироқ 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Қабул-назорат ва ёнғин бошқариш мосламаларининг электр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линиялари мустақил алоҳида симлар ва кабеллар орқали бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУларни портловчи ва ёнғинга хавфли хоналар (зоналар) орқали лойиҳалашга, олиб ўтишга ва ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линияларини К0 синфига мансуб қурилиш конструкцияларининг бўшлиқларидан ёнғин хавфи юқори бўлган хоналар (зоналар) орқали ўтказишга йўл қўйилади. Бунда, оловбардош симлар ва кабеллардан ёки ГОСТ 3262-75 га мувофиқ пўлат қувурларга ётқизилган кабеллар ва симлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари ва уланиш линияларини 60 V гача кучланишли, автоматик ёнғин ўчириш ва хабар бериш тизимларини бошқариш линияларини 110 V ва ундан юқори кучланишли линиялар билан бир қути, қувур, ўрам, бино конструкциясининг ёпиқ канали ёки бир лотокда биргаликда ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур линияларни биргаликда ўтказишга ёнмайдиган материалдан тайёрланган, 0,25 h ёнғинга чидамлилик чегарасига эга бўлган узлуксиз бўйлама тўсиқли қути ва лотокларнинг турли бўлмаларида бажаришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Параллель очиқ ётқизиш билан ёнғин сигнализацияси симлари ҳамда 60 V гача кучланишли кабеллардан қувват ва ёритиш кабелларигача бўлган масофа камида 0,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу сим ва кабелларни улар электромагнит шовқинлардан ҳимояланган бўлсагина қувват ва ёруғлик кабелларидан 0,5 m дан кам масофада ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин сигнализациясининг шлейф симлари ва уланиш линияларидан якка ёритиш симлари ва назорат кабелларигача бўлган масофани ташқи таъсирлардан ҳимояланмаган ҳолда 0,25 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Ёнғин сигнализацияси шлейф (шлейф)ларини ва уланиш линияларини электромагнит шовқинлардан ҳимоя қилиш зарур бўлганда, металл қувурлар, бўлмаларга ётқизилган экранланган (ўз электромагнит майдонларининг тарқалишига тўсқинлик қиладиган ва симни ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи) ёки экранланмаган сим ва кабеллардан фойдаланилиши, бунда сим ва кабеллар ноллаштирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг ташқи электр симлари ер остига ёки оқова қувурларига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур усулда ётқизиш имкони бўлмаса, уларни бино ва иншоотларнинг ташқи деворлари бўйлаб, соябонлар остида, кўча ва йўллардан ташқаридаги бинолар орасидаги таянч устунларда ЭҚЎ қоидалари талабларига мувофиқ ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линиялари назорат қилинаётган объектда ёнғин чиқиш ҳолати юз берганда, уларнинг бир вақтнинг ўзида ишдан чиқиш эҳтимолини истисно этувчи турли йўналишлар бўйлаб ўтказилиши лозим. Бунда, линияларни турли кабель иншоотлари орқали ўтказиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁруғликда улар орасидаги масофа камида 1 m бўлганда, ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини хоналарнинг деворлари бўйлаб параллель равишда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини улардан камида биттаси оловбардошлик чегараси 0,75 h бўлган ёнмайдиган материаллардан бажарилган қутига (қувурга) ётқизилган бўлса, биргаликда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатилган линияларни хона деворлари бўйлаб параллел равишда ўтказишга, улар орасидаги очиқ масофа камида 1 m бўлган ҳолда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатилган кабель линияларини биргаликда ўтказишга, уларнинг камида биттаси 0,75 h оловга бардошлилик чегарасига эга бўлган ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қувур ичига жойлаштирилганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Ёнғин сигнализациясининг шлейфларини улаш қутилари ёрдамида қисмларга ажратишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШлейфнинг охирида унинг ёқилган ҳолатини кўз билан (визуал) кузатишни таъминловчи қурилма (қизил рангдан фарқли, милтилловчи частотаси 0,1 — 0,3 Нz бўлган ялтироқ сигналли қурилма)ни ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин сигнализацияси тизимининг ҳолатини баҳолаш учун мосламани улаш мақсадида, уланиш қутиси ёки бошқа коммутация қурилмани кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қурилмаларни қулай жой ва баландликда жойлаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқаришда радиоканал алоқа линиялари ахборот узатишни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-§. Ёнғин сигнализация тизимларининг бошқа тизимлар, бино ва иншоотларнинг технологик ва электротехник жиҳозлари билан ўзаро алоқаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. Объектнинг хабарлаш, тутун тортиш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналлар шакллантирилиши эвакуация йўлларини тўсиб қўйиш вақтининг минимал қиймати билан ёнғин ҳақида хабар берилгандан кейинги эвакуация вақти ўртасидаги фарқдан ошмайдиган муддат ичида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин ўчириш қурилмаларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ўчоғини ривожланиши учун чеклаш вақти ва ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерциялилиги ўртасидаги фарқдан ошмаган, бироқ хавфсиз эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақтдан кўп бўлмаган вақт давомида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғинни ўчириш, тутун тортиш, хабарлаш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш ва камида иккита ёнғин хабарлагич ёқилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 7 — 9-жадвалларига мувофиқ (белгиланган норманинг ярмидан кўп бўлмаган масофада) амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ 1, 2, 3-турдаги хабарлаш тизимлари, шунингдек ёнғин сигнализация тизими томонидан блокланган технологик, электротехникавий ускуналар учун бошқарув сигналларини шакллантиришга битта ёнғин хабарлагични ишга тушириш орқали йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Ҳимояланадиган хонада ёки ҳудудда бошқарув буйруғини шакллантириш учун камида қуйидагилар бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучта ёнғин сигнализатори — улар икки босқичли қурилмаларнинг шлейфларига ёки манзилли шлейфларга ёки бир босқичли қурилмаларнинг учта мустақил радиал шлейфларига уланган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртта ёнғин сигнализатори — улар бир босқичли қурилмаларнинг иккита шлейфига уланган ҳолда, бунда ҳар бир шлейфга иккитадан сигнализатор уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Навбатчи ходимлар кеча-кундуз бўладиган хонадан ташқарида ўрнатилган назорат ва бошқарув асбобларининг, шунингдек ёнғин пайтида одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш техник воситаларини назорат қилиш ва бошқариш алоқа линияларининг, тутундан ҳимоя қилиш, автоматик ёнғин ўчириш ҳамда бошқа ёнғинга қарши ҳимоя қурилмалари ва мосламаларининг носозлиги тўғрисидаги маълумотлар ушбу хонага етказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Спринклер ёнғинни ўчириш тизими ишлатилганда, тутун тортиш тизимини ишга тушириш тутун ёки газ ёнғин хабарлагичлардан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТутунга қарши шамоллатиш тизимини ёнғин хабарлагичлари орқали ишга тушириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик спринклер ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга тушиш вақти тутунга қарши шамоллатиш тизимининг ишлаши ва хавфсиз эвакуацияни таъминлаш учун зарур бўлган вақтдан кўпроқ бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувли ёнғин ўчириш спринклерли қурилмасининг ўт ўчириш моддаси (сув) одамларни эвакуация жараёнини қийинлаштирса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТутунга қарши шамоллатиш тизимлари спринклер ёнғин ўчириш қурилмаси орқали ёқилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Ҳимояланадиган хоналарда автоматик ёнғин ўчириш (газли, кукунли ва аэрозолли) ва тутундан ҳимоя қилиш қурилмаларининг бир вақтнинг ўзида ишлашига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-боб. Ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр таъминоти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. Электр таъминотининг ишончлилигини таъминлаш даражасига кўра, автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр қабул қилгичларини ЭҚЎ қоидаларига мувофиқ, I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, электр таъминотининг III тоифасига мансуб бўлган компрессор электр моторлари, дренаж ва кўпик ҳосил қилувчи модда ҳайдовчи насослар, шунингдек мазкур ШНҚнинг 357 ва 360-бандларида келтирилган ҳолатларни I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ф1.1» функционал ёнғин хавфи синфига мансуб бўлган, одамлар сутка давомида ташриф буюрадиган биноларнинг ёнғинга қарши ҳимоя тизимларини электр билан таъминлаш учта мустақил, ўзаро захираловчи таъминот манбаларидан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу манбалардан бири сифатида мустақил (автоном) электр генераторларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Электр қабул қилувчиларни электр таъминоти мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда ЭЎҚ бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Битта электр таъминоти манбаи мавжуд бўлганда (электр таъминоти ишончлилигининг III-тоифасидаги объектларда), мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчилар учун захира қувват манбаи сифатида аккумуляторли батареялар ёки узлуксиз қувват манбаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар ушбу электр қабул қилувчиларни кутиш режимида 24 h ва «Ташвиш» режимида камида 3 h қувват билан таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчиларни лойиҳалаш жараёнида иккита мустақил манбадан қувватлантириш имкони бўлмаса, электр қабул қилувчиларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбитта манбадан — икки трансформаторли подстанциянинг турли трансформаторларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли йўналишлар бўйлаб ётқизилган турли хил таъминот линияларига уланган иккита яқин битта трансформаторли подстанциялардан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик захира киритиш мосламаси билан, паст кучланишли томондан етказиб беришни кўзда тутишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. Автоматик захира киритиш мосламасининг жойлашуви қуйидагича лойиҳалаш орқали белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр қабул қилувчиларининг кириш жойларида марказлаштирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр таъминоти ишончлилигининг I-тоифасидаги электр қабул қилувчиларда марказлаштирилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмасофавий электр қабул қилувчиларга етказиб бериш линияларини ётқизишнинг ўзаро жойлашуви ва шартлари асосида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Электр таъминотининг I тоифадаги ишончлилигига эга бўлган, автоматик равишда ишга тушириладиган технологик захирага (битта ишчи ва битта захира насос мавжуд бўлганда) эга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг электр қабул қилгичларини лойиҳалаш ишларида улар учун захирани автоматик ишга тушириш қурилмаси талаб этилмаслиги ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Сув ва кўпикли ёнғинни ўчириш қурилмаларида захира қувват манбаи сифатида дизель электр станцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. Ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилувчи қурилмалари захира манбасидан таъминланганда, зарурат туғилганда, объектдаги электр таъминотининг II ва III ишончлилик тоифасидаги электр қабул қилувчи қурилмаларни ўчириш орқали ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилгичларининг электр таъминотини таъминлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр занжирларини ҳимоя қилишни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғинни ўчириш автоматик қурилмаларининг бошқарув занжирларида ёнғин ўчоғига ўт ўчирувчи модданинг етказиб берилишини тўхтатиб қўйилишини олдини олиш мақсадида, иссиқлик ва максимал ҳимоя тизимларини ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ҳимоявий ерлантириш, ноллаштириш ва хавфсизлик талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр жиҳозларини ҳимоявий ерлантириш (ноллаштириш)ни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22, ГОСТ 12.1.030-81 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар тасодифий киришдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак (ёнғин ўчириш станцияси ёки ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган маҳаллий ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Турли мақсадларга мўлжалланган бино ва иншоотлар (музей, кўнгилочар марказлар, театрлар, кимё маҳсулотлари сақлаш омборлари)ни лойиҳалаштиришда радиациявий хавфсизлик талабларига риоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ёнғин автоматикасининг техник воситаларини танлашда ҳисобга олинадиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Ёнғин хабарлагичлари, қабул-назорат мосламалари ва бошқариш қурилмаларининг турларини танлашда ГОСТ 12.1.004-91 га мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Ёнғинни аниқлаш ва бошқарув сигналини шакллантиришнинг техник воситалари қуйидаги бошқарув сигналларини шакллантириши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабар бериш ва эвакуацияни бошқариш воситаларини ёқиш учун — ёнғиннинг хавфли омиллари чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларнинг хавфсиз эвакуациясини таъминлайдиган вақт давомида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғинни ўчириш воситаларини ёқиш учун — ёнғинни ўчириш (ёки локализация қилиш) мумкин бўлган вақт давомида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтутунга қарши ҳимоя қилиш воситаларини ёқиш учун — ёнғин хавфининг чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларга эвакуация йўллари орқали ўтишга йўл қўйилган вақт давомида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғиндан ҳимоя қилиш тизимларининг ишлашига жалб қилинган технологик қурилмаларни технологик регламентда белгиланган вақт давомида бошқариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бинолар, иншоотлар, хоналар ва жиҳозларнинг рўйхати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 1-жадвалида келтирилган рўйхат бино, иншоот, хона ва ускуналарни АЁС ва АЁЎҚ билан барча босқичларда ҳимоялаш, ўрнатиш, ишлатиш, таъмирлашнинг тартибга солувчи асосий талабларни белгилаб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўйхатга киритилмаган объектлар, қурилиш, ёнғин хавфсизлиги бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ (ҚМҚ, ШНҚ, РҲ, ЁХҚ) ҳамда идоравий қурилиш нормалари талабларига мувофиқ АЁС ва АЁЎҚ билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАЁС, АЁЎҚ ва ёнғинни ўчириш воситасининг турлари ва кўрсаткичларини аниқлаш ҳимояланаётган объектларнинг технологик, конструктив ва ҳажмий-режавий хусусиятларини, моддалар ва материалларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларини, ускуналарнинг техник хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМустақил (автоном) автоматик ёнғинни ўчириш қурилмаларини (АЁЎҚ) алоҳида ёнғин-хавфли ҳудудлар, ҳажмли ускуналарни муҳофаза қилишда қўлланилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Биноларнинг ер ости қисми мазкур ШНҚга мувофиқ ёнғинга қарши девор (ёнғинга қарши отсек)лар билан ажратилган бинонинг бир қисми сифатида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХона майдонининг кўрсаткичи бино ёки иншоотнинг оловбардошлилик чегараси «ЕI 45» кам бўлмаган тўсиқлар ҳамда оловбардошлилик чегараси «REI 45» кам бўлмаган ёнғинга қарши девор ва ораёпмаларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қуйидаги хоналардан ташқари бино ва иншоотларда барча хоналар майдонидан қатъи назар, АЁС ва АЁЎМ билан ҳимоя қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнам жараёнлар билан (душ, санитар хоналари, совитиш камералари, ювиш хоналари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамоллатиш камералари («А» ёки «Б» тоифадаги ишлаб чиқариш хоналарига хизмат қилмайдиган таъминот, сўрувчан, сув таъминоти насос станциялари, қозонхоналар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳандислик ускуналари учун хоналар, ёнувчи материаллар бўлмаган бинолар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин хавфлилиги бўйича «В4» ва «Д» тоифали хоналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзина катаклари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланадиган хоналар майдони бино ва иншоотларнинг умумий қават майдонининг 50 фоизи ёки ундан ортиқ бўлса, объектнинг барча бино ва иншоотлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланиши зарур (мазкур ШНҚнинг 1-иловасининг 3-бандида келтирилган хоналар бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Хона, бино ва ташқи қурилмаларнинг тоифаси ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ аниқланиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||
Ҳимоя объекти | АЁЎҚ | АЁС |
Норматив кўрсаткичлар | ||
I. Бинолар | ||
1. Ёнувчан изоляцияли енгил металл конструкцияларидан ишланган турар жой, умумий ётоқхоналар ва жамоат бинолари: | ||
бир қаватли; | майдони 500 m2 ва ундан катта | 500 m2 гача |
икки ва ундан юқори қаватли | майдонидан қатъи назар | |
11. Кўп квартирали турар жой бинолари | баландлиги 50 м ва ундан баланд | майдонидан қатъий назар |
2. Енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликларни сотишга ихтисослаштирилган савдо корхоналари бинолари (идиши 20 l дан ошмайдиган идишларда қадоқланган товарлар бундан мустасно) | майдонидан қатъи назар | |
3. Икки ва ундан ортиқ қаватли меҳмонхона бинолари | ёнғинга қарши бўлма майдони 800 m2 ва ундан катта бўлганда | ёнғинга қарши отсек майдони 800 m2 гача бўлганда |
4. Ёнғин хавфи бўйича «В» тоифадаги омборлар: баландлиги икки ва ундан юқори қаватли; 5,5 m ёки ундан ортиқ баландликдаги жавонларда сақланадиган | майдонидан қатъи назар | |
5. Транспорт воситаларини сақлаш учун ёпиқ турдаги бинолар: | ||
ер остида, қаватлар сонидан қатъи назар; ер устида, икки ёки ундан ортиқ қаватли; механизациялашган | майдонидан қатъи назар | |
6. Автотранспорт воситаларини сақлаш, техник хизмат кўрсатиш, диагностика ва таъмирлаш бинолари: | хоналарнинг умумий майдони: | |
оловга бардошлилик бўйича I ва II-даражали; | 7000 m2 ва ундан катта | 7000 m2 гача |
оловга бардошлилик бўйича III-даражали; | 3600 m2 ва ундан катта | 3600 m2 гача |
оловга бардошлилик бўйича IV-даражали | 2000 m2 ва ундан катта | 2000 m2 гача |
II. Хоналар | ||
Жамоат биноларидаги (иншоотларидаги) хоналар | ||
1. Цирклардаги безак буюмлари, бутафориялар, реквизитлар омборхоналари, дурадгорлик устахоналари, ем-хашак, инвентарь, хўжалик, реклама маҳсулотларини сақлаш, ишлаб чиқариш хоналари, саҳнага хизмат кўрсатувчи ва таъмирлашга мўлжалланган хоналар, ҳайвонлар учун омборхоналар, томошабинлар зали гумбази остидаги чордоқ хоналари | майдонидан қатъи назар | |
2. Жамоат биноларидаги ишлаб чиқариш ва омборхоналарга мўлжалланган хоналар | ишлаб чиқариш, сақлаш (сақлаб туриш) хоналарига қўйиладиган талабларга мувофиқ | |
Ишлаб чиқариш хоналари | ||
3. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (ушбу жадвалнинг 8-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно). | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2гача |
4. Ишқорий металлар мавжуд хоналарни қаватларга жойлаштиришда: | ||
ярим ертўла (цокол) қаватларида; | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2 гача |
ер усти қаватларида | 500 m2 ва ундан катта | 500 m2 гача |
5. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаси «В1» бўлган хоналарни қаватларга жойлаштиришда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно); | ||
ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида; | майдонидан қатъи назар | 300 m2 гача |
ер усти қаватларида (ушбу жадвалнинг 8 — 15 бандларида келтирилганлари бундан мустасно) | 300 m2 ва ундан катта | |
6. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни жойлаштиришда (ушбу ШНҚнинг 7 — 15-бандларида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно): | ||
ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлмаганда; | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2 гача |
ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлганда; | 700 m2 ва ундан катта | 700 m2 гача |
ер усти қаватларида | 1000 m2 ва ундан катта | 1000 m2 гача |
7. Ёғ-мой ертўлалари | майдонидан қатъи назар | |
8. Алюмин кукуни асосида суспензиялар, резина елимларини тайёрлаш хоналари, ЕА ва Ё суюқликлар асосида лок, бўёқ, елим, суртма (мастика) ва сингдирувчи аралашмаларни тайёрлаш хоналари, бўёқлаш, синтетик каучукнинг полимеризациялаш, газ турбинали двигателлар ўрнатилган компрессор хоналари, нефтни оловли қиздиргичлар хоналари, суюқ ёқилғида ишловчи двигателли генераторлар хоналари | майдонидан қатъи назар | |
9. Юқори вольтли синов хоналари, шунингдек ёнувчи материаллар билан ҳимояланган хоналар | майдонидан қатъи назар | |
Алоқа хоналари | ||
10. Узатиш мосламалари қуввати 150 кW ва ундан юқори бўлган узатиш радиостанциялари, қабул қилиш мосламалари сони 20 дан ортиқ бўлган қабул қилиш радиостанциялари, узатиш мосламаси қуввати 1 кW дан ортиқ бўлган доимий космик алоқа станциялари, узатиш мосламалари қуввати 25-50 кW бўлган ретранслация телевизион станциялари, тармоқ узеллари, шаҳарлараро ва шаҳар телефон станциялари, телеграф станциялари, чекка ҳудудлардаги кучайтириш пунктлари ва туманлар алоқа тармоқларининг шамоллатиш, трансформаторлар ва ажратувчи қурилмалар хоналари | майдонидан қатъи назар | |
11. Кечки ва тунги сменаларсиз хизмат кўрсатилмайдиган ҳамда хизмат кўрсатиладиган: охирги кучайтириш пунктлари, оралиқ радиореле станциялари, узатувчи ва қабул қилувчи радиомарказларнинг техник цехлари | майдонидан қатъи назар | |
12. Ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг таянч станцияларидаги хизмат кўрсатилмайдиган аппарат хоналари ҳамда ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг радио-релей станцияларидаги аппарат хоналари | 24 m2 ва ундан катта | 24 m2 гача |
