15.06.2022 yildagi 109-son
ONLINE TRANSLATE
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyrugʻi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 22-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 98]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2012-yil 23-maydagi 53-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.05.03-12 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ushbu buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Transport vazirligi bilan kelishilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vazir B. ZAKIROV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 15-iyun,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kelishildi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vaziri Sh. XIDOYATOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 24-may
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 24-may
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Favqulodda vaziyatlar vazirining oʻrinbosari A. KULDASHEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022-yil 25-may
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 15-iyundagi 109-son buyrugʻiga
ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNQ 2.05.03-22 “Koʻpriklar va quvurlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu shaharsozlik normalari va qoidalari (keyingi oʻrinlarda — SHNQ) umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida joylashgan sunʼiy inshootlarning (koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar, quvurlar va yer osti yoʻllari) asosiy konstruksiyalarini loyihalashda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-bob. Normativ hujjatlarga havolalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ushbu SHNQ da quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 17.5.1.03-86 Atrof muhit va yerni himoya qilish. Yerni biologik rekultivatsiya qilish uchun tasnif;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9.401-2018* Korroziyadan saqlanishning yagona sistemasi. Lakboʻyoq qatlami. Iqlim faktorlari taʼsiridagi turgʻunlikni umumiy texnik talablari va sinashni tezlashtirish usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 1050-2013 Yuqori sifatli uglerodli konstruktiv poʻlatdan maxsus sirt qoplamasi bilan kalibrlangan sortli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 380-2005 Odatiy sifatli uglerod poʻlat. Markalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 535-2005 Saralangan va odatiy sifatli uglerod poʻlatli prokat. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 4543-2016 Konstruksiyaviy qotishma poʻlatdan yasalgan prokat mahsulotlari. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 4784-2019 Alyuminiy va deformatsiyalanadigan aluminiy qotishmalar. Markalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5632-2014 Yuqori qotishma poʻlat va qotishmalar korroziyaga chidamli, issiqlikka chidamli va issiqlikka mustahkam. Darajalar va qotishmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9128-2009 Asfaltbeton yoʻl aerodrom aralashmalari va asfaltbeton. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9238-2013 1520 (1524) mm kalibrli temir yoʻllarning binolar va harakat tarkibining yondashuv oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9463-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9454-78* Metalllar. Past, xona va yuqori haroratlarda zarba egilishi uchun sinov usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9467-75* Qoplamali elektrodlar. Issiqbardosh va konstruksiyali poʻlatdan ishlangan yoyli qoʻlda payvandlanuvchi metall elektrod;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini aniqlash usuli. Umumiy talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10060-2012 Betonlar. Sovuqqa bardoshliligini asosiy aniqlash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10060-2012 Beton. Takroriy muzlash va eritish paytida sovuqqa chidamliligini aniqlashning tezlashtirilgan usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10060-2012 Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash Tezlashtirilgan dilatometrik usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 3090-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavatli sim konstruksiyali koʻtaruvchi yopiq kanat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 4028-63* Qurilish mixlari. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5639-82 Poʻlat va mis nikel qorishmalar (splav). Yoriq kattaligini aniqlash va namoyish qilish uslublari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5640-68 Poʻlat. Lenta va listlarni metallgrafikli baholash uslubi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5781-82* Temir beton konstruksiyalarni armaturalash uchun simli poʻlat. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5915-70* V aniqlikdagi sinfli olti burchaklik gaykalar. Konstruksiya va oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 6713-91 Koʻprik qurilishi uchun kam aralashmali konstruktiv prokat. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 27772-2015 Qurilish poʻlat konstruksiyalari uchun prokat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O`zDSt-3025-2015 Prokat mustahkamlovchi silliq va davriy profil. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 6996-66* Payvandlash choklari. Mexanik tarkibini aniqlash ysullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8713-79 Flyus ostida payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 11533-75 Avtomatik va yarim avtomatik yoysimon payvandlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 5264-80 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 11534-75 Qoʻlda yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 14771-76 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Payvandlangan ulanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 23518-79 Himoya gazida yoysimon payvandlash. Ulanishlarni oʻtkir va oʻtkir burchaklarda payvandlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9463-2016 Dumaloq yumshoq yogʻoch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 9462-2016 Yogʻochli dumaloq ignabargli turlari. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 2695-83* Qattiq yogʻoch. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 7348-81* Oldindan zoʻriqtirilgan temir beton konstruksiyalar uchun uglerodli poʻlat sim. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 7675-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana bir qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 7676-73* Poʻlat kanatlar. Oʻzagi TK tipdagi va bir qavati zeto koʻrinishdagi sim konstruksiyali va yana ikki qavatli ponasimon koʻtaruvchi yopiq kanat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 3064-80 TK tipidagi bir yotqizilgan arqon, konstruksiya 1x37(1+6+12+18);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 7798-70* Kallagi V aniqlikdagi olti burchaklik boltlar. Konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8283-93*Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8283-93* Teng tokchalik chuqur egilgan poʻlat profil. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8239-56* Prokatlangan poʻlat. Ikki tavrli toʻsin. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8479-70* Legirlangan poʻlatli va uglerodlangan konstruksiyali pokovalar. Umumiy texnik talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8486-86 Ignabarg turli yogʻoch material. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8509-93 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8510-86 Teng tokchali, issiq katankali poʻlat ugoloklar. Sortament;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 8639-82 Toʻrtburchak metall quvurlar. Sortamentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10180-2012 Betonlar. Nazorat namunalarining mustahkamligini aniqlash usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10605-94 V aniqlikdagi rezba diametri 45 mm dan katta boʻlgan oltiburchakli gayka. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir-beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10704-91 Elektrpayvandlik, toʻgʻrichokli metall quvurlar. Sortamenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 34028-2016 Poʻlatni mustahkamlovchi. Temir beton konstruksiyalar uchun termomekanik qotib qolgan. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10885-85* Issiq bosilgan ikki qatlamli poʻlat plitalar korroziyaga chidamli. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 10922-2012 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan mustahkamlovchi va koʻmilgan mahsulotlari, payvandlangan armatura va koʻmilgan mahsulotlari. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻz DSt 865-98 Temirbeton konstruksiyalarning payvandlangan armatura va detallari. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻz DSt 866-98 Temirbeton konstruksiyalarning detallari uchun payvandlangan toʻrlar. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 12730.5-2018* Betonlar. Suvga chidamliligini aniqlash usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 13726-97 Alyumin va alyumin splavli lentalar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 13840-68* 1x7 poʻlat armatura kanatlari. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 14098-2014 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlari va armaturalarni payvandlab biriktirish. Turlari, konstruksiyasi va oʻlchamlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 14637-89 (ISO 4995-78) Odatiy sifatli uglerod poʻlatli qalin listli prokat. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 16483.10-73* Yogʻoch. Boʻylama tolani siqilishga mustahkamlik chegarasini aniqlash uslubi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 2770-74 Yogʻochni shimdirish uchun toshkoʻmir yogʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 18899-73 Poʻlat kanatlar. Yopiq yuk koʻtaruvchi kanatlar. Texnik talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 19281-2014 (ISO 4950-2-81) (ISO 4950-3-81) (ISO 4951:1979) (ISO 4995-78) (ISO 4996:1978) (ISO 5952-83) Yuqori mustahkamlangan poʻlatdan prokat. Umumiy texnik talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 22356-77 Yuqori quvvatli boltlar va gaykalar va shaybalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 57837-2017 Parallel gardish qirralari boʻlgan issiq bosilgan poʻlat ikkitavrlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 19292-73 Yigʻma temir beton konstruksiyalarda qoʻshimcha detal elementlarini payvandlab biriktirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 20522-2012 Tuproqlar. Sinov natijalarini statistik qayta ishlash usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 21437-95 Ruxlangan, antifriksionlangan mis nikel qorishma (splav). Markalari. Texnik talablar va sinash uslublari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 21631-76* Alyumin va mis nikel aralashmali listlar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 21778-81 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni aniqligini taʼminlash sistemasi. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 22727-88 List prokatlari. Ultratovush bilan tekshirish usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 23279-2012 Temir beton konstruksiyalari va buyumlar uchun payvandli armatura toʻri. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 23961-80 Metropolitenlar. Jihozlar va harakatlanuvchi tarkibning yaqinlashish gabaritlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 24379.0-2012 Poydevor boltlari. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 24379.1-2012 Poydevor boltlari. Konstruksiya va oʻlchamlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 25100-2011 Gruntlar. Klassifikatsiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 26607-85 Qurilishda geometrik oʻlchamlarni taʼminlash sistemasi. Funksional ruxsat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 26633-2012 Ogʻir va maydazarrali betonlar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 26804-2015 Baryer turidagi yoʻl metall toʻsiqlar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 27751-2014* Qurilish konstruksiyasi va asosini ishonchliligi. Hisoblashning asosiy usullari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 29273-92 (ISO 581-80) Payvandlanish. Aniqlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 30244-94 Qurilish materiallari. Yoqilgʻini sinash uslublari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 30247.0-94 Qurilish konstruksiyalari. Yongʻinbardoshlikka sinash uslublari. Umumiy talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 30247.1-94 Qurilish konstruksiyalari. Olovbardoshlikka sinash uslublari. Koʻtaruvchi va ajratuvchi konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 31015-2002 Asfaltbeton qorishmalar va chaqiqtosh-mastikali asfaltbeton. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 19804-9 Temirbeton svaylar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 20054-2016 Bosimsiz beton quvurlar. Texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 24547-2016 Avtomobil va temir yoʻllarning koʻtarmalari uchun temir beton suv oʻtkazgichlarining ulanishlari. Umumiy texnik shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
