20.05.2022 йилдаги 91-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг буйруғи, 20.05.2022 йилдаги 91-сон
Kuchga kirish sanasi
29.06.2022
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 24 июнда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 90]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 30 ноябрдаги 78-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.04.11-98 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича қўлланма» қурилиш меъёри қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси ва Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазир Б. ЗАКИРОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022 йил 20 май,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиий пардозбоп тошлар ва бошқа тош маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ривожлантириш бўйича раис ўринбосари Б. БОБОКУЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022 йил 4 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси раиси Н. ОБЛОМУРАДОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022 йил 28 февраль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазири Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022 йил 4 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2022 йил 20 майдаги 91-сон буйруғига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (кейинги ўринларда-ШНҚ) янги, мавжуд ёки капитал таъмирланаётган ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотларида пластмасса қувурли технологик қувур ўтказгичларни (кейинги ўринларда-қувур ўтказгич) қўллаш бўйича бажарилиши лозим бўлган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 12.1.044-2018 Меҳнат хавфсизлиги стандартларининг тизими. Ёниш ва портлаш хавфига эга бўлган моддалар ва материаллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.01-94 — Лойиҳалаш учун иқлимий ва физик-геологик маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.03.05-13 — Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш меъёрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.04.07-21 — Иссиқлик тармоқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.04.10-97 — Технологик пўлат қувурларни Рш 10 МПа гача лойиҳалаш бўйича йўриқнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.09.03-02 — Саноат корхоналарининг иншоотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.09.02-19 — Саноат бинолари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КМК 2.04.04-97 Сув таъминоти ва канализация тизимининг пластмасса қувурли тармоқларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш бўйича йўриқнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.04.14-96 — Асбоб-ускуналар ва қувур ўтказгичларнинг иссиқлик ҳимояси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.07-96 — Юклар ва таъсирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу ШНҚ да қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пластмасса — асосини синтетик ёки табиий юқори молекуляр бирикмалар ташкил этадиган материал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгич — газсимон ва суюқ моддаларни ҳамда эритма кўринишидаги қаттиқ ёқилғи ва бошқа қаттиқ моддаларни қувур кўндаланг кесимларидаги босимлар фарқи таъсири остида ташишга мўлжалланган муҳандислик иншооти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
очиш-ёпиш арматураси — қувур ўтказгич ичидаги ишчи муҳит оқимини тўлиқ ёпиш ва (ёки) ростлашга мўлжалланган элемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишчи босим — муҳитнинг гидравлик босимини ҳисобга олмаган ҳолда тизимнинг нормал ишлаш режимида юзага келадиган энг катта ортиқча босим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
траверслар — осмаларга маҳкамланган ёки вертикал устунларга таянадиган ва ускуналар (қурилмалар, конструкциялар ва уларнинг элементлари)ни кўтариш ёки монтаж қилиш учун мўлжалланган горизонтал балкалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фланцлар — қувурларни маҳкам ва герметик қилиб бирлаштириш, қувурларни бир-бирига, машиналарга, аппаратларга ва сиғимларга бириктириш учун хизмат қилувчи элемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
муфта — шланг ва қувурларнинг иккита қисми (ёки бўлаги)ни бирлаштириш учун мўлжалланган ҳамда у бажарадиган вазифасига кўра бирикманинг мустаҳкамлигини, герметиклигини таъминлайди ва коррозиядан ҳимоя қиладиган элемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хомут — қаттиқ ва эгилувчан қувур ўтказгичлар, шланглар ва кабелларнинг бириккан жойларини маҳкамлаш ва герметиклаш учун мўлжалланган элемент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тирсак — қувур ўтказгичдаги суюқлик ва газ оқими йўналишини ўзгартириш учун мўлжалланган чўян, пўлат ва пластмассадан тайёрланадиган элемент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компенсатор — турли омилларнинг қувур ўтказгичлар тизимларининг ишлашига кўрсатадиган таъсирини компенсациялаш ёки мувозанатлаш учун мўлжалланган элемент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кронштейн — вертикал текисликдан чиқиб турувчи ёки горизонтал йўналишда силжувчи қисмларни маҳкамлаш учун хизмат қилувчи таянч элемент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вентиляцион камера — тортувчи ва чиқарувчи вентиляцион ўрнатмаларни жойлаштиришга мўлжалланган хона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур ШНҚ талабларига ташқи диаметри 1200 mm гача бўлган паст босимли полиэтилен (кейинги ўринларда-ПБП), юқори босимли полиэтилен (кейинги ўринларда-ЮБП), полипропилен (кейинги ўринларда-ПП) ва пластификацияланмаган поливинилхлориддан (кейинги ўринларда-ПВХ) тайёрланган қувурлардан қувур ўтказгичларни лойиҳалашда риоя этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу бандда назарда тутилган қувур ўтказгичлар ёнғин хавфлилиги бўйича Г ва Д тоифаларга тааллуқли бўлган ишлаб чиқариш биноларининг ташқариси ва хоналари ичкарисидан ер усти бўйлаб ҳамда ер устидан маълум бир баландликда ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу бандда назарда тутилган қувур ўтказгичлар хавфлилиги 3-синфга оид бўлган зарарли моддаларни, қийин ёнувчи ва ёнмайдиган моддаларни, шунингдек сульфат ва хлорид кислоталари ҳамда куйдирувчи ишқор эритмаларини мазкур ШНҚ нинг 1-иловасидаги 1-жадвалда кўрсатилган концентрациялар ва температураларда ташиш учун мўлжалланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғин хавфлилиги бўйича В тоифага тегишли бўлган ишлаб чиқариш хоналарида қийин ёнувчи ва ёнмайдиган моддаларни ташиш учун ёнмайдиган материаллардан изоляция қопламасига эга бўлган полиэтилен қувурларни ва диаметри 110 mm гача бўлган поливинилхлорид қувурлардан тайёрланган қувур ўтказгичларни ётқизишга йўл қўйилади (омборхоналар бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур ШНҚ талабларидан электр станциялари ва конларнинг технологик қувур ўтказгичларини, динамик кучлар таъсири остидаги қувур ўтказгичларни, ҳаво транспорти ва шаҳарлар газ таъминоти ҳамда махсус вазифаларни бажарувчи саноат корхоналарини (атом, кўчма агрегатлар, кемалар ва бошқалар) газ билан таъминлаш учун мўлжалланган технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалашда фойдаланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Эслатмалар: технологик қувур ўтказгичларга саноат корхоналари ёки шу корхоналар гуруҳлари чегарасида технологик жараённи ёки жиҳозлаш ишларини олиб бориш учун зарур бўлган турли моддаларни (хомашёлар, ярим фабрикатлар, реагентлар, шунингдек, технологик жараёнларда олинган ёки фойдаланилувчи оралиқ ҳамда якуний маҳсулотлар ва бошқалар) ташиш учун мўлжалланган қувур ўтказгичлар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларни лойиҳалашда мазкур ШНҚ талабларидан ташқари, ШНҚ 1.01.01 «Қурилиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар тизими», ҚМҚ 2.01.01 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физик-геологик маълумотлар», ҚМҚ 2.04.10 «Технологик пўлат қувурларни Рш 10 МПа гача лойиҳалаш бўйича йўриқнома», ҚМҚ 2.04.07 «Иссиқлик тармоқлари», ШНҚ 2.03.05 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш меъёрлари», ҚМҚ 2.09.03 «Саноат корхоналарининг иншоотлари», ШНҚ 2.09.02 «Саноат бинолари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари талабларига ҳам риоя этилиши лозим).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Қувур ўтказгичларни қуйидаги ҳолларда қўллашга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфлилик даражаси бўйича 1-синфга тегишли бўлган зарарли моддалар, портловчи хавфли моддалар ва суюлтирилган углеводородли газларни, шунингдек пластмасса қувурларнинг материали моддалар таъсирига кимёвий жиҳатдан чидамсиз бўлган моддаларни ташиш учун қўллашга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
енгил алангаланувчи ва ёнувчан суюқликларни ташиш учун қўллашга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур материали грунтлардаги агрессив муҳит таъсирига кимёвий жиҳатдан чидамсиз бўлганда,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
грунтларига ишлов бериладиган ҳудудларда, ташқи ҳаво ҳисобий температуралари (энг совуқ беш кунликда) манфий 40 0С дан паст бўлган ҳудудларда ПБП ва ЮБП дан ишланган қувурлардан ҳамда бу температуралар манфий 10 0С бўлган ҳудудларда ПБП ва ПП дан тайёрланган қувур ўтказичларни қўллашга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Эслатмалар: сейсмик даражаси 6 балл ва ундан юқори бўлган ҳудудларда пластмасса қувурларни конструктив мустаҳкамликка ҳисоблаш натижаларига мувофиқ қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи ҳаво температураси манфий бўлганда «Е» типдаги пластмасса қувурларни босим остидаги қувур ўтказгичларга нисбатан қўллашда портлаш, ёнғин ва портлаш-ёнғин хавфлилиги бўйича А, В ва Е тоифаларга тегишли бўлган ишлаб чиқариш хоналарида, хавфлилиги бўйича 2-синфга тааллуқли бўлган зарарли моддалар, ёнувчан газ, енгил алангаланувчи суюқликлар, ёнувчи моддалар, шунингдек қийин ёнадиган ва ёнмайдиган моддаларни транзитли ташиш учун ётқизиш тавсия этилмайди).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Қувур ўтказгичларнинг гидравлик ҳисобини ҚМҚ 2.04.10 «Технологик пўлат қувурларни Рш 10 МПа гача лойиҳалаш бўйича йўриқнома» талабларига мувофиқ олиб бориш лозим. Қувур ўтказгичларни бирлаштириладиган (унификацияланган) тугунлар ва элементлардан конструкциялаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Пластмасса қувурлар материалининг кенг тарқалган моддаларга нисбатан кимёвий чидамлилиги ушбу ШНҚ нинг 2-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Қувур ўтказгичлар бўйича ташилиши мумкин бўлган турли моддалар эритмаларининг концентрация даражаси ушбу эритмаларнинг кристалланишига ва эксплуатация қилиш жараёнида уларнинг қувур ўтказгичларда тиқилиб қолишига олиб келмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Пластмасса қувурларнинг таснифи ва уларнинг параметрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ташиладиган моддаларнинг физик-кимёвий хоссаларига боғлиқ ҳолда қувур ўтказгичлар ушбу ШНҚ нинг 1-иловасида келтирилган 2-жадвалда кўрсатилган гуруҳ ва тоифаларга бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лойиҳада қувур ўтказгичнинг гуруҳи ва тоифаси унинг ҳар бир қисми учун ташиладиган модданинг доимий ишчи параметрлари билан биргаликда кўрсатилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Зарарли моддаларнинг хавфлилик синфини ГОСТ 12.1.005 ва ГОСТ 12.1.007 бўйича ҳамда портлаш ва ёнғин хавфлилигини эса ГОСТ 12.1.044 бўйича аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Қувур ўтказгичнинг гуруҳи ва тоифасини уни кимёвий таъсирга чидамлилиги янада юқори бўлган гуруҳ ёки тоифага киритишни талаб этувчи параметр бўйича ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Моддаларни узатиш вақтидаги узилишлар туфайли корхонадаги асосий технологик жараённинг тўхташига олиб келиши ёки корхонада авария ҳолатини келтириб чиқариши мумкин бўлган моддаларни ташишга мўлжалланган В гуруҳдаги қувур ўтказгичлар учун уларнинг тоифасини оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Қувур материали ва ташиладиган модда температурасига боғлиқ ҳолда қувур ўтказгичларни қўллаш мумкинлигини аниқловчи маълумотлар ушбу ШНҚ нинг 1-иловасидаги 3-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Қувур ўтказгичдаги ишчи босим ташиладиган моддаларнинг физик-кимёвий хоссалари ва температурасига, қувур ўтказгичнинг талаб этилган хизмат қилиш муддатига, қувурларнинг тури ва уларни бир-бирига улаш (бирлаштириш) усулига боғлиқ ҳолда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув, ёнмайдиган ва қийин ёнадиган моддалар таъсирига кимёвий жиҳатдан чидамли бўлган пластмасса қувурларнинг материали ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 4-жадвалида келтирилган максимал ҳарорат ва ишчи босимга асосан қабул қилиниши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфлилик даражаси бўйича 2, 3 ва 4-синфларга тегишли бўлган зарарли моддалар таъсирига кимёвий жиҳатдан чидамли бўлган ва шу моддаларни ташишга мўлжалланган қувур ўтказгичлар учун ишчи босим ушбу ШНҚ нинг 1-иловасининг 5-жадвалида келтирилган иш шароити коэффициенти Кш ни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Қувур ўтказгичларнинг трассалари ва уларни ётқизиш усуллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Трассани ётқизишда қувур ўтказгичларнинг бурилиш жойларида қувур ўтказгични компенсациялаш мумкинлигини ҳисобга олиш зарур. Қувур ўтказгичнинг бурилиш жойларини 30, 45, 60 ва 90° бурчак остида бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Қувур ўтказгичларни ётқизиш усулини танлашни ташиладиган моддалар ва қувурлар материалининг физик-кимёвий хоссаларини, эксплуатация қилиш шарт-шароитларини, қурилиш ҳудуди иқлимининг ўзига хос жиҳатларини, қувур ўтказгичнинг юк кўтариш қобилияти ҳамда таянчлар ва маҳкамлаш деталларининг металл сиғимдорлигини ҳисобга олган ҳолда техник-иқтисодий ҳисоблаш асосида бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Қувур ўтказгичларни ер юзаси бўйлаб ва ер устидан ўтказиш керак. Агар уларни ер остидан ўтказиш мақсадга мувофиқ эмас деб ҳисобланса, у ҳолда фақат В гуруҳдаги қувур ўтказгичларни ер остидан ўтказишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Алоҳида турадиган таянчлар, эстакадалар, каналлар, галереялар ва бошқа коммуникацион иншоотларни лойиҳалашни ҚМҚ 2.09.03 талабларига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Ёнма-ён жойлашган қувур ўтказгичларнинг ўқлари орасидаги ва қувур ўтказгичлардан қурилиш конструкцияларигача бўлган энг кичик масофани ҚМҚ 2.04.10 талабларига мувофиқ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Иситиладиган қутисимон галереяларга ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун иссиқлик ташувчи модданинг ҳарорати 60 0С дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Пластмасса қувурларни улаш (бириктириш) учун қисмларга ажралувчи ва қисмларга ажралмайдиган деталлар (бириктиргичлар)дан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларни бир-бирига улаш (бириктириш) типларини ушбу ШНҚ нинг 41 ва 42-бандлари талабларини инобатга олган ҳолда қувур ўтказгични ётқизиш усулига ва уларни эксплуатация қилиш шарт-шароитларига, ташиладиган модданинг физик-кимёвий хоссаларига ҳамда бирлаштириладиган қувурларнинг материалига боғлиқ ҳолда белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларни ер остидан ўтказишда уларни ажралмайдиган қилиб улаш кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фланцли бирикмаларни қувур ўтказгичнинг очиш-ёпиш арматураси ўрнатиладиган жойларига ёки қувур ўтказгични ускунага улаш жойларига ҳамда эксплуатация шарт-шароитлари бўйича даврий таъмирни талаб этадиган участкаларга ўрнатиш кўзда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Фланцли бириктиргичларни ва очиш-ёпиш арматурасини хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун ҳеч бир қийинчиликсиз етиб бориш мумкин бўлган жойлардаги қувур ўтказгичларга ўрнатиш лозим. Кислота ва ишқорлар ҳамда агрессив суюқликларни ташувчи қувур ўтказгичларга ўрнатилган фланцли бириктиргичлар ҳимоя қобиғига эга бўлиши лозим. Ҳимоя қобиғи хизмат кўрсатувчи ва таъмирловчи ходимнинг бемалол етиб бориши учун суюқлик ва газларнинг тўғридан-тўғри оқиб тушишининг олдини олувчи енгил ечиб олинадиган конструкцияга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Қувур ўтказгичларни ташқи юзасининг ҳарорати 60 0С дан юқори бўлмаган бошқа (пўлат, шиша ва шу кабилардан бажарилган) қувур ўтказгичлар билан биргаликда эстакадалар ва таянчлар устига ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларни ташқи юзаси 60 0С дан юқори бўлган ҳароратга эга бўлган бошқа қувур ўтказгичлар билан биргаликда ёнма-ён ётқизиш зарурати туғилганда, уларга иссиқликдан ҳимояловчи экранлар ўрнатилишини, ёнмайдиган материаллардан иссиқлик изоляциясини ёки қувур ўтказгичлар орасидаги масофани оширишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларни пўлат қувурлардан пастда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Қувур ўтказгичларни енгил алангаланувчи суюқликлар, ёнувчан суюқликлар ва ёнувчан газларни ташувчи қувур ўтказгичларга маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Қувур ўтказгичларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биноларда (цехларда) — ораёпма ва том ёпмалари тўсинларига маҳкамланувчи илгакларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