13. Асосий кассалар, ўтказмаларни назорат қилиш бюроси хоналари ва почта алоқа бўлимларининг ҳисоблаш марказлари, шаҳар ва туман почта алоқа бўлимларининг хоналари: | ||
бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 ва ундан катта; бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 гача | 24 m2 ва ундан катта | 24 m2 гача |
14. Кваз-электрон ва электрон турдаги коммутация ускуналари компьютер билан биргаликда ўрнатиладиган автоматик телефон алмашув станциялари, бошқарув комплекси сифатида ишлатиладиган, кириш-чиқиш қурилмалари, электрон коммутация станциялари хоналари, узеллар, электр алоқа ҳужжатлари марказлари, ҳажмига кўра: | ||
рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 минг ва ундан ортиқ; рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 мингтагача | майдонидан қатъи назар | майдонидан қатъи назар |
15. Станцияларнинг идиши бўйича автоматик шаҳарлараро телефон станцияларининг компьютерлари асосида бошқариладиган қурилмалар учун ажратилган хоналар: | ||
шаҳарлараро каналлар 10 минг ва ундан ортиқ; | 24 m2 ва ундан катта | 24 m2 гача |
шаҳарлараро каналлари 10 мингтагача | майдонидан қатъи назар | |
16. Почта жўнатмаларини сақлаш, саралаш ва жўнатишга тайёрлаш хоналари | 500 m2 ва ундан катта | 500 m2 гача |
Транспорт воситаларини сақлаш хоналари | ||
17. Транспорт воситаларини бошқа мақсадлар учун мўлжалланган биноларда сақлаш хоналарида (якка тартибдаги турар жой бинолари бундан мустасно) жойлашувига кўра: | ||
ертўлаларда ва ер ости қаватларида (кўприк остида); | майдонидан қатъи назар | |
ярим ертўла (цокол) ва ер устидаги қаватларда | 3 ва ундан ортиқ автомобиллар | 3 тагача автомобиллар |
Жойлаштириш ва сақлаш хоналари | ||
18. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно) | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2 гача |
19. Каучук, резина ва резинатехник буюмлар, целлулоид ва целлулоид буюмлари, гугурт, ишқорли металлар ва пиротехника буюмлари, мўйна, жун, мўйна ва ундан тайёрланган буюмлар, ёнадиган асосда кино-фото-аудио тасмалар, қимматбаҳо металлар ва тошлар | майдонидан қатъи назар | |
20. Ёнғин хавфи бўйича «В1» тоифадаги хоналарни қаватларга жойлаштиришда (ушбу жадвалнинг 19-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ҳамда сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно): | ||
ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида; | майдонидан қатъи назар | |
ер усти қаватларида. | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2 гача |
21. Ёнғин хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни қаватларда жойлаштиришда (19-бандда кўрсатилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналардан ташқари): | ||
ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида; | 300 m2 ва ундан катта | 300 m2 гача |
ер усти қаватларида | 1000 m2 ва ундан катта | 1000 m2 гача |
III. Иншоотлар | ||
1. Жамоат ва саноат биноларининг кабель иншоотлари*. | 100 m3 ва ундан катта | 100 m3 гача |
2. Саноат бинолари оралиғида ётқизилган кабель туннеллари ва тўлиқ ёпиқ галереялар (шу жумладан комбинацияланган) | 50 m3 ва ундан катта | |
3. Шаҳар кабель коллекторлари ва туннеллари (шу жумладан, бошқа коммуникациялар билан комбинацияланган) | ҳажми ва майдонидан қатъи назар | |
4. Металл қувурлар орқали мойли кабеллар ётқизилган кабель иншоотлари | ҳажми ва майдонидан қатъи назар | |
5. Ёғоч материалларини ташиш учун ёпиқ галереялар, туннеллар | узунлигидан қатъи назар | |
6. Осма шифтлар юқорисидаги бўшлиқларда «Ё1-Ё4» алангаланиш гуруҳига мансуб материаллардан тайёрланган изоляцияли ҳаво каналлари ва қувурларни ётқизишда, шунингдек аланга тарқатмайдиган кабеллар (симлар), шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида**: | ||
ҳаво каналлари, қувурлар ёки кабеллар (симлар), шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида, кабелларнинг (симларнинг) ёнувчи массаси ҳажми билан, | 1 m кабель линияси учун 7 ва ундан ортиқ l бўлганда | узунлигидан қатъи назар |
ёнадиган массанинг умумий ҳажми бўлган ёнмайдиган турдаги кабеллар учун | 1 m кабель линияси учун 1,5 дан 7 l гача бўлганда | |
7. Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари | узунлиги 2500 l ва ундан ортиқ | узунлиги 300 l ва ундан ортиқ |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Кабель иншоотлари — электр кабелларини (бошқа коммуникациялар билан биргаликда) ётқизишда ишлатиладиган туннеллар, каналлар, ертўлалар, шахталар, қаватлар, икки қаватли поллар, галереялар ва камералар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** 1. Кабель иншоотлари, осма шифтлар ва икки қаватли поллар орасидаги бўшлиқларни қуйидаги ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозлашга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлатли сув ва газ қувурларига ёки қопқоқлари бутунлай очиладиган пўлат қутиларга (коробларга) кабелларни (симларни) ётқизишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнмайдиган ҳимоя қобиқли қувурлар ва ҳаво қувурларига ётқизишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёритиш занжирини таъминлаш учун ёнмайдиган «ЁНМ» турдаги якка кабелларни (симларни) ётқизишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнмайдиган «ЁНМ» ва «Ё1» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган осма шифтлар орасидан умумий ёнувчан массаси 1 m кабель линияси учун 1,5 l дан кам бўлган «ЁНМ» туридаги кабелларни (симларни) ётқизишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бинолар (хоналар) тўлиқ АЁЎҚ билан ҳимояланиши керак бўлган ҳолларда осма шифтлар орасидаги бўшлиқлардан «Ё1» — «Ё4» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган ҳимоя қобиқлари билан ўралган ҳаво каналлари ва қувурлари ўтказилганда ёки умумий ёнувчи массаси 1 m кабель линияси учун 7 l дан кўп бўлган кабеллар (симлар) ётқизилганда тегишли қурилмалар билан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШифтдан осма шифтгача бўлган оралиқ 0,4 m дан ошмаса, АЁЎҚларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Кабелларнинг (симларнинг) ҳимоя қобиқларини ёнувчан массаси ҳажми белгиланган тартибда усулда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Баландлиги 28 м гача бўлган турар жой объектларида ошхоналар ва квартира ички йўлаклари ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБаландлиги 28 м дан 50 м гача бўлган турар жой объектларида эса квартираларнинг барча хоналари, шунингдек қават холлари ва йўлаклари манзилли ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Баландлиги 50 м ва ундан баланд бўлган турар жой объектлари ёнғин сигнализацияси тизими билан бирга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV. Жиҳозлар | ||
Ҳимоя объекти | АЁЎҚ | АЁС |
Норматив кўрсаткичлар | ||
1. Енгил алангаланувчи ва ёнувчан суюқликлар қўлланадиган бўяш камералари | Майдони ва туридан қатъи назар | |
2. Қуритиш камералари | Майдони ва туридан қатъи назар | |
3. Ёнувчи чиқиндиларни йиғиш жойлари (циклон, бункерлар) | Майдони ва туридан қатъи назар | |
4. Автомобиллар ва тиркамаларга ўрнатилган дизель ва бензинли электр қурилмали кўчма электр станцияларининг синов станциялари | Майдонидан қатъи назар | |
5. Ёнувчи материалларни ва ёнувчи қадоқдаги ёнмайдиган материалларни сақлаш учун баландлиги 5,5 m дан ошиқ бўлган стеллажлар | Майдонидан қатъи назар | |
6. Мой қиздириш учун идишлар | 3 m3 ва ундан ортиқ | |
61. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда | Майдонидан қатъи назар |
|
62. Умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фудкортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш жойлари) | Майдонидан қатъи назар ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати 20 кВт дан ошса |
|
63. Меҳмонхоналар, баланд қаватли бинолар, кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида | Майдонидан қатъи назар |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини турини, ўчириш усулини (ҳажми ва майдони бўйича, маҳаллий ва бошқалар), ўт ўчириш моддаси турини (сув, кўпик, кукун, газ) танлашда лойиҳа топшириғи асосида норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
(1-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнғин хавфи даражаси (ишлаб чиқариш ва технологик жараёнлар) ҳамда уларнинг функционал мақсади ва ёнувчан материалларнинг ёнғин юкламаси бўйича хоналарнинг гуруҳлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХоналар гуруҳи | Функционал вазифага эга бўлган хоналар, ишлаб чиқариш, технологик жараёнлар рўйхати |
1. | Китоб сақлаш хоналари, кутубхоналар, цирклар, ёнувчан музей бойликларини сақлаш жойлари, омборхоналар, музейлар ва кўргазмалар, бадиий галереялар, концерт заллари, электрон ҳисоблаш ускуналари хоналари, савдо дўконлари, маъмурий бинолар, меҳмонхоналар, шифохоналар |
2. | Ёғочга ишлов бериш, тўқимачилик, трикотаж, тўқимачилик-атторлик, тамаки, пойабзал, чарм, мўйна, целлюлоза-қоғоз ва босма ишлаб чиқариш хоналари, бўяш, шимдириш, бўёқ тайёрлаш, аралашмалар тайёрлаш, ёғсизлантириш, консервациялаш ва консервациядан чиқариш, тез алангаланувчи ва ёнувчан суюқликларни қўллаган ҳолда деталларни ювиш, пахта, сунъий ва плёнкали материаллар ишлаб чиқариш, тикувчилик саноати, резина-техник буюмларни қўлловчи ишлаб чиқаришлар, автомобилларга хизмат кўрсатиш корхоналари, гаражлар ва тўхташ жойлари, «В3» тоифасидаги хоналар (ёнғин юкламаси 181 — 1400 MJ/кв. м) |
3. | Резина-техник буюмлар ишлаб чиқариш хоналари |
4. | Ёнувчан табиий ва синтетик толаларни ишлаб чиқариш, бўяш ва қуритиш, очиқ ҳолда бўяш, қуритиш хоналари, бўёқ, лок ҳамда «ЕАС» ва «ЁС» ёрдамида елим тайёрлаш, «В2» тоифали хоналар (ёнғин юкламаси 1400 — 2200 MJ/ kv. m) |
5. | Компрессор станцияларининг машина хоналари, регенерация станциялари, гидрация, экстракция ва ёнувчи газларни, бензин, спирт эфирлар ва бошқа енгил алангаланувчан ҳамда ёнувчан суюқликларни қайта ишлов бериш хоналари, «В1» тоифадаги хоналар (ёнғин юкламаси 2200 МDj/m2 дан юқори) |
6. | Ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар омборлари (автомобиль эҳтиёт қисмлари, мева-сабзавот сақлаш), қийин ёнувчан бўлган материаллар омборлари (қурилиш материаллари сақлаш, маиший техника омборлари) |
7. | Қаттиқ ёнадиган материаллар омборлари, шу жумладан каучук, резина техник маҳсулотлар, ишқорлар |