MSHN 35-2004 Yoʻl koʻpriklarida keramzibetondan foydalanish boʻyicha koʻrsatmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
MKN 28-2008 Yogʻingarchilikdan paydo boʻlgan suvlarni maksimal sarfini hisoblash uchun qoʻllanma;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IKN 133-18 Temirbeton plita bilan birlashtirilgan poʻlat toʻsin koʻpriklarni loyihalash boʻyicha koʻrsatmalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
P-01-03 Erigan, yogʻingarchilik va aralash suvlarni maksimal sarfini hisoblash qoʻllanmasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.01.11-97 Xatarli geologik jarayonlardan territoriya, bino va inshootlarni muhandisli himoyalash. Loyihalashning asosiy koʻrsatmasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.02.01-98 Bino va inshootlar asoslari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 3.07.01-96 Gidrotexnik inshootlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 3.03.02-98 Koʻtaruvchi va toʻsiqli konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.02.02-98 Gidrotexnik inshootlar asoslari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.03.11-97 Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan saqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.02.03-13 Qoziqli poydevorlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 2.05.02-07 Avtomobil yoʻllari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SNiP 2.05.07-91 Ishlab chiqarish transporti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SNiP 2.05.09-90 Tramvay va traleybus liniyalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 2.05.11-19 Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.01.14-98 Hisobiy va gidrogeologik tasniflashni aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.06.04-07 Gidrotexnik inshootlarda yuklar va taʼsirlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SNiP 2.06.15-85 Territoriyani suv toshqini va yongindan muhandislik himoyalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 2.07.01-03 Shaharsozlik. Shahar va qishloq joylarini qurish va planirovka qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 3.01.02-00 Qurilishda texnik xavfsizlik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 3.04.02-97 Qurilish konstruksiyalari va inshootlarini korroziyadan himoyalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 3.06.07-08 Koʻpriklar va quvurlar. Tekshirish va sinash qoidalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 2.01.20-15 Seysmik hududlarda transport inshootlarini qurish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 4.02.09-96 Metall konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 4.02.10-96 Yogʻoch konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 2.01.02-04 Bino va inshootlarning yongʻin xavfsizligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.03.05-97 Poʻlat konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SNiP 23-01-99* MSN 2.04-01-98 Qurilish klimatalogiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.05.01-96 Gʻildirak izi 1520 mm boʻlgan temir yoʻllari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.03.01-97 Beton va temir beton konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SHNK 1.02.09-09 Qurilish uchun muhandis — geologik qidiruv ishlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.01.07-97 Yuklar va taʼsirlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.01.14-98 Asosiy hisoblash gidrologik tasniflarni aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.03.06-97 Alyumin konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.03.07-98 Tosh va armaturali konstruksiyalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.05.04-97 Metropolitenlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.05.05-96 Temirbeton va avtomobil yoʻllari tunnelari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KMK 2.01.09-97 Choʻkadigan tuproqlarda va buzilgan inshootlarda qurish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ushbu SHNQ da quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vant — kuchlanishni mustahkamlik toʻsinidan pilonga oʻtkazuvchi vant-toʻsinli koʻprikning yuk koʻtaruvchi elementi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jarkoʻprik (viaduk) — chuqur jarliklar, togʻ yon bagʻrlari, chuqurliklar kabi toʻsiqlardan oʻtuvchi koʻprikli inshoot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
namtoʻsgich — konstruksiya yuzasida uni atmosfera va yer osti suvlari taʼsiridan kelib chiqadigan korroziya holatlaridan himoya qiladigan sunʼiy qatlam;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
deformatsiya — tashqi kuch va boshqa taʼsirlar natijasida jism koʻrinishi va oʻlchamlarining oʻzgarish holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qurilmalarning (prolet) koʻtaruvchi qismi — kichik oraliqli eng oddiy koʻpriklarda yogʻoch, metall, temirbeton plitali toʻsinlardan, shuningdek oʻrta va katta oraliqlar uchun koʻtaruvchi qismi fermalar, ramalar yoki arkalardan iborat boʻlgan toʻsinlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprik tayanchi — koʻprik qurilmasini hamda oraliq qurilmalarni qoʻllab turuvchi va ulardan yuklarni poydevorga oʻtkazuvchi yuk koʻtaruvchi elementi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pilon — konstruksiyaning yuk koʻtaruvchi elementi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
polimer — sintetik bogʻlovchi bilan birlashtirilgan kompozitsiyali material;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻloʻtkazgich — temir yoʻl va avtomobil yoʻllari ustidagi koʻprikli inshootning bir turi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rostverk — qoziqli poydevorning yuqori qismi qoziqlarini bitta turgʻun tizimga birlashtiruvchi va yukni qoziqqa berish uchun xizmat qiluvchi konstruksiyasi (plita koʻrinishida);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
