Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida” 2004-yil 19-oktabrdagi 483-son qarorini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi huzuridagi Davlat geodeziya nazorati inspeksiyasi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

Davlat kadastrlari yagona tizimini yaratish va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisiga va viloyatlar hokimlariga qishloq xoʻjaligi yerlarini muhofaza qilish sohasidagi yerga oid qonun hujjatlari talablariga rioya qilinishi, sugʻoriladigan ekin maydonlarining foydalanishdan chiqib ketishiga yoʻl qoʻymaslik uchun shaxsiy javobgarlik yuklansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi ikki oy muddatda:

“Oʻzavtoyoʻl” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi bilan birgalikda — avtomobil yoʻllari;

“Oʻzbekiston temir yoʻllari” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi bilan birgalikda — temir yoʻllar;

“Oʻzbekneftgaz” milliy-xolding kompaniyasi bilan birgalikda — neft-gaz yetkazib berish quvurlari;

Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bilan birgalikda — aloqa obyektlari;

“Oʻzbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi bilan birgalikda — energetika obyektlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya qoʻmitasi, Gidrometeorologiya xizmati markazi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, Fanlar akademiyasi bilan birgalikda — tabiiy xavf yuqori boʻlgan zonalar;

Oʻzbekiston Respublikasi “Sanoatkontexnazorat” davlat inspeksiyasi, Fanlar akademiyasi, Ichki ishlar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan birgalikda — texnogen xavf yuqori boʻlgan zonalar davlat kadastrlarini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomlarni ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 4-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin, baʼzilariga oʻzgartirishlar kiritilsin.

5. Vazirliklar va idoralar bir oy muddatda oʻz normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Agrosanoat va suv xoʻjaligi komplekslari masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.

1. Davlat geodeziya nazorati inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda Inspeksiya deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasiga kiradigan tashkilot hisoblanadi.

2. Inspeksiya oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari va boshqa hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasining qarorlari va buyruqlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi.

3. Inspeksiya oʻz faoliyatini davlat boshqaruvi boshqa organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat birlashmalari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi.

4. Inspeksiyaning moddiy-texnik taʼminoti, shuningdek xodimlari mehnatiga haq toʻlash ajratiladigan mablagʻlar doirasida davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

5. Inspeksiya yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi yozilgan muhrga ega boʻladi.

6. Quyidagilar Inspeksiyaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

geodeziya va kartografiya faoliyati subyektlari tomonidan geodeziya va kartografiya faoliyatini amalga oshirish boʻyicha normativ-texnik hujjatlar talablariga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirish (Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati tasarrufidagi geodeziya va kartografiya faoliyati subyektlari ustidan nazorat qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi);

kartografiya materiallarida va boshqa hujjatlarda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat chegaralarining hamda hududlarining toʻgʻri aks ettirilishini nazorat qilish;

geodeziya va kartografiya ishlarini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qarorni bergan holda geodeziya va kartografiya ishlarini roʻyxatga olish;

geodeziya punktlarini hisobga olish;

Oʻzbekiston Respublikasining joriy maʼlumotnoma xaritasini yuritish.

7. Inspeksiya oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

geodeziya, gravimetriya, topografiya va kartografiya ishlarining, marksheyderlik, loyiha-qidiruv, qurilish va foydalanish ishlari tarkibida muhandislik-geodeziya ishlarining, aerokosmik suratga olish, xaritalarni nashr etish va kadastr ishlarining, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan bajariladigan geoaxborot tizimlarini barpo etish ishlarining tashkil etilishi, yoʻlga qoʻyilishi, ularning texnik darajasi va sifatini, ishlarni bajarishda va geodeziya maʼlumotlari, materiallar, rejalar va xaritalarda, kosmik va aerofotosuratlardan foydalanishda ular tomonidan normativ-texnik hujjatlar talablariga rioya etilishini nazorat qilish;

geodeziya, kartografiya sohasida ishlarni olib borishning belgilangan tartibiga va normativ-texnik hujjatlar talablariga hamda davlat standartlariga rioya etilishini nazorat qilish.