8. | Локлар, бўёқлар, енгил алангаланувчан ва ёнувчан суюқликлар омборхоналари |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Хоналар гуруҳлари уларнинг функционал мақсадига, шунга ўхшаш ишлаб чиқаришни танлаш имконсиз бўлган ҳолларда, гуруҳ хоналар тоифасига кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Хоналари 1-гуруҳга тааллуқли бино ичига қурилган омборхоналар учун сув ва кўпикли ўт ўчириш мосламаларининг параметрлари биноларнинг 2-гуруҳига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувли, паст ва ўрта каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларни ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўрнатишни ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар мазкур ШНҚнинг 10-банди талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган баландликдаги стеллажли омборхоналарда юкларни қабул қилиш, ўраш-жойлаш ва жўнатиш ҳудудларида сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун мазкур ШНҚнинг 18-бандида келтирилган 5-, 6- ва 7-гуруҳлар бўйича жадаллик ва майдон кўрсаткичлари ҳар 2 m баландлик учун 10 фоиз ҳисобида оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ўрнатиш қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш йўли билан аниқланиши, қувурлардаги сув ва кўпикли модданинг ҳаракат тезлиги 10 m/s дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилмаларнинг ассимиляция қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш билан аниқланиши, бунда қувурларда сувнинг тезлиги 2,8 m/s дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Қувурларни гидравлик ҳисоблаш ушбу қурилмаларни фақат асосий сув таъминотидан сув билан таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Бошқариш блокидаги босим 1,0 MPa дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Спринклер (генератор) орқали кўпикли модда Qd л.с-1 сувнинг тахминий оқим тезлиги қуйидаги (1) формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — пуркагичнинг (генераторнинг) ишлаш коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishН — суғориш мосламаси (генератор) олдида эркин босим, m сув.устуни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Чиқишнинг шартли диаметри бўлган пуркагичлар (спрейлер, сув тошқини) учун минимал эркин босим қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdy = 8...12 mm — 5 m сув. устуни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdy = 15...20 mm — 10 m сув. устуни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Спринклерлар учун йўл қўйилган максимал даража (дренчерли пуркагич) 100 m/s бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сув сарфи суғориш норматив интенсивлигининг майдонга кўпайтириш йўли билан аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИчки ёнғинга қарши сув таъминоти учун сув сарфи автоматик ёнғинга қарши ўрнатиш учун сув сарфи билан умумлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСпринклер ва дренчер қурилмаларининг сув сарфини, кўпикли моддани йиғиш зарурати технологик талаблар билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Н 1, m қувурларининг ҳисобий қисмида босимнинг йўқолиши қуйидаги (2) формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сув оқими, қувур линиясининг лойиҳа қисмида кўпикли модда, l·s-1;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB — қувур линиясининг хусусияти қуйидаги (3) формула билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — коэффициенти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — қувур линиясининг тахминий қисмининг узунлиги, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲ2, m, қурилмаларнинг бошқарув тугунларида босимнинг йўқолиши қуйидаги (4) формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — бошқарув блокидаги босим йўқотиш коэффициенти, клапанлар учун техник ҳужжатлардан олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бошқарув тугунлари орқали кўпикли модданинг ҳисобланган сув сарфи, l/s-1.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Кўпик ҳосил ҳажми 1m3 ташкил қилади, m, ҳажмли ёнғинга қарши восита қуйидаги (5) формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk2 — кўпикни йўқ қилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 2-жадвалидан олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk3 — кўпикнинг карралиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||
Қувурлар | Шартли ўтиш диаметр, mm | Ташқи диаметр, mm | Девор қалинлиги, mm | к1 нинг қиймати |
Электр пайвандланган пўлат (ГОСТ 10704-91) | 15 20 25 32 40 50 65 80 100 100 100 100 125 125 125 150 150 150 200 250 | 18 25 32 40 45 57 76 89 108 108 114 114* 133 133* 140 152 159 159* 219* 273* | 2,0 2,0 2,2 2,2 2,2 2,5 2,8 2,8 2,8 3,0 2,8 3,0* 3,2 3,5* 3,2 3,2 3,2 4,0* 4,0* 4,0* | 0,0755 0,75 3,44 13,97 28,7 110 572 1429 4322 4231 5872 5757 13530 13190 18070 28690 36920 34880 209900 711300 |
Электр пайвандланган пўлат (ГОСТ 10704-91) | 300 350 | 325* 377* | 4,0* 5,0* | 1856000 4062000 |
Пўлат сув ва газ қувурлари (ГОСТ 3262-75) | 15 20 25 32 40 50 65 80 90 100 125 150 | 21,3 26,8 33,5 42,3 48 60 75,5 88,5 101 114 140 165 | 2,5 2,5 2,8 2,8 3,0 3,0 3,2 3,5 3,5 4,0 4,0 4,0 | 0,18 0,926 3,65 16,5 34,5 135 517 1262 2725 5205 16940 43000 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ.*Белгиси билан белгиланган параметрларга эга қувурлар ташқи сув таъминоти тармоқларида қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||
Ҳимояланган ишлаб чиқаришнинг ёнувчан материаллари | Кўпик йўқ қилиш коэффициенти к2 | Ўрнатиш муддати, min |
Қаттиқ Суюқ | 3 4 | 25 15 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Бир вақтда ишлайдиган «Н1» кўпик генераторлари сони қуйидаги (6) формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўпикли модда восита учун битта генераторнинг ишлаши, m3 min -1;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ўрта карралик кўпик билан ҳосил қилувчи қурилманинг унумдорлиги, min, мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича олиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Қўлда сув ёки кўпикли ўт ўчириш идишлари билан жиҳозланган ва пуркагич мосламасининг таъминот қувурларига уланган ички ёнғин ўчириш кранларининг ишлаш муддати пуркагич мосламасининг ишлаш вақтига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз-ўзидан кириш жойларидан қувватланадиган кўпикли ёнғин идишлари бўлган ёнғин кранларининг ишлаш муддати 1 h деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрларини ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми (m3) ёки маҳаллий ёнғинни ўчириш ҳажми аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимоя қилинадиган хонанинг ёки маҳаллий ёнғин ўчириш жойининг ҳисобланган ҳажми V (m3) аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХонанинг ҳисобий ҳажми пол майдони билан хонани кўпик билан тўлдириш баландлиги кўпайтмаси орқали аниқланиши, бунда туташ (ўтказмайдиган) қурилишнинг ёнмайдиган элементлари (устунлар, тўсинлар, пойдеворлар) ҳажмини ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Юқори каррали кўпик генераторининг тури ва маркаси танланиши ва унинг ишлаш воситаси кўпикли модда билан белгиланиши керак (dm3 min-1).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Юқори каррали кўпик генераторларининг тахминий сони қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — кўпик йўқ қилиш коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бу ҳимояланган хонанинг ҳажмини кўпик билан тўлдириш учун максимал вақт min;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK — кўпикнинг кўплиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа коэффициентининг қиймати қуйидаги (2) формула бўйича ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа = К1 · К2 · К3, (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК1 — кўпикнинг қисқаришини ҳисобга оладиган коэффициент хонанинг баландлиги 4 m гача бўлган 1,2 га ва хонанинг баландлиги 10 m гача бўлган 1,5 га тенг бўлиши, хонанинг баландлиги 10 m дан юқори бўлган ҳолда экспериментал равишда аниқланиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК2 — кўпик оқишини ҳисобга олиши, очиқ тешиклар бўлмаганда 1,2 га тенг деб тахмин қилиниши ва очиқ тешиклар мавжуд бўлганда, экспериментал равишда аниқланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК3 — чиқинди газларининг кўпикни йўқ қилишга таъсирини ҳисобга олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУглеводород суюқликларининг ёниш маҳсулотларининг таъсирини ҳисобга олиш учун коэффициент қиймати 1,5 деб қабул қилиниши, бошқа турдаги ёнғин юкламаси учун экспериментал тарзда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланган хона ҳажмини кўпик билан тўлдиришнинг максимал вақти 10 min дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Тизимнинг ишлашида кўпикли модда восита қуйидаги (3) формула бўйича аниқланиши лозим, m3 · с-1:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. с, (фоиз) эритмасида кўпиклантирувчи воситанинг ҳажмли концентрацияси ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Кўпиклантирувчи воситасининг ҳисоблаш миқдори қуйидаги формула орқали аниқланиши керак, m3:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГазли ўт ўчириш воситаларининг массасини ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Газсимон азотнинг норматив ҳажмли ўчириш концентрацияси (H2).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да газ зичлиги 1,17 кg/·m3 га тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
34,6 | ||
Этанол | 36,0 | |
Бензин А-76 | 33,8 | |
Двигатель мойи | 27,8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Аргон газининг (Ар) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC га газ зичлиги 1,66 кg/m-3 га тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 39,0 | |
Этанол | 46,8 | |
Бензин А-76 | 44,3 | |
Двигатель мойи | 36,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Карбонат ангидриднинг (CО2) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,88 кg/m-3 деб ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 34,9 | |
O'z DSt 3490:2020 | 35,7 | |
Техник ацетон | 33,7 | |
Толуол | ГОСТ 5789-78 | 30,9 |
Изобутил спирти | ГОСТ 6016-77 | 33,2 |
Керосин ёритиш КО-25 | Oʻz DSt 3034:2015 | 32,6 |
Эритувчи 646 | ГОСТ 18188-2020 | 32,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Олтингугурт гексафторитнинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. (СФ6)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 6,474 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.) |
Н-гептан | 10,0 | |
Этанол | O'z DSt 3490:2020 | 14,4 |
Ацетон | 10,8 | |
Трансформатор мойи | 7,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Хладон 23 (CФ3Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 2,93 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 14,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Хладоннинг 125 (C2Ф5Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 5,208 кg/m-3 ни ташкил этиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 9,8 | |
Этанол | O'z DSt 3490:2020 | 11,7 |
Вакуум мойи | 9,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Хладоннинг 218 (C3Ф8) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 7,85 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.) |
Н-гептан | 7,2 | |
Толуол | 5,4 | |
Бензин А-76 | 6,7 | |
Эритувчи 647 | 6,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Хладон 227 ва (C3Ф7Н)норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 7,28 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 7,2 | |
Толуол | 6,0 | |
Бензин А-76 | 7,3 | |
Эритувчи 647 | 7,3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Фреоннинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. 318 Ц (C4Ф8ц).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 8,438 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 7,8 | |
Этанол | O'z DSt 3490:2020 | 7,8 |
Ацетон | 7,2 | |
Керосин | 7,2 | |
Толуол | 5,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. «Инерген» таркибининг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси. [азот (H2) — 52 фоиз (ҳаж.); аргон (Ар) — 40 фоиз (ҳаж.); карбонат ангидриди (CО2) — 8 фоиз (ҳаж.)].
