Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2017-yil 29-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2895]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhiHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PF-5016-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRais R. GULYAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2017-yil 15-may,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/27-26/05-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 15-maydagi 01/27-26/05-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash” (bundan buyon matnda 15-son MBMS deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-son “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-apreldagi PF-5016-son “Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq mashina va uskunalar qiymatini baholash sohasida Oʻzbekiston Respublikasidagi baholash faoliyatining normativ jihatdan tartibga solinishini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 15-son MBMSning maqsadi mashina va uskunalar qiymatini aniqlash va baholash natijalarini aks ettirish qoidalarini belgilashdan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Quyidagilar 15-son MBMSning asosiy vazifalari hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmashina va uskunalar qiymatini baholash tushunchalari va qoidalaridan foydalanishda, shuningdek ularning qiymatini baholashda baholovchilar va mol-mulk egalari xatti-harakatlarining muvofiqligini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashning xolisligi va sifatini oshirishda koʻmaklashadigan tartib-taomillarni belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshlangʻich axborot, baholash toʻgʻrisidagi hisobot mazmuni va materialni bayon etishga nisbatan baholash toʻgʻrisidagi hisobotlar turlicha talqin qilinishini istisno etadigan yagona talablarni belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. 15-son MBMSni qoʻllanish sohasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Quyidagilar 15-son MBMS tatbiq etiladigan baholash obyektlari hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbitta alohida olingan mashina yoki uskuna yoxud mashina yoki uskunaning muayyan qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmashina va uskunalarning bir-biridan shartli ravishda mustaqil boʻlgan birliklari (ishlab chiqarish-texnologik tizim yoki liniyaning bir qismi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlab chiqarish-texnologik tizimlar: ishlab chiqarish-texnologik jarayon bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan mashina va/yoki uskunalarning majmuasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. 15-son MBMS baholovchi tashkilotlar, baholovchilar va buyurtmachilar uchun moʻljallangan boʻlib, mashina va uskunalarning qiymatini baholash boʻyicha xizmatlar koʻrsatishda qoʻllanilishi majburiydir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. 15-son MBMSni qoʻllashda 15-son MBMSning ilovasida keltirilgan Uslubiy koʻrsatmalarga rioya etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. 15-son MBMSni buxgalteriya hisobi standartlari bilan oʻzaro aloqasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Baholash obyektlari 15-son MBMS talablariga muvofiq baholanganda olingan natijalar Oʻzbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni talablarini hisobga olgan holda qoʻllanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Oʻzbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobi milliy standartlari (BHMS) norma va talablari faqat 15-son MBMSda nazarda tutilgan hollarda qoʻllanilishi mumkin. Boshqa hollarda 15-son MBMS talablariga rioya etilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. 15-son MBMS baholash usullari bilan aniqlangan baholash obyektining qiymati moliyaviy hisobot uchun belgilangan tartibda aniqlangan ushbu obyektning qiymatidan jiddiy tarzda farqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. 15-son MBMS talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Baholovchi uchun 15-son MBMSning talabi baholashning quyidagi bosqichlariga rioya etishdan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash topshirigʻini belgilash va baholash obyektini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborot yigʻish va uni tahlil qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining qiymatini hisob-kitob qilish va aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Buyurtmachi uchun 15-son MBMSning talabi quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi bilan birgalikda baholash topshirigʻini belgilash va baholash obyektini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektiga kirish imkoniyatini taʼminlash (zarur hollarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchiga zarur dastlabki axborotni taqdim qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Baholash topshirigʻini belgilash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Baholash topshirigʻi buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan birgalikda tuziladi va baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova shaklida rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash topshirigʻi quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining nomi va qisqacha tavsifi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachining nomi va uning rekvizitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilotning nomi va uning rekvizitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashni oʻtkazish uchun asoslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadi (vazifasi) va baholash natijalaridan foydalanish moʻljali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash sanasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadiga muvofiq boʻlgan aniqlanayotgan qiymat turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfarazlar va cheklovchi shartlar (ular mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachi tomonidan taqdim etilishi lozim boʻlgan dastlabki axborot roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash ishlarini bajarish muddatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash topshirigʻi qoʻshimcha shartlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Axborotni yigʻish va uni tahlil qilish:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektini funksional koʻrsatkichlari (unumdorligi yoki quvvati, yuk koʻtarishi, yuk tortishi, ish makoni hajmlari, aniqlik toifasi, avtomatlashtirish darajasi va h.k.), foydalanish koʻrsatkichlari (avtomatik, yarim avtomatik yoki noavtomatik foydalanilishi, toʻxtovsiz ishlashi, chidamliligi, taʼmirga yaroqliligi, but saqlanishi va h.k.), konstruktiv koʻrsatkichlari (massasi, ogʻirligi, asosiy konstruktiv materiallarining tarkibi va h.k.), iqtisodiy koʻrsatkichlari (mashinalar faoliyat koʻrsatganda vaqt birligida, mahsulot yoki ishlar birligiga turli zaxiralarning sarflanishi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan texnik hujjatlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti toʻgʻrisida moliyaviy maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi iqtisodiy hujjatlarni (balans qiymati, xarid qiymati, joriy va kapital taʼmirlash qiymati, vaqt mobaynida ishlab chiqarish quvvatining qiymat koʻrsatkichlari va h.k.), shuningdek baholash obyektining kelib chiqishi toʻgʻrisidagi hujjatlarni (oldi-sotdi shartnomalari, qabul qilish dalolatnomalari, boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti mansub boʻlgan bozorning holati va dinamikasi haqidagi axborotni (ishlab chiqarish, sotish holatlari, talab va taklif);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining qiymatini baholash va baholash toʻgʻrisida ishonchli hisobotni tuzish uchun zarur boʻlgan boshqa axborotni yigʻish va oʻrganishni oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAxborotni yigʻish imkoni boʻlmaganda yoki maʼlumot mavjud boʻlmaganda baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda buni koʻrsatishi hamda oʻzi olgan ishonchli axborot asosida mashinalar va uskunalar qiymatini baholash usullarini qoʻllashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Baholash obyektining qiymatini baholash jarayonida buyurtmachi quyidagilarni taqdim etadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmulkdor toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni (huquqni belgilovchi hujjatlar boʻlgan hollarda, ularni ilova qilgan holda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-son MBMSning 12-bandida koʻrsatilgan texnik va iqtisodiy hujjatlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Baholovchi baholash obyekti mansub boʻlgan bozorning holati va dinamikasi haqidagi maʼlumotlar, analoglarning narxlari va takliflar haqidagi axborot, shuningdek oʻxshash obyektlar bilan bitimlar toʻgʻrisidagi (sanasi, narxi, narxni shakllantiruvchi omillar, axborot manbai va boshqalar) maʼlumotlarni yigʻishni amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Baholanishi lozim boʻlgan barcha obyektlar boʻyicha qoʻshimcha axborotni yigʻish baholovchi tomonidan bozorni hamda baholash obyektlarining jismoniy va huquqiy tavsiflari toʻgʻrisida axborot manbalarini oʻrganish asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Baholash obyektini baholashda quyidagilardan foydalanilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachidan olingan axborotdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan, ularning imzolari bilan tasdiqlangan axborotdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishixtisoslashtirilgan tashkilotlarning statistika maʼlumotlaridan (tarmoq, tahliliy sharhlar, bozor sharhlari), shu jumladan ommaviy axborot vositalari va Internet tarmogʻida eʼlon qilingan statistika maʼlumotlaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa axborotdan (soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa manbalardan olingan), bunda ushbu axborotdan foydalanganlik uchun javobgarlik baholovchiga yuklanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Baholovchi tomonidan qoʻllaniladigan usullar bozor holati va dinamikasi toʻgʻrisida, shuningdek baholash obyekti boʻyicha bitimlar haqida (sanasi, narxi, narxni shakllantiruvchi omillar, axborot manbai va boshqalar) axborotdan foydalanishni talab etgan hollarda, baholovchi 15-son MBMSning talablariga muvofiq baholash obyekti tegishli boʻlgan bozor segmenti toʻgʻrisida umumiy axborotni yigʻishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Baholash jarayonida foydalaniladigan axborot baholovchi tomonidan baholash uchun zarur boʻlgan narxni shakllantiruvchi omillarni aniqlash uchun ishonchli va yetarli boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBuyurtmachi tomonidan taqdim qilingan, shuningdek ishlarni bajarishga jalb qilingan uchinchi shaxslardan olingan axborot quyidagi hollarda ishonchli hisoblanadi, agar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborotni taqdim etgan tashkilotning rahbari tomonidan imzolangan va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlsa, tegishli manbalarga havola qilinishi lozim boʻlgan, baholovchi tomonidan ommaviy axborot vositalari, Internet tarmogʻi, soʻrov, intervyu natijalari boʻyicha va boshqa oʻxshash manbalardan olingan axborot bundan mustasno;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhujjatlar asl nusxadagi hujjatning nusxasi boʻlgan hollarda axborot tegishli boʻlgan tashkilotning rahbari tomonidan imzolangan va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlangan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Agar buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan axborot hajmi va sifati 15-son MBMS talablariga muvofiq baholashni amalga oshirish va baholash obyektlarini baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlash uchun yetarli boʻlmasa, baholovchi baholash boʻyicha ishlarni bajarishdan bosh tortishga haqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Baholashni oʻtkazishda baholovchi uchun maʼlum boʻlgan barcha axborot va hujjatlar qonun hujjatlari talablarini inobatga olgan holda maxfiylik shartlarida qoʻllanilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Baholash yondashuvlari va usullarini qoʻllash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. 