qoʻllaniladigan metodikalar va texnologiyalarning muvofiqligini, loyihalashtirilayotgan ishlarda boshlangʻich maʼlumotlar va materiallar toʻliq hisobga olinganligini tekshirish maqsadida geodeziya va kartografiya ishlarini bajarishning texnik loyihalari (dasturlari)ni ekspertiza qilish va roʻyxatdan oʻtkazish;

Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida geodeziya va kartografiya faoliyati subyektlari hisobini olib borish;

geodeziya va kartografiya ishlarida tashkilotlar tomonidan koordinatlar va balandliklarning davlat va mahalliy tizimi qoʻllanishini nazorat qilish;

geodeziya punktlari saqlanishi va ularning qonun hujjatlariga muvofiq qayta tiklanishi taʼminlanishi boʻyicha tadbirlarning bajarilishini nazorat qilish;

nashr etiladigan xaritalar va atlaslarda Davlat chegaralari, shelf chegaralari, viloyatlar va tumanlar, shahar va shaharchalar, xorijiy davlatlar maʼmuriy chegaralarining hamda xarita va atlaslardagi boshqa elementlarning toʻgʻri chizilganligini, shuningdek aholi punktlari va jugʻrofiy obyektlarning toʻgʻri nomlanganligini, transkripsiyasini nazorat qilish;

korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan xarita, reja va atlaslarni tuzish, nashr etishning belgilangan tartibiga rioya etilishini nazorat qilish;

ishlab chiqarish uchastkalarini bevosita koʻzdan kechirish hamda texnik va loyiha-smeta hujjatlarini tekshirish yoʻli bilan geodeziya va kartografiya ishlarining barcha turlari boʻyicha materiallar va hujjatlarni nazorat qilish;

geodeziya, gravimetriya, kartografiya va aerosuratga olish materiallari, topografiya xaritalari va rejalari, kosmosdan turib suratga olish materiallari hisobi yuritilishi, saqlanishi, koʻpaytirilishi va ulardan foydalanilishi holatini tekshirish;

korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda, idoraviy geodeziya-kartografiya fondlarida geodeziya punktlarining koordinatlari va balandliklari, texnik hisobotlar, topografiya xaritalari va rejalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar toʻplanishini nazorat qilish;

geodeziya va kartografiya ishlarini yuritish masalalari boʻyicha yoʻriqnomalar, normalar, qoidalar, standartlar va boshqa normativ hujjatlarni, shu jumladan ishlar va aerokosmik suratga olish natijalari boʻyicha maʼlumotlar va materiallarni tayyorlash, hisobini yuritish, saqlash va ulardan foydalanish tartibini belgilovchi hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etish;

manfaatdor shaxslarni geodeziya va kartografiya faoliyati masalalari boʻyicha axborotlar bilan belgilangan tartibda taʼminlash.

8. Inspeksiya quyidagi huquqlarga ega:

agar geodeziya va kartografiya ishlari Inspeksiyada roʻyxatdan oʻtkazilmasdan yoxud normativ-texnik hujjatlar talablari buzilgan holda olib borilayotgan boʻlsa, ushbu ishlarni belgilangan tartibda toʻxtatib qoʻyish;

geodeziya, kartografiya ishlari hamda topografiya xaritalari, rejalari, geodeziya punktlari koordinatlari va balandliklari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni saqlash bilan bogʻliq xonalarga belgilangan tartibda kirish;

geodeziya va kartografiya ishlarining amalga oshirilishi uchun javobgar boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlari va boshqa mansabdor shaxslariga geodeziya va kartografiya ishlarini tashkil etish va amalga oshirish tartibining aniqlangan buzilishlarini bartaraf etish, shuningdek ushbu ishlarni bajarish va aerokosmik suratga olishlar natijalari boʻyicha olingan materiallar (maʼlumotlar)ni toʻplash, hisobini yuritish, saqlash, ulardan foydalanish va realizatsiya qilish yuzasidan bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;

davlat geodeziya nazoratini amalga oshirish bilan bogʻliq tekshirishlarni oʻtkazish uchun ekspertlarni belgilangan tartibda, shartnoma asosida jalb etish;

geodeziya va kartografiya faoliyatini amalga oshiruvchi subyektlardan oʻziga yuklangan vazifalarni bajarish uchun zarur axborotlarni soʻrash va bepul olish;