estakada — joyning tabiiy yuzasidan bir qancha balandlikda yoʻlni oʻtkazish uchun qurilgan koʻprikli inshoot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Mazkur SHNQ talablari respublikamizning barcha iqlim sharoitlarida hamda seysmik kuchlarning hisobiy qiymati 9 ballgacha boʻlgan hududlarda quriladigan koʻpriklar va quvurlarni loyihalash talablarini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur SHNQ normalari quyidagi inshootlarni loyihalashga tatbiq etilmaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuqori tezlikdagi (200 km/soat va undan yuqori) yoʻlovchilar temir yoʻllaridagi koʻpriklarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ochib qoʻyiladigan oraliq qurilmali koʻpriklar mexanizmlarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sanoat inshootlari va binolari tarkibiga kiradigan xizmat estakada va galereyalarini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yangi koʻpriklar va quvurlar loyihalanayotganda hamda mavjudlari rekonstruksiya qilinayotganda loyiha hujjatlarida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻpriklar va quvurlarning uzluksiz uzoq muddat xizmat qilishi, ularda transport vositalari harakatlarining xavfsiz va bir tekis boʻlishi hamda piyodalar harakati xavfsizligi taʼminlanganligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ehtimoli bor toshqinlarni koʻpriklar va quvurlardan zararsiz oʻtkazib yuborilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda davlat standartlariga javob berishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
atrof-muhitni muhofaza qilishning ekologik muvozanatini taʼminlash hamda qurilish hududlariga yaqin yerlarga ehtimoli boʻlgan xavfli ekologik oqibatlarni oldini olish;.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻpriklarning arxitektura qiyofasi ifodalanishini (tayanch, panjara, oʻtish qismi va b.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Yangi koʻprik va quvurlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida asosiy texnik yechimlarni tanlash hamda raqobatbardosh variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash yoʻli bilan asoslanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Koʻpriklar va quvurlarni rekonstruksiya qilish loyiha hujjatlarida ularning texnik holatini, konstruksiyasining yuk koʻtarish qobiliyatini, inshootning rekonstruksiya qilingandan keyingi foydalanish muddati va sharoitini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoʻlni yuqori kategoriyaga (toifaga) oʻtkazish orqali koʻprikli inshootlarni rekonstruksiya qilishda mavjud koʻprikli inshootlarni va ularning kengligini maksimal darajada saqlab qolish nazarda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu holatda, koʻprikli inshoot koʻrikdan oʻtkaziladi hamda SHNQ 3.06.07 talablari boʻyicha sinovdan oʻtkaziladi. Shu orqali texnik xulosa natijalari asosida mavjud koʻpriklarni qoldirish va ularni mustahkamlash yoki mutloq yangilash loyiha yechimlari aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻllarning ikkinchi izlari qurilayotganda mavjud yoʻldagi inshootlarning konstruksiyaviy xususiyatlari hisobga olingan holda loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Koʻpriklar va quvurlar mukammal turda loyihalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagilarni loyihalashga ruxsat etilmaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch quvurlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
issiq yuklarni (suyuq choʻyan, shlak va b.) tashishga moʻljallangan yoʻllar va temir yoʻllardagi yogʻoch koʻpriklarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch koʻpriklardan III toifadan past avtomobil yoʻllarida (SHNQ 2.05.02 boʻyicha) va mahalliy koʻchalar va yoʻllarda (SHNQ 2.07.01 va QMQ 2.05.11 boʻyicha) foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch koʻpriklar uchun beton va temirbeton tayanchlar ishlatilayotganda, kelgusida ularning yogʻoch oraliq qurilmalarini temirbeton oraliq qurilmalari bilan almashtirishni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-bob. Koʻpriklar va quvurlarning joylashishi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Koʻpriklar va quvurlarning joyini tanlash, koʻpriklar va quvurlarni oraliqlarga boʻlish, inshootning rejadagi va profildagi joylashish holatini belgilashda yoʻl (yoʻnalish) trassasini oʻtkazishning talablarini yoki shahar qurilish — rejalashtirish yechimlarini, yoʻl (yoʻnalishning) muayyan boʻlagining texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlariga taʼsir etuvchi daryo oʻzanini, shuningdek geologik, gidrogeologik, ekologik, landshaft va boshqa mahalliy sharoitlarni eʼtiborga olgan holda bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oqib oʻtadigan joyga quriladigan suv oʻtkazuvchi inshootlarning soni va oʻlchamlari gidravlik hisoblashlar asosida aniqlanadi (bunda inshootning atrof-muhitga taʼsirini inobatga olish zarur).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bitta inshoot tagidan bir nechta suv oʻzanini oʻtkazish asoslangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Relslari ballastda joylashgan temir yoʻl koʻpriklari, kichik va oʻrta uzunlikdagi avtomobil va shahar koʻpriklari loyihalanayotgan yoʻlning (koʻchaning) qabul qilingan uchastkalarida har qanday profilda va planda joylashtirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ballastsiz oʻtish qismli temir yoʻl koʻpriklarini temir yoʻl izining toʻgʻri yoʻnalishdagi boʻlaklarida hamda gorizontal maydonchalarida yoki nishabligi 4 ‰ dan katta boʻlmagan hollarda joylashtirish kerak. Bu turdagi koʻpriklarni 4 ‰ dan ortiq nishablikda, korxonalar temir yoʻllarida, shuningdek rejadagi egri holatda joylashtirishlar esa faqat texnik-iqtisodiy tomondan yetarli asoslangan hollardagina amalga oshirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Katta koʻpriklarda (150 mdan uzun koʻpriklar) harakatlanish qismining boʻylama qiyaligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari koʻpriklarida 30 ‰ dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shahar koʻpriklarida 40 ‰ dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
barcha yogʻoch toʻshamali koʻpriklarda 20 ‰ dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tez-tez muz qatlami paydo boʻlishi mumkin boʻlgan hollarda harakatlanish qismining boʻylama qiyaligini 20 ‰ dan katta qiyalikda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Togʻ hududlarida koʻprikli inshootlar katta qiyaliklarda joylashgan boʻlsa, u holda qatnov qismi toʻshamasi gʻadir-budur qilib, toʻsiqlar esa mustahkam ushlash imkoni bilan qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Quvurlar konstruksiyalarining (piyodalar tonnellari ham) va koʻpriklar gumbazlarining ustiga toʻshaladigan tuproqlarning qalinlik oʻlchamlari quyidagi 1-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam qiymatda qabul qilinmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

