30.01.2026 yildagi 01/2-5-son
ONLINE TRANSLATE
Hujjat 03.03.2026 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QURILISH VA UY-JOY KOMMUNAL XOʻJALIGI VAZIRINING
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
BUYRUGʻI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 3-martda hisobga olindi, hisob raqami 388]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2013-yil 9-yanvardagi 41-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Energetika vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vazir Sh. XIDOYATOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2026-yil 30-yanvar,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/2-5-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kelishildi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qishloq xoʻjaligi vaziri I. ABDURAXMONOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2026-yil 12-yanvar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025-yil 30-dekabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A. ABDUXAKIMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025-yil 26-dekabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025-yil 23-dekabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Favqulodda vaziyatlar vaziri B. KUDRATXODJAYEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025-yil 20-dekabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2025-yil 12-dekabr
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 30-yanvardagi 01/2-5-son buyrugʻiga
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) sugʻorish tizimlari va ularning elementlarini (kanallar, kollektorlar, nasos stansiyalari, inspektorlik yoʻllari, yopiq quvurlar, koʻpriklar va suv toʻsuvchi dambalar) loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalariga havolalar qoʻllanilgan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar”.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrotexnika inshootlari — suv omborlari toʻgʻonlari, daryolardagi, soylardagi, kanallardagi va kollektorlardagi toʻgʻonlar, daryolar oʻzanlaridagi toʻsuvchi inshootlar, suv olish, suv oʻtkazish, suv tashlash hamda qirgʻoqlarni himoya qilish inshootlari, gidroelektrostansiyalar, nasos stansiyalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanallar — suv bilan manbadan suvdan foydalanuvchilarning chegarasiga qadar taʼminlash uchun moʻljallangan suv xoʻjaligi obyektlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish tizimi — sugʻorish uchun suv yetkazib beradigan kanallar va inshootlar majmui;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish tarmogʻi — suvdan foydalanuvchilarning sugʻoriladigan maydonlariga, shuningdek boshqa obyektlarga kanallardan va boshqa suv obyektlaridan suv yetkazib beriladigan, suvdan foydalanuvchilarga maqsadli foydalanish uchun berilgan suv xoʻjaligi obyekti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vertikal zax qochirish — sizot suvlari sathini yoki yer osti suvlarining bosimini pasaytirish maqsadida ularni chiqarib tashlash uchun moʻljallangan vertikal quduqlar tizimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gorizontal zax qochirish — sugʻoriladigan maydonlarda sizot suvlarini kritik chuqurlik sathidan past darajaga tushirishni taʼminlash maqsadida ularni qabul qilish va chiqarib tashlash uchun moʻljallangan ochiq yoki yopiq turdagi zovurlar majmui.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Sugʻorish tizimlari hamda ularning tarkibiy elementlarini loyihalash bosqichi SHNQ 1.03.03-23 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish yoki rekonstruksiya qilish boʻyicha loyihalar (ishchi loyihalar) tarkibi va mazmuni mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Suv keltirish va tashlash sxemalari, shuningdek asosiy gidrotexnika inshootlari konstruksiyalarining texnik yechimlari texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarni taqqoslash natijalariga asosan qabul qilinishi, bunda quyidagi talablar taʼminlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining loyihaviy hosildorligiga erishish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv, yer hamda yoqilgʻi-energetika resurslaridan samarali foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerlarning meliorativ holatini yaxshilash va suv resurslaridan oqilona foydalanish maqsadida samaradorligi yuqori boʻlgan suvni tejaydigan texnologiyalar va qishloq xoʻjaligi texnikalarini qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnik-iqtisodiy hisoblashga asoslangan holda texnologik jarayonlarni kompleks avtomatlashtirish darajasini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
atrof-muhitni muhofaza qilishda sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvni tejaydigan texnologiyalarni qoʻllashda hududning grunt-iqlim sharoiti va ekin turini hisobga olgan holda maqbul suv isteʼmolini taʼminlash, shuningdek kompleks oʻgʻitlar va ximmeliorantlarni yetkazib berish imkoniyatini yaratish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Gidrotexnika inshootlari SHNQ 2.06.01-24, SHNQ 2.06.04-21, SHQN 2.06.08-21, SHNQ 2.06.11-04 hamda SHNQ 2.05.03-22 talablariga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi obyektlarni loyihalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Sugʻorish tizimining tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Sugʻorish tizimi sugʻoriladigan yerlarda maqbul meliorativ rejimlarni yaratish uchun zarur sharoitlarni taʼminlash maqsadida sugʻoriladigan hududlar tashqarisiga oqova va zax qochirish suvlarining toʻsiqlarsiz chiqarib yuborilishini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Sugʻorish tizimlari tarkibiga kiruvchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar sinfi ularga biriktirilgan sugʻoriladigan yer maydonlari yoki suv olish maydonlari koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

T/r

Sugʻoriladigan yerlarning maydoni (suv olish maydonlari), ming ha

Sinf

1.

150 ming ha dan ortiq

I sinf

2.

75 — 150 ming ha

II sinf

3.

30 — 75 ming ha

III sinf

4.

30 ming dan kam

IV sinf

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Yangi yerlarni sugʻorish hamda mavjud sugʻoriladigan yerlarni qayta qurishni loyihalashda qishloq xoʻjaligi ekinlarining suvga ehtiyoji har bir ekin turi va tabiiy-iqlim mintaqasi uchun hisob-kitob-balans usuli asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Tabiiy drenaj qobiliyati kuchsiz boʻlgan va yer osti suvlari sathini optimal quritish normasiga tushirish imkoni mavjud boʻlmagan yer maydonlarida qayta shoʻrlanishning oldini olish maqsadida “shoʻr yuvish” tartibini (rejimini) taʼminlash uchun hisobiy sugʻorish normasini 10 — 30 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Sugʻorish va zax qochirish tizimlarining turini tanlashda, shuningdek yerdan foydalanish samaradorligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlarni inobatga olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) yerdan foydalanish koeffitsiyenti (YEFK):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wnetto — “netto” maydoni (qishloq xoʻjalik ekinlari ekiladigan foydali maydon);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wbrutto — kanallar, kollektorlar, yoʻllar va boshqa obyektlar ostidagi maydonlarga qoʻshilgan “netto” maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) yalpi maydondan foydalanish koeffitsiyenti (YAMFK):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
YAMFK = wnetto/wyalpi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, wyalpi — “qoʻshilgan” yerlar, koʻllar, suv ostidagi yerlar, botqoqlar, tepaliklar va boshqa foydalanish imkoniyati cheklangan hududlarni oʻz ichiga olgan umumiy yalpi maydon.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Minerallashuvi yuqori boʻlgan suvlardan sugʻorish maqsadida foydalanish hajmlari suv-tuz balansi hisob-kitoblari asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Ekinlarning ildiz tizimi rivojlangan hisobiy grunt qatlamida davriy suv tanqisligi kuzatiladigan sharoitlarda sugʻorish tizimlari tarkibida qurgʻoqchilik davrida gruntni sunʼiy namlantirishni taʼminlovchi gidrotexnika va meliorativ inshootlar loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gidrotexnika va meliorativ inshootlarni qurishning maqsadga muvofiqligi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar hamda suv balansi hisob-kitoblari asosida asoslanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Sugʻorish tarmogʻi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Sugʻorish tarmoqlari joy relyefining yuqori belgilari boʻyicha joylashtirilishi va loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Sugʻorish tarmoqlarini kanallar yoki lotoklar koʻrinishida ochiq turda, shuningdek yer ostida joylashtirilgan quvurli suv oʻtkazgichlar koʻrinishida yopiq turda loyihalash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Ochiq kanallarni qiyaliklar va asosni mustahkamlovchi qoplamalar bilan mustahkamlangan holda yoki yer oʻzanida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish tarmoqlari konstruksiyasini tanlash suv resurslarini tejashni hisobga olgan holda turli variantlarni taqqoslash hamda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijalariga asosan amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻining barcha kanallari hisobiy “brutto” suv sarfi asosida, sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Egatlab sugʻorish usuli qoʻllanilganda kanallarning normal (hisobiy) suv sarfi sugʻorish tizimining foydali ish koeffitsiyenti (FIK) va kanalga biriktirilgan sugʻoriladigan maydonlarni hisobga olgan holda maksimal gidromodul boʻyicha belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Bosh suv taqsimlash inshootining hisobiy suv sarfi suv aylanish hisob sxemasiga muvofiq, shuningdek inshootning foydali ish koeffitsiyenti (FIK)ni hisobga olgan holda belgilanishi, bunda bosh suv taqsimlash inshootining suv sarfi bir vaqtning oʻzida suv oladigan quyi darajali kanallarning hisobiy suv sarflari yigʻindisiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) kanal orqali yetkazib beriladigan foydali suv sarfining kanalga kiritiladigan boshlangʻich suv sarfiga nisbati sifatida qabul qilinishi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FIK = Qnetto/Qyalpi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Sugʻorish tarmoqlarining hisobiy suv sarfi maksimal gidromodul va sugʻorish uchastkasi maydoni koʻrsatkichlariga asosan aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini anʼanaviy sugʻorish usullari va texnikasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Yetishtiriladigan ekinlar uchun maqbul agrotexnik va meliorativ sharoitlarni yaratish maqsadida ekinlar tomonidan sarflanadigan evapotranspiratsiya miqdorini qoplashni taʼminlovchi sunʼiy sugʻorish amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Sugʻorish usuli va sugʻorish texnikasi turidan qatʼi nazar quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish suvini sugʻorish dalasi uzunligi boʻylab hamda gruntning faol qatlami chuqurligi boʻyicha bir tekis taqsimlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish suvining gruntning faol qatlami ostki qismiga ortiqcha sizilishiga, meʼyordan ortiq bugʻlanishiga va tashlamalar orqali yoʻqotilishiga yoʻl qoʻymaslik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning tabiiy donadorlik tuzilishini saqlash, gruntning botqoqlanishiga yoʻl qoʻymaslik, shuningdek sugʻorish jarayonini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish imkoniyatini taʼminlash hamda yuqori ish unumdorligi va sugʻorish sifatiga erishish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qishloq xoʻjaligi ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish uchun zarur boʻlgan maqbul suv rejimini shakllantirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishga sarflanadigan suvning miqdori ekinning barglaridan, tanasidan va grunt yuzasidan bugʻlangan suvning umumiy yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining suv isteʼmoli miqdori ob-havo sharoiti, grunt yuzasiga tushayotgan issiqlik energiyasi miqdori, grunt namligi, yetishtirilayotgan ekin turi hamda hosildorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining mavsumiy sugʻorish normasi joriy yilda rejalashtirilgan hosildorlikka erishishni taʼminlash maqsadida vegetatsiya davrida 1 ha sugʻoriladigan maydonga beriladigan umumiy suv miqdori sifatida qabul qilinishi lozim. Mavsumiy sugʻorish normasi m³/ha oʻlchov birligida belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Mavsumiy sugʻorish normalarining miqdorlari ekin turlari hamda ekin yetishtiriladigan dalaning grunt sharoitlarini hisobga olgan holda aniqlanish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yer ustidan egatlab sugʻorish usuli uchun mavsumiy sugʻorish normalari quyidagi oraliqlarda belgilanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gʻoʻza uchun — 5 000 — 9 000 m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻp yillik yem-xashak ekinlari uchun — 2 000 — 10 000 m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
makkajoʻxori uchun — 2 000 — 5 000 m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gʻalla (boshoqli don) uchun — 1 000 — 5 000 m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sabzavot-poliz ekinlari uchun — 2 000 — 8 000 m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻ va uzumzor uchun — 1 500 — 7 000 m3/ha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Muayyan ekinning mavsumiy sugʻorish normasi mavsum davomida amalga oshiriladigan bir martalik sugʻorish normalarining yigʻindisi sifatida aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartib (rejim)lari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish tartibi (rejimi) ularning biologik xususiyatlari, tabiiy-iqlim va xoʻjalik sharoitlarini hisobga olgan holda sugʻorish normalari, muddatlari hamda sonini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gruntning oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan namlik darajasi qabul qilingan sugʻorish tartibi (rejimi) asosida taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Sugʻorish tartibi (rejimi) ekinlarning suvga boʻlgan umumiy talabini aks ettiruvchi hisobiy-tashkiliy omil sifatida qabul qilinishi va quyidagi asosiy koʻrsatkichlarni oʻz ichiga olishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
umumiy (mavsumiy) sugʻorish normasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir martalik sugʻorish normasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorishlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish muddatlari (sugʻorishlar oʻrtasidagi oraliq davrlar).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartib (rejim)larini belgilashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish tartib (rejim)i ekinlarining rivojlanish fazalari va agrotexnika talablariga mos kelishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning suv, ozuqa va issiqlik tartib (rejim)larining maqbul holatda boʻlishiga koʻmaklashishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt unumdorligini oshirishiga xizmat qilishi, botqoqlanish, shoʻrlanish va grunt eroziyasiga yoʻl qoʻymasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining sugʻorish tartibi (rejimi) quyidagi tabiiy va xoʻjalik omillari taʼsirida shakllantirilishi va asoslanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqlim va ob-havo sharoitlari (havo harorati, atmosfera yogʻinlari miqdori va ularning yil davomida taqsimlanishi, havo namligi, bugʻlanish intensivligi hamda shamol tezligi koʻrsatkichlari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekin dalasining grunt sharoitlari (gruntining mexanik tarkibi, tuzilishi, suv-fizik xususiyatlari, shoʻrlanganlik darajasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrogeologik sharoitlari (sizot suvlari sathi, mineralizatsiyasi va ularning vegetatsiya davrida oʻzgarish dinamikasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqtisodiy-xoʻjalik sharoitlari (ekinlarni yetishtirishning agrotexnikalari, grunt unumdorligi, hosildorlik).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Bir gektar maydonda joylashgan qishloq xoʻjaligi ekinini sugʻorish uchun sarflanadigan umumiy suv sarfi (E) bugʻlanish va transpiratsiya jarayonlariga sarflanadigan suv miqdorlarining yigʻindisi sifatida qabul qilinishi hamda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E = Ebugʻ + Etrans = k·Y;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ebugʻ — bugʻlanishga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Etrans — transpiratsiyaga sarflanadigan suv miqdori, (m3/ha);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Y — rejalashtirilgan hosildorlik, (t/ga yoki q/ga);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — bir birlik (tonna, sentner) hosilni yetishtirish uchun sarflanadigan suv miqdori (m3/t, m3/q).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Maʼlum miqdordagi bir martalik hosilni shakllantirish uchun zarur boʻladigan sugʻorish normasi (gʻoʻza uchun) quyidagi jadvalga asosan aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Hosildorlik, q/ha

