O‘zbekiston Respublikasining “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 29-30-son, 278-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 30-martdagi 126-sonli qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Davlat raqobat qo‘mitasi huzuridagi Qimmatli qog‘ozlar bozorini muvofiqlashtirish va rivojlantirish markazi to‘g‘risidagi nizomga (O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlari to‘plami, 1996-y., 3-son, 11-modda) muvofiq buyuraman:

1. Transfer-agent faoliyati to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiritilsin.

Ushbu Nizom transfer-agent faoliyatini yuritish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Nizom maqsadlarida quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

investor — qimmatli qog‘ozlarni o‘z nomidan va o‘z hisobidan oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;

transfer-agent — qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish tizimiga taalluqli hujjatlarni qabul qilish, ularga ishlov berish va ularni topshirish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;

transfer-agentning mijozi (mijoz) — emitent, shuningdek qimmatli qog‘ozlarga doir bitimlar tuzuvchi shaxslar;

emitent— emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqaruvchi va ular yuzasidan qimmatli qog‘ozlarning egalari oldida majburiyatlari bo‘lgan yuridik shaxs;

qimmatli qog‘ozlar egasi (mulkdor) — qimmatli qog‘ozlar o‘ziga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida tegishli bo‘lgan yuridik yoki jismoniy shaxs;

Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysi (Markaziy depozitariy) — depo hisobvaraqlari bo‘yicha emissiyaviy qimmatli qog‘ozlarni saqlashning, bunday qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olishning va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar harakatining yagona tizimini ta’minlovchi davlat depozitariysi;

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi — O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi.

2. Transfer-agentni yuridik shaxs sifatida tuzish, uni qayta tashkil etish va tugatish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

3. Transfer-agentning faoliyatini litsenziyalash qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.

4. Transfer-agent qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni birga qo‘shib olib borish huquqiga ega.

Bunda emitentlarga qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlarni hisobga olish tizimiga taalluqli hujjatlarni qabul qilish, ularga ishlov berish va ularni topshirish xizmatlarini ko‘rsatayotgan transfer-agent investitsiya vositachisi professional faoliyatini amalga oshirishga haqli emas.

6. Qimmatli qog‘ozlar bozorida transfer-agent sifatida professional faoliyatni amalga oshirish uchun:

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organining tegishli litsenziyasiga ega bo‘lish;

qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassisining malaka sertifikati bo‘lgan kamida ikki xodimga ega bo‘lish;

qonunchilik hujjatlari bilan o‘z mablag‘lari miqdoriga qo‘yilgan talablarga amal qilinishini ta’minlash;

qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlariga rioya etish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa talablarni bajarish zarur.

7. Transfer-agent, investorlarga, qimmatli qog‘ozlar egalariga va emitentlarga ular bilan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq xizmat ko‘rsatadi.

8. Transfer-agentning mijoz bilan shartnoma tuzish shartlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.

9. O‘zining mijoz oldidagi majburiyatlarini bajarish vaqtida transfer-agent mijozning manfaatlarini ko‘zlab ish tutishi lozim. Manfaatlar to‘qnashuvi sodir bo‘lgan vaziyatda transfer-agent mijozni xabardor qilishi va birinchi navbatda o‘zining mijoz oldidagi majburiyatlarini bajarishi lozim.

10. Transfer-agent investorlar va mulkdorlarga quyidagi xizmatlarni ko‘rsatishga haqli (bundan uchinchi shaxslar oldida majburiyatlar yuklatilgan qimmatli qog‘ozlarni qimmatli qog‘ozlarga majburiyatlar yuklatish tugallanganligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etmasdan o‘tkazish mustasno):

ular tomonidan qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar bo‘yicha zarur bo‘lgan hujjatlarni to‘ldirishda yordam ko‘rsatish;

ular nomidan qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlarni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun Markaziy depozitariy yoki investitsiya vositachisiga hujjatlarni taqdim etish;

egasi tomonidan begonalashtirilgan qimmatli qog‘ozlarni ularga ega bo‘lgan investorning hisobvarag‘iga chiqarish uchun zarur bo‘lgan hujjatlarni Markaziy depozitariy yoki investitsiya vositachisiga taqdim etish;

shartnomani tuzish uchun, shartnomaga taalluqli bo‘lgan, shuningdek investor ega bo‘lgan qimmatli qog‘ozlarni o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan hujjatlarni Markaziy depozitariyga yoki investitsiya vositachisiga taqdim etish;

ular nomidan qimmatli qog‘ozlar bilan birjadan tashqari savdolar tashkilotchisiga qimmatli qog‘ozlarni sotib olish yoki sotish yuzasidan buyurtmalarni taqdim etish;

o‘z mijozlariga ularning qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlarini ro‘yxatdan o‘tkazish yakunlari bo‘yicha hujjatlarni, shuningdek depozitar operatsiyalarning bajarilishi bo‘yicha hisobotlarni topshirish.