1-jadval

Yoʻllarning turi

Konstruksiyalar ustidan koʻmuvchi tuproq qatlami qalinligi*, m

temir-beton quvurlar

metall quvurlar

koʻprik gumbazlari

Temir yoʻllar:

umumiy tarmoqqa va korxonalarga kiradigan yoʻllar

1,0

1,2

0,7

korxonalar ichidagi yoʻllar

0,4

1,0

0,7

Avtomobil yoʻllari:

umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllari

0,5

0,5**

0,2

Xoʻjaliklar ichidagi:

avtomobil yoʻllari hamda mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar

0,2***

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:* quvur yoki gumbaz konstruksiyasining ustki nuqtasidan temir yoʻllardagi relsning va (yoki) avtomobil yoʻllaridagi yurish qismi qatlamlarining pastki nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Quvur konstruksiyasining eng tepasidan yoʻl qoplamasining ustigacha boʻlgan masofa 0,8 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Tuproq koʻtarmaning hoshiya sathigacha boʻlgan masofa 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl stansiyalari chegaralari ichida joylashgan temirbeton quvurlari va piyodalar tonnellari ustini koʻmadigan qatlamlar qalinligini 1,0 m dan kam qilib qabul qilish mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yetarli darajada asos boʻlganida, avtomobil yoʻllari bilan koʻchalarda quvurlar bilan usti yopiq lotoklarni koʻmadigan qatlamlar qalinligini 0,5 m dan kam qilib qabul etish mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻmish qatlami qalinligini kamaytirgan hollarda mazkur SHNQ ning 129-bandida koʻrsatilgandek, vaqtinchalik yuklarning dinamik taʼsiri eʼtiborga olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-bob. Koʻpriklar va quvurlarning konstruksiyalariga qoʻyiladigan asosiy talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Koʻprikli inshoot va quvurlarning konstruksiyasi, arxitekturasi, shuningdek materiallari va jihozlari ekspluatatsiyasi davrida (taʼmirlash vaqtida) hamda joriy saqlash va rekonstruksiya qilishda (qurilish davrida bajara olinadigan) texnologik maqsadli boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yangi koʻpriklarning oraliq qurilma va tayanchlarini, shuningdek quvurlarning asosiy oʻlchamlarini belgilayotganda qurilishdagi unifikatsiyalash (bir shaklga keltirish) va modullash prinsiplariga rioya qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklari va quvurlarining andozaviy va ishchi loyihalari ishlab chiqilayotganda, ularni ikkinchi yoʻlni qurishda va tarmoq foydalanuvidagi oraliq qurilmalarini almashtirishda ishlatilish mumkinligi oldindan hisobga olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Yoʻllarning (koʻchalarning) toʻgʻri yoʻnalishidagi qismida joylashgan koʻpriklarning oʻqi tik va perpendikulyar boʻlgan hollarda ularning oraliq qurilmalarining hisobiy yoki toʻla uzunliklarini 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 33 va 42 m etib, agarda katta oʻlchamli oraliq boʻlganida koʻp marta 21 m uzunligida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqoridagi oʻlchamlar uzlukli oraliq qurilmalarning butun uzunligi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42 m gacha boʻlsa — temirbetondan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33 m gacha boʻlsa — boshqa materiallardan qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qolgan barcha hollarda hamda fermalardan tashkil topgan oraliq qurilmalarda yuqorida keltirilgan oʻlchamlar ularning hisobiy uzunliklariga toʻgʻri kelishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Qurilishning (yoʻllar, suv oqimlari va boshqa obyektlar) mazkur SHNQning 11-bandida koʻrsatilgan oʻlchamlardan chetga chiqishiga loyihalashda quyidagi holatlarda texnik-iqtisodiy asoslash orqali yoʻl qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻp oraliqli temir yoʻl stansiyalaridagi mavjud yoʻl oʻtkazgichlar yaqinida koʻpriklar qurilganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch koʻpriklarning oraliq qurilmalari 9 m kam boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
murakkab tizimli koʻpriklarning alohida oraliqlarida koʻpriklar qurilganda (uzluksiz, romli osilgan, ramka-konsol, suv oqimlari va yoʻllar kesishmasida burchak ostidagi yoʻllarda).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Inshootlar konstruksiyalarida andozaviy elementlar yoki standart qismlari ishlatilayotganida ularning geometrik oʻlchamlarini GOST 26607 ga muvofiq hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Noandozaviy elementlar va nostandart jihozlar uchun tegishli asos boʻlganida ularning oʻlchamlari oʻzgartirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Yigʻma konstruksiya elementlarining massasi va oʻlchamlari, odatda umumiy qurilishda ishlatiladigan kranlar, maxsus kranlar hamda transport vositalarining foydalanish imkoniga koʻra belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Deformatsiyalanuvchi uskunalarning konstruksiyasi (tayanch qismlarning, sharnirlarning, deformatsiyalanuvchi choklarining, tenglashtirish asboblarining va mavsumiy tenglashtirish