Suvning miqdori, m3/q

20

190 — 280

30

140 — 240

40

130 — 200

50

120 — 175

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorish uchun zarur boʻlgan sugʻorish normasi hisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi asosida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisobiy grunt qatlami uchun suv balansi tenglamasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M — sugʻorish normasi, (m3/ha);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wss — sizot suvlari hisobiga mavsumning boshlanishida shakllangan namlikning miqdori, m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wvb — gruntdagi namlikning mavsum boshlanishidagi miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wvo — gruntdagi namlikning mavsum oxiridagi miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wqatosh — vegetatsiya davrida grunt faol qatlamining oshishi hisobiga yuzaga kelgan namlik miqdori.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Sugʻorishni rejalashtirishda sugʻorish davrida dalaga yetkazib berilayotgan suvning maʼlum qismi filtratsiya, bugʻlanish, oqib ketish va boshqa texnologik yoʻqotishlar hisobiga yoʻqolishi hisobga olinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish uchun qabul qilinadigan suvning ushbu yoʻqotishlar hisobga olingan umumiy miqdori brutto sugʻorish normasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mbrutto — brutto sugʻorish normasi, (m3/ha);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mnetto — netto (sof) sugʻorish normasi, (m3/ha);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ksfk — sugʻorishda suvdan foydalanish koeffitsiyenti, m3/ha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini egatlab sugʻorish texnikasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Gruntning faol qatlamida namlikning bir tekis taqsimlanishini taʼminlash maqsadida gruntning mexanik tarkibiga koʻra egatlarning kengligi belgilanishi, bunda ularning kengligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yengil mexanik tarkibga ega qumoq gruntli dalalarda — 0,6-0,7 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrtacha ogʻirlikdagi soz gruntli dalalarda — 0,7-0,8 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ogʻir mexanik tarkibga ega soz gruntli dalalarda — 0,9 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Nam toʻplash va ekinni ekishdan oldingi sugʻorishlarda agar dala kuzda shudgorlangan boʻlsa, egatlarning kengligi grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda 0,7 m dan 1,0 m gacha qilib belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir yillik qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarishlash uchun qoʻllaniladigan egatlarning kengligi mazkur ekinlarni yetishtirishning oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda 0,6-0,7 m qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Ekinlarni egatlab sugʻorish usuli tabiiy holda tekis boʻlgan yoki agrotexnik tadbirlar natijasida tekislangan hamda nishabligi 0,02 — 0,03 dan katta boʻlgan ekin maydonlarida qoʻllanilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Egatlar ekin maydonining nishabligi, gruntning suv oʻtkazuvchanligi, ekin turi, qatorlar oraligʻiga (0,45 — 1,5 m) koʻra boshidan oxirigacha oʻzgarmas, uzunligi esa qisqa (50 — 60 m) yoki uzun (200 — 400 m) boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Egatlab sugʻorishda bir egatga beriladigan suv sarfi 0,1 l/s dan 3,0 l/s gacha oraliqda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egatlar arigʻining chuqurligiga koʻra quyidagi turlarga ajratilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kichik egatlar — 8 — 12 cm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrta egatlar — 15 — 25 cm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chuqur egatlar — 30 — 40 cm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Arigʻi toʻldirib suv beriladigan egatlar quyidagi sharoitlarda qoʻllanilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nishabsiz va nishabligi kichik (0,002 dan kam) boʻlgan ekin maydonlarida sugʻorishni katta miqdorlarda amalga oshirish zarur boʻlgan hollarda (nam toʻplovchi sugʻorishlar vaqtida), shuningdek keng qatorli qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
maydon qiyaligi katta (0,015 dan ortiq) va toʻldirilmaydigan ariqlar bilan sugʻorilganda grunt eroziyasi kuchli boʻladigan yerlarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning suv oʻtkazuvchanligi past boʻlgan maydonlarda sugʻorish suvini talab etilgan hajmda yetkazib berish hamda gruntning faol qatlamida namlikni taʼminlash maqsadida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Arigʻi toʻldirib sugʻoriladigan egatlar qiyalik yoʻnalishi boʻylab olinishi va ularning chuqurligi 20 — 30 cm, uzunligi esa 40 — 80 m qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egatning butun uzunligi boʻylab gruntning bir tekis namlanishini taʼminlash maqsadida egatlar eng kichik qiyalik yoʻnalishi boʻylab joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Egatlab sugʻorish usulining samaradorligi 60 — 70 foizni tashkil qilishi, bunda sugʻorish jarayonida berilayotgan suvning kamida 60 — 70 foiz qismi ekinlar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Egatlab sugʻorish usulida sugʻorishga berilgan suvning qolgan 30 — 40 foiz qismi bugʻlanish, gruntning faol qatlamidan pastga chuqur singish hamda egatlar oxiridan sarflanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Egatlar boʻyicha sugʻorish usuli joyning qiyaligi 0,05 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllanilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Egatlar boʻyicha suv taqsimlash inshootlari mavjud boʻlgan va texnik-iqtisodiy hamda texnologik asoslanish taʼminlangan hollarda mazkur usulni joyning qiyaligi 0,1 gacha boʻlgan maydonlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Joyning relyefi hamda gruntning mexanik tarkibi va suvni shimish (singdirish) xususiyatlariga koʻra boʻylama yoki koʻndalang sugʻorish sxemalarini qoʻllash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Koʻndalang sugʻorish sxemasi boʻylama sugʻorishga nisbatan qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda egatlar uzunligi 250 — 300 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Koʻndalang sugʻorish sxemasida koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa gruntning suvni singdirish qobiliyatiga bogʻliq holda 55 — 60 m dan ortiq boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Egatlar uzunligi va ulardagi suv sarfi yer yuzasining qiyaligi hamda gruntning suv-fizikaviy xususiyatlariga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Egatlar boʻyicha sugʻorish texnikasi elementlarining maqbul qiymatlari mazkur SHNQning 3-ilovasi talablariga muvofiq hamda loyihani asoslash uchun bajarilgan izlanishlar natijalariga asosan tayinlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Egatlar uzunligi, koʻndalang oʻqariqlar orasidagi masofa va egat uchun suv sarfi loyihada qoʻllaniladigan sugʻorish texnikasi va sugʻorish qurilmalari xususiyatlariga muvofiq moslashtirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Sugʻorish tizimlari orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uskunalarining uzunligiga koʻra, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa egatlar uzunligiga asosida qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Suv chiqarish uskunalari (gidrantlar) orasidagi masofa boʻylama sugʻorish sxemasida egat uzunligiga teng, koʻndalang sugʻorish sxemasida esa sugʻorish uskunasining uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Boʻylama sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalari maydoni 8 — 12 ha, sugʻorish uchastkasi kengligi 200 — 250 m qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish uchastkasi uzunligi egatlar uzunligiga karrali qilib belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Sugʻorish uchastkasi uzunligi 500 — 600 m qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkasi kengligi egat uzunligiga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang sugʻorish sxemasida sugʻorish uchastkalarining optimal maydoni 25 — 40 ha qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Yoyib ekiladigan (urugʻi sepiladigan) ekinlarni, jumladan boshoqli don ekinlari, bir yillik va koʻp yillik oʻtlarni sugʻorishni tashkil qilish maqsadida ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib chiqilishi va sugʻorish shu yoʻlaklar (polosa) boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorish uchun dalada har 3-4 m kenglikda grunt koʻtarmalari shakllantirilishi, bunda yoʻlakning (polosa) chetlaridagi grunt koʻtarmalari balandligi h = 0,1-0,2 m qilib qabul qilinishi va suv harakatini ikki tomondan chegaralab, uni bir yoʻnalishda harakatlantirish taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Yoʻlaklarga (polosa) yuborilgan suv yer yuzasi boʻylab harakatlanishi hamda yoʻlakning (polosa) butun yuzasini 2-3 cm qalinlikda qoplash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda ularga suv berish quyidagi ikki usuldan biri boʻyicha amalga oshirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻoriladigan yoʻlakka (polosa) suv dalaning bosh tomonidan berilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻlakka (polosa) suv yon tomonda joylashgan boʻylama ariqdan berilishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Ekin dalasini yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishni tashkil etishda koʻndalang nishabligi mavjud boʻlmagan tur tanlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kengligi 3,6 — 4,2 m boʻlgan yoʻlaklar (polosa) uchun koʻndalang nishablik 0,003 dan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Ekin dalasi yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorilganda bir martalik sugʻorish normasi 1000 — 1500 m³/ha oraligʻida belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dalaning oxiridan suvning tashlanishining (oqib ketishini) oldini olish maqsadida sugʻorish vaqtida suv polosaning 3/4 qism uzunligini qoplashi bilan dalaga suv berish toʻxtatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Yoʻlaklarga (polosa) boʻlib sugʻorishda yoʻlaklar (polosa) kengligi qishloq xoʻjaligi texnikasining osma qurilmalari (agregatlar) parametrlarini hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yer yuzasining kichik qiyaliklariga ega maydonlarda yoʻlaklar (polosa) kengligini 8,0 m dan ortiq qilib qabul qilishga asoslantirishlar mavjud boʻlgan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Ekin dalasini pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usulini doimiy tarzda ham davriy ravishda ham qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Pollarga boʻlib bostirib sugʻorish usuli sholi maydonlarini sugʻorishda va shoʻrlangan ekin maydonlarining shoʻrini yuvishda qoʻllanilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu usulni qoʻllash uchun dala maydoni oldindan 0,2 ha dan 0,5 ha gacha boʻlgan pollarga boʻlib chiqilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Pollarning toʻrt tarafi balandligi 0,2-0,3 m boʻlgan grunt koʻtarmalari bilan oʻrab chiqilishi lozim. Pollar nishabliksiz tekis yuzali qilib tayyorlanishi lozim. Pol tubining nishabligi 0,0005 — 0,001 qiymatdan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Sugʻorish vaqtida pol sugʻorish suvi bilan 10 — 20 cm qalinlikda toʻldirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Pollarga suv belgilangan muddatlarda berilishi va suv berish oraligʻi odatda 7-8 kun qilib qabul qilinishi kerak. Sholi kabi suvda oʻsadigan ekinlarni sugʻorishda polda doimiy ravishda 10 — 15 cm qalinlikdagi suv qatlami saqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Tomchilatib sugʻorish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi eng katta sugʻorish uchastkasidagi tomizgʻichlarning umumiy soni va bitta tomizgʻichning suv sarfi asosida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qc — bir vaqtda sugʻoriladigan uchastkasining loyihaviy suv sarfi, l/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nt — uchastkadagi tomizgʻichlarning umumiy soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qt — bitta tomizgʻichning bir soatdagi loyihaviy suv sarfi, l/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3600 — oʻtish koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eng katta sugʻorish uchastkasining suv sarfi (Q) tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi (Qh) sifatida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qabul qilingan hisobiy suv sarfi va quvurdagi suv oqimining yoʻl qoʻyiladigan tezligi (V=1,2 — 1,8 m/s) asosida tarqatuvchi quvurning diametri tanlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tomchilatib sugʻorish tizimining loyihaviy suv sarfini belgilashda hisobiy suv sarfini 30 foizgacha oshirish nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qabul qilingan loyihaviy suv sarfi asosida magistral quvur diametri, filtrlash qurilmalari va nasos uskunalarining texnik parametrlari belgilanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Tomchilatib sugʻorish tizimida magistral quvurning bosh qismidagi suv bosimini aniqlash uchun magistral va tarqatuvchi quvurlar, shuningdek tizim tarkibiga kiruvchi barcha inshootlardagi bosim isroflari hisoblab chiqilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Magistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — uzunligi 100 m boʻlgan quvurdagi bosimi isrofi, kg/sm2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — quvurning haqiqiy uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — dalaning quvur boʻylab nishabligi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Magistral va tarqatuvchi quvurdagi hisobiy bosim isrofi ni Shevelev jadvallari yordamida quyidagi tenglik asosida ham aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1000 — solishtirma bosim isrofi yoki uzunligi 1000 m boʻlgan quvurdagi bosim isrofi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — magistral yoki tarqatuvchi quvurning uzunligi, km.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi hamda tarqatuvchi va magistral quvurlardagi hisobiy bosim isroflari yigʻindisi tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi sifatida qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ntstx=hishchi+htqx+hmqx;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ntstx — tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nishchi — tomchilatib sugʻorish tizimi sugʻorish shlanglarining ishchi bosimi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ntqx — tomchilatib sugʻorish tizimi tarqatuvchi quvurining hisobiy bosimi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nmqx — tomchilatib sugʻorish tizimi magistral quvurining hisobiy bosimi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tomchilatib sugʻorish tizimining hisobiy bosimini 10 foizga oshirish orqali sugʻorish tizimining loyihaviy bosimini belgilashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Tomchilatib sugʻorish tizimining bosh inshootlari, jumladan hovuz-tindirgich, nasos stansiyasi va filtrlash qurilmalarining texnik koʻrsatkichlari sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi, hisobiy bosimi hamda ishlatiladigan suvni tozalash darajasi talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda tizimning gidravlik hisobini quyidagi formulalarga asosan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlarning oraliq masofasini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xtir — tomizgʻichlar oraliq masofasi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qtir — tomizgʻichlar suv sarfi, l/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Itup — gruntning suvni singdirish tezligi, mm/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar sonini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dona
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ntir — tomizgʻichli sugʻorish shlangi (lenta)dagi tomizgʻichlar soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Llen — sugʻorish quvurining uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xtir — tomizgichlarning oraliq masofasi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)dagi suv sarfi, m3/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qtir — tomizgichlarning suv sarfi, l/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xlen.maks — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larining maksimal oraliq masofasi, m,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xlen.maks ≥ xlen — egat kengligiga moslashtiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari sonini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nlen — tarqatuvchi quvurdagi tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lar soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ltar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xlen — tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)larni joylashtirish oraliq masofasi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) tarqatuvchi quvurning suv sarfini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yo) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — quvurdagi suvning tezligi, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j) tizimdagi quvurlarning hisobiy diametrini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z) tizimdagi tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ntar — tarqatuvchi quvurlardagi va tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lardagi bosim yoʻqolishi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Akv — quvurning solishtirma qarshiligi (F. Shevelev jadvalidan olinadi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kv — sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ltar — tarqatuvchi quvurning uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i) tizimdagi magistral quvurning suv sarfini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvur suv sarfi, m3/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarqatuvchi quvurlar soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y) tizimdagi magistral quvurning diametrini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; mm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvur diametri, mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k) magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar sonini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlarning hisobiy qismining uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish sektorlari soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l) magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlar hisobiy qismi boshi va oxiridagi bosimlar, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlarning hisobiy qismini boshi va oxiridagi geometrik sathlar, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— quvur diametri, mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— qarshilik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— suvning zichligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda magistral quvurlar yer ostidan (0,7 — 1,0 m chuqurlikda) yoki yer ustidan joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Tomchilatib sugʻorish tizimining tarqatuvchi quvurlari zarur hajmdagi suvni oʻtkazish va tekis taqsimlash uchun yetarli diametrga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tarqatuvchi quvurlarning diametrlari eng katta sugʻorish sektorining hisobiy suv sarfi (Q) va hisobiy bosimi (hishchi+htkh) asosida tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Tomchilatib sugʻorish tizimini loyihalashda kam nishabli maydonlar uchun tomizgʻichli shlang (lenta)larni suv sarfi, tomizgʻichlar orasidagi masofa va ularning diametridan kelib chiqib chegaraviy uzunliklarini quyidagi jadvalga asosan tanlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Tomizgʻichlar orasidagi masofa,

sm

Quvurning diametri Æ,

mm

Suv sarfi, l/h

1,4

1,6

2,0

4,0

Tomchilatib sugʻorish shlanglarining maqbul hisoblangan uzunligi,

m

Tarqatuvchi quvurlarda taʼminlangan bosim 1,2 — 1,5 atm boʻlganda

20

16

75

70

60

40

18

95

85

75

45

20

110

100

90

55

22

130

120

100

65

30

16

100

95

80

50

18

120

110

95

60

20

145

135

115

70

22

170

155

135

85

40

16

120

110

95

60

18

145

135

115

75

20

180

160

140

85

22

210

190

160

100

50

16

190

180

160

120

18

220

205

185

135

20

255

240

205

150

22

290

270

240

170

Tizim quvurlarida taʼminlangan bosim 1,5 — 2,0 atm boʻlganda

20

16

105

95

80

50

18

130

120

100

60

20

155

140

120

75

22

175

160

135

90

30

16

135

125

105

65

18

165

150

125

80

20

195

180

155

95

22

225

205

175

115

40

16

160

150

130

80

18

195

180

155

95

20

235

215

185

120

22

275

250

215

135

50

16

190

170

150

95

18

230

210

180

115

20

270

250

215

130

22

320

290

250

190

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Tomizgʻichli sugʻorish shlang (lenta)lari uzunligini qabul qilishda ularda keltirilgan bosim taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Yomgʻir tomchisining diametri 1,0 — 1,5 mm oraligʻida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yomgʻirlatish jadalligi 0,5 — 2,0 mm/min oraligʻida qabul qilinishi va mazkur qiymatlar gruntning suv oʻtkazuvchanligi hamda namlanish xususiyatlariga muvofiq tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining ishchi loyihasini ishlab chiqish uchun tizim joriy etiladigan hudud boʻyicha quyidagi dastlabki maʼlumotlar toʻplanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) yer maydoni xaritasi va unga oid maʼlumotlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joylashgan oʻrni va relyefi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv manbasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elektr taʼminoti tizimi (masofasi bilan);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekin maydonining oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) grunt maʼlumotlari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning mexanik tarkibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt shoʻrlanish darajasi va turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) suv manbasi boʻyicha maʼlumotlar (suvning loyqalik darajasi va sifat koʻrsatkichi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer usti suv manbasining taʼminlanganlik darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti suv manbasining suv chiqarish hajmi (debiti) va sifat koʻrsatkichlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) yetishtiriladigan ekin boʻyicha maʼlumotlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekin turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekinning suvga boʻlgan talabi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ekinni ekish sxemasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihasini ishlab chiqish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchastka xaritasida yomgʻirlatib sugʻorish tizimining umumiy sxemasini ishlab chiqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimi joriy qilinadigan maydonni sugʻorish sektorlariga boʻlish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning bosh inshootlarini maqbul nuqtada joylashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimi inshootlari, quvurlari va sugʻorish tizimlari koʻrsatkichlarini aniqlash (gidravlik hisoblar bajarish);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimi sxemasida (kontur xaritasida) tizimning magistral quvurlarini joylashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimining loyihaviy smetasini ishlab chiqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yomgʻirlatib sugʻorish tizimi loyihasining tushuntirish xatini shakllantirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
loyiha hujjatlarini jamlash va yagona loyiha hujjati shaklida rasmiylashtirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Yomgʻirlatib sugʻorish tizimini loyihalashda mazkur SHNQning 81 — 100-bandlarida keltirilgan formulalar asosida quyidagi parametrlar hisoblab chiqilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish sektorlari boʻyicha suv sarfi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarqatuvchi va magistral quvurlar diametri va uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos agregatining hisobiy suv sarfi va ishchi parametrlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Yomgʻirlatib sugʻorish normasi quyidagi formula asosida aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; mm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish normasi, m3/ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— chegaraviy dala nam sigʻimi, %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— oʻsimlik soʻlish namligi (namlikning quyi chegarasi), %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— gruntning hajm ogʻirligi, g/sm3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— hisobiy qatlam qalinligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish rejimi, %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bugʻlanishga ketadigan suv sarfi (shamol tezligi va haroratga bogʻliq 10 — 20 foiz).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Ekinning sugʻorish rejimi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
%
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, — ekinning oʻsishi va rivojlanishi fazalarida belgilangan sugʻorish tartib (rejim)i (chegaraviy dala nam sigʻimiga nisbatan 65÷85 foiz), %.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Yomgʻirlatib sugʻorish oraliq muddati quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— hisobiy sugʻorish oraligʻi, d;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— oʻsimlikning evapotranspiratsiyasi miqdori, mm/d.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— yomgʻirlatib sugʻorish davomiyligi, h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta sprinklerning suv sarfi, l/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bir gektar maydondagi sprinklerlar soni, dona.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Sugʻorish uchastkasining maksimal soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish sektorining maksimal soni (butun son), sektor;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— nasos stansiyasining sutkalik ish vaqti (max-20 h/d);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Sugʻorish tizimining yomgʻirlatish jadalligini quyidagi formulaga muvofiq hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mm/h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, — yomgʻirlatish jadalligi, mm/h.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Sugʻorish sektori maydoni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish sektorining maydoni, ha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— yomgʻirlatib sugʻorish konturining umumiy maydoni, ha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Sprinklerlar joylashgan bitta sugʻorish quvuri suv sarfini quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi, m3/h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta sugʻorish quvuridagi sprinklerlar soni, dona.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Sprinklerlarning maksimal oraliq masofasini quyidagi formula orqali aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sprinklerlarning maksimal oraliq masofasi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sprinklerning ishchi radiusi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarining maksimal oraliq masofasi quyidagi shartga muvofiq belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Xs.q. — sprinklerlar joylashgan sugʻorish quvurlarini joylashtirishning maksimal oraliq masofasi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Bitta tarqatuvchi quvurga (sprinklerlar oʻrnatilgan) sugʻorish quvurlari sonini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dona
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarqatuvchi quvurdagi tomizgichli sugʻorish quvurlari soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarqatuvchi quvurning uzunligi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvuridagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Qs.s.q — sprinklerlar oʻrnatilgan bitta sugʻorish quvurdagi suv sarfi, m3/h.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Qtar — bitta tarqatuvchi quvurdagi suv sarfi, m3/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarmoqdagi quvurlarning hisobiy diametri, mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— quvurdagi suvning tezligi, m/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Tarmoq quvurlaridagi suvning tezligini aniqlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, kv — tarmoq quvurlaridagi suvning tezligi, m/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarqatuvchi va sugʻorish quvurlaridagi bosim yoʻqolishi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— quvurning solishtirma qarshiligi, F. Shevelev jadvalidan olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sarf moduli, kvadrat qarshilik sohasida 1 ga teng qabul qilingan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Magistral quvur suv sarfi quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvur suv sarfi, m3/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— tarqatuvchi quvurlar soni, dona.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Magistral quvur diametri quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mm
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, — magistral quvur diametri, mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Magistral quvurdagi tarqatuvchi quvurlar soni quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dona
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlar hisobiy qismining uzunligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sugʻorish sektorlari soni, dona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta sektordagi tarqatuvchi quvurlar soni, dona.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Magistral quvurlardagi bosim yoʻqolishini quyidagi formulaga muvofiq aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy bosimi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— magistral quvurlarning boshi va oxiridagi hisobiy geometrik sathlari, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ƒ — ishqalanish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— quvur diametri, mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— qarshilik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— boshlangʻich tezlik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— suvning zichligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Diskret sugʻorish tizimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Diskret sugʻorish tizimi quyidagi turlarga boʻlinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
past bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,1 Atm dan kam boʻlmasligi lozim);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrta bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,2 Atm dan kam boʻlmasligi kerak);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuqori bosimli diskret sugʻorish tizimi (suv bosimi 0,5 Atm dan kam boʻlmasligi lozim).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Diskret sugʻorish tizimini loyihalashda ekin maydonining suv taʼminoti holati, gruntning mexanik tarkibi hamda yer yuzasining nishabligi hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Past bosimli diskret sugʻorish usuli ekin dalasiga suv novlar (lotok) yoki quvurlar tizimi orqali yetkazib beriladigan hamda ushbu suv oʻtkazgichlardagi ishchi bosim 0,1 Atm dan kam boʻlmagan sharoitlarda qoʻllanilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Paxta maydonlarini diskret usulda sugʻorishda sugʻorish vaqtini qisqartirish va sugʻorish samaradorligini oshirish maqsadida egatlar uzunligini odatda qabul qilinadigan qiymatlarga nisbatan 50 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Suv taqsimlovchi quvurlar teshikchalarining oraliq masofasi ekin turi va qator orasi kengligiga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gʻoʻza va kuzgi boshoqli don ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi qator orasiga mos ravishda 0,6 m (qator orasi 60 cm) yoki 0,9 m (qator orasi 90 cm) qilib qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sabzavot ekinlari uchun teshikchalar oraliq masofasi 0,7 m (qator orasi 70 cm) qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ekin qator oralatib sugʻorilishi rejalashtirilgan holatlarda teshikchalar oraliq masofasini mos ravishda 1,2 m, 1,8 m yoki 1,4 m boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Suv taqsimlovchi quvur teshiklarining diametri egat uzunligi, maydon nishabligi va egatga beriladigan hisobiy suv sarfiga bogʻliq holda belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qumoq va toshloq yerlarda, shuningdek egat nishabligi kichik boʻlgan maydonlarda teshik diametrini 20 — 30 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqori nishablikli maydonlarda yoki suvning harakati tezlashishi ehtimoli yuqori boʻlgan sharoitlarda teshik diametrini 15 — 20 mm qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Teshik diametrini belgilashda tarmoqdagi suvning ishchi bosimi hisobga olinishi va ishchi bosim oʻzgarganda teshik diametri mos ravishda oʻzgartirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Turli mexanik tarkibga ega gruntlar va nishablikka ega maydonlarda diskret sugʻorish usulida egatga beriladigan suv sarflari quyidagi jadval koʻrsatkichlariga asosan belgilanishi lozim, l/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Dala tuprogʻining suv oʻtkazuvchanligi

Egatning nishabligi (oʻrtacha koʻrsatkichlar)

