O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2017-yil 25-sentabrdagi PQ–3286-son qarorini ijro qilish, shuningdek, daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlarini samarali tashkil etish va amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda ular tomonidan qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari Q.V. Akmalov, O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi raisi B.T. Kuchkarov va O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri R.M. Djurayev zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom daryolar, soylar, jilg‘alar o‘zanlarini tozalash, shuningdek, ularning qirg‘oqlarini mustahkamlash (keyingi o‘rinlarda daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash deb ataladi) bo‘yicha ishlarni amalga oshirish tartibini belgilaydi.

2. Suv oqimlari o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirishdan maqsad O‘zbekiston Respublikasi suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlashdan iborat.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

qirg‘oqlarni mustahkamlash ishlari — daryolar, soylar va jilg‘alar qirg‘oqlarini yuvilib ketish va o‘pirilishdan himoya qilish maqsadida mustahkamlash;

suv oqimi — o‘zanida umumiy nishablik yo‘nalishi bo‘ylab suvlar doimiy yoki vaqtinchalik oqadigan suv obyekti (daryolar, soylar, jilg‘alar). Suv oqimi doimiy — suv yil bo‘yi yoki vaqtincha oqadigan (quriydigan, muzlaydigan) bo‘lishi mumkin;

toshqin — qorlarning intensiv, qisqa vaqt erishi va ko‘plab yomg‘irlar yog‘ishi natijasida vujudga keladigan suv oqimining biror-bir tarmog‘ida suv sathining jadal, nisbatan qisqa vaqtda va nodavriy ko‘tarilishi va suv sarfining ko‘payishi;

toshqin suvlari — toshqinlar davrida suv oqimlari o‘zanida oqadigan suvlar;

sel — juda katta (umumiy oqim massasi 75 foizgacha) buzish kuchiga ega bo‘lgan qisqa muddatli toshqin, uning tarkibida kichik tog‘ va tog‘oldi daryolari havzalarida hamda ancha (kamida 0,10) qiya yonbag‘irli quruq soylarda kuchli yomg‘irlar yoki qorlarning jadal erishi natijasida paydo bo‘ladigan mineral zarrachalar va tog‘ jinslari parchalari mavjud bo‘ladi;

sel oqimlari — sellar ro‘y beradigan davrda suv oqimlari bo‘ylab o‘tadigan suvlar;

xavfsiz o‘tkazish — suvlarni suv oqimlari bo‘ylab aholi punktlari, sug‘oriladigan yerlar, suv xo‘jaligi obyektlari va boshqa ijtimoiy obyektlar uchun salbiy oqibatlarsiz o‘tkazib yuborish;

oqimni barqarorlashtirish — suvlarni suv oqimlari bo‘ylab xavfsiz o‘tkazib yuborish maqsadida toshqin suvlariga va sel oqimlariga texnogen ta’sir ko‘rsatish;

himoyalash ishlari — himoyalash inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash ishlari, gidrotexnika inshootlari, ko‘priklar, suv quvurlari, gaz quvurlari va suv oqimlari joylashgan boshqa ijtimoiy obyektlardagi himoyalash ishlari, toshqin suvlarini va sel oqimlarini halokatsiz o‘tkazib yuborish, aholi punktlari, sug‘oriladigan yerlar, suv xo‘jaligi obyektlarini va boshqa ijtimoiy obyektlarni himoya qilish maqsadida suv to‘plagichlarda va suv oqimlari o‘zanlarida daraxtlar o‘tqazish;

himoyalash inshootlari — dambalar, shporalar, shalolalar, chuqurlar, o‘yiqlar va o‘zanlarni tartibga soluvchi boshqa inshootlar, shuningdek, toshqin suvlarini va sel oqimlarini xavfsiz o‘tkazib yuborishni ta’minlaydigan nishabliklarni mustahkamlash bo‘yicha konstruksiyalar;

himoyalash inshootlarini rekonstruksiya qilish va qurish — himoyalash inshootlarini to‘liq yoki qisman qayta qurish va qurish. Himoyalash inshootlari rekonstruksiya qilingandan keyin ularning boshlang‘ich loyiha parametrlari va tarkibi yangi loyihaga muvofiq qisman yoki to‘liq o‘zgarishi mumkin;