relslarining) va ularning joylashish holati uchun moʻljallangan oʻzaro koʻchishlari (chiziqli, burchakli) inshoot ayrim qismlarining elementlari uchun yetarli darajadagi erkinlikni taʼminlaydigan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Deformatsiya uskunalarini joylashtirish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar inshootning tayyorlik darajasini va konstruksiyalarini birlashtirish vaqtidagi haroratni mazkur SHNQ ning 133-bandi talabiga binoan hisobga olinganligi loyiha hujjatlariga kiritilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Koʻprik kechuvlarida suv oqimlarini yoʻnaltirib turish va yuvib ketish xavfidan saqlash zarurati boʻlganida, oqimni yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlar qurishni rejalashtirish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oqimni yoʻnaltiruvchi inshootni daryo oʻzanining suv miqdori umumiy hisobiy suv miqdorining 15 foizidan kam boʻlmagan holda yoki koʻprik tagidagi suv oqimining oʻrtacha hisobiy tezligi 1 m/s dan katta boʻlganida loyiha hujjatlarida rejalashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurlar va kichik koʻpriklarning (25 mgacha) suv kiradigan va chiqadigan tomonlari gidravlik hisoblashlarga asosan suvning tezligini kamaytiruvchi toʻsiqlar bilan loyihalash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Quvurlar tuynugi (eni va balandligi) oʻlchamlarini quyidagi oʻlchamlardan kam boʻlmagan miqdorda belgilash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarni uzunligi (yoki qarash quduqlarining orasidagi masofa) 20 m gacha boʻlganida — 1,0 m dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarning uzunligi 20 m va undan katta boʻlganida — 1,25 m dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻli II toifadan past boʻlganida, quvurlar tuynugining enini quyidagi oʻlchamlarda belgilash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarning uzunligi 30 m gacha boʻlganida — 1,0 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida — 0,75 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tutashma yoʻllarda — 0,5 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan yoʻllar va koʻchalarda, sugʻoriladigan hududlardagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi hamda II va undan past toifadagi yoʻllardagi sunʼiy suv oqarlarga quriladigan quvurlarning uzunligi 15 m gacha boʻlganida ular tuynugining enini 0,5 m oʻlchamda belgilash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari, tez oqar suvlar quvuri uchun esa nishablik 10 ‰ va yuqori boʻlganda kirish va chiqish qismida toʻsiqlar qoʻyishni belgilash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllarida (SHNK 2.05.11 ga koʻra) quvurlarning tuynugini ularning uzunligi 10 m va undan kam boʻlganida 0,5 m oʻlchamda qabul qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurlar va kichik koʻpriklarning teshiklarini ularning ichidan piyodalar va podalar oʻtadigan, kerak boʻlganda esa ichidan past hamda kichik enli qishloq xoʻjaligi mashinalarining harakatlanishi maqsadida kattalashtirib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Suv oʻtkazuvchi quvurlar bosimsiz rejimda ishlaydigan qilib loyihalanadi. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va yoʻllarda joylashadigan quvurlarni faqat katta miqdorli suvni oʻtkazishga moʻljallagan holda yarim va toʻla bosimli rejimda ishlaydigan etib qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvur ichidagi suvning oqish tezligi oʻzanning kiradigan joyidagi suv tezligidan 1,2 — 1,5 barobar katta boʻladigan etib qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Suv oʻtkazuvchi quvurlar kirish va chiqish kallaklari bilan birgalikda loyihalanishi kerak. Ularning shakli va oʻlchamlari hisoblashlar orqali tuproq koʻtarmaning mustahkamligini taʼminlaydigan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Metall quvurlar kallaklarsiz loyihalanishi mumkin. Bunday sharoitda qirqilmaydigan quvurning tuproq koʻtarmadan kamida 0,2 m, qirqiladigan quvurning kesimi esa tuproq koʻtarma tanasidan kamida 0,5 m ga chiqib turishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Muz va qor qatlamlari boʻlaklari oqadigan hollarda hamda sel oʻtish imkoni bor joylarda quvurlarni ishlatish mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Muzlar yigʻilib va yaxlab tiqilib qolishi mumkin boʻladigan joylarda (eni kamida 3 m, balandligi kamida 2 m) toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar ishlatilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sel oqimlari va muz suvlarini oʻtkazish uchun tuynugining eni kamida 4 mdan kam boʻlmagan bitta oraliqli koʻpriklar yoki sel tushirgichlar moʻljallanishi kerak. Koʻprik osti gabariti hisoblash orqali va mazkur SHNQ ning 23-bandi boʻyicha qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Loyiha hujjatlarida koʻpriklar va quvurlarning elementlarini va qismlarini hamda tuproq koʻtarmalarini qurayotganda, iflosliklar yigʻilib qolishidan, shuningdek zararli taʼsirlaridan himoya etuvchi