Inspeksiya Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

9. Inspeksiya oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarning samarali bajarilishi, geodeziya va kartografiya faoliyati amalga oshirilishi, geodeziya va kartografiya ishlari materiallari va maʼlumotlarini toʻplash, hisobga olish, saqlash, koʻpaytirish va ulardan foydalanishni nazorat qilish bilan bogʻliq masalalarning davlat manfaatlariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlagan holda xolisona koʻrib chiqilishi uchun javob beradi.

10. Inspeksiyaga “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan boshliq rahbarlik qiladi. Boshliq ayni bir vaqtda Oʻzbekiston Respublikasining geodeziya nazorati boʻyicha bosh davlat inspektori hisoblanadi.

Boshliqning bir nafar oʻrinbosari — bosh muhandis boʻladi, u “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi raisi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi. Bosh muhandis ayni bir vaqtda Oʻzbekiston Respublikasining geodeziya nazorati boʻyicha bosh davlat inspektorining oʻrinbosari hisoblanadi.

11. Inspeksiya boshligʻi:

Inspeksiya faoliyatiga umumiy rahbarlikni amalga oshiradi;

Inspeksiya vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha qarorlar qabul qiladi va Inspeksiyaga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;

Inspeksiya xodimlarining bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi hamda ularning bajarilishi ustidan nazoratni tashkil qiladi;

Inspeksiya xodimlarini belgilangan tartibda lavozimga tayinlaydi va lavozimdan ozod qiladi.

Boshliq qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

12. Inspeksiyaning geodeziya va kartografiya faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradigan xodimlari geodeziya nazorati boʻyicha davlat inspektorlari hisoblanadilar.

13. Inspeksiyani qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

1. Mazkur Nizom yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini, shuningdek yerdan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi davlat organlari faoliyatining huquqiy asoslarini belgilaydi.

2. Yuridik va jismoniy shaxslar, davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan yerga oid qonun hujjatlari talablariga rioya etilishini taʼminlash yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratining asosiy vazifasi hisoblanadi.

Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida amalga oshiriladi.

3. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradigan davlat organlari huquqni muhofaza qilish organlari, davlat boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda boshqa jamoat birlashmalari va tashkilotlari bilan oʻzaro hamkorlik qiladilar, ularga metodik va boshqa yordam koʻrsatadilar.

4. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradigan davlat organlari qonun buzilishining oldini olish maqsadida yerga oid qonun hujjatlarini tushuntirish tadbirlarini amalga oshiradilar.

5. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek maxsus vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.

6. Mahalliy davlat hokimiyati organlari yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat boʻyicha maxsus vakolatli davlat organlari hududiy boʻlinmalarining yerga oid qonun hujjatlariga rioya qilinishi toʻgʻrisidagi hisobotlarini eshitadilar, yerdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishni tekshirish boʻyicha komissiyalar tashkil etadilar, ushbu masala boʻyicha qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradilar.

7. Quyidagilar yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat boʻyicha maxsus vakolatli davlat organlari hisoblanadi:

Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi deb yuritiladi);

“Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi (Davlat ekologiya qoʻmitasi).

Davergeodezkadastr Davlat ekologiya qoʻmitasining vakolatiga kirmaydigan masalalar boʻyicha yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.

Davlat ekologiya qoʻmitasi yerlarning ishlab chiqarish chiqindilari va boshqa chiqindilar, kimyoviy va radioaktiv moddalar, oqova suvlar bilan ifloslanishi, shuningdek, tabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadidagi yerlardan, suv fondi yerlaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.

8. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi nomidan “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar yer resurslari va davlat kadastri boshqarmalari, tumanlar (shaharlar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari mansabdor shaxslari tomonidan amalga oshiriladi.