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,42 кg/m-3-ни ташкил этиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-жадвал | ||
Ёнувчан материалнинг номи | ГОСТ | Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж) |
Н-гептан | 36,5 | |
Этанол | O'z DSt 3490:2020 | 36,0 |
Двигателm мойи | 28,3 | |
Техник ацетон | 37,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. А2 синфидаги ўт ўчириш учун юқорида санаб ўтилган газли ёнғинга қарши воситаларнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси н-гептанни ўчириш учун норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрациясига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Ҳимояланган объектнинг денгиз сатҳига нисбатан баландлигини ҳисобга оладиган тузатиш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-жадвал | |
Баландлиги, m | Тузатиш коэффициенти К3 |
0,0 | 1,00 |
300 | 0,96 |
600 | 0,93 |
900 | 0,89 |
1200 | 0,86 |
1500 | 0,82 |
1800 | 0,78 |
2100 | 0,75 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Оқим параметрларининг қийматлари ҳимояланган биноларнинг ҳажмига боғлиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-жадвал | |
Оқим параметри, ортиқ эмас | Ҳимояланган хонанинг ҳажми |
0,044 m-1 | 10 m3-гача |
0,033 m-1 | 10-дан 20 m3-гача |
0,028 m-1 | 20-дан 30 m3-гача |
0,022 m-1 | 30-дан 50 m3-гача |
0,018 m-1 | 50-дан 75 m3-гача |
0,016 m-1 | 75-дан 100 m3-гача |
0,014 m-1 | 100-дан 150 m3-гача |
0,012 m-1 | 150-дан 200 m3-гача |
0,011 m-1 | 200-дан 250 m3-гача |
0,010 m-1 | 250-дан 300 m3-гача |
0,009 m-1 | 300-дан 400 m3-гача |
0,008 m-1 | 400-дан 500 m3-гача |
0,007 m-1 | 500-дан 750 m3-гача |
0,006 m-1 | 750-дан 1000 m3-гача |
0,005 m-1 | 1000-дан 1500 m3-гача |
0,0045 m-1 | 1500-дан 2000 m3-гача |
0,0040 m-1 | 2000-дан 2500 m3-гача |
0,0037 m-1 | 2500-дан 3000 m3-гача |
0,0033 m-1 | 3000-дан 4000 m3-гача |
0,0030 m-1 | 4000-дан 5000 m3-гача |
0,0025 m-1 | 5000-дан 7500 m3-гача |
0,0022 m-1 | 7500-дан 10000 m3-гача |
0,001 m-1 | 10000 m3-дан юқори (фақат ГЁЎАҚ учун) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲажмли ўчириш усулида газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун газли ўт ўчириш моддасининг массасини ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қурилманинг ичида сақланиши керак бўлган ГЎЎМ массасининг Мг ҳисоблаш қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMp— сунъий ҳаво вентиляцияси бўлмаганда хонанинг ҳажмида ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун мўлжалланган ГЎҚМ-нинг массаси ушбу формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ учун — углеродни икки оксидидан ташқари сиқилган газ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ учун — углеродни икки оксиди ва сиқилган газ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVp — ҳимояланадиган хонанинг ҳисобий ҳажми, m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХонанинг ҳисобий ҳажмида хона ва вентиляция, кондициялаш, ҳаво билан иситиш (герметик клапанлар ёки қопқоққача) тизимининг геометрик ҳажми кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХонада жойлашган жиҳоз ҳажмини ҳисобдан чиқариб ташлашга йўл қўйилмайди (яхлит ўтказмайдиган қурилиш элементлари (устунлар, тўсинлар, жиҳозлар учун пойдеворлар) ҳажми бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1 — идишлардан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK2 — хонанинг оралиғи (проеми)дан газли ўт ўчирувчи модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— минимал ҳаво ҳарорати TM учун денгиз сатҳидан ҳимояланадиган хонанинг баландлигини ҳисобга олган ҳолда, газли ўт ўчириш моддасининг зичлиги, кg/m-3, қуйидаги (4) формула билан аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— газли ўт ўчирувчи модда буғининг зичлиги, To = 293 К (20 ºС) вап атмосфера босими 101,3 kPa;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTM — ҳимояланадиган хонанинг минимал ҳаво ҳарорати, К;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъект жойланишининг денгиз сатҳидан баландлигини назарда тутувчи тузатиш коэффициенти ва унинг қиймати мазкур ШНҚнинг 5-иловаси 11-жадвалидан олиниши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСн — концентрация вазнли норма, фоиз (ҳаж).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎт ўчирувчи аралашмаларнинг Сн норматив миқдори мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMTP, қувур ўтказгичлардаги ГЎЎМ қолдиқларининг массаси kg, қуйидаги (5) формула ёрдамида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVTP — барча қурилма қувурининг разводкасининг вазни, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳимояланган хонадаги газли ўт ўчирувчи модданинг Мр массасини оқишининг якунидан сўнг қувурда мавжуд бўлган босимдаги ГЎЎМ қолдиқларининг зичлиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— модуль учун ТҲ томонидан қабул қилинган модулдаги (Мб) ГЎЎМ қолдиғининг маҳсулоти, кг, ўрнатишдаги модуллар сони.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилмаган суюқ ёнувчи моддалар учун барча компонентлари нормал шароитда газ фазасида бўлган ГЎЎМнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси, карбонат ангидриддан ташқари, барча ГЎЎМ учун минимал ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси ва хавфсизлик коэффициенти 1,2 га тенг маҳсулот сифатида аниқланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCО2 учун хавфсизлик коэффициенти 1,7 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Суюқ фазада бўлган ГЎЎМ, шунингдек оддий шароитда камида битта таркибий қисми суюқ фазада бўлган ГЎЎМ аралашмалари учун стандарт ўт ўчириш аралашмаси ҳажмли ўт ўчириш аралашмасини 1,2 хавфсизлик коэффициентига кўпайтириш орқали аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазнли ўт ўчирувчи концентрация ва ўт ўчирувчи модданинг концентрациясини аниқлаш усули ГОСТ Р 53280.3-2009 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Тенглама коэффициентини аниқлаш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидишдан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олувчи коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонанинг очиқликдаги газли ўт ўчириш модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент қуйидаги (6) формула ёрдамида аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП — ҳимояланган хонанинг баландлиги бўйича очиқликларни жойлашишини ҳисобга олувчи кўрсаткич, m0,5 ·c -1 .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП кўрсаткичнинг рақамли қиймати қуйидагича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП = 0,65 — очиқликларни жойлашиши хонанинг бир вақтда пастки (0 — 0,2) Н ва устги (0,8 — 1,0) Н қисмларида ёки бир вақтни ўзида хонанинг поли а шифтида шу жумладан, пастки ва юқори қисмларидаги ораёпмаларнинг майдонлари тахминан тенг ва очиқликларнинг умумий майдонининг яримини ташкил этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП = 0,1 — ҳимояланаётган хонанинг фақат юқори қисмида жойлашган қисмларда (ёки шифтда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП = 0,25 — ҳимояланаётган хонанинг фақат пастки қисмида жойлашган қисмларда (ёки полда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishП = 0,4 — оралиқ (проем) майдонининг ҳимояланувчи хонанинг бутун баландлиги бўйлаб тахминан бир хил тақсимланганида ва бошқа барча ҳолларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгерметик бўлмаган хонанинг параметри, m-1,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— оралиқ (проем) ларнинг умумий майдони, m2 ,Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishН — хонанинг баландлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳимояланган хонага ГЁҚМнинг норматив узатиш вақти, с.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. А1 синф бўйича ёнғин ўчириш (мазкур ШНҚнинг 113-бандида келтирилган тутаб ёниб кетадиган материаллар бундан мустасно) герметикланмаган кўрсаткичи 0,001 m-1 дан кўп бўлмаган хоналарда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА1 синфидаги ёнғинларни ўчириш учун Мр масса қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМр = К4 · Мр-гепт,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМр-гепт — н-гептанни ўчиришда меъёрий ҳажмли аралашмаси учун Мр массасининг қиймати (2) ёки (3) формула бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК4 — ёнувчан материалнинг турини ҳисобга олувчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК4 коэффициент қиймати тенг ҳисобга олинди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,3 — таҳлам, рулон ёки папкалардан қоғоз, гофраланган қоғоз, картон, мато учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2,25 — Г-АЁЎҚ ишлаб тугагандан сўнг ёнғин-қутқарувчиларга кириш тақиқланган бир хил материалларга эга хоналар учун ҳамда К4 захираси 1,3 га тенг қийматда ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК4 қиймати 2,25 га тенг бўлган ГЎЎМнинг асосий захирасини етказиб бериш муддати 2,25 баравар оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА1 кичик гуруҳидаги ёнғинлар учун К4 қиймати 1,2 га тенг қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ ҳисобий массаси (1) формула бўйича ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ ишлагандан кейин (ёки ёнғин-қутқарув бўлинмалари келгунига қадар) 20 min ичида киришга йўл қўйилмаган ҳимояланган хоналарни очмаслик ёки унинг герметиклигини бошқа йўл билан бузмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПаст босимли карбонат ангидридли ёнғин ўчириш мосламасини гидравлик ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Изотермик идишда углерод ангидридни етказиб бериш пайтида ўртача босим pm, МPа, қуйидаги (1) формула ёрдамида аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp1 — идишда углерод ангидридини сақлашдаги босим, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp2 — ҳисобланган углерод ангидрид миқдорини чиқариш охирида идишдаги босим, МPа, 1-расм бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Углерод ангидриднинг сарфини ўртачаси 
, кg·с-1, қуйидаги (2) формула орқали аниқланиши лозим:
, кg·с-1, қуйидаги (2) формула орқали аниқланиши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishм — углерод ангидридини ҳисобий миқдори, kg;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishм — углерод ангидридини норматив узатиш вақти, s.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Таъминот (асосий) қувур ўтказгичларининг ички диаметри di,, m, қуйидаги (3) формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК4 — кўпайтма, жадвал бўйича аниқланади: л1 — лойиҳа бўйича таъминот (асосий) қувурининг узунлиги, m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpm, МPа | 1,2 | 1,4 | 1,6 | 1,8 | 2,0 | 2,4 |
Кўпайтма к4 | 0,68 | 0,79 | 0,85 | 0,92 | 1,0 | 1,09 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ҳимояланадиган хонанинг кириш нуқтасида таъминловчи магистраль қувур ўтказгичидаги ўртача босим қуйидаги тенглама орқали ҳисобланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl2 — изотермик Идишдан босим аниқланадиган нуқтагача бўлган қувурларнинг эквивалент узунлиги, m қуйидаги (5) формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичнинг фасон қисмларининг қаршилигининг коэффициентларини йиғиндиси:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ўртача босим қуйидаги (6) формула орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp3 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) ҳимояланган хонага кириш жойидаги босим, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp4 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) охиридаги босим, МPа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Найча орқали ўртача сарф Қм, кg·с-1, қуйидаги (7) формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— учлик орқали ўртача сарф;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА3 — учликнинг чиқиш тешиги майдони, m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishк5 — қуйидаги (8) формула орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Найчалар сони 
қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим.
қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Тақсимлайдиган қувурнинг ички диаметри 
, m, шартлар бўйича қуйидаги (9) формула орқали аниқланиши керак.
, m, шартлар бўйича қуйидаги (9) формула орқали аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — учлик чиқиш тешиги диаметри, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобий углерод ангидриди миқдорини чиқариш охирида изометрик идишдаги босимни аниқлаш учун график
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУглерод ангидриди m4 нинг нисбий массаси қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, m5 —углерод ангидридининг дастлабки массаси, кg.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГазли ёнғинга қарши қурилмалар билан ҳимояланган хоналарда ортиқча босимни йўқотиш учун проём майдонини ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОртиқча босимни чиқариш учун мўлжалланган проём майдони Фc, м2, қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPnp — ҳимояланадиган хонанинг қурилиш конструкциялари ёки унда жойланган жиҳозларнинг мустаҳкамлигини сақлаш шарти билан белгиланадиган максимал йўл қўйилган ортиқча босим, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPa — атмосфера босими, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳимояланган хонанинг иш шароитида ҳавонинг зичлиги, кg·m-3;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK2 — захира коэффициенти, 1,2 га тенг деб олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK3 — етказиб беришдаги босимнинг ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— гидравлик ҳисоб-китоб орқали аниқланадиган ГЁҚМ етказиш вақти, s;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— хонанинг ораёпма конструкцияларида доимий очиш проёмлар майдони (тушириш тешигидан ташқари), m2.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчамларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ — суюлтирилган газлар учун коэффициент К3 = 1.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГЎЎМ — сиқилган газлар учун К3 коэффициенти бир хил қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishазот учун — 2,4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаргон учун — 2,66;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Инерген» таркиби учун — 2,44.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТенгсизликнинг ўнг томонининг қиймати нолдан кичик ёки тенг бўлса, бунда ортиқча босимни йўқотиш учун очиқликлар бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОчиқлик майдонининг қиймати ГЎЎМ — суюлтирилган газнинг совитиш таъсирини ҳисобга олмасдан ҳисоблаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОчиқлик майдонининг қисқаришига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМодуль туридаги кукунли ўт ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қурилмаларни ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан иборат бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонанинг геометрик ўлчамлари (ҳажм, ораёпма ажратувчи конструкцияларнинг майдони, баландлиги);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсувчи конструкциялардаги очиқ бўлган очиқликларнинг майдони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланаётган хонадаги ишчи ҳарорат, босим ва намлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхонада бўлган материаллар, моддаларнинг рўйхати ва ёнғин синфи ГОСТ 27331-87 га мувофиқ уларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин юкламасини тақсимлаш тури, бирлиги ва схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаволи иситиш тизимларининг хусусиятлари ва мавжуд эканлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехнологик жиҳозларнинг жойлашиши ва хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхоналарнинг ШНҚ 2.01.19-22 бўйича тоифалари ва ЭМЎ бўйича синфлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қурилмаларни ҳисоблаш қуйидагиларни аниқлашни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғинни ўчириш учун мўлжалланган модулларнинг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодамлар бўлганда эвакуация вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмани ишлаш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодуллар, комплектловчилар, кукун захирасининг миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилманинг ишлашини таъминлаш учун уларнинг сигнал-ёқиш воситаларини тури ва керакли сони (агар керак бўлса), сигнални ишга тушириш мосламалари, ўрнатишни бошлаш учун қувват манбалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Модулли кукунли ёнғинга қарши қурилмалар учун модуллар сонини ҳисоблаш усули қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояланаётган ҳажмни ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча ҳимояланаётган ҳажмни ўчириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХона ҳимоялаш учун модуллар сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — хонани ҳимоялаш учун керак бўлган модуллар сони, дона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVn — ҳимоя қилинаётган хонанинг ҳажми, m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVH — Танланган турдаги битта модулни ҳимоялаш ҳажми техник ҳужжатлар бўйича аниқланиши, модулга, куб. m (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1= 11,2 — кукунни нотекис сочиш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСочиш модулларини максимал йўл қўйилади баландлик чегарасига қўйишда (модуль учун ҳужжатлашга мувофиқ) К1=1,2 ёки модул учун ҳужжатлаштириш орқали қабул қилиниши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk2 — Мумкин бўлган ёнғин манбасининг тўпланишини ҳисобга оладиган ортиқча коэффициенти бўлиб, S3 ускунаси томонидан сояланган майдоннинг Сy ҳимояланган ҳудуд нисбатига кўра ва қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS3 — соялаш майдони ёнғин ўчоғи пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳимояланган майдоннинг бир қисмининг майдони сифатида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУнга кукуннинг пуркагич найчасидан тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракатланиши чанг ўтказмайдиган таркибий элементлар билан тўсиб қўйиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, қўшимча модулларни тўғридан-тўғри сояли жойга ёки сояни йўқ қиладиган жойга ўрнатишга йўл қўйилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу шарт бажарилганда К2 1 га тенг деб қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk3 — ҳимояланган ҳудуддаги ёнувчи моддага нисбатан ишлатиладиган кукуннинг ўчириш самарадорлигининг А76 бензинига нисбатан ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент бўлиб, мазкур илованинг жадвали бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk4 — хонанинг герметик бўлмаган даражасини ҳисобловчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk4= 1 + ВFногер , бу ерда Fногер = F/Fхона — герметик бўлмаган умумий майдоннинг (проёмлар, ёриқлар) Ғ хонанинг умумий юзасига нисбати Fхона коэффициенти 2-расм билан белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFнгер — хонанинг пастки қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFю — хонанинг юқори қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — герметик бўлмаганнинг умумий майдони (проёмлар, ёриқлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎт ўчиришнинг импулсли мосламалари учун коэффициент «В» модулга бўлган ҳужжатлаш бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ҳажм бўйича маҳаллий (локалли) ёнғин ўчиришни ҳисоблаш бутун ҳажмни ўчириш каби амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир модуль томонидан ҳимояланадиган маҳаллий ҳажм (Vн) модуллар ҳақидаги ҳужжатларга асосан аниқланиши лозим (пуркаш геометриясини, ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган маҳаллий ҳимояланадиган ҳажмнинг шакли ва ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган ҳажм (Vз) эса объект ҳажмининг 15 фоизга оширилган миқдори сифатида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishк4 коэффициентни ҳисоблашда В коэффициентни аниқлаш учун график
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲажми бўйича маҳаллий ўчириш К4=1,3 қабул қилиниши, модуль учун ГОСТ Р 53280.1-2010 да белгиланган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ҳимояланаётган хонанинг майдони бўйича ўт ўчириш модулларининг сони қуйидаги (2) формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — модуллар сони, дона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSy — девор, ажратувчи конструкциялар билан чекланган ҳимояланаётган хонанинг майдони, м2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSH — битта модуль билан ҳимояланган майдонни ишлаб чиқарувчи билан белгиланган ҳимояланаётган майдонни ўлчам, сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда, модулга бўлган ҳужжатлаш билан белгилаш лозим, кв.м.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК4 коэффициентининг қиймати 1,2 га тенг деб қабул қилиниши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодуль учун ҳужжатларда берилган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Майдон бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришни ҳисоблаш ҳудудлар бўйича ёнғинни ўчириш билан бир хил тарзда амалга оширилиши ҳамда қуйидагилар қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSH — битта модуль билан ҳимояланган маҳаллий майдон модуль учун ҳужжатлар билан белгиланади (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда), ҳимояланаётган майдон Sy эса 10 фоизга кўпайтирилган объект майдонида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМайдон бўйича маҳаллий ўчириш К4 = 1.3 қабул қилинади, модуль учун лойиҳада асосланганда К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ синф ўчоғининг максимал даражаси майдони SH сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади, уни ўчириш модуль томонидан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМодуллар сонини ҳисоблашда каср сонлар олинса, охирги сон сифатида навбатдаги энг катта бутун сон олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲудудлар бўйича ҳимоя қилишда ҳимояланган объектнинг лойиҳаси ва технологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, ҳимояни таъминлайдиган алгоритмлардан фойдаланган ҳолда модулларни ишга туширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, лойиҳа ечимларида (ўтиш йўллари) ёки конструктив ечимларида (ёнмайдиган деворлар, тўсиқлар) белгиланган майдон қисмини ҳимояланадиган зона сифатида қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилманинг ишлаши (ёнувчи материалларнинг муайян тури учун) қурилманинг инерционлиги ва ёнғиннинг тарқалиш тезлигини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланган ёнғиннинг ҳимояланган зона чегарасидан ташқарига тарқалмаслигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурли моддаларни ўчиришда k3 кукунларини ўчириш қиёсий самарадорлиги коэффициенти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ/р | Ёнувчан модда | А ,В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар | В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар |
1. | Бензин А-76 | 1 | 0,9 |
2. | Дизель ёқилғиси | 0,9 | 0,8 |
3. | Трансформатор мойи | 0,8 | 0,8 |
4. | Бензол | 1,1 | 1 |
5. | Изопропанол | 1,2 | 1,1 |
6. | Ёғоч | 1,0(2,0) | - |
7. | Резина | 1,0(1,5) | - |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 200, 201-бандлари талабларига мувофиқ (жадвалдаги қавслар ичида) қурилмалар учун k3 коэффициентнинг қийматлари кўрсатилиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
91-ИЛОВА
91-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қувватини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати паспорт маълумотларига кўра барча иссиқлик ишлаб чиқарувчи асбобларнинг иссиқлик қувватларини жамлаш орқали аниқланади ҳамда уларнинг ишлаш режими ва бир вақтда ишлатилиш коэффициентлари ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNi — и-ускуналарининг номинал иссиқлик қуввати, кВт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKo,i — бир вақтдаги ишлаш коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKz,i — юкланиш (қувватдан фойдаланиш) коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир вақтлилик коэффициенти Ko
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖиҳозлар сони | Ko |
1-2 | 1,0 |
3 — 5 | 0,7-0,8 |
6 — 10 | 0,6-0,7 |
>10 | 0,5-0,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮкланиш коэффициенти Kz
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖиҳоз тури | Kz |
Электроплиталар | 0,65 |
Газ плиталари | 0,55 |
Қовуриш жавонлари | 0,75 |
Овқат пишириш қозонлари | 0,7 |
Буғ конвекторлари | 0,6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГаз жиҳозлари ва суюқ ёқилғида ишлайдиган ошхона жиҳозлар учун горелкаларнинг иссиқлик қуввати, электр жиҳозлари учун эса электр қуввати ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасалан, ҳисоблаш намунаси:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжиҳозлар: электроплита — 12 кВт, қовуриш жавони — 8 кВт, буғ конвектори — 10 кВт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқабул қилинади: Kb =0,7 ва Kyu =0,6. бунда Nyigʻ=(12+8+10)×0,7×(0,65+0,75+0,6)=42 кВт.
