1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.02.00 Qimmatli qogʻozlar bozorining umumiy qoidalari]
[TSZ:
1.Moliya / Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorining faoliyat koʻrsatish mexanizmi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhi
Mazkur Qonun Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 22-iyuldagi OʻRQ-163-sonli “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. UMUMIY QOIDALAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorining faoliyat koʻrsatishi va uni boshqarish bilan bogʻliq munosabatlar ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-modda. Qimmatli qogʻozlar bozori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozori — jismoniy va yuridik shaxslarning qimmatli qogʻozlar chiqarish, ularning muomalada boʻlishi va haqini toʻlash bilan bogʻliq munosabatlari tizimidir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozori qatnashchilari — qimmatli qogʻozlarning emitentlari, investorlar, investitsiya institutlari, shuningdek ularning birlashmalari (uyushmalari), fond birjalari (birjalarning fond boʻlimlari), davlat tomonidan qimmatli qogʻozlar bozorini boshqarish va muvofiqlashtirish vakolati berilgan organlar va boshqalardan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Z-modda. Investitsiya institutlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida investitsiya institutlarining quyidagi turlari faoliyat koʻrsatishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investitsiya vositachisi (moliya brokeri va dileri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investitsiya maslahatchisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investitsiya kompaniyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investitsiya fondi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshqaruvchi kompaniya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
depozitariy;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisob-kitob-kliring palatasi (tashkiloti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar egalarining reyestrini saqlovchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investitsiya institutlarining boshqa turlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya institutlari har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tuzilishi mumkin, faqatgina ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati shaklida tashkil etilishi mumkin boʻlgan investitsiya fondi bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya institutlari tuzish, ularning faoliyat koʻrsatishi va ularni tugatish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilab qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-modda. Fond doʻkonlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fond doʻkonlari — investitsiya institutlarining tarkibiy boʻlinmalari boʻlib, jismoniy shaxslar uchun qimmatli qogʻozlarning birjadan tashqari mayda ulgurji va chakana savdosini amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fond doʻkonlari investitsiya vositachilari, investitsiya kompaniyalari va boshqaruvchi kompaniyalar tomonidan ochilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fond doʻkonlarini ochish, ularning faoliyat koʻrsatishi va ularni tugatish tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
LexUZ sharhi
Qarang: Fond doʻkonlarini ochish, ular tomonidan qimmatli qogʻozlar bilan bitishuvlar tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisida gi nizom (roʻyxat № 278, 27.08.1996-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORINING FAOLIYAT KOʻRSATIShI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida savdoni tashkil etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida savdoni litsenziya asosida ish olib boradigan fond birjalari (birjalarning fond boʻlimlari) va investitsiya institutlari qonun hujjatlariga muvofiq tashkil etadilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya institutlari qonun hujjatlariga muvofiq qimmatli qogʻozlar bilan birjadan tashqarida savdo qilishni tashkil etuvchi boʻlinmalar tuzishga haqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida savdo qilishning asosiy prinsiplari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida savdo qilishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barcha potensial investorlar oʻz mablagʻlarini foydali tarzda joylashtirishlari uchun ularga shart-sharoitlar yaratib berish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozorida tuziladigan bitimlarning ixtiyoriyligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
erkin raqobat yoʻlidagi toʻsiqlarni bartaraf etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
narxlarni real tarkib topadigan talab va taklif asosida belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga uning barcha qatnashchilarining qatʼiy rioya etishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birja va birjadan tashqari operatsiyalar, kotirovkalar, emitentlarning moliyaviy holati toʻgʻrisidagi axborot oshkor etilishining shartligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻz faoliyatini qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshirayotgan barcha investorlar va emitentlar uchun bozordan foydalanish mumkinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar va ularning emitentlariga doir axborotning toʻla oshkor etilishini, oshkoralikni va bu axborotdan barcha qatnashchilar foydalana olishini taʼminlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investorlar va emitentlarning manfaatlarini himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozorida tovlamachilik va boshqa noqonuniy faoliyatni taqiqlash hamda taʼqib qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida savdoning asosiy prinsiplariga rioya etilishi davlatning tartibga solishga oid chora-tadbirlari bilan birga fond birjalari va qimmatli qogʻozlar bozori qatnashchilarining birlashmalari (uyushmalari) ishlab chiqqan savdo qoidalarini uygʻunlashtirish asosida taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-modda. Qimmatli qogʻozlar oldi-sotdisiga doir bitimlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investorlar tomonidan sotib olingan qimmatli qogʻozlar birja bozorlari va birjadan tashqari bozorlarda qayta sotilishi mumkin. Investorlar oldi-sotdilarni investitsiya institutlari orqali ham, mustaqil holda ham amalga oshirishlari mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egasi yozilgan qimmatli qogʻozlarning oldi-sotdisiga doir bitimlar tomonlarning oʻz xohish-irodalarini izhor etganliklarini qayd etish imkonini beradigan hujjat shaklida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egasi yozilmagan qimmatli qogʻozlar oldi-sotdisiga doir bitimlar tomonlarning oʻz xohish-irodalarini izhor etganliklarini qayd etish imkonini beradigan hujjat shaklida amalga oshiriladi, vositachisiz tuziladigan va tuzilgan paytda bajariladigan bitimlar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davlat mol-mulkini boshqarishga vakil qilingan organ tomonidan aksiyalar oldi-sotdisiga doir bitimlar birjadan tashqari bozorda mustaqil suratda, investitsiya vositachilari ishtirokisiz Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati belgilaydigan tartibda amalga oshirilishi mumkin.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 8-iyundagi 285-sonli qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi hududida qimmatli qogʻozlar bilan bitishuvlar tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.01 Investitsiya vositachisi;
2.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.02 Investitsiya maslahatchisi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida vositachilik
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida vositachilikni investitsiya vositachilari amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida brokerlik va (yoki) dilerlik faoliyatini amalga oshirayotgan investitsiya instituti investitsiya vositachisi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Topshiriq shartnomalari yoki vositachilik haqi asosida yoxud bitimlar tuzish uchun berilgan ishonchnoma asosida ish olib borib, vakolatli shaxs yoki vositachi sifatida qimmatli qogʻozlar yuzasidan fuqarolik-huquqiy bitimlarni amalga oshirish brokerlik faoliyati hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muayyan qimmatli qogʻozlarni sotib olish va (yoki) sotish narxlarini oshkora eʼlon qilish hamda ushbu qimmatli qogʻozlarni eʼlon qilingan narxlari boʻyicha sotib olish va (yoki) sotish majburiyatini olish yoʻli bilan oʻz nomidan va oʻz hisobidan qimmatli qogʻozlarga doir oldi-sotdi bitimlarini tuzish dilerlik faoliyati hisoblanadi.
LexUZ sharhi
Qimmatli qogʻozlar bozoridagi investitsiya vositachilari faoliyati “Investitsiya vositachilari toʻgʻrisida”gi nizom (roʻyxat № 1108, 13.03.2002-y.) bilan tartibga solingan.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.12 (Кучини йукотган) Qimmatli qogʻozlar bozorida boshqa faoliyat turlari]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-modda. Maslahat berish borasidagi faoliyat
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorini va uning ishtirokchilarini tahlil etish va istiqbolini aniqlash, moliyaviy vositalarni (moliyaviy majburiyatlarni) ekspertiza qilish, ishlab chiqish va tavsiya etish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish, qimmatli qogʻozlar chiqarish, ularni joylashtirish va muomalaga kiritish, mutaxassislarni qayta tayyorlash, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslar investitsiya siyosatini amalga oshirishlari xususida maslahatlar berish sohasidagi xizmatlar maslahat berish borasidagi faoliyat deyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida maslahat berish faoliyati bilan shugʻullanuvchi investitsiya instituti investitsiya maslahatchisi deb ataladi. Yuridik yoki jismoniy shaxs investitsiya maslahatchisi boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya maslahatchisi mijoz mustaqil ravishda bir qarorga kelishi uchun unga zarur axborotni beradi va muayyan qimmatli qogʻozlarni sotib olish yoki sotish boʻyicha tavsiyalar berishga haqli emas.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.08 Qimmatli qogʻozlar bozorida boshqa faoliyat turlari]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-modda. Investitsiya kompaniyasining faoliyati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar chiqaradigan va ularni joylashtirish boʻyicha uchinchi shaxslar foydasiga kafolatlar beradigan, qimmatli qogʻozlarga mablagʻ soladigan, oʻz nomidan va oʻz hisobidan, shu jumladan qimmatli qogʻozlarni kotirovkalash (investitsiya kompaniyasi sotish yoki sotib olish majburiyatini oʻz zimmasiga oladigan muyayan qimmatli qogʻozlarni sotish narxini va sotib olish narxini eʼlon qilish) hisobidan qimmatli qogʻozlar oldi-sotdisini amalga oshiradigan yuridik shaxs investitsiya kompaniyasidir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya kompaniyalari oʻz resurslarini faqat muassislarning mablagʻlari hisobidan, shuningdek reinvestitsiya qilingan oʻz mablagʻlari hisobidan tashkil etadilar va yuridik hamda jismoniy shaxslarga sotiladigan oʻz qimmatli qogʻozlarini emissiya qiladilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya kompaniyalari aholining omonatlari va mablagʻlari hisobidan oʻz jalb etilgan resurslarini tashkil etish huquqiga ega emaslar.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.09 (Кучини йукотган) Investitsiya jamgʻarmasi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-modda. Investitsiya fondining faoliyati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investorlarning pul mablagʻlarini ishga solish maqsadida aksiyalar sotib oladigan va chiqaradigan hamda mablagʻlarni fond nomidan qimmatli qogʻozlarga, banklardagi hisobvaraqlarga va omonatlarga qoʻyadigan yuridik shaxs investitsiya fondidir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya fondlarining mablagʻlarni bunday qoʻyish bilan bogʻliq tavakkalchiligi, bu mablagʻlarning bozordagi qadri oʻzgarishidan keladigan daromad va koʻriladigan zarar toʻla-toʻkis ushbu fond egalari (aksiyadorlari) hisobiga oʻtkaziladi va ular tomonidan fond aksiyalarining joriy narxlari oʻzgarishi hisobiga realizatsiya qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Banklar va sugʻurta kompaniyalari investitsiya fondlari boʻla olmaydi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 25-sentabrdagi 410-sonli qarori bilan tasdiqlangan Investitsiya fondlari toʻgʻpisidagi nizom va Xususiylashtirish investitsiya fondlari toʻgʻpisidagi nizom.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.10 (Кучини йукотган) Boshqaruvchi kompaniya]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-modda. Boshqaruvchi kompaniyaning faoliyati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshqa investitsiya institutlarining, yuridik va jismoniy shaxslarning investitsiya aktivlarini boshqarish sohasida faoliyat koʻrsatadigan, shuningdek qimmatli qogʻozlar oldi-sotdisini amalga oshiradigan investitsiya instituti boshqaruvchi kompaniya deb ataladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuridik shaxsning egalik qilish uchun oʻziga berilgan va boshqa bir shaxsga tegishli boʻlgan, mazkur shaxs yoki bu shaxs koʻrsatgan uchinchi shaxslar manfaatlarini koʻzlab:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlarni investitsiyalashga moʻljallangan pul mablagʻlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlarni boshqarish jarayonida olinadigan pul mablagʻlari hamda qimmatli qogʻozlarni haq evaziga boshqarish vakolatini muayyan muddat davomida oʻz nomidan amalga oshirishi qimmatli qogʻozlarni boshqarish sohasidagi faoliyat hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni boshqarish faoliyatini amalga oshirish tartibi qonun hujjatlari va shartnomalar bilan belgilanadi.
LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 19-apreldagi 189-son qarori bilan tasdiqlangan Boshqaruvchi kompaniyalar toʻgʻrisidagi nizom. Ishonchli boshqarish masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 849—861-moddalari bilan ham tartibga solingan.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.05 Transfer-agent]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1Z-modda. Depozitar faoliyat
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni saqlash va (yoki) bu qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olib borish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish depozitar faoliyat deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Depozitar faoliyat bilan shugʻullanadigan investitsiya instituti depozitariy deb ataladi. Faqat yuridik shaxsgina depozitariy boʻla oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Depozitariyning qimmatli qogʻozlarni saqlash va (yoki) bu qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olib borish sohasidagi xizmatlaridan foydalanuvchi shaxs deponent deb ataladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investorlar oʻz aksiyalari va boshqa qimmatli qogʻozlari saqlanishini taʼminlash maqsadida qimmatli qogʻozlarni:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qogʻoz sertifikatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kompyuterdagi elektron buxgalteriya yozuvlari shaklida saqlash va almashish huquqiga egalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Depozitar xizmat koʻrsatish toʻgʻrisida shartnoma tuzish deponentning qimmatli qogʻozlarga mulk huquqi depozitariyga oʻtishiga olib kelmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Depozitariy oʻziga deponentga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlarning but saqlanishi uchun, shuningdek qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarni hisobga olib borish boʻyicha oʻz burchlarini bajarmaganligi yoki tegishli darajada bajarmaganligi uchun, shu jumladan deponent hisobvaraqlari boʻyicha yozuvlarning toʻlaligi va toʻgʻriligi uchun qonunda belgilangandek javobgar boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deponentlarning qimmatli qogʻozlariga depozitariyning majburiyatlari boʻyicha undiruv qaratilishi mumkin emas.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasining “Qimmatli qogʻozlar bozorida depozitariylar faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.04 Investitsiya aktivlarining ishonchli boshqaruvchisi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-modda. Qimmatli qogʻozlar yuzasidan oʻzaro majburiyatlarni aniqlash va hisobga olish (kliring)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzaro majburiyatlarni belgilash, aniqlash va hisobga olishga doir faoliyat kliring deb hisoblanib, bu faoliyat bitimga doir axborotni toʻplash, solishtirish, unga tuzatish kiritish hamda qimmatli qogʻozlarga doir fuqaroviy-huquqiy bitimlarni ijro etish uchun buxgalteriya hujjatlarini tayyorlash operatsiyalarini nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarga doir bitimlar boʻyicha hisob-kitob-kliring operatsiyalarini amalga oshiruvchi investitsiya institutlari hisob-kitob-kliring palatasi (tashkiloti) deb ataladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarga doir operatsiyalar yuzasidan hisob-kitob olib borilishi munosabati bilan kliringni amalga oshiruvchi tashkilotlar oʻzaro majburiyatlarni aniqlash chogʻida tayyorlab qoʻyilgan qimmatli qogʻozlar, pul mablagʻlari va buxgalteriya hujjatlarini ijroga qabul qilib olayotganlarida qimmatli qogʻozlar bozorining qaysi qatnashchisi uchun hisob-kitob ishlari amalga oshirilayotgan boʻlsa, shu qatnashchi bilan tuzgan oʻz shartnomalariga asoslanadilar.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 29-apreldagi 196-son qarori bilan tasdiqlangan Qimmatli qogʻozlar bozorida hisob-kitob-kliring palatalari toʻgʻrisidagi nizom.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.06 Qimmatli qogʻozlar bilan birjadan tashqari savdolar tashkilotchisi]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-modda. Qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish sohasidagi faoliyat
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish tizimini tashkil etadigan va bu tizimga taalluqli boʻlgan maʼlumotlarni toʻplash, qayd etish, qayta ishlash, saqlash va taqdim etish qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish sohasidagi faoliyat deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish boʻyicha xizmat koʻrsatish bilan shugʻullanuvchi investitsiya instituti qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini saqlovchi (reyestr saqlovchi) deb ataladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egalari reyestri roʻyxatdan oʻtkazilgan qimmatli qogʻozlar egalarining istalgan sanadagi holat boʻyicha tuzilgan roʻyxati boʻlib, ularga qarashli egasi yozilgan qimmatli qogʻozlarning miqdori, nominal qiymati va toifasi ushbu roʻyxatda koʻrsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Emitent yoki uning topshirigʻi asosida reyestr yuritish faoliyatini amalga oshiradigan investitsiya instituti reyestr saqlovchi boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar qimmatli qogʻozlar egalarining soni 500 dan oshib ketsa, reyestr saqlovchi reyestr