устунлар, таянчлар, саноат ускунаси ва бино деворларига маҳкамланадиган кронштейнларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ташқарисидаги (цехлар орасидаги ва цех ичкарисидаги) таянчларга, эстакадалардаги баланд ва паст таянчларга, галереяларга ва каналларнинг деворига маҳкамланадиган кронштейнларга ётқизиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таянчлар ва илгаклар орасидаги масофани ушбу ШНҚ нинг 85-банди талабларига мувофиқ ҳисоблаш орқали аниқланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Илгаклар ва таянчлар қувур ўтказгичларни тирналиш ва шикастланишдан ҳимоя қилувчи конструкцияга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида турувчи таянчлар ва илгаклар орасидаги масофани танлашда ушбу ШНҚ нинг 3-иловасидаги 1-жадвалда келтирилган маълумотларга таяниш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Цех ичида деворлар бўйлаб ётқизилувчи қувур ўтказгичларни дераза ўринларидан 0,5 m юқорида ёки пастда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Агрессив моддаларни ташувчи цех ичидаги қувур ўтказгичларни маъмурий, маиший ва хўжалик хоналари, тақсимлаш қурилмалари, электр қурилмалари хоналари, назорат ва автоматика тизимларининг щитлари, вентиляцион камералар, иссиқлик бўлимлари, зина катаклари, коридорлар ва шу кабилар орқали ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Пластмасса қувурларни электр кабеллари билан биргаликда ётқизишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Эстакадаларга ётқизилувчи ва даврий хизмат кўрсатилишини (сменада бир мартадан кам бўлмаган ҳолда) талаб этувчи қувур ўтказгичлар учун баландлиги 1,0 m дан кам бўлмаган тутқичларга эга бўлган ва эни 0,6 m дан кам бўлмаган ўтиш кўприкчасини ва ҳар 200 m дан кейин зинапояларни кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Пластмасса қувурларни пўлат қувурлар билан биргаликда эстакадаларга ётқизишда уларни ўтиш кўприклари яқинига ёки хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун уларга бемалол етиб бориш мумкин бўлган жойларга жойлаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Эстакадалар ёки таянчларга ётқизиладиган қувур ўтказгичларни иситишга зарурат сезилганда, ушбу мақсадлар учун иситилувчи қутисимон галереялардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қутисимон галереялардан ўтказиладиган қувурлар иссиқлик изоляциясининг қалинлигини ҳисоблашни ушбу ШНҚ нинг 117-банди талабларига мувофиқ бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Қувур ўтказгични кўрикдан ўтказиш ва таъмирлаш имконини таъминлаш учун юқори қисми очиладиган қутисимон галереялардан фойдаланилганда эни 1,0 m дан кам бўлмаган ўтиш жойларини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Галереяларга пластмасса қувурларни пўлат қувурлар билан биргаликда ётқизишда, пластмасса қувурларни пўлат қувурлардан пастда ва ўтиш жойларига яқин қилиб жойлаштириш лозим. Пластмасса қувурларни ётқизиш учун мўлжалланган галереяларни ёнмайдиган материаллардан бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Қувур ўтказгичларни уларнинг шикастланиши мумкин бўлган жойларга (ўтиш йўллари устига, пиёдалар ўтадиган кўприклар остига ва шу кабиларга) ётқизишда уларни металл ғилофлар ёки қобиқлар ичига жойлаштириш лозим. Ғилофлар ёки қобиқларнинг учлари улар билан кесишувчи иншоотлардан камида 0,5 m га чиқиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ғилофнинг ички диаметри қувур ўтказгичнинг ташқи диаметридан 100-200 mm га катта бўлиши зарур (изоляцияни ҳисобга олган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Қувур ўтказгичларни ётқизиш чуқурлигини мазкур ШНҚ нинг 74-банди талабларига мувофиқ белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларнинг ётқизилиш чуқурлигини аниқлашда ҚМҚ 2.04.04 да келтирилган маълумотларга таяниш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Намланиш, музлаш ва конденцияланиш эҳтимоли бўлган моддаларни ташиш учун мўлжалланган қувур ўтказгичларни грунтнинг музлаш чуқурлигидан 0,2 m пастда конденцат тўплагичга ёки цех аппаратурасига қиялатиб жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Қувур ўтказгичларни қоятошли грунтларга, шунингдек таркибида чақиқ тошлар, тошлар, ғиштлар ва шу кабилар бўлган грунтларга ётқизишда қувур ўтказгичлар остидаги асосни унинг бўртиб чиққан нотекис юзалари устида 0,1 m дан кам бўлмаган қалинликда йирик аралашмаларга эга бўлмаган қум ёки юмшоқ грунтли тўшамани шу қувур ўтказгич тагида бажаришни кўзда тутиш лозим, шунингдек қувур ўтказгич кўмилишини қувур ўтказгич устида 0,2 m дан кам бўлмаган қалинликда қум ёки юмшоқ грунт билан амалга ошириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Жойнинг рельефи нотекис бўлганда ва грунт сувларининг сатҳи юқори бўлган жойларда қувур ўтказгичларни грунт тўкмаларига ярим чуқурлаштириб ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда траншея чуқурлиги ётқизилувчи қувур ўтказгич диаметрининг 0,7 қисмидан кам бўлмаган қисмини ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Қувур ўтказгичларни каналсиз ётқизишда уларнинг ҳароратдан деформацияланишини компенсациялаш бўйича махсус чора-тадбирларни кўзда тутиш шарт эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Каналларга ётқизиладиган қувур ўтказгичларнинг очиш-ёпиш арматурасини қудуқлар (камералар) ичига жойлаштириш лозим. Қувур ўтказгичнинг очиш-ёпиш арматураси ва деталлари учун эксплуатация қилиш жараёнида юзага келадиган юклар ва таъсирларнинг шу қувур ўтказгичга узатилишини истисно этувчи мустақил таянчларни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Каналларнинг компенсаторлар ўрнатиладиган жойларида ва трассанинг бурилган жойларида компенсацияловчи қудуқларни назарда тутиш керак, зарурат туғилганда эса улардан каналларни назорат қилувчи қурилмалар ва дренажлар сифатида фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Қувур ўтказгичларни ярим чуқур каналларга ётқизишни фақат завод ичкарисида темир йўллар ва автойўллар кесишган жойлардаги трассанинг 100 m дан кўп бўлмаган узунликдаги алоҳида қисмларида такомиллаштирилган қопламалар ва шунга ўхшаш бошқа конструкцияларни қўллаган ҳолда амалга ошириш мақсадга мувофиқ деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Қувур ўтказгичларга қўйиладиган конструктив талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Қувур ўтказгичнинг лойиҳада қабул қилинган материали ва конструкцияси қуйидагиларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган эксплуатация муддати давомида хавфсиз ва ишончли эксплуатация қилинишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
технологик жараёнларнинг лойиҳавий параметрларга мувофиқ олиб борилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
монтаж ва таъмирлаш ишларини механизация воситаларини қўллаган ҳолда индустриал усуллар билан бажаришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичларни назорат қилиш ва синаш бўйича барча зарурий иш турларини бажариш имконини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичларни статик электрдан муҳофаза қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
берилган технологик режимга мувофиқ ёки қувур ўтказгичларни бинолар ташқарисида ер усти бўйлаб ва ер устидан маълум бир баландликда ҳамда хоналар ва тунелларга жойлаштиришда иссиқлик оқими нормалари чегарасида иссиқлик йўқотилишидан қувур ўтказгични ҳимоя қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация жараёнида концентрацияси чегаравий йўл қўйиладиган қийматлардан ошиб кетган зарарли, ёнғин хавфига ва портлаш хавфига эга бўлган ҳамда ёқимсиз ҳид тарқатувчи моддаларнинг ажралиб чиқишини бартараф этишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация жараёнида касаллик қўзғатувчи бактериялар, вируслар ва замбуруғларнинг ажралиб чиқишига йўл қўйилмасликни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Қувур ўтказгичларни қисмларга ажралмайдиган қилиб бирлаштиришни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташқи диаметри 50 mm дан ва деворларининг қалинлиги 4 mm дан катта бўлган полиэтилен ҳамда ПП қувурлар учун учма-учма туташтириб контактли пайвандлаш, учи кенгайган бириктирувчи деталлар мавжуд бўлган ҳолда контактли пайвандлаш ёки битта қувурнинг охирги учини иккинчи қувурнинг учи кенгайган қисми ичига киритиб чокли пайвандлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоифаси III дан юқори бўлмаган қувур ўтказгичлар учун газ прутокли пайвандлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поливинилхлоридли қувурлар учун учи кенгайган қувурга елимлаш билан бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосланган ҳолларда поливинилхлоридли қувурларни газ прутокли пайвандлаш билан улашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Қувур ўтказгичларнинг ажратилувчи бирикмаларини полиэтилен, ПП ва поливинилхлориддан тайёрланадиган қувурлар учун ўрнатилувчи металл ёки пластмасса фланцлар қалинлаштириб букилган қувур учларига пайвандланувчи (ПВХ учун елимланувчи) фланц ости втулкаларини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларнинг ажратилувчи бирикмалари ўрнатилган жойларида ечиб олинадиган иссиқлик конструкцияларини кўзда тутиш керак. Бу конструкциялар люклар, фланцли бириккан жойлар, ажратувчи-тақсимловчи ва беркитувчи арматурани, қувур ўтказгичларнинг сальникли ва сильфонли компенсаторларини ҳамда ўлчаш ва текшириш ишлари олиб бориладиган жойларда изоляцияланадиган юзаларни изоляциялаш учун қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Заводда тайёрланган учи кенгайган поливинилхлоридли қувурлар учун бирикмаларни зичловчи (жипсловчи) ҳалқалар билан бажариш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Яхлит бўлмаган асосга ётқизилувчи қувур ўтказгичларнинг таянчлари ва илгакларини мумкин қадар фланцли бириккан жойларга яқин қилиб (0,1 — 0,15 m дан катта бўлмаган масофада) жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларни яхлит асосга ётқизишда фланцли бирикмаларни яхлит асоснинг узилган жойларида кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Биноларнинг пойдеворлари, ораёпмалари ва пардадеворлари кесишган жойларидан ўтказиладиган қувур ўтказгичлар пўлат қувурлардан тайёрланган ғилофлар ичига олиниши ва бу ғилофларнинг охирги қисмлари қувур ўтказгич ўтган конструкциядан 20 — 50 mm чиқиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Девор ва пардадеворларнинг кесишган жойларидан ўтувчи қувурларнинг ғилофлари узунлигини шу девор ёки пардадевор қалинлигига тенг қилиб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичлар ва ғилофлар орасидаги тирқиш 10-20 mm дан кам бўлмаслиги ҳамда бу тирқишлар қувур ўтказгичнинг бўйлама ўқ бўйлаб силжишига қаршилик қилмайдиган ҳолатда ёнмайдиган материал билан пухта зичланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Қувур ўтказгичлар учун яхлит асос ёнмайдиган материаллардан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Пластмасса қувур ўтказгичларни алоҳида турувчи қўзғалувчан таянчларга ва илгакларга ётқизишда, шунингдек қувурларни иссиқлик изоляцияси билан ўраб ўтказишга тўғри келган ҳолларда маҳкамловчи металл деталларнинг қувур ўтказгичларнинг шикастлашини бартараф этиш учун лойиҳада эластик материал (пластмасса) ҳамда резинадан тайёрланадиган қистирма (прокладка)ларни ўрнатиш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Қувур ўтказгичлар учун мўлжалланган қўзғалмас таянчларни қурилиш конструкцияларига маҳкамланадиган қисқич (хомут) кўринишида бажариш лозим. Бунда, қувур материалидан тайёрланган ҳалқалар ёки қистирмалар қувурга икки томондан пайвандланади (елимланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Қувур ўтказгичларнинг темир йўллар ва автомобиль йўллари, пиёдалар ўтиш жойлари билан кесишган жойларига, шунингдек эшиклар тепасига, деразалар ва балконлар остига очиш-ёпиш арматурасини, компенсаторларни, дренаж қурилмалари ва ажралувчи-ечилувчи бирикмаларни жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Эксплуатация жараёнида қувур ўтказгичларнинг доимий ажратиш ёки алмаштириш ишлари бажарилишини талаб этадиган қисмларида фланцли бирикмаларни назарда тутиш керак. Бунда, мазкур қисмларнинг габарит ўлчамлари ва массасини таъмирлаш ишларини бемалол ўтказиш ҳамда кўтариш транспорт механизмларидан қулай фойдаланиш имкониятини таъминлаш шарт-шароитларидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Қувур ўтказгичнинг очиш-ёпиш арматурасини унга хизмат кўрсатиш учун қулай бўлган жойларга ҳамда мумкин қадар гуруҳлаб жойлаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўл ёрдамида ҳаракатга келтириладиган очиш-ёпиш арматурасининг маховиги (буралувчи ғилдираги)ни хизмат кўрсатиш майдончаси ёки пол сатҳидан 1,8 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Пластмасса қувурлар учун пўлатдан ишланган очиш-ёпиш арматураси қўлланилганда, ушбу арматурани қурилиш конструкцияларига маҳкамланувчи мустақил таянчларга ёки яхлит асосга ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Қувур ўтказгичга уланиш жойлари орасидаги масофа қуйидагилардан кам бўлмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий қувурнинг ташқи диаметри 110 mm гача бўлганда — 220 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий қувурнинг ташқи диаметри 110 mm дан 225 mm гача бўлганда — 300 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий қувурнинг ташқи диаметри 225 mm дан юқори бўлганда — 400 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Эксплуатация жараёнида ҳаво юборилиши ёки бўшатилиши зарур бўлган қувур ўказгичларда махсус дренаж қурилмалари ва ҳаво ҳайдагичлар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дренажли қурилмалар ва ҳаво чиқариш мосламаларининг қувур ўтказгичларда жойлашиши эксплуатация жараёнида шу қувур ўтказгичлардаги иссиқлик изоляциясининг бутунлигини бузмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичлар иссиқлик изоляциясининг дренажланаётган суюқлик билан шимилишининг олдини олиш учун дренажли қурилмалардаги суюқликни оқизиш патрубкаларининг очиқ учлари иссиқлик изоляцияси сирт юзасидан 100 mm дан кам бўлмаган ҳолатда чиқиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Қувур ўтказгичларни статик электрдан ҳимоя қилиш воситаларини лойиҳалашни қуйидаги ҳолларда кўзда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
статик электр технологик жараёнга ва ташиладиган моддалар сифатига салбий таъсир этганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
статик электрнинг хизмат кўрсатувчи ходимга хавфли таъсир кўрсатиш эҳтимоли бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгич бутунлигининг бузилишига олиб келувчи электрсизланиш ҳолати (разрядлар) юзага келганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. 108 Оm·m дан юқори солиштирма ҳажмий электр қаршилигига эга бўлган моддаларни ташийдиган қувур ўтказгичларнинг ташқи юзасидан статик электр зарядини бартараф этиш учун қувур ўтказгичларни металлизировкалаш ёки мазкур юзаларни электр ўтказувчи эмал бўёқлар ёхуд лаклар билан бўяш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр ўтказувчи қопламалар ўрнига ушбу қувур ўтказгичларни 100 — 150 mm ўраш қадамида кесими 4 mm2 бўлган металл сим билан ўрашга йўл қўйилади. Қувур ўтказгичлар ташқи юзасининг электр ўтказувчи қопламалари (ёки ўрами) мазкур ШНҚ нинг 57-бандига мувофиқ ерга уланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Электр ўтказувчи қувурларни цехлар, қурилмалар ва шу кабилар чегарасида камида икки нуқтада ерга уланиш контурига бирлаштириш керак. Бунда, ерга улаш қурилмасининг қаршилиги 100 Оm дан катта бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Антистатик ва диэлектр қувур ўтказгичларда ерга уланмаган металл ёки электр ўтказувчи нометалл қисмлар ҳамда элементларни кўзда тутишга йўл қўйилмайди. Бунда, ушбу қувур ўтказгичларнинг таянчлари электр ўтказувчи материаллардан тайёрланган ва ерга уланган бўлиши ёки бу таянчларнинг қувур ўтказгичлар таянадиган жойлари электр ўтказувчи материаллардан ишланиб ерга уланган қистирма (прокладка)ларга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Қувурларнинг ташқи сиртини ўраш учун иссиқлик изоляцияси сифатида ишлатиладиган ҳимоя қобиғи электр ўтказувчи материалдан тайёрланади ва ушбу ҳимоя қобиқлари мазкур ШНҚ нинг 57-бандига мувофиқ ерга уланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Каналсиз усул билан ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун ва электр ўтказувчан материалдан тайёрланган яхлит асосга ётқизиладиган ҳамда ташқи диаметри 180 mm гача бўлган қувур ўтказгичлар учун уларнинг ташқи юзасида электр ўтказувчи қопламани бажариш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай ҳолда яхлит асос мазкур ШНҚ нинг 57-банди талабларига мувофиқ ерга уланган бўлиши, яхлит асоснинг фланцлар ўрнатилган жойларидаги узилишлар 200 mm дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Иссиқлик изоляциясининг иссиқликни йўқотиши туфайли қувур ўтказгичларнинг ҳимоя воситаларини лойиҳалашни қуйидаги ҳолларда кўзда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик йўқотилиши технологик жараёнга ва ташилаётган моддаларнинг сифатига салбий таъсир кўрсатганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичлар сиртидаги юқори температура хизмат кўрсатувчи ходимларга хавфли таъсир кўрсатганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация жараёнида қувур ўтказгичларнинг очиқ сирт юзаларидан зарарли, ёнғин хавфига ва портлаш хавфига эга бўлган, нохуш ҳид чиқарувчи моддаларнинг ажралиб чиқиши рўй берганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация жараёнида касаллик қўзғатувчи бактериялар, вируслар ва замбуруғлар ажралиб чиқишини бартараф этиш зарурияти туғилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Қувур ўтказгичларни ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Қувур ўтказгичлар қуйидаги чегаравий ҳолатлар бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юк кўтариш қобилияти (мустаҳкамлиги ва чидамлилиги) бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформациялар (қувур ўтказгичларнинг уларни қўллаш имконини чегаралаши мумкин бўлган деформацияланиш катталиги) бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Мустаҳкамлик ва чидамлиликка ҳисоблашда қувур ўтказгичларни ҳисобий кучлар таъсирига ҳисоблаш лозим. Ҳисобий кучлар, таъсирлар ва уларнинг уйғунлигини аниқлаш усулларини ҚМҚ 2.01.07 да келтирилган кўрсатмаларга мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Материалларнинг ҳисобий тавсифлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Қувурлар материалининг ҳисобий қаршилиги R қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R= Rн Kш Kч (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Rн — ички босимда ишлаш шароитларидан келиб чиққан ҳолда қувурлар материалининг бузилишга нисбатан норматив узоқ вақтли қаршилиги мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 7-жадвали бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кч — қувурларнинг уланган жойларидаги чокларининг мустаҳкамлик коэффициенти мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 6-жадвали бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Қувурлар материалининг оқувчанлик модули Е куч ва ҳароратнинг қувур ўтказгичга кўрсатадиган узоқ вақтли таъсирида унинг ўзгаришини инобатга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш орқали қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Е= Ке Ео (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Ео — чўзилишда қувурлар материалининг оқувчанлик модули бўлиб, бу модул қувур ўтказгичнинг лойиҳада кўрсатилган хизмат қилиш муддати ва қувур деворига таъсир этувчи кучланишлар қийматига боғлиқ ҳолда ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 8-жадвали бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ке — ҳароратнинг қувурлар материалининг деформацион хоссаларига кўрсатадиган таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, бу коэффициентнинг қийматлари ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 9-жадвали бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Ҳисобий кучлар таъсиридан 40 0С гача ҳароратдаги моддаларни ташувчи қувур ўтказгичларда юзага келадиган деформацияларни аниқлашда Пуассон коэффициентининг қиймати қуйидагиларга тенг қилиб қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