himoyalash inshootlarini ta’mirlash va tiklash — himoyalash inshootlarining, suv xo‘jaligi va suv oqimlarida joylashgan boshqa ijtimoiy obyektlarning loyihadagi parametrlarini saqlash uchun mo‘ljallangan, shu jumladan, inshootlarni va ularning ayrim buzilgan joylarini cho‘kindilardan tozalash, ta’mirlash ishlari;

toshqin suvlarini va suv oqimlarini barqaror va xavfsiz o‘tkazib yuborishni ta’minlash loyihasi — toshqin suvlarini va suv oqimlarini barqaror va xavfsiz o‘tkazib yuborish maqsadida suv oqimlarida joylashgan himoya inshootlarini, suv xo‘jaligi obyektlarini va boshqa ijtimoiy obyektlarni rekonstruksiya qilish, qurish, ta’mirlash va tiklash tadbirlarini nazarda tutuvchi loyiha;

suv oqimlari o‘zanlarini tozalash — daryolar, soylar va jilg‘alar o‘zanlarini to‘planib qolgan qum-shag‘alli materiallar va suv ostidagi cho‘kmalardan mexanik yoki gidromexanik usulda tozalash.

4. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlari O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining “Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi” davlat muassasasi (keyingi o‘rinlarda Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi deb ataladi) hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 18-noyabrdagi PQ-426-son qarori bilan tashkil etilgan Toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz o‘tkazib yuborishni ta’minlash, qor ko‘chish va yer ko‘chki hodisalari xavfini kamaytirish bo‘yicha Hukumat komissiyasining (keyingi o‘rinlarda Komissiya deb ataladi) qarorlariga asosan boshqa tashkilotlar tomonidan faqat toshqin suvlari va sel oqimlarini o‘tkazib yuborishning imkoniyati yo‘qligi bilan bog‘liq salbiy oqibatlarning oldini olish maqsadida amalga oshiriladi.

Suv oqimlarida suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha ishlar belgilangan tartibda ushbu obyektlar tasarrufida bo‘lgan vazirliklar va idoralar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari tomonidan amalga oshiriladi.

5. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarni amalga oshirish to‘g‘risida Komissiya qarorlari O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi (keyingi o‘rinlarda FVV deb ataladi), Suv xo‘jaligi vazirligi hamda Tabiat resurslari vazirligining daryolar, soylar, jilg‘alar o‘zanlarini tekshirish va suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarini xavfsiz o‘tkazish imkoniyatlarini baholash natijalari bo‘yicha birgalikdagi xulosalari asosida qabul qilinadi.

6. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlari suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha har yilgi, Komissiya tomonidan tasdiqlanadigan Yig‘ma manzilli dastur (keyingi o‘rinlarda Yig‘ma manzilli dastur deb ataladi) asosida amalga oshiriladi.

Daryolar o‘zanlarini to‘planib qolgan qum-shag‘al materiallaridan tozalash FVV, Tabiat resurslari vazirligi hamda Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi xodimlari tomonidan olib borilgan o‘rganishlar natijasida shakllantirilgan ro‘yxatga muvofiq belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

7. Suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha loyihalar quyidagi asosiy talablarga muvofiq tuziladi va amalga oshiriladi:

suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishi aholi yashaydigan joylar, sug‘oriladigan yerlar, suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlar himoya qilinishini nazarda tutishi kerak;

suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishi bo‘yicha chora-tadbirlar majmui texnik-muhandislik izlanishlar va tadqiqotlar (geologik-muhandislik, topogeodeziya, gidrometeorologik, laboratoriya, ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy), shuningdek, belgilangan tartibda tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlari asosida ishlab chiqiladi va amalga oshiriladi;

suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishi bo‘yicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish bo‘yicha texnik-muhandislik izlanishlar va tadqiqotlar majmui, shu jumladan, suv oqimlari o‘zanlari, himoya inshootlari, suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlar holatini o‘rganish ularning o‘zanlarida o‘tkazilishi kerak;

suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishi bo‘yicha himoyalash ishlari suv oqimlari bo‘ylab joylashgan himoya inshootlari, suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha zamonaviy texnologiyalar va ilg‘or tajriba natijalari tatbiq etilishini nazarda tutishi kerak;

suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishi bo‘yicha chora-tadbirlarga haqiqiy suv xo‘jaligi va gidrometeorologik vaziyat hisobga olingan holda tuzatishlar kiritilishi mumkin;

muhofazalash chora-tadbirlarini amalga oshirish ustuvorligi va ketma-ketligi ularning ijtimoiy ahamiyatliligi, shuningdek, gidrometeorologik prognozlar hamda suv oqimlari va ulardagi inshootlarning haqiqiy holati hisobga olingan holda belgilanishi kerak.