yuritishga ixtisoslashgan mustaqil tashkilot boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quyidagilar qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini saqlovchi boʻla olmaydilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jismoniy shaxslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shu aksiyadorlik jamiyatining aksiyadorlari boʻlgan yoki uning aksiyalarini nazorat qiladigan yuridik shaxslar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish boʻyicha faoliyat olib boruvchi yuridik shaxs emitentning qimmatli qogʻozlar egalari reyestrini yuritish tizimida roʻyxatga olingan qimmatli qogʻozlari yuzasidan bitimlar tuzishga haqli emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reyestr yuritish haqidagi shartnoma faqat bitta yuridik shaxs bilan tuziladi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.04.00 Qimmatli qogʻozlar bozorida kasb faoliyati / 07.24.04.12 (Кучини йукотган) Qimmatli qogʻozlar bozorida boshqa faoliyat turlari]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-modda. Qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchining faoliyati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchi — qimmatli qogʻozlarning egasi boʻlmagani holda boshqa shaxsning (qimmatli qogʻozlar mulkdori yoki boshqa vakil qilingan saqlovchining) topshirigʻiga muvofiq oʻz nomidan aksiyalarni saqlaydigan shaxsdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egasining yoki u vakil qilgan shaxsning topshirigʻi bilan va uning nomidan qimmatli qogʻozlar yuzasidan bitimlar tuzuvchi banklar, depozitariylar (investitsiya fondi aksiyalaridan tashqari), investitsiya institutlari qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchilar boʻlishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchi boshqa shaxsning topshirigʻiga muvofiq oʻzi saqlayotgan qimmatli qogʻozlar yuzasidan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu shaxs mazkur qimmatli qogʻozlar boʻyicha oʻziga tegishi kerak boʻlgan hamma toʻlovlarni olishini taʼminlashga qaratilgan harakatlarning barchasini amalga oshirishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar yuzasidan bitimlar va operatsiyalarni faqat oʻziga aksiyalarni saqlab turish haqida topshiriq bergan shaxsning topshirigʻiga muvofiq va u bilan tuzilgan shartnomaga koʻra amalga oshirishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshqa shaxslarning topshirigʻiga koʻra oʻzi saqlab turgan qimmatli qogʻozlar hisobini balansdan tashqarida alohida hisobvaraqlarda hisobga olib borishi va qimmatli qogʻozlarni saqlab turish haqida topshiriq bergan shaxslarning talablarini qondirish maqsadida ushbu hisobvaraqlarda doimo yetarli miqdorda qimmatli qogʻozlarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchi qimmatli qogʻozlar reyestrini saqlovchiga qimmatli qogʻozlarni saqlash boʻyicha topshiriq bergan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yilda kamida bir marta taqdim etib, qimmatli qogʻozlar sonini va toifalari (turlari)ni koʻrsatishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlarni nominal saqlovchi oʻz mijozlarining topshirigʻiga binoan saqlab turgan qimmatli qogʻozlar nominal saqlovchining kreditorlari foydasiga undirib olinishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida banklarning faoliyati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 9-iyuldagi 308-sonli “Qimmatli qogʻozlar bozorida kasbiy faoliyatni (investitsiya institutlarining qimmatli qogʻozlar bozoridagi faoliyatini) litsenziyalash toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq banklar va boshqa kredit tashkilotlari qimmatli qogʻozlar bozoridagi kasbiy faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzuridagi Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida faoliyat turlarini qoʻshib olib borish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya maslahatchisi, investitsiya fondi va boshqaruvchi kompaniya faoliyatini amalga oshirish uni qimmatli qogʻozlar bozoridagi professional faoliyatning boshqa turlari bilan qoʻshib olib borishga yoʻl qoʻymaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reyestrni yuritish faoliyatini amalga oshirish uni qimmatli qogʻozlar bozoridagi faoliyatning boshqa turlari bilan (depozitar faoliyat turidan tashqari) qoʻshib olib borishga yoʻl qoʻymaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar yuzasidan faoliyat turlarini qoʻshib olib borish va operatsiyalar oʻtkazish sohasidagi qoʻshimcha cheklashlar davlat vakolat bergan organ tomonidan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-modda. Investitsiya institutlarining birlashmalari (uyushmalari)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investorlar, investitsiya institutlari va boshqa mijozlarning manfaatlarini himoya qilish maqsadida tijoratchi boʻlmagan tashkilotlar tarzida investitsiya institutlarining birlashmalari (uyushmalari) tashkil etilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birlashma (uyushma)ning barcha daromadlari u tomonidan faqat ustav vazifalarini bajarish uchun sarflanadi hamda qatnashchilar oʻrtasida taqsimlanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORINI BOShQARISh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorini boshqarish asoslari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorining davlat boshqaruvi vakolatli organlar tomonidan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar va emissiya prospektlarini chiqarishni roʻyxatga olish, emitentlarning ularda nazarda tutilgan shartlar va majburiyatlarga rioya qilishlari ustidan nazoratni amalga oshirish;