15-son MBMS doirasida baholash obyekti qiymatining hisob-kitobi qiyosiy, xarajat va daromad yondashuvlarni qoʻllagan holda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBiror-bir yondashuvdan foydalanishning imkoni yoʻqligi yoki cheklanganligini baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda tegishli dalillarni keltirgan holda asoslashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Qiyosiy yondashuv aynan bir xil obyektlar va/yoki analoglarning sotilishiga doir bozor maʼlumotlaridan kelib chiqib baholash obyektining qiymatini aniqlashga asoslanadi. Aynan bir xil obyekt yoki analog bilan bitimlar toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda, ishlab chiqaruvchi zavodlar, yetkazib beruvchilar takliflari toʻgʻrisidagi axborot asosida qiyosiy yondashuvdan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnaloglarni tanlash ularning baholash obyekti bilan texnik, texnologik, jismoniy va iqtisodiy tavsiflari boʻyicha oʻxshashligi asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Mashina va uskunalarni baholashdagi qiyosiy yondashuv quyidagi usullar yordamida amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotuvlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishstatistik tahlil usullari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Qiyosiy yondashuvda sotuvlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli aynan bir xil yoki analog obyektlar narxiga ularning baholash obyektidan farqlanishiga qarab tegishli tuzatishlar (qiymat va/yoki foiz) kiritish orqali qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Statistik tahlil usullari korrelatsion va regression tahlil usullari bilan oʻrganiladigan, oʻzgaruvchan usullar oʻrtasidagi statistik aloqalarni aniqlashdan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Analoglarni tanlashdagi asosiy talab funksional maqsadiga koʻra tarmoq boʻyicha va konstruktiv-texnologik oʻxshashligi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-son MBMS doirasida qiyosiy yondashuv usullari qoʻllanilganda analoglarni tanlash 15-son MBMSni qoʻllashga doir Uslubiy koʻrsatmalarning 5-bobi talablarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Mashina va uskunalar qiymatini baholashda xarajat yondashuvi tiklanish qiymatini keyinchalik unda jamlangan eskirishning aniqlangan elementlari keltirib chiqargan qadrsizlanishni (jismoniy, funksional va iqtisodiy) hisobga olgan holda hisoblash yoʻli bilan baholash obyektining joriy qiymatini aniqlashga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Xarajat yondashuvi doirasida mavjud boʻlgan axborotdan kelib chiqib quyidagi usullardan biri qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalmashtirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementma-element hisoblash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiymatni indeksatsiya qilish usuli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Almashtirish qiymatini aniqlash uchun almashtirish usuli aynan bir xil obyektlar yoki analoglar toʻgʻrisidagi narx axborotini keyinchalik ishlab chiqarish, texnik va texnologik tavsiflardagi tafovutlarga qarab tuzatishlardan, shuningdek vaqt mobaynida narxlar oʻzgarishini hisobga oluvchi tuzatishlardan kelib chiqib qoʻllashni nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli keyinchalik asosiy ishlab chiqarish koʻrsatkichlaridagi farqlanishlarga tuzatishlar kiritish orqali analog toʻgʻrisidagi narx axborotiga (narxi maʼlum boʻlganda) asoslangan holda baholash obyekti qiymatini aniqlashga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Elementma-element hisoblash usuli baholash obyekti bozor narxi maʼlum boʻlgan bir nechta agregatlardan iborat boʻlganda, shuningdek texnik agregatlarni yigʻish murakkab boʻlmagan va isteʼmolchining oʻzi tomonidan bajarilishi mumkin boʻlgan hollarda qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Qiymatni indeksatsiya qilish usuli joriy narxlarga mos keltirish uchun baholash obyektining bazaviy (boshlangʻich yoki tiklanish) qiymatiga narxlar qimmatlashishining statistik indekslarini qoʻllashga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Daromad yondashuvi baholanayotgan obyektdan boʻlgʻusi daromadni prognozlash imkoniyatiga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-son MBMS doirasida mashina va uskunalar qiymatini baholashga daromad yondashuvini qoʻllash cheklangan xususiyatga ega boʻlib, uni qoʻllash shartlari quyidagilar bilan belgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdaromad yondashuvidan xarajat va qiyosiy yondashuvlarni qoʻllashning imkoni boʻlmagan hollarda foydalaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdaromad yondashuvidan baholashning yakka tartibdagi obyekti boʻlgan mashina va uskunalar baholangan hollardagina foydalaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-son MBMSning daromad yondashuviga tegishli boʻlgan baholash normalari va qoidalari mashina va uskunalarni yalpi biznes doirasida baholashda qoʻllanilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDaromad yondashuvi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoldiq usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbir xil samarador funksional analog usuli bilan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Foydani kapitallashtirish usuli baholash obyektidan foydalanishdan keladigan foydani joriy qiymatga keltirishga asoslangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMulkdorning operatsion xarajatlarini chegirgan holda baholash obyektini ijaraga berishdan hosil boʻlgan yillik pul oqimi foyda sifatida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFoydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli, texnologik majmuadan qatʼi nazar, daromad hosil qilishga qodir boʻlgan yakka tartibdagi obyektidan iborat baholash obyektlariga nisbatan qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Qoldiq usuli baholash obyekti tomonidan texnologik majmua sifatida hosil qilinadigan sof operatsion daromadni kapitallashtirishga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyekti texnologik majmua tariqasida tarkibiga kiritiladigan yalpi biznesning ishlab chiqarish boʻlinmasi yalpi biznesga bogʻliq boʻlmagan holda ishlab chiqarish-texnologik siklni taʼminlashga qodir boʻlgan alohida mustaqil mulkiy majmuaga ajratilishi mumkinligi qoldiq usulining qoʻllanilishini taqozo etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIshlab chiqarish boʻlinmasini texnologik majmua bilan ajratish imkoni mavjud boʻlmaganda baholash obyektining qiymatini baholashga daromad yondashuvi qoʻllanilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Bir xil samarador funksional analog usuli baholash obyektining qiymatini bozor narxi maʼlum boʻlgan analoglarning funksional va ishlab chiqarish quvvatlari asosida aniqlashni nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Turli yondashuvlar doirasida olingan baholash natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Baholash obyektining yakuniy qiymati turli yondashuvlar bilan baholashda olingan baholar natijalarini muvofiqlashtirish orqali aniqlanadigan qiymatning yagona miqdori tarzida ifodalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Muvofiqlashtirish turli yondashuvlar bilan olingan baholash natijalariga 15-son MBMSning Uslubiy koʻrsatmalarida belgilangan tartibda aniqlanadigan tegishli ogʻirlik koeffitsiyentlarini qoʻyish orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Turli yondashuvlar bilan hisob-kitob qilish yakunlari boʻyicha olingan baholash natijalari oʻrtasida jiddiy (30 foizdan ortiq) tafovutlar mavjud boʻlganda ushbu tafovutning sabablari tahlil qilinadi, u baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiriladi hamda muvofiqlashtirish uchun baholovchining fikriga koʻra eng toʻgʻri natijalar tanlab olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi qoʻllanilgan baholash yondashuvlari (usullari) natijalarini muvofiqlashtirishdan bosh tortishga va yondashuvlardan birining natijasini yakuniy qiymat sifatida tavsiya etishga haqli. Bunda baholovchi oʻzining rad javobini baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi va asosli dalillarni keltirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Muvofiqlashtirishda baholovchi quyidagilarni hisobga olishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadi va baholash natijalaridan foydalanish moʻljalini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining oʻziga xosligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtahlil va hisob-kitob qilishga asos boʻlgan axborotning toʻliqligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvi baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilarining asoslarini aks ettirilishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvining bozor konyunkturasini hisobga olinishini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Muvofiqlashtirish usuli va solishtirma ogʻirlikni tanlash, shuningdek keltirilgan barcha mulohazalar va farazlar baholovchi tomonidan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslantirilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchining professional fikrini ifodalaydi va baholash obyektining qiymatini aniqlash boʻyicha qilingan ishning hujjatli tasdigʻi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot undan foydalanuvchi baholovchi tomonidan qilingan hisob-kitoblarning mantigʻini tushuna oladigan va butun ketma-ketligini takrorlay oladigan qilib tuzilishi lozim. Shuningdek, baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchi zarur hollarda baholash obyektining qiymatini hisobotda keltirilgan maʼlumotlardan kelib chiqqan holda mustaqil ravishda hisoblash imkoniga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholash obyekti toʻgʻrisidagi barcha axborot, baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborot tavsifi, qilingan tahlil bosqichlari va hisob-kitoblar, olingan natijalarning asoslanmasi, baholash obyektining yakuniy qiymati, baholash bazasining tasdigʻi, baholashning maqsadi, shuningdek baholash natijalari toʻliq va bir xil talqin qilinishini taʼminlovchi barcha farazlar va cheklovchi shartlar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Hisobot faqatgina baholash jarayonidagi hisob-kitoblar va tahlil qilishda foydalanilgan axborot va maʼlumotlardan iborat boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan, baholashni oʻtkazishda foydalanilgan yoki hisob-kitoblar natijasida olingan axborotda axborot manbaiga havolalar keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi tuzilishga ega boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtitul varagʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmundarija;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkuzatuv xati (umumlashtiruvchi qism);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqisqartmalar, shartli belgilar, ramzlar, birliklar va atamalar roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy qism;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxulosa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanilgan manbalar roʻyxati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishilovalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchi (baholovchilar) tomonidan sahifama-sahifa raqamlangan va imzolangan, tikilgan, shuningdek baholovchi tashkilot rahbari tomonidan imzolangan va shu tashkilot muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovada baholovchi tomonidan foydalanilgan hamda baholash obyektining miqdor va sifat tavsiflarini belgilovchi hujjatlarning nusxalari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga baholovchi tashkilotning litsenziyasi, baholovchilarning malaka sertifikatlari va fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash polisining nusxalari ham ilova qilingan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Baholashni oʻtkazishda ayrim hisob-kitoblar baholash toʻgʻrisidagi hisobotdagi ushbu hisob-kitoblarga havolalarni koʻrsatgan holda ilovaga chiqarilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Baholovchi tashkilot baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirilgan baholash natijalari uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-bob. Axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Baholash jarayonida foydalanilgan barcha axborot (maxfiy xususiyatga ega boʻlgani bundan mustasno) baholash toʻgʻrisidagi hisobotda, ular baholovchi tomonidan qanday shaklda toʻplangan boʻlsa, shunday shakl va tartibda ochib beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Maxfiy tusdagi axborot baholovchi tomonidan faqat buyurtmachi va/yoki bunday axborotni taqdim qilgan shaxslar bilan kelishuv boʻyicha yoxud sudning tegishli qaroriga binoan oshkor etiladi. Foydalanilayotgan axborotning maxfiylik darajasi buyurtmachi va/yoki bunday axborotni taqdim etuvchi yoxud unga bevosita aloqador boʻlgan shaxslar tomonidan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotda barcha ehtimollar va cheklovchi shartlar, shuningdek axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan har qanday talablar ochib beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot, shuningdek baholovchining baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari normalariga, mazkur standartga va qabul qilingan boshqa mulkni baholash standartlariga rioya qilinganligi haqidagi bayonotdan iborat boʻlishi, standartlarning talablaridan har qanday chetga chiqish koʻrsatilishi va bunday chetga chiqishga tushuntirish berilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-bob. Yakuniy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. 15-son MBMSning baholash jarayoni va olingan natijani bayon etish, baholashga va yakuniy qiymat toʻgʻrisidagi xulosaga daxldor boʻlgan har qanday farazlar va cheklovchi shartlarni oshkor etish bilan bogʻliq talablaridan biron-bir tarzda chetga chiqilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Baholovchi qonun hujjatlariga muvofiq 15-son MBMSning talablariga qisman yoki toʻliq rioya qilish imkoni boʻlmagan hollarda, baholovchi baholash obyektining bazaviy qiymatini aniqlash boʻyicha mos keluvchi hisoblarni va baholashning tegishli tartib-taomillarini amalga oshirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda belgilanishi lozim boʻlgan qiymatni koʻrsatish va aniqlash bilan bir qatorda 15-son MBMSning talablaridan chetga chiqishlarning sabablarini dalillar bilan isbotlashi va asoslab berish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Mazkur 15-son MBMS Baholovchi tashkilotlar uyushmasi va Oʻzbekiston baholovchilar jamiyati bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi tashkilotlar uyushmasi raisi A. ISLAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2017-yil 15-may