0,00175

0,0025

0,005

0,0075

yuqori, A

1,6

1,5

1,1

0,7

oʻrta, B

1,25

1,2

1,0

0,6

past, V

1,0

0,95

0,8

0,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gruntning suv oʻtkazuvchanligi, nishabligi, egat uzunligini hisobga olgan xolda suv sarfi, suv berish soni va muddati belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Gruntning ichidan sugʻorish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Grunt ostidan sugʻorishda qoʻllaniladigan quvurlar qattiq (mustahkam) boʻlishi va grunt ostidagi bosim taʼsirida ezilib qolmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Ildiz qatlamini yer osti namlantirgichlaridan kapillyar yoʻl bilan namlantirish imkonini yaratadigan gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda suv tanqisligi kuchli boʻlgan qirlarda, yarim choʻl va choʻl zonalarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarini qoʻllashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hudud relyefining qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt shoʻrlanmagan boʻlishi, yengil, oʻrta yoki ogʻir mexanik tarkibga ega boʻlishi hamda kapillyar koʻtarilish tezligi 0,5 mm/min dan kam boʻlmasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Gruntni ichidan sugʻorish tizimlarida suv tarqatuvchi tarmoq plastmassa yoki xrizotilsement quvurlardan tayyorlanishi va yer ostida oʻrnatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Namlantirgichlar tizimi loyihasida quyidagi shartlarga rioya qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
namlantirgichlar uzunligi davomida joyning qiyaligi 0,01 dan oshmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
namlantirgichlarni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi 0,4 — 0,6 m oraligʻida qabul qilinishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
namlantirgichlarning maksimal uzunligi 250 m dan oshmasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sepib (yoyib) ekiladigan ekinlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa gruntning granulometrik tarkibiga bogʻliq holda quyidagi qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yengil mexanik tarkibli gruntlarda — 1,0 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrta mexanik tarkibli gruntlarda — 1,5 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ogʻir mexanik tarkibli gruntlarda — 2,0 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Yerga ishlov berish qatlamining quyi qismida suv tortish qobiliyati yuqori boʻlgan qumli-qumoq va yengil qumoq gruntlarda namlantirgichlarni kengligi 0,7 m boʻlgan polietilen qoplamali ekran ustiga yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Polietilen ekran qoʻllanilganda namlantirgichlar orasidagi masofani 2,0 m gacha uzaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Bogʻ va uzumzorlar uchun namlantirgichlar orasidagi masofa ekin qatorlari orasidagi masofaga teng qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Namlantirgichlar suv chiqarish teshiklarining oʻlchamlari hisobiy bosimda namlantirgichning uzunligi boʻyicha talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Teshiklar parametrlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aylana teshiklar diametri — 1-2 mm, qadami — 50 — 100 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻylama teshiklarda eni — 1-2 mm, uzunligi — 35 — 40 mm, qadami — 200 — 400 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Tizimni yuvish va boʻshatish uchun moʻljallangan suv chiqaruvchi quvurlarni loyihada xrizotilsement yoki plastmassa materialidan qabul qilib, yer ostiga 0,5 m dan kam boʻlmagan chuqurlikda yotqizish lozim. Suv tashlovchi quvurlarni kuzatish va boʻshatish quduqlari bilan taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Namlantirgichlarning hisobiy suv sarfi gruntning suv tortish qobiliyati bilan bogʻlangan holda aniqlanishi kerak. Namlantirgich quvurining hisobiy suv sarfi Qₕ, m³/s, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qugruntning namlantirgichning 1 m uzunligida suv tortish qobiliyati, m²/s, maxsus izlanishlar va tahlillar asosida aniqlangan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lhnamlantirgichning uzunligi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Quvurli sugʻorish tizimlarida sugʻorish va namlantiruvchi quvurlardagi bosim farqi 30 foizdan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Sholichilik sugʻorish tizimlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Sholichilik sugʻorish tizimidagi kichik tartibdagi tarmoqlar, shox ariq, karta sugʻorish tarmogʻi, sugʻorish tashlama tarmoqlar, suv taqsimoti va boshqaruvni avtomatlashtirish maqsadida nishabsiz va dambali qilib, qolganlari esa nishabli qilib loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Sholichilik sugʻorish tizimlarini loyihalashda quyidagi shartlar taʼminlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sholi cheklari va tashlamalardagi suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv beruvchi tarmoqlarning ostki eni qoʻllaniladigan mexanizmlarning ishchi organlari oʻlchamlariga muvofiq ravishda 0,6; 0,8; 1,0; 1,2; 1,5; 2,5 m qiymatlarda qabul qilinishi, tashlama kanallarda esa ostki eni 1,0 m dan kam boʻlmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqlarning yon devorlari qiyalik koeffitsiyenti gruntning mexanik tarkibiga bogʻliq holda yengil gruntlarda ichki qiyalik 2 — 4, oʻrta gruntlarda 1,5 — 2, ogʻir gruntlarda 1 — 1,5, tashqi qiyalik esa 1 — 1,5 oraligʻida qabul qilinishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqlardagi eng baland suv sathi va damba usti sathi orasidagi erkin balandlik suv sarfiga bogʻliq holda 0,5 m³/s gacha boʻlganda 0,2 m, 0,5 — 2 m³/s hamda 0,3 m, 2 — 5 m³/s boʻlganda 0,4 m boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻzanlardagi suv tezligi yengil gruntlarda 0,5 m/s, oʻrta gruntlarda 0,7 m/s, ogʻir gruntlarda 1,0 m/s qiymatdan oshmasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Shoʻrlangan gruntlarda tashkil etiladigan sholichilik sugʻorish tizimlarida oraligʻi 200 m dan kam boʻlmagan zovur tarmoqlarini ham loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Sholichilik sugʻorish tizimlaridan tashlangan suvlardan sugʻorish uchun qayta foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda suv tarkibidagi erigan oʻgʻitlardan samaraliroq foydalanish, shuningdek sugʻorish manbasining taʼminlanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-bob. Kanallar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Kanallar konstruksiyasi va ularning joy relyefida joylashuvi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanalda suv yoʻqotishlarini minimallashtirishni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyi darajadagi kanallarda suv resurslarini oʻz-oʻzi oquvchanlik sharoitida hamda biriktirilgan sugʻoriladigan yerlarga nisbatan baland belgilari boʻyicha boshqarilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal egallaydigan yer maydonini minimallashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanalga tutash yerlarni saqlab qolish hamda ularning suv bosishiga yoʻl qoʻymaslik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zamonaviy avtomatlashtirish va boshqaruv tizimlari, shuningdek suvni onlayn hisobga olish va qayd etish vositalari bilan jihozlash imkoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Bosh rejada va boshqa loyiha hujjatlarida magistral kanallar qisqartirilgan nomlari quyidagicha belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
magistral kanalning oʻng tarmogʻi — MKOʻT;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
magistral kanalning chap tarmogʻi — MKCHT.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar magistral kanalga alohida nom berilgan boʻlsa, qisqartirilgan belgiga mazkur nomning birinchi harfi qoʻshilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taqsimlovchi kanallarni belgilash quyidagi tartibda qabul qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
birinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1; T-2; T-3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkinchi tartibli taqsimlovchi kanallar — T-1-1; T-1-2.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Aholi punktlaridan oʻtuvchi magistral kanallarni loyihalash va betonlashtirishda aholi zichligini hisobga olgan holda kanal devorlarida har 50 — 150 m da zinapoyalar va panduslar oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Turar joylar hamda jamoat joylari (parklar, savdo va koʻngilochar markazlar, kafe va restoranlar) hududidan oʻtuvchi magistral kanallar boʻylab panjaralar oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Magistral kanallarga tutash quvurlar hamda gidroelektrostansiyalarga yaqin shlyuzlar panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Odamlar gavjum boʻlgan kanal boʻylarida har 300 — 400 m da suvga tashlash uchun pufakli ballonlar va arqonlardan iborat “himoya paketlari” hamda chaqiruv tugmalari tashkil etilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanal tubiga ulangan quvurlar va shlyuzlarga yaqin xavfli zonalar berkitilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Kanallarning rejali joylashuvi joy relyefi, yer osti sharoitlari, maʼmuriy birliklar chegaralari, yerdan foydalanuvchilar chegarasi, yoʻllar, kommunikatsiyalar va boshqa mahalliy sharoitlar bilan bogʻliq holda belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Sugʻorish tarmoqlari joyning eng yuqori belgilari boʻyicha va minimal uzunlikda yoʻnaltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. Kanalni koʻtarmada joylashtirishga mahalliy pasayishlar mavjud boʻlgan hollarda hamda kanallarning suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal bilan kesishuvi sharoitida yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
126. Oxirgi qismda suv sarfi 5,0 m³/s dan ortiq boʻlgan magistral va xoʻjaliklararo kanallarning oxirida suv tashlash inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Muqobil yechim sifatida quyi tartibli kanallarda oxirgi tashlamalarni qurish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
127. Soʻnggi suv tashlash inshootlaridan tashqari favqulodda suv tashlash inshootlari ham nazarda tutilishi, bunda ularning joylashuvi mavjud kollektor-suv tashlagichlar, koʻllar va boshqa qabul qiluvchi obyektlarga yaqin hududlarda qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Favqulodda suv tashlash inshootlari favqulodda vaziyatlarda obyektlarni suv toshishidan himoya qilishni taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
128. Kanallar elektr uzatish tarmoqlari bilan kesishib oʻtgan hollarda kanal bermasi yoki dambasi sathidan elektr uzatish tarmogʻining eng pastki simigacha boʻlgan vertikal masofa quyidagi minimal qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6 m — kuchlanishi 110 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7 m — kuchlanishi 150 — 220 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8 m — kuchlanishi 330 — 500 kV boʻlgan elektr uzatish tarmoqlari uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aloqa tarmoqlari uchun — 4,5 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
129. Elektr uzatish tarmoqlari kanal boʻylab oʻtgan hollarda kanal chetidan elektr uzatish ustunigacha boʻlgan gorizontal masofa ustunning umumiy balandligidan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
130. Sugʻorish qurilmalaridan foydalanilganda sugʻorish tizimining maksimal hisobiy suv sarfi bir vaqtning oʻzida ishlayotgan barcha sugʻorish qurilmalarining maksimal suv sarflari yigʻindisiga teng boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
131. Kanal trassasi togʻ yonbagʻiri boʻylab oʻtgan hollarda kanalning koʻndalang kesimi faqat qazilma (viemka) koʻrinishida qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
132. Agar hisobiy suv sathi chizigʻi togʻ yonbagʻirining pastki qismida yer yuzasi chizigʻini kesib oʻtsa, kanalning koʻndalang kesimini yarim qazilma, yarim koʻtarma koʻrinishida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda dambaning asos bilan tutashish qismi ostona koʻrinishida loyihalashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
133. Kanalni loyihalash uchun asosiy parametr sifatida suvning hisobiy sarfi olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
134. Hisoblab aniqlangan normal suv sarfi, maʼlum maydonga bogʻlangan kanallar uchun quyidagi bogʻlanish bilan aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qnorm — normal suv sarfi, m3/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
w — kanal tizimiga biriktirilgan hisoblab aniqlangan netto maydoni, h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q — maksimal gidromodul ordinatasi, l/s. h;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FIK — kanal tizimining foydali ish koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
135. Kanal sarfini bir vaqtda ishlovchi barcha kanallardagi suv yoʻqotishlarini hisobga olgan holda quyi darajali taqsimlash kanallari sarflarining yigʻindisi boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
136. Kanallarning jadallashtirilgan sarfi normal suv sarfiga jadallashtirish koeffitsiyenti (Kf)ga normativ koʻpaytirish orqali belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jadallashtirish koeffitsiyentlari quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1 — 10 m3/s miqdorda sarflanganda — Kf = 1,15 — 1,2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10 m3/s miqdordan ortiq sarflanganda — Kf = 1,05 — 1,1.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
137. Suvni nasos yordamida koʻtaradigan kanal va uning tarmoqlari uchun jadallashtirish koeffitsiyentlarini koʻrsatilgan qiymatlardan chetga chiqqan holda, tashlash inshootlari sarflari bilan bogʻliq holda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
138. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning minimal sarfi normal suv sarfining kamida 40 foizi miqdorida qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
139. Yomgʻirlatib sugʻorishda sugʻorish tizimining minimal suv sarfi sugʻorish jadvaliga muvofiq undan bir vaqtda suv oladigan yomgʻirlatish qurilmalarining yoki sprinklerlarning minimal soni boʻyicha hisoblangan suv sarfiga teng qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
140. Uzluksiz harakatdagi kanallarning hisoblab aniqlangan suv sarflari loyihalashtirish va gidravlik hisoblarning ishonchliligini taʼminlash maqsadida katta qiymat tomonga quyidagi intervallarga muvofiq yaxlitlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q=1 — 10 m3/s suv sarfida 0,1 m3/s miqdorga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q=10 — 50 m3/s suv sarfida 0,5 m3/s miqdorga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q>50 m3/s suv sarfida 1,0 m3/s miqdorga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
141. Favqulodda vaziyatlarda suvni chiqarib yuborish (tashlash) uchun moʻljallangan inshootlarning hisobiy suv sarfi kanalning favqulodda suv tashlash kesimidagi normal suv sarfining 50 foiz miqdoriga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
142. Kanalni boʻshatish funksiyasini bajaradigan soʻnggi suv tashlash inshootlarining hisobiy sarfi kanalning soʻnggi qismidagi normal suv sarfining 20 foizidan 50 foizigacha boʻlgan miqdorda qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
143. Magistral va xoʻjaliklararo kanallarning koʻndalang kesimi, gidravlik va konstruktiv talablarni hisobga olgan holda trapetsiyasimon shaklda loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kichik suv sarflariga ega kanallar uchun suv oqimining barqarorligini va konstruksiyaning iqtisodiy samaradorligini taʼminlash maqsadida kanal koʻndalang kesimini novsimon (paraboloid) shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanallarning toʻgʻri burchakli kesimi zich qurilgan hududlarda, muhandislik kommunikatsiyalari mavjud boʻlgan uchastkalarda yoki tabiiy sharoitlar kanalning boshqa shaklda joylashtirilishini cheklagan hollarda qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chuqurligi 4,0 m dan ortiq boʻlgan yirik kanallar uchun koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
144. Sugʻorish tarmoqlarining koʻndalang kesimi qaysi shaklda qabul qilinganligidan qatʼi nazar quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) koʻndalang kesim yuzasining yuvilmaslik sharti quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vm˂Vadm, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vadm = Vtab ˖ R, m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vtab — gidravlik radius;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R = 1m boʻlgandagi yoʻl qoʻyilgan oʻrtacha tezlik, gruntning mexanik tarkibi va foydalanish holatiga koʻra Vtab = (0,4 — 1,2) m/s boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar Vm > Vadm boʻlsa, unda kanal yuvilishiga yoʻl qoʻyilgan nishablik boʻyicha loyihalanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoki qoplama bilan jihozlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) kanal osti oʻzaniga loyqa choʻkmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— loyqa choʻkmaydigan kritik tezlik, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A= 0,33 — 0,035 koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
145. Kanallar oʻzanlarining geometrik va gidravlik parametrlari quyidagi uchta hisobiy suv sarfi boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
normal suv sarfi boʻyicha — kanal oʻzanining asosiy gidravlik elementlarini, jumladan kanal kengligi, chuqurligi, koʻndalang kesim yuzasi, gidravlik radiusi va suv oqim tezligini aniqlash uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jadallashtirilgan suv sarfi boʻyicha — kanal dambalari, bermalarining jadallashtirilgan suv gorizontidan yuqori qismi balandligini belgilash, shuningdek kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmaslik shartini tekshirish uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
minimal suv sarfi boʻyicha — kanal osti oʻzani loyqa bilan toʻkilmasligini taʼminlash va sugʻoriladigan maydonlar ustidagi loyiha boʻyicha suv sathini nazorat qilish maqsadida kanal va uning tarmoqlari boshqarish balandligi shartlarini tekshirish uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
146. Kanallarning gidravlik hisob-kitoblari quyidagi Shezi formulasi boʻyicha tekis barqaror harakat uchun amalga oshirilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — kanaldagi talab etiladigan suv tezligi, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
C — Shezi koeffitsiyenti, m0.5/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — gidravlik radius, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — gidravlik nishablik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv sarfi quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ω — kanalning joʻshqin (toʻlqinlanib turgan) kesimi maydoni, m2.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shezi koeffitsiyentini quyidagi formulaga asosan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, n — notekislik koeffitsiyenti boʻlib, u mazkur SHNQning 4-ilovasi boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
147. Kanaldagi suvning hisoblab aniqlanadigan tezliklari kanal oʻzanining loyqalanmasligini va yuvilib ketmasligini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
148. Kanallarni loyihalashda keyingi tartibdagi kanalning tubi belgisi yuqori tartibdagi kanalning tubi belgisiga nisbatan teng yoki past qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
149. Kanal tubi boʻylab kengligining uni toʻldirish chuqurligiga nisbati qiymatlari quyidagi jadval boʻyicha belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

m

1,0

1,5

2,0

2,5

β

0,8 — 3,0

0,6 — 3,1

0,5 — 3,4

0,4 — 3,8

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Kanal yon bagʻirlarining qiyalik koeffitsiyenti > 2,5 boʻlganda, β kattaligi gidravlik hisob-kitoblar natijalari yoki amaldagi analog kanallar parametrlari asosida aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzani va yon bagʻirlarining yuvilib ketmasligini taʼminlash maqsadida suv oqimining yuvmaydigan tezliklari mazkur SHNQning 5-ilovasi boʻyicha qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
151. Kanal sifatida foydalaniladigan tabiiy oʻzanlarning gidravlik hisob-kitoblari suv harakatining oʻzgaruvchan xususiyatlarini hisobga olgan holda notekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv sarfi 50 m³/s dan kam boʻlgan hollarda, shuningdek tabiiy oʻzanni oʻzgarmas qiyalikka (nishablikka) va bir xil koʻndalang kesimga ega alohida uchastkalarga boʻlish imkoniyati mavjud boʻlganda har bir uchastkaning gidravlik hisob-kitoblarini tekis barqaror harakat formulalari asosida amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
152. Kanallarni loyihalashda kanal oʻzanida choʻkindi zarrachalarining choʻkib qolishini va oʻzanning loyqalanishining oldini olish maqsadida loyqalanmaslik hisob-kitoblari amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
153. Oqimning choʻkindilarni tashish qobiliyatlarini quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ŵ — choʻkindilarning oʻrtacha tortilgan gidravlik kattaligi, mm/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ρ — umumiy loyqalanish, kg/m3.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
154. Loyqalanmaslik uchun suv tezligini quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V3 = 0,3 R1/4; m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoki quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V3 = AQ0.2; m/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A-Ŵ<1,5 mm/s holatida — 0,33;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ŵ=1,5 — 3,5 mm/s holatida — 0,44; Ŵ>3,5 mm/s holatida — 0,55 ga teng koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
155. Choʻkindilar parchalarining gidravlik kattaligini aniqlash uchun quyidagi koʻrsatkichlardan foydalanish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

d, mm

W, mm/s

d, mm

W, mm/s

d, mm

W, mm/s

0.005

0.0175

0.06

2.49

0.150

15.6

0.1

0.0692

0.07

3.39

0.175

18.9

0.2

0.277

0.08

4.43

0.2

21.6

0.3

0.623

0.09

5.61

0.225

24.3

0.4

1.11

0.1

6.92

0.25

27.0

0.5

1.73

0.125

10.81

0.275

29.9

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
156. Trapetsiyasimon kesimli kanallarning yumaloqlanish radiuslarining kattaligi ularning suv kesimi boʻyicha kengligining besh baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻgʻri toʻrtburchak kesimli kanallar uchun yumaloqlanish radiuslarini suv kesimi boʻyicha kengligining uch baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
157. Kanal burilish joylarida boʻrtma qirgʻoq boʻyidagi suv sathining oshishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
∆h = V2∙by/(g∙R3); m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — oqimning oʻrtacha tezligi, m/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R3 — burilish radiusi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bysuv sathi boʻyicha kengligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
158. Kanallar oʻzanlari qiyaliklari (nishabliklari) tikligini mazkur SHNQning 6-ilovasi boʻyicha aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
159. Kanallardagi dambalar, supachalar (bermalar)ning suvning jadallashtirilgan sathi ustidan balandligini quyidagi jadval asosida qabul qilish lozim (cm):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Kanallardagi suv sarfi, m3/s