8. Yig‘ma manzilli dastur quyidagilar bo‘yicha loyihalarning prognoz ko‘rsatkichlarini o‘z ichiga oladi:

daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish;

suv oqimlari bo‘ylab joylashgan himoya inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash;

himoya inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha loyiha-tadqiqot ishlarini, shuningdek, suv oqimlarida boshqa himoyalash ishlarini bajarish.

9. Yig‘ma manzilli dastur suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha kelgusi yil uchun hududiy manzilli dasturlardan (keyingi o‘rinlarda hududiy manzilli dasturlar deb ataladi) shakllantiriladi.

10. Hududiy manzilli dasturlar suv oqimlarining amaldagi suv xo‘jaligi, gidrologik va boshqa tabiiy-xo‘jalik sharoitlari hisobga olingan holda suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha vazifalarni hal etishga kompleks va tizimli yondashuv asosida ishlab chiqiladi.

11. Kelgusi yil uchun hududiy manzilli dasturlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha loyihalarning manzilli ro‘yxati;

suv oqimlari bo‘ylab joylashgan himoya inshootlarini qurish va rekonstruksiya qilish bo‘yicha loyihalarning manzilli ro‘yxati;

suv oqimlari bo‘ylab joylashgan himoya inshootlarini ta’mirlash va tiklash bo‘yicha loyihalar, shuningdek, boshqa himoyalash ishlarining manzilli ro‘yxati;

suv oqimlari bo‘ylab joylashgan himoya inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha loyiha-tadqiqot ishlari, shuningdek, boshqa himoyalash ishlarining manzilli ro‘yxati.

12. Hududiy manzilli dasturlarni tuzish uchun Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari qarorlari bilan hududiy ishchi guruhlar tuziladi.

Tegishli ravishda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi o‘rinbosari va viloyatlar hokimlarining sanoat, kapital qurilish, kommunikatsiyalar va kommunal xo‘jalik masalalari bo‘yicha o‘rinbosarlari hududiy ishchi guruhlar rahbarlari hisoblanadi.

13. Hududiy ishchi guruh tarkibiga:

O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari;

O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi va irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari;

O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi o‘rinlarda — Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi), Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi (keyingi o‘rinlarda — Kadastr agentligi), Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati agentligi (keyingi o‘rinlarda — Gidrometeorologiya xizmati agentligi), Suv xo‘jaligi vazirligi huzuridagi Suv xo‘jaligi obyektlari xavfsizligini va suvdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi o‘rinlarda — “Suvxo‘jaliknazorat” inspeksiyasi) hududiy boshqarmalari;

mahalliy davlat hokimlik organlari;

loyiha va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari rahbarlari va mutaxassislari kiritiladi.

Zarur hollarda hududiy ishchi guruhlar tarkibiga boshqa manfaatdor vazirliklar, muassasalar va tashkilotlar vakillari kiritilishi mumkin.

14. O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi va irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari manfaatdor tashkilotlar bilan birgalikda hududiy ishchi guruhlar tomonidan ko‘rib chiqilishi uchun quyidagi materiallarni tayyorlaydi va taqdim etadi:

barcha asosiy suv obyektlari qayd etilgan sxematik xaritalar, shuningdek, suv obyektlari va ulardagi inshootlarning texnik tavsiflari;

ko‘p yillik gidrologik ma’lumotlar, shuningdek, toshqin suvlari va sel oqimlarini xavfsiz o‘tkazish bo‘yicha boshqa ma’lumotlar.