9. “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati boʻyicha quyidagi mansabdor shaxslari:

“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining raisi — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining bosh davlat inspektori;

“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi raisining oʻrinbosari — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining bosh davlat inspektori;

“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boshqarmasi va yer tuzish boshqarmasi boshliqlari — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining katta davlat inspektorlari;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri yer resurslari va davlat kadastri boshqarmalari boshliqlari — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahrining bosh davlat inspektorlari;

tumanlar (shaharlar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari boshliqlari — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha tegishli tumanlar (shaharlar)ning bosh davlat inspektorlari;

“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasining yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻlimlari hamda yer tuzish boshqarmasi boshliqlari va mutaxassislari va Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari yer resurslari va davlat kadastri boshqarmalarining tegishli shoʻbalari boshliqlari va mutaxassislari, tumanlar (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlarining bosh mutaxassislari hamda yetakchi mutaxassislari — yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan nazorat qilish boʻyicha davlat inspektorlari hisoblanadi.

10. Davlat ekologiya qoʻmitasi nomidan yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati Respublika Davlat ekologiya qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining mansabdor shaxslari tomonidan amalga oshiriladi.

Tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boʻyicha bosh davlat inspektorlari va ularning oʻrinbosarlari, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish qoʻmitasi, viloyatlar va Toshkent shahar ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmalarining katta davlat inspektorlari va davlat inspektorlari oʻz vakolatlariga muvofiq Davlat ekologiya qoʻmitasi organlarining yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslari hisoblanadi.

11. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradigan davlat organlarining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan qarorlari vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi.

12. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi davlat organlari oʻzlariga yuklangan vazifalarga muvofiq belgilangan tartibda quyidagi funksiyalarni amalga oshiradilar:

a) yerlarni muhofaza qilish boʻyicha kompleks tadbirlar bajarilishini ustidan nazorat qilish, ular quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

hududni oqilona tashkil etish;

tuproq unumdorligini, shuningdek yerlarning boshqa xossalarini qayta tiklash va oshirish;

yerlarni suv va shamol eroziyasidan, sellardan, suv bosishidan, botqoqlanishdan, qayta shoʻrlanishdan, qurib qolishdan, zichlashishdan, ishlab chiqarish chiqindilari, kimyoviy va radioaktiv moddalar bilan ifloslanishdan, yemirilishning boshqa jarayonlaridan muhofaza qilish;

qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini butalar va mayda dov-daraxtlar, begona oʻtlar oʻsishidan hamda yerlarning texnik holati yomonlashishining boshqa jarayonlaridan muhofaza qilish;

agar boshqa usullar bilan tuproq unumdorligini tiklash mumkin boʻlmasa, unumsizlangan qishloq xoʻjaligi yerlarini konservatsiya qilish;

buzilgan yerlarni rekultivatsiya qilish, ularning unumdorligini va yerlarning boshqa foydali xossalarini oshirish;

yer buzilishi bilan bogʻliq ishlarni bajarishda tuproqning unumdor qatlamlarini olish, ulardan foydalanish va ularni saqlash;

b) suvni muhofaza qilish zonalari va qirgʻoqboʻyi polosalari uchun yer ajratilishi hamda ulardan maqsadli foydalanilishini nazorat qilish;

v) foydali konlarni qazish, qurilish ishlari va boshqa ishlar uchun berilgan qishloq xoʻjaligi yerlari, oʻrmon yerlari va boshqa yerlarning ushbu ishlar tugallangandan keyin belgilangan maqsadda foydalanish uchun yaroqli holatga keltirilishi ustidan nazorat qilish;

g) qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari tomonidan:

tabiiy-iqtisodiy shart-sharoitlarga muvofiq ilmiy asoslangan almashlab ekishlarni, dehqonchilikning eng samarali va oqilona tizimini joriy etish;

haydaladigan yer maydonlari saqlab qolinishini taʼminlash;

meliorativ jihatdan nobop boʻlgan sugʻoriladigan yerlarni kompleks rekonstruksiya qilish, pichanzorlar va yaylovlarga suv chiqarish va ularni yaxshilash tadbirlari bajarilishini nazorat qilish;

g¹) yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, ijarachilar va yer uchastkalari mulkdorlari tomonidan:

yerdan belgilangan maqsadga muvofiq oqilona foydalanish, tuproq unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishning tabiatni muhofaza qiluvchi texnologiyalarini qoʻllash, oʻz xoʻjalik faoliyati natijasida hududda ekologik vaziyatning yomonlashishiga yoʻl qoʻymaslik;

boshqa yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, ijarachilar va yer uchastkalari mulkdorlari huquqlariga rioya qilish;

foydali qazilmalar konlarini kavlash chogʻida, shuningdek, boshqa ishlarni amalga oshirishda oʻzlariga egalik qilish, foydalanish uchun va mulk qilib berilgan (realizatsiya qilingan) yer uchastkalaridan tashqarida qishloq xoʻjalik ekinzorlari, oʻrmonlar va boshqa yerlarga salbiy taʼsir koʻrsatishning oldini olish yoki uni mumkin qadar cheklash chora-tadbirlarini amalga oshirish;

yerdan foydalanish haqida qonun hujjatlarida belgilangan maʼlumotlarni mahalliy davlat hokimiyati organlariga oʻz vaqtida taqdim etish;

yerni oʻzboshimchalik bilan egallashga va (yoki) oʻzboshimchalik bilan imorat qurishga yoʻl qoʻymaslik, shuningdek, oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasidagi qonunga xilof qurilishni toʻxtatib turish choralarini koʻrish;

foydali qazilmalar konlarini kavlash, qurilish va boshqa ishlarni amalga oshirish uchun berilgan qishloq xoʻjaligi yerlari va oʻrmonzorlarni ularga ehtiyoj qolmaganidan keyin qishloq xoʻjaligi, oʻrmon yoki baliq xoʻjaligida foydalanish uchun yaroqli holga, ushbu ishlar boshqa yerlarda amalga oshirilgan hollarda esa — belgilangan maqsadlarda foydalanish uchun oʻz hisobidan yaroqli holatga keltirish boʻyicha vazifalar va majburiyatlarning bajarilishini nazorat qilish.

d) davlat ehtiyojlari uchun qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishga moʻljallangan qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarini oʻlchash.

13. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradigan davlat organlari oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:

yerdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishni belgilangan tartibda tekshirish;

yerga oid qonun hujjatlari buzilishini bartaraf etishga va yerdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilish bilan bogʻliq tadbirlarni amalga oshirishga qaratilgan, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;

aybdor mansabdor shaxslarni va fuqarolarni belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortish, yerga oid qonun hujjatlari buzilishi natijasida yetkazilgan zararni qoplash haqida daʼvolar kiritish, yerga oid qonun hujjatlari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslarni javobgarlikka tortish uchun tegishli korxonalar, muassasalar, tashkilotlarga taqdimnomalar yoʻllash va materiallarni huquqni muhofaza qilish organlariga taqdim etish;

yerga oid qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda yer uchastkalarini toʻliq yoki qisman olib qoʻyish toʻgʻrisida taqdimnomalar hamda yer uchastkalarining unumsizlanib qolganligini belgilash haqida mahalliy davlat hokimiyati organlariga takliflar kiritish.

14. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati “Xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida hamda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

15. Yerga oid qonun hujjatlari buzilganligi aniqlangan taqdirda yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradigan davlat organlarining vakolatli mansabdor shaxslari qonun buzilishining turlarini, yerga oid qonun hujjatlari buzilishi tufayli yetkazilgan zararni, aniq aybdor shaxslarni aniqlaydilar va qonun buzilishi toʻgʻrisidagi materiallarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda rasmiylashtiradilar.

16. Yerdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslar oʻz faoliyatining toʻgʻri tashkil etilishi va amalga oshirilishi uchun qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

1. Davlat kadastrlari yagona tizimi (DKYAT) — davlat kadastrlarining barcha turlarini birlashtiruvchi koʻp maqsadli axborot tizimidir.