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Korporativ obligatsiyalarni chiqarish, davlat roʻyxatidan oʻtkazish va ular boʻyicha qarzlarni uzish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1158, 10.07.2002-y.) va Aksiyadorlik jamiyatlari aksiyalarini chiqarish, davlat roʻyxatidan oʻtkazish va chiqarilgan aksiyalarni bekor qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1159, 10.07.2002-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu Qonunning 24 va 26-moddalariga muvofiq qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi axborot emitentlar va qimmatli qogʻozlar bozori qatnashchilari tomonidan maʼlum qilinishini taʼminlash;
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Qimmatli qogʻozlar bozori ishtirokchilari tomonidan axborotni ochish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1127, 18.04.2002-y).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mutaxassislarni attestatsiyalash, investitsiya institutlari faoliyatini litsenziyalash va nazorat qilish;
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Qimmatli qogʻozlar bilan operatsiyalarni amalga oshirish huquqini olish uchun jismoniy shaxslarni attestatsiya (qayta attestatsiya)dan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 660, 03.03.1999-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investorlar hamda qimmatli qogʻozlar bozorining boshqa ishtirokchilari bergan shikoyatlarni koʻrib chiqish va qimmatli qogʻozlar bozori ishtirokchilari bajarishi majburiy boʻlgan xulosalar chiqarish, koʻrsatmalar berish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligining buzilishiga doir ishlarni koʻrib chiqish va jazo qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1131, 23.04.2002-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-modda. Qimmatli qogʻozlarga doir bitimlarni tartibga solish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi hududida qimmatli qogʻozlar yuzasidan tuziladigan bitimlarni tartibga solish birjalardagi va birjalardan tashqaridagi oldi-sotdi bitimlariga, shuningdek qimmatli qogʻozlarni sovgʻa qilish, meros qilib olishga, ustav fondiga kiritishga hamda ularning mulkdori oʻzgarishiga olib keladigan boshqa harakatlarni amalga oshirishga nisbatan qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya institutlari bitimlarni faqat qonun hujjatlarida belgilab qoʻyilgan shakldagi topshiriq shartnomalari yoki vositachilik haqlari asosida ularda koʻrsatilgan barcha zarur shartlarga aniq rioya qilgan holda mijozlar hisobidan amalga oshirishlari mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mijoz yoki uning topshiriq shartnomasi boʻyicha ishonchli vakili shartnoma bajarilguncha bir yoqlama tartibda uning amal qilishini toʻxtatish huquqiga ega.
LexUZ sharhi
Topshiriq shartnomasini tuzish va ijro qilish bilan bogʻliq masalalar Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 817—825-moddalari bilan tartibga solingan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida operatsiyalarni amalga oshirish va ularni roʻyxatga olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya institutlarining qimmatli qogʻozlar bozorida operatsiyalarni amalga oshirishlariga ular tegishli litsenziyaga ega boʻlsalar ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida amalga oshiriladigan va ularning narxi, egasi, daromad keltirish darajasi oʻzgarishi, shuningdek qimmatli qogʻozlar yuzasidan qilinadigan oʻzaro hisob-kitoblar bilan bogʻliq har bir operatsiya qonun hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar yuzasidan tuzilgan bitimlar ular amalga oshirilgan vaqtda roʻyxatdan oʻtkazilishi va savdo qilingan joyda qimmatli qogʻozlarni sotib olish va sotish (kliring) kontraktlari boʻyicha hisobot tarzida rasmiylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuridik shaxslar oʻrtasida egasi yozilgan qimmatli qogʻozlar, shuningdek egasi yozilmagan qimmatli qogʻozlar boʻyicha tuzilgan bitimlar roʻyxatdan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oldi-sotdi bitimlari tuzish chogʻida bitim tuzish sanasi bilan qimmatli qogʻozlar haqini toʻlash sanasi oʻrtasidagi vaqt bankning besh ish kunidan ortiq boʻlishi mumkin emas. Bu muddat oʻtkazib yuborilgan taqdirda, bitim haqiqiy emas deb hisoblanadi va xaridor sotuvchiga keltirilgan zarar uchun aybdor ekanligi aniqlansa, uning javobgar boʻlishiga olib keladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-modda. Narxlar kotirovkasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar narxini kotirovkalash fond birjalari tomonidan markazlashtirilgan tartibda, shuningdek birjadan tashqari bozorda dilerlar tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fond birjalari qimmatli qogʻozlar narxini kotirovkalashni bitim narxini, qimmatli qogʻoz kursini, qimmatli qogʻoz boʻyicha talab va taklif narxini qayd qilish, narxlarning eng baland va eng past darajalarini aniqlash orqali amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Narxlarni emitentlarning oʻzlari kotirovkalashiga yoʻl qoʻyilmaydi.