паст босимли полиэтилен қувурлар учун — 0,42 — 0,44;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори босимли полиэтилен қувурлар учун — 0,44 — 0,46;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПП қувурлар учун — 0,40 — 0,42;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поливинилхлоридли қувурлар учун — 0,38.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40 °С дан юқори ҳароратли моддаларни ташувчи қувур ўтказгичлар учун Пуассон коэффициентининг қийматини 0,5 га тенг қилиб қабул қилиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Юклар ва таъсирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Қувур ўтказгичларни ҳисоблашда ҚМҚ 2.01.07 талабларига мувофиқ уларни қуриш, синаш ва эксплуатация қилишда юзага келадиган юклар ҳамда таъсирларни инобатга олиш лозим. Бунда, ортиқча юкланиш коэффициенти ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвали бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. 1 m қувур ўтказгич вазнидан тушадиган норматив юк gқн ни (kgs/m)ларда қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gқн = γтπ (D-δ) δ, (3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда gт — қувур ўтказгич материалининг зичлиги, N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувурнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — қувур деворининг қалинлиги, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичлар учун ташқи изоляция кўзда тутилган ҳолларда норматив юкка изоляция қатлами вазнидан тушадиган юкни киритиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Грунт босимидан қувур ўтказгичга тушадиган норматив тик куч gгрн N/m2 қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gгрн = γгрh, (4)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда gт грунт зичлиги, N/m2,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — қувур ўтказгичнинг устки қисмидан ер юзасигача бўлган масофа (m) бўлиб, бу масофа динамик кучларнинг қувур ўтказгичга таъсир қилиш эҳтимолини бартараф этиш шартларидан келиб чиққан ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Қувур ўтказгичнинг қалқишига сабаб бўлувчи грунт сувларининг гидростатик босимидан юзага келадиган норматив юк qгрн (N/m3) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда gс — таркибидаги эриган тузларни ҳисобга олган ҳолда сув зичлиги, N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d — изоляция қопламасининг қалинлигини ҳисобга олган ҳолда қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Ташиладиган модданинг ишчи (норматив) ички босими лойиҳада белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Ташилаётган модда вазнидан 1 m қувур ўтказгичга тушадиган норматив кучни qнмм (N/m3) қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда gнм — ташиладиган модданинг зичлиги, N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
du — қувурнинг ички диаметри, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Қувурлар деворининг материалида рўй берадиган норматив температура ўзгариши Dt (0С) ни эксплуатация жараёнида қувур девори температурасининг мумкин бўлган энг баланд (ёки энг паст) темпертураси ва атроф-муҳитнинг энг паст (ёки энг юқори) температуралари орасидаги фарққа тенг қилиб қабул қилиш лозим, бундай температура фарқида қувур ўтказгични ёки унинг бир қисмини якунланган тизимга улаш (қувурларнинг туташтирилиб уланадиган жойларини монтаж қилиш) амалга оширилади. Қувур деворлари ҳамда атроф-муҳитнинг энг юқори ва энг паст температураларини аниқлашда ҚМҚ 2.01.01 да келтирилган кўрсатмаларга таяниш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Қувур ўтказгични саноат корхоналарининг номунтазам транспорт ҳаракатланиш йўлларининг тагига ётқизишда ҳаракатланувчи транспорт воситаларидан грунт орқали шу қувур ўтказгичга узатиладиган норматив текис ёйилган юк qтён (N/m2) автомобиллар гуруҳи (колоннаси)дан тушадиган Н-18 юк кўринишида ёки гусенцали транспортдан тушадиган НГ-60 юк кўринишида аниқланиши лозим (бунда ушбу юклардан энг каттаси қабул қилинади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Автомобиль транспорти ҳаракатлана олмайдиган жойларга ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун норматив юк сифатида пиёдалар ҳаракатидан тушадиган текис тақсимланган босим 5000 N/m2 қийматда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Атмосфера муҳити (қор, шамол, муз ва бошқалар) таъсиридан тушадиган норматив юкларни ҚМҚ 2.01.07 кўрсатмаларига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Қувур ўтказгичлар деворлари қалинлигини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Қувур ўтказгич деворининг қалинлигини қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда D — қувурнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Р — қувур ўтказгичдаги ишчи (норматив) босим, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nq — қувур ўтказгичдаги ишчи босимнинг ортиқча юкланиш коэффициенти, бу коэффициент ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвалидан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — қувурлар материалининг 66-бандга мувофиқ аниқланувчи ҳисобий қаршилиги, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Ер устидан ўтказиладиган қувур ўтказгичларни мустаҳкамликка ва турғунликка текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Ер устидан ўтказиладиган қувур ўтказгичларни бўйлама йўналишда мустаҳкамликка, бикирликка ва бўйлама йўналишдаги умумий турғунликка текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Ер устидан ўтказиладиган қувур ўтказгичларни мустаҳкамликка текшириш қуйидаги шарт бўйича олиб борилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dт.ҳ £ R, (8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда dтҳ — тўлиқ ҳисобий келтирилган (эквивалент) кучланиш, MPa, мазкур ШНҚ нинг 79-банди кўрсатмаларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — қувурлар материалининг ҳисобий қаршилиги, MPa, мазкур ШНҚ нинг 64-бандига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Тўлиқ ҳисобий келтирилган (эквивалент) dҳк кучланиш сифатида юклар ва таъсирларнинг энг хавфли уйғунлашишида қувур ўказгичнинг қаралаётган қисмидаги юклар ва таъсирларни ҳисобга олган ҳолда нормал кучланишлардан энг каттасини қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Ҳисобий юклар таъсиридан қувур ўтказгичда пайдо бўладиган кучлар (кучланишлар) қурилиш механикасининг умумий қоидаларига мувофиқ аниқланиши лозим. Бунда, қувур ўтказгични эгилувчан (тўғри чизиқли ёки эгри чизиқли) стержен сифатида қараш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк қуйилганда бу қувур ўтказгичнинг кўндаланг кесими бироз яссиланади ва ўзининг доирасимон шаклини сақлайди, оқувчанлик модули эса юк таъсирининг давомийлигига қандай боғлиқ бўлса, температура таъсирига ҳам худди шундай боғлиқ бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Ҳисобий ички босим таъсиридан қувур деворида айланма йўналиш бўйича юзага келадиган норматив кучланиш dj (MPa) қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nq, Р, D, d — (7) формулада белгиланган катталиклардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Қувур ўтказгичларнинг тўғри ва эгри чизиқли қисмлари учун ҳисобий юклар таъсиридан қувур деворида бўйлама йўналишда юзага келадиган нормал чўзувчи ёки сиқувчи кучланишларни қуйидаги формулалар бўйича ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ички босим таъсиридан юзага келадиган кучланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nq, Р, D, d — (7) формулада белгиланган катталиклардир;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
температура ўзгариши туфайли юзага келадиган бўйлама куч Nt
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Nt — мазкур ШНҚ нинг 83-бандига мувофиқ аниқланувчи бўйлама куч N (kgf);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — қувур кўндаланг кесимининг юзаси, m2 (сm2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўндаланг ва бўйлама эгувчи момент М (N/m) таъсиридан юзага келадиган кучланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W — қувур кўндаланг кесимининг қаршилик моменти, m3 (cm3).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Температура ўзгариши натижасида қувур ўтказгичда юзага келадиган Nt бўйлама кучларнинг ҳисобий қийматларини бўйлама йўналишдаги температуравий деформацияларнинг компенсацияланишини инобатга олмаган ҳолда қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nt = nt a Dt E F, (13)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда a — қувур материалининг иссиқликдан чизиқли кенгайиш коэффициенти бўлиб, у ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 11-жадвали бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dt — ҳисобий температура ўзгариши бўлиб, у ушбу ШНҚ нинг 73-банди бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — қувур материалининг оқувчанлик модули, у ушбу ШНҚ нинг 65-банди бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nt — температура таъсирида юзага келадиган ортиқча юкланишни ҳисобга олувчи коэффициент, бу коэффициент ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвали бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F — қувур кўндаланг кесимининг юзаси, m2 (cm2).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Бўйлама кучлар (Nt), ташилаётган модда ва қувур ўтказгич оғирлиги таъсиридан юзага келадиган бўйлама-кўндаланг эгилишга қарши қувур ўтказгичларни энг ноқулай ҳолат (температураларнинг мумкин бўлган ўзгаришини инобатга олиб, температура таъсиридан рўй берадиган узайишнинг компенсацияланмайдиган ҳоли) учун ҳисоблаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Вертикал қувур ўтказгичлар бўйича ушбу ШНҚ нинг 84-бандида кўрсатилган ҳоллар учун қувур ўтказгичнинг йўл қўйиладиган оралиқ катталиги L m (cm) қуйидаги формулалар бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вертикал қувур ўтказгичлар учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
горизонтал қувур ўтказгичлар учун йўл қўйиладиган салқинлик (f = 1/700 дан келиб чиққан ҳолда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14) ва (15) формулалардаги m1 ва m2 — қувурнинг геометрик параметрларини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, уларнинг қийматлари ушбу ШНҚ нинг 1-иловаси 12-жадвалидан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёрдамчи параметр Аt қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда (17)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14) ва (18) формулалардаги E, a, Dt, D d, d, g , gТ белгилар (3), (6) ва (13) формулалардаги белгиларнинг айнан ўзидир, gT ва g катталиклар N/m3 ўлчам бирлиги билан ўлчанади, (17) формуладаги Вt параметр m (сm) да ўлчанади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Эслатма: олдиндан бажариладиган ҳисоблаш ишларида қувур ўтказгичларнинг вертикал ва горизонтал қисмлари учун оралиқларнинг катталикларини ушбу ШНҚ нинг 3-иловасида келтирилган жадваллардан аниқлаш мумкин, бу катталиклар қувур ўтказгичнинг энг узоқ муддат давомида хизмат қилиши учун мўлжалланган. Аt параметр эса 0 0С га нисбатан ҳисобланган).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Температуравий деформацияларни компенсациялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Ҳарорат ва бошқа омиллар таъсиридан қувур ўтказгичнинг айрим элементларида юзага келадиган кучларни аниқлашни қурилиш механикаси усуллари (статик ноаниқ стерженли тизимларнинг ҳисоби) билан олиб бориш лозим. Бунда, ҳисоблаш тенгламаларига кирувчи механик характеристикалар (ҳисобий қаршиликлар, оқувчанлик модули) ва уларнинг юк таъсир қилиш давомийлигига ҳамда ҳароратга боғлиқ эканлигини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚ нинг 64 — 66-бандлари талабларига мувофиқ қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Ҳароратдан узайишни компенсациялаш қувур ўтказгич айрим қисмларининг ўз-ўзини компенсациялаши ҳисобига амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсациялаш қурилмаларини ўрнатишни қувур ўтказгич элементларида ёки унга бирлаштирилган ускуналарда йўл қўйилиши мумкин бўлмаган кучларни ҳисоблаш орқали аниқланган ҳолларда кўзда тутиш лозим (ер ости каналсиз ўтказмалари бундан мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Қувур ўтказгич қисмларида бўйлама силжишларнинг ҳисобий катталикларини қувур девори ҳароратининг максимал кўтарилиши (мусбат ҳисобий ҳароратнинг ўзгариши) ва ички босим (қувур ўтказгичнинг узайиши) ҳамда қувур ўтказгичда ички босим бўлмаганда (қувур ўтказгичнинг қисқариши) қувур девори ҳароратининг энг катта пасайиши (манфий ҳисобий ҳароратнинг ўзгариши)ни ҳисобга олган ҳолда аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. 90° бурчакли тирсакнинг компенсацияловчи қобилияти қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Δl қувурда ҳарорат таъсиридан юзага келадиган бўйлама силжиш, бу силжиш тирсак билан коменсацияланади ва у (19) формуладан аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I1қувур ўтказгичнинг тирсакка бирикадиган ва ΔI силжишни қабул қилувчи тўғри чизиқли қисмининг узунлиги, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — тирсакнинг эгилиш радиуси, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувурнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — қувур материалининг ҳисобий қаршилиги MPa, бу қаршилик мазкур ШНҚ нинг 64-банди талабларига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — мазкур ШНҚ нинг 65-банди талабларига мувофиқ аниқланувчи сирғалувчанлик модули, MPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Тирсакнинг учидан қўзғалмас қилиб маҳкамланган таянчгача максимал йўл қўйиладиган масофа L ни қуйидаги формула бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Δl қувурда ҳарорат таъсиридан юзага келадиган бўйлама силжиш, бу силжиш тирсак билан компенсацияланади ва у (19) формуладан аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α ва Δl белгилар — (13) формуладаги белгиларнинг айнан ўзидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. П симон компенсаторнинг компенсацияловчи қобилияти қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Δlҳарорат таъсиридан қувур ўтказгичинг максимал йўл қўйиладиган бўйлама силжиши (mm), бу силжиш компенсатор томонидан қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — компенсаторнинг чиқиб турувчи қисми, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — компенсаторнинг тўғри чизиқли қисмининг узунлиги, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r — компенсаторнинг эгилиш радиуси, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувурнинг ташқи диаметри, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — қувур материалининг ҳисобий қаршилиги (MPa), бу қаршилик мазкур ШНҚ нинг 64-банди талабларига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — сирғалувчанлик модули (MPa), у мазкур ШНҚ нинг 65-банди талабларига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h, r, а — П симон компенсаторнинг асосий геометрик параметрлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Компенсатордан қувур ўтказгичнинг қўзғалмас қилиб маҳкамланган жойигача максимал йўл қўйиладиган масофа L қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Δl — (21) формула бўйича аниқланувчи компенсатор томонидан қабул қилинувчи қувур ўтказгичнинг ҳароратдан бўйлама силжиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a, Δl — (13) формуладаги белгиларнинг айнан ўзидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. 12 m гача узунликдаги қувур ўтказгич тўғри чизиқли қисмининг ҳарорат таъсири остида деформацияланишини компенсациялаш учун лирасимон компенсатор ўлчамларини қуйидаги муносабатлардан келиб чиққан ҳолда қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r1= 5D, r2= 3,5D, В= 3D, h = 15D
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Уч томонлама тармоқлагичларнинг ўқларидан ёки тирсакларнинг охирги учларидан қувур ўтказгичнинг қўзғалмас қилиб маҳкамланган жойигача бўлган масофа қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда K — ПВХ қувурлари учун — 25;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПБП қувурлари учун — 10;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПП қувурлари учун — 12,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЮБП қувурлари учун 5 га тенг қилиб қабул қилинувчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δl, D лар (19) формуладаги белгиларнинг айнан ўзидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Ер ости қувур ўтказгичларини мустаҳкамлик ва чидамлиликка текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Ер ости қувур ўтказгичларини улар кўндаланг кесимининг мустаҳкамлиги ва деформацияланиши бўйича текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Ер ости қувур ўтказгичлари учун қувурлар материалининг ҳисобий қаршилиги қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R1=R×K1, (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда R — қувур материалининг ҳисобий қаршилиги, бу қаршилик ушбу ШНҚ нинг 64-бандига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
K1 — ер ости қувур ўтказгичини ётқизиш шароитини ҳисобга олувчи коэффициент,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувурнинг шикастланиши мумкин бўлган ва траншеяларни қазиш учун ўтиш қийин бўлган жойларга ётқизилувчи қувур ўтказгичлар учун — 0,8, такомиллаштирилган қоплама остига ётқизилувчи қувур ўтказгичлар учун 0,9, қолган қувур ўтказгичлар учун эса 1,0 га тенг қилиб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Ер ости қувур ўтказгичларининг юк кўтариш қобилиятини қувур ўтказгич материалининг чегаравий йўл қўйиладиган характеристикаларини қувур ўтказгичга тушадиган ҳисобий юклар билан солиштириш орқали текшириш лозим. Бунда, ташқи юклар вертикал қувур диаметри бўйлаб қарама-қарши йўналган икки эквивалент чизиқли юкларга келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Тўлиқ ҳисобий келтирилган (эквивалент) чизиқли юк Ркел (N/m) қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ркел= Sb×h×Q, (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Q — ҳисобий вертикал юкларнинг тенг таъсир этувчиси (N/m), у мазкур ШНҚ нинг 105 — 109-бандлари талабларига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — юкларни келтириш коэффициенти, бу коэффициент қуйидаги ушбу ШНҚ нинг 99-бандига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — грунтнинг қувур ўтказгичга кўрсатадиган ён томонлама босимини ҳисобга олувчи коэффициент, у мазкур ШНҚ нинг 100-бандига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Юкларни келтириш коэффициенти b нинг қийматини қувур ўтказгичнинг грунтга таяниш усулига боғлиқ ҳолда қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
грунт босимидан юзага келадиган юклар учун ясси асосга ётқизишда 0,75 га, қувурни қамраш бурчаги 2a= 70° бўлганда 0,55 га, 2a = 90° бўлганда 0,50 га ҳамда текис асосга ётқизишда 2a = 120° бўлганда эса 0,45 га тенг қилиб қабул қилиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгич ва ташиладиган модда вазнидан тушадиган юклар учун ясси асосга ётқизишда 0,75; қувурни қамраш бурчаги 2a= 750 бўлганда 0,35, 2a=900 — 0,30 ҳамда 2a= 1200 бурчак билан ётқизишда эса 0,25 га тенг қилиб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Грунтнинг қувур ўтказгичга кўрсатадиган ён томонлама босимини ҳисобга олувчи коэффициент h нинг қийматини грунт тўшамасининг зичлашиш даражасига боғлиқ ҳолда 0,85 дан 0,95 гача бўлган қийматларда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Мустаҳкамлик шарти бўйича ер ости қувур ўтказгичларининг юк кўтариш қобилиятини фақат ташиладиган модда ички босимининг таъсирига нисбатан текшириш лозим, бунда мазкур ШНҚ нинг 79-банди талабларига мувофиқ ҳисобланадиган тўлиқ ҳисобий келтирилган (эквивалент) кучланиш dкел (N/m) қуйидаги тенгсизликни қониқтириши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dмс £ R1, (26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда R1 — 5.35-ер ости қувур ўтказгичи учун қувурлар материалининг ҳисобий қаршилиги (N/m) (бу қаршилик мазкур ШНҚ нинг 96-бандига мувофиқ аниқланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Ер ости қувур ўтказгичининг юк кўтариш қобилияти (диаметрнинг қисқариши)ни қувур кўндаланг кесимининг чегаравий йўл қўйиладиган оваллашиш катталиги қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда — қувур диаметрининг нисбий деформацияси, %;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ркел — қувур ўтказгичга тушадиган ташқи келтирилган ҳисобий юк (N/m), у мазкур ШНҚ нинг 98-бандига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рл — қувур ўтказгичнинг бикирлигини тавсифловчи параметр, у (38) формула бўйича ҳисобланади (N/m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm (сm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ξ — юк ва таянч реакциясининг тақсимланишини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, уни қуйидагича қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгични ясси асосга ётқизишда — 1,3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