Quyidagilar Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiradi:

davlat yer kadastri;

konlar, foydali qazilmalar va texnogen hosilalarning yuzaga chiqish hollari davlat kadastri;

davlat suv kadastri;

davlat oʻrmon kadastri;

oʻsimlik dunyosi obyektlari davlat kadastri;

hayvonot dunyosi davlat kadastri;

qoʻriqlanadigan tabiiy hududlar davlat kadastri;

binolar va inshootlar davlat kadastri;

davlat shaharsozlik kadastri;

gidrotexnika inshootlari davlat kadastri;

madaniy meros obyektlari davlat kadastri;

avtomobil yoʻllari davlat kadastri;

temir yoʻllar davlat kadastri;

yetkazib berish quvurlari davlat kadastri;

aloqa obyektlari davlat kadastri;

energetika obyektlari davlat kadastri;

chiqindilarni koʻmish va utilizatsiya qilish joylari davlat kadastri;

tabiiy xavf yuqori boʻlgan zonalar davlat kadastri;

texnogen xavf yuqori boʻlgan zonalar davlat kadastri;

kartografiya-geodeziya davlat kadastri.

Davlat kadastrlari yagona tizimiga qonun tomonidan belgilanadigan davlat boshqa kadastrlari ham kirishi mumkin.

2. Davlat kadastrlari yagona tizimi Oʻzbekiston Respublikasi va uning alohida hududlarining tabiiy-iqtisodiy salohiyatini yagona umumdavlat jihatidan kompleks hisobga olishni va baholashni taʼminlash maqsadida yaratiladi va yuritiladi.

3. Davlat kadastrlari yagona tizimini yuritish Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi (“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi) tomonidan amalga oshiriladi.

4. Davlat kadastrlari yagona tizimini yaratish va yuritish bilan bogʻliq munosabatlar mazkur Nizom, shuningdek boshqa normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solib boriladi.

5. Davlat kadastrlari yagona tizimi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarini, yuridik va jismoniy shaxslarni ularning faoliyati uchun zarur boʻlgan barcha turdagi davlat kadastrlari axborotlari bilan tezkor taʼminlash uchun moʻljallangan.

6. Belgilangan tartibga muvofiq aniqlangan kadastrlar obyektlarining huquqiy maqomi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, kartografiya-geodeziya materiallari, statistik hisobga olish maʼlumotlari, davlat kadastrlari maʼlumotlari Davlat kadastrlari yagona tizimining asosini tashkil etadi. Davlat kadastrlari yagona tizimi doirasida hududlarni kompleks baholash uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar ham jamlanadi.

Davlat kadastrlari yagona tizimida belgilangan chegaralarda har bir hisobga olingan yer yuzasi uchastkasi uchun uning jugʻrofiy holati, huquqiy maqomi, miqdor va sifat tavsiflari hamda tabiiy baholash, xoʻjaliklar va boshqa kadastrlar obyektlari toʻgʻrisida hujjatlashtirilgan maʼlumotlar boʻlishi kerak.

7. Yer, konlar hamda foydali qazilmalar va texnogen hosilalarning yuzaga chiqish hollari, suv, oʻrmon, oʻsimlik va hayvonot dunyosi, alohida qoʻriqlanadigan tabiiy hududlar, binolar va inshootlar, shahar va shaharchalar, gidrotexnika inshootlari, madaniy meros obyektlari, avtomobil yoʻllari va temir yoʻllar, yetkazib berish quvurlari, aloqa obyektlari, energetika obyektlari, chiqindilarni koʻmish va yoʻq qilish joylari, texnogen xavf yuqori boʻlgan zonalar, geodeziya punktlari va Davlat kadastrlari yagona tizimi masalalarini hal etish uchun zarur boʻlgan boshqa obyektlar Davlat kadastrlari yagona tizimining obyektlari hisoblanadi.

8. Davlat kadastrlari yagona tizimi obyektlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar respublika uchun yagona texnologiya (ushbu Nizomga ilova) boʻyicha:

davlat yer kadastri boʻyicha — “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi;

konlar, foydali qazilmalar va texnogen hosilalarning yuzaga chiqish hollari davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi;

davlat suv kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi huzuridagi Girometeorologiya xizmati markazi (tabiiy suv manbalari), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi (yer osti suvlari), Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi (suv resurslaridan foydalanish va yerlarning meliorativ holati);

davlat oʻrmon kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi;

oʻsimlik dunyosi obyektlari davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;

hayvonot dunyosi davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;

alohida qoʻriqlanadigan tabiiy hududlar davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;

binolar va inshootlar davlat kadastri boʻyicha — “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi;

davlat shaharsozlik kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi;

gidrotexnika inshootlari davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Katta va alohida muhim suv xoʻjaligi obyektlarining texnik holatini hamda bexatar ishlashini nazorat qilish davlat inspeksiyasi va boshqa vakolatli organlar;

madaniy meros obyektlari davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi;

chiqindilarni koʻmish va utilizatsiya qilish joylari davlat kadastri boʻyicha — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;

kartografiya-geodeziya davlat kadastri boʻyicha — “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi tomonidan taqdim etiladi.

Tegishli davlat kadastrlarini yuritish boʻyicha vakolatli organlar qonun hujjatlari bilan belgilanadi.

Davlat kadastrlarini yuritish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan tegishli nizomlar bilan belgilanadi.

9. Davlat kadastrlari yagona tizimi maʼlumotlari davlat boshqaruvi barcha organlari, yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan xorijiy yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiy kuchga egadir. Kadastr hujjatlari mulkchilik va xoʻjalik yuritishning barcha shakllaridagi obyektlar toʻgʻrisidagi huquqiy, iqtisodiy va texnik maʼlumotlarning boshlangʻich manbai sifatida qabul qilinishi kerak.

10. Quyidagilar Davlat kadastrlari yagona tizimini yuritishning asosiy prinsiplari hisoblanadi:

har bir kadastr obyektlari turi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasining barcha hududlarini toʻliq qamrab olish;

makon koordinatalarining yagona tizimini qoʻllash;

kadastr axborotlarini shakllantirish metodologiyasining yagonaligi;

kadastr axborotlarining ishonchliligi;

kadastr axborotlarining ochiqligi.

11. Amaldagi kadastrlar va axborotlar tizimlari doirasida olingan obyektlarning hisobi va roʻyxatdan oʻtkazilishi natijalari Davlat kadastrlari yagona tizimiga “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi va davlat tegishli kadastrlarini yuritish toʻgʻrisidagi nizomlar bilan belgilanadigan tartibda davlat boshqaruvi organlari hamda mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan bepul beriladi.

12. “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi va maʼlumotlarni taqdim etuvchi organlarning mansabdor shaxslari Davlat kadastrlari yagona tizimidagi maʼlumotlarning ishonchliligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

13. Davlat kadastrlari yagona tizimini yaratish va yuritish bilan bogʻliq ishlar davlat budjeti mablagʻlari hisobiga moliyalashtiriladi.

1. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Geodeziya va kartografiya boshqarmasi (“Oʻzgeodeziya”) faoliyati masalalari toʻgʻrisida” 1992-yil 24-martdagi 139-son qarori.

2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Davlat kadastrlari yagona tizimini tashkil etish va uni yuritish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida” 1996-yil 17-iyuldagi 255-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1996-y., 7-son, 21-modda).

3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida koʻchmas mulk davlat kadastrini yuritish toʻgʻrisida” 1997-yil 2-iyundagi 278-son qarorining 8-bandi.

4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining baʼzi qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 1997-yil 7-avgustdagi 392-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1997-y., 8-son, 27-modda) ilovaning 1-bandi.

5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash va ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar hamda qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 1998-yil 25-dekabrdagi 534-son qarori.

6. Vazirlar Mahkamasining “Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1999-yil 16-noyabrdagi 499-son qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1999-y., 11-son, 66-modda) 3-ilovaning 1-bandi.

Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 16-fevraldagi 69-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1998-y., 2-son, 7-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududida qoʻriqlanadigan geodeziya zonalari va geodeziya punktlarini qoʻriqlash toʻgʻrisidagi nizomning 4, 8 va 9-bandlaridagi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Geodeziya, kartografiya va davlat kadastri bosh boshqarmasi”, “Oʻzbekiston Respublikasi Geodeziya nazorati davlat inspeksiyasi” soʻzlari tegishli ravishda “Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi”, “Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi huzuridagi Davlat geodeziya nazorati inspeksiyasi” soʻzlari bilan almashtirilsin.