chora-tadbirlar moʻljallanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Yangi loyihalanayotgan koʻpriklarda yonma-yon joylashadigan bosh fermalar (toʻsinlar)ning oralaridagi masofa ularni koʻrishga, joriy saqlashga va konstruksiyaning ayrim qismlarini boʻyashga imkon beradigan etib belgilanadi. Har bir yoʻnalish uchun alohida quriladigan oraliq qurilmalar (har bir temir yoʻl yoki har bir yoʻnalish qatnovi uchun, shuningdek yonma-yon turadigan bosh ferma (toʻsin)lar) orasidagi sof masofani eng kamida 1,0 m etib belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Ballastli kichik temir yoʻl koʻpriklarini kapital taʼmirlashning loyiha yechimlarida temir yoʻlni yuqoriga koʻtarish imkoni taʼminlanishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zilzilabardoshligini taʼminlash boʻyicha talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Koʻpriklar SHNQ 2.01.20-16 ga muvofiq imkon qadar tektonik yoriqlar zonalaridan tashqarida, geologik tuzilishi jihatidan barqaror gruntga ega boʻlgan hududlarda joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. Koʻpriklarning zilzilabardoshligini taʼminlash, seysmik yuklarni tayanchlarga oʻtkazishning oqilona sxemalarini qoʻllash, hisob-kitoblar boʻyicha yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni kuchaytirish hamda uning tizimini toʻgʻri tanlash mazkur SHNQ va SHNQ 2.01.20-16 da belgilangan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shuningdek, koʻpriklarni loyihalashda plastik deformatsiyalarning rivojlanishiga imkon beruvchi yengil va mustahkam materiallarni qoʻllash hamda qurilish-montaj ishlari sifatli amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Koʻpriklarni loyihalash va qurishda daryo oʻzanlari, terassa, qiyaliklardagi koʻtarilmalar, toʻsilmalarga ega seysmotektonik dislokatsiyalar maydonlarda (tektonik kesimlar va toʻsiqlar) hamda seysmik xavfli hududlarda antiseysmik qurilmalar qoʻllagan holda joylashtirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Katta daryolar ustidan oʻtuvchi koʻprik kechuvlarning tayanchlar poydevorini oʻrnatish imkonini beradigan, mustahkam va nisbatan past siqiluvchi gruntlarda hamda muhandislik geologik sharoitlarga ega boʻlgan daryoli vodiylarning toʻgʻri hududlarda joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Tektonik yoriq bilan kesishgan joylarda koʻprik qurilishi rejalashtirilganda, tayanchlarning poydevori togʻ jinslarining tektonik maydalanish zonasi chegarasi tashqarisidagi yoriqlar chekkalariga olib chiqilishi, tayanchlarning fermaosti maydonchalari kengaytirilishi, koʻprikning oʻqi boʻylab alohida tayanchlarning siljishi paytida konstruksiyalarning qulashiga toʻsqinlik qiluvchi uzlikli oraliq qurilmalarni zanjirli bogʻlanishlarga birlashtirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Seysmik jihatdan barqaror boʻlmagan qiyaliklarda koʻpriklarni loyihalashda hisobiy intensivlikdagi zilzilada gruntning ustuvorligini taʼminlaydigan chora-tadbirlar majmuasini (drenlash, suvchiqarish, tirkama devorlarni oʻrnatish va boshqalar) koʻzda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Yemirilgan qoyatosh jinslaridan tashkil topgan tik yonli vodiylar orqali oʻtadigan viaduklarni loyihalashda uning kamarida seysmik qulashlarga qarshi choralarni koʻrish, shuningdek nurash xavfi bor tosh boʻlaklarini olib tashlash va qiyaliklarni beton yoki toʻrli qoplama bilan mustahkamlashni koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Koʻpriklarni sel xavfi mavjud daryo vodiysidan oʻtkazganda ularning tayanchlari muhandislik-geologik tadqiqotlar asosida aniqlangan oxirgi 100 yildagi maksimal sel oqimi darajasidan yuqorida joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Seysmik hududlarda quyidagi turlardagi koʻpriklar qurilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻsinli uzlukli va uzluksiz oraliq qurilmalardan tashkil topgan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rama (rom) tizimidagi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qurilmalari tayanchlarga sharnirli tirkalgan arkali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
osma va vantli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shuningdek, hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda loyihalanayotgan uzunligi 18 metrdan katta boʻlgan toʻsinli uzlukli oraliq qurilmali koʻpriklarning tayanchlaridan oraliq qurilmalarni tushib ketishining oldini oluvchi antiseysmik qurilmalar boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2210. Qoyatoshli zaminlar mavjud boʻlgan hududlarda arkali koʻpriklardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, bunda gumbaz va arkalarning tovonlari massiv tayanchlarga tayanishi hamda mumkin boʻlgan eng past sathga joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2211. Koʻprik variantlarini taqqoslashda, oʻta uzun oraliqlarni yopishga xizmat qiladigan, zilzila paytida uzlukli oraliq qurilmalarga nisbatan tayanchlar ustidan ularni agʻanab tushmasdan ustuvorligini taʼminlaydigan uzluksiz konstruksiyaviy