15. Hududiy ishchi guruhlar:

har yili 1-martgacha bo‘lgan muddatda joylarga chiqish orqali gidrografik tamoyil asosida suv oqimlari va boshqa suv obyektlari, suv oqimlari bo‘ylab joylashgan suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlar, aholi yashaydigan joylar va sug‘oriladigan yerlarning batafsil tekshiruvini o‘tkazadi;

tekshiruvlar yakunlari bo‘yicha himoya inshootlari buzilishlari, suv oqimlari o‘zanlari yuvilib ketishi va loyqa bilan to‘lib qolishi, suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlardagi buzilishlar, aholi yashaydigan joylar va boshqa ijtimoiy obyektlarni suv bosishi xavfi mavjudligining asosiy sabablarini aniqlaydi;

suv oqimlari bo‘ylab joylashgan suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha ustuvor himoyalash ishlarini belgilaydi;

toshqin suvlari va sel oqimlarini xavfsiz o‘tkazish imkoniyatlarini baholaydi hamda daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarni amalga oshirish joyini, hajmini va boshqa shart-sharoitlarini aniqlaydi;

har yili 1-aprelgacha muddatda kelgusi yil uchun hududlarning suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarini barqaror va xavfsiz o‘tkazishni ta’minlash bo‘yicha hududiy manzilli dasturlarni ishlab chiqadi va hududiy komissiyalarga ko‘rib chiqish va tasdiqlash uchun kiritadi.

16. Kelgusi yil uchun hududiy manzilli dasturlar tegishli hududiy komissiyaning qarori bilan 10-aprelgacha muddatda tasdiqlanadi.

17. Suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha tasdiqlangan hududiy manzilli dastur belgilangan tartibda har yili 15-aprelgacha muddatda FVVga ko‘rib chiqish va umumlashtirish uchun kiritiladi.

18. FVV O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi, Tabiat resurslari vazirligi, Energetika vazirligi, Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ, “O‘zbekgidroenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ va boshqa manfaatdor vazirliklar va muassasalar bilan birgalikda hududiy manzilli dasturlar asosida kelgusi yil uchun Yig‘ma manzilli dasturni ishlab chiqadi.

19. FVV kelgusi yil uchun Yig‘ma manzilli dasturni 1-maygacha muddatda tegishli xulosalar bilan birga belgilangan tartibda Komissiyaga ko‘rib chiqish uchun kiritadi.

20. Komissiya 15-maygacha muddatda Yig‘ma manzilli dasturni ko‘rib chiqadi va tasdiqlaydi hamda uni manfaatdor vazirliklar va muassasalarga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklariga belgilangan tartibda amalga oshirish uchun yuboradi.

21. Suv oqimlarining suv xo‘jaligi, gidrometeorologik va boshqa tabiiy-xo‘jalik sharoitlarining bo‘lishi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlari, himoyalash ishlari asoslanishi va ustuvorligi hisobga olingan holda Komissiya qaroriga muvofiq Yig‘ma manzilli dasturga tegishli o‘zgarishlar va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin.

22. Tegishli himoyalash ishlarini bajarish buyurtmachilari hisoblangan, tasarrufida suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlar bo‘lgan vazirliklar va muassasalar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari Yig‘ma manzilli dastur va tasdiqlangan tarmoq jadvallari asosida belgilangan tartibda qurilish, ta’mirlash, o‘zanlarni tozalash, qirg‘oqlarni mustahkamlash va loyiha-tadqiqot ishlarining alohida manzilli ro‘yxatlarini ishlab chiqadi.

23. Yig‘ma manzilli dasturni amalga oshirish doirasida buyurtmachilar tomonidan inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash, tiklash, shu jumladan, suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash maqsadida daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha loyiha hujjatlari (keyingi o‘rinlarda loyiha hujjatlari deb ataladi)ni ishlab chiqish amalga oshiriladi.

24. Loyiha hujjatlarini ishlab chiqish uchun vazifalar belgilangan tartibda “Suvxo‘jaliknazorat” davlat inspeksiyasi bilan kelishilishi zarur.

25. Loyiha hujjatlari qayd etilgan faoliyat turini amalga oshirish huquqi uchun litsenziyaga ega bo‘lgan ixtisoslashtirilgan loyiha tashkilotlari tomonidan ishlab chiqiladi.

26. Loyiha hujjatlari belgilangan tartibda Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi va Tabiat resurslari vazirligi organlari tomonidan amalga oshiriladigan davlat ekspertizasidan o‘tkazilishi kerak.

27. Ekspertizadan o‘tkazilgan loyiha hujjatlari belgilangan tartibda tasdiqlanishi kerak.

28. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha pudrat ishlari loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq tender savdolari o‘tkazilmasdan Komissiya qarori asosida Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi.

Bu ishlarni bajarish imkoniyati bo‘lmagan taqdirda (moddiy-texnik baza imkoniyatlari yo‘qligi yoxud yetarli emasligi, moliya mablag‘lari yetishmasligi va shu kabilar) ushbu ishlar Vazirlar Mahkamasining “Kapital qurilishda tanlov asosidagi savdolar tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2003-yil 3-iyuldagi 302-son qarori bilan belgilangan tartibda boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi.

Suv oqimlari bo‘ylab joylashgan suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha loyihalar ular tasarrufida bo‘lgan vazirliklar va muassasalar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari tomonidan amalga oshiriladi.

29. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarni amalga oshirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi kerak:

ixtisoslashtirilgan loyiha tashkilotlari tomonidan ishlab chiqilgan va belgilangan tartibda tasdiqlangan loyiha-smeta hujjatlariga qat’iy rioya etgan holda amalga oshirish;

daryo o‘zanlari barqarorligini hamda irrigatsiya va boshqa inshootlarga barqaror suv olishni ta’minlash;

tutash aholi punktlarini suv bosishiga yo‘l qo‘ymaslik;

suv xo‘jaligi inshootlari, ko‘priklar, ichimlik suv tarmoqlari va boshqa ijtimoiy obyektlarning xavfsiz faoliyat yuritishini ta’minlash;

daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlashda loyiha ko‘rsatkichlariga rioya etish;

chiqindilarni vaqtincha saqlash, texnikaning to‘xtab turishi va ularga xizmat ko‘rsatish joylarini joylashtirish, shuningdek, foydalaniladigan texnikaga xizmat ko‘rsatish va ularni ta’mirlashni daryolarning suvni qo‘riqlash zonalaridan tashqarida amalga oshirish;

daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlar yakuniga yetkazilgandan keyin daryolar bo‘yini maishiy va ishlab chiqarish chiqindilaridan, shuningdek o‘zan tozalash ishlari ko‘rsatkichlarini nazorat qilish uchun kapital balandlik jihozlari, uchastka chegaralari joylaridagi ajratish belgilaridan tozalashni amalga oshirish;

daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarni innovatsion usullar va texnologiyalardan keng foydalanish orqali amalga oshirish.

30. Loyihalarni amalga oshirishni moliyalashtirish belgilangan tartibda quyidagilar hisobiga amalga oshiriladi:

budjetdan ajratiladigan mablag‘lar;

O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining o‘z tasarrufidagi obyektlar bo‘yicha xarajatlar smetasida nazarda tutilgan markazlashtirilgan kapital quyilmalar va ekspluatatsion xarajatlar limitlari;

vazirliklar va idoralarning budjetdan tashqari jamg‘armalari mablag‘lari;

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yo‘l jamg‘armasi mablag‘lari;

qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.

31. Yuridik shaxslar o‘z balansidagi ijtimoiy obyektlarni himoya qilish maqsadida suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarini barqaror va xavfsiz o‘tkazishni ta’minlash chora-tadbirlarini belgilangan tartibda o‘z mablag‘lari hisobiga amalga oshiradi.

32. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash yer uchastkalari ajratilmasdan amalga oshiriladi. Bunda Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi va boshqa tashkilotlarga o‘zan tozalash ishlarini amalga oshirish joylarida yer osti boyliklari uchastkalaridan foydalanish huquqini beruvchi litsenziyalar olish talab etilmaydi.

33. Suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarini barqaror va xavfsiz o‘tkazishni ta’minlash bo‘yicha loyihalarning amalga oshirilishi ustidan nazorat belgilangan tartibda:

pudratchi tomonidan qabul qilingan shartnoma majburiyatlariga va shartnoma bilan oldindan kelishib olingan boshqa funksiyalarga rioya etilishi ustidan nazorat, obyekt qurilishi ustidan texnik kuzatuv va texnik nazorat yuzasidan — buyurtmachilar tomonidan;

obyektlar qurilishi va yakunlangan obyektlarni foydalanishga qabul qilib olishning butun davri mobaynida bajarilayotgan qurilish-montaj ishlarining loyiha qarorlariga muvofiqligi ustidan mualliflik nazorati yuzasidan — loyiha tashkilotlari tomonidan;

bajarilayotgan qurilish-montaj ishlarining sifati hamda qurilish me’yorlari va qoidalariga, normativ-texnik va loyiha hujjatlariga muvofiqligi, shuningdek, qurilish obyektida pudrat tashkilotlari tomonidan ijro hujjatlari yuritilishi ustidan nazorat yuzasidan — “Davarxitekqurilish” qo‘mitasi hududiy organlari tomonidan;

budjetdan ajratiladigan mablag‘lardan maqsadli foydalanilishi ustidan nazorat yuzasidan — O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining nazorat organlari tomonidan amalga oshiriladi.