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston baholovchilar jamiyati raisi N. MIRZARAXIMOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2017-yil 15-may
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUSLUBIY KOʻRSATMALAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalar (bundan buyon matnda uslubiy koʻrsatmalar deb yuritiladi) 15-son MBMSni amalda qoʻllash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Uslubiy koʻrsatmalarda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaynan bir xil obyekt — baholanayotgan obyekt kabi xuddi shunday modeldagi (modifikatsiyadagi) obyekt boʻlib, uning standart (zavoddagi) konstruksiyasi, jihozlanishi, parametrlari va qoʻllaniladigan materiallari boʻyicha baholanayotgan obyektdan hech qanday farqi boʻlmaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalog — asosiy funksional, foydalanish va ishlab chiqarish tavsiflariga koʻra baholash obyektiga oʻxshash, aynan bir xil vazifalarni bajaruvchi obyekt. Farqlanishlar faqat konstruktiv tavsiflarida (standart butlanishi, tashqi koʻrinishi, faoliyat koʻrsatish shartlari va boshqalar) hamda ishlab chiqarish quvvatlarida namoyon boʻlishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalog-obyekt — baholash jarayonida ular haqidagi axborotdan foydalaniladigan aynan bir xil obyekt yoki analog;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjamlangan eskirish — mashina va uskunalar qiymatining ular texnik-iqtisodiy tavsiflarini yoʻqotishi bilan kechadigan qadrsizlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjismoniy eskirish — foydalanilishi davomida ishlab chiqarish omillari (korpus, agregatlar, materiallarning eskirishi, ishqalanish, zanglash, vibratsiya va boshqalar) taʼsirida baholash obyekti tavsiflarining tabiiy yomonlashuvi, shuningdek avariyalar, tabiiy ofatlar va boshqalar natijasida yomonlashuvi oqibatida mashina va uskunalar qiymatining pasayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmashina parki — majmuada mavjud boʻlgan (masalan, ishlab chiqarish sexi koʻrinishida), biroq texnologik jihatdan oʻzaro bogʻliq boʻlmagan, yakka tartibdagi texnikadan iborat mashina va uskunalar birliklarining jami. Mashina va uskunalar ishlab chiqarish jarayonida yagona siklning bosqichma-bosqich funksiyalarini bajarishi mumkin, biroq mashina parki texnikasining har bir birligi materialga ishlov berishning tugallangan jarayonini amalga oshirishi munosabati bilan mashina parkini texnologik majmuadan farqlash zarur;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi eskirish — mashina va uskunalarga isteʼmol talabiga taʼsir koʻrsatuvchi tashqi omillar (iqtisodiy, ekologik va boshqa) oʻzgarishi oqibatida ushbu mashina va uskunalar qiymatining pasayishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnologik majmua — tashkilotning ishlab chiqarish faoliyatida foydalaniladigan hamda uzluksiz ishlab chiqarish jarayonini taʼminlovchi texnologik va tashkiliy jihatdan oʻzaro bogʻliq mashina va uskunalarning, shuningdek komponentlarning (instrumentlar, materiallar, dasturiy taʼminotlar va boshqalar) jami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfunksional eskirish — ishlab chiqarishning arzonlashishi yoki yangilariga nisbatan unumdorligi pastroqligi sababli mashina va uskunalar isteʼmol qiymatining qisman yoʻqotilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-bob. Baholash topshirigʻini belgilash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Baholash topshirigʻini tuzishda baholash obyekti barcha texnik parametrlar va konstruktiv elementlar, shuningdek barcha huquq va majburiyatlarni hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Baholash topshirigʻi erkin shaklda va 15-son MBMS talablarini hisobga olgan holda tuziladi, buyurtmachi hamda baholash tashkilotining rahbari tomonidan imzolanadi, ularning muhrlari bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi va baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova sifatida rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-bob. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Baholash obyekti toʻgʻrisida axborot yigʻish buyurtmachidan baholash obyektiga doir hujjatlarni olish, baholash obyektini koʻzdan kechirayotganda olingan axborotni oʻrganish, mashina va uskunalar bozoriga doir axborotni izlash va oʻrganish, axborotni tahlil qilish, baholash obyektini tavsiflashdan iborat
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Axborot va taqdim etilgan hujjatlar tahlil qilinganda baholash obyektini koʻzdan kechirish natijalari hisobga olinadi. Ularda nomuvofiqliklar, qarama-qarshiliklar aniqlanganda yoki ularning ishonchliligiga shubha tugʻilganda baholovchi dastlabki maʼlumotlarni aniqlashtirishga va ularni kelgusi hisob-kitoblarda qoʻllashga yoki baholash uchun boshqa asoslangan axborotdan foydalanishga haqlidir
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Yigʻilgan (buyurtmachidan yoki u vakolat bergan shaxslardan olingan) boshlangʻich hujjatlarga ega boʻlgan holda, baholovchi buyurtmachining vakili yoki baholash obyektining balansda saqlovchisi vakili bilan birga baholash obyektini koʻzdan kechirish, uning amaldagi holatini oʻrganish, uni tavsiflash, fotosuratga olish hamda baholash obyektini identifikatsiya qilish uchun zarur boʻlgan boshqa harakatlarni bajaradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Baholash obyektini koʻzdan kechirish taomili uni identifikatsiya qilish maqsadida buyurtmachi yoki balansda saqlovchi (ularning vakillari) bilan birgalikda oʻtkaziladi hamda quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti va uning qismlarining texnik holatini (ishga yaroqli-yaroqli emasligi) vizual koʻzdan kechirish (qismlarning nosozliklari va nuqsonlarini aniqlash);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining fotosuratini olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektini identifikatsiya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻzdan kechirganlik dalolatnomasini tuzish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Baholash obyektini koʻzdan kechirayotganda buyurtmachi baholash obyektining pasportini, baholash obyektining pasporti mavjud boʻlmagan taqdirda baholash obyektining texnik tavsiflarini oʻz ichiga olgan hujjatni taqdim etishi kerak. Baholash obyekti qonun hujjatlariga muvofiq davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi zarur boʻlgan hollarda buyurtmachi baholash obyektining roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlarini ham taqdim etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlari mavjud boʻlmaganda koʻzdan kechirishda maʼlumotnoma-schyotlar, oldi-sotdi (hadya) shartnomalari yoki baholash obyektini yetkazib berish shartnomalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Baholash buyurtmachisi baholash obyektiga va uning qismlariga kirish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Axborot yigʻish davomida baholovchi tomonidan baholash obyekti mansub boʻlgan bozorning tahlili oʻtkaziladi, uning yakunlari boʻyicha koʻzdan kechirishda belgilangan baholash obyektining identifikatsiya alomatlariga muvofiq aynan bir xil obyektlar va analoglarning sotilishi va takliflari toʻgʻrisida maʼlumotlar toʻplanadi. Baholash obyektining asosiy parametr va tavsiflari xuddi shunday analog-obyektlarning parametr va tavsiflari bilan solishtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Axborot yigʻishda aynan bir xil obyektlar toʻgʻrisidagi axborot ustuvor hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Baholash obyekti va analog-obyektlarning parametr va tavsiflari solishtirilganda unumdorligi va quvvati toʻgʻrisidagi tavsiflarni, shuningdek obyektlarning butligini va jismoniy holatini solishtirish taomilini oʻtkazish majburiy hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar parametr va tavsiflar baholash obyekti uchun narxni shakllantiruvchi ahamiyatga ega boʻlsa, obyektlarning boshqa parametr va tavsiflarini solishtirish ham majburiy hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Analogni tanlashda baholash obyektining aynan ishlab chiqaruvchisi va kelib chiqish mamlakatini, shuningdek aynan bir xil maqsadlisini (umumiy, ixtisoslashtirilgan, maxsus va boshqalar) afzal koʻrish kerak boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Analog-obyektlar haqidagi baholash jarayonida toʻplangan axborot quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha tahlil qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqatʼiy belgilangan narxning amal qilish vaqti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnarx amalda boʻlgan pul birligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkelib chiqish manbai boʻyicha narxning xususiyati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotish joyi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishobyektning foizlardagi eskirishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnarxda mahalliy soliqlarning bor-yoʻqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotuvchining narxdagi transport va boshqa chiqimlarining mavjudligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Baholovchi axborot yigʻish taomili va uning tahlili baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-bob. Baholash obyektini identifikatsiya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Baholash obyektini identifikatsiya qilish koʻzdan kechirish materiallariga ishlov berish, uning pasporti va roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlarini (ular mavjud boʻlganda) oʻrganish yoʻli bilan oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Oʻrnatilgan qoʻshimcha uskunaga buyurtmachi va/yoki manfaatdor shaxs tomonidan tegishli texnik, ruxsat berish hujjatlari va balans qiymati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (yuridik shaxslar uchun) taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Baholash obyektini koʻzdan kechirish va identifikatsiya qilish yakunlari boʻyicha baholash obyektining texnik holatini koʻzdan kechirish dalolatnomasi tuziladi, unda baholash obyektining texnik holati aks ettiriladi, identifikatsiya qilish, butlash natijalari, nosozliklar, ekspluatatsion va boshqa nuqsonlari toʻgʻrisida xulosalar shakllantiriladi. Baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisidagi dalolatnoma Uslubiy koʻrsatmalarning 1-ilovasiga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Koʻzdan kechirish dalolatnomasida, shuningdek, Uslubiy koʻrsatmalarning 2-ilovasida keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq baholash obyektining texnik tavsiflari koʻrsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Funksional jihatdan bir xil boʻlgan koʻplab mashina va uskunalardan tarkib topgan mashina parki baholash obyekti boʻlgan hollarda mashina va uskunalarning turdosh guruhlarini (rusumi yoki funksional yoʻnalishiga koʻra) shakllantirish yoʻli bilan yoppasiga identifikatsiya (ommaviy identifikatsiya) qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoppasiga identifikatsiya, tarkibiga kamida 30 ta texnika kiradigan mashina parki baholash obyekti hisoblangan taqdirdagina oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYoppasiga identifikatsiya har bir guruhda kamida ikkita baholash obyektini tanlab identifikatsiya qilishni nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-bob. Analog-obyektlarni tanlash va analog-obyektlar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanish xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. 15-son MBMS doirasida mashina va uskunalar qiymatini baholash usullarini qoʻllaganda analoglarni tanlash va ular toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanishning quyidagi ustuvor jihatlari oʻrnatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashda asosan aynan bir xil obyektlar — xuddi baholash obyekti singari bitta ishlab chiqaruvchi tomonidan tayyorlangan va aynan bir xil rusumga, ishlab chiqarish yiliga va boshqalarga ega boʻlgan obyektlar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaynan bir xil obyektlar toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda analoglar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnaloglar toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanayotganda quyidagi talablarga rioya etish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanaloglar va baholash obyektining tarmoqdagi vazifasi (foydalanish, qoʻllash sohasi) bir xil boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti va tanlangan analoglar bitta savdo rusumiga (brendga) ega boʻlishi kerak, bundan savdo rusumi ishlab chiqarishdan olib qoʻyilgan yoki mazkur savdo rusumi ostida analoglarni ishlab chiqarish toʻxtatilgan hollar mustasno;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti va tanlangan analoglar bitta mamlakatda ishlab chiqarilgan, shuningdek, yagona mintaqaviy sotish bozoriga (Yevropa, Osiyo va h.k.) ega boʻlishi zarur. Analoglarning narxlari (sotish yoki takliflar) toʻgʻrisida axborot mavjud boʻlmaganda tegishli tuzatishlarni kiritgan holda boshqa mintaqaviy bozorlardagi axborotdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Umumiy qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. 15-son MBMS talablariga muvofiq baholash obyektining qiymatini baholashda qiyosiy, xarajat va daromad yondashuvlardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Qiyosiy yondashuv
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Qiymatni qiyosiy yondashuv bilan hisoblash quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbozorni tadqiq etish, analog-obyektlar boʻyicha axborotni tahlil qilish va yigʻish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiyoslash analoglarini tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiyoslash birliklarini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiyoslash elementlarini tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiymatni hisoblash usullarini tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiyoslash elementlari boʻyicha tuzatishlarni hisoblash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalog-obyektlar narxiga (qiymatiga) tuzatishlar kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti qiymatini aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Mashina va uskunalar bozori analog-obyektlarga doir bitimlar (takliflar) toʻgʻrisida axborot olish maqsadida tadqiq va tahlil qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Qiyosiy yondashuv usullarini qoʻllashda kamida 2 ta analog-obyekt toʻgʻrisida axborot yigʻish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Qiyoslash birliklari baholash obyekti va analog-obyektlar toʻgʻrisida axborot mavjudligiga qarab aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQuyidagilar mashina va uskunalar qiymatini baholashda asosiy qiyoslash birliklari hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnik tavsiflar — unumdorligi yoki quvvati, yuk koʻtarishi, yuk tortishi, ish makoni hajmlari, aniqlik toifasi, avtomatlashtirish darajasi va h.k.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanish tavsiflari — avtomatik, yarim avtomatik yoki noavtomatik foydalanilishi, toʻxtovsiz ishlashi, chidamliligi, taʼmirga yaroqliligi, but saqlanganligi va h.k.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkonstruktiv tavsiflar — massasi, ogʻirligi, asosiy konstruktiv materiallarining tarkibi va h.k.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishiqtisodiy tavsiflar — mashinalar vaqt birligida, mahsulot yoki ishlar birligida faoliyat koʻrsatganda turli zaxiralar sarflanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi oʻzida mavjud axborot va baholash obyektining xususiyatlariga (noyobligiga) qarab, baholash obyektining boshqa tavsiflaridan ham qiyoslash birliklari sifatida foydalanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Baholash obyekti va analog-obyektlarni qiyoslash birligi boʻyicha solishtirish asosida qiyoslash elementlari tanlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmulkiy huquqlar — baholash obyekti va (yoki) analog-obyektlar sotilganda oʻtadigan mulkiy huquqlar tahlil qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmoliyalashtirish shartlari — baholash obyekti va (yoki) analog-obyektning bozor qiymatiga taʼsir koʻrsatadigan toʻlov shartlari (boʻlib toʻlash, kredit, lizing v.b.) tahlil qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbozor holati (sotish vaqti) — analog-obyektlarga narxlarning oʻzgarishi tahlil qilinadi va hisobi yuritiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotish shartlari — sotuvchi va xaridor oʻrtasidagi bozorga xos boʻlmagan munosabatlar aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfizik tavsiflar — baholash obyekti va analog-obyektlarning texnik-foydalanish tavsiflari tahlil qilinadi va hisobi yuritiladi. Hajmlardagi, konstruktiv qismlardagi (elementlardagi), texnik holati (eskirish foizi), joriy foydalanish xususiyati, qoʻshimcha butlanishi va boshqa farqlari tahlil qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanish shartlari — baholash obyekti va analog-obyektlardan foydalanishdagi farqlar (joriy foydalanish, funksional foydalanish), shuningdek mazkur farqlarning analog-obyektlar narxiga taʼsiri aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining narxiga taʼsir koʻrsatuvchi boshqa qiyoslash elementlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQiyoslash elementlarini tanlash Uslubiy koʻrsatmalarning 5-bobi talablarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Fizik tavsiflarni qiyoslash elementlari sifatida ikki guruhga ajratish mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining konstruksiyasiga (standart butlanishiga) tegishli boʻlgan (ishlab chiqaruvchi tomonidan oʻrnatilgan turkum butlash qismlarining mavjud emasligi, qoʻshimcha butlashning mavjudligi, turkum ishlab chiqariladigan konstruksiyaning jiddiy oʻzgartirilganligi bilan bogʻliq tuzatishlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining haqiqatdagi texnik holatiga tegishli boʻlgan (baholash obyektidan foydalanishning uzluksizligi rejimi, baholash obyekti asosiy tizimlari va qismlarining jiddiy boʻlmagan foydalanish nuqsonlari, foydalanishdagi, avariyaviy jiddiy shikastlanish va nuqsonlar, baholash obyekti tovar koʻrinishining (qiymatining) yoʻqotilishi bilan bogʻliq tuzatishlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Qiyosiy yondashuv quyidagi usullarning biridan foydalangan holda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishstatistik tahlil usullari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Sotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usulini qoʻllashda baholovchi xuddi shunday obyektlarning sotilish narxlari toʻgʻrisida va/yoki sotish haqidagi takliflari toʻgʻrisida axborotga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Xuddi shunday obyektning narxi (yoki sotish haqidagi taklifi) baholash obyektining qiymatini tayinlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi. Oʻrin bosuvchining toʻliq qiymati tuzatishlar yordamida baholash shartlariga moslashtirilgan analogning narxiga tengdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Sotishlarni toʻgʻridan toʻgʻri qiyoslash usuli analoglarning narxlariga tegishli tuzatishlarni kiritish yoʻli bilan quyidagi formulaga binoan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS = San * Kfv/ (1 – Kiz) * K1 * K2 * K3* … * Kn +/– Sdop bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — baholash obyektining narxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSan — analog obyektining narxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKfv — analoglar narxlarining vaqt omili boʻyicha (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha) oʻzgarishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKiz — ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha foydalanish davrida analogning jismoniy eskirishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1 * K2 * K3* … Kn — baholanayotgan obyekt va analogning parametrlari qiymatidagi farqlarni hisobga oluvchi tuzatuvchi koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSdop –analog-obyekt qoʻshimcha qurilmalarning mavjudligi bilan farqlanib turadigan narx.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Baholash obyekti va analoglarning jismoniy holatiga tuzatishlar (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha foydalanish davrida analogning jismoniy eskirishini hisobga oluvchi tuzatish):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKiz — eskirishga tuzatish kirituvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIobyekt — baholash obyekti jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIanalog — analog-obyekt jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Vaqt omili boʻyicha tuzatishlar (vaqt omili boʻyicha analoglar narxlarining oʻzgarishini hisobga oluvchi tuzatish (ishlab chiqarilgan paytidan boshlab baholash paytigacha)) analog ishlab chiqarilgan yil bilan uni baholash yili oʻrtasidagi vaqt davrida xuddi shunday obyektlar narxlari oʻzgarishining oʻrtacha koeffitsiyent koʻrsatkichi sifatida aniqlanadi. Analog bir yilning oʻzida ishlab chiqarilgan va baholanganda tuzatish kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVaqtga koʻra mashina va uskunalar narxlari oʻzgarishi dinamikasining tahlili asosida vaqt omili boʻyicha tuzatish koeffitsiyentini aniqlashning imkoni boʻlmaganda tegishli guruh boʻyicha mahsulot narxlari qimmatlashishining statistik indeslaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Baholashda xorijiy bozorning mashina va uskunalari toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanilgan hollarda ham analog-obyektlarning narxlariga turgan joyiga qarab tuzatish kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJoylashgan joyiga qarab tuzatishni hisoblash ketma-ketligi quyidagicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalogning shartnomaviy narxi aniqlanadi, u analogning sotish (taklif) narxi qoʻshuv yetkazib berishga (transport xarajatlari) teng;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishimport qilishda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlar qonun hujjatlari normalariga muvofiq hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTransport xarajatlari haqiqatdagi tashish xarajatlariga qarab qabul qilinadi. Tashish xarajatlarining haqiqatdagi miqdorini aniqlash yoki hisob-kitob qilishning imkoni boʻlmaganda transport xarajatlari analog-obyektni sotish/taklif qiymatining 5 foizi miqdorida qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Narxlar (sotish va/yoki takliflar) toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanganda tuzatishlar quyidagi ketma-ketlikda kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsotishning noodatiy shartlarini bartaraf etadigan tuzatishlar (yetkazib berishning tezlashtirilgan muddatlari, kafolat muddati, chegirmalar, butlash, qoʻshimcha xizmatlar va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQQS mavjudligiga qarab tuzatish kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvaqt omili boʻyicha tuzatish kiritish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkkinchi va uchinchi guruhlardagi tuzatishlar doim amalga oshiriladi, birinchisi esa — ularning belgilanganligi va ahamiyatliligini hisobga olib tanlov asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Analoglarning sotish narxlari (va/yoki takliflari) toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanganda baholash obyektlarning narxlari (sotish va/yoki takliflar) va asosiy parametri oʻrtasidagi nisbatni aniqlashga, xususan darajali bogʻliqlikka asoslaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur norma quyidagicha formulada aks ettiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR1, R2 — qiyoslanadigan mashinalarning narxlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN1, N2 — qiyoslanadigan mashinalarning asosiy parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — texnik qurilmalarning aniq turiga bogʻliq boʻlgan darajali koeffitsiyent (narxni toʻxtatib turish koeffitsiyenti).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Qiyosiy yondashuvning barcha usullarini qoʻllashda tuzatishlar kiritishning yagona tartibiga rioya etish zarur: dastlab qiymat tuzatishlari, undan keyin foizli tuzatishlar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Analoglar tuzatilgan narxlarining yagona qiymati oʻrtacha arifmetik, oʻrtacha oʻlchangan yoki mediana qiymatlarini hisoblash yoʻli bilan foydalanilgan axborotning toʻliqligi, batafsilligi va ishonchliligidan kelib chiqib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Statistik tahlil usullari analog-obyektlar narxlarining korrelatsion-regression tahlildan foydalangan holda qiyoslash elementlariga bogʻliqligini aniqlash yoʻli bilan baholash obyekti qiymatini belgilashga imkon beradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur usulni qoʻllaganda modellashtirish ehtimoliy potensial narx bilan korrelatsion aloqada boʻlgan analoglarning bir yoki bir nechta asosiy ishlab chiqarish va/yoki funksional parametrlarining tahlili asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzgaruvchan miqdorlar oʻrtasidagi statistik aloqalar korrelatsion va regression tahlil usullari bilan oʻrganiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKorrelatsion tahlil baholash obyekti/analoglar narxi va ularning asosiy parametrlari (bir va bir nechta) oʻrtasidagi aloqani oʻrnatishga imkon beradi, regression tahlil usullari bilan esa aniq matematik modelni tanlash va tanlangan modelning adekvatligini (model xossalari (funksiyalari/parametrlari/tavsiflari va boshqalar) va modellanayotgan obyektning tegishli xossalari toʻgʻri kelishini) baholash mumkin boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKorrelatsion tahlil bir alomatning (asosiy koʻrsatkichning) oʻzgaruvchanligi boshqasining (narxning, qiymatning) oʻzgaruvchanligiga muvofiqligi dalilini aks ettiruvchi alomatlarning kelishilgan oʻzgaruvchanligini ifodalaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJuft korrelatsiya ikkita tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi, koʻp tarmoqli korrelatsiya — koʻp sonli miqdorlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni oʻrganadi. Korrelatsion tahlilning asosiy vazifasi — tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi aloqani aniqlash va baholashdan, regression tahlilning asosiy vazifasi — shaklni belgilash va tasodifiy miqdorlar oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganishdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKorrelatsion tahlil elementlari: (α, β) tasodifiy miqdor kuzatuvlaridan n tanlanganda (x1, y1),...,(xn, yn) ikki oʻlchamli normal taqsimlanishga ega boʻladi. Koordinatalarning dekart tizimida tanlov elementlarini nuqtalar bilan tasvirlab, tarqalish diagrammasi yoki korrelatsion maydonga ega boʻlamiz. Korrelatsion maydonning koʻrinishiga qarab korrelatsiyaning tanlov koeffitsiyenti asosida α va β oʻrtasida aloqaning mavjudligi va tavsifi xususida taxmin qilsa boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKorrelatsiyaning tanlov koeffitsiyenti quyidagi son hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| rvib | ≤ 1