Yer oʻzanidagi kanallar

Qoplamali kanallar

qiyaliklar kritik qiyaliklardan kichik boʻlganda

qiyaliklar kritik qiyaliklardan katta boʻlganda

10 gacha

30

20

30

10 — 30

40

30

40

30 — 50

50

35

50

50 — 100

60

40

60

100 dan ortiq

hisob-kitob boʻyicha

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. 100m3/s miqdordan ortiq suv sarflarida “quruq zaxira” toʻlqinlar balandligini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
160. Kanallarning qurilish balandligini hisobiy qiymatdan katta tomonga 5 cm gacha yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yaxlitlash faqat katta tomonga amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
161. Koʻtarma kanallarda yoki yarim qazima-yarim koʻtarma kanallarda dambaning hisobiy kengligi kanalning barqarorligini taʼminlash va filtratsiya jarayonlarini hisobga olgan holda kanal ichidagi maksimal suv sathiga mos ravishda kritik gidravlik gradiyent grafigi asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dambaning kengligi quyidagi bogʻlanish asosida hisoblanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
X=a-(h*m)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
X — damba kengligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanaldagi maksimal suv sathi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — asos kengligi; a=h/ikr (mavjud grunt turiga koʻra ikr qiymati loy 0,3-0,35; qumli loy 0,25-0,29; loyli qum 0,22-0,24; qum 0,2-0,22)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — koʻtarmaning tashqi qiyalik koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
162. Choʻkuvchi tarkibida suvda eruvchi tuzlar mavjud boʻlgan va loyroq gruntlarda oʻzanni suv bostirish ishlarini nazarda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
163. Yer oʻzanlaridagi uzluksiz harakatdagi kanallarda filtratsiya yoʻqotishlari hisob-kitobini quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qf = 0,0116 (By + 2h) Kf, m3/s kanalning 1 km uzunligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoki σ = 0,16 (By + 2h) Kf/ Qnetto, % kanalning 1 km uzunligiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qf — kanalning 1 km uzunligiga nisbatan suvning filtratsiya uchun yoʻqotilishi, m3/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
By — suv yuzasi boʻyicha oʻzan kengligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanaldagi suvning chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kf — kanal oʻzanini tashkil etuvchi gruntning filtratsiya koeffitsiyenti, m/d;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qnetto — suvning sarfi “netto”, m3/s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
164. Filtratsiya koeffitsiyentlari tadqiqotlar yordamida aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan hisob-kitob qilib olish uchun filtratsiya koeffitsiyentlarining quyidagi yaqinlashtirilgan qiymatlaridan foydalanish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

zich loylar

0,01 m/d

loy va ogʻir qumoq gruntlar

0,01 — 0,05 m/d

oʻrtacha qumoq gruntlar

0,05 — 0,1 m/d

yengil qumoq gruntlar

0,1 — 0,4 m/d

loyli qumlar

0,4 — 0,6 m/d

changsimon qumlar

0,6 — 1,0 m/d

mayda qumlar

1,0 — 3,0 m/d

qum-shagʻalli gruntlar

3,0 — 5,0 m/d

shagʻalsimon-mayda toshli gruntlar

5,0 m/d dan katta

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
165. Filtratsiya yoʻqotishlarni loyihaning texnik iqtisodiy hisob-kitob va texnik iqtisodiy asoslash bosqichlarida quyidagi formula boʻyicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanalning 1 km uzunligiga nisbatan
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oʻtkazuvchanligi jihatidan ogʻir boʻlgan gruntlar uchun — A=0,7 va m=0,3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrtacha gruntlar uchun — A = 1,9 va m=0,4;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yengil gruntlar uchun — A = 3,4 va m=0,5.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yer osti suvlari yer yuzasiga yaqin joylashganda (bosimli filtratsiya) filtratsiya yoʻqotishlarning olingan qiymatlarini quyidagi tuzatish koeffitsiyentlarini kiritish orqali aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Kanaldagi suv sarfi m3/s

Yer osti suvlarining joylashish chuqurligi, m

2 — 2,5

3

5

7,5

10

15

0,3

0,82

-

-

-

-

-

1,0

0,63

0,79

-

-

-

-

3,0

0,5

0,63

0,82

-

-

-

10,0

0,41

0,5

0,65

0,79

0,91

-

20,0

0,36

0,45

0,57

0,71

0,82

-

30,

0,35

0,42

0,54

0,66

0,77

0,94

50,0

0,32

0,37

0,49

0,60

0,69

0,84

100

0,28

0,33

0,42

0,52

0,58

0,73

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
166. Kanallarni loyihalash va qurishda suvning gruntga sizib ketishini kamaytirish, kanalning gidravlik samaradorligini oshirish va konstruksiyaning xizmat muddatini uzaytirish maqsadida quyidagi filtratsiyaga qarshi muhofaza chora-tadbirlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal tagi va qiya yon bagʻirlarini quyma beton qoplama bilan qoplash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal tagi va yon bagʻirlarini yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal oʻzanini beton-plyonkali qoplama bilan muhofaza qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal tagi va yon bagʻirlarini polimer plyonkalar bilan ekranlashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt ekranlari (kam suv oʻtkazuvchanlikka ega grunt qatlamlari)ni tashkil etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kolmataj usulini qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntni chuqur zichlashtirish orqali uning filtratsiya koeffitsiyentini pasaytirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal oʻzanini asfaltbeton qoplamalar bilan muhofaza qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal tagi va yon bagʻirlarini suv oʻtkazmaydigan yupqa qatlam hosil qiluvchi kimyoviy materiallar (lateks va boshqa gidroizolyatsion moddalar) bilan ishlov berish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
167. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlar turini, shuningdek kanal tagi, qiya yon bagʻirlari va asoslarini qoplash (qoplama) turlarini tanlash kanal oʻzanini hosil qiluvchi gruntlarning suv-fizik xususiyatlari, muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar, suv sifati va choʻkindilarning tavsifi, kanalning oʻlchamlari hamda boshqa mahalliy shart-sharoitlarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
168. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning samaradorligi quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvning iqtisod qilingan hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanalning ekspluatatsiya sharoitlarining yaxshilanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
filtratsiyaga qarshi qoplamalarning xizmat muddati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerlarning meliorativ holatini yaxshilashga taʼsiri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chora-tadbirlarning qiymati va iqtisodiy samaradorligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
169. Filtratsiyaga qarshi qoplama xizmat muddatlarining taxminiy muddatlari quyidagicha olinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

quyma beton qoplama

(beton markasi va suv sifatiga bogʻliq)

quyma temir-beton qoplama

yigʻma temir-beton qoplama

quyma beton-geosintetik ekran bilan

yigʻma beton-geosintetik ekran bilan

polimer plyonkali ekranlar

loyli ekranlar

asfaltbeton qoplama

kimyoviy ishlov berilgan qoplamalar

15 — 20 yil

20 — 25 yil

30 — 35 yil

20 — 25 yil

35 — 40 yil

8 — 10 yil

5 — 10 yil

7 — 10 yil

2 — 4 yil

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
170. Filtratsiyaga qarshi chora-tadbirlarning filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish darajasi quyidagi taxminiy qiymatlarda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

quyma beton qoplama

70 — 80 foizga

yigʻma temir-beton qoplama

65 — 70 foizga

beton-geosintetik ekranli qoplama

95 — 98 foizga

polimer plyonkali ekranlar

60 — 98 foizga

loyli ekranlar

60 — 70 foizga

asfaltbeton qoplama

75 — 85 foizga

kimyoviy ishlov berish

50 — 70 foizga

sunʼiy kolmataj

30 — 50 foizga

kanal oʻzanini bogʻlovchi gruntlarda chuqur zichlash

50 — 60 foizga

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. Koʻtarmalardagi hamda yarim qazima-yarim koʻtarmalardagi kanallarda filtratsiyaga qarshi qoplamalar dambaning ustigacha uzluksiz holda koʻzda tutilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chuqur qazilmali kanallarda taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarishda mexanizmlarning harakatlanishini taʼminlash uchun eni kamida 5,0 m boʻlgan supachalar (bermalar) nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. Sugʻorish kanallarini loyihalashtirishda uyulgan koʻtarmalar va yumshoq gruntlarni zichlash tadbirlari amalga oshirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻtarma hamda yarim qazilma-yarim koʻtarma kanallarni loyihalashda koʻtarma gruntini qavatma-qavat zichlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Asosi bogʻlanuvchan gruntdan iborat boʻlgan kanallarni yigʻma temir-beton plitalar bilan qoplashda plitalarni asosga zich joylashtirishni taʼminlash uchun qumdan 10 cm gacha qalinlikda tekislash qatlami nazarda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
174. Shagʻalsimon va mayda toshli gruntlar orqali oʻtgan kanallarda beton-plyonkali yoki plyonka ekranli qoplamalar qoʻllanilganda qoplama yaxlitligi va shikastlanmasligini taʼminlash maqsadida 10 — 15 cm qalinlikda qumoq gruntli tayyorgarlik qatlami nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loy yoki qumoq grunt ustiga plyonka yotqiziladigan hollarda plyonkani shikastlashi mumkin boʻlgan qattiq boʻlaklarni maydalash va yuzani birxillashtirish uchun shibbalash ishlari amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Asfaltbeton qoplama qoʻllanilganda yoki kanal polietilen plyonka bilan ekranlashtirilganda kanal tagi va yon qiyaliklarda oʻsimlik oʻsishini cheklash maqsadida gerbitsidli ishlov berish tadbirlari amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
176. Qoplamali kanallarda beton va temir-beton qoplamalarni oʻrnatishda choklar va tutashish joylarida suv oʻtkazmaslikni taʼminlash maqsadida germetizatsiya tadbirlari amalga oshirilishi kerak. Bunda quyidagi germetizatsiya vositalari va materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang rezina qistirmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
egiluvchan germetik materiallar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
germetik oʻramli (rulon) materiallar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
177. Qoplamali kanallar yon qiyaliklarining tikkaligi (qiyalikni qurish) quyidagilardan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyma beton va temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,5;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyma beton geosintetik ekranli qoplamali kanallar uchun — 1:2,0 — 2,5;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yigʻma temir-beton qoplamali kanallar uchun — 1:1,0.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar yaxlit betonning asos bilan ishonchli birikishini taʼminlash maqsadida asos yuzasining gʻadir-budurligini oshirish tadbirlari nazarda tutilgan boʻlsa, quyma beton geosintetik ekranli qoplamalar uchun yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shuningdek, kanal qiyaligida quyma beton qoplamani barqaror holda joylashtirish va uning siljishini oldini olishga qaratilgan konstruktiv chora-tadbirlar nazarda tutilgan hollarda beton quyish texnologiyasi talablariga rioya qilingan holda asos grunti turini hisobga olib yon qiyalik tikkaligini 1:1,5 gacha qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
178. Quyma beton qoplamasining qalinligi kanaldagi suv chuqurligiga koʻra quyidagicha boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Kanaldagi suv chuqurligi, m

Beton qoplamaning qalinligi, sm

Suv oqimining < 2 m/s tezligida

Suv oqimi tezligi 2 m/s dan ortiq boʻlganda

1 gacha

8 — 10

10

1-2

10 — 12

12

2-3

12

15

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv chuqurligi 3,0 m dan ortiq yoki suv sarfi 50 m³/s dan ortiq boʻlgan kanallarda beton qoplama qalinligi kanal konstruksiyasiga taʼsir etuvchi barcha yuklanishlar, jumladan muzlash, toʻlqin taʼsiri, gidrostatik bosim, grunt bosimi va ekspluatatsiya yuklanishlarini hisobga olgan holda gidravlik va konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
179. Beton qoplamani armaturalash kanal qoplamasining mustahkamligi va yuk koʻtarish qobiliyatini oshirish, yoriqlar hosil boʻlishining oldini olish, filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish, asos deformatsiyalariga barqarorligini taʼminlash hamda konstruksiyaning xizmat muddatini oshirish maqsadida amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton qoplamani armaturalash quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuchsiz, choʻkuvchan, koʻtarma va beqaror gruntlardan iborat asoslarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosning notekis deformatsiyalari yuzaga kelishi mumkin boʻlgan uchastkalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
namlanish, qurish sikllari taʼsiri kuzatiladigan sharoitlarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
harorat deformatsiyalari taʼsiri yuqori boʻlgan uchastkalarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton qoplamani armaturalash uning qalinligi 20 cm gacha boʻlgan hollarda nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton qoplama qalinligi 20 cm dan ortiq boʻlgan hollarda armaturalash zarurati konstruktiv hisob-kitoblar asosida aniqlanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturalash uchun quyidagi materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metall armatura;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nometall kompozit materiallar, jumladan bazalt va polimer sterjenlar, armatura toʻrlari va geotoʻrlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv sarfi 10 m3/s gacha boʻlgan kanallar uchun uzilish mustahkamligi 50 kN/m dan kam boʻlmagan bazalt geotoʻrlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda beton qoplama qalinligi hisob-kitoblar asosida qabul qilinishi, biroq 10 cm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Mustahkamlash turi

Zamin turi

Qoplama qalinligi, sm.