[OKOZ:
1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.24.00.00 Qimmatli qogʻozlar. Qimmatli qogʻozlar bozori / 07.24.05.00 Qimmatli qogʻozlar bozoridagi kasb faoliyatini litsenziyalash]
[TSZ:
1.Fuqarolik qonunchiligi. Tadbirkorlik / Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-modda. Investitsiya institutlarining faoliyatini litsenziyalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozoridagi professional faoliyat davlat vakolat bergan organ tomonidan beriladigan maxsus ruxsatnoma — litsenziya asosida amalga oshiriladi.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 9-iyuldgi 308-sonli qarori bilan tasdiqlangan Qimmatli qogʻozlar bozorida kasbiy faoliyatni (investitsiya institutlarining qimmatli qogʻozlar bozoridagi faoliyatini) litsenziyalash toʻgʻrisidagi nizomga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Litsenziya bergan organ investitsiya institutlarining faoliyatini nazorat qilib turadi va qonun hujjatlari buzilgan taqdirda berilgan litsenziyani chaqirib olish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davlat tomonidan vakolat berilgan organ qimmatli qogʻozlar bilan zarur darajada professional faoliyat koʻrsatilishini taʼminlash maqsadida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
jismoniy shaxslar (investitsiya institutlari va fond birjalarining xodimlari) qimmatli qogʻozlar bozori mutaxassisi malaka guvohnomasini olishlari uchun ular oldiga qoʻyiladigan malaka talablarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻz mablagʻlari yetarli boʻlishining majburiy normativlarini va qimmatli qogʻozlar bilan amalga oshiriladigan operatsiyalar boʻyicha tavakkalchilikni cheklovchi boshqa koʻrsatkichlarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Banklar qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyatni investitsiya institutlari uchun ushbu Qonunda belgilab qoʻyilgan tartibda amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-modda. Faoliyatning taqiqlangan turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida faoliyatning taqiqlangan turlari quyidagilardir:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlat roʻyxatidan oʻtkazmagan holda, emitent yoki qimmatli qogʻozlarga taalluqli axborotni oshkor etmasdan qimmatli qogʻozlar emissiyasini amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tegishli litsenziyasiz qimmatli qogʻozlar bozorida faoliyatni amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
soxta bitimlar, talablarni adekvat oʻzaro hisobga olish, qisqa muddatli sunʼiy bitimlarni amalga oshirish orqali qimmatli qogʻozlar bozorida manipulatsiya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ayrim qatnashchilarning mavqeyida ustunlik yaratish maqsadida qandaydir belgilarga qarab qimmatli qogʻozlar bozorini boʻlish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozorida savdo qilishning qonun hujjatlarida belgilangan asosiy prinsiplariga zid boshqa xatti-harakatlarni amalga oshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORINI AXBOROT BILAN TAʼMINLASh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-modda. Emitentlarning axborotni oshkor qilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Emitent oʻz qimmatli qogʻozlari va moliyaviy-xoʻjalik faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni quyidagi shakllarda oshkor qilishi shart:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moliyaviy-xoʻjalik faoliyati toʻgʻrisida yillik hisobot tuzish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentning, uning shuʼba va tobe korxona va tashkilotlarining qayta tashkil etilganligini maʼlum qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitent aktivlarining qiymati bir marta 10 foizdan ortiqroq miqdorda koʻpayishi yoki kamayishiga sabab boʻlgan faktlar, emitentning sof foydasi yoki sof zarari bir marta 10 foizdan ortiqroq miqdorda koʻpayishiga olib kelgan faktlar, miqdori yoki mol-mulkining qiymati bitim tuzilgan sanadagi holatga koʻra emitent aktivlarining 10 foizidan ortiqni tashkil etadigan bir martalik bitimlarga oid faktlar toʻgʻrisidagi maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitent tomonidan qimmatli qogʻozlar chiqarilganligi haqidagi, emitentning qimmatli qogʻozlari boʻyicha yozilgan va (yoki) toʻlangan daromadlar toʻgʻrisidagi maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentga qarashli har qanday alohida turdagi qimmatli qogʻozlarning 35 foizdan ortiqrogʻiga ega boʻlgan shaxsning emitent reyestrida paydo boʻlganligi haqidagi maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
reyestrning yopilish sanalari toʻgʻrisidagi, emitentning qimmatli qogʻozlar egalari oldidagi majburiyatlarini bajarish muddatlari haqidagi, umumiy yigʻilishlarning qarorlari toʻgʻrisidagi maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentning vakil qilingan organi tomonidan qimmatli qogʻozlar chiqarish haqida qaror qabul qilingani toʻgʻrisidagi maʼlumot.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Qimmatli qogʻozlar bozorining ishtirokchilari tomonidan axborotlarni ochish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1127, 18.04.2002-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27-modda. Investitsiya institutlarining, fond birjalarining (birjalar fond boʻlimlarining) va qimmatli qogʻozlar egalarining axborotni oshkor qilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiya instituti quyidagi hollarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yilning bir choragi mobaynida bir emitentning faqat bir turdagi qimmatli qogʻozlari bilan operatsiyalar oʻtkazganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir emitentning bir turdagi qimmatli qogʻozlari bilan bir marta operatsiya oʻtkazganda, agar bu operatsiya boʻyicha qimmatli qogʻozlarning soni mazkur qimmatli qogʻozlar umumiy sonining kamida 15 foizini tashkil etsa, oʻzlarining qimmatli qogʻozlar bilan amalga oshirgan operatsiyalari haqidagi axborotni oshkor qilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fond birjalari (birjalarning fond boʻlimlari) va investitsiya institutlari har qanday manfaatdor shaxsga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozori qatnashchisiga savdoga ijozat berish qoidalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlarni savdoga qoʻyishga ijozat berish qoidalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitimlar tuzish va ularni solishtirish qoidalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitimlarni roʻyxatdan oʻtkazish qoidalarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitimlarni ijro etish tartibini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozorida savdoni tashkil etuvchilarga xizmat koʻrsatish jadvalini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqorida sanab oʻtilganlarga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish reglamentini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
savdoga qoʻyilgan qimmatli qogʻozlarning roʻyxatini oshkor etishlari shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar egasi emitentga qarashli har qanday qimmatli qogʻozlar turining Z5 foizi va undan ortigʻiga ega ekanligi haqidagi axborotni oshkor etishi shart.
LexUZ sharhi
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Qimmatli qogʻozlar bozorining ishtirokchilari tomonidan axborotlarni ochish toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1127, 18.04.2002-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28-modda. Xizmatda foydalaniladigan axborot
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu Qonunda nazarda tutilgan maqsadlarga muvofiq, xizmatda foydalaniladigan axborot deyilganda emitent va uning chiqargan qimmatli qogʻozlari toʻgʻrisidagi hamma ham foydalana olmaydigan, oʻz xizmat mavqeyi, mehnat vazifalari yoki emitent bilan tuzilgan shartnomaga binoan bunday maʼlumotga ega boʻlgan shaxslarga qimmatli qogʻozlar bozorining boshqa subyektlariga nisbatan ustunlik beradigan har qanday axborot tushuniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xizmatda foydalaniladigan axborotga ega boʻlgan shaxslar jumlasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentning yoki u bilan shartnomalar orqali bogʻlangan investitsiya institutining boshqaruv organlari aʼzolari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qimmatli qogʻozlar bozorida faoliyat koʻrsatuvchi jismoniy shaxslar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentning yoki u bilan shartnomalar orqali bogʻlangan investitsiya institutining auditorlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlat organlarining, fond birjalari (birjalar fond boʻlimlari)ning nazorat qilish, tekshirish yoki boshqa vakolatlari tufayli mazkur axborotdan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan mansabdor shaxslari kiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xizmatda foydalaniladigan axborotga ega shaxslar bu axborotdan bitimlar tuzish uchun foydalanish, shuningdek xizmatda foydalaniladigan axborotni bitimlar tuzish uchun uchinchi shaxslarga berish huquqiga ega emaslar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur talabni buzgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xoʻjalik faoliyati / 09.09.00.00 Reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik (shuningdek, 12.06.00.00ga qarang);
2.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.06.00.00 Reklama (shuningdek, 09.09.00.00.ga qarang)]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish. Reklama]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29-modda. Qimmatli qogʻozlar bozorida reklama
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozoridagi reklamada uni beruvchining nomi (ismi) aks etgan boʻlishi kerak. Investitsiya instituti boʻlgan reklama beruvchi reklama eʼloniga muvofiq qimmatli qogʻozlar bozorida oʻzi amalga oshiradigan faoliyat turlari haqidagi maʼlumotlarni ham reklamaga kiritishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reklama beruvchilarning:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻz faoliyati toʻgʻrisida, sotib olish yoki sotish yoxud boshqa bitimlar tuzish uchun taqdim etilayotgan qimmatli qogʻozlar turlari va ularning tavsiflari hamda bu bitimlarni tuzish shartlari haqida notoʻgʻri axborotni, shuningdek qimmatli qogʻozlar egalarini va bozorining boshqa qatnashchilarini aldashga yoki chalgʻitishga qaratilgan boshqa axborotni reklamada koʻrsatishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
reklamada qimmatli qogʻozlar boʻyicha daromadlarning kutilayotgan miqdori va ularning kurs qiymati oʻsishi haqidagi taxminlarni koʻrsatishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xuddi shunday faoliyat bilan shugʻullanuvchi qimmatli qogʻozlar bozori professional qatnashchilarining yoki xuddi shunday qogʻozlarni chiqaruvchi emitentlarning haqiqiy yoxud gumon qilingan kamchiliklarini koʻrsatish yoʻli bilan reklamadan gʻarazli raqobat maqsadlarida foydalanishi taqiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Reklamada mazkur holatlardan biri mavjud boʻlgan taqdirda qimmatli qogʻozlar reklamasi gʻarazli reklama deb topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar va emitentlar toʻgʻrisidagi hamma foydalana oladigan axborot, shuningdek vakolatli organlar qimmatli qogʻozlar bozorini boshqarish sohasidagi oʻz vazifalarini bajarishlari munosabati bilan ularga Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq beriladigan axborot qimmatli qogʻozlar bozoridagi reklama deb hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Emitent tomonidan qimmatli qogʻozlar chiqarilgani hamda u yozgan va (yoki) toʻlagan dividendlar toʻgʻrisidagi axborot reklama hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. QIMMATLI QOGʻOZLAR BOZORI QATNAShChILARINING MASʼULIYATI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Investitsiyalarning obyektini, shakli va miqdorini tanlash masʼuliyati (tavakkalchiligi) investorning oʻz zimmasida boʻladi, shunga muvofiq, qimmatli qogʻozlarga, shu jumladan aksiyalarga qilingan oʻz investitsiyalarini himoyalash uchun pirovard masʼuliyat (tavakkal) ham investorning (aksiyadorning) zimmasida boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Z1-modda. Qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorining ishtirokchilari qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozoridagi reklama beruvchi notoʻgʻri reklama tufayli keltirgan zarari uchun qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladi.
LexUZ sharhi
Oʻzbekiston Respublikasining “Reklama toʻgʻrisida”gi Qonunining 29-moddasiga asosan reklama beruvchilar, reklama tayyorlovchilar va tarqatuvchilar notoʻgʻri reklama berganlik uchun, reklamani joylashtirish tartibiga rioya etmaganlik va aksilreklama berishdan bosh tortganlik uchun yuridik shaxslar— eng kam ish haqining yuz baravaridan besh yuz baravarigacha miqdorda, jismoniy shaxslar esa — eng kam ish haqining besh baravaridan yetti baravarigacha miqdorda jarima toʻlaydilar.
LexUZ sharhi
Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 985-moddasiga koʻra gʻayriqonuniy harakat (harakatsizlik) tufayli fuqaroning shaxsiga yoki mol-mulkiga yetkazilgan zarar, shuningdek yuridik shaxsga yetkazilgan shu jumladan boy berilgan foyda zararni yetkazgan shaxs tomonidan toʻliq hajmda qoplanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari buzilgan taqdirda davlat tomonidan vakolat berilgan organ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentlar va qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi axborotni, hisobotlarni eʼlon qilmaganligi yoki oʻz vaqtida eʼlon qilmaganligi, shuningdek davlat nazorati organlariga hisobotlar yoki axborotni taqdim etmaganligi yoki oʻz vaqtida taqdim etmaganligi uchun — eng kam ish haqining 70 baravari miqdorda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoidabuzarliklarni toʻxtatish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalarni bajarishdan boʻyin tovlaganlik yoki oʻz vaqtida bajarmaganlik uchun — eng kam ish haqining 100 baravari miqdorda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
emitentlar tomonidan qimmatli qogʻozlar chiqarish va ularni muomalaga kiritishning belgilangan tartibi buzilganligi, qimmatli qogʻozlar bozorining professional qatnashchilari qimmatli qogʻozlarga doir bitimlarni tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazishning belgilangan tartibini buzganliklari uchun — eng kam ish haqining 200 baravari miqdorda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
investorlar, qimmatli qogʻozlar yuzasidan operatsiyalar, xarajatlar va daromadlar hisobini yuritish va ular haqida hisobot berish tartibini buzganlik uchun — eng kam ish haqining 600 baravari miqdorda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aktivlar bilan mustahkamlanmagan qimmatli qogʻozlarni emissiya qilganlik, ayrim investorlarga asossiz mulkiy huquqlar belgilaganlik, ularning mulkiy huquqlariga rioya etmaganlik hamda investorlarga tegishli daromadlarni toʻlamaganlik uchun — eng kam ish haqining 700 baravari miqdorda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atayin notoʻgʻri maʼlumotlarni tarqatish (taqdim etish) yoʻli bilan investorlar va nazorat organlarini chalgʻitganlik, investitsiya institutlari tomonidan qimmatli qogʻozlarni yashiriqcha sotganlik, qimmatli qogʻozlar bozorida narxlarga doir aldamchilik qilganlik uchun — eng kam ish haqining 800 baravari miqdorda jarima solishdan iborat iqtisodiy jazo choralarini qoʻllashga haqlidirlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozorida narxlarga doir aldamchilik faktlari (narxlarni sunʼiy ravishda oshirish yoki tushirish) sud tartibida eʼtirof etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qimmatli qogʻozlar bozori qatnashchilarining qonunsiz faoliyat turlari orqali yoki qonun hujjatlarida belgilangan hollarda maxsus ruxsatnoma (litsenziya) olmasdan orttirgan daromadlari qonunsiz (litsenziyalanmagan) faoliyatdan olgan daromadlari summasida jarima solgan holda davlat budjeti hisobiga olib qoʻyilishi lozim.
Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasining “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Qonunini buzganlik uchun ishlarni koʻrib chiqish va sanksiyalarni qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat № 1131, 23.04.2002-y.).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1996-yil 25-aprel,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218-I-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 5-6-son, 56-modda; 2003-y., 1-son, 8-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 41-son, 405-modda)