(91-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
92-ИЛОВА
92-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ҳимояланган зона доирасидаги пуркагичларнинг талаб этиладиган сони ошхона ускунасининг ҳимояланган майдонидан келиб чиқиб, шунингдек битта пуркагичнинг меъёрий пуркаш майдонини ҳисобга олган ҳолда аниқланади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — талаб этиладиган пуркагичлар сони, дона. (катта томонга яхлитлаб қабул қилинади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — бир зона доирасидаги ошхона жиҳозларининг умумий ҳимояланган майдони, м2. S миқдори битта ҳимояланган зонага кирувчи жиҳозларнинг (плиталар, қиздирилган ёғда қовуриш ускуналар (фритюрницалар), гриллар, қовуриш юзалари) майдонидан келиб чиқиб аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS0 — битта пуркагич ёрдамида самарали ҳимояланадиган меъёрий майдони, м2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар жиҳознинг шакли мураккаб ёки чўзинчоқ бўлса, пуркагичларни бир текисда жойлаштирилган ҳолда бир нечта шартли майдончаларга бўлишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ҳимояланадиган ҳар бир зонадаги пуркагичларнинг энг кам сони унинг майдонидан қатъи назар биттадан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ошхона жиҳозлари учун ёнғин ўчириш тизимларидаги ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми (л ёки кг);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1.05 ~ 1.1 — захира коэффициенти (тизим қувурлари, арматура ва технологик йўқотишларни ҳисобга олиш учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN — ҳимояланган зонада зарур бўлган пуркагичлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — битта жиҳоз учун ўт ўчириш модданинг меъёрий берилиш сарфи (л/с);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с). Ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с) ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларига мувофиқ аниқланади.
(92-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояланган хонанинг вазифаси ва ёнғин юкламасига боғлиқ ҳолда ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлаб чиқариш, технологик жараёнларнинг хоналари рўйхати | Ёнғин хабарлагич турлари | |
Ишлаб чиқариш бинолари: | ||
1. | Ишлаб чиқариш ва сақлаш билан: синтетик смолалар, синтетик толалар, полимер материаллар, тўқимачилик, тўқимачилик галантерия, тикувчилик, пойабзал, чарм, тамаки, мехли ва целлюлоза қоғоз маҳсулотлари, целлюлоза, резиналар, резина-техник маҳсулотлар, ёнувчан рентген ва кинофоплёнкалари, пахта | Тутунли, иссиқлик, оловли |
2. | Локлар, бўёқлар, эритувчилар, (ЕАС), (ЁС), мойлаш материаллари, кимёвий реактивлар, спиртли ичимликлар | Иссиқлик, оловли |
3. | Ишқорий металлар, металл кукунлари | Оловли |
4. | Ун, омихта ем, чанг ажралиб чиқадиган материаллар маҳсулотлар | Иссиқликли, оловли |
5. | Ишлаб чиқариш билан: қоғоз, картон, девор қоғози, чорвачилик ва паррандачилик маҳсулотлари | Тутунли, иссиқликли, оловли |
6. | Сақлаш билан: ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар, қаттиқ ёнувчан материаллар | Тутунли, иссиқликли, оловли |
7. | Электрон ҳисоблаш машиналари, радио ускуналари ва автоматик телефон станциялари билан жиҳозланган хоналар | Тутунли |
Махсус иншоотлар: | ||
1. | Кабелларни қистирмалар, трансформаторлар ва тақсимловчи ускуналар, электр шитли хоналар | Тутунли, иссиқликли |
2. | Ёнувчан суюқликлар ва мойларни узатиш ускуналари ҳамда қувурлари, ички ёнув двигателлари ва ёнилғи аппаратураларини синаш, баллонларни ёнувчи газлар билан тўлдириш учун мўлжалланган хоналар | аланга, иссиқлик |
3. | Корхоналарнинг автомобилларга хизмат кўрсатиш хоналари | Тутунли, иссиқликли, оловли |
Маъмурий, маиший ва жамоат бино-иншоотлари | Тутунли | |
1. | Кузатиш, репетиция, маъруза, ўқиш ва конференция заллари, саҳна ортида, фое, заллар, йўлаклар, кийиниш хоналари, китоб омборлари, архивлар, осма шифтлар ортидаги жойлар | |
2. | Бадиий, костюм, реставрация устахоналари, кино ва ёруғлик проекцияси, ускуна, фото лабораториялар | Тутунли, иссиқликли, оловли |
3. | Маъмурий-хўжалик бинолари, жамоат транпортларининг бошланғич ва охирги бекатлари, бошқариш пультлари, яшаш хоналари | Тутунли, иссиқлик |
4. | Касалхона палаталари, савдо-сотиқ корхона хоналари, умумий овқатланиш шохобчаларининг хоналари, хизмат хоналари, меҳмонхоналар ва ётоқхоналарнинг яшаш хоналари | Тутунли, иссиқликли |
5. | Музей ва кўргазма хоналари | Тутунли, иссиқликли |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХоналар ва биноларнинг мақсадига кўра қўл ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш жойлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлаб чиқариш бинолари, иншоотлари ва хоналари (устахоналар, омбор) | Ўрнатиш жойи | |
1. | Бир қаватли | Эвакуация йўллари бўйлаб, йўлакларда, устахоналардан, омборлардан чиқишда |
2. | Кўп қаватли | Ҳар бир қаватнинг зинапоялар майдонида |
3. | Кабелли тузилмалари (туннеллар, қаватлар) | Туннелга киришда, қаватда, туннелдан фавқулодда чиқишларда, тармоқларга бўлинган туннелларда |
4. | Маъмурий-маиший ва жамоат бинолари | Йўлакларда, залларда, қабулхоналарда, зинапоялар майдонида, бинодан чиқишда |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБино ва иншоотлардаги одамлар учун ёнғиндан огоҳлантириш тизимларини лойиҳалашга қуйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ёнғин содир бўлганда, одамларни эвакуация қилиш тўғрисида хабар бериш ва бошқариш қуйидаги усуллардан бири ёки уларнинг комбинациялари орқали амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинонинг барча хоналарига одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлишлари билан овозли ва(ёки) ёруғлик сигналларини бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация йўллари, ҳаракат йўналиши ва одамлар хавфсизлигини таъминлашга қаратилган бошқа ҳаракатлар зарурлиги ҳақидаги матнларни трансляция қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташвиш ва эвакуацияни мураккаблаштирадиган бошқа ҳодисаларнинг олдини олишга қаратилган махсус ишлаб чиқилган матнларни трансляция қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация йўлларида эвакуация хавфсизлиги белгиларини жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация хавфсизлиги белгиларини киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация ёритгичини ёқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация чиқиш эшикларини масофадан очиш (электромагнит қулфлар билан жиҳозланган).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Эвакуация режаларини амалга ошириш учун одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш тизими (ОЭБТ) ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОЭБТ ни лойиҳалашда уни фуқаро муҳофазаси тўғрисида огоҳлантириш тизими билан боғлаш имконияти бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. ОЭБТ автоматик ёнғин сигнализацияси ёки ёнғин ўчириш тизими томонидан яратилган буйруқ пулсидан фаоллаштирилиши (мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг тўртинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу турдаги бинолар учун автоматик ёнғин ўчириш мосламалари ва автоматик ёнғин сигнализациясини жиҳозлаш талаб этилмаса, ОЭБТ ни масофавий ва маҳаллий фаоллаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошланғич элементлар қўлда ёнғин хабарлагичлари талабларига мувофиқ амалга оширилиши ва жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ёнғин хавфсизлиги қоидалари талабларига мувофиқ битта ёнғин хабарлагичи ишга туширилганда ОЭБТ ёқишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. 3 — 5-турдаги ОЭБТ алоҳида огоҳлантириш зоналарида ярим автоматик бошқарувдан, шунингдек масофадан ва маҳаллий фаоллаштиришдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқарув турини танлаш ёнғин содир бўлганда одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларидан келиб чиқиб, бинонинг функционал мақсади, таркибий ва космик режалаштириш ечимларига кўра лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ёнғин содир бўлган да, ёнғиндан огоҳлантириш зоналарининг ўлчамлари, хабар беришнинг махсус тартиби ва алоҳида зоналарда хабарноманинг бошланиш вақти одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартлари асосида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. ОЭБТ одамларни бинодан эвакуация қилишни якунлаш учун зарур бўлган вақт давомида ишлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОЭБТ уланиш линияларининг симлари ва кабеллари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қурилиш конструкцияларига, қутиларга ёки каналларга ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Эвакуация ёруғлик кўрсаткичлари ишчи ёритишнинг асосий ёритиш мосламалари билан бир вақтда ёқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОЭБТ томонидан ёнғин огоҳлантиришининг бошланиши ва(ёки) ишчи ёритгичнинг фавқулодда қувват узилиши ҳақида буйруғи қабул қилинганда, автоматик равишда ёқиладиган эвакуация ёруғлик кўрсаткичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКузатиш, намойиш, кўргазма ва бошқа заллардаги «Чиқиш» ёруғлик белгилари одамларнинг қолиш муддати давомида ёқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. ОЭБТ товуш сигналлари умумий товуш даражасини, доимий шовқиннинг товуш даражасини ёнғин хабарчиси томонидан ишлаб чиқарилган барча сигналлар билан бирга, ёнғин хабарчисидан 75 dBA масофада камида 3 m, бироқ ҳимояланган хонанинг исталган нуқтасида 120 dBA дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Аниқ эшитилишни таъминлаш учун ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг рухсат этилган даражасидан камида 15 dBA юқори товуш даражасини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎлчов пол сатҳидан 1,5 m баландликда ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ётоқхона хоналарида ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг товуш даражасидан камида 15 dBA, бироқ камида 70 dBA бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Деворга ўрнатилган товуш ёнғин хабарчиси замин сатҳидан камида 2,3 m баландликда ўрнатилиши, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисигача бўлган масофа камида 150 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Одамлар шовқинга чидамли ускунада бўлган ёки шовқин баландлиги 95 dBA дан юқори бўлган қўриқланадиган ҳудудларда овозли ёнғин хабарлагичлар енгил бўлганлар билан бирлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁруғлик милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Овозли ёнғин хабарчилар эшитиладиган частоталарни 200 дан 5000 Нz гача кўпайтириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Қўриқланадиган ҳудудларда радиокарнайлар ва бошқа овозли ёнғин хабарчиларни ўрнатиш акс эттирилган товушнинг концентрацияси ва нотекис тақсимланмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Деворга ўрнатилган овозли ёнғин хабарчилари юқори қисми пол сатҳидан камида 2,3 m ни, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисининг юқори қисмигача бўлган масофа камида 150 mm ни бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Овозли ва нутқли ёнғин хабарчисининг сони, уларнинг жойлашиши ва қуввати одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлган барча жойларида овоз баландлигини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ёнғин хабарчиларда овоз баландлигини бошқариш мосламалари бўлмаслиги ва тармоққа ажраладиган қурилмаларисиз уланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ёнғин хабарчисининг овозли сигналлари оҳангда бошқа мақсаддаги овозли сигналлардан фарқ қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. ОЭБТ коммуникацияларни бинонинг радио узатиш тармоғи билан биргаликда лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Электр таъминоти, ерлантириш, ноллаш, кабель ва узатиш симларини ОЭБТ танлаш талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. ОЭБТ бошқариш ёнғин станцияси назорат хонаси ёки бошқа махсус хонадан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Биноларда ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимларининг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Бинони хабарчиси зоналарига бўлинишига ва қуйидаги 1-жадвалда келтирилган хусусиятларга кўра, ОЭБТ беш турга ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||||
ХБЭБТ тавсифи | ХБЭБТ нинг ҳар хил турларида кўрсатилган тавсифларнинг мавжудлиги | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |
1. Ёнғин хабарчиси усуллари: | |||||
овоз (сирена, тонтроовкаланган сигнал) нутқ (махсус матнларни узатиш) | + | + | * | * | * |
нурли | - | - | + | + | + |
милтилловчи ёруғликли кўрсаткичлари | * | * | * | * | * |
енгил ёнғин хабарчилар «Чиқиш» | * | + | + | + | + |
статик йўналиш кўрсаткичлари | - | * | * | + | * |
динамик йўналиш кўрсаткичлари | - | - | - | * | + |
2. Бинонинг ёнғиндан ёнғин хабарчиси зоналарига бўлиниши | - | - | * | + | + |
3. Ёнғин станцияси-диспетчер бинолари билан ёнғин хабарчиси зоналарининг пост-дисперчери | - | - | * | + | + |
4. Ҳар бир ёнғин хабарчиси зонасидан эвакуацияни ташкил қилиш учун бир нечта вариантларни амалга ошириш имконияти | - | - | - | * | + |
5. Битта ёнғин назорати пост — диспетчеридан ёнғин содир бўлганда одамларнинг хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ барча қурилиш тизимларини мувофиқлаштирилган бошқариш | - | - | - | - | + |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. + талаб қилинади; * йўл қўйилади; — талаб қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Алоҳида билдиришнома зоналарида 3 — 5 турдаги ОЭБТ учун овозли билдиришнома усулидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Кар ва эшитиш қобилияти паст одамлар жойлашган биноларда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ёруғлик ёки енгил милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. ОЭБТ 3 — 5 тури автоматлаштирилган тизимларга тегишли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Турли мақсадлардаги бинолар ва иншоотлар учун ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимлари турларини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Бинолар учун ОЭБТ тури ушбу илованинг 2-жадвали бўйича белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОдамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларига риоя қилган ҳолда, бинолар учун юқори турдаги ОЭБТ дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||||||
Бинолар, мажмуалар ва иншоотлар гуруҳи (норма кўрсаткич номи) | Норматив кўрсаткичнинг қиймати | Қаватлар сони | ОЭТБ тури | Изоҳ | ||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||||
1. Маиший хизмат кўрсатиш корхоналари, банклар (ёнғинга қарши отсекнинг майдони, kv. m) | 800 гача | 1 | + | Майдони 200 kv. m дан ортиқ бўлган бинолар. савдо ва жамоат марказлари ёки бошқа мақсадлардаги жамоат биноларида жойлашган мустақил ёнғин хабарчиси зоналари ҳисобланади | ||||
800-1000 | 2 | + | ||||||
1000-2500 | 6 | + | ||||||
2500 юқори | 6 юқори | + | + | |||||
2. Сартарошхоналар, таъмирлаш устахоналари (майдони, kv. m) | 300 гача | + | ||||||
300 ва ундан ортиқ | + | |||||||
3. Умумий овқатланиш корхоналари | 50 гача | 2 | талаб этилмайди |
| ||||
50 гача | 2 дан ортиқ | + | ||||||
50-200 | + | |||||||
200-1000 | + | |||||||
1000 дан ортиқ | + | + | ||||||
Ертўла ва ярим ертўла (цокол)га жойлашган | - | + | ||||||
4. Соғломлаштириш мажмуалари (ўриндиқлар сони) | 20 гача | + | Ўрнатилган ванналар (сауналар) улар мустақил зоналар деб ҳисобланади | |||||
20 ва ундан ортиқ | + | |||||||
5. Савдо корхоналари (дўконлар, бозорлар) (ёнғинга қарши отсек майдони, kv. m) | 500 гача | 1 | + | Майдони 100 kv. m. дан ортиқ бўлган савдо заллари бошқа мақсадлардаги биноларда мустақил зоналар деб ҳисобланади | ||||
500-3500 | 2 | + | ||||||
3500 дан ортиқ | 5 | + | ||||||
Савдо заллари | Табиий ёруғликсиз | + | ||||||
6. Мактабгача таълим ташкилотлари (ўринлар сони) | 100 гача | 1 | + | Мактабгача таълим ташкилотларида фақат хизмат кўрсатувчи ходимлар хабардор қилинади. Мактабгача таълим ташкилотлари ва бошланғич мактабларни (ёки) умумий сиғими 50 кишидан ортиқ бўлган ходимлар учун яшаш жойларини битта бинога жойлаштиришда улар мустақил огоҳлантириш зоналарига ажратилади. Мактабда аввал ходимлар, кейин ўқувчилар хабардор қилинади | ||||
100-150 | 2 | + | ||||||
150 дан ортиқ | 3 | + | ||||||
Махсус болалар муассасалари | - | - | + | |||||
7. Мактаблар интернатларнинг мактаблари ва ўқув бинолари (бинодаги жойлар сони, одамлар) | 270 гача | 1 | + | |||||
270-350 | 2 | + | ||||||
351-160 | 3 | + | ||||||
1600 дан ортиқ | 3 дан ортиқ | + | + | |||||
Махсус мактаблар (кўзи ожизлар мактаби) | + | |||||||
Мактаб-интернатлар ва бошқа меҳрибонлик уйларининг ётоқ бинолари (бинодаги ўринлар сони) | 100 гача | 1 | * | |||||
101-200 | 3 | * | ||||||
200 дан ортиқ | 4 | * | ||||||
8. Профессионал ва олий таълим ташкилотларининг ўқув бинолари | 4 гача | + | Аудиториялар, мажлислар заллари ва 300 дан ортиқ ўриндиқли бошқа зал хоналари, шунингдек олти қаватдан юқорида жойлашган 300 ўриндиқдан кам бўлганлар мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади | |||||
4-9 | + | |||||||
9 дан ортиқ | + | + | ||||||
9. Маданият ташкилотлари (театрлар, цирклар ва бошқалар): йил давоми (залнинг энг катта сиғими, одамлар) | ||||||||
300 гача | 1 | + | ||||||
300-800 | 2 | + | ||||||
800 дан ортиқ | 3 | + | ||||||
Мавсумий ҳаракат: | ||||||||
а) ёпиқ | 600 гача | 1 | + | |||||
600 ва ундан юқори | 1 | + | ||||||
б) очиқ | 800 гача | 1 | + | |||||
800 ва ундан юқори | 1 | + | ||||||
клублар | 400 гача | 2 | + | |||||
400-600 | 3 | + | ||||||
600 дан ортиқ | 3 дан ортиқ | + | ||||||
10. Жисмоний тарбия ва спорт мақсадлари учун бинолар, ёпиқ ва очиқ иншоотлар (ўриндиқлар сони) | 200 гача | 3 | + | |||||
200-1000 | 3 дан ортиқ | + | ||||||
1000 дан ортиқ | + | + | ||||||
11. Тиббиёт муассасалари (койкалар сони): | 60 гача | + | Бошқа мақсадлардаги биноларда жойлашган тиббий, амбулатория ва поликлиника муассасалари ва дорихоналарнинг бинолари мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади. | |||||
60 ва ундан юқори | + | |||||||
психиатрия шифохоналари, | + | |||||||
амбулатория клиникалари (сменада ташрифлар, одамлар сони) | 90 гача | + | ||||||
90 ва ундан юқори | + | |||||||
12. Санаторийлар, дам олиш ва туризм муассасалари ётоқ биноларида (овқатланиш бўлимлари ва маданий объектлар мавжуд бўлганда) | 10 гача | + | ||||||
10 ва ундан юқори | + | + | + | |||||
13. Болалар соғломлаштириш оромгоҳлари: | ||||||||
йил давомида ишлайдиган | + | |||||||
Оловбардошлилик даражаси IV, V бўлган ёзги | + | |||||||
14. Кутубхоналар ва архивлар: | + | |||||||
Ўқиш хоналари мавжуд бўлганда (ўриндиқлар сони 50 кишидан ортиқ бўлганда) | + | |||||||
Омборлар (китоб омборлари) | + | |||||||
15. Давлат бошқаруви муассаса ва ташкилотлари, лойиҳалаш ташкилотлари, илмий-тадқиқот институтлари, ахборот марказлари ва бошқа ташкилотларнинг маъмурий бинолари | 6 гача | + | ||||||
6-16 | + | |||||||
16. Музейлар ва кўргазмалар (ташриф буюрувчилар сони) | 500 гача | 3 | + | |||||
500-1000 | 3 дан ортиқ | + | ||||||
1000 дан ортиқ | + | + | ||||||
17. Вокзаллар | 1 | + | ||||||
1 дан ортиқ | + | |||||||
18. Меҳмонхоналар, ётоқхоналар (ўринлар сони) | 50 гача | 3 гача | + | |||||
50 дан ортиқ | 3-9 | + | ||||||
9 дан ортиқ | + | + | ||||||
19. Турар жой бинолари |
| 5 — 10 гача | + |
|
|
|
|
|
10 — 16 гача |
| + |
|
|
|
| ||
17 — 33 гача |
|
| + |
|
| Баландлиги 50 м дан 100 м гача бўлган бинолар | ||
34 — 50 гача |
|
|
| + |
| Баландлиги 100 м дан 150 м гача бўлган бинолар | ||
51 ва ундан юқори |
|
|
|
| + | Баландлиги 150 м ва ундан баланд бинолар | ||
20. Саноат бинолари ва иншоотлари (қурилиш тоифаси) | А, Б, В, Г, Д | 1 | + | ОЭБТ нинг 1-турини селекторли алоқа билан бирлаштиришга йўл қўйилади | ||||
А, Б | 2-6 | + | ||||||
В | 2-8 | + | ||||||
Г, Д | 2-10 | + | ||||||
Портлаш ва ёнғин хавфи объектлари ҳудудлари (ишлаб чиқариш объектлари, базалар) | + | А ва Б тоифали биноларнинг ОЭБТ технологик ёки ёнғин автоматикаси билан ўзаро боғланган бўлиши керак | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ОЭБТ нинг керакли тури норматив кўрсаткичнинг қиймати билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаватлар сони ушбу турдаги қаватдан кўп бўлса, ушбу функционал мақсаддаги бино ёки жадвалларга кириш имконини бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 2-жадвалидаги кўрсатгичнинг қиймати йўқ бўлса, керакли ОЭБТ тури бинонинг қаватлари сонига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур ШНҚда ёнғинга қарши отсек майдонининг меъёрий кўрсаткичи ёнғинга қарши деворлар орасидаги майдон сифатида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Жисмоний имконияти чекланган (кўриш қобилияти заиф, эшитиш қобилияти паст) одамлар жойлашган бино ва хоналарда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ОЭБТ юқорида санаб ўтилган хусусиятларни ҳисобга олиши керак.
(2-жадвал Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2007 йил 14 мартдаги 33-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2018 йил 28 сентябрдаги 205-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилган 1-сон ўзгартиришлар.