текисланган асосга ётқизишда — 1,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Q — грунт қаршилиги ва ички (ташқи) босимларнинг биргаликдаги таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент бўлиб, у қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ] — қувур кўндаланг кесими оваллашишининг йўл қўйиладиган чегаравий катталиги, бу катталик фоизларда қуйидагича қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори ва паст босимли полиэтилен қувурлар учун — 5 фоиз,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
полипропилен қувурлар учун — 4 фоиз, поливинилхлорид қувурлар учун — 3,5 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28) формуладаги Ргр — грунт қаршилигини ҳисобга олувчи параметр, бу параметр (37) формуладан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Р — ташиладиган модданинг ички босими (мусбат деб ҳисобланади) ёки текис тақсимланган ташқи радиал босим (манфий деб ҳисобга олинади), бу босим атмосфера босими (қувурда вакуум ҳосил бўлганда) ёки гидростатик босим (қувур ўтказгични сув сатҳидан пастга жойлаштирганда) ёхуд грунтдан тушадиган босим бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Доира шаклидаги кўндаланг кесимнинг мустаҳкамлик шарти бўйича ер ости қувур ўтказгичнинг юк кўтариш қобилиятини қуйидаги тенгсизликнинг қониқтирилиши билан текшириш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Pрад — текис тақсимланган ташқи радиал босимнинг чегаравий катталиги (MPa), бу босимда қувур ўзининг доира шаклидаги кўндаланг кесимининг устуворлиги (турғунлиги)ни йўқотмасдан юкни кўтара олади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
К2-К2 £ 0,6 га тенг қилиб қабул қилинадиган устуворликда қувур ўтказгичнинг ишлаш шарт-шароитини ҳисобга олувчи коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ркел — ҳисобий ташқи келтирилган юк, N/m (kgs/сm), у мазкур ШНҚ нинг 98-банди талабларига мувофиқ ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рвак — грунт сувларининг қувур ўтказгичга кўрсатадиган ташқи гидростатик босими, MPa, бу босим қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ргс = gс Нгс (30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm (сm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30) формуладаги gс сувда эриган тузларни ҳисобга олган ҳолда шу сувнинг зичлиги, N/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нгс — қувур ўтказгич устидаги грунт суви устунининг баландлиги, mm (сm).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Чегаравий ташқи текис тақсимланган радиал босимнинг критик катталиги учун қуйидаги формулалар ёрдамида ҳисоблаб топилган қийматлардан энг кичигини қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(31)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ррад= Рл + 1,143Ргр, (32)-(33)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда Ргр, Рл — мос равишда (37) ва (38) формулалар бўйича аниқланувчи параметрлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Қувур ўтказгичга грунт босимидан тушадиган ҳисобий юк қуйидаги формулалар бўйича аниқланиши лозим Qтуп, N/m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
траншеяга ётқизишда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qгр= nгр qЛгрB Kгр (34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
грунт тўкмасига ётқизишда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qгр= Nгрqгрн D Кн (35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nгр ортиқча босим коэффициенти, у мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвалидаги қийматлар бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qгрн — грунт босимидан тушадиган вертикал норматив юк, у мазкур ШНҚ нинг 69-бандига мувофиқ аниқланади, N/m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
В — траншеянинг қувур ўтказгич юқори сатҳидаги кенглиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кгр — грунтнинг вертикал босимини ҳисобга олувчи коэффициент, бу коэффициент мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 13-жадвалидаги қийматлар бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кн — грунт тўкмасидаги грунт босимининг концентрациясини ҳисобга олувчи коэффициент. Бу коэффициент қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(36) формулада: Ргр — тўкма қаттиқлигини тавсифловчи параметр (MPa), у қуйидаги формуладан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ргр = 0,125 Eгр (37)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рл — қувур ўтказгич бикрлигини тавсифловчи параметр (MPa). У қуйидаги формуладан ҳисоблаб топилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37) ва (38) формулалардаги: Егр тўкмадаги грунтнинг деформация модули. У грунтнинг зичлашиш даражасига боғлиқ ҳолда қуйидагича қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумли грунтлар учун — 8,0 дан 16,0 MPa гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
супеслар ва суглинкалар учун — 2,0 дан 6,0 MPa гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гиллар учун 1,2 дан 2,5 MPa гача.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Транспортдан қувур ўтказгичга тушадиган ҳисобий юк қуйидаги формуладан аниқланиши лозим (N/m):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qтр = nтр qтён Д, (39)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nтр — транспортдан тушадиган юклар таъсири остида юзага келадиган ортиқча юкланишни ҳисобга олувчи коэффициент. У мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвалидаги қийматлар бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qтён — транспортдан тушадиган текис ёйилган норматив босим (N/m2), у мазкур ШНҚ нинг 74-бандига мувофиқ аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Грунт тўкмаси юзасидаги текис тақсимланган юкдан қувур ўтказгичга тушадиган ҳисобий юк Qҳ ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим (N/m):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qҳ = nҳ qҳ D Кю (40)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nҳ — грунт юзасидаги юклардан юзага келадиган ортиқча юкланишни ҳисобга олувчи коэффициент, у мазкур ШНҚ нинг 1-иловасида келтирилган 10-жадвали бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qҳ — текис тақсимланган юк жадаллиги, N/m2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm (сm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кю — (36) формула ёрдамида ҳисобланувчи коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Қувур ўтказгич ва ташиладиган модда вазнидан траншея асосига тушадиган ҳисобий юк ортиқча юкланиш коэффициентларини ҳисобга олган ҳолда (3) ва (6) формулалар бўйича ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Қувур ўтказгичнинг қалқишини келтириб чиқарувчи грунт сувлари босимидан юзага келувчи ҳисобий юк Qгс ни қуйидаги формуладан аниқлаш лозим (N/m):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qг.с = nг.с qг.сн (41)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда nг.сгрунт сувлари гидростатик босимидан юзага келадиган ортиқча юкланишни ҳисобга олувчи коэффициент, бу коэффициент мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 10-жадвалидаги қийматлардан қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qгсн — грунт сувлари гидростатик босимидан юзага келадиган норматив юк (N/m), бу юк мазкур ШНҚ нинг 70-бандига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Қувур ўтказгичларнинг грунт билан етарлича қисилиб маҳкамланишини таъминламайдиган кам боғланган грунтларга ётқизишда ва ҳароратдан юзага келадиган чўзилишни компенсациялаш имкони бўлмаганда қувур ўтказгичнинг қалқишига тўсқинлик қилувчи қуйидаги чора-тадбирлар: қувур ўказгичнинг ётқизилиш чуқурлигини ошириш (50 фоизгача), кичик радиусли эгилишга эга бўлган эгри чизиқли қисмларга қувур ўтказгичларни ётқизишга йўл қўймаслик лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Иссиқлик изоляцияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Қувур ўтказгичлар учун изоляцияни қўллаш заруратини қувурлар материали ва ташиладиган моддаларнинг физик-кимёвий хоссалари ҳамда қувур ўтказгичларнинг ётқизилиш ўрни, усулига боғлиқ ҳолда, технологик жараён ва хавфсизлик техникаси талаблари, шунингдек иссиқлик оқимининг нормалаштирилган зичлигига мувофиқ ҳар бир аниқ ҳолда белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Қувур ўтказгичлар учун иссиқлик изоляциясини лойиҳалашда мазкур ШНҚ талабларидан ташқари, ҚМҚ 2.04.07, шунингдек белгиланган тартибда тасдиқланган бошқа техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига амал қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Иссиқлик изоляциясининг конструкцияси ва материалини қувур ўтказгичлар юк кўтариш қобилияти ҳамда қувурлар кўндаланг кесимининг деформацияланишини инобатга олган ҳолда лойиҳалаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Иссиқлик изоляцияси конструкциясини:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида турувчи таянчларга ётқизилувчи ва илгакларга осиладиган қувур ўтказгичлар учун худди пўлат қувур ўтказгичларда бўлгани каби амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар бўйича ҳамда саноат қурилмалари ва қувур ўтказгичлар иссиқлик изоляциясининг намунавий деталларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
профилли металл (бурчакликлар, швеллерлар ва шу кабилар)дан новлар кўринишида тайёрланган ва яхлит асосга ётқизилувчи якка қувур ўтказгичлар учун қувур ўтказгични асос билан биргаликда қопловчи изоляция сифатида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичларни яхлит тўшама кўринишида тайёрланган яхлит асосга гуруҳли ётқизишда қувур ўтказгичлар учун тўшамага маҳкамланувчи изоляция сифатида (бунда тўшама изоляцияланмайди) лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувур ўтказгичларни иситилувчи қутисимон лотокка гуруҳли ётқизишда иссиқлик изоляциясини шу лоток деворларига маҳкамлаб жойлаштириш билан бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Иссиқлик изоляцияловчи конструкцияларнинг айрим элементларини қувур ўтказгичга маҳкамлашда тасма (бандаж)лар ва симли тортқилар тагига асбестли картон, асбест мато ёки шиша матодан ва брезентдан тайёрланадиган бир неча қават қистирмаларни ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Иссиқлик изоляцияси қатламининг қалинлигини ҚМҚ 2.04.14 да келтирилган формулалар бўйича аниқлаш лозим. Бунда, пластмасса қувурлар деворлари материалининг иссиқлик узатишга нисбатан қаршилиги (rm) қўшимча тарзда қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда d — изоляцияланувчи қувур ўтказгичнинг ички диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
D — изоляцияланувчи қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
lm — пластмасса қувур девори материалининг иссиқлик ўтказувчанлиги, W/(m K), у мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 14-жадвалидаги қийматлар бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таянчлар, илгаклар, фланцли бирикмалар ва очиш-ёпиш арматура орқали ўтувчи қўшимча иссиқлик оқимини ҳисобга олувчи коэффициент Кгеd қиймати қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичларни таянчлар ва илгакларга ётқизишда — 1,7;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асос билан биргаликда изоляцияланувчи қувур ўтказгичларни якка ҳолатда ётқизишда — 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувур ўтказгичларни яхлит тўшамага гуруҳли ётқизишда — 2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар деворлари материалининг зичлиги ва солиштирма иссиқлик сиғими қийматларини мазкур ШНҚ нинг 1-иловаси 14-жадвалидаги қийматлар бўйича қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Якка ҳолатда ётқизиладиган қувур ўтказгичларнинг асос билан биргаликдаги изоляциясини ҳисоблашда қувур ўтказгич диаметри катталиги ўрнига изоляция (di)ни ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш формулаларига изоляцияланадиган қувур ўтказгичнинг қуйидаги формула орқали аниқланувчи келтирилган диаметри di,геd катталигини қўйиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда U — қувур ўтказгич изоляциясининг ички периметри, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Ичига бир нечта қувур ўтказгичлар жойлашадиган иситиладиган қутисимон лотокларнинг деворларида кўзда тутилувчи иссиқлик изоляциясининг қалинлиги мувозанат тенгламаларидан аниқланади. Бунда, қувур ўтказгични қутисимон лоток ичига ётқизишнинг ҳар бир конкрет ҳоли учун ҳисоблаш формуласи келтирилиб чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Иссиқлик изоляциясининг металл қопламасидан статик электр токини четлаштириш мазкур ШНҚ нинг 57-бандига мувофиқ қопламани ерга улаш занжирига бирлаштириш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Синаш ва тозалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Қувур ўтказгичларни синаш ва тозалашда лойиҳа кўрсатмалари ҳамда мазкур ШНҚ талабларига амал қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Қувур ўтказгичларни синаш атроф-муҳит ҳаво ҳарорати:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
полиэтиленли қувур ўтказгичлар учун манфий 15 0С дан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поливинилхлорид ва полипропилендан тайёрланган қувур ўтказгичлар учун («Ё» туридан ташқари) 0 0С дан паст бўлмаганда олиб бориш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Қувур ўтказгичларни синашни қувур ўтказгичларни пайвандлаш ва елимлаш бажарилгандан кейин 24 соат ўтгач амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Қувур ўтказгичларни ҳарорати 60 0С дан ортиқ бўлмаган сув ёки бошқа моддалар билан ювиш мумкин. Қувур ўтказгичларга буғ пуркаш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Материаллар ва буюмлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Лойиҳаларда кўзда тутиладиган материаллар ва техник буюмлар белгиланган тартибда тасдиқланган давлат стандартлари ҳамда техник шартлар талабларига мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Технологик қувур ўтказгичлар қурилиши учун қўлланилиши мумкин бўлган пластмасса қувурлар ва техник буюмлар (бириктирувчи деталлар) мазкур ШНҚ нинг 3-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ШНҚ нинг 3-иловасига киритилмаган материаллар ва буюмларни уларнинг сифат кўрсаткичлари, шу жумладан мустаҳкамлик тавсифлари, кимёвий бардошлилиги мазкур ШНҚнинг талабларига мос келса ҳамда қувур ўтказгичнинг ишончли ва хавфсиз эксплуатация қилинишини таъминлаш бўйича шартлар бажарилса давлат стандартлари ҳамда техник шартлар бўйича қўллаш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Бирикувчи пластмасса қувурлар қандай материалдан ишланган бўлса, қувур ўтказгичларни ўзаро бирлаштирувчи пластмасса деталлар ҳам худди ўша материалдан тайёрланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қувурларни бир-бири билан бириктирувчи деталларнинг тури бирлаштирилувчи қувурларнинг тури билан бир хил қилиб қабул қилинади. Бирлаштириш деталларининг сифати (тури) бирлаштирилувчи қувурлар сифати (тури)дан паст бўлмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Қувур ўтказгичлар учун заводда тайёрланган бирлаштирувчи пластмасса деталларни, қоидага кўра уларни ишлаб чиқариш учун берилган амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур тайёрлаш устахоналарида махсус ускуна ва жиҳозларни қўллаш орқали тайёрланган бирлаштирувчи деталлар завод шароитларида тайёрланган бирлаштирувчи деталларни синаш юкларига бардош бера олса қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Қувур ўтказгичларга ўрнатилувчи бурама тиқинли, ростловчи (регулировка қилувчи) очиш-ёпиш арматураларни ташиладиган модда ва параметрлар бўйича шу очиш-ёпиш арматураларнинг вазифасига мувофиқ амалдаги давлат стандартлари, каталоглар, техник шартлар бўйича эксплуатация шароитлари, хавфсизлик техникаси ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талабларини ҳисобга олган ҳолда танлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Бурама тиқинли арматура учун затворнинг герметиклик синфини ГОСТ 9544 бўйича аниқлаш лозим. А ва Б гуруҳ қувур ўтказгичлари учун герметиклик синфи 1 бўлган арматура қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Ясси сиртга эга бўлган очиш-ёпиш арматураси қувур ўтказгичга пайвандлаб маҳкамланган втулкаларга ёки қувур ўтказгичнинг йўғонлашган жойига ўрнатиладиган металл фланецлар ёрдамида бирлаштирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қавариқ-ботиқ кўринишдаги зичловчи юзага эга бўлган арматура қувур ўтказгичга пўлатдан тайёрланган втулка орқали уланган бўлиши ва уларнинг материаллари қувур ўтказгичнинг ишончли ва хавфсиз эксплуатация қилинишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Қувур ўтказгичлар учун фланцларни амалдаги давлат стандартлари бўйича қўллаш лозим. Фланцлар мазкур ШНҚ нинг 5-иловасига таянган ҳолда танланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Қистирма (оралиқ қўйилма)лар ўлчами ГОСТ 15180 талабаларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Очиқ ҳавода ёки иситилмайдиган хоналарда жойлашган таянчлар ва илгаклар учун материалларни танлашда ҚМҚ 2.01.01 га мувофиқ энг совуқ беш кунликнинг ўртача ҳароратини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Таянч конструкциялар (кронштейнлар, постаментлар, траверслар ва шу кабилар), яхлит асосга маҳкамланувчи таянчлар ҳамда уларнинг маҳкамлаш деталлари учун пўлат маркаси ШНҚ 2.03.05 га мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Иссиқлик изоляцияси учун қўлланиладиган материаллар ва буюмлар амалдаги давлат стандартлари ҳамда техник шартлар бўйича танланиши ва улар минимал вазнга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий иссиқлик изоляцияловчи қатлам учун ўртача зичлиги 100 kg/m дан юқори бўлмаган иссиқлик изоляциловчи материаллар қўлланилиши ва уларнинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти 0,05 W/(m∙℃) дан катта бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Қувур ўтказгичларнинг иссиқлик изоляцияси учун қўлланилувчи материаллар ва буюмлар ёнмайдиган ёки қийин ёнадиган бўлиши лозим. Фаол оксидловчиларни ташувчи қувур ўтказгичлар ва фаол оксидловчилар сақланадиган хоналарга ётқизиладиган қувур ўтказгичларнинг иссиқлик изоляцияси учун жуда юпқа штапелли толадан, супер юпқа тола (СЮТ)ни жуда юпқа шиша толадан олинган бўз ва мато ҳамда вазни бўйича 0,45 фоиздан ортмайдиган органик ва ёнувчи моддаларга эга бўлган бошқа материалларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияловчи буюмлар ва қоплама қатламни танлашда иссиқлик тармоқларини лойиҳалаш бўйича ҚМҚ 2.04.07 да келтирилган кўрсатмаларга таяниш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувур ўтказгичлар орқали ташиш учун йўл қўйиладиган концентрация ва ҳарорат
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурлар

Пластмасса қувур ўтказгичлар орқали ташиш учун йўл қўйиладиган концентрация ва ҳарорат

материали

сульфат кислота

хлорат кислота

ўювчан ишқорлар

Концентрация, %

ҳарорат, 0С

Концентрация, %

ҳарорат, 0С

Концентрация,

%

ҳарорат, 0С

ПБП

ЮБП

ПП

ПВХ

80 гача

80 «-»

40 «-»

40 «-»

40 дан

60 гача

40 гача

40 «-»

60 «-»

40 «-»

60 «-»

35 гача

20 «-»

20 «-»

35 «-»

40 гача

60 «-»

60 «-»

50 гача

30 «-»

30 «-»

40 дан

50 гача

40 гача

40 «-»

60 «-»

40 «-»

60 «-»

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташиладиган моддаларнинг физик-кимёвий хоссаларига боғлиқ ҳолда қувур ўтказгичларнинг гуруҳ ва тоифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Гуруҳ

Ташиладиган моддалар

Қувур

ўтказгичлар тоифаси

А



В

Ташиш учун қувур материали кимёвий жиҳатдан чидамли бўлган зарарли моддалар:

а) хавфлилик синфи 2, шу жумладан сульфат кислотаси ва хлорат кислотаси, ўювчан ишқорларнинг сувли эритмалари.

б) хавфлилик синфи 3.

Қийин ёнувчи ва ёнмайдиган моддаларни ташиш учун қувурлар материали:

б) кимёвий жиҳатдан нисбатан чидамли;

в) кимёвий чидамли.


II



IV

V

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар материали ва ташиладиган модданинг температурасига боғлиқ ҳолда пластмасса қувур ўтказгичларни қўллаш тўғрисида маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурлар материали

Ташиладиган модда учун йўл қўйиладиган ҳарорат, 0С

энг юқори

энг паст

ЮБП

ПБП

ПП

ПВХ

60

60

100

60

-30

-30

0

0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. II, III ва IV тоифалардаги қувур ўтказгичлар учун ташиладиган моддаларнинг йўл қўйилган максимал температураси ЮБП ва ПБП қувурлари учун 40 °С ҳамда ПП қувурлари учун 60 °С ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. ПВХ дан ишланган учи кенгайган қувурлар учун ташиладиган моддаларнинг йўл қўйиладиган температураси зичловчи (жипсловчи) ҳалқалар тайёрлаш учун қўлланадиган резина маркасининг ишлаш қобилияти билан аниқланади, аммо температура қийматлари 3-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурларнинг турлари учун йўл қўйиладиган максимал ҳарорат ва ишчи босим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Хизмат муддати,

йил

Ҳарорат,

°С

Ишчи босим, MPa

Қувурлар материали

ПБП

ЮБП

ПВХ

ПП

Қувур турлари*

Е

ЎЕ

ЎО

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

ЎЕ

ЎО

О

ЖО

Е

ЎО

О

50

20

30

40

50

60

0,25

0,16

0,1

-

-

0,4

0,25

0,16

-

-

0,6

0,4

0,25

-

-

1,0

0,63

0,4

-

-

0,25

0,16

0,1

0,06

-

0,4

0,25

0,16

0,1

0,06

0,6

0,4

0,25

0,16

0,1

1,0

0,63

0,4

0,25

0,16

0,4

0,3

0,24

0,1

-

0,6

0,48

0,36

0,2

-

1,0

0,8

0,6

0,35

0,1

1,6

1,3

1,0

0,56

0,16

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

25

20

30

40

50

60

0,28

0,18

0,12

-

-

0,45

0,3

0,18

-

-

0,67

0,45

0,28

-

-

1,12

0,75

0,45

-

-

0,28

0,2

0,12

0,08

0,06

0,45

0,32

0,2

0,12

0,1

0,67

0,5

0,32

0,2

0,15

1,12

0,8

0,5

0,32

0,25

0,41

0,32

0,25

0,12

-

0,62

0,5

0,4

0,22

-

1,03

0,83

0,63

0,37

0,11

1,65

1,32

1,03

0,6

0,16

0,2

0,18

0,12

0,1

0,06

0,5

0,4

0,32

0,25

0,18

0,85

0,67

0,5

0,4

0,3

10

20

30

40

50

60

80

0,3

0,22

0,14

0,08

-

-

0,5

0,35

0,22

0,12

-

-

0,75

0,53

0,35

0,2

-

-

1,25

0,9

0,6

0,32

-

-

0,3

0,25

0,18

0,12

0,08

-

0,5

0,4

0,3

0,18

0,12

-

0,7

0,6

0,42

0,28

0,2

-

1,2

1,0

0,71

0,45

0,32

-

0,42

0,33

0,26

0,16

0,05

-

0,63

0,51

0,41

0,24

0,07

-

1,05

0,85

0,65

0,39

0,12

-

1,7

0,35

1,05

0,63

0,2

-

0,25

0,18

0,15

0,1

0,08

0,04

0,6

0,45

0,35

0,25

0,22

0,1

1,0

0,75

0,6

0,45

0,36

0,16

5

20

30

40

50

60

80

100

0,32

0,25

0,16

0,1

0,06

-

-

0,53

0,4

0,25

0,16

0,1

-

-

0,8

0,6

0,4

0,25

0,16

-

-

1,32

1,0

0,67

0,4

0,25

-

-

0,32

0,28

0,2

0,15

0,1

-

-

0,53

0,42

0,32

0,25

0,16

-

-

0,8

0,63

0,5

0,36

0,25

-

-

1,3

1,1

0,85

0,6

0,4

-

-

0,43

0,35

0,27

0,17

0,05

-

-

0,65

0,5

0,42

0,25

0,08

-

-

1,07

0,87

0,67

0,4

0,13

-

-

1,72

1,42

1,1

0,67

0,21

-

-

0,28

0,22

0,18

0,12

0,1

0,06

-

0,63

0,5

0,4

0,32

0,25

0,15

0,06

1,1

0,85

0,67

0,5

0,4

0,25

0,1

1

20

30

40

50

60

80

100

0,36 0,3

0,24

0,16

0,1

-

-

0,6

0,5

0,38

0,27

0,16

-

-

0,85

0,7

0,56

0,4

0,25

-

-

1,4

1,2

0,95

0,65

0,4

-

-

0,36

0,3

0,25

0,2

0,15

-

-

0,6

0,5

0,4

0,3

0,25

-

-

0,85

0,75

0,6

0,5

0,4

-

-

1,4

1,2

1,0

0,8

0,6

-

-

0,45

0,36

0,28

0,18

0,05

-

-

0,67

0,53

0,43

0,26

0,08

-

-

1,1

0,9

0,7

0,44

0,16

-

-

1,75

1,45

1,12

0,7

0,25

-

-

0,3

0,24

0,18

0,15

0,12

0,08

0,05

0,7

0,56

0,45

0,38

0,3

0,2

0,12

1,2

0,95

0,75

0,63

0,5

0,35

0,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Қувурлар турларининг шартли белгилари ГОСТ 18599 да келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ: 20 °С дан паст температурада ташиладиган моддалар учун ишчи босимни 20 0С температурада ташиладиган моддалар учун белгиланган тартибда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларнинг ишлаш шароитини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 Ташиладиган модда гуруҳи

