T/r

Chora-tadbirlar

Amalga oshirish mexanizmi

Ijro muddati

Mas’ullar

I. Tashkiliy chora-tadbirlar

1.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi (keyingi o‘rinlarda — Markaz) xodimlarining moturidiylik ta’limoti va zamonaviy islomshunoslik muammolari bo‘yicha jahonning yetakchi universitetlari hamda ilmiy-tadqiqot markazlarida stajirovka o‘tash va malaka oshirishini yo‘lga qo‘yish.

1. Markaz xodimlari stajirovkalarini tashkil etish mumkin bo‘lgan xorijiy ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari, shuningdek, stajirovka muddatlari bo‘yicha asoslantirilgan takliflarni shakllantirish.

2025-yil sentabr

“El-yurt umidi” jamg‘armasi,

Markaz,

Tashqi ishlar vazirligi

2. Stajirovka o‘tashga yuboriladigan nomzodlar ro‘yxati hamda ular qaytib kelganlaridan so‘ng ikki yil davomida bajarishi lozim bo‘lgan aniq vazifalar bo‘yicha maqsadli ko‘rsatkichlarni ishlab chiqish, belgilangan tartibda xodimlarning xorijda stajirovka o‘tash va malaka oshirishga yuborishni tashkil etish.

Reja asosida

2.

Xorijiy mamlakatlarda moturidiylik ta’limoti hamda zamonaviy islomshunoslik muammolariga bag‘ishlab o‘tkaziladigan xalqaro konferensiyalarda Markaz xodimlari ishtirokini ta’minlash.

1. Xorijiy mamlakatlarda moturidiylik ta’limoti va zamonaviy islomshunoslik muammolariga bag‘ishlangan xalqaro konferensiyalar ro‘yxatini shakllantirish.

2025 — 2028-yillar

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi,

Markaz,

Tashqi ishlar vazirligi

2. Markaz ilmiy xodimlarining reja asosida xalqaro konferensiyalarda ishtirokini ta’minlash.

Reja asosida

3.

“Moturidiylik ta’limoti va hozirgi zamon” mavzusida har ikki yilda bir marta xalqaro konferensiya o‘tkazish.

1. Xalqaro konferensiyani tashkil etish va o‘tkazish bo‘yicha tashkiliy qo‘mita, ishchi va ijodiy guruhlarni tuzish.

2026-yil yanvar

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Konferensiyalarni yuqori saviyada o‘tkazish bo‘yicha Vazirlar Mahkamasi farmoyishi loyihasini tayyorlash.

2026-yil fevral

3. Xalqaro konferensiyalarni yuqori saviyada o‘tkazish.

Reja asosida

4.

Imom Moturidiy ilmiy merosi va u zot asos solgan ta’limot bo‘yicha xorijlik nufuzli olimlarning “Moturidiylik” mavzusidagi ilmiy seminarlarini o‘tkazish.

1. Ilmiy seminarlarni yuqori saviyada o‘tkazish bo‘yicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish.

2025-yil sentabr

Markaz

2. Ilmiy seminarlarda ma’ruza bilan ishtirok etadigan xorijlik yetakchi olim va mutaxassislar ro‘yxatini shakllantirish.

2025-yil oktabr

3. Ilmiy seminarlarni yuqori saviyada o‘tkazish.

Reja asosida

5.

Xorijlik tadqiqotchilar o‘rtasida moturidiylik ta’limoti bo‘yicha xalqaro ilmiy tanlov tashkil etish.

1. Mahalliy va chet ellik mutaxassislardan iborat Tashkiliy guruh tuzish.

2025-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Tanlov konsepsiyasini ishlab chiqish.

2025-yil oktabr

3. Xorijiy mamlakatlarning nufuzli ta’lim va ilmiy tadqiqot muassasalarida tanlov haqida e’lon berish.

Reja asosida

4. Xorijlik tadqiqotchilar o‘rtasida har ikki yilda bir marta tanlov o‘tkazish.

5. Tanlov g‘oliblarini aniqlash va ularni taqdirlash marosimini yuqori saviyada o‘tkazish.

Har ikki yilda bir marta

6. G‘oliblarning O‘zbekistonga safarini tashkillashtirish.

Reja asosida

6.

Imom Moturidiy nomidagi xalqaro stipendiyaga Imom Moturidiy va moturidiylik ta’limoti allomalarining ilmiy merosini o‘rganuvchi xorijlik olim va tadqiqotchilarni faol jalb qilish.

1. Stipendiantlarni tanlab olish mezonlarini ishlab chiqish.

2025-yil sentabr

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita,

Markaz

2. Xarajatlar smetasini ishlab chiqish.

2025-yil oktabr

3. Xorijiy mamlakatlarning nufuzli ta’lim va ilmiy tadqiqot muassasalarida stipendiyani keng targ‘ib qilish choralarini ko‘rish.

Reja asosida

II. Ilmiy-tadqiqot yo‘nalishida amalga oshiriladigan ishlar

7.

“Musulmon mamlakatlarida konfessiyalararo birdamlik siyosatining ahamiyati” nomli kitob tayyorlash va nashr qilish.

1. Kitobni tayyorlash uchun ma’lumotlar bazasini shakllantirish.

2028-yil yanvar

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Ma’lumotlarni tahlil qilish, tizimlashtirish va tahrirlash.

2028-yil may

3. Kitobni nashr qilish choralarini ko‘rish.

2028-yil iyul

8.

Buyuk ajdodlarimizning ibratli hayot yo‘li va boy ilmiy-ma’naviy merosini chuqur o‘rganish hamda keng jamoatchilikka targ‘ib qilish.

1. Abu Muin Nasafiyning “Tabsirat al-adilla” (Dalillar yog‘dusi) asarini o‘zbek tiliga ilmiy-izohli tarjima qilish va nashr etish.

2026-yil iyul

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Nuriddin Sobuniyning “Al-Kifoya fi-l-hidoya” (Hidoyatga kifoya) asarini o‘zbek tiliga ilmiy-izohli tarjima qilish va nashr etish.

2026-yil oktabr

3. Shamsiddin Samarqandiyning “As-Sahoif al-ilohiya” (Ilohiy sahifalar) asarini o‘zbek tiliga ilmiy-izohli tarjima qilish.

2027-yil fevral

4. Abul Barakot Nasafiy “Al-I’timod fi-l-i’tiqod” (E’tiqod tayanchi) asarini o‘zbek tiliga ilmiy-izohli tarjima qilish va nashr etish.

2028-yil avgust

5. Kamoliddin Andijoniyning “Sidq al-kalom” (To‘g‘ri so‘z) asarini o‘zbek tiliga ilmiy-izohli tarjima qilish.

2028-yil noyabr

6. Nashrlarning joylardagi taqdimotlarini tashkil etish.

7. Nashrlarni Markazga Respublika budjetidan ajratiladigan mablag‘lar hisobidan amalga oshirish.

Reja asosida

9.

Yurtimiz allomalarining mahalliy hamda xorijiy mamlakatlar fondlarida saqlanayotgan noyob qo‘lyozmalarini o‘rganish, ilmiy jamoatchilikka taqdim etish yuzasidan tadqiqotlarni amalga oshirish.

1. Mahalliy va xorijiy mamlakatlar fondlarida saqlanayotgan yurtimiz allomalari qalamiga mansub noyob qo‘lyozmalarni aniqlash hamda ularning elektron nusxalarini jamlash.

2025-yildan boshlab

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Abdurahim ibn Ali Shayxzoda “Sharh al-Aqoid at-tahoviya” (Tahoviy Aqoidi sharhi) qo‘lyozmasining zamonaviy ilmiy-tanqidiy matnini nashrga tayyorlash.

2025-yil sentabr

3. Muayyad Nasafiya “al-Manzuma ar-roiya” (“Ro” harfi asosiga qurilgan nazm) asariga zamonaviy sharh yozish va nashr qilish.

2026-yil mart

4. Abul Husayn Bashog‘ariy “Kitob Sharh Jumal usul ad-din” (Din asoslariga oid jumlalar sharhi) qo‘lyozmasining zamonaviy ilmiy-tanqidiy matnini nashr qilish.

2026-yil sentabr

5. Roziy “Radd jidol al-Imom ar-Roziy” (Tahoviy Aqoidi sharhi) qo‘lyozmasining zamonaviy ilmiy-tanqidiy matnini nashrga tayyorlash.

6. Ilmiy-tanqidiy matnlarning xalqaro kitob ko‘rgazmalaridagi namoyishlarini tashkil etish.

2028-yil aprel

7. Nashrlarni Markazga Respublika budjetidan ajratiladigan mablag‘lar hisobidan amalga oshirish.

Reja asosida

10.

Jahonning nufuzli moturidiyshunos olimlari tomonidan Imom Moturidiy va moturidiylik allomalarining hayoti va ilmiy merosiga bag‘ishlangan yirik tadqiqotlarni o‘zbek tiliga tarjima qilish.

1. Chora-tadbirlar rejasi va tarjimonlar guruhini shakllantirish.

2. Imom Moturidiy va moturidiylik allomalarining hayoti va ilmiy merosiga bag‘ishlangan yirik tadqiqotlarni saralash.

2025-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

3. Tarjima ishlarini amalga oshirish va nashr etish.

Reja asosida

11.

Moturidiylik ta’limoti va zamonaviy islomshunoslik muammolariga bag‘ishlangan monografiyalar tayyorlash va nashr qilish.

1. Ilmiy-ijodiy guruh tuzish.

2026-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Moturidiylik ta’limoti va zamonaviy islomshunoslik muammolariga bag‘ishlangan monografiyalar ro‘yxatini shakllantirish.

2026-yil noyabr

3. Monografiyalarni tahrir qilish.

2027-yil noyabr

4. Monografiyalarni nashr etish.

Reja asosida

12.

Din niqobidagi buzg‘unchi kuchlarning g‘oyalari va ularga qarshi kurashning ma’naviy-ma’rifiy asoslariga bag‘ishlangan monografiya, risola va o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar nashr etish.

1. “Markaziy Osiyodagi ekstremizm va terrorizm tendensiyalari” to‘plami uchun ma’lumotlar bazasini shakllantirish.

2026-yil avgust

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. To‘plamni nashrga tayyorlash, tahrirlash va chop etish.

3. Nashrlarni Markazga Respublika budjetidan ajratiladigan mablag‘lar hisobidan amalga oshirish.

2026-yil oktabr

III. Ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot yo‘nalishida amalga oshiriladigan ishlar

13.

Tele va radiokanallar orqali yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk allomalarning hayoti, boy ilmiy-ma’naviy merosi, islom dinining asl insonparvarlik mohiyati haqida ko‘rsatuv va eshittirishlar tayyorlash.

1. Yurtimiz allomalari hayoti va ilmiy merosi, islom dinining tinchlikparvar va insonparvarlik mohiyati haqida ko‘rsatuvlar ssenariylarini tayyorlash.

2025 — 2028-yillar

O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi,

“Ziyo” media markazi,

O‘zbekiston milliy media assotsiatsiyasi

2. Ko‘rsatuv va eshittirishlarni tasvirga olish hamda efirga uzatish.

Reja asosida

14.

Respublikadagi oliy ta’lim muassasalari, O‘zbekiston musulmonlari diniy idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari talabalari uchun radikallashuv va ekstremizmning oldini olishga qaratilgan profilaktik suhbatlar tashkil etish.

1. Targ‘ibotchilar guruhlarini shakllantirish.

2. Suhbatlar mavzulari, tezislar va taqdimot materiallarini tayyorlash.

2025-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita,

Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi,

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi,

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi,

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi

3. Tadbirlarni yuqori saviyada o‘tkazish.

Reja asosida

15.

Moturidiylik ta’limoti asosida yoshlarni bag‘rikenglik va mo‘tadillikka chorlovchi tarqatma materiallar, jumladan, flayer va bukletlar tayyorlash.

1. Tarqatma materiallar, bukletlar va flayerlarni tayyorlash.

2. Tarqatma materiallarni nashr etish va tarqatish.

2025 — 2028-yillar

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

16.

Islom dunyosidagi taniqli ulamolar va xalqaro islom tashkilotlari tomonidan mutaassiblik, ekstremizm va terrorizmni qoralab chiqarilgan fatvolarni ilmiy asosda o‘rganish, o‘zbek tiliga tarjima qilish va nashr etish.

1. Xalqaro islom tashkilotlari va ulamolarning fatvolarini jamlash, tahlil va tarjima qilish.

2025-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

2. Fatvolar to‘plamini nashr etish.

2025-yil oktabr

17.

Yoshlar orasida islomning ilm-fanga ijobiy munosabatini keng targ‘ib qilish orqali din va zamonaviy taraqqiyot uyg‘unligini asoslab berishga qaratilgan targ‘ibot faoliyatini olib borish.

1. Islom dini manbalaridagi hamda ulamolarning zamonaviy ilm-fan haqidagi fikrlarini jamlash.

2025-yil sentabr

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita,

Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi

2. Jamlangan ma’lumotlarni tizimlashtirish va tahrir qilish.

2025-yil noyabr

3. Ma’lumotlar asosida tezislar, taqdimotlar, bukletlar, flayerlar va boshqa targ‘ibot materiallarini tayyorlash.

2025-yil dekabr

4. Tayyorlangan materiallardan ma’naviy-ma’rifiy targ‘ibot tadbirlarida keng foydalanish.

2026-yildan muntazam

18.

Jamiyatda ijtimoiy-ma’naviy muhit barqarorligi va vijdon erkinligiga tahdid tug‘dirishi mumkin bo‘lgan omillarni aniqlash, tahlil qilish hamda ularning oldini olish yuzasidan ilmiy asoslantirilgan takliflarni ishlab chiqish.

1. Jamiyatda ijtimoiy-ma’naviy muhit barqarorligi va vijdon erkinligiga tahdid tug‘dirishi mumkin bo‘lgan omillarni aniqlash bo‘yicha muntazam monitoring olib borish.

2025-yildan muntazam

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

2. Monitoring natijasida aniqlangan omillar hamda ularni bartaraf etish yuzasidan tahliliy ma’lumotlar tayyorlash.

Har oyda

3. Tayyorlangan tahliliy ma’lumotlarni mutasaddi tashkilotlarga kiritib borish.

Har chorakda

19.

Jamiyatda shaxs radikallashuvini erta bosqichda aniqlash va uni sog‘lom ijtimoiy hayotga integratsiya qilishga qaratilgan chuqur tahliliy tadqiqotlarni amalga oshirish.

1. Radikallashuv jarayonini tahlil qilishga qaratilgan tadqiqotlar olib borish.

2. Tadqiqot natijalari asosida shaxs radikallashuvini erta bosqichda aniqlash metodlarini ishlab chiqish.

3. Radikalizmga qarshi kurash hamda mutaassib shaxslarni sog‘lom ijtimoiy hayotga qaytarishning milliy modelini yaratish hamda uni amaliyotga tatbiq etishga yo‘naltirilgan tadqiqotlarni amalga oshirish.

4. Tadqiqotlarni Markazga Respublika budjetidan ajratiladigan mablag‘lar hisobidan amalga oshirish.

2025 — 2028-yillar

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

20.

Diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan ilmiy tadqiqotlarni tahlil qilish asosida dolzarb mavzular yo‘nalishlarini belgilash, ularning O‘zbekiston Respublikasida fuqarolarning vijdon erkinligini ta’minlash va diniy sohadagi davlat siyosati konsepsiyasiga muvofiqligini ta’minlash yuzasidan taklif va tavsiyalar ishlab chiqish.

1. Diniy-ma’rifiy sohadagi ta’lim va ilmiy tadqiqot muassasalarida amalga oshirilayotgan tadqiqotlar tahlilini amalga oshirish.

2. Dolzarb mavzulardagi ilmiy tadqiqot yo‘nalishlari va mavzularini shakllantirish yuzasidan tegishli tashkilotlarga takliflar kiritib borish.

2025-yildan muntazam

Markaz,

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita

3. Ilmiy tadqiqotlarning O‘zbekiston Respublikasida fuqarolarning vijdon erkinlgini ta’minlash va diniy sohadagi davlat siyosati konsepsiyasiga muvofiqligini ta’minlash bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqish hamda ularni tegishli tashkilotlarga taqdim etish.

Har yarim yilda