34. FVV Suv xo‘jaligi vazirligi va Tabiat resurslari vazirligi bilan birgalikda obyektlar bo‘yicha Yig‘ma manzilli dasturga kiritilgan loyihalar amalga oshirilish jarayonining monitoringi o‘tkazilishini ta’minlaydi va har oyda Komissiyaga tegishli axborotni kiritadi.

35. Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi va boshqa tashkilotlar tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2017-yil 25-sentabrdagi PQ-3286-son qarori bilan tashkil etilgan idoralararo guruh bilan o‘zaro kelishgan holda suv oqimlari o‘zanlarini tozalashda hosil bo‘lgan noruda materiallar hajmini aniqlash uchun joylarda ularning uskunalar yordamida o‘lchovlari amalga oshiriladi, suvni muhofazalash qonunchilik talablariga muvofiq ularni alohida joylashtiriladi, shuningdek, zarur hollarda, ularning realizatsiya qilinishini tashkil etiladi.

36. Noruda foydali qazilmalar qayta ishlangan va realizatsiya qilingan taqdirda Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi va boshqa tashkilotlar belgilangan tartibda yer osti boyliklaridan foydalanilganlik uchun soliq to‘laydi. Bunda daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarni moliyalashtirish noruda foydali qazilmalar realizatsiya qilinishidan olingan daromadlar summasiga kamaytiriladi.

Realizatsiya qilinadigan noruda foydali qazilmalar materiallariga narxlar O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan har yili 1-martgacha belgilanadi.

37. Suv oqimlari o‘zanlarini tozalash uchun Maxsus muhandislik-qurilish boshqarmasi va jalb etiladigan boshqa tashkilotlar hosil bo‘lgan noruda materiallar miqdori to‘g‘risida yilning har choragida idoralararo guruhga hisobot taqdim etishlari shart.

38. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarning muvofiqlashtirilishi FVV tomonidan amalga oshiriladi.

39. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarning amalga oshirilishi ustidan nazorat idoralararo guruhlar tomonidan amalga oshiriladi.

40. Suv oqimlari o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash bo‘yicha ishlarning amalga oshirilishi ustidan nazorat qilish jarayonida Tabiat resurslari vazirligi, Suv xo‘jaligi vazirligi, Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari tomonidan o‘tkaziladigan tizimli tekshiruvlar tadbirkorlik subyektlari faoliyatida o‘tkaziladigan tekshiruvlarni muvofiqlashtirish bo‘yicha vakolatli organni xabardor qilgan holda amalga oshiriladi.

41. Daryolar o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarini mustahkamlash, shuningdek, suv oqimlarida suv xo‘jaligi va boshqa ijtimoiy obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash va tiklash bo‘yicha ishlar natijalarini qabul qilish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

42. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradi.

1. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi ochiq suv oqimlari orqali toshqin suvlari va sel oqimlarining barqaror va xavfsiz o‘tkazilishini ta’minlash bo‘yicha loyihalarni tuzish, ishlab chiqish, ekspertiza o‘tkazish, tasdiqlash va amalga oshirish tartibi to‘g‘risida Nizomni tasdiqlash to‘g‘risida” 2014-yil 29-maydagi 135-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2014-y., 5-son, 53-modda).

2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish, shuningdek ayrim qarorlarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb e’tirof qilish to‘g‘risida” 2016-yil 4-maydagi 138-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2016-y., 5-son, 36-modda) 1-ilovaning 5-bandi.

3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ekologiya va atrof-muhitni muhofazalash sohasida davlat boshqaruv tizimini takomillashtirish to‘g‘risida” 2017-yil 21-apreldagi PF-5024-son Farmoni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasining Davlat ekologiya va atrof-muhitni muhofazalash qo‘mitasi faoliyatini tashkil etishni ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2017-yil 21-apreldagi PQ-2915-son qarori)” 2017-yil 14-noyabrdagi 915-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QHT, 2017-y., 46-son, 1134-modda) 1-ilovaning 52-bandi.