Қувур ўтказгич тоифаси

Ҳарорат,

°С

Иш шароитининг коэффициенти Кш

Қувурлар материали

ЮБП, ПБП

ПП

ПВХ

қувурлар тури

Е

ЎЕ

ЎО

О

Е

ЎО

О

ЎЕ

ЎО

О

ЖО

А,

Б

II,

III

20

30

40

50

60

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

0,4

-

-

0,6

0,6

0,5

-

-

0,4

0,4

0,3

-

-

0,4

0,4

0,3

0,25

0,2

0,6

0,6

0,45

0,4

0,3

0,6

0,6

-

-

-

0,6

0,6

0,4

-

-

0,6

0,6

0,4

0,4

-

0,6

0,6

0,4

0,4

0,4

В

IV

20

30

40

50

60

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

0,4

-

-

0,6

0,6

0,5

-

-

0,3

0,3

0,2

-

-

0,3

0,3

0,2

0,2

0,15

0,35

0,35

0,25

0,2

0,15

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

-

-

-

0,4

0,4

0,2

-

-

0,6

0,6

0,4

-

-

В

V

Ҳароратга боғлиқ бўлмаган ҳолда қабул қилинади

1,0

1,0

1,0 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичлардаги бириккан жойларнинг мустаҳкамлигини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Бирлаштириш усуллари

Қувурларнинг турли материаллари учун уларнинг бирлашган жойларидаги чокларнинг мустаҳкамлик коэффициенти Кб

ПБП, ЮБП

ПП

ПВХ

қувурларни учма-уч улаш (бирлаштириш) ва бириктирувчи деталлар учун контактли пайвандлаш;

0,9-1,0

0,9-1,0

-

тенг ўтказувчи тўғри чизиқли учталик тармоқлагичлар ва сегментли тирсакларни тайёрлаш учун

0,6-0,7

0,6-0,7

-

тенг ўтказувчи эгри чизиқли учталик тармоқлагичлар ва турли ўтказувчи тўғри чизиқли учталик тармоқлагичларни тайёрлаш учун

0,3-0,4

0,3-0,4

-

қувурларни учи кенгайган қувурларга кийдириб улаш (бирлаштириш) ва бириктирувчи деталлар учун контактли пайвандлаш;

0,95-1,0

0,95-1,0

-

қувурларни учи кенгайган қувурларга кийдириб улаш (бирлаштириш) ва бириктирувчи деталлар учун елимлаш;

-

-

0,9-1,0

экструзияли пайвандлаш (қирраларини V симон тарзда ажратишда):

қувурларни улаш (бирлаштириш) учун;

0,6

0,55

-

учталик тармоқлагичлар ва сегментли тирсакларни тайёрлаш учун.

0,3-0,4

0,3-0,4

0,4

Газ пайвандлаш (қирраларини V симон тарзда ажратишда):

қувурларни бирлаштириш учун;

0,35

0,15-0,2

0,35

0,15-0,2

0,2-0,25

учталик тармоқлагичлар ва сегментли тирсакларни тайёрлаш учун.

0,9-1,0

0,9-1,0

0,9-1,0

Қуйидагиларга:

фланц остидаги қувурларга пайвандланган (елимланган) втулкаларга ўрнатилувчи эркин фланцлар билан улаш (бирлаштириш);

0,8-0,9

0,8-0,9

-

учи қалинлаштириб букилган қувурларга ўрнатилувчи эркин фланцлар билан улаш (бирлаштириш).

0,5-0,7

0,5-0,7

0,5-0,7

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар материалининг емирилишга қарши норматив давомий қаршилигини қувур ўтказгичнинг хизмат қилиш муддати, ҳарорат ва қувурларнинг турларига боғлиқ ҳолда аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувур ўтказгичнинг хизмат қилиш муддати,

йил

Ҳарорат,
°С

Норматив давомий қаршилик Rн, МPa

Қувурлар материали

ПБП

ЮБП

ПВХ

ПП

50

20

30

40

50

60

5,0

3,2

1,9

-

-

2,5

1,6

1,0

0,6

0,35

10,0

8,0

6,0

3,5

1,0

-

-

-

-

-

25

20

30

40

50

60

5,7

3,8

2,3

-

-

2,8

2,0

1,3

0,8

0,5

10,3

 8,3

 6,3

 3,7

 1,1

5,0

3,9

3,0

2,3

1,6

10

20

30

40

50

60

80

6,4

4,5

2,9

1,6

-

-

3,0

2,4

1,8

1,2

0,8

-

10,5

 8,5

 6,5

 3,9

 1,2

-

6,0

4,6

3,6

2,8

2,2

1,0

5

20

30

40

50

60

80

100

6,8

5,0

3,4

2,0

1,2

-

-

3,2

2,7

2,1

1,5

1,0

-

-

10,7

 8,7

 6,7

 4,0

 1,3

-

-

6,6

5,0

4,0

3,2

2,5

1,4

0,6

1

20

30

40

50

60

80

100

7,4

6,1

4,8

3,3

2,0

-

-

3,6

3,0

2,5

2,0

1,5

-

-

11,0

 9,0

 7,0

 4,4

 1,6

-

-

7,0

5,7

4,5

3,7

3,0

2,0

1,1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурлар материалининг оқувчанлик модулини қувур ўтказгичнинг лойиҳаланаётган хизмат қилиш муддати ва қувур деворига таъсир этувчи кучланишлар қийматига боғлиқ ҳолда аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурлар материали

Хизмат муддати, йил

Қувур деворидаги кучланиш қийматига кўра силжувчанлик модули Е0, MPa

қувур деворидаги кучланиш, MPa

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2,5

2

1,5

1

0,5

ПБП

50

25

10

5

1

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

120

-

90

100

110

140

100

110

120

130

150

120

130

140

150

170

140

150

160

170

200

150

160

170

190

210

160

170

190

200

230

180

190

210

220

250

200

210

230

240

280

220

230

250

270

300

ЮБП

50

25

10

5

1

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

35

-

32

35

40

42

35

38

40

42

45

40

42

45

48

50

45

48

50

55

60

55

58

60

65

70

65

68

70

75

80

ПВХ

50

25

10

5

1

-

-

-

-

1550

-

-

1170

1300

1620

780

960

1200

1350

1650

800

1000

1240

1380

1700

810

1000

1250

1400

1720

815

1010

1260

1420

1740

820

1020

1265

1430

1750

825

1020

1270

1440

1760

830

1030

1280

1450

1770

835

1030

1290

1460

1780

-

-

-

-

-

840

1040

1300

1470

1790

-

-

-

-

-

850

1050

1300

1480

1800

-

-

-

-

-

ПП

25

10

5

1

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

310

-

250

270

320

210

260

280

330

220

270

300

350

240

290

320

380

250

300

330

390

270

320

350

400

280

330

360

420

300

350

380

440

320

370

400

450

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳароратнинг қувурлар материалининг деформацион хоссаларига кўрсатадиган таcирини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурлар

Ҳароратга (0С) кўра Ке коэффициенти

материали

20

30

40

50

60

80

100

ЮБП

1,0

0,75

0,60

0,45

0,40

-

-

ПБП

1,0

0,80

0,65

0,50

0,40

-

-

ПП

1,0

0,85

0,75

0,60

0,50

0,35

0,2

ПВХ

1,0

0,90

0,85

0,80

0,70

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ўтказгичларни монтаж қилиш, синаш ва эксплуатация қилишда юзага келадиган юклар ҳамда таъсирларни ҳисобга олувчи ортиқча юкланиш коэффициентини аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Юклар ва таъсирлар тавсифи

Юклар ва таъсирлар

Қувур ўтказгични ёnқизиш усули

Ортиқча юкланиш коэффициенти,

h

ер ости, ер усти (грунт тўкмаси)

ер усти

Доимий

Қувур ўтказгичлар ва қурилмалар вазни

+

+

1,1 (1)

Грунт босими

+

-

1,2 (0,8)

Грунт сувларининг гидростатик босими

+

-

1,2 (0,8)

Вақтинча узайган

Ташиладиган моддаларнинг ички босими

+

+

1,0

Ташиладиган моддалар вазни

+

+

1 (0,9)

Ҳарорат таъсири

+

+

1,0

Юклардан грунт юзасига тушадиган босим

+

-

1,4

Автомобиллар колонна-сидан тушадиган юклар

+

-

1,4

Ғилдирак ёки гусенцалардан тушадиган юклар

+

-

1,1

Қисқа муддатли

Қувур ўтказгичларни монтаж қилишда ва синашда юзага келадиган юклар ва таъсирлар

+

+

1

Қор вазни

-

+

1,4

Шамол вазни

-

+

1,2

Муз вазни

-

+

1,3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. «+» белгиси кучлар ва таъсирлар ҳисобга олинишини англатади, «-» белгиси эса кучлар ва таъсирлар ҳисобга олинмаслигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қавслар ичида кўрсатилган ортиқча юк коэффициентининг қийматлари қувур ўтказгичнинг ишлашини ёмонлаштирувчи кучнинг камайиши ҳолларида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур материалининг иссиқликдан чизиқли кенгайиш коэффициентини аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурлар материали

Ҳароратдан чизиқли кенгайиш коэффициенти, град

ПБП

2,2 × 10-4

ЮБП

2,2 × 10-4

ПП

1,5 × 10-4

ПВХ

0,8 × 10-4

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурнинг геометрик параметрларини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Турли материаллардан тайёрланган

қувурлар учун

m1 ва m2

коэффициентлар

Қувурлар материали

ПБП, ПП

ЮБП

ПВХ

Қувурлар тури

Е

ЎЕ, ЎО

О

Е

ЎЕ, ЎО

О

ЎЕ

ЎО, О

ЖО

m1

1,08

1,05

1,00

1,06

1,00

0,95

1,10

1,07

1,05

m2

1,40

1,35

1,30

1,35

1,30

1,20

1,40

1,35

1,30

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Грунтнинг вертикал босимини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувур ўтказгични

ётқизиш чуқурлиги, Н, m

Қуйидаги грунтлар учун тик босим коэффициенти, Кгр

Қувур ўтказгич-нинг

ётқизилиш чуқурлиги, Н, m

Қуйидаги грунтлар учун тик босим коэффициенти, Кгр

Қумлар, супеслар, қаттиқ сулинка

Пластинасимон сулинка, қаттиқ консистенцияли гил

Қумлар, супеслар, қаттиқ сулинка

Пластинасимон сулинка, қаттиқ консистенцияли гил

0,5

1,0

2,0

3,0

4,0

0,82

0,75

0,67

0,55

0,49

0,85

0,78

0,70

0,58

0,52

5,0

6,0

7,0

8,0

0,43

0,37

0,32

0,29

0,46

0,40

0,34

0,32

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувур девори материалининг иссиқлик ўтказувчанлигини ҳисобга олувчи коэффициентни аниқлаш учун маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Девор материали

Зичлик, rm, kg/m3

Иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти — lm (W/m K)

Солиштирма иссиқлик сиғими Сm,

(J/kg K)

ПВХ

ПБП

ЮБП

ПП

1400

950

920

910

0,17 (0,15)

0,42 (0,36)

0,35 (0,3)

0,23 (0,2)

2,1 (0,5)

2,5 (0,6)

2,5 (0,6)

2,1 (0,5)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларнинг кимёвий чидамлилиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуйидаги жадвалда қувурлар материали кимёвий чидамлилигининг қуйидаги баҳолари қабул қилинган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ч — чидамли (берилган концентрациядаги моддада берилган ҳароратда пластмассада кимёвий емирилиш бўлмайди);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НЧ — нисбатан чидамли (берилган моддада қувурлар юк кўтариш қобилиятининг қисман йўқолиши кузатилади ва қувурлар юқори чидамлилик захираси билан қўлланилиши лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЧЭ — чидамли эмас (ушбу моддаларга нисбатан қувурларни қўллашга йўл қўйилмайди).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«-» белгиси маълумот йўқлигини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Модда

Концентрацияси, %

Ҳарорати, 0С

Кимёвий жиҳатдан чидамлилик баҳоси

ЮБП

ПБП

ПП

ПВХ

Азот кислотаси

5

30

30

50

50

60

20

60

20

60

НЧ*

-

ЧЭ*

НЧ

ЧЭ

-

-

НЧ

НЧ

ЧЭ*

-

-

-

НЧ

НЧ*

НЧ*

Ч

ЧЭ*

Ч

-

Адипин кислотаси

Тўйинган сувли

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

-

Сувли аммиак

Аммоний сульфат

Тўйинган

«

«

20

60

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Аммоний хлорид

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ацеталь-дегид

Техник

тоза

40%

сувли

20

40

60

20

40

60

80

НЧ

ЧЭ

ЧЭ

НЧ

-

-

-

Ч

НЧ

НЧ

Ч

Ч

НЧ

-

Ч

ЧЭ

-

Ч

Ч

Ч

НЧ

ЧЭ

ЧЭ

ЧЭ

НЧ

ЧЭ

ЧЭ

-

Бор кислотаси

Тўйинган

«

20

60

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Бура (рангсиз, баъзан оқ, кул ранг ёки сариқ минерал)

10 гача

« 10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

-

-

Ч

НЧ

Вино кислотаси

10

10

Тўйинган

«

20

60

20

60

-

-

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Водород переоксиди

30

30

90

90

20

60

20

60

Ч

Ч

Ч

ЧЭ

Ч

Ч

Ч

ЧЭ

Ч

НЧ

-

НЧ

Ч

Ч

Ч

Ч

Модда

Концентрацияси,  %

Ҳарорати, 0С

Кимёвий жиҳатдан чидамлилик баҳоси

ЮБП

ПБП

ПП

ПВХ

Таркибида 12,5% фаол хлор бўлган сувли оқартирувчи ишқорли сув

сувли

20

40

60

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч

Ч

НЧ

Дистилланган, тузсиз сув

100

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Минералли сув

-

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Хлорланган ичимлик суви

-

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Таркибида мой миқдори бўлган сиқилган ҳаво

-

20

40

Ч

-

Ч

Ч

НЧ

-

НЧ

-

Табиий газ, асосан метандан ташкил топган

-

20

Ч

Ч*

Ч

Ч

Гликол

Техник

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Глицерин

Исталган

«

20

60

Ч

НЧ

Ч

НЧ

Ч

Ч

Ч

Ч

Декстрин

18

18

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

-

-

Ч

НЧ

Ачитқи

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Тери ошлаш экстрати

Техник

20

Ч

Ч

Ч

Ч

Темир нитрати

Тўйинган

«

20

60

Ч

-

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Темир сульфати (темир купороси)

Исталган

сувли

20

40

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ҳайвон ёғлари

100

100

20

60

НМ

Ч

С

НМ

М

НМ

М

-

Ёғли кислоталар

100

100

20

60

Ч

ЧЭ

Ч

НЧ

Ч

Ч

Ч

Ч

Калий гидрооксиди (ўювчан калий)

50

50

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Калий корбонат

Тўйинган

«

20

60

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Калий хлорид

«

«

20

60

-

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Калций гидрооксиди (сўндирилган оҳак)

«

100

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Кальций

гипохлорити

35

35

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Кальций хлорити

Тўйинган

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Алюмикалийли кваслар

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Газли конденсат

(алифатик ва хушбўй

моддалар аралашмаси)

-

20

-

Ч*

-

-

Крахмал

Исталган

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Кремний фторли водород кислота

32%

90%

20

40

60

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

-

-

-

Ч

Ч

Ч

-

-

Урчуқ мойи

(ГЖ)

-

20

40

60

НЧ

-

-

НЧ

-

НЧ

Ч

НЧ

ЧЭ

НЧ

-

-

Дизель мойи

(ЛВЖ)

-

20

40

60

Ч

-

НЧ

Ч

-

НЧ

НЧ

-

-

Ч

Ч

Магний сульфат

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Қора мой (мазут)

-

20

НЧ

Ч

Ч

Ч

Мойли кислота

Техник

20

НЧ

Ч

Ч

Ч

Мотор мойи

(ГЖ)

-

20

40

-

ЧЭ

Ч

НЧ

-

ЧЭ

-

ЧЭ

Минералли ёғ

100

100

20

60

НЧ

ЧЭ

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч

Ч

Мис сульфат

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Меласса

Оддий

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Метанол

(метил спирти

исталган

20

40

60

НЧ

-

ЧЭ

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Модда

Концентрацияси, %

Ҳарорати, 0С

Кимёвий жиҳатдан чидамлилик баҳоси

ЮБП

ПБП

ПП

ПВХ

Мочевина

Тўйинган «

20

60

-

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ювиш моддалари

10 гача

«10

20

60

-

-

Ч*

Ч*

Ч

Ч

Ч

Ч

Чумоли кислотаси

50

50

100

100

20

60

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч*

НЧ

Ч

НЧ

Ч

ЧЭ

Натрий гид-рооксиди (ўювчан натрий)

30

30

50

50

20

60

20

60

Ч*

Ч*

Ч

Ч

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч

НЧ

Ч

НЧ*

Ч

Ч

12% хлорга эга бўлган натрий гипохлорит

-

-

20

60

-

-

НЧ*

ЧЭ*

ЧЭ*

ЧЭ*

Ч

НЧ

Натрий корбонат

Тўйинган

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Натрий хлор (ош тузи)

25

25

20

60

Ч

Ч

Ч*

Ч*

Ч

Ч

Ч

Ч

Натрий нитрат

Тўйинган

сувли

20

40

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Натрий нитрит

Тўйинган

сувли

20

Ч

Ч

Ч

Ч

Доналанмаган нефт

-

20

НЧ

Ч*

Ч

Ч

Олеин кислотаси

Сотилувчи

«

20

60

Ч

ЧЭ

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Карбонот ангидрид миқдорига эга бўлган чиқинди газлар

Исталган

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Перхлор кислотаси

50

50

70

20

60

20

М

НЧ

Ч

М

НЧ

Ч

-

-

НЧ

-

-

НЧ

Олтингугурт

-

-

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

-

-

Ч

Ч

Кумуш нитрат

20

20

20

60

-

-

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Олтингугурт кислотаси

40

40

80

80

20

60

20

60

Ч

Ч

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

НЧ*

Ч

НЧ

Ч*

Ч*

Хлорат кислотаси (тузли кислота)

20

20

35

35

20

60

20

60

Ч*

Ч*

-

-

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

НЧ*

НЧ*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Стеарин кислотаси

Техник

«

20

60

-

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч

Ч

Синил

кислота

Техник

20

40

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Модда

Концентрацияси, %

Ҳарорати, 0С

Кимёвий жиҳатдан чидамлилик баҳоси

ЮБП

ПБП

ПП

ПВХ

Трансформатор мойи

100

100

20

60

Ч

Ч

Ч*

Ч*

Ч

ЧЭ

-

-

Учлик натрийфосфат

Техник

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Икки оксидли углерод (ис гази, углерод кислотаси)

техник

қуруқ

20

40

60

80

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

Ч

--

Ч

Ч

Ч

Ч

Сирка кислотаси

50

50

98

98

20

60

20

60

НЧ*

НЧ*

ЧЭ*

ЧЭ*

НЧ*

НЧ*

ЧЭ*

ЧЭ*

Ч*

Ч*

ЧЭ*

ЧЭ*

-

-

НЧ

НЧ

Формальдегид

(формалин)

40%

сувли

20

40

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

-

Ч

Ч

-

Ч

Ч

-

Фосфор кислотаси

10

10

50

50

20

60

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч*

Ч*

Ч

Ч

Ч

Ч

Тасвир ҳосил қилувчи эритма

Сотилувчи

«

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

Хлороформ

100

20

ЧЭ

ЧЭ*

НЧ

ЧЭ

Хром кислотаси

10

10

30

30

20

60

20

60

НЧ*

НЧ*

-

-

Ч

НЧ*

ЧЭ*

НЧ*

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ*

-

НЧ*

Рух хлорид

10 гача

«10

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

-

-

Ч

НЧ

Шовил кислотаси

Тўйинган «

20

60

Ч

Ч

Ч

Ч

Ч

НЧ

Ч

Ч

Олма кислотаси

Аралаштирилган

20

Ч

Ч

Ч

Ч

Ичимликлар:

сув, маъданли сув, ароқ, ликер,

сут, пиво сидр, шарбатлар,

квас, вино

Оддий

20

60

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Ч*

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Қувур намуналарининг ичига солинадиган кимёвий моддаларда ўтказилган синовлар асосида олинган маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* белги билан белгиланмаган маълумотлар намуналарнинг ичига солинадиган кимёвий моддаларда ўтказилган синовлар асосида олинган, шунинг учун уларни тахминий маълумотлар сифатида қараш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Моддаларнинг юқоридаги жадвалда кўрсатилган концентрациясидан паст қийматларида ПБП, ЮБП ва ПП қувурларнинг кимёвий чидамлилиги ушбу концентрация учун юқоридаги жадвалда келтирилган кимёвий мустаҳкамликнинг тегишли қийматларидан ёмон бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларининг юқоридаги жадвалда келтирилмаган моддаларга нисбатан кимёвий чидамлилигини аниқлашда шу қувурларни ишлаб чиқарувчи заводлар томонидан берилган каталоглар ва сертификатларга таянишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувни ташишда қувур ўтказгичларнинг вертикал ва горизонтал қисмларини маҳкамлаш учун мўлжалланган деталлар орасидаги масофа, m (gг.в = = 1 104 N/m3)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ПБП

қувурларининг

ташқи диаметри,

mm

Вертикал қисмларда

Горизонтал қисмларда

Ҳароратнинг Δt ўзгаришида

20 0С

40 0С

20 0С

400С

Қувурлар тури

Е, ЎО, ЎЕ

О

Е, ЎЕ,ЎО

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

16

-

0,25

-

0,2

-

-

-

0,35

-

-

-

0,3

20

-

0,3

-

0,2

-

-

-

0,4

-

-

-

0,35

25

0,4

0,4

0,3

0,25

-

-

0,45

0,45

-

-

0,4

0,4

32

0,5

0,5

0,35

0,35

-

-

0,5

0,55

-

-

0,45

0,5

40

0,65

0,6

0,45

0,4

-

0,55

06

0,6

-

0,5

0,55

0,55

50

0,8

0,75

0,55

0,55

-

0,6

0,65

0,75

-

0,55

0,6

0,7

63

1,0

0,95

0,7

0,65

0,7

0,7

0,7

0,85

0,65

0,7

0,75

0,8

75

1,2

1,15

0,85

0,8

0,7

0,8

0,9

1,0

0,70

0,75

0,85

0,9

90

1,4

1,35

1,0

0,95

0,8

0,9

1,0

1,1

0,8

0,85

0,95

1,05

110

1,75

1,65

1,25

1,15

0,9

1,0

1,15

1,3

0,9

1,0

1,1

1,25

125

2,0

1,9

1,4

1,35

1,0

1,1

1,25

1,4

1,0

1,1

1,2

1,35

140

2,2

2,1

1,6

1,5

1,1

1,2

1,35

1,5

1,05

1,15

1,3

1,45

160

2,5

2,4

1,8

1,7

1,2

1,3

1,5

1,65

1,15

1,3

1,45

1,6

180

2,9

2,7

2,0

1,9

1,3

1,4

1,6

1,8

1,25

1,4

1,6

1,75

200

3,2

3,0

2,25

2,15

1,4

1,5

1,75

1,95

1,35

1,5

1,7

1,9

225

3,6

3,4

2,5

2,4

1,5

1,65

1,9

2,1

1,45

1,65

1,85

2,05

250

4,0

3,75

2,8

2,65

1,6

1,8

2,0

2,25

1,6

1,75

2,0

2,2

280

4,4

4,2

3,2

3,0

1,8

1,95

2,15

2,45

1,75

1,9

2,15

2,4

315

5,0

-

3,5

-

1,9

2,1

2,35

-

1,85

2,0

2,35

-

355

5,6

-

4,0

-

2,0

2,3

2,55

-

2,0

2,25

2,5

-

400

6,4

-

4,5

-

2,2

2,45

2,75

-

2,15

2,4

2,75

-

450

7,1

-

5,0

-

2,35

2,65

3,0

-

2,3

2,6

3,0

-

500

8,2

-

5,75

-

2,5

2,85

-

-

2,5

2,8

-

-

560

9,1

-

6,5

-

2,75

3,0

-

-

2,7

3,0

-

-

630

10,2

-

7,2

-

3,0

3,35

-

-

3,0

3,3

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ЮБП

қувурларининг

ташқи

диаметри,

mm

Вертикал қисмларда

Горизонтал қисмларда

Ҳароратнинг Δt ўзгаришида

20 0С

40 0С

60 0С

20 0С

40 0С

60 0С

О

Е, ЎЕ, ЎО

О

Е, ЎЕ, ЎО

О

ЎЕ, ЎО

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

ЎЕ

ЎО

ЎО

16

0,25

0,25

0,15

0,15

0,15

0,15

-

-

0,25

0,25

-

-

0,25

0,25

-

0,2

0,2

20

0,3

0,3

0,2

0,2

0,15

0,15

-

-

0,3

0,3

-

-

0,25

0,3

-

0,25

0,25

25

0,4

0,35

0,25

0,25

0,2

0,2

-

0,3

0,35

0,35

-

0,3

0,3

0,35

0,25

0,25

0,3

32

0,5

0,4

0,35

0,3

0,3

0,25

0,35

0,35

0,4

0,45

0,35

0,35

0,4

0,4

0,3

0,3

0,35

40

0,6

0,55

0,4

0,4

0,35

0,3

0,4

0,45

0,5

0,5

0,4

0,4

0,45

0,5

0,35

0,4

0,4

50

0,75

0,7

0,55

0,5

0,45

0,4

0,45

0,5

0,55

0,6

0,45

0,5

0,55

0,55

0,45

0,5

0,5

63

1,0

0,9

0,7

0,65

0,55

0,5

0,5

0,6

0,65

0,7

0,5

0,55

0,65

0,65

0,5

0,55

0,6

75

1,15

1,1

0,8

0,75

0,65

0,6

0,6

0,65

0,75

0,8

0,6

0,65

0,7

0,75

0,6

0,65

0,65

90

1,4

1,3

0,95

0,9

0,8

0,75

0,7

0,75

0,85

0,9

0,65

0,7

0,8

0,85

0,65

0,75

0,8

110

1,7

1,6

1,2

1,1

0,95

0,9

0,75

0,85

0,95

1,0

0,75

0,85

0,95

1,0

0,75

0,85

0,9

125

1,9

1,8

1,35

1,55

1,1

1,05

0,85

0,95

1,05

1,1

0,8

0,9

1,0

1,1

0,85

0,95

1,0

140

2,2

-

1,5

-

1,3

-

0,9

1,0

-

-

0,9

1,0

-

-

0,9

-

-

160

2,5

-

1,8

-

1,5

-

1,0

1,1

-

-

0,95

1,05

-

-

1,0

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ПВХ

қувурларининг

ташқи диаметри,

mm

Вертикал қисмларда

Горизонтал қисмларда

Ҳароратнинг Δt ўзгаришида

20 0С

40 0С

60 0С

20 0С

40 0С

60 0С

Қувурлар тури

ЎЕ, ЎО

О, ЖО

ЎЕ, ЎО

О, ЖО

О, ЖО

ЎЕ

ЎО

О

ЖО

ЎЕ

ЎО

О

ЖО

О

ЖО

16

-

0,4

-

0,3

0,25

-

-

-

0,55

-

-

-

0,45

-

0,4

20

-

0,5

-

0,35

0,3

-

-

-

0,65

-

-

-

0,55

-

0,5

25

-

0,65

-

0,45

0,4

-

-

0,75

0,75

-

-

0,65

0,65

0,6

0,6

32

-

0,85

-

0,6

0,5

-

-

0,9

0,95

-

-

0,8

0,8

0,7

0,7

40

1,1

1,0

0,75

0,75

0,6

-

1,0

1,0

1,1

-

0,9

0,9

0,95

0,8

0,85

50

1,35

1,3

0,95

0,9

0,75

-

1,1

1,2

1,3

-

1,0

1,1

1,15

1,0

1,05

63

1,7

1,65

1,2

1,15

0,95

-

1,25

1,4

1,5

-

1,15

1,3

1,35

1,15

1,25

75

2,0

1,95

1,45

1,4

1,15

1,35

1,4

1,6

1,7

1,25

1,3

1,45

1,55

1,35

1,4

90

2,4

2,35

1,7

1,65

1,35

1,45

1,55

1,8

1,95

1,35

1,45

1,65

1,8

1,55

1,65

110

3,0

2,9

2,1

2,0

1,7

1,65

1,8

2,1

2,25

1,55

1,7

1,9

2,05

1,8

1,9

125

3,35

3,3

2,35

2,3

1,9

1,8

1,95

2,25

2,45

1,7

1,85

2,1

2,25

1,95

2,1

140

3,8

3,7

2,65

2,6

2,15

1,95

2,15

2,45

2,65

1,85

2,0

2,3

2,45

2,15

2,3

160

4,3

4,2

3,1

3,0

2,45

2,15

2,3

2,7

2,95

2,05

2,2

2,5

2,7

2,35

2,5

180

4,8

4,7

3,4

3,3

2,75

2,3

2,5

2,9

3,2

2,2

2,4

2,7

2,95

2,55

2,75

200

5,35

5,29

3,8

3,7

3,05

2,5

2,7

3,15

3,45

3,35

2,55

2,95

3,2

2,75

2,95

225

6,0

5,9

4,3

4,2

3,45

2,7

2,95

3,4

3,7

2,55

2,75

3,2

3,45

3,0

3,2

250

6,7

6,5

4,7

4,6

3,8

2,9

3,15

3,65

4,0

2,75

2,95

3,4

3,75

3,2

3,5

280

7,5

7,35

5,36

5,2

4,25

3,1

3,4

3,95

4,3

2,95

3,2

3,7

4,05

3,5

3,75

315

8,5

8,3

0,6

5,8

4,8

3,4

3,65

4,25

4,75

3,2

3,5

4,05

4,4

3,8

4,1

355

9,5

9,3

6,7

6,6

5,4

3,7

4,0

4,6

5,1

3,45

3,8

4,35

4,75

4,1

4,45

400

10,7

10,5

7,6

7,4

6,1

4,0

4,35

5,0

5,5

3,75

4,1

4,75

5,2

4,45

4,85

450

12,0

12,0

8,5

8,5

7,0

4,35

4,65

5,45

-

4,1

4,45

5,15

-

4,85

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ПП

Вертикал қисмларда

Горизонтал қисмларда

қувурларининг ташқи диаметри, mm

Ҳароратнинг Δt ўзгаришида

20 0С

40 0С

60 0С

20 0С

40 0С

60 0С

Қувур турлари

Е, ЎО

О

Е, ЎО

О

Е, ЎО

О

Е

ЎО

О

Е

ЎО

О

Е

ЎО

О

32

0,65

0,60

0,45

0,40

0,35

0,35

-

-

0,65

-

-

0,55

-

-

0,5

40

0,80

0,75

0,55

0,50

0,45

0,40

-

-

0,75

-

-

0,65

-

-

0,6

50

0,95

0,90

0,70

0,65

0,55

0,50

-

0,8

0,9

-

0,7

0,8

-

0,65

0,7

63

1,20

1,15

0,85

0,80

0,70

0,65

0,95

1,05

-

0,85

0,95

-

0,75

0,85

75

1,45

1,35

1,00

0,95

0,85

0,80

-

1,05

1,2

-

0,95

1,05

-

0,85

0,95

90

1,70

1,65

1,20

1,15

1,00

0,95

-

1,2

1,35

-

1,1

1,2

-

1,0

1,1

110

2,10

2,00

1,50

1,40

1,20

1,15

1,1

1,4

1,55

1,0

1,25

1,4

0,95

1,15

1,25

125

2,40

2,30

1,70

1,60

1,40

1,30

1,2

1,5

1,7

1,1

1,4

1,55

1,0

1,25

1,4

140

2,70

2,55

1,90

1,80

1.55

1,50

1,3

1,65

1,85

1,2

1,5

1,65

1,1

1,35

1,5

160

3,10

2,90

2,20

2,10

1,80

1,70

1,4

1,8

2,0

1,3

1,65

1,85

1,2

1,5

1,65

180

3,45

3,30

2,45

2,30

2,00

1,90

1,55

1,95

2,2

1,4

1,8

2,0

1,3

1,65

1,8

200

3,90

3,65

2,70

2,60

2,20

2,10

1,65

2,1

2,35

1,5

1,95

2,15

1,4

1,75

2,0

225

4,30

-

3,10

-

2,50

-

1,80

2,25

-

1,65

2,1

-

1,5

1,9

-

250

4,80

-

3,40

-

2,80

-

1,9

2,45

-

1,75

2,25

-

1,65

2,05

-

280

5,40

-

3,80

-

3,10

-

2,1

2,6

-

1,9

2,45

-

1,75

2,2

-

315

6,00

-

4,30

-

3,50

-

2,35

2,85

-

2,1

2,65

-

1,9

2,4

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Технологик қувур ўтказгичлар учун пластмасса қувурлар ва уларнинг бириктирувчи деталлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Буюм