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsos sifatida analoglarning narxlari olinadi, ularning koeffitsiyentlari koʻproq darajada 1 raqamiga intiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRegression tahlil — mustaqil boʻlmagan oʻzgaruvchan miqdorlar bilan mustaqil oʻzgaruvchan miqdorning bir yoki bir nechtasi oʻrtasidagi aloqani oʻrganadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(α, β) ikki oʻlchamli tasodifiy miqdorning (x1, y1),...,(xn, yn) qiymatlari kuzatiladi. β tasodifiy miqdorining α tasodifiy miqdoriga tobeligi tekshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmuman olganda regression model quyidagi koʻrinishga ega:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishy = ƒ (x, βk0, βk1, …, βkn,)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβk0, βk1, …, βkn parametrlari regressiya koeffitsiyentlari deb nomlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRegression tahlilning vazifalaridan biri — regressiya koeffitsiyentlarini baholash. Regressiya koeffitsiyentlarini baholash uchun, qoida tariqasida, eng kichik kvadratlar usuli qoʻllaniladi: bunda kuzatilayotgan qiymatlarning chetga ogʻish kvadratlari summasini kamaytiradigan parametrlarning qiymatlari baholash sifatida qabul qilinadi, yaʼni eng kichik kvadratlar usuli kvadratlar summasini kamaytirishga asoslangan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar oʻzgaruvchan miqdorlar oʻrtasidagi aloqa chiziqli deb faraz qilinsa, u holda tegishli regression model quyidagi koʻrinishga ega boʻladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishy = βk0 + βk1 x bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishβk0 va βk1 — chiziqli regressiya koeffitsiyentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Xarajat yondashuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Baholash obyektini baholashda xarajat yondashuvi jamlangan eskirishni chegirgan holda baholash obyektining qismlari va (yoki) qoʻshimcha uskuna qiymatini hisobga olib baholash obyekti tiklanish qiymatini aniqlashga yoxud almashtirishga asoslangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Baholash obyektining qiymatini baholashda xarajat yondashuvi hisob-kitoblarning quyidagi bosqichlariga rioya etishni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtoʻliq tiklanish qiymatini yoki almashtirish qiymatini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektiga oʻrnatilgan, baholash obyektining standart butlanishiga (zarur hollarda) kirmaydigan qoʻshimcha uskunaning qiymatini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining tovar qiymati yoʻqotilishi hajmini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoʻshimcha uskuna qiymati va jamlangan eskirishning qiymat koʻrsatkichini hisobga olgan holda toʻliq tiklanish yoki almashtirish qiymati oʻrtasidagi farq sifatida baholash obyektining qiymatini aniqlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Tiklanish qiymati yoki almashtirish qiymatini aniqlash quyidagi usullardan birini qoʻllash orqali amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalmashtirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelementma-element hisoblash usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiymatni indeksatsiyalash usuli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Almashtirish usuli analog (aniq yoki taxminiy) obyektlar toʻgʻrisidagi narx axborotidan (bitim dalillari va/yoki yetkazib beruvchilarning takliflari toʻgʻrisidagi axborot) foydalangan holda qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAnalog-obyektlarning bitim yoki taklif narxiga tuzatishlarning quyidagi asosiy turlari kiritilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishlab chiqarish, texnik, texnologik, funksional tavsiflari, butlanishi, jihozlanishi va h.k. boʻyicha tafovutlarga qarab tuzatish kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashish, bitimni rasmiylashtirish, soliq va boshqa majburiy toʻlovlarga qarab tuzatish kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishanalog-obyektning joylashgan joyiga qarab tuzatish kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnarxlar oʻzgarishi dinamikasini hisobga olib tuzatish kiritish (analoglarga doir bitimlar va takliflar toʻgʻrisidagi axborot olinganiga bir yildan ortiq boʻlgan taqdirda qoʻllaniladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBitimlar va takliflarning narxlariga narxni shakllantiruvchi boshqa omillarni hisobga olib tuzatishlar kiritilishi ham mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Turdosh obyekt narxi boʻyicha hisoblash usulini qoʻllagan holda baholash obyektining qiymati quyidagi tartibda aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholanayotgan obyekt uchun avvalo tayyorlash texnologiyasi, foydalanadigan materiallari, konstruksiyalari boʻyicha baholanayotgan obyektga oʻxshash turdosh obyekt tanlanadi. Turdosh obyektning narxi maʼlum boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishturdosh obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSp.od — turdosh obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSod — turdosh obyekt narxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNds — qoʻshilgan qiymat soligʻi stavkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNpr — foyda soligʻi stavkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKr — rentabellik koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtalabgir mahsulotlar uchun rentabellik koʻrsatkichi 0,25 — 0,35 oraligʻida, oʻrtacha talabgir boʻlgan mahsulotlar uchun 0,1 — 0,25 oraligʻida, past rentabelli mahsulotlar uchun 0,05 — 0,1 oraligʻida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining toʻliq tannarxi hisoblab chiqiladi. Buning uchun turdosh obyekt tannarxiga asosiy tavsifga qarab tuzatishlar kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSp — baholanayotgan obyektni ishlab chiqarishning toʻliq tannarxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishGo va God — tegishincha baholanayotgan va turdosh obyektlarning asosiy tavsifi koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKs va Ks/o — tegishincha baholanayotgan va turdosh obyektlarni ishlab chiqarishning turkumliligi koeffitsiyenti (turkumlilik koeffitsiyenti ishlab chiqarish turiga bogʻliq, u yirik turkumda boʻlsa 1 ga teng, oʻrtacha turkumda — 1,1 ga, mayda turkumda — 1,2 ga, bir martalik ishlab chiqarishda — 1,3 ga teng).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholanayotgan obyektni qayta ishlashning toʻliq qiymati (tiklanish qiymati) quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Elementma-element hisoblash usuli qoʻllanganda ishlarning quyidagi bosqichlari amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining butlovchi uzellari va agregatlari roʻyxati tuziladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbutlovchi uzellar va agregatlar narxiga doir axborot yigʻiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishquyidagi formula boʻyicha baholash obyektining toʻliq tannarxi aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSp = ∑ Se + V bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSp — obyektning toʻliq tannarxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSe — butlovchi uzel va agregatning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — tayyorlovchining oʻz xarajatlari (yigʻish qiymati, xodimlarning ish haqi va h.k.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholanayotgan obyektning tiklanish qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSv — baholanayotgan obyektning tiklanish qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Qiymatni indeksatsiyalash usuli statistika organlari tomonidan belgilanadigan narxlarning qimmatlashuvi indekslarini qoʻllash vositasida amalga oshiriladi. Bunda, indekslar narxlar indekslari hisoblangan davrga qarab, asosiy vositalarni soʻnggi qayta baholash sanasidan boshlab baholash obyektining bazaviy (boshlangʻich, tiklanish) qiymatiga nisbatan qoʻllanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBazaviy qiymat sifatida buxgalteriya hisobi maʼlumotlari yoki tayyorlovchilarning (yoki dilyerlar, yetkazib beruvchilarning) retrospektiv sanadagi narxga oid axborotdan foydalanish mumkin (bunda aynan bir xil butlangan aniq analog narxlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlardan foydalanish zarur).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Baholash obyektining baholash sanasidagi jamlangan eskirishi uning jismoniy holatidan (jismoniy eskirish), baholash obyekti bozorning zamonaviy talablariga muvofiqligidan (funksional eskirish), shuningdek tashqi omillarning taʼsiri ostida qiymatining pasayishidan (tashqi/iqtisodiy eskirish) kelib chiqib baholash obyektini koʻzdan kechirish natijalari boʻyicha aniqlanadi. Jamlangan eskirish 100 foizdan ortiq boʻlishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishJamlangan eskirish tiklanish qiymatidan (koeffitsiyent koʻrsatkichi) yoki pul ifodasida almashtirish qiymatidan (mutlaq miqdor) foizlarda yoki ulushlarda aniqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Jamlangan eskirish quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInak = 1 — (1 — Ifiz) * (1 — Ifunk) * (1 — Ivn) bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishInak — baholash obyekti jamlangan eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfiz — baholash obyekti jismoniy eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfunk — baholash obyekti funksional eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIvn — baholash obyekti tashqi eskirishining koeffitsiyent koʻrsatkichi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Baholash obyektining jismoniy eskirishi quyidagi usullardan biri bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy parametrning yomonlashuvi usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnormativ eskirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishjismoniy eskirishni oʻlchashning toʻgʻridan toʻgʻri usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxronologik yoshga tuzatish kiritish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtiklanish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻrtacha oʻlchangan eskirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyoshni va qilingan kapital taʼmirlashlarni hisobga olish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishekspert-tahliliy usul.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Asosiy parametrning yomonlashuvi usuli jismoniy eskirish baholash obyektiga xos muayyan bir foydalanish parametrining (unumdorligi, aniqligi, quvvati, yonilgʻi sarfi va h.k.) yomonlashuvida namoyon boʻlishini nazarda tutadi. Agar mazkur turdagi mashina/uskunalar uchun shunday parametr topilgan boʻlsa, u holda jismoniy eskirish quyidagi tartibda hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishX, Xo — baholash obyektining undan foydalanila boshlagunga qadar va baholash paytidagi asosiy parametri qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — asosiy parametrning baholash obyekti qiymatiga taʼsir kuchini tavsiflovchi daraja koʻrsatkichi (0,6 — 0,8).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Normativ eskirish usuli baholash obyekti haqiqatdagi xizmat muddatining normativ muddatga nisbati sifatida jismoniy eskirish hisoblanishini anglatadi. Mazkur usulni normativ-texnik hujjatlarda bosib oʻtadigan masofasi normativi yoki xizmat qilish muddati belgilangan baholash obyektlari uchun qoʻllash maqsadga muvofiqdir. Bunda jismoniy eskirish quyidagi formula bilan hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTef — baholash obyektining baholash sanasidagi samarali yoshi (ishlagan vaqti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTn — hisobdan chiqarish yoki kapital taʼmirlashgacha normativ xizmat muddati (ishlagan vaqti).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining unumdorlik yoshi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTost — qoldiq xizmat muddati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Jismoniy eskirishni oʻlchashning toʻgʻridan toʻgʻri usulida eskirishni bartaraf etish uchun talab qilinishi mumkin boʻlgan baholash obyektining alohida elementlarini (pul ifodasida) almashtirish xarajatlari summasi hisoblanadi. Shundan soʻng ushbu summa yangi (analogik) obyektning qiymati bilan solishtiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSr — eskirishni bartaraf etish uchun talab qilinadigan taʼmirlash qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSa — yangi analogning qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Xronologik yoshga tuzatish kiritish usuli bilan jismoniy eskirishni hisob-kitob qilish baholash obyektini ishlab chiqarish xususiyati, foydalanish muhiti, ishning smenaliligi va sharoitlariga asoslanadi. Hisob-kitob quyidagi formulaga muvofiq amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfiz = T * Ksm * Kxp * Kur bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT — uskunaning xronologik yoshi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKsm — smenalilik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKxp — ishlab chiqarish xususiyati koeffitsiyenti (0,9-1 ommaviy ishlab chiqarish uchun, 0,67 — 0,77 turkum ishlab chiqarish uchun, 0,5 — 0,65 bir marta ishlab chiqarish uchun);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKur — ish sharoitlari koeffitsiyenti (sex binosida ishlaganda 1, alohida xonada ishlaganda 0,6-0,7, ishning zararli sharoitlarida 1,3 — 1,5).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Tiklanish usuli baholash obyektini yangi holatga keltirgunga qadar tiklash xarajatlarini:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkeyinchalik foydalanishga yaroqliligidan qatʼi nazar, alohida asosiy agregatlar va qismlarni (uzellarni) yangilariga almashtirish bilan kapital taʼmirlashga xarajatlar summasini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyangi baholash obyektini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar summasini jamlash yoʻli bilan jismoniy eskirishni hisob-kitob qilishni nazarda tutadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfiz = ∑ Skr + ∑ Sp bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSkr — kapital taʼmirlashni oʻtkazishga xarajatlar summasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSp — yangi baholash obyektini xarid qilish bilan bogʻliq xarajatlar summasi (transport xarajatlari, majburiy toʻlovlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Oʻrtacha oʻlchangan eskirish usuli jismoniy eskirishni hisob-kitob qilishga asoslangan boʻlib, bunda baholash obyekti alohida konstruktiv elementlarining umuman baholash obyekti qiymatidagi salmogʻini hisobga olgan holda haqiqatdagi holati boʻyicha eskirish aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEskirishni aniqlash mazkur usuli ishlab chiqaruvchi zavod texnik hujjatlariga muvofiq salmoqlarning normativlari mavjud boʻlgan taqdirda qoʻllanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyekti, shuningdek uning butlovchi qismlari uchun jismoniy eskirish quyidagi formula boʻyicha hisob-kitob qilinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfiz i — baholanayotgan baholash obyekti i-konstruktiv elementining (uzelining) jismoniy eskirishi, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishai — butun baholash obyektining tannarxida i-uzel tannarxining salmogʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — baholanayotgan baholash obyektining konstruktiv elementlari (uzellari) soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Yoshni va qilingan kapital taʼmirlashlarni hisobga olish usuli texnik hujjatlar bilan rejali kapital taʼmirlashlarni oʻtkazish nazarda tutilgan baholash obyektlariga nisbatan qoʻllaniladi. Eskirish quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — bir marta kapital taʼmirlash oʻtkazilgandan keyin jismoniy eskirish kattalashadigan doimiy miqdor, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — baholash sanasiga qadar oʻtkazilgan kapital taʼmirlashlarning soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe — natural logarifmaning asosi, e ≈ 2,72;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTk — oxirgi kapital taʼmirlash oʻtkazilgan paytdan boshlab baholash obyektining baholash sanasidagi haqiqatdagi xizmat muddati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTnkr — baholash obyektining kapital taʼmirlashga qadar boʻlgan normativ xizmat muddati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBir marta kapital taʼmirlash oʻtkazilgandan keyin jismoniy eskirish kattalashadigan α doimiy miqdori oʻrtacha 20 foizga teng deb qabul qilinadi (agar texnik hujjatlarda boshqacha miqdor belgilangan boʻlsa, texnik hujjatlardagi maʼlumotlar asos sifatida qabul qilinadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Ekspert-tahliliy usul mazkur Uslubiy koʻrsatmalarga 2-ilovada keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq eskirish natijasida obyektning ehtimoliy texnik holatlari tavsiflaridan birini baholash obyekti bilan solishtirishdan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Jismoniy eskirishni baholash usullari bilan hisoblab chiqarilgan baholash obyektining jismoniy eskirishini baholash natijasi Uslubiy koʻrsatmalarga 2-ilovada keltirilgan Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq jismoniy eskirish hajmi diapazoni boʻyicha texnik holat tavsiflariga mos kelishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Jismoniy eskirish hisob-kitoblari Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasi koʻrsatkichlaridan farqlanganda baholovchi koʻzdan kechirish dalolatnomasida keltirilgan hamda baholash obyektining holati bahosiga mos keluvchi xulosalarni hisobga olgan holda hisob-kitoblar natijalariga tuzatish kiritishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Funksional eskirish baholash obyektining ishlab chiqarishdan olib tashlanishi, xuddi shunday mashina va uskunalarni ishlab chiqarish sohasida yangi texnologiyalarning rivojlanishi munosabati bilan baholash obyekti u yoki bu xossalarining isteʼmol jozibadorligi pasayishi bilan belgilanadi. Funksional eskirish maʼnaviy va texnologik eskirishga boʻlinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMaʼnaviy eskirish — xuddi shunday qurilmalarning xossalari va tavsiflarining yaxshilanishi (texnik parametrlari yoki konstruktiv yechimlarining oʻzgarishi, yangi imkoniyatlarining vujudga kelishi, koʻproq ekologikligi, energiya sarfini tejashi va h.k.) yoki ular turkum ishlab chiqarilishining arzonlashuvi sababchi boʻlgan eskirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTexnologik eskirish — xuddi shunday qurilmalarda foydalaniladigan konstruktiv materiallarning dizayni va tarkibidagi farqlanish, ishlab chiqarish (ishlov berish) texnologik siklining oʻzgarishi, qulayliklar va mexanika oʻrniga elektronika tufayli yangi funksiyalarning qoʻshilishi sababchi boʻlgan eskirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Funksional eskirish quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIfunk = 1 — (Po / Pan) n bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPo — baholash obyekti unumdorligi koʻrsatkichi (natural birliklarda yoki pul ifodasida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPan — funksional takomillashuv alomatlari boʻlgan yangi analogning unumdorlik koʻrsatkichi (natural birliklarda yoki pul ifodasida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — qoʻllanilayotgan parametrning baholash obyekti qiymatiga taʼsir kuchini tavsiflovchi daraja koʻrsatkichi (narxni toʻxtatish koeffitsiyenti) (0,6 — 0,8).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Baholash obyektining funksional eskirishini hisoblashda ham texnologik, ham funksional eskirishni hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Tashqi eskirish baholash obyektining qiymatiga tashqi omillarning salbiy taʼsir koʻrsatishi bilan yuzaga kelgan eskirishdan iboratdir. Tashqi omillarga quyidagilar kiradi: bozordagi vaziyat, moliyalashtirish shartlari, foydalanishdagi cheklovlar, infratuzilmaning, qonun hujjatlarining oʻzgarishi va boshqalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Baholash obyektining jalb etilmagan zaxiralarini (ishlab chiqarish quvvatlari) va buning oqibatida foyda (daromad) darajasining yoʻqotilishini aniqlash tashqi eskirishni hisoblashni taqozo etadi, bu baholash obyekti qiymatining pasayishida aks etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Tashqi eskirishning hisob-kitobi quyidagi formulaga binoan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Xarajat yondashuvini qoʻllaganda baholash obyektining qiymati jamlangan eskirishni chegirgan va tashqi qimmatlashuvni hisobga olgan holda baholash obyektining tiklanish qiymati (almashtirish qiymati) sifatida aniqlanadi. Baholash obyekti qiymatini hisoblash formulasi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS = Sv * (100%– Isov) bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSv — baholash obyektining tiklanish qiymati yoki almashtirish qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIsov — baholash obyektining jamlangan eskirishi, foizda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Daromad yondashuvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Daromad yondashuvi mashina va uskunalarning joriy qiymatini ulardan foydalanishdan (ekspluatatsiya qilishdan) olinadigan kelgusidagi daromadlarning yigʻindisi sifatida aniqlashga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. 15-son MBMS doirasida daromad yondashuvi quyidagi usullarni qoʻllash yoʻli bilan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydani toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqoldiq usuli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishteng samarali funksional analog usuli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Daromad yondashuvi usullari baholash obyektidan foydalanishdan sof operatsion daromad miqdorini kapitallashtirishga asoslangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSof operatsion daromad operatsion xarajatlar summasini yalpi daromad miqdoridan ayirish yoʻli bilan aniqlanadi. Bunda, shuningdek, sof operatsion daromadning miqdori savdo markasi (brend) uchun pul ustamasidan tozalangan boʻlishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSof operatsion daromadning oʻrtacha yillik miqdoriga joriy moliya yili davomida baholash obyektining yuklanganligini hisobga olgan holda tuzatish kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Daromadni toʻgʻridan toʻgʻri kapitallashtirish usuli quyidagi formulaga muvofiq amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — baholash obyektining qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChOD — sof operatsion daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRk — kapitallashtirish stavkasi (koeffitsiyent ifodasida).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Qoldiq usulini texnologik majmuani yalpi biznes doirasidagi mulkiy majmua (yoki ishlab chiqarish sexi) sifatida ajratish imkoniyati mavjud boʻlgan hollarda qoʻllash mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Qoldiq usuli texnologik majmua ulushiga toʻgʻri keladigan sof operatsion daromadning bir qismini kapitallashtirish asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Texnologik majmuaning ishlab chiqarish faoliyatidan sof operatsion daromadni hisoblash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkorxonaning butun mulkiy majmuasidan uskunasi baholanishi lozim boʻlgan majmua (yalpi, shartli ravishda mustaqil) ajratiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishushbu majmuaga toʻgʻri keladigan korxona sof daromadining ulushi hisob-kitob qilinadi (korxonaning moliyaviy hisoboti va/yoki ishlab chiqarish hisoboti asosida);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsof daromad ulushidan texnologik majmua joylashgan yer uchastkasiga tegishli qism aniqlanadi. Hisob-kitob quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDzem = Szem * Kzem bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDzem — yer uchastkasi hisobidan olingan sof daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSzem — yer uchastkasining bozor qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRzem — kapitallashtirish stavkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholanayotgan texnologik majmuaga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushidan mazkur texnologik majmuaning binosiga toʻgʻri keladigan qism ajratiladi. Hisob-kitob quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDzd = Szd * Kzd bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDzd — binolar hisobidan olingan sof daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSzd — binoning bozor qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRzd — kapitallashtirish stavkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtexnologik majmuaning mashinalari/uskunalariga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushi (ChDob) yer uchastkasi va binolar hisobidan olingan sof daromadlar miqdorini ayirish yoʻli bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDob = ChDik — ChDzem — ChDzd bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDik — korxonaning (yalpi biznesning) mulkiy majmuasiga toʻgʻri keladigan sof daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholanayotgan mashinalar/uskunalarga toʻgʻri keladigan sof daromad ulushi qoldiq usuli bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSob — baholanayotgan uskunaning qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChDob — baholanayotgan uskunaga toʻgʻri keladigan sof daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRk — kapitallashtirish stavkasi (koeffitsiyent ifodasida).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishYer uchastkasi va koʻchmas mulkning bozor qiymati boshqa baholash standartlarida belgilangan tartibda aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Teng samarali funksional analog usuli quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxuddi shunday funksiyalarni bajaruvchi, lekin unumdorligi, xizmat muddati, uning yordamida tayyorlangan mahsulot sifati, boshqa koʻrsatkichlari boʻyicha baholanayotgan obyektdan farqlanishi mumkin boʻlgan analog (tayanch obyekt) tanlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholanayotgan obyektdan olinadigan daromad aniqlanadi, lekin toʻliq hajmda emas, balki baholanayotgan obyektning daromadi xuddi shunday (tayanch) obyektdan farqlanadigan qismidagina.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Baholash obyektining qiymati, ularning foyda keltirishi bir xil boʻlgandagina tayanch analog narxidan kelib chiqib aniqlanadi. Usul texnika samaradorligi nazariyasi qoidalariga asoslanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Agar samaradorlik nolga teng (teng samaradorlik sharti) deb faraz qilinsa, bunda qoʻllaniladigan matematik model qiyosiy iqtisodiy samarani hisoblash formulasidan olinadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — baholash obyektining qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSb — tayanch analogning narxi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI, Ib — tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analogning yillik foydalanish chiqimlari (amortizatsiyani hisoblamaganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKa, Ka.b. — qoplash fondi omiliga binoan hisoblab chiqariladigan, tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analogning amortizatsiya koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ, Qb — tegishli ravishda baholash obyekti va tayanch analog tomonidan ishlab chiqariladigan mahsulotning yillik hajmi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRk — kapitallashtirish stavkasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTeng samarali funksional analog usulida baholanayotgan obyekt qiymati, basharti ular bir xil foyda keltirsa, tayanch analog narxidan chiqariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Mashina va uskunalar qiymatini baholashga daromad yondashuvi usullarini qoʻllash kapitallashtirish stavkasidan foydalanishni nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Mavjud axborotga qarab kapitallashtirish stavkasi bozor ekstraksiyasi usuli yoki kumulyativ tuzish usuli bilan hisoblanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Bozor ekstraksiyasi usuliga muvofiq kapitallashtirish stavkasi sof operatsion daromad va aynan bir xil obyektlarni sotish narxi toʻgʻrisidagi bozor maʼlumotlarining tahlili asosida aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishChOD — har bir sotilgan obyekt boʻyicha sof operatsion daromad;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — sotish narxi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Kumulyativ tuzish usuli bilan kapitallashtirish stavkasi tavakkalsiz daromad keltirish normasi hamda baholash obyektiga egalik qilish va undan foydalanish tavakkalchiligi uchun baholash obyektiga xos boʻlgan daromad keltirish normasining summasi sifatida aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRk = Ro + Rs + Rl + Rin + nk bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishR — kapitallashtirish stavkasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRo — tavakkalsiz foiz stavkasi, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRs — tarmoq tavakkalchiligi, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRl — past likvidlilikka mukofot, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRin — baholash obyektiga investitsiyalash tavakkalchiligi, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnk — kapitalga qaytish normasi, foizda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKapitalning qaytish normasini hisoblash uchun quyidagi usullarning biridan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishinvestitsiyalangan kapital teng ulushlarda qoplanishini nazarda tutadigan Ring usuli (toʻgʻridan toʻgʻri qaytish):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnk= 1 / p bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — investitsiyalar qaytishi taxmin qilinayotgan vaqt davri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkapitalning qaytish summalarini kapital uchun daromad keltiruvchi stavkada qayta investitsiyalashda foydalaniladigan Invud usuli:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnk = sff (n, Ron) bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsff — stavka kapital uchun daromad keltiruvchi stavkaga teng boʻlganda qoplash fondi omili;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRon — kapital uchun daromad keltiruvchi stavka;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkapitalning qaytish summalari tavakkalsiz stavka boʻyicha qayta investitsiyalanganda foydalaniladigan Xoskold usuli:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnk = sff ( n, Ro )
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Baholash obyekti qiymati daromad yondashuvi bilan hisob-kitob qilinishi asos qilib olinadigan daromad shakllangan davrga muvofiq keluvchi davr uchun baholash obyektining amortizatsiyasini hisobga olgan holda kapitallashtirish stavkasiga tuzatish kiritish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Baholash obyekti tavsiflari va undan foydalanish sohasining oʻziga xosligidan kelib chiqib, tavakkalchilik uchun daromad keltirish normalari muayyan obyektga xos boʻlgan tavakkalchiliklarning boshqa turlari bilan toʻldirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Qoʻllanilgan baholash yondashuvlarining natijalarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish hamda baholashning turli yondashuvlarini qoʻllab olingan natijalarni oʻlchash va qiyoslash yoʻli bilan baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash quyidagi usullardan biri yordamida amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmantiqiy muvofiqlashtirish usulida baholovchi amalga oshiradigan tahlil asosida, barcha muhim parametrlarni hisobga olgan holda solishtirma oʻlchamlarni tanlashdan iborat. Baholovchi tomonidan ustuvor yondashuv belgilanadi, qolgan yondashuvlarning natijalaridan esa ustuvor yondashuv yordamida olingan natijani tekshirish va unga tuzatish kiritish uchun foydalaniladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmatematik oʻlchash usulida baholashga turlicha yondashuvlar bilan olingan natijalarning ulushlarini aniqlash uchun bir nechta mezonlardan foydalaniladi, ularning yordamida qoʻllanilgan hisoblash usulining afzalliklari yoki kamchiliklari muayyan obyektni baholash xususiyatlarini hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ulushlarni aniqlashda baholovchi quyidagi asosiy omillarni tahlil qilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadini va baholash natijalaridan foydalanish moʻljalini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining xususiyatini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtahlil va hisob-kitoblar oʻtkazilishiga asos boʻlgan axborotning batafsilligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvi baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilari motivatsiyasini aks ettirishga qodirligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvi bozor konyunkturasini hisobga olishga qodirligini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Baholash obyekti qiymatining yakuniy miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS is = (Sd * K1) + (Ss * K2) + (Sz * K3) bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSis — baholash obyektining yakuniy qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSd, Ss, Sz — tegishincha daromad, qiyosiy va xarajat yondashuvlari bilan aniqlangan qiymatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1, K2, K3 — har bir baholash yondashuvi uchun tanlangan tegishli salmoqlarni belgilovchi koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBunda quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK1 + K2 + K3 = 1
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-bob. Baholash toʻgʻrisida hisobot tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Toʻplangan axborot natijasining tasdigʻini va tegishli hisob-kitoblarni oʻz ichiga olgan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholovchining baholash obyekti qiymatiga doir xulosasi taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Baholash toʻgʻrisida hisobotni tuzishda quyidagi qoidalarga amal qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot baholash obyekti qiymatini aniqlash uchun muhim boʻlgan barcha axborotni oʻz ichiga olgan boʻlishi zarur;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashni oʻtkazishda foydalanilgan yoki hisob-kitoblar natijasida olingan, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan axborot tasdiqlangan boʻlishi zarur;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotning mazmuni mazkur hisobotdan foydalanuvchilarni chalgʻitmasligi, shuningdek turlicha talqin qilishiga yoʻl qoʻymasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan materiallar tarkibi va ketma-ketligi hamda baholash jarayoni tavsifi qiymat hisoblanishini va xuddi shunday natijalarni olish imkoniyatini berishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash jarayonida foydalanilmagan axborot, agar bunday axborotni ilova qilish baholash faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlarining talablariga binoan majburiy boʻlmasa, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi boʻlimlar va ularning qismlaridan iborat boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) I boʻlim “Titul varagʻi” — baholash toʻgʻrisidagi hisobotning birinchi sahifasi hisoblanadi va hujjatni qidirish uchun zarur boʻlgan birlamchi axborot manbai boʻlib xizmat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTitul varagʻida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotning roʻyxat raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishishning nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashdan maqsad va moʻljal;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyurtmachining nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilotning nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash sanasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobot ikki va undan ortiq kitobdan iborat boʻlsa, har bir kitob birinchi kitobning titul varagʻiga muvofiq boʻlgan va mazkur kitobga daxldor maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan oʻz titul varagʻiga ega boʻlishi lozim. Kitob raqami titul varagʻiga qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) II boʻlim “Mundarija” — tegishli sahifalarning raqamlari koʻrsatilgan barcha boʻlimlar, kichik boʻlimlar, bandlar (agar ular nomlangan boʻlsa), ilovalar nomini oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIkki va undan ortiq kitobdan iborat boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilganda ularning har birida oʻz mundarijasi boʻlishi lozim. Bunda birinchi kitobda butun baholash toʻgʻrisidagi hisobotning kitoblar raqamlari koʻrsatilgan mundarijasi, keyingi kitoblarda — faqat tegishli kitob mundarijasi joylashtiriladi. Birinchi kitobda keyingi kitoblar mundarijasi oʻrniga faqat ularning nomini koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) III boʻlim “Ilova xat (umumlashtiruvchi qism)” buyurtmachiga baholashni oʻtkazish natijalari haqidagi erkin shaklda (ish uslubida) bayon etilgan xabarni oʻz ichiga oladi. Xatda quyidagilar koʻrsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholashni oʻtkazish uchun asos;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining nomi va roʻyxatga olingan manzili;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbajarilgan ishlar mazmunining qisqacha bayoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqiymat aniqlangan sanadagi baholash obyektining qiymati haqida xulosa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobot qaysi qonun hujjatlariga muvofiq tayyorlangan boʻlsa, shu hujjatlarga havola;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishilova xat baholash toʻgʻrisidagi hisobot asosida tayyorlangani va faqat hisobotning toʻliq matniga bogʻliq ravishda, yaʼni hisobotda qabul qilingan barcha farazlar va cheklashlarni hisobga olgan holda talqin qilinishi mumkinligiga koʻrsatma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIlova xat baholovchi tashkilotning firma blankasida rasmiylashtiriladi, uning rahbari tomonidan imzolanadi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) IV boʻlim “Kirish” asosiy dalillar va xulosalarning qisqacha bayonini oʻz ichiga oladi. Mazkur boʻlimga quyidagi qismlar kiritilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy dalillar va xulosalar, bu yerda quyidagilar koʻrsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyekti haqida umumiy axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisida shartnoma nomi, uning raqami va tuzatilgan sanasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash toʻgʻrisidagi hisobotga soʻnggi tuzatish kiritilgan va hisobot taqdim etilgan koʻrinishda rasmiylashtirilgan kalendar sanaga muvofiq boʻlgan baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash maqsadi va qiymat turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash buyurtmachisi haqida maʼlumotlar yuridik shaxslar uchun — nomi, rekvizitlari, jismoniy shaxslar uchun — F.I.Sh., pasport maʼlumotlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholovchi tashkilot haqida (toʻliq nomi, yuridik manzili, fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash haqidagi maʼlumotlar, baholash faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beradigan litsenziya raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati) hamda baholovchi tashkilot bilan mehnat shartnomasiga asosan ishlaydigan baholovchi haqida (familiyasi, ismi, otasining ismi, baholashni amalga oshirish huquqini tasdiqlovchi hujjat raqami va berilgan sanasi). Shuningdek, baholashni oʻtkazish va baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlashga jalb qilinadigan barcha tashkilotlar va mutaxassislar haqida axborot ularning malakasi va baholash obyektini baholashda ularning ishtirok etish darajasini koʻrsatgan holda keltirilishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash natijalariga taʼsir koʻrsatgan farazlar va cheklovchi shartlar (mavjud boʻlganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) V boʻlim “Asosiy qism” quyidagi majburiy qismlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash jarayoni bosqichlari, bu yerda baholovchi oʻzi bajargan ishlar ketma-ketligini bosqichma-bosqich bayon etadi. Har bir bosqichda baholash obyektini baholash boʻyicha bajarilgan ishlar haqida umumiy maʼlumotlar keltiriladi (bajarilgan ishlarning oddiy roʻyxatini keltirishga yoʻl qoʻyiladi). Amalga oshirilgan tahlil va hisob-kitoblarning yanada batafsil tavsifi baholash obyektining xususiyatlari, baholash topshirigʻi va mavjud axborot hajmiga muvofiq quyidagi qismlarda keltiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash obyektining tavsifi, bu yerda baholash obyektining miqdor va sifat koʻrsatkichlari haqidagi maʼlumotlar keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda baholashni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborotni olish jarayoni ham axborotni olishning aniq manbalarini, hujjatning nomi, raqami, sanasini va uni identifikatsiya qiluvchi boshqa maʼlumotlarni koʻrsatgan holda aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar buyurtmachining soʻralayotgan axborotni taqdim etishdan bosh tortishi baholash natijalarining aniqligi va/yoki haqqoniyligiga sezilarli darajada taʼsir koʻrsatsa, bu holat baholash toʻgʻrisidagi hisobotda qayd etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyektining tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchida baholash obyektining qimmatliligiga taʼsir etadigan barcha jihatlardan baholash obyekti haqida xolis tasavvurni shakllantirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash obyekti bozorining tahlili uning qiymatiga taʼsir etadigan barcha omillar tahlilini oʻz ichiga olishi lozim. Boʻlimda baholash obyekti qiymatini aniqlashda foydalanilgan narxni shakllantiruvchi barcha omillar haqida axborot keltirilishi va ularning qiymatlari asoslanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholovchi foydalanilgan barcha qonun hujjatlarini ham baholash toʻgʻrisidagi hisobotda aks ettirishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash jarayoni tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchiga baholash jarayoni mantigʻini va baholovchi baholash obyekti qiymatini aniqlash yoʻlida tashlagan qadamlarning muhimligini tushunish imkoniyatini beruvchi baholash obyekti qiymatini aniqlash ketma-ketligini oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHar bir yondashuv doirasida baholovchi oʻzining barcha tahlillari, hisob-kitoblari, fikr-mulohazalarini keltiradi. Qabul qilingan yondashuvlar doirasida baholash usullarini qoʻllab baholashni amalga oshirishda baholovchining har bir harakati lozim darajada asoslangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan barcha axborotni tekshirish imkoniyati boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda, shuningdek, baholovchining fikriga koʻra u qoʻllagan baholash obyekti qiymatini hisoblash usulini toʻla aks ettirish uchun muhim hisoblangan har qanday maʼlumotlar aks ettirilishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) VI boʻlim “Xulosa” quyidagi qismlardan tarkib topishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmuqofiqlashtirish taomili tavsifini keltirgan holda turli yondashuvlarni qoʻllab olingan baholash obyektini baholash natijalarini muvofiqlashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbaholash yondashuvlarining har biri yordamida olingan natijalar oʻrtasidagi jiddiy tafovut uning ehtimoliy sabablari xususidagi asoslangan sharhlar bilan bayon etilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotning xulosa qismida sifat toʻgʻrisida bayonot — baholovchining baholash toʻgʻrisidagi hisobot qonun hujjatlari va qoʻllanilayotgan baholash standartlari talablariga muvofiqligi haqidagi rasmiy bayonoti ifoda etilishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) VII boʻlim “Ilovalar” baholashni oʻtkazishda foydalanilgan bosma shakldagi barcha axborotni (shu jumladan internet-sahifalarni), shuningdek hisob-kitoblar va hisob-kitob jadvallarini oʻz ichiga olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilova qilingan barcha hujjatlar tegishli tarzda rasmiylashtirilgan boʻlishi lozim (bunga vakolatli shaxs tomonidan imzolangan hamda hujjatlarni taqdim etuvchi organlar va tashkilotlar tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan boʻlishi kerak, bundan Internet tarmogʻi yoki boshqa ommaviy axborot vositalaridan olingan axborot mustasno).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovalar baholovchi tashkilot litsenziyasi, baholovchining baholashni oʻtkazish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning nusxalarini, fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash polisining nusxasini ham oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobotda ilovadagi hujjatlarning toʻliq roʻyxati keltirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBaholash toʻgʻrisidagi hisobot nusxasini baholovchi tashkilot hisobot tuzilgan sanadan eʼtiboran qonun hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida saqlashi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalarga
1-ILOVA
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisida | |||||||
| ______________ sh. | | | | | 20__ yil “___” _________ | ||
| Komissiya tarkibi: | | | | | | | |
| 1. ____________________________________________________ (komissiya raisi) 2. ____________________________________________________ … n. ____________________________________________________ Quyidagilar ishtirokida: 1. ____________________________________________________ 2. ____________________________________________________ … n. ___________________________________________________ Baholash obyektining nomi (texnik hujjatlarga muvofiq koʻrsatiladi; texnik hujjatlar boʻyicha nomi buxgalteriya hujjatlaridagi nomi bilan tafovut qilganda keyingisi drob orqali koʻrsatiladi): _____________ ___________________________________________________________________________________________. Modeli (ishlab chiqaruvchini koʻrsatgan holda rusumi): _______________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Joylashgan joyi (joriy): ______________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Inventar raqami: ____________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Balans qiymati: ______________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Qoldiq qiymati: ______________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Ishlab chiqarilgan yili: _______________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Foydalanishga topshirilgan sanasi: ______________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Tasnifi: ishlab chiqarish / noishlab chiqarish. Huquqlar: mulkda / egalikda / foydalanishda. Maqsadi (asosiy): ____________________________________________________________________________ Xizmat muddati: normativ ________________________ | |||||||
| | qoldiq ____________________________ | | | | | ||
| Qilingan oxirgi taʼmir: kapital (ishlarning turi va summasi) _____________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________; joriy (ishlarning turi va summasi) _____________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Baholash obyektining jismoniy holati: ___________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Koʻzdan kechirishda foydalanilgan material va uskunalar: ____________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Koʻzdan kechirishda ishtirok etganlarning alohida fikr-mulohazalari: ___________________________________ ___________________________________________________________________________________________. Dalolatnomaga ilova qilinadigan hujjatlar: ______________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________. | |||||||
| Koʻzdan kechirishda ishtirok etganlarning imzolari: | |||||||
| 1. ___________________________________________ 2. ___________________________________________ 3. ___________________________________________ 4. ___________________________________________ 5. ___________________________________________ |
| m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) m.oʻ. (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) | |||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIzoh: baholash obyektining texnik holati toʻgʻrisidagi dalolatnoma namunaviy hisoblanadi hamda zarur hoshiyalar va ustunlar, boshqa zarur axborot bilan toʻldirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (15-son MBMS) “Mashina va uskunalar qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha Uslubiy koʻrsatmalarga
2-ILOVA
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishShKALASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Holatning bayoni |
Texnik holatning tavsifi |
Xizmat muddatining qoldigʻi, foizda |
Eskirish, foizda |
|
Yangi |
Yangi, biroq davlat organlarida roʻyxatdan oʻtkazilmagan, aʼlo darajadagi holatda, savdoga tayyorlashdan keyingi davrda, foydalanish belgilari mavjud emas. |
100 95 |
0 5 |
|
Juda yaxshi |
Deyarli yangi, foydalanishning kafolatli davrida, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan va taʼmirga yoki biror-bir qismini almashtirishga ehtiyojsiz. |
90 85 |
10 15 |
|
Yaxshi |
Foydalanishning kafolatli davridan keyingi davrda, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan, joriy taʼmirga yoki biror-bir qismini almashtirishga ehtiyojsiz. Mukammal taʼmirdan soʻng. |
80 75 70 65 |
20 25 30 35 |
|
Qoniqarli |
Oldin foydalanishda boʻlgan, texnik xizmatlar hajmi koʻrsatilgan, joriy taʼmirga yoki ayrim detallarni almashtirishga ehtiyoj bor, lok-boʻyoq qoplamasining biroz zararlanishi mavjud. |
60 55 50 45 40 |
40 45 50 55 60 |
|
Shartli-yaroqli |
Oldin foydalanishda boʻlgan, agregatlar joriy taʼmirdan chiqqach, kuzov (kabina) taʼmirlangach (almashtirilgach) keyinchalik foydalanishga yaroqli. |
35 30 25 20 |
65 70 75 80 |
|
Qoniqarsiz |
Oldin foydalanishda boʻlgan, raqamli agregatlarning (dvigatel, kuzov, ramalar) mukammal taʼmirlanishi yoki almashtirilishi, toʻliq boʻyalishi talab qilinadi. |
15 10 |
85 90 |
|
Qoʻllashga yaroqsiz yoki lom |
Oldin foydalanishda boʻlgan, bajarilishi iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqlikdan oshadigan hajmda taʼmirga talab bor; buni bajarish uchun texnik imkoniyat�ing yoʻqligi; foydalanishga va taʼmirga yaroqli emas. |
2,5 0 |
97,5 100 |
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 26-son, 600-modda)