11. Transfer-agent emitentga quyidagi xizmatlarni ko‘rsatishga haqlidir:

emitentning qimmatli qog‘ozlar egalari reyestrlarini shakllantirish yuzasidan rasmiy talablarini Markaziy depozitariyga topshirish;

transfer-agent tomonidan taqdim etilgan emitentning rasmiy talablari bo‘yicha shakllangan qimmatli qog‘ozlar egalarining reyestrlarini Markaziy depozitariydan qabul qilib olish;

Markaziy depozitariydan olingan qimmatli qog‘ozlar egalarining reyestrlarini emitentga yetkazib berish;

aksiyadorlarning umumiy yig‘ilishlarini tashkil etish va o‘tkazish.

12. Transfer-agent tomonidan to‘g‘ri rasmiylashtirilgan to‘liq hujjatlar to‘plami taqdim etilgandagina Markaziy depozitariy va investitsiya vositachilari mijozlarning o‘zlari kelmaganligi sabablariga ko‘ra transfer-agentga uning mijozlari bitimlarini ro‘yxatga olishni, ularning qimmatli qog‘ozlarini o‘tkazishni, chiqarishni rad etishga haqli emas.

13. O‘z mijozlari nomidan hujjatlarni taqdim etgan holda, transfer-agent ularning imzolari aslliligiga hamda taqdim etilgan hujjatlarda aks ettirilgan ular vakolatlarining haqiqiyligiga kafolat beradi.

14. Transfer-agent tomonidan ushbu Nizomning 10-bandida ko‘rsatilgan xizmatlarning ko‘rsatilishi uchun vaqt davriyligi besh ish kunidan oshib ketmasligi lozim.

15. Transfer-agent tomonidan ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatilgan xizmatlarning ko‘rsatilishi uchun vaqt davriyligi transfer-agentning emitent bilan tuzilgan shartnoma va qonunchilik hujjatlarida belgilangan reyestrni shakllantirishga qo‘yilgan talablar bilan belgilanadi.

16. Transfer-agent ushbu Nizomning 14 va 15-bandlarida ko‘rsatilgan muddatlarda o‘zi tomonidan ko‘rsatilgan xizmatlar yakuni bo‘yicha mijozlarni yozma ravishda xabardor qilishga majbur.

17. Transfer-agent belgilangan tartibda kirish va chiqish hujjatlar va axborotlar hisobini yuritish jurnalining yuritilishini ta’minlaydi.

18. Transfer-agent tomonidan mijozlarga xizmatlar ko‘rsatish uchun dasturiy ta’minot va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan hollarda, mazkur dasturiy ta’minot va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari qonunchilik hujjatlari talablariga javob berishi lozim.

19. O‘z faoliyatini amalga oshirish vaqtida transfer-agent qonunchilik hujjatlariga, ustaviga va o‘zi tomonidan tasdiqlangan:

axborotlarni saqlash, himoya qilish va qayta tiklash tartibiga, shu jumladan maxfiy axborotlardan g‘ayriqonuniy foydalanishga qaratilgan choralar ro‘yxatiga;

transfer-agent operatsiyalarining ichki hisobini yuritish qoidalariga;

mijoz bilan manfaatlar to‘qnashuvi sodir bo‘lganda transfer-agentning harakatlari tartibiga;

mijozlarga xizmat ko‘rsatish reglamentiga;

qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa ichki hujjatlarga amal qiladi.

20. Transfer-agent o‘zi tomonidan olingan va tarqatilgan axborotlarni qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda qog‘oz va/yoki elektron hujjat shaklida rasmiylashtirishi shart.

20¹. Transfer-agentning funksiyalarini bajarish uchun zarur bo‘lgan hujjatlar elektron hujjat aylanishi to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan elektron hujjatlar shaklida qabul qilinishi, qayta ishlanishi va uzatilishi mumkin.

21. O‘z faoliyati muddati davomida transfer-agent qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda:

xizmatlar ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomalariga muvofiq mijozlardan olingan hujjatlar nusxalarini;

uning mijozlari qimmatli qog‘ozlarini hisobdan chiqarish va o‘tkazish to‘g‘risidagi hujjatlar nusxalarini;

mijozlar bilan tuzilgan shartnomalarni;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa axborotlar va hujjatlarning but saqlanishini va xronologik hisobini yuritilishini ta’minlashi shart.

22. Investorning talabiga binoan transfer-agent:

davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi hujjat nusxasini;

qimmatli qog‘ozlar bozorida professional faoliyatni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya nusxasini;

o‘zining ustav fondi, o‘zlik mablag‘lari miqdori va zaxira jamg‘armasi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni;

investor tomonidan egalik qilayotgan qimmatli qog‘ozlar chiqarilishi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni;

investor tomonidan egalik qilayotgan qimmatli qog‘ozlarning emissiya risolasida aks ettirilgan ma’lumotlarni, shuningdek investor tomonidan axborotni taqdim etish to‘g‘risidagi talablarni topshirishning oldingi sanasidan olti hafta mobaynida bunday qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan narxlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni;

shartnomada kelishilgan muddatlarda qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar natijalari bo‘yicha hisobotni taqdim etadi.

23. Transfer-agent investorlarni ushbu Nizomning 22-bandida nazarda tutilgan ularning axborotlarni olishga bo‘lgan huquqlari to‘g‘risida xabardor qilishga majbur.

24. Transfer-agent qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organiga ikki ish kuni ichida yozma shaklda:

bir chorak davomida faqat bir emitentning qimmatli qog‘ozlari bilan operatsiyalar;

bir emitentning qimmatli qog‘ozlari bilan bir martalik operatsiya, agar bu operatsiya bo‘yicha qimmatli qog‘ozlarning soni mazkur qimmatli qog‘ozlar umumiy sonining kamida 15 foizini tashkil etgan bo‘lsa, ularni amalga oshirilganligi haqida axborot beradi.

25. Transfer-agent qimmatli qog‘ozlar bozoridagi axborotlarning maxfiyligiga amal qilishi lozim.

26. Transfer-agent tomonidan qimmatli qog‘ozlar bozoridagi maxfiy axborotlarning oshkor qilinishi “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq amalga oshiriladi.

27. Transfer-agent investor yoki qimmatli qog‘ozlar egasining oldida yetkazilgan zararlar doirasida qonunchilik hujjatlariga muvofiq quyidagilar uchun mulkiy javobgar bo‘ladi:

qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan axborotni investorning talabiga binoan taqdim etmaganlik yoki noto‘g‘ri ma’lumotlar taqdim etganlik uchun;

qimmatli qog‘ozlar emissiyasining belgilangan tartibini buzganlik uchun;

qimmatli qog‘ozlarning insofsiz reklamasini amalga oshirganlik, qimmatli qog‘ozlarning qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilmagan chiqarilishining reklamasi, shuningdek muomalasi qonun bilan taqiqlangan qimmatli qog‘ozlarning reklamasi uchun;

ular tomonidan investorlar bilan qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan huquqlarini hamda emitentlar va qimmatli qog‘ozlar bozori professional ishtirokchilarining javobgarligini cheklaydigan shartnomalar tuzilganligi uchun;

qimmatli qog‘ozlar bozorida hiyla-nayrang ishlatganlik va insayder axborotdan foydalanganlikning sud tomonidan aniqlangan faktlari uchun, shuningdek qimmatli qog‘ozlar, qimmatli qog‘ozlarning emitentlari, qimmatli qog‘ozlarga doir narxlar to‘g‘risida qasddan buzib ko‘rsatilgan axborot taqdim etish, shu jumladan reklamada shunday axborot taqdim etish orqali investorni yoki qimmatli qog‘ozlar egasini qimmatli qog‘ozlarni sotib olishga yoki sotishga undaganlik uchun;

investorlar yoki qimmatli qog‘ozlarning egalari bilan tuzilgan shartnomalar shartlarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik, shuningdek investor yoki qimmatli qog‘ozlarning egasi bilan tuzilgan shartnomada kelishilganidan farq qiladigan shartlar asosida bitim tuzganlik uchun.

28. Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlarini buzganlik uchun transfer-agentga nisbatan qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlik choralari qo‘llaniladi.

29. Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlari buzilgan holda transfer-agentning mansabdor shaxslariga nisbatan:

O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksida nazarda tutilgan ma’muriy javobgarlik choralari;

faoliyatning alohida turlarini litsenziyalash to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq, qimmatli qog‘ozlar bozorining professional qatnashchilarini boshqaruv organlarida ularning ishtirokini cheklovchi choralar;

qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini malaka sertifikatidan mahrum etish yoxud mazkur sertifikatni berishni rad etish;

qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa choralar qo‘llaniladi.

31. Transfer-agent va uning mijozlari o‘rtasidagi nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

32. Ushbu Nizom talablarini buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar bo‘ladi.

33. Ushbu Nizom talablariga rioya etilishi ustidan nazoratni qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi amalga oshiradi.