ГОСТ, ТШ, ОСТ ва бошқалар

Тури

Диаметрлар, mm

ЮБП дан тайёрланган босимли қувурлар

ГОСТ

18599

Е

 

ЎЕ

 

ЎО

О

32-160

25-160

16-125

10-125

ПБП дан тайёрланган босимли қувурлар

ГОСТ

18599

Е

 

ЎЕ

 

ЎО

О

63-1200

40-1200

25-800

10-500

ПП дан тайёрланган босимли қувурлар

ТШ

38-102-100-76

Е

ЎО

110-315

50-315

Пластификацияланмаган ПВХ дан тайёрланган босимли қувурлар (учи кенгаймаган)

ТШ 6-19-231

О

ЖО

ЎЕ

ЎО

25-315

25-315

75-315

40-315

Пластификацияланмаган ПВХ дан тайёрланган босимли қувурлар (учи кенгайган)

ТШ 6-19-231

ЎО

О

110-315

63-315

Босим остида қуйиш, пресслаш ва ўраш усули билан тайёрланувчи ПБП бириктирувчи деталлари:

Учталик тармоқлагичлар

Бир диаметрдан бошқасига ўтиш жойидаги деталлар

Фланцлар остидаги втулкалар

ТШ 6-19-231

«

«

«

ЎО

О

ЎО

О

Ў

ЎО ва О

Е

63,110,160

225

63,75,110

160,225

63,110,160

225

63,75,110

75/63,160

225

630/400

630/500

110/63

160/110

225/160

315/225

400/315

500/315

500/400

900,1000,

1200

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Буюм

ГОСТ, ТШ ОСТ ва бошқалар

Тури

Диаметрлар, mm

ЎЕ

710, 800,

900, 1000,

1200

ЎО

63, 110, 160

225, 315, 400

500, 630, 710,

800

О

63, 75, 110,

160, 225,

315, 400,

500

ПБП дан контактли ва экструзияли пайвандлаш усули билан тайёрланадиган бирлаштирувчи деталлар ва босимли қувурлардан букилган ҳолда тайёрланган ярим маҳсулотлар:

учталик тармоқлагичлар

ТШ 6-19-051-

261-80

ЖЕ

630, 710, 800

900, 1000,

1200

тўғри пайвандланган тармоқлагичлар

ЎО

315, 400, 500

Худди шундай шиша пластик билан кучайтирилган:

600 бурчак остида пайвандланган учталик тармоқлагичлар

ЎО

О

ЖЕ

630, 710, 800

315, 400, 500

710, 800, 900

1000, 1200

900, 600, 450, 300 бурак остида пайвандланган тирсаклар

ЖЕ

ЎЕ

ЎО

О

900, 1000

1200

710, 800

315, 400, 500

630, 710, 800

315, 400, 500

900 бурчак остида букилган тирсаклар

 

ЎО

О

63, 110, 160

225, 315, 400

500

63, 110, 160,

225, 315, 400,

500

Тенг бўлмаган ҳолатда ўтказувчи пайвандланган учталик тармоқлагичлар

ТШ 6-19-051-

261-80

ЖЕ

630/315;

630/500;

630/400;

710/315;

710/400;

710/500;

710/630;

800/400;

800/500;

800/630;

800/710;

900/400;

900/500;

900/630;

900/710;

900/800;

1000/400;

1000/500;

1000/630;

Буюм

ГОСТ, ТШ, ОСТ ва бошқалар

Тури

Диаметрлар, mm

1000/710;

1000/800;

1000/900;

1200/500;

1200/630;

1200/710;

1200/800;

1200/900;

1200/1000;

ЎО

110/63;

160/63;

160/110;

225/63;

225/110;

225/160;

315/63;

315/110;

315/160;

315/225;

400/110;

400/160;

400/225;

500/110;

500/160;

500/225;

500/315;

Худди шундай шиша пластик билан кучайтирилган

ТШ 6-19-051-

261-80

ЎЕ

ва ЎО

710/315;

710/400;

710/500;

710/630;

800/400;

800/500;

800/630;

800/710;

ЎО

630/315;

630/400;

630/500;

О

315/63;

315/110;

315/160;

315/225;

400/110;

400/160;

Буюм

ГОСТ, ТШ, ОСТ ва бошқалар

Тури

Диаметрлар, mm

400/225;

500/110;

500/160;

500/225;

500/315;

ЮБП дан босим остида қуйиш усули билан тайёрланадиган ва ГОСТ 18599 бўйича ЮБП дан ишланадиган босимбардош қувурларни учи кенгайган қувур билан контактли пайвандлашга мўлжалланган бирлаштирувчи деталлар

ТШ 6-49-14-89

Е

ЎЕ

ЎО

О

140

75-110

16-63

20-50

бурчакликлар

Е

ЎЕ

ЎО

О

140

75-110

16-63

20-50

учталик тармоқлагичлар

ТШ 6-49-14-89

Е

ЎЕ

ЎО

О

140

75-110

16-63

20-50

фланц остидаги втулкалар

Е

ЎЕ

ЎО

О

140

75-110

25-63

20-50

маҳкамловчи фланцли бурчакликлар

Бир диаметрдан бошқасига ўтиш жойидаги деталлар

(переходы)

ЎЕ

Е

ЎЕ

20, 25

140/110

75/50; 75/63;

90/50; 90/63;

90/75;

110/50;

110/63;

110/90

ЎО

20/16; 25/16;

25/20; 32/25;

40/25; 40/32;

50/32; 50/40;

63/32; 63/40;

63/50

О

25/20; 32/25;

40/32; 50/40

 

Ўтказиш учталик тармоқлагичлари

Е

ЎЕ

140/110

75/63; 90/63;

90/75;

110/63;

110/75;

110/90

ЎО

50/40; 63/16;

63/20; 63/25;

63/32; 63/40;

63/50

Буюм

ГОСТ, ТШ, ОСТ ва бошқалар

Тури

Диаметрлар, mm

Пластификацияланмаган ПВХ дан босим остида қуйиш усули билан тайёрланадиган ва ПВХ дан ишланадиган қувурларни ТШ 6-05-251-95 бўйича ГИПК-127 маркали елим ёрдамида бирлаштириш учун мўлжалланган бирлаштирувчи деталлар:

            бурчакликлар

ТШ 6-19-051-

275-80

О

16-63

            учталик тармоқлагичлар

О

16-63

            муфталар

О

16-63

            фланц остидаги втулкалар

О

16-63

Бир диаметрдан бошқасига ўтиш жойидаги деталлар (переходы)

О

20/16; 25/20;

32/25; 40/32;

50/40; 63/50

Пластификацияланмаган ПВХ дан босим остида қуйиш усули билан тайёрланадиган ва зичловчи резинали ҳалқалар ёрдамида бирлаштириш учун учи кенгайган қувурларга эга бўлган бирлаштирувчи деталлар:

            учталик тармоқлагичлар

ТШ 6-19-051-

274-80

О

63, 75, 90,

110, 160

            тенг ҳолатда ўтказмайдиган учталик тармоқлагичлар

            бир диаметрдан бошқасига ўтиш жойидаги деталлар (переходы)

ТШ 6-19-051-

275-80

О

О

110/63

75/63; 90/63;

110/63;

160/63;

160/110

            суриладиган муфта

О

63

Пластификацияланмаган ПВХ дан букиш усули билан тайёрланадиган ва зичловчи резинали ҳалқалар ёрдамида бирлаштириш учун учи кенгайган қувурларга эга бўлган тирсаклар:

тирсак, эгилиш бурчаги 450

ТШ 6-19-051-

276-80

О

63, 75, 90, 110, 160, 225, 280,315

тирсак, эгилиш бурчаги 900

О

63, 75, 90, 110, 160, 280, 315

Пластификацияланмаган ПВХ дан ишланган учи кенгайган қувурларни зичловчи резинали ҳалқалар ёрдамида бирлаштириш учун чўян бирлаштирувчи деталлар:

тенг ҳолатда ўтказмайдиган учталик тармоқлагичлар

            тенг ҳолатда ўтказмайдиган учта учи кенгайган қувурли учталик тармоқлагичлар

DIN 16451

О

140/110;

160/110;

225/110;

225/140;

225/160

            тенг ҳолатда ўтказувчи учта учи кенгайган қувурли учталик тармоқлагичлар

патрубок фланц — учи кенгайган

О

О

110, 140,

160, 225,

110, 140,

160, 225,

280, 315

патрубок фланц —

охирги учи силлиқ

DIN 16451

О

110, 140,

160, 225,

280, 315

учи кенгайган иккиталик бир диаметрдан бошқасига ўтиш жойидаги деталлар (переход)

О

160/110

иккита учи кенгайган қувурли ва тенг олатда ўтказувчи фланцли учталик тармолагичлик

О

225, 280,

315

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.04.11-22 «Пластмасса қувурларидан технологик қувур ўтказгичларни лойиҳалаш бўйича» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пластмасса қувурларнинг қисмларга ажратилувчи бирикмалари учун пўлат фланцларнинг ўлчамлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПБП дан ишланган втулка остидаги фланцлар, mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурнинг ташқи диаметри

Dф

D1

D0

dф

nф

Rф

Қуйидаги турлар учун bф

D, mm

ЎЕ

ЎО

О

63

75

110

160

225

315

400

500

630

710

800

900

1000

1200

165

185

220

285

340

445

565

670

780

895

1015

1115

1230

1455

125

145

180

240

295

400

515

620

725

840

950

1050

1160

1380

78

92

128

178

238

338

430

533

645

740

843

947

1050

1260

18

18

18

23

23

23

27

27

30

30

33

33

36

39

4

4

8

8

8

12

16

20

20

24

24

28

28

32

3

3

3,5

3,5

4,5

5,5

6

7

8,5

9,5

10

11

12

14

10

10

10

12

14

20

22

22

24

24

24

24

24

28

12

12

14

14

16

24

26

32

36

40

40

-

-

-

16

16

18

18

20

26

32

38

-

-

-

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фланцлар остидаги ПВХ ва ЮБП ли втулкалар, mm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурнинг ташқи диаметри

Ру = 0,6 MPa

Ру = 1 MPa

Қуйидагилардан ишланган втулкалар учун D0

D, mm

Dф

D1

dф

dгф

nгф

Dф

Dф

dф

dф

nф

ПВХ

ЮБП

Rф

тури

О

Е

ЎЕ

ЎО

О

16

20

25

32

40

50

63

75

90

110

140

75

80

90

100

120

130

140

160

180

210

240

50

55

65

75

90

100

110

130

150

170

200

10

10

10

12

12

12

12

14

14

14

14

11,5

11,5

11,5

11,5

14

14

14

14

18

18

18

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

8

90

95

105

115

140

150

165

185

200

220

-

60

65

75

85

100

110

125

145

160

180

-

12

12

14

14

16

18

18

20

22

24

-

14

14

14

14

18

18

18

18

18

18

-

4

4

4

4

4

4

4

4

8

8

-

23

28

34

42

51

62

78

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

160

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

94

112

130

-

-

-

35

44

55

68

86

98

117

143

-

-

-

37

47

58

73

92

-

-

-

-

1

1

1,5

1,5

2

2

2,5

2,5

3

3

4

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Букилган ПБП, ЮБП, ПП дан ишланган втулкалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурнинг ташқи диаметри

D, mm

Ру = 0,1; 0,25; 0,6 MPa

Ру = 1,0 MPa

Dг

D1

D0

bф

dф

nг

Dг

D1

D0

bф

dф

nф

25

32

40

50

63

75

90

110

125

140

160

180

225

250

280

315

90

100

120

130

140

160

185

205

235

235

260

290

315

370

435

435

65

75

90

100

110

130

150

170

200

200

225

255

280

335

395

395

32

38

46

55

70

80

96

118

138

150

173

190

235

260

290

325

10

12

12

12

12

14

14

14

14

14

16

18

18

20

24

24

12

12

14

14

14

14

18

18

18

18

18

18

18

18

23

23

4

4

4

4

4

4

4

4

8

8

8

8

8

12

12

12

105

115

135

145

160

180

195

215

245

245

280

310

335

365

440

440

75

85

100

110

125

145

160

180

210

210

240

270

295

325

400

400

32

38

46

54

70

80

96

118

138

150

173

190

236

260

290

331

14

14

16

18

18

20

22

24

26

26

26

26

26

28

30

30

14

14

18

18

18

18

18

18

18

18

23

23

23

23

23

23

4

4

4

4

4

4

4

4

8

8

8

8

8

8

12

12

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қалинлаштирилган ПВХ ли втулкалар (mm)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Қувурнинг ташқи диаметри

Ру = 0,1; 0,25; 0,6 MPa

Ру = 1,0 MPa

D, mm

Dф

D1

D0

bф

dф

nф

Dф

D0

D1

bф

dг

nг

25

32

40

50

63

75

90

110

125

140

160

180

200

225

250

280

315

90

110

120

130

140

160

185

205

235

235

260

290

290

215

340

370

435

27

34

42

54

67

80

95

115

133

145

170

190

205

230

260

285

320

65

75

90

100

110

130

150

170

200

200

225

255

255

280

305

335

395

10

12

12

12

12

14

14

14

14

14

16

18

18

18

20

20

24

12

12

14

14

14

14

18

18

18

18

18

18

18

18

18

18

23

4

4

4

4

4

4

4

4

8

8

8

8

8

8

8

8

12

105

115

135

145

160

180

195

215

215

245

280

310

310

335

365

390

440

27

34

42

54

65

80

93

112

128

145

170

190

205

227

225

283

320

75

85

100

110

125

145

160

180

180

210

240

270

270

295

325

350

400

14

14

16

16

18

20

22

24

24

26

26

26

26

26

28

28

30

14

14

18

18

18

18

18

18

18

18

18

23

23

23

23

23

23

4

4

4

4

4

4

4

8

8

8

8

8

8

8

8

12

12