Bazalt geosetka

Mustahkam zamin

≥ 10

Bazalt armosetka kompozit armatura

Kuchsiz yoki beqaror zamin

≥ 10 — 15

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
180. Beton qoplamali kanallarning xizmat muddatini oshirish va filtratsiya yoʻqotishlarini kamaytirish maqsadida beton qoplama ostida geosintetik materiallardan (polietilen plyonka, geomembrana yoki boshqa suv oʻtkazmaydigan materiallar) tayyorlangan qarshi filtratsiya qatlami nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarshi filtratsiya qatlami quyidagi hollarda koʻzda tutilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻtarma kanallarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv oʻtkazuvchanligi yuqori boʻlgan gruntlardan oʻtuvchi uchastkalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiyaliklarda joylashgan kanallarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv filtratsiyasiga yoʻl qoʻyilmaydigan sharoitlarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Grunt suvlari sathi yuqori boʻlgan hollarda geosintetik qarshi filtratsiya qatlamini qoʻllash zarurati gidrostatik bosim hamda qoplamaning barqarorligini hisobga olgan holda hisob-kitoblar bilan asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
181. Quyma beton va temir-beton qoplamalarda quyidagi choklar nazarda tutilishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har 4 — 5 m da kirishish-choʻkish koʻndalang choklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har 12 — 15 m da harorat koʻndalang choklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tag va yon qiyaliklar tutashish chizigʻi boʻyicha uzunasiga choklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
182. Beton-geosintetik va geosintetik (plyonkali) qoplamalar uchun qalinligi 0,2 mm dan kam boʻlmagan barqaror polietilen plyonkalar yoki tortish va teshishga qarshi yetarli darajada chidamli, suv oʻtkazmaydigan zamonaviy oʻramli (rulon) geosintetik materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
183. Geosintetik materiallarning tutashuv joylari payvandlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Geosintetik ekranlar yoki polietilen plyonkalar qulflash usuli bilan yoki maxsus uskunalar orqali choklarni payvandlash yoʻli bilan ustma-ust joylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
184. Kanal yaqinida joylashgan yer osti inshootlari, yer osti yoʻllari (tunnellar) va boshqa obyektlarni filtratsiya suvlaridan ishonchli himoya qilish talab qilinganda ikki qavatli qoplamalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikki qavatli qoplamalar quyma betonli yoki temir-betonli boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning pastki qavati boʻyicha bitumli gidroizolyatsiya va polietilenli qoplama boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plyonka oʻrniga polimer yoki rezinalangan oʻramli (rulon) materiallarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikki qavatli qoplamada quyidagi qiymatlar taʼminlanishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pastki beton qavati qalinligi 8 — 10 cm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ustki beton qavati armaturalangan boʻlib, qalinligi 12 — 20 cm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Choklarning gidroizolyatsiyasi koʻndalang rezina qistirmalar va germetiklar yordamida kuchaytirilgan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
185. Polimer plyonkali ekranlar boʻsh grunt ustida qurilayotgan kanallarda choʻkish deformatsiyalari namoyon boʻlishi mumkin boʻlgan davr uchun vaqtinchalik chora sifatida qoʻllanilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plyonkali ekranlarning faqat yopiq turi, gruntning himoya qavati bilan taʼminlangan konstruksiyasi nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
186. Yer osti suvlarining sathi kanal tagidan yuqori boʻlgan hollarda qumli grunt orqali oʻtuvchi yirik kanallarda sunʼiy kolmatajni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
187. Sizot suvlari taʼsiri yuqori boʻlgan va tabiiy chashma-buloqlar mavjud joylarda beton qoplama orqali suvning muntazam chiqib turishini taʼminlash maqsadida teskari filtrlar qoʻyilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
188. Suv sarfi 1 m³/s gacha boʻlgan hollarda ichki xoʻjalik sugʻorish tarmogʻi uchun ochiq kanallar oʻrniga yopiq quvurli suv oʻtkazgich yechimlarini loyihalashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
189. Magistral kanal va uning tarmoqlari boʻylab ekspluatatsiya va taʼmirlash ishlarini taʼminlash uchun xizmat koʻrsatish yoʻllari, shuningdek ekin dalalarining chegaralari boʻylab dala yoʻllari nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-bob. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
190. Novli (lotok) sugʻorish tizimlari quyidagi hollarda loyihalanilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
murakkab topografik va muhandislik-geologik sharoitlarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal trassasi sunʼiy koʻtarmalar, tepaliklar yoki koʻtarma inshootlar orqali oʻtganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qattiq jinsli, yuqori filtratsiya koeffitsiyentiga ega va choʻkishga moyil gruntlar tarqalgan hududlarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt surilishi xavfi mavjud boʻlgan togʻ yonbagʻirlari va barqaror boʻlmagan qiyaliklarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191. Novli (lotok) kanalning foydali ish koeffitsiyenti (FIK) 0,95 dan kam boʻlmagan qiymatda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
192. Novli (lotok) kanal tarmogʻini joyning eng yuqori belgilari boʻylab joylashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Novlarning (lotok) konstruksiyasi topografik, muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
193. Turli chuqurlikdagi novlarni (lotok) birlashtirish qoʻshni novlarning (lotok) tublarini ulash orqali amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nov (lotok) ustunlari tagining chuqurligi asosdagi grunt muzlashi chuqurligidan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194. Novli (lotok) tizimda katta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berish nuqtasida hisobiy suv sathlari quyidagi talablarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
katta novdan (lotok) kichik novga (lotok) suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish inshootidagi gidravlik yoʻqotishlardan kam boʻlmasligi, konstruktiv jihatdan bu farq 5 — 10 cm boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kichik novdagi (lotok) suv sathining yer yuzasiga nisbatan joylashuvi sugʻorish texnikasi, suv chiqarish qurilmalari turi, egatlar uzunligi va joyning hisobiy qiyaligi asosida talab etiladigan suv sarfini taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
novli (lotok) kanallardan sugʻorish tarmoqlariga suv berishda suv sathlari farqi suv chiqarish qurilmalari orqali hisobiy suv sarfini taʼminlash uchun yetarli boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik sugʻorish tarmoqlariga sifonli suv chiqarish qurilmalari orqali suv berishda suv sathlari farqi 0,5 m dan kam boʻlmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻchma yoki doimiy (statsionar) egiluvchan va qattiq quvurlarga suv berishda novdagi (lotok) suv sathi farqi quvurlarda zarur gidravlik bosimni taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
novlarda (lotok) suv oqimining maksimal tezligi 6 m/s dan oshmasligi, minimal tezligi esa choʻkindilarning toʻplanib qolmasligini taʼminlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
195. Novning (lotok) chuqurligi nov (lotok) yuqori chetining belgisi maksimal hisobiy suv sathidan kamida 10 cm yuqorida joylashish shartidan kelib chiqqan holda belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar novli (lotok) tizimdagi suv sathlarini boshqarishda avtomat uskunalaridan foydalanilsa, uning chuqurligi Nl, cm quyidagi shartni bajarishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nl≥ dl + hf + a1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dlhisobiy suv sarfini oʻtkazadigan novdagi (lotok) suv chuqurligi, sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hfhisobiy suv sarfini oʻtkazishda avtomat boshqaruv uskunalaridagi gidravlik yoʻqotish, sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a1 — nov (lotok) yuqori cheti sathining maksimal suv sathidan farqi 5 sm ga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
196. Novli (lotok) kanallarning gidravlik hisobi mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
197. Sugʻorish tizimlarida parabola shaklidagi LR4, LR6, LR8, LR10 turdagi navlardan (lotok) foydalanish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-bob. Yopiq sugʻorish tarmoqlari (quvur)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
198. Yopiq sugʻorish tarmoqlari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvning filtratsiya va bugʻlanish orqali yoʻqotishlarini kamaytirishni (sugʻorish tarmogʻining foydali ish koeffitsiyentini (FIK) 0,94 — 0,99 gacha oshirish hamda suv manbaining sugʻorish qobiliyatini oshirishni taʼminlashi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerdan foydalanish koeffitsiyenti 0,97 dan yuqori boʻlishi va yopiq sugʻorish tarmoqlari qishloq xoʻjaligi texnikalari hamda zamonaviy sugʻorish texnologiyalariga xalaqit bermasligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish tarmoqlarini avtomatlashtirish ishlariga qulay boʻlishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerning qiya qismida tabiiy bosim hosil qilgan holda foydalanish imkoniyati yuzaga kelishini ( i=0,003-0,015).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
199. Yer yuzasining nishabligi 0,003 dan katta boʻlsa, yer usti sugʻorish tizimlarida oʻz oqimi(gravitatsiya) rejimida ishlovchi quvurli sugʻorish tizimlarini qoʻllash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda nasos uskunalari yordamida suv berish faqat texnik-iqtisodiy hisoblar asosida asoslantirilgan holda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
200. Quvurli sugʻorish tizimining hisobiy suv sarfi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur materialining gidravlik xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur devorining gʻadir-budurligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurdagi bosim yoʻqotishlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur uzunligi va diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish qurilmalarining suvga boʻlgan ehtiyoji.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201. Quvurli sugʻorish tizimida quvurning ichki diametri quyidagi shartlarni taʼminlaydigan holda qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻoruvchi quvurlar uchun — bitta yomgʻirlatish qurilmasi yoki sugʻorish qurilmasiga zarur boʻlgan hisobiy suv sarfini taʼminlash shartidan kelib chiqib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv tarqatuvchi quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta yomgʻirlatish yoki sugʻorish qurilmalariga suv yetkazib berish shartidan kelib chiqib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
magistral quvurlar uchun — bir vaqtda ishlovchi bir nechta suv tarqatuvchi quvurlarga hisobiy suv sarfini yetkazib berish shartidan kelib chiqib.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
202. Quvurli sugʻorish tizimida ishchi bosim sifatida sugʻorish qurilmalari, yomgʻirlatish qurilmasi va boshqa sugʻorish apparatlarining eng noqulay ekspluatatsiya sharoitlarda ishlashini taʼminlaydigan holda suv harakatining turgʻun rejimida hosil boʻladigan eng katta ichki bosim qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
203. Quvurli sugʻorish tizimlarini loyihalashda gidravlik zarba (gidravlik urilish) hosil boʻlish ehtimoli tekshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gidravlik zarbani oldini olish maqsadida quyidagi himoya moslamalarini loyihalash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
teskari klapanlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidravlik zatvorlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosimni barqarorlashtiruvchi suv ustunlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Himoya moslamalarining turi va oʻrnatish joylari gidravlik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gidravlik zarba holatida hisobiy bosim sifatida suv harakatining turgʻun boʻlmagan rejimida yuzaga keladigan maksimal bosim qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
204. Quvurlarning mustahkamlik hisobini quyidagi yuklar taʼsirini hisobga olgan holda bajarish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt va transport vositalarining suvdan boʻsh quvurga taʼsir etuvchi bosimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurdagi suvning ishchi bosimi, shuningdek grunt va transport yuklarining birgalikdagi taʼsiri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidravlik zarba yoki vakuum holatida quvurda yuzaga keladigan bosimlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt bosimi va tashqi yuklarning kompleks taʼsiri.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
205. Quvurli sugʻorish tizimlarida bosimli nometall quvurlardan (temir-beton, xrizotilsement va plastmassa quvurlar) foydalanilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
206. Poʻlat quvurlardan foydalanishga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hisobiy ichki bosimi 1,5 MPa (15 kgf/sm2) dan koʻp boʻlgan uchastkalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir va avtomobil yoʻllari tagidan, toʻsiqlar va jarliklar ostidan oʻtish uchastkalarida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarni avtomobil va shahar koʻpriklarida, estakadalarda, tunnellarda va oʻrnatishda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
207. Poʻlat quvur devorining qalinligi mustahkamlik va bosimga chidamlilik hisoblari asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
208. Quvurli sugʻorish tizimi quvurlari tabiiy relyef sharoitlarini hisobga olgan holda yer ostiga oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
209. Quvurni yer ostiga oʻrnatish chuqurligi quvur ustidan hisoblaganda 2,0 m dan oshmasligi kerak (bundan texnik va geologik sharoitlar asosida asoslangan hollar mustasno).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
210. Manfiy harorat kuzatiladigan hududlarda quvur materiallari va ulanish elementlari muzlash taʼsiriga chidamli boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
211. Transport yuklari taʼsirida ishlaydigan quvurlar yer yuzasidan kamida 1,0 m chuqurlikda yotqizilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
212. Quvurlar tabiiy tuzilmasi buzilmagan gruntlarda yotqizilishi, bunda quvur yotqiziladigan transheya tubi oldindan tekislanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
213. Quvurlarni qattiq jinslar yoki harsangtoshlar aralashgan gruntlarda yotqizishda transheya tubiga qum, qumoq yoki qattiq qoʻshimchalardan holi grunt qatlami yotqizilishi, tekislanishi va zichlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
214. Zichlangan grunt qalinligi 10 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
215. Yer osti quvurlarini loyihalashda quvur ustini toʻldirish uchun ishlatiladigan grunt qatlamlarini qatma-qat yotqizish va har bir qatlamni normativ zichlik darajasigacha zichlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
216. Quvurli sugʻorish tizimi quyidagi uskuna va moslamalar bilan jihozlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish va yomgʻirlatish texnikasini ulash uchun gidrantlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har bir sugʻorish quvurining bosh qismida oʻrnatiladigan yopuvchi qurilmalar (zatvorlar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarni boʻshatish uchun suv tashlash zatvorlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurning eng yuqori nuqtalarida, bosh va oxirgi qismlarida gidravlik zarbaga qarshi himoya qurilmalari hamda havo kiritish va chiqarish klapanlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv tarqatuvchi quvurlarning oxirgi nuqtalarida bosim ortib ketishining oldini oluvchi suv tashlash qurilmalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosimni nazorat qilish va boshqarish uskunalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
217. Diametri 500 mm va undan katta boʻlgan quvurlarda, texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar natijasiga koʻra, bir oʻlchamga kamroq zatvor oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
218. Payvandlangan quvurlarda uskunalarni oʻrnatishda, shuningdek grunt choʻkishi ehtimoli mavjud boʻlgan uchastkalarda uskunalar montaj kompensatorlari orqali oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219. Qish mavsumida quvurlardagi suv toʻliq boʻshatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
220. Quvurlarni suvdan boʻshatish, suvning oʻz oqimi bilan tashkil qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurning suv tashlash tomonga qarab qiyaligi 0,001 dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar suvni oʻz oqimi bilan boʻshatish imkoniyati mavjud boʻlmasa, suvni nasos yordamida boʻshatishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Poʻlat quvurlarni loyihalashda tashqi gidroizolyatsiya qatlamini nazarda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gidroizolyatsiya turi quyidagi omillar asosida tanlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning agressivlik darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti suvlari mavjudligi va mineralizatsiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korroziya xavfi darajasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-bob. Sugʻoriladigan yerlardan zax qochirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Zax qochirish tizimlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. Yerning maqbul suv-tuz rejimini taʼminlovchi yer osti suvlarining loyihaviy chuqurlik sathi quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash tabiiy-iqlim sharoitlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
geologik va gidrogeologik sharoitlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
amaldagi zax qochirish tizimlarining ekspluatatsiya tajribasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Quyidagi sharoitlarda vertikal zax qochirish quduqlarini loyihalash nazarda tutilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti suvlari bosimli gorizontlarga bogʻlangan boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv oʻtkazuvchan qum, shagʻal yoki mayda tosh qatlamlari mavjud boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning suv berish qobiliyati 100 m/d va undan yuqori boʻlganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Quyidagi hollarda aralash zax qochirish tizimlarini qoʻllash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning ikki qatlamli yoki koʻp qatlamli tuzilishi mavjud boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv oʻtkazuvchan qatlam ustini qoplab turgan suv oʻtkazuvchanligi past grunt qatlamining qalinligi 15 m ga yetganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Sugʻoriladigan yerlarda zax qochirish tizimi butun ekspluatatsiya davri mobaynida muntazam ishlash sharti bilan loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vaqtinchalik zax qochirish tizimlarini quyidagi hollarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shoʻrlangan yerlarni yuvish jarayonida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik meliorativ tadbir sifatida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gorizontal ochiq zovurlar koʻrinishida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Zax qochirish zovurlarini loyihalashda zax qochirish suvlaridan qayta foydalanish imkoniyati koʻrib chiqilishi, bunda quyidagilar nazarda tutilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zax qochirish suvlaridan sugʻorish maqsadlarida foydalanish imkoniyati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zax qochirish suvlaridan shoʻrlangan yerlarni yuvishda foydalanish imkoniyati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvning mineralizatsiyasi va sifati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqtisodiy va texnik jihatdan maqsadga muvofiqligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar zax qochirish suvlaridan foydalanish imkoniyati mavjud boʻlmasa yoki maqsadga muvofiq boʻlmasa, bu holat texnik-iqtisodiy asoslar bilan asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ochiq yotiq (gorizontal) zax qochirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Ochiq zax qochirish zovurlarining gidravlik hisob-kitoblari suv oqimining tekis harakat formulalari asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagi hollarda tekis harakat formulalaridan foydalanish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hisobiy suv sarfi 0,5 m³/s dan ortiq boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kichik suv sarflarida quyidagi minimal qiyaliklar taʼminlangan hollarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qumli gruntlarda — 0,0005 dan katta;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qumoq gruntlarda — 0,003 dan katta;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gilli gruntlarda — 0,005 dan katta.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ochiq loyihalanayotgan zovurlarning uzunligi 700 — 1500 m, nishabligi gil gruntlarda 0,0003 dan, qumloq gruntlarda 0,0005 dan katta hamda qumloq gruntlarda 0,003 dan, gil gruntlarda esa 0,005 dan kichik boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ochiq zovurning hisobiy suv sarfi sifatida ushbu zovurga ulangan barcha drenalar, kollektorlar va zax qochirish tizimlaridan kelib tushayotgan suv sarflarining yigʻindi qiymati qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Zax qochirish suvlarini oʻz oqimi bilan chiqarib yuborish imkoniyati mavjud boʻlmasa, loyihada meliorativ nasos stansiyalarini koʻzda tutish lozim. Bunda nasos stansiyalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zax qochirish suvlarini belgilangan qabul qiluvchi inshootga chiqarish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tizimning uzluksiz ishlashini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hisobiy suv sarfini ishonchli ravishda oʻtkazish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Birlamchi drenaj tarmoqlari yopiq drenaj koʻrinishida loyihalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birlamchi drenajlar quyidagi konstruksiyalarda qabul qilinishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti drenaj quvurlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
filtrli drenaj tizimlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
perforatsiyalangan quvurlar asosidagi drenaj tizimlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
230. Birlamchi drenajlardan suvni qabul qiluvchi kollektorlar, agar mavjud nishabliklar va gidravlik sharoitlar kichik diametrli quvurlar orqali suvni oʻz oqimi bilan oʻtkazish imkonini bersa, yopiq holda loyihalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
231. Kollektor-drenaj tarmogʻini joylashtirish sugʻorish tarmogʻi sxemasi bilan oʻzaro bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kollektor va drenaj tarmoqlarini joylashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerning tabiiy relyefi hisobga olinishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerning eng past nuqtalari boʻylab joylashtirilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvning oʻz oqimi bilan chiqib ketish sharoitini taʼminlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
232. Drenaj tarmoqlarini sugʻorish kanallari va sugʻorish ariqlariga parallel ravishda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda drenajlar orasidagi masofa quyidagilar asosida belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning filtratsiya koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning suv oʻtkazuvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning mexanik tarkibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti suvlari sathi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrogeologik hisob-kitoblar natijalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
233. Yigʻuvchi ochiq kollektor va drenajlar koʻndalang kesimlarini trapetsiyasimon shaklda loyihalash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv chuqurligining oʻzan tubi kengligiga yoʻl qoʻyiladigan nisbati 1:2 ni tashkil etishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yon qiyaliklarning tikligi grunt va uning shoʻrligiga bogʻliq holda aniqlanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Gruntlarning nomlanishi

Yon qiyaliklarning tikligi

Shoʻrlanmagan va kam shoʻrlangan grunt

Oʻrta va oʻta shoʻr grunt

loy va ogʻir qumoq grunt

1,0

1,0 — 1,25

oʻrta qumoq gruntlar

1,25 — 1,5

1,5 — 1,75

yengil qumoq grunt va qumli grunt

2,0

2,5

mayda donali qum

2,5

2,5

changsimon va mayin qum

2,5 — 3,0

3,0 — 3,5

shagʻal-mayda tosh

1,0 — 1,25

1,0 — 1.25

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
234. Drenaj va kollektor tarmoqlarining hisobiy suv sarfi zax qochirish moduli, yer usti oqim moduli hamda zax qochiriladigan maydonning hisobiy oʻlchamlari asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Normativ suv sarfi zax qochirish oqimining oʻrtacha vegetatsiya davridagi moduli asosida qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
235. Shoʻrlangan va shoʻrlanishga moyil boʻlgan yerlarda zax qochirish tizimlarini loyihalashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerlarni shoʻrdan tozalash (shoʻr yuvish) rejimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv-tuz balansi hisob-kitoblari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning meliorativ holatini yaxshilash talablari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer osti suvlari sathini maqbul hisobiy chuqurlikda ushlab turish shartlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
236. Yogʻingarchilik suvlarini qabul qiluvchi tabiiy pastliklarda joylashgan magistral kollektorlar va kollektorlarning hisobiy suv sarfi toshqin suvlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, hisobiy suv sarfi 10 foiz taʼminlanganlik ehtimoliga ega boʻlgan maksimal oqim sarfi asosida qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisob-kitoblar gidrologik maʼlumotlar, yogʻingarchilik intensivligi va suv yigʻilish havzasi parametrlari asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
237. Sugʻorish natijasida hosil boʻladigan ortiqcha suvlarni ochiq kollektorlar va drenajlar orqali qabul qilishda, kollektor oʻzanlarining eroziyaga uchrashi va deformatsiyalanishining oldini olish uchun maxsus muhofaza inshootlari nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
238. Ochiq kollektorlar va drenajlar oʻzanlarining barqarorligini taʼminlash va ularni eroziya hamda deformatsiyadan muhofaza qilish maqsadida muhofaza zonalari belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Muhofaza zonalarining parametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning litologik tuzilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning suv taʼsiridagi fizik-mexanik xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning filtratsiya xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrogeologik sharoitlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanal va drenajlarning geometrik parametrlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Muhofaza zonalari chegaralarida qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Yopiq yotiq zax qochirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
239. Yopiq yotiq zax qochirish drenajlarini tashkil etishda maxsus filtrlovchi elementlar bilan jihozlangan zovur quvurlaridan foydalanilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yopiq gorizontal zax qochirish tizimlarida quyidagi talablarga javob beradigan nometall quvurlardan foydalanish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt bosimi taʼsiriga chidamli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qishloq xoʻjaligi texnikalari taʼsirida yuzaga keladigan vaqtinchalik yuklamalarni qabul qila oladigan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt va sizot suvlarining agressiv taʼsiriga bardoshli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
240. Yopiq yotiq zovur tarmoqlarini qurishda sopol, plastmassa, gʻovak beton, yogʻoch, asbestsement, beton va temir-beton hamda perforatsiyalangan silliq polietilen quvurlardan foydalanish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zovur quvurlari grunt bosimiga, qishloq xoʻjaligi texnikalarining vaqtinchalik bosimiga, grunt va sizot suvlari harorati va minerallashuvining oʻzgarishiga chidamli boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
241. Yopiq kollektorlar uchun filtrlovchi material bilan oʻralgan va quyi yarim perimetri boʻyicha sunʼiy perforatsiyalangan, ichki sirti silliq polietilen quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
242. Quvurdagi umumiy perefaratsiyalangan yuza quvurning umumiy ustki yuzasining 0,8 — 1 foizdan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
243. Katta hisobiy suv sarfiga ega yopiq kollektorlarda quyi yarim perimetri perforatsiyalangan temir-beton quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
244. Hisob-kitoblar asosida tanlanadigan maxsus fraksiyali tarkibga ega shagʻal-qum filtrlarini nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
245. Yopiq zax qochirish drenajlarining uzunligi 800 — 1000 m dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
246. Yopiq zax qochirish drenaj quvurlari yoki kollektorlarning diametrlari gidravlik hisob-kitoblar bilan aniqlanishi, bunda yopiq yotiq zovurlarda qoʻllaniladigan quvurlarning oʻlchami D>50 mm, nishabligi i>0,003, quvurdagi suv tezligi V>0,3 m/s, hisobiy qism uzunligi esa L≤600 m boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
247. Drenaj va kollektorlarni yuvish va texnik xizmat koʻrsatishni taʼminlash maqsadida quyidagi joylarda kuzatuv quduqlari oʻrnatilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har 200 — 250 m dan oshmagan toʻgʻri uchastkalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur yoʻnalishi oʻzgargan joylarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur diametri oʻzgargan joylarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nishablik oʻzgargan joylarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kollektorlar ulangan nuqtalarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
248. Trubkasimon drenajlar uchun quyidagi jadvalda keltirilgan nishabliklarni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Quvur diametri, mm

Nishablik

50 — 100

0,002

125 — 200

0,0015

200 dan ortiq

0,001

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Filtrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan foydalanilganda, gidravlik va filtratsiya hisob-kitoblari bilan asoslangan holda, mazkur jadvalda belgilangan minimal nishablik qiymatlarini kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
249. Drenaj quvurlari va kollektorlarning birikishi quyidagi talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq drenajlar yopiq kollektorlar bilan kuzatuv quduqlari orqali biriktirilishi hamda drenaj quvuri tagining belgisi kollektor quvuri tagining belgisidan kollektor quvuri diametrining kamida 0,8 qismiga teng balandlikda yuqori joylashtirilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq drenajlar ochiq kollektorlar bilan maxsus quyilish inshootlari orqali biriktirilishi hamda quyilish quvuri tagining belgisi kollektordagi normal suv sathidan 0,2-0,3 m yuqori boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ochiq drenajlarning ochiq kollektorlar bilan birikishida suv sathlari orasidagi farq 0,1 m dan kam boʻlmasligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
drena quvurlarida suv harakatining minimal tezligi 0,3 m/s dan kam boʻlmasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250. Filtrlovchi material bilan oʻralgan, qum-shagʻal filtr qatlamiga yotqizilgan gofralangan zax qochirish quvurlaridan tashkil topgan yopiq drenaj tizimlarida oraliq kuzatuv quduqlarini koʻzda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
251. Yopiq zax qochirish drenaj tizimlari va zovurlari bir vaqtning oʻzida ham zax qochirish ham suv tashlash vazifasini bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Vertikal zax qochirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
252. Vertikal zax qochirish quduqlarining konstruksiyasi va parametrlari quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qatlamlarning geologik-litologik tuzilishi va mexanik tarkibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nam saqlaydigan qatlamlarning suv-fizik xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
funksional talablar (maydonlardagi suv pasayishi, yer osti suv oqimini tutib olish, muayyan hududning suv sathi pasayishi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
253. Vertikal zax qochirish quduqlaridan suv chiqarish uchun nasos agregatlari sifatida elektr dvigatel bilan jihozlangan markazdan qochma nasoslar hamda hisob-kitoblar bilan asoslangan boshqa turdagi nasos agregatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
254. Quduqdan foydalanish samaradorligini taʼminlash uchun nasos agregatini tanlash quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quduqning hisobiy debiti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quduqdagi suvning dinamik sathi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv sathining pasayishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
255. Vertikal zax qochirish quduqlarini burgʻilash quyidagi usullar bilan amalga oshirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
orqaga qaytarish orqali toza suv bilan yuvishga asoslangan rotor burgʻilash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zarbli-arqonli burgʻilash usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
256. Maxsus texnik va geologik asoslanish mavjud boʻlganda, shagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda oʻzidan-oʻzi parchalanadigan burgʻilash eritmalaridan foydalangan holda loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
257. Ekspluatatsion ustunlar quduqlarning diametri va chuqurligiga koʻra choksiz poʻlat quvurlar yoki plastmassa quvurlardan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asbestsementli quvurlardan texnik-iqtisodiy asoslantirilganda va uncha chuqur boʻlmagan quduqlar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi (20-25 m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plastmassa yoki boshqa nometall quvurlardan foydalanilganda, filtr qismi poʻlat quvurlardan bajarilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
258. Vertikal zax qochirish qudugʻining diametri 600 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mayda donali gruntlarda quduqlarni burgʻilash diametri 1,0 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shagʻalli, mayda toshli va katta toshli gruntlarda burgʻilash diametri filtr atrofida himoya filtr qatlamini joylashtirish va mexanik suffoziyaning oldini olish talablaridan kelib chiqqan holda hisob-kitob bilan aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
259. Quduq filtrining konstruksiyasi va uning uzunligi quyidagi omillar hisobga olingan holda belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv saqlovchi qatlamning litologik tuzilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
granulometrik tarkibi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
filtrlanuvchi qatlamning qalinligi va filtratsion xususiyatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
260. Filtrning tirqishlar maydoni filtr quvurining umumiy tashqi yuzasiga nisbatan kamida 15 — 20 foizni tashkil qilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Filtrning maqbul konstruksiyasi sifatida karkasli-oʻzakli filtr belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
261. Filtrning uzunligini quyidagi nisbatda belgilash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1f = 0,8 m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1f — filtr uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — kaptaj qilinadigan qatlamning nam saqlaydigan quvvati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Filtr uzunligi 25 — 30 m dan koʻp boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nam saqlaydigan qatlamning quvvati 10 m dan kam boʻlganda 1f = (0,9-0,95) m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Filtr uzunligini quyidagi bogʻliqlikda tekshirish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q max — quduqning maksimal suv chiqarish hajmi (debiti);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D skv — quduqni burgʻilash diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V k — suvning filtrga kirishning keskin (mumkin boʻlgan) tezligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V k= 65 3√K
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, K — nam saqlaydigan qatlamning filtrlanish koeffitsiyenti, m/h.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
262. Filtrli sepma hisobiy yiriklikdagi fraksiya tarkibiga ega boʻlgan mayda toshli-qumli materialdan tayyorlangan, bir qatlamli qilib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Filtr tarkibi (fraksiyasi) har bir loyiha va har bir quduq uchun alohida, gidrogeologik va granulometrik maʼlumotlarga asoslangan holda tanlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
263. Mayda toshli-qumli material quduqning butun chuqurligi boʻylab, quyilish joyigacha joylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qurilish davrida quduqni suvdan tortib olish vaqtida hamda foydalanishning birinchi kunlarida filtr materialining yoʻqotishlarini qoplash maqsadida material zaxirasi qoʻshimcha ravishda nazarda tutilishi, bunda qoʻshimcha zaxira umumiy hisobiy hajmning 10 foizigacha miqdorda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
264. Qurilish davrida suv tortish va kompressorlar soni quduqning hisobiy debiti hamda kaptaj qilinadigan qatlam grunt turiga muvofiq belgilanishi lozim. Bunda qurilish davridagi suv tortish ishlarining davomiyligi 15 sutkadan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
265. Bir quduqning bir nechta nam saqlaydigan gorizontlarni kaptaj qilishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, har bir kaptaj qilinayotgan qatlam uchun alohida filtr qismlari (yoki alohida filtr intervallari) nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
266. Vertikal zax qochirish quduqlarini 70 m dan chuqurroq loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tindirgichning uzunligi 5,0 m dan katta boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
267. Quduqlarda maydonchalarning oʻlchamlari 150 m2 dan oshmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Maydoncha tepasining balandligi yer sathidan 0,5 m dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Maydoncha mayda toshli yoki qora mayda toshli qoplamaga ega boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
268. Nasos-kuchli uskunalarni boshqarish stansiyasi hamda suv oʻlchash qurilmasi maxsus uycha (shkaf/pavilyon)da joylashtirilgan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
269. Vertikal zax qochirish quduqlarida nasos agregatlarining ish rejimi quduqdagi suv sathiga muvofiq avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi orqali taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
270. Suv chiqarish tarmogʻi yopiq quvurlarda, yopiq novlarda (lotok) yoki qoplangan kanallarda bajarilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quduqlardan suv chiqarish va tashlashlarni gruntli (qoplamasiz) oʻzanlarda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
271. Transformator podstansiyasi maxsus toʻsiq (himoya panjarasi) bilan oʻralgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
272. Vertikal zax qochirishni qurish loyihasi hujjatlarida alohida boʻlim (yoki boʻlimlar) nazarda tutilishi, unda quduqlarning yoʻl qoʻyiladigan ish rejimlari, ekspluatatsiya parametrlari hamda rejimlarni tuzatish (regulirovka) boʻyicha koʻrsatmalar hisob-kitoblar bilan asoslangan holda keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Aralash zax qochirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
273. Aralash zovur suv qabul qilgichlar — kollektorlar yoki drenajlar va vertikal kuchaytiruvchi quduqlardan iborat boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
274. Kuchaytirgich-quduqlarning suv qabul qilish qismi birinchi bosimli nam saqlaydigan qatlam doirasida joylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
275. Kuchaytirgich-quduqlarni burgʻilash diametri 250 — 300 mm oraligʻida qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Foydalaniladigan ekspluatatsiya ustun (quvur) diametri 120 — 150 mm dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
276. Kuchaytirgich-quduqlarni loyli eritma bilan burgʻilashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
277. Shagʻalli gruntda kuchaytirgich-quduqlarni shagʻalli-qumli filtrsiz qurishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda burgʻilash diametri foydalanadigan ustun diametriga teng boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Xoʻjaliklararo va magistral kollektorlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
278. Kollektorlar toshqin suvlarini qabul qiladigan hollarda, toshqin sarflari 10 foiz taʼminlanganlik boʻyicha qabul qilinishi lozim. Bunda toshqin oqimining vaqt boʻyicha kechikishi va uzoqlashish (marshrut) boʻyicha transformatsiyasi taʼsiri hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
279. Kollektor oʻzanlarining gidravlik hisobi kanallarni hisoblashga qoʻyiladigan talablar asosida bajarilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kollektordagi hisobiy oqim tezliklari oʻzanning yuvilib ketmasligi va balchiqlanmasligini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
280. Kollektor oʻzanlarining koʻndalang kesimlari trapetsiyasimon shaklda qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
281. Yirik magistral suv tashlash kollektorlarida koʻndalang kesimni poligonal shaklda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv sarfiga koʻra oqim chuqurligi (h)ning tub boʻyicha oʻzan kengligi (b)ga yoʻl qoʻyiladigan nisbati quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q ≤ 5,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:2 — 1:3
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q ≤ 10,0 m³/s boʻlganda: h:b = 1:3 — 1:4
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q > 10,0 m³/s boʻlgan hollarda ushbu nisbat qatʼiy belgilanmaydi. Bunda tub boʻyicha oʻzan kengligi oqim tezliklari asosida, kollektor oʻzanining balchiqlanmasligi va yuvilib ketmasligi shartlarini taʼminlaydigan qilib belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
282. Yon qiyaliklarning tikkaligi oʻzan gruntining turiga va xossalariga koʻra quyidagi jadvalga asosan qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Grunt nomlanishi

“m” qiyaligining joylanishi

suv ostidagi

suv ustidagi

yarim qoyali

0,5

0,5

shagʻalli

1,25 — 1,5

1,0

loy, ogʻir qumoq gruntlar

1,0 — 1,5

1,0 — 1,5

oʻrtacha qumoq gruntlar

1,25 — 1,5

1,5

yengil qumoq gruntlar, qumloq gruntlar

2,0 — 2,5

2,0

mayda donali qum

2,0 — 2,5

2,0

changsimon va barxanli qum

3,0 — 3,5

2,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
283. Yangi kollektorlarning trassasini loyihalashtirishda quyidagi talablarga rioya qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kollektor trassasi joy relyefining eng past belgilaridan oʻtkazilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻnalish imkon qadar toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
trassa imkoniyat darajasida toʻgʻri chiziqli boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kollektor uzunligi minimal boʻlishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loyihalash jarayonida kollektor trassasining bir nechta variantlari ishlab chiqilishi va ular orasidagi tanlov solishtirma texnik-iqtisodiy hisoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aholi punktlari hududidan oʻtuvchi kollektorlarning oʻzan tubi va yon qiyaliklarini betonlashga quyidagi shartlar bajarilgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kollektorning asosiy vazifasi boʻlgan filtratsiya oqimlarini qabul qilish imkoniyati saqlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
filtratsiya bosimini pasaytirish va yer osti suvlarini qabul qilish funksiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
284. Kollektorlarni vertikal yassilikda biriktirish faqat suv sathlari boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qabul qiluvchi kollektordagi suv sathi, suv qabul qilish qurilmasidagi suv sathidan 0,1-0,2 m past boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-bob. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
285. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻi sugʻoriladigan hududlar chegaralarida joylashtirilishi va sugʻorish jarayonida hosil boʻladigan tashlama suvlarni qabul qilish, ularni kollektor-zax qochirish tarmoqlariga, drenaj tizimlariga yoki sugʻorish kanallariga xavfsiz va boshqariladigan tarzda burishni taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
286. Kollektor-zax qochirish tarmoqlari mavjud boʻlmagan va tabiiy zax qochirish sharoiti yetarli darajada taʼminlangan hududlarda, sugʻorish natijasida hosil boʻladigan tashlama suvlarni chiqarish maqsadida maxsus suv tashlash kanallarini loyihalashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
287. Suv tashlash kanallari yomgʻir va qor suvlarini ham qabul qilish va chiqarish imkoniyatini taʼminlaydigan qilib loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
288. Suv toʻplash-chiqarish tarmogʻini faqat ochiq holda loyihalashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
289. Birlamchi suv qabul qilish inshootlari sugʻoriladigan hududlarning relyef boʻyicha eng past belgilarida joylashtirilishi lozim. Bunda bitta suv olish inshooti bir nechta sugʻorish uchastkalaridan kelib tushayotgan tashlama suvlarni qabul qilish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
290. Katta nishablikka ega boʻlgan uchastkalarda suv tashlash inshootlarini loyihalashtirishda yigʻma temir-beton tarnovlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv tashlash joylarini temir-beton qoplamalar bilan loyihalash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
291. Sugʻoriladigan hududlardan tashlanadigan suvlarning hisobiy sarfi yer yuzasi nishabligi, sugʻorish usuli va gidravlik sharoitlarni hisobga olgan holda aniqlanishi, bunda tashlama suv sarfi sugʻorish uchun beriladigan umumiy suv sarfining 5 foizidan 30 foizigacha boʻlgan qismi miqdorida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
292. Suv tashlash kanallarining hisobiy suv sarfi suv yigʻuvchi maydonning gidrologik tavsifi, yomgʻir va toshqin suvlarining ehtimoliy hajmi hamda 10 foiz taʼminlanganlik darajasiga mos keluvchi gidrologik hisoblar asosida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
293. Suv tashlash kanallarini kollektor va drenaj tarmoqlariga ulash joylarida oqimning yuvish taʼsirini oldini olish, oʻzanning deformatsiyalanishiga yoʻl qoʻymaslik va gidravlik rejimning barqarorligini taʼminlash maqsadida maxsus tutashtiruvchi inshootlar nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
294. Tutashtiruvchi suv tashlash inshootlari kollektor va drenajlarning oʻzanlarini tozalash vaqtida qurilish texnikasining harakatini taʼminlash uchun quvurli boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
295. Suv tashlash kanallarining gidravlik hisoblari sugʻorish kanallarini hisoblash uchun qabul qilingan gidravlik formulalar va hisoblash usullariga muvofiq holda, suv sarfi, oqim tezligi, gidravlik radius va oʻzan barqarorligi shartlarini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-bob. Sugʻorish kanallari va kollektorlardagi gidrotexnika inshootlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
296. Sugʻorish kanallari va kollektorlarda joylashtiriladigan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻoriladigan yerlarning suvga boʻlgan ehtiyojlarini hisobga olgan holda, sugʻorish jadvaliga muvofiq muddatlarda va zarur miqdorda suv yetkazib berish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inshootlar va ularning konstruktiv elementlarining mustahkamligi, barqarorligi va hisobiy yuklanishlarga chidamliligini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inshootlarning ekspluatatsiya jarayonida ishonchliligi, uzluksiz ishlashi va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulayligini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv taqsimlash inshootlarida suv sarfini aniq hisobga olish va nazorat qilish imkoniyatini taʼminlovchi suv oʻlchash vositalarini nazarda tutish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosi grunt boʻlgan kanallarda filtratsiyaga qarshi barqarorlikni taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inshootlarni rekonstruksiya qilish, taʼmirlash va modernizatsiya qilish imkoniyatini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qurilish ishlarini industriallashtirish darajasini oshirish va yigʻma konstruksiyalardan samarali foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qurilish materiallaridan oqilona va tejamkor foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahalliy qurilish materiallaridan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslangan holda keng foydalanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
297. Suv chiqarish va suv taqsimlash inshootlarining konstruksiyasi kanal boʻylab suv oqimining erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
298. Hisobiy suv sarfi 10 m³/s gacha boʻlgan gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirishda namunaviy loyihalardan foydalanish lozim. Bunda, muhandislik-geologik, gidrogeologik va gidravlik sharoitlar, inshootlarning ishlash rejimi, yigʻma temir-beton konstruksiyalar xususiyatlari hamda mahalliy sharoitlar hisobga olingan holda loyihaga asoslangan oʻzgartirishlar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kirish va chiqish joylarida maxsus (yigʻma yoki monolit) beton qurilmalarni (ogolovki) qoʻllash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurlar ostida monolit poydevorlarni qoʻllash uchun maxsus asos boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
299. Akveduk ustunlari suv oqimining yuvish taʼsiri va muz taʼsiridan himoya qilingan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ustunlarning poydevor chuqurligi oʻzanning hisobiy maksimal yuvilish chuqurligini hisobga olgan holda gidravlik va geotexnik hisoblar asosida aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
300. Dyukerlarning gidravlik hisobini bajarishda quvur ichidagi suv oqimi, tezligi kanal oʻzanidagi suv tezligidan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
301. Dyukerning koʻndalang kesimi oʻlchamlari uni ekspluatatsiya qilish, texnik xizmat koʻrsatish va tozalash texnologiyasini hisobga olgan holda tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
302. Sugʻorish kanallarida joylashtiriladigan suv tashlash va suv taqsimlash inshootlari avtomatik boshqaruv tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
303. Bosim va suv sarfini tartibga solish maqsadida sugʻorish va yomgʻirlatish qurilmalariga suv yetkazib beruvchi quvurlarda gidrantlar, suv chiqarish moslamalari va boshqaruvchi armaturalar oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
304. Quvurli sugʻorish tizimlarida quvurlarni suvdan boʻshatish va yuvish imkoniyatini taʼminlash maqsadida suv chiqaruvchi moslamalar quvur trassasining past nuqtalarida, shuningdek quvurning oxirgi nuqtalarida oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
305. Quvurlar avtomobil va temir yoʻllar ostida oʻtgan hollarda quvur ustidagi grunt qoplamasining qalinligi transport yuklanishlari va grunt xususiyatlarini hisobga olgan holda mustahkamlik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-bob. Nasos stansiyalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
306. Suv keltirishning ishonchliligi boʻyicha nasos stansiyalar quyidagi uchta toifaga boʻlinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-toifa — ishdan chiqishi yoki toʻxtab qolishi insonlar hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdirishi, shuningdek qishloq xoʻjaligi, sanoat yoki boshqa sohalarga katta iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-toifa — yakka tartibdagi yoki kaskad tizimida ishlovchi nasos stansiyalari (ularning vaqtincha ishdan chiqishiga 2 sutkadan ortiq boʻlmagan muddat davomida yoʻl qoʻyiladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-toifavaqtincha ishdan chiqishiga 5 sutka va undan ortiq muddat davomida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan nasos stansiyalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
307. Nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi sugʻoriladigan maydonlarda yetishtirilayotgan qishloq xoʻjaligi ekinlarining maksimal suv isteʼmoli ordinatasiga muvofiq ravishda, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari asosida, jadallashtirish koeffitsiyenti hisobga olingan holda aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
308. Ekinlar tarkibi, ekish sxemasi yoki qayta ekishlar oʻzgargan hollarda nasos stansiyasining hisobiy suv sarfi qayta hisoblab chiqilishi va tegishli tuzatishlar kiritilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
309. Nasos agregatlarining turi va soni nasos stansiyasining hisobiy suv sarfini ishonchli taʼminlash shartidan kelib chiqqan holda tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
310. Bir nechta variantlar mavjud boʻlgan hollarda nasos agregatlari va ularning joylashuvi nasos stansiyasi binosining minimal oʻlchamlarini taʼminlaydigan va texnik-iqtisodiy jihatdan eng maqbul boʻlgan variant asosida qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
311. Nasos agregatlarining yakuniy tanlovi qurilish qiymati, uskunalar qiymati, ekspluatatsiya va texnik xizmat koʻrsatish xarajatlari hamda energetik samaradorlik koʻrsatkichlarini hisobga olgan holda solishtirma texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
312. Zaxira nasos agregatlarining soni nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-toifa nasos stansiyalarida har 6 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-toifa nasos stansiyalarida har 8 ta ishchi nasos agregatiga kamida 1 ta zaxira nasos agregati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatini oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2 va 3-toifa nasos stansiyalarida zaxira nasos agregatlarini nasos stansiyasi hududidagi omborxonalarda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nasos agregatlari ogʻir ekspluatatsiya sharoitlarida ishlaganda, jumladan suv tarkibida abraziv zarrachalar miqdori yuqori boʻlgan, uzluksiz ish rejimida ishlaydigan yoki boshqa ogʻir sharoitlarda, zaxira nasos agregatlari sonini texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
313. Nasos stansiyasi majmuasi uning funksional vazifasi, ishlash sharoiti va konstruktiv yechimlariga muvofiq ravishda quyidagi asosiy bino va inshootlardan tashkil topishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv olish inshooti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv keltiruvchi kanal yoki quvur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avankameralar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qabul qiluvchi kameralar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
soʻruvchi quvurlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos stansiyasi binosining yer osti qismi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos stansiyasining binosi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqindini ushlab qoluvchi inshootlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yordamchi xonalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosimli quvur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv chiqaruvchi inshoot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
transformator podstansiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos stansiyasi hududini ekspluatatsiya qilish uchun moʻljallangan obodonlashtirilgan maydoncha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nasos stansiyasining funksional maqsadi, joylashuvi, suv taʼminoti sxemasi va texnik xususiyatlariga qarab, nasos stansiyasi majmuasida ayrim bino va inshootlarni nazarda tutmaslikka texnik-iqtisodiy asoslanish asosida yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda nasos stansiyasining ishonchliligi, xavfsizligi va funksional vazifalarini toʻliq bajarish imkoniyati taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
314. Suv omborlari va daryolardan suv olishda minimal hisobiy suv sathlari nasos stansiyasining ishonchlilik toifasiga muvofiq quyidagi taʼminlanganlik darajalarida qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-toifa nasos stansiyalari uchun — 97 %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-toifa nasos stansiyalari uchun — 95 %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-toifa nasos stansiyalari uchun — 90 %.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
315. Suv manbasida loyqalik darajasi yuqori boʻlgan, shuningdek suv osti choʻkindilari va muallaq zarrachalar mavjud boʻlgan hollarda suv olish inshootlari va tindirgichlarning maxsus konstruksiyalari nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
316. Baliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliqlarni muhofaza qilishni taʼminlovchi maxsus muhofaza qurilmalari (baliq muhofaza panjaralari, ekranlar va boshqa qurilmalar) nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
317. Suv keltiruvchi kanalning gidravlik parametrlari suv manbasidagi minimal suv sathlari sharoitida ham nasos stansiyasining maksimal hisobiy suv sarfini uzluksiz va ishonchli oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
318. Avankamera konstruksiyasi suv oqimining barqaror gidravlik rejimini taʼminlashi, choʻkindilarning soʻrib oluvchi quvurlarga tushishining oldini olishi va barcha nasos agregatlariga suvning bir tekis taqsimlanishini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
319. Avankamerada har bir soʻrib oluvchi quvur oldida chiqindilarni ushlab qoluvchi mexanizatsiyalashtirilgan tozalash imkoniyatiga ega boʻlgan muhofaza panjaralari nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjaralarning ish rejimi suv tarkibidagi chiqindilar va muallaq zarrachalarning toʻplanish intensivligiga muvofiq loyihada asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
320. Soʻrib oluvchi quvurlarni poʻlat quvurlardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Har bir nasos agregatida alohida soʻrib oluvchi quvur boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Soʻrib oluvchi quvur diametri nasos agregatining kirish patrubogi diametridan kam boʻlmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Soʻrib oladigan quvurlarda suv oqimi tezligi quyidagicha boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Quvur diametri, mm

Suv oqimi tezligi, m/s

300 — 500

1 — 1,5

500 — 800

1,5 — 1,9

800 dan ortiq

2,0 dan oshmasligi lozim

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻrta va yirik nasos stansiyalari uchun suv oqimi tezligi gidravlik hisob-kitoblar asosida aniqlanishi va oqim barqarorligi asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
321. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi toʻgʻri oqimli yoki sifonli turda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sifonli soʻrib oluvchi quvurlar qoʻllanilganda quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasoslarni ishga tushirishni yengillashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopish armaturalari sonini kamaytirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos stansiyasi binosining oʻlchamlarini optimallashtirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Soʻrib olish turini tanlash texnik va texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
322. Soʻrib oluvchi quvurlar konstruksiyasi suv oqimiga havo kirishining oldini oluvchi toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
323. Suv filtratsiyasining oldini olish maqsadida soʻrib oluvchi quvurlar nasos stansiyasining yer osti qismi devorlaridan oʻtadigan joylarda filtratsiyaga qarshi maxsus diafragmalar nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
324. Nasos stansiyasining yerosti qismi tashqi devorlarida zamonaviy gidroizolyatsiya materiallaridan foydalangan holda kuchaytirilgan gidroizolyatsiya nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
325. Nasos stansiyasi binosi uskunalarni joylashtirish, ekspluatatsiya qilish va texnik xizmat koʻrsatish uchun qulay sharoitlarni taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
326. Nasos stansiyasi binosining yer osti qismi hajmi yer usti qismi hajmidan kichik boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Montaj maydonchalari va yordamchi texnologik uskunalarni yer usti qismida joylashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
327. Nasos stansiyasi binosida texnologik jihozlarning ishlashini taʼminlash maqsadida ventilyatsiya, isitish va mikroklimatni taʼminlovchi tizimlar nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
328. Nasos stansiyasida uskunalarni montaj qilish va xizmat koʻrsatish uchun koʻtarma-transport uskunalari quyidagi tartibda qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
montaj qilinadigan yuk massasi 5 t gacha boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan tal yoki osma kran-balka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuk massasi 5 t dan ortiq boʻlganda — qoʻlda boshqariladigan koʻpriksimon kran;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yukni koʻtarish balandligi 6 m dan ortiq boʻlganda yoki kran yoʻli uzunligi 18 m dan ortiq boʻlganda — elektr bilan boshqariladigan koʻpriksimon kran.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
329. Bosimli quvurlar hisobiy manometrik bosim va gidravlik zarba taʼsirlariga chidamli boʻlgan materiallardan tayyorlangan quvurlardan loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
330. Quvurlar ulanish joylarining mustahkamligi quvur materialining mustahkamligidan kam boʻlmasligi va toʻliq germetiklikni taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
331. Gaz taʼminoti sohasida foydalanilgan poʻlat quvurlardan texnik holati va mustahkamligi tekshirilgan taqdirda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
332. Bosimli quvurlar soni va ularning diametrlari quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidravlik hisob-kitob natijalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarning mavjudligi va taʼminot imkoniyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos uskunalarini ishlab chiqaruvchi zavodlarning texnik talablari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
333. Bosimli quvurlar joyning relyefi, gidrogeologik sharoitlari, quvur materiallari va texnik-iqtisodiy asoslanishga muvofiq yer osti yoki yer usti usulida joylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
334. Suv chiqarish inshootlari konstruksiyasi suv oqimining energiyasini inshoot chegarasida toʻliq soʻndirish va gidravlik taʼsirlarning xavfsiz darajada tarqalishini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
335. Suvni yopish va oʻtkazish armaturasi quyidagi talablarni taʼminlashi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos agregatlari toʻxtaganda qaytish oqimining oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvur tizimiga havo kirish va chiqishini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vakuum hosil boʻlishining oldini olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarni tez va xavfsiz oʻchirish imkoniyatini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidravlik zarba xavfini kamaytirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-bob. Sugʻorish tizimlari va sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish hamda kanallar va drenaj tizimlarida taʼmirlash-tiklash ishlarini olib borish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
336. Sugʻoriladigan yerlarni rekonstruksiya qilish ishlarini meliorativ holati noqulay boʻlgan, shoʻrlangan, botqoqlashgan, sizot suvlari sathi yuqori joylashgan, suv taʼminoti va zax qochirish sharoitlari qoniqarsiz boʻlgan yer uchastkalaridan boshlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
337. Tizimlarning qayta tiklanishini xoʻjaliklararo kanallardan boshlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
338. Sugʻoriladigan yerlarni kompleks ravishda qayta tiklashda ishlar tarkibi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish maydonlarini toʻgʻri geometrik shaklga keltirish, ularning oʻlchamlarini maqbul qiymatlargacha optimallashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish tizimini qayta tiklash (rekonstruksiya qilish va taʼmirlash-tiklash ishlarini bajarish);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zax qochirish quvvatini oshirgan holda uni qayta tiklash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ichki xoʻjalik yoʻl tarmogʻini qayta tiklash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shoʻrlangan yerlarni yuvish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
339. Sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash bilan bogʻliq boʻlgan asosiy ishlarni vegetatsiya boʻlmagan davrida tashkillashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-bob. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
340. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha tadbirlar sugʻoriladigan yerlarni qayta tiklash loyihalari tarkibida nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mavjud sugʻorish tarmogʻi oʻsimliklarning normal oʻsishi va rivojlanishi, shuningdek profilaktik yuvish ishlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan suv taʼminotini kafolatlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur talab taʼminlanmagan hollarda, melioratsiya tadbirlari tarkibida kamida sugʻorish tarmogʻining qisman rekonstruksiya qilinishi nazarda tutilishi, past samaradorlik aniqlanganda esa sugʻorish tarmogʻini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻzda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
341. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mavjud zax qochirish tizimlarini qayta tiklash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zax qochirish quvvatini oshirish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
342. Meliorativ holatni yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar maxsus grunt-meliorativ hamda gidrogeologik izlanishlar natijalari asosida belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
343. Zax qochirish turi muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar inobatga olingan holda, qiyosiy texnik-iqtisodiy hisoblar asosida, keltirilgan eng kam sarf-xarajatlar mezoni boʻyicha tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
344. Shoʻrlangan yerlarda yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalarida mukammal yuvib tozalash ishlarini oʻtkazish nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
345. Sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash loyihalari tarkibida kuzatuv quduqlari tarmogʻini nazarda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-bob. Sugʻorish tizimlaridagi inspektorlik yoʻllari va ularning inshootlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Inspektorlik yoʻllari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
346. Kanallar boʻylab joylashtiriladigan inspektorlik yoʻllarining joylashuvi transport vositalarining harakati vaqtida kanallar, kollektorlar va inshootlarni vizual koʻrikdan oʻtkazish imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
347. Inspektorlik yoʻllarining konstruksiyasi va geometrik parametrlari transport vositalarining harakat tezligida xavfsiz harakatlanishini taʼminlaydigan holda loyihalashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
348. Inspektorlik yoʻllarini loyihalashtirishda ulardagi yer koʻtarmalarining hajmi kanallar, kollektorlar va inshootlarni qurish jarayonida hosil boʻladigan yer massasi balansida hisobga olinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
349. Inspektorlik yoʻllarining joylashuvi kanallar, kollektorlar va boshqa inshootlar uchun ajratilgan yer polosasining minimal kengligini taʼminlaydigan holda qabul qilinishi, bunda inspektorlik yoʻllarini dambalar ustida yoki ularga yaqin joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
350. Inspektorlik yoʻllarining koʻndalang kesimi quyidagi asosiy parametrlarga muvofiq qabul qilinishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer koʻtarmasi kengligi — 6,5 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuriladigan qism kengligi — 3,5 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻl yoqasi kengligi — 1,5 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻl yoqasining birikma qismi kengligi — 0,5 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. Inspektorlik yoʻllarida yoʻl qoplamasi sifatida qalinligi kamida 0,15 m boʻlgan qum-shagʻal aralashmasi qatlamini koʻzda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
352. Yoʻl qoplamasining qalinligi va konstruksiyasi quyidagi omillarni hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy va muhandislik hisob-kitoblari asosida belgilanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer koʻtarmasi gruntining fizik-mexanik xususiyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer koʻtarmasining balandligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntning shoʻrlanganlik darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
transport harakatining intensivligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanallarni taʼmirlash va tiklash ishlarida qoʻllaniladigan qurilish texnikasi va mexanizmlarining turi va yuklanishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yirik magistral kanallar boʻylab joylashgan inspektorlik yoʻllarida yuriladigan qism qoplamasini qora shagʻal yoki unga teng mustahkamlikka ega materiallardan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
353. Balandligi 2,0 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmalarda joylashgan inspektorlik yoʻllarida, shuningdek egri uchastkalarda, boshqa yoʻllar bilan kesishish yoki tutashish joylarida harakat xavfsizligini taʼminlash maqsadida signal ustunchalarini oʻrnatish lozim. Signal ustunchalari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Koʻpriklar va quvurlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
354. Yoʻllarning kanallar, kollektorlar va boshqa ochiq suv oqimlari, shuningdek jarliklar va suvsiz vodiylar bilan kesishib oʻtadigan joylarida oʻtish inshootlarining turi va konstruksiyasi texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar asosida tanlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
355. Quvurli oʻtish inshootlari qoʻllaniladigan hollarda diametri 1,4 m va undan katta quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
356. Yoʻllarning suv sarfi 0,3 m³/s dan kam boʻlgan birlamchi yer osti zax qochirish tarmoqlari (kanal yoki quvur), kollektorlar hamda uncha katta boʻlmagan sugʻorish kanallari bilan kesishish joylarida hisob-kitob asosida kichik diametrli quvurli oʻtish inshootlarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yer osti zax qochirish tarmoqlari va kollektorlarida diametri 1,0 m dan kichik boʻlgan quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-bob. Atrof-muhit muhofazasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
357. Barcha suv xoʻjaligi va meliorativ qurilish obyektlarini loyihalashda atrof-muhit muhofazasi boʻyicha maxsus boʻlimlar ishlab chiqilishi va loyiha hujjatlari tarkibiga kiritilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
358. Atrof-muhit muhofazasi boʻlimida loyihalanadigan obyektlarning qurilishi va ekspluatatsiyasi quyidagi tabiiy komponentlarga ehtimoliy taʼsiri har tomonlama baholanishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer yuzasi va yer osti suvlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer resurslari va gruntlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
atmosfera havosi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻsimlik dunyosi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hayvonot dunyosi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tabiiy ekotizimlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Atrof-muhitga zararli taʼsir ehtimoli mavjud boʻlgan hollarda, mazkur taʼsirlarning oldini olish, kamaytirish va ularning oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha texnik va tashkiliy chora-tadbirlar loyihada asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
359. Suv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni loyihalashda quyidagi tabiatni muhofaza qilish chora-tadbirlari nazarda tutilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) asosiy kanallar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
filtratsiya oqimlarining pastda joylashgan yerlarga salbiy taʼsirining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv manbalaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini nazarda tutish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini ajratish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) kollektorlar va zax qochirish tizimlari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer yuzasi suv manbalarini ifloslanishdan muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qirgʻoqboʻyi muhofaza yoʻlaklari va suvni muhofaza qilish zonalarini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) nasos stansiyalari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baliqchilik ahamiyatiga ega boʻlgan suv obyektlaridan suv olishda baliq muhofaza qurilmalarini oʻrnatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik qurilish ishlari uchun foydalanilgan yerlarni rekultivatsiya qilish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv xoʻjaligi va meliorativ obyektlarni qurish (rekonstruksiya qilish) loyihalari (ishchi loyihalari) tarkibi va mazmuni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Loyiha hujjatlarining tarkibi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tushuntirish xati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlar boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grunt-meliorativ sharoitlar boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gidrologik sharoitlar boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
grafik materiallar (chizmalar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
smeta hujjatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kichik hajmli va texnik jihatdan sodda obyektlar uchun tabiiy sharoitlar boʻyicha maʼlumotlarni alohida shaklda emas, balki tushuntirish xati tarkibida keltirishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Tushuntirish xatining tarkibi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) kirish qismi (loyihani ishlab chiqish uchun asos boʻlgan hujjatlar, loyihaning maqsadi va vazifalari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) obyektning joylashgan oʻrni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) tabiiy sharoitlar, (iqlim, muhandislik-geologiya va gidrogeologik, gidrologik va grunt-meliorativ sharoitlar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4) mavjud qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5) texnik yechimlar (bosh reja boʻyicha qabul qilingan yechimlar, suv xoʻjaligi hisob-kitoblari, konstruksiyalar va ularning elementlari boʻyicha texnik yechimlar, qabul qilingan texnik yechimlarning asoslanishi va variantlarni taqqoslash natijalari).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6) ish hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7) qurilishni tashkil qilish boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8) obyektni ekspluatatsiya qilishni tashkil etish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9) atrof-muhit muhofazasi boʻlimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10) iqtisodiy samaradorlik boʻlimi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ilovalar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) loyihalash uchun texnik topshiriq;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) nuqson dalolatnomasi (rekonstruksiya obyektlari uchun).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Obyektning xususiyati va texnik murakkabligiga qarab, ayrim boʻlimlarni loyiha tarkibiga kiritmaslikka texnik jihatdan asoslangan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish tizimi tarkibi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish tizimi tarkibiga quyidagi asosiy inshootlar, tarmoqlar va muhandislik-texnik elementlar kiritilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosh suv olish inshootlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
magistral kanallar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xoʻjaliklararo sugʻorish tarmoqlari (kanallar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ichki xoʻjalik sugʻorish tarmoqlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nov (lotok) tarmoqlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
magistral va xoʻjaliklararo kollektorlar hamda suv tashlash inshootlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv va sel-suv omborlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanallardagi suv tindirgichlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nasos stansiyalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv olib ketuvchi kanallar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kanallar va kollektorlarning kommunikatsiya va yoʻllar bilan kesishib oʻtgan joylaridagi gidrotexnika inshootlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqaruv va avtomatika tizimlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv tejovchi sugʻorish texnologiyalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sugʻorish quduqlari va meliorativ kuzatuv quduqlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuzatish quduqlari tizimi (yer osti sizot suvlari yopiq-yotiq drenaj suvlarini kuzatish uchun);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
himoya qiluvchi va oʻrab turuvchi dambalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aloqa vositalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elektr taʼminoti vositalari va elektr uskunalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inspektorlik va shoxobcha avtoyoʻllar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xizmat koʻrsatuvchilar uchun ishlab chiqarish binolari va inshootlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egat tortib sugʻorish yuzasidan yoʻl qoʻyiladigan parametrlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Gruntning suv oʻtkazuvchanlik darajasi

Koʻrsatkichlar

Sugʻorish ariqlarining nishabligi

0.05 — 0.025

0.025 — 0.0075

0.0075 — 0.0025

0.0025 — 0.001

0.001-0

Katta nishabliklar 0.05 — 0.1

Baland

L

40

105

180

200

150

Q

0.1

0.5

0.75

1.5

1

T

8

3.2

3.5

2

2

Oshirilgan

L

75

130

250

300

250

60

Q

0.1

0.25

0.75

1

0.75

0.075 — 0.035

T

14

9.4

5.9

5.2

5.8

19.4

Oʻrta

L

100

175

300

300

350

100

Q

0.1

025

0.5

0.5

0.5

0.075 — 0.035

T

23

16

13

12.5

14

38.5

Pasaytirilgan

L

150

200

325

400

600

125

Q

0.1

0.1

0.25

0.25

0.5

0.05 — 0.025

T

41.5

47

36

37

21

70

Past

L

125

150

250

300

600

Q

0.05

0.05

0.1

0.1

0.25

T

90

87.5

75

75

55

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — ariq uzunligi, m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q — ariqqa ketadigan suv sarfi, ℓ/s
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — sugʻorish vaqti, h
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanallar va tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-jadval

Kanalda suv sarfi m3/s

Sugʻorish kanallarining oʻzanida “n” notekislik koeffitsiyenti

Ravon va qumli gruntda

Shagʻal va tosh-shagʻal yerda

25 dan ortiq

0,0200

0,0225

1 — 25

0,0225

0,0250

1 dan kam

0,0250

-

vaqti-vaqti bilan foydalaniladigan kanallar

0,0275

-

ariqlar

0,0300

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Suv oluvchi-oqova suvlar tarmoqlari kanallari uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati sugʻorish kanallariga nisbatan 10 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi va jadvalda keltirilgan qiymatlar sathigacha yaxlitlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Portlash usulida barpo etilgan kanallar uchun “n” notekislik koeffitsiyenti qiymati kanalning koʻndalang kesimiga qoʻshimcha ishlov berish hajmi va darajasiga qarab 10 — 20 foizga oshirilgan holda qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-jadval

Kanal oʻzani yuzasining xususiyatlari

Qoyalardagi kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti

yaxshi ishlov berilgan yuza uchun

0,02 — 0,025

oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari yoʻq yuza uchun

0,03 — 0,35

oʻrtacha ishlov berilgan, turtib chiqqan joylari mavjud yuza uchun

0,04 — 0,045

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

3-jadval

Qoplama

Qoplamali kanallarning “n” notekislik koeffitsiyenti

yaxshi ishlov berilgan beton qoplama uchun

0,012 — 0,014

ishlov berilmagan (yirik gʻadir-budur) beton qoplama uchun

0,015 — 0,017

yigʻma temir-beton novlar (lotoklar) uchun

0,012 — 0,015

asfalt-bitum materiallardan qoplama uchun

0,013 — 0,016

chim bostirilgan (oʻt qoplamali) oʻzan uchun

0,03 — 0,035

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

4-jadval

Oʻzanning xususiyatlari

Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti

Oʻzanning xususiyatlari

Tabiiy ochiq suv oqimlarining “n” notekislik koeffitsiyenti

qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toza, tekis, ifloslanmagan, erkin oqadigan)

0,025 — 0,033

daryolarning oʻtlar bilan qoplangan, oʻta sekin oqimli va chuqur oʻyiqlarga ega uchastkalari

0,05 — 0,08

qulay sharoitlardagi tabiiy oʻzan (toshli)

0,03 — 0,04

daryolarning oʻtlar bilan qoplangan botqoq uchastkalari (chakalakzorlar, doʻngliklar, koʻp joylarda deyarli oqmaydigan suvlar va boshqalar)

0,075 — 0,15

yuzasi va oʻzani shakli yaxshi holatdagi davriy oqimlar (katta va kichik)

0,033

nisbatan ishlov berilgan, oʻt-oʻlanlar bilan qoplangan (oʻtlar, changalzorlar) katta va oʻrtacha daryolarning qayirlari

0,05

nisbatan yaxshi sharoitlardagi quruq jarliklar oʻzani

0,04

sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, oʻtlar bilan qoplangan daryo qayirlari

0,08

davriy ochiq suv oqimlari oʻzani, toshqin paytida yirik shagʻal choʻkindilarini oqizib keladi yoki suv oʻtlari bilan qoplangan, davriy suv oqimlari, juda ifloslangan va ilon iziga ega

0,05

sekin oqadigan va katta chuqur jarliklari bor, notoʻgʻri egri — bugri oqimli va katta qoʻltiqli va boshqalar

0,1

toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan

0,033 — 0,045

serdaraxt, katta boʻm — boʻsh kengliklar, mahalliy oʻpirilgan joylar, koʻllar va boshqalarga ega qayirlar

0,133

toza, ilon izili oʻzan, kichik jarliklar va sayozliklari bilan, faqat ozroq oʻtlar bilan qoplangan va toshlari bor

0,035 — 0,05

ovloq qayirlar, oʻsimliklar bilan qoplangan (oʻrmon, tayga tipidagi)

0,2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oqimining yuvmaydigan tezliklari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-jadval

Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm

Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari m/s

Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm

Tarkibida loy 0,1 kg/m3, oqim chuqurligi, m boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan oʻrtacha tezliklari, m/s

0,5

1

3

5

0,5

1

3

5

0,05

0.52

0.55

0.60

0.62

10.00

1.10

1.23

1.42

1.51

0,15

0.36

0.38

0.42

0.44

14.00

1.26

1.42

1.65

1.76

0,25

0.37

0.39

0.41

0.45

20.00

1.37

1.55

1.84

1.96

0,37

0.38

0.41

0.46

0.48

25.00

1.46

1.65

1.93

2.12

0.50

0.41

0.44

0.50

0.52

30.00

1.56

1.76

2.10

2.26

0.75

0.47

0.51

0.57

0.59

40.00

1.68

1.93

2.32

2.50

1.00

0.51

0.55

0.62

0.65

75.00

2.01

2.35

2.89

3.14

2.00

0.64

0.70

0.79

0.83

100.00

2.15

2.54

3.14

3.46

2.50

0.69

0.75

0.86

0.90

150.00

2.35

2.84

3.62

3.96

3.00

0.73

0.80

0.91

0.96

200.00

2.47

3.03

3.92

4.31

5.00

0.87

0.96

1.10

1.17

300.00

2.90

3.32

4.40

4.94

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Jadvalda oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, zichligi 2650 kg/m3 boʻlgan grunt uchun keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Grunt zichligi past boʻlganda yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezlikni 10 foizga kamaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-jadval

Grunt zarrachalarining oʻrtacha oʻlchami, mm

Kanal toʻlaligining 5 foizgacha oʻyilib ketgan chuqurliklar va kanal oʻzaniga choʻkkan loyning bir jinslilik koeffitsiyenti Ku boʻlgan bir jinsli ravon grunt uchun oqimning yoʻl qoʻyiladigan yuvib ketmaydigan tezliklari, m/s

Ky -0,5

Ky -0,3

Ky -0,2

Ky -0,15

Oqim chuqurligi, m

0,5

1

3

5

0,5

1

3

5

0,5

1

3

5

0,5

1

3

5

0.25

0.44

0.47

0.52

0.55

0.53

0.58

0.64

0.68

0.62

0.67

0.76

0.80

0.65

0.75

0.85

0.89

0.37

0.48

0.47

0.58

0.61

0.59

0.64

0.72

0.75

0.65

0.75

0.84

0.89

0.66

0,83

0,94

1,00

0.50

0.53

0.52

0.64

0.67

0.63

0.70

0.79

0.83

0.67

0.81

0.92

0.97

0.66

0,86

1,03

1,09

0.75

0.59

0.57

0.73

0.77

0.68

0.79

0.89

0.94

0.70

0.87

1.05

1.11

0.66

0,88

1,17

1,24

1.00

0.63

0.65

0.79

0.86

0.71

0.83

0.96

1.02

0.70

0.89

1.13

1.20

0.66

0,91

1,26

1,34

2.00

0.79

0.70

1.04

1.10

0.83

1.01

1.26

1.34

0.76

0.99

1.41

1.56

0.70

0,93

1,44

1,72

2.50

0.84

0.89

1.13

1.20

0.87

1.06

1.36

1.46

0.78

1.02

1.48

1.70

0,71

0,94

1,48

1,79

3.00

0.88

0.96

1.21

1.28

0.90

1.11

1.4

1.56

0.80

1.04

1.54

1.78

0,73

0,96

1,51

1,84

5.00

1.01

1.02

1.45

1.56

0.98

1.23

1.67

1.86

0.86

1.11

1.68

1.98

0,78

1,01

1,58

1,95

10.00

1.19

1.42

1.82

2.00

1.00

1.38

1.97

2.26

0.95

1.21

1.86

2.22

0,86

1,10

1,67

2,07

14.00

1.29

1.57

2.05

2.28

1.17

1.48

2.13

2.48

1.02

1.29

1.92

2.34

0,93

1,17

1,74

2,14

20.00

1.38

1.68

2.22

2.48

1.23

1.55

1.55

2.24

2.64

1.07

1.35

1.99

0,98

1,23

1,80

2,20

25.00

1.44

1.76

2.36

2.65

1.28

1.61

2.33

2.75

1.11

1.40

2.05

2.48

1,01

1,27

1,85

2,25

30.00

1.50

1.83

2.47

2.79

1.32

1.66

2.40

2.84

1.15

1.44

2.10

2.54

1,04

1,31

1,90

2,30

40.00

1.59

1.95

2.64

3.01

1.39

1.74

2.52

2.99

1.20

2.52

2.19

2.63

1,07

1,38

1,99

2,38

75.00

1.79

2.22

3.05

3.51

1.51

1.94

2.79

3.31

1.28

1.68

2.43

2.88

1,13

1,51

2,20

2,62

100.00

1.87

2.35

3.24

3.75

1.56

2.02

2.93

3.48

1.30

1.74

2.55

3.02

-

-

-

-

150.00

1.98

2.52

3.54

4.09

1.60

2.14

3.14

3.71

-

-

-

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ku=dm/d 95 %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

3-jadval

Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa

Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s

Hisoblangan solishtirma ilashish 105/Pa

Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2 foizdan kam miqdorini tashkil qilganda, bogʻlovchi gruntlar uchun oqim chuqurligi (m) da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha joiz tezliklari, m/s

0.5

1

3

5

0.5

1

3

5

0.005

0.39

0.43

0.49

0.52

0.175

1.21

1.33

1.52

1.60

0.01

0.44

0.48

0.55

0.58

0.20

1.28

1.40

1.60

1.69

0.02

0.52

0.57

0.65

0.69

0.225

1.36

1.48

1.70

1.80

0.03

0.59

0.64

0.74

0.78

0.25

1.42

1.55

1.78

1.88

0.04

0.65

0.71

0.81

0.86

0.30

1.54

1.69

1.94

2.04

0.05

0.71

0.77

0.89

0.98

0.35

1.67

1.83

2.09

2.21

0.075

0.83

0.91

1.04

1.10

0.40

1.79

1.96

2.25

2.38

0.10

0.96

1.04

1.20

1.27

0.45

1.88

2.06

2.35

2.49

0.125

1.03

1.13

1.30

1.37

0.50

1.99

2.17

2.05

2.63

0.15

1.13

1.23

1.41

1.49

0.60

2.16

2.38

2.72

2.83

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Hisoblangan solishtirma ilashish normativ solishtirma ilashishning ushbu gruntning bir jinslilik koeffitsiyentiga koʻpaytmasi sifatida aniqlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sinovlar maʼlumotlari boʻyicha olingan oʻrtacha ilashish qiymati normativ solishtirma ilashish sifatida qabul qilinishi kerak (eng kamida 25).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loy gruntning bir jinslilik koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — minimal ilashish ehtimolini tavsiflaydigan koeffitsiyent va magistral kanallar uchun — 2.65; birinchi tartib taqsimlagichlari uchun — 2.5; keyingi tartiblar taqsimlagichlari uchun — 2.0 ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ — taqsimlash egri chizigʻining standarti (oʻrtacha kvadratli xato);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
C — gruntning normativ solishtirma ilashishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

4-jadval

Moʻljallangan solishtirma ilashish

105/Pa

Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 % dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s

Moʻljallangan solishtirma ilashish

105/Pa

Oson eruvchan tuzlar tarkibi grunt massasining 0,2-0,3 %dan kam miqdorini tashkil qilgan taqdirda, bogʻlovchi shoʻrlagan gruntlar uchun oqim chuqurligi m da yuvmaydigan oqimning oʻrtacha tezliklari, m/s

0.5

1

3

5

0.5

1

3

5

0.005

0.36

0.40

0.46

0.49

0.18

0.70

0.77

0.89

0.94

0.01

0.39

0.43

0.49

0.52

0.20

0.75

0.82

0.93

1.00

0.02

0.41

0.45

0.52

0.55

0.23

0.80

0.88

1.00

1.07

0.03

0.43

0.48

0.55

0.59

0.25

0.82

0.91

1.04

1.10

0.04

0.46

0.51

0.58

0.62

0.30

0.90

0.99

1.12

1.20

0.05

0.48

0.53

0.61

0.65

0.35

0.97

1.06

1.22

1.30

0.075

0.51

0.56

0.64

0.69

0.40

1.03

1.15

1.31

1.40

0.10

0.55

0.61

0.70

0.75

0.45

1.09

1.20

1.39

1.46

0.125

0.60

0.67

0.76

0.81

0.50

1.26

1.28

1.46

1.56

0.15

0.65

0.72

0.82

0.88

0.60

1.27

1.38

1.60

1.70

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Bogʻlovchi gruntlar tarkibida oson eruvchan tuzlar miqdori 0,3 % dan yuqori boʻlgan taqdirda, yuvmaydigan oqimning tezliklari maxsus tadqiqotlar asosida belgilanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 1-jadvalning izohida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

5-jadval

Qoplama betonning mustahkamlik boʻyicha sinfi

Yigʻma temir-beton va asfalt-beton qoplamali yaxlit (monolit) betonlarga ega kanallar uchun oqim chuqurligi m da oqimning ruxsat etilgan tezliklari, m/s

0.5 m

1.0 m

3.0 m

5.0 m

V 7,5

12.5 m/s

13.8 m/s

16.0 m/s

17.0 m/s

V 10, V 12,5

14.0 m/s

14.6 m/s

18.0 m/s

19.1 m/s

V 15

14.6 m/s

17.3 m/s

20.0 m/s

21.2 m/s

V 25

19.2 m/s

21.2 m/s

24.6 m/s

26.1 m/s

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-jadval

Kanal oʻzani grunti

Oqimda loy zarralari tarkibi 0.1 kg/m3 va undan yuqori miqdorda boʻlgan taqdirda, bogʻlovchi va bogʻlovchi boʻlmagan gruntli kanallar uchun Ks ishlash shart-sharoitlari koeffitsiyenti

magistral kanallar va ularning tarmoqlari uchun

yuqori tartiblar taqsimlagichlari uchun

quyi tartiblar taqsimlagichlari uchun

Qum:

mayda va oʻrtacha kattalik

1.3

1.4

1.5

yirik va shagʻalli

1.5

1.6

1.7

Shagʻal:

mayda

1.5

1.6

1.7

oʻrtacha

1.4

1.5

1.7

yirik

1.2

1.3

1.4

Mayda tosh:

1.1

1.2

1.3

loy gruntlar, quyidagilar mavjudligida:

kolloid holatdagi choʻkindilar

1.3

1.4

1.6

tubidagi korroziyalaydigan choʻkindilar

0.75

0.8

0.85

tubi va qiyaliklari oʻsimlik bilan qoplangan

1.1

1.15

1.2

yetarli darajada yogʻingarchilik boʻlmaydigan hududlar uchun kanallar ishidagi uzoq muddatli tanaffuslarda

0.2

0.22

0.25

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Gruntlarning yuvilib ketishga qarshiligini pasaytirishga olib keladigan qurib qolishi (qaqrab ketishi) yuz beradigan tanaffus uzoq muddatli hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ishlash davomiyligi hisobga olinmaydi va joiz tezliklar yuvilib ketish normativ ekspluatatsiyaga toʻsqinlik qilmaydigan kanallar (suv olish-tashlash tarmogʻi kanallari, kamdan-kam ishlaydigan tashlashlar) uchun kamaytiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanallarning qiyalik miqdori koeffitsiyentlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Grunt

Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari

Grunt

Qoʻshiluvchi oʻzan gruntga qarab, kanallar qiyaligi (nishabligi)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari

qiyaliklar

qiyaliklar

suv ostidagi

suv ustidagi

suv ostidagi

suv ustidagi

qoya toshli

0.00 — 0.50

0.00 — 0.25

mayda qum

1.50 — 2.50

1.00 — 2.00

yarim qoya toshli

0.50 — 1.00

0.50

changsimon qum

3.00 — 3.50

2.50

shagʻal bosgan va qumli shagʻal

1.25 — 1.50

1.00

loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer

1.00 — 1.50

0.50 — 1.00

yengil qumoq gruntli yer, qumloq grunt

1.25 — 2.00

1.00 — 1.50

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Grunt

Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari

Grunt

Uymalar yoki yarim uymalar hosil qiladigan kanallar dambalari tashqi qiyaliklari (nishabliklari)ning “m” miqdori koeffitsiyentlari

loy grunt, ogʻir va oʻrtacha qumoq gruntli yer

0.75 — 1.0

qumoq grunt

1.0 — 1.5

yengil qumoq gruntli yer

1.0 — 1.25

qum

1.25 — 2.0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Birinchi raqam suv sarfi 0,5 m3/s kam boʻlgan, ikkinchisi — suv sarfi 10 m3/s ortiq boʻlgan kanallar uchun qiyaliklarning miqdorlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Qurilish ishlarini amalga oshirishning ilgʻor usullarini qoʻllash shart-sharoitlari boʻyicha zarur boʻlgan taqdirda, kanallar ichki va tashqi qiyaliklarining miqdorlari jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarga nisbatan oshishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.06.03-21 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish kanallari koʻndalang kesimining koʻrinishlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim uchun kanal asosiy oʻlchamlari tagining kengligini suv toʻlish balandligiga nisbati bilan bogʻliq ravishda (β — kanal tagining nisbiy kengligi), suv sarfi Q va qiyalik m boʻyicha quyidagi empirik formula bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(1)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — kanal tagining kengligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q — kanaldagi suv sarfi, m3/s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ; θ — qiyalik burchagi) yoki ushbu ilovaning 1-jadvalida keltirilgan qiymatlar bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanal tagi kengligining suv chuqurligiga nisbati qiymatlari m ˃2.5 boʻlganda β qiymati hisob bilan yoki oʻxshash holatlar maʼlumoti boʻyicha olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-jadval

m

1,0

1,5

2,0

2,5

β

0,8 — 3

0,6 — 3,1

0,5 — 3,4

0,4 — 3,8

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang kesim elementlari oʻlchamlarini aniqlash formulalari 2-jadvalda keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-jadval

Koʻndalang kesim elementlari

Hisoblash formulalari

Formula raqami

1

2

3

kanal yuqori kengligi

B=b+2mh=h(β+2m)

(2)

oʻrtacha kenglik

bm=b+mh=h(β+m)

(3)

bm=m(1+σ)R/σ

(4)

oʻrtacha chuqurlik

hm=ω/B=(β+m)h/( β+2m )

(5)

koʻndalang kesim maydoni

ω =(b+mh)h=(β+m)h2

(6)

ω=m(1+σ)2 R2 /σ=mh2 /σ

(7)

hoʻllangan perimetr

h=b+2h

= h(β+2  )

(8)

gidravlik radius

R=(b+mh)h/(b+2h  )=

= (β+m)h/(β+2  )=h(1-σ )

(9)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m; β — kanal tagi kengligining nisbiy qiymati (β=b/h); m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish kanalining trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 1-chizmasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-chizma. Kanalning trapetsiya shaklidagi koʻndalang kesim koʻrinishi
B — yuqori kenglik, b — kanal tagi kengligi, h — kanalda suv chuqurligi, m — qiyalik koeffitsiyenti (m=ctgθ, θ — qiyalik burchagi)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimda qiyalik koeffitsiyenti m=0 ga teng boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 3-jadvalida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

3-jadval

Koʻndalang kesim elementlari

Hisoblash formulalari

Formula raqami

1

2

3

yuqori kenglik

B=b

(10)

koʻndalang kesim maydoni

ꞷ=bh

(11)

hoʻllangan perimetr

χ=b+2h

(12)

gidravlik radius

(13)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. b — kanal tagi kengligi, m; h — kanalda suv chuqurligi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish kanalining toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 2-chizmasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-chizma. Toʻgʻri burchakli kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
b — kanal tagi kengligi, hkanalda suv chuqurligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Parabolik koʻndalang kesim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parabolik koʻndalang kesim uchun kanal shakli quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(14)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanal chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bh — h chuqurlikdagi kanal kengligi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parabolik koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari ushbu ilovaning 4-jadvalida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

4-jadval

Koʻndalang kesim elementlari

Hisoblash formulalari

Formula raqami

1

2

3

yuqori kenglik

(15)

oʻrtacha chuqurlik

Nm = 2h/3

(16)

koʻndalang kesim maydoni

(17)

(18)

hoʻllangan perimetr

(19)

gidravlik radius

(20)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanaldagi suv chuqurligi, m; r — parabola parametri; — parabolik kesim funksiyasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parabolik kesimlar uchun qiyalik qiymati suv sathida beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nov (lotok) chuqurligi nov (lotok) ustining maksimal suv sathidan 10 sm yuqorida boʻlish sharti bilan tayinlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish kanalining parabolik koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 3-chizmasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-chizma. Parabolik kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Doiraviy (segmentli) koʻndalang kesim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzanning doiraviy koʻndalang kesimi sugʻorish kanalining radiusi bilan shakllantiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Doiraviy koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 5-jadvalida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

5-jadval

Koʻndalang kesim elementlari

Hisoblash formulalari

Formula raqami

1

2

3

yuqori kenglik

(21)

chuqurlik

(22)

oʻrtacha chuqurlik

(23)

koʻndalang kesim maydoni

(24)

hoʻllangan perimetr

(25)

gidravlik radius

(26)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — kanaldagi suv chuqurligi, m; p — koʻndalang kesim radiusi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻorish kanalining doiraviy koʻndalang kesimi koʻrinishi ushbu ilovaning 4-chizmasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-chizma. Doiraviy kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
B — yuqori kenglik, h — kanaldagi suv chuqurligi, r — koʻndalang kesim radiusi, φ — koʻndalang kesim markaziy burchagi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Poligonal koʻndalang kesim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poligonal koʻndalang kesim kanal tubi kengligi (b) va bir necha qavat simmetrik qiyaliklarga (m1 m2 m3) ega boʻlgan trapetsiya shakldagi kesimlardan iborat boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesimning yuqorigi qismi m1 va h1, oʻrta qismi m2 va h2, quyi qismi m3 va h3 bilan belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kanal koʻndalang kesimining barcha parametrlari, yuqori qismining chuqurligi h1 qiymati orqali berilgan (qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-chizma. Poligonal kanal koʻndalang kesimi koʻrinishi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — kanal tubi kengligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — yuqori kenglik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B1 — yuqori qiyaliklardagi kanal kengligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B2 — oʻrta qiyaliklardagi kanal kengligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h1 — qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h2 — kanalning oʻrta qismi chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1 — yuqori qiyalik qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m2 — oʻrta qiyalik qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3 — quyi qiyalik qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poligonal koʻndalang kesim elementi oʻlchamlarini hisoblash formulalari mazkur ilovaning 6-jadvalida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-jadval

Koʻndalang kesim elementlari

Hisoblash formulalari

Formula raqami

1

2

3

yuqori kenglik

B=b+2(m1h1+ m2h2+ m3h3)

(27)

nisbiy kenglik

(28)

oʻrta qism nisbiy chuqurligi

(29)

quyi qism nisbiy chuqurligi

(30)

oʻrta qism chuqurligi

(31)

quyi qism chuqurligi

(32)

koʻndalang kesim maydoni

(33)

(34)

hoʻllangan perimetr

(35)

Gidravlik radius

(36)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — kanal tubi kengligi, m; h — kanaldagi suv chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — kanal tubi nisbiy kengligi (β=b/h1);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — qiyalik koeffitsiyenti qiymati (m=ctg θ, θ — qiyalik burchagi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B1 — yuqori qiyalikdagi kanal kengligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h1qirgʻoqning suv sathidan balandligini hisobga olmagan holda kanal yuqori qismining chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h2kanal oʻrta qismi chuqurligi, m; h3kanal quyi qismi chuqurligi, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1yuqori qiyalik qiymati; m2oʻrta qiyalik qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m3kanal quyi qismi qiyalik qiymati.