baland qavatli turar joy binolari — 25 va undan koʻp qavatli turar joy binolari;

yuqori qavatli turar joy binolari — 17 — 24 qavatli turar joy binolari;

qurilish hududi — shaharsozlik hujjatlarida belgilangan chegaralar va funksional maqsadga ega boʻlgan, bino va inshootlar qurilgan yoki qurilishi rejalashtirilgan hudud;

RTS — Radiotelevideniye stansiyalari;

sanoat zonalari va ishlab chiqarish korxonalarining muhandislik va transport infratuzilmasini rivojlantirilishi, sanitariya holatini yaxshilanishi, aholi salomatligini hamda atrof-muhitni muhofaza qilinishi, tarix va madaniyat yodgorliklarining saqlanishi, aholi punktlari tabiiy hamda texnogen xususiyatga ega omillarning salbiy taʼsiridan himoya qilish;

muhandislik, transport va ijtimoiy soha infratuzilmasini rivojlantirishni;

shaharsozlik faoliyatini alohida tartibga solish rejimlari va shaharsozlik jihatidan foydalanishning boshqa turlari;

tarixiy, madaniy, turistik va rekreatsion funksiyalarga ega boʻlgan aholi punktlari, ilmiy, mudofaa va boshqa funksiyalarga ega boʻlgan aholi punktlari;

katta boʻlmagan aholi punktlari joylashgan daryolar vohalari togʻli hududlar;

16. Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va qurish toʻgʻrisidagi shaharsozlik hujjatlari ishlab chiqilishida ularning aholini joylashtirish tizimidagi tutgan oʻrni inobatga olinishi lozim.

17. Turli darajadagi aholini joylashtirish tizimlari markazlari vazifasini bajaradigan aholi punktlarning taʼsir doiralari tumanni rejalashtirish loyihalari asosida qabul qilinishi kerak.

mahalliy joylashtirish tizimlari markazlari — maʼmuriy-hududiy tumanlarning markazlari boʻlgan shaharlar va shaharchalar;

mahalliy joylashtirish tizimlari uchun — 1,5 h;

eng yirik, yirik, katta va oʻrtacha shaharlar ichida — 40 min;

26. Mahalliy joylashtirish tizimlari markazlariga ishga kelayotganlarni hisob-kitob qilishda ularning soni shahar aholisining 5 — 15 foizi, APT guruhlari markazlari uchun esa 5 — 10 foiz miqdorda qabul qilinishi kerak.

31. Aholining loyihaviy muddat uchun hisoblangan soni hududning, shu jumladan aholi punktining istiqbolli rivojlanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda demografik prognozlar asosida aniqlanishi kerak.

34. Yangidan quriladigan sanoat korxonalarining ishchi-xodimlarini joylashtirish (ishchilar shaharchasi) uchun hududlarni ushbu korxonalar uchun hududlarni tanlash bilan bir vaqtda tanlash lozim.

37. Aholi punktlari hududlarini kengaytirish, ishlab chiqarish korxonalari hamda bino va inshootlar qurilishi uchun yer maydonlarining oʻlchamlari minimal zarur boʻlgan kattalikda, qurilish zichligi talablariga rioya qilingan holda qabul qilinishi lozim.

loyihalanayotgan obyektlar kurortlardagi davolash vositalari ekspluatatsiyasi bilan bevosita bogʻliq boʻlmaganda kurortlarning sanitariya muhofazasi zonasida;

tabiiy obyektlar va majmualarga zarar yetkazilishi yoki ilmiy-madaniy ahamiyat kasb etadigan tabiat bogʻlari saqlanishiga xavf solinishi mumkin boʻlgan hollarda qoʻriqxonalarda va ularning qoʻriqlanadigan zonalarida;

mehnat resurslaridan foydalanish — mehnat balansi usuli;

ishlamaydigan nogironligi boʻlgan shaxslar va ishga layoqatli yoshida nafaqa oluvchilar (aholining loyihaviy sonidan shaharlar va shaharchalarda 1 — 2,5 foizni, qishloq aholi punktlarida 1-2 foizni tashkil etadi).

aholiga ijtimoiy va madaniy-maishiy xizmat koʻrsatish muassasalarida ishlovchilar;

46. Aholi punktlari aholisining umumiy sonini hisoblashda sanatoriya-kurort muassasalarida dam oluvchilar soni hamda tashkil etilmagan dam oluvchilarning nisbatan turgʻun kontingenti qoʻshimcha ravishda hisobga olinishi kerak.

a — ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻqiydigan, 16 yoshdan katta boʻlgan oʻquvchi va talabalar soni, aholining umumiy sonidan foizda olinadi;

52. Funksional zonalarning foydalanish maqsadlari hamda ularning hududlarida joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladigan obyektlar Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq qabul qilinishi kerak.

mavzelar (daha, mahalla yoki ularning guruhlari, maydoni 10 — 50 ha ni tashkil qiluvchi, koʻchalarning qizil chiziqlari yoki aholi punktining boshqa hududiy elementlari bilan chegaralangan, magistral yoki tuman ahamiyatiga molik koʻchalar bilan boʻlinmagan hudud). Mavzelarda turar joy zonalarining funksiyalariga zid boʻlmagan obyektlar joylashtirilishi;

tomorqali (bloklangan va yakka tartibdagi) uy-joylar dahalari;

avtoturargohlarni;

59. Qishloq aholi punktlarida turar joy zonalarining rejaviy tuzilmasi ishlab chiqarish obyektlarining joylashuvi va ularning oʻzaro bogʻlanishini hisobga olgan holda tashkil etilishi lozim.

kam va oʻrta qavatli (xoʻjalik qurilmalarisiz) ) uy-joylar uchun — 10 — 15 ha.

kam qavatli turar joy binolari zonalari;

71. Kam qavatli turar joy binolari hamda yakka tartibdagi uy-joylar oʻrta va kichik shahar, shaharchalar va qishloq aholi punktlari uchun qurilishning asosiy turi sifatida qoʻllanilishi kerak.

74. Uy-joy (xonadon) qoshidagi tomorqa yerlarining oʻlchamlari uy-joy turlari va mahalliy sharoitlardan kelib chiqib belgilanishi, biroq 200 m² kam boʻlmasligi lozim.

1 ha hududga toʻgʻri keladigan kvartiralar soni;

bu yerda a₁, a₂, a₃ — loyihada qabul qilingan qavatlilikdagi turar joy binolarining umumiy maydoni, mavzening barcha turar joy binolari umumiy maydonidan foizlarda;

84. Koʻp qavatli kompleks qurilishda mavzelarning hisobiy aholi zichligi 400 kishi/ha dan oshmasligi lozim.

it va boshqa uy hayvonlarini sayr qildirish uchun;

107. Turizm salohiyatiga ega boʻlgan aholi punktlarida yakka tartibdagi uy-joy uchastkalarida (etno, agro, eko, gastronomik) turizm doirasida jismoniy shaxslarning vaqtincha yashashi uchun moʻljallangan mehmon uylarini joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

113. Aralash zonalarda mavjud turar joy va ishlab chiqarish bino-inshootlarini rekonstruksiya qilishda korxonalarning atrof-muhitga salbiy taʼsirini bartaraf qilinishi (texnologik qayta jihozlash orqali zararsiz jarayonlarga oʻtish, quvvatlarni kamaytirish, korxonaning alohida ishlab chiqarish yoʻnalishlari ixtisosini oʻzgartirish yoki uni sanoat zonasiga koʻchirish) kerak.

120. Yirik va katta shaharlarda istiqomat qilish hududlari boʻlaklarga boʻlinganda umumshahar markazlariga shahar ahamiyatidagi kichik markazlar qoʻshilishi lozim.

136. Umumshahar va tuman ahamiyatiga molik istirohat bogʻlari ijtimoiy-amaliy zonalar bilan tutash hududlarda joylashtirilishi va ularning rejaviy tizimi bilan uygʻunlashtirilishi lozim.

139. Eng yirik, yirik va katta shaharlarning jamoat markazlarida obyektlarni eng katta mujassamlanganligi va majmualiligi bilan ajralib turuvchi yadro (oʻzak)larni ajratish lozim.

141. Aholi punktlarining hududlarida ishlab chiqarishni taʼminlaydigan sanoat ishlab chiqarish va kommunal obyektlari, omborxonalar, muhandislik va transportga oid infratuzilmalar obyektlari, yordamchi ishlab chiqarishlar joylashtiriladigan ishlab chiqarish zonalari shakllantirilishi lozim.

143. Ishlab chiqarish zonalarining rejalashtirish va qurish loyihalarida tegishli ishlab chiqarish sohalarining istiqbolli rivojlanishi boʻyicha prognozlarni hisobga olgan holda ularni rivojlantirish bosqichlari belgilanishi kerak.

Sanitariya-muhofaza zonalaridan rekreatsiya yoki qishloq xoʻjaligi maqsadlari uchun foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

155. Ilmiy muassasalar hududlarda binolar, maydonlar, koʻkalamzorlar, yoʻllar, yoʻlaklar va avtoturargohlar uchun hududlar ajratilishi, bunda, bino va inshootlarni qurilish maydoni muassasa uchastkasi maydonining 50 foizidan, yoʻllar va yoʻlaklar maydoni 15 — 20 foizdan ortiq, koʻkalamzorlashtirilgan hududlar va sport maydonchalari maydoni 20 foizdan kam boʻlmasligi kerak.

160. Sanoat (ishlab chiqarish) zonalari oʻlchamlari ularning foydalanish jadalligi, aholi punktida joylashuvi, hududning shaharsozlik qiymati, korxonalarning sohaviy xususiyatlari, yuk aylanishi va transport turlari, ishlab chiqarish korxonalarining ixcham joylashuvini hisobga olinishi lozim.

175. Eng yirik, yirik va katta shaharlarda kommunal-ombor zonalarini alohida-alohida, turar joy va ishlab chiqarish hududlari bilan transport aloqalarini taʼminlagan holda joylashtirish lozim.

181. Aholi punktlarida iqlimiy, geografik va boshqa sharoitlaridan qatʼiy nazar aholi uchun zarur sanitariya-gigiyenik sharoitlarni, shuningdek mehnati, maishiy turmushi va dam olishi uchun qulayliklarni taʼminlovchi muhandislik uskunalar bilan jihozlanishi lozim.

resurslar (energiya)ni tejash;

resurslar isteʼmolining joriy miqdorlari va resurslarni tejash dasturlarini hisobga olgan holda jamlangan koʻrsatkichlar;

qurilishning eng past qiymati, tarmoqlarning saqlanishi va ishonchli ishlashi, ulardan foydalanish qulayligi va xavfsizligi;

magistral yoʻllar tizimi va muhandislik tarmoqlari tizimining rejaviy jihatdan ajratilishi;

muhandislik tarmoqlarini qurish va foydalanish sarf-xarajatlari kamayishini taʼminlaydigan yuqori ixchamligi;

zarur yerosti makonini kelgusida yangi tarmoqlarni yotqizish uchun zaxiralash;

muhandislik tarmoqlari tizimini turar joy tumani va mavze (daha, mahalla)larning rejaviy yechimlari bilan uzviy bogʻlash;

muhandislik tarmoqlarini qurish va foydalanish davrida koʻkalamzorlarni saqlab qolish.

188. Yer osti muhandislik tarmoqlari koʻcha va yoʻllarning koʻndalang kesimlari ichida, trotuarlar yoki yoʻl harakatini ajratuvchi tasmalar ostida, transheyalar yoki tonnellarda (oʻtish mumkin boʻlgan kollektorlarda) joylashtirish lozim.

190. Koʻcha va yoʻllarning qatnov qismlarini rekonstruksiya qilishda ularning tagida (yer ostida) joylashgan tarmoqlarni harakatini ajratuvchi tasmalar va trotuarlar tagiga koʻchirilishi, tonnellar qurilganda yoʻl ostidagi mavjud tarmoqlarni saqlab qolish va yangilarini oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.

194. Texnik zonalarni qisqartirish maqsadida mavze (daha, mahalla)larda muhandislik tarmoqlarni yuklamalar oʻqlariga yaqinroq joylashtirish kerak.

issiqlik va suv taʼminoti quvurlarining tranzit tarmoqlarini binolarning yertoʻla qismida ajratilgan boʻlmalar orqali oʻtkazish;

issiqlik va suv taʼminoti quvurlarining kirish joylari, shuningdek kanalizatsiya tarmoqlarining chiqish joylarini binolarning yon tarafidan amalga oshirish;

gaz quvurlari kirishini binolarning hovli tomonidan amalga oshirish;

telekommunikatsiya kabel liniyalarini (gʻilof quvurlarda) binolarning otmostkasi tagidan, elektr kabellarini esa bevosita otmostka yoqalab oʻtkazish;

muhandislik tarmoqlarini umumiy transheyada, qurilishi zich hududlarda, iqtisodiy asoslangan boʻlsa umumiy kollektorlarda yotqizilish.

200. Mavze (daha, mahalla)dagi muhandislik tarmoqlarining eng samarador sxemasi tarmoqlarni yotqizish variantlarining texnik-iqtisodiy hisoblarni qiyoslash asosida tanlanishi kerak.

telefon kanalizatsiyasi;

elektr kabellari;

issiqlik tarmogʻi;

gaz quvurlari;

suv quvurlari;

kanalizatsiya tarmogʻi;

drenaj tarmoqlari.

Bunda, tarmoqlarning vertikal holati ularga erkin ulanish imkonini taʼminlashi kerak.