tizimni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2212. Baland estakadalarni loyihalashda egiluvchan, juftlashtirilgan, ustunli temirbeton tayanchlardan va boʻylamasiga harakatlanmaydigan tayanch qismlari mavjud tayanchlarga tirgaklangan uzluksiz oraliq qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2213. Mazkur SHNQ talablariga muvofiq loyihalangan barcha koʻprik tizimlarining oraliq qurilmalarini joylashish holati foydalanishda oʻzgarmasdan qolishi, bunda oraliq qurilmalarning siljish va agʻdarilishga qarshi ustuvorligi hamda mustahkamligi tayanchlar, seysmik tayanch qismlari va tayanch bilan bogʻlangan antiseysmik qurilmalar orqali taʼminlanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2214. Monolit yadroli kontur bloklardan iborat yigʻma-monolit betonli tayanchlarning loyihalarida poydevorga va fermaosti plitasiga bogʻlangan yadrosini ishchi armatura bilan mustahkamlash koʻzda tutilishi, shuningdek armatura chiqishlari yordamida kontur bloklarni yadro bilan birlashtirishni yoki yigʻma elementlarni ishonchli bogʻlanishini belgilovchi usullar orqali taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2215. Koʻprik inshootlarining tayanchlarida sayoz joylashgan poydevorning taglarini yoki qoziqlar, ustunlar va qobiqlarning pastki uchlarini asosan qoyatosh yoki katta donali toshsimon gruntlarda, shagʻalli zich qumlarda, qattiq va yarim qattiq turkumli gilli gruntlarda oʻrnatib loyihalash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2216. Hisobiy seysmikligi 9 ball boʻlgan hududlarda, qoyatoshsiz poydevorlardagi koʻpriklarning koʻndalang romli tayanchlari umumiy sayoz joylashgan poydevorga ega boʻlishi yoki barcha qoziqlar (ustunlar, qobiqlar) kallaklarini birlashtiruvchi plitaga tayanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2217. Sayoz joylashgan poydevorlarning pastki qismi gorizontal boʻlishi, pogʻonali poydevorlar konstruksiyalari faqat qoyatoshli asoslar uchun ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2218. Oʻrta va katta koʻpriklar uchun zamin ustida joylashgan poydevor plitasi (rostverk) boʻlgan qoziq tayanchlarini kesimlari 400x400 mm gacha yoki diametri 600 mm gacha boʻlgan qiya qoziqlar yordamida loyihalashga yoʻl qoʻyiladi, bunda oʻrta va katta koʻpriklarning tayanchlari, shuningdek hisoblash yoʻli bilan aniqlangan va statik, dinamik sinovlar natijalariga koʻra, rostverk plitasi gruntga koʻmilgan holda, kvadrat yoki doira kesimli vertikal qoziqlar bilan loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2219. Seysmik hududlarda toʻsinli koʻprik tayanchlari asosan monolit, yigʻma va yigʻma-monolit temirbeton, shuningdek oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardan foydalanib loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, temirbeton elementlarida GOST 5781-82 va GOST 10922-2012lar boʻyicha uzilishdan keyin nisbiy uzayishi 2 foizdan va egilish burchaklari belgilangandan kam boʻlmagan poʻlatli armaturalarni ishlatilmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2220. Hisobiy seysmikligi 7 va 8 balli hududlarda, qoʻshimcha antiseysmik konstruktiv elementlari mavjud boʻlgan yigʻma, yigʻma-monolit va monolit beton tayanchlar ishlatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Seysmik yuklarni qabul qiluvchi koʻprik va quvurlarning armaturalanmagan betonli yuk koʻtaruvchi elementlarini ishlatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2221. Hisobiy seysmikligi 7, 8 va 9 ball boʻlgan hududlarda oraliq qurilmalar joylashuvining ustuvorligini seysmik koʻrsatkichlar boʻyicha taʼminlashning iloji boʻlmaganda, koʻprik konstruksiyalarini himoya qilish uchun antiseysmik qurilmalar yoki seysmik izolyatsiyalash qurilmalarini qoʻllagan holda loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2222. Antiseysmik qurilmalar oraliq qurilmalarning qulashini (yiqilishini) oldini olish, asosiy toʻsinlarni keyinchalik tiralish maydonchalariga qulab tushishi oqibatida shikastlanishini oldini olish, oraliq qurilmalarning tayanch usti qismlariga zarbalarini kamaytirish, tayanch qismlari va deformatsion choklarni normal ishlashini taʼminlash uchun tayanch va oraliq qurilma konstruksiyalariga joylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2223. Seysmik izolyatsiyalash qurilmalari zilzilalar paytida inshootga taʼsir etayotgan energiyani tarqatish va kamaytirish, koʻpriklarga seysmik taʼsirlarni sezilarli darajada kamaytirish uchun koʻprikning oraliq yoki chekka tayanchlari yuqori qismidagi oraliq qurilma osti maydoni yuzasiga oʻrnatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2224. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar koʻprikning boʻylama va koʻndalang oʻqi boʻyicha taʼsir qiluvchi hisobiy yuklarni oraliq qurilmalardan tayanchlarga oʻtkazilishi, shuningdek oraliq qurilmalarni tayanch tugunlaridan tushib ketishini himoyalashi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2225. Seysmik taʼsirga chidamli tayanch qismlar deformatsion choklar bilan ajratilgan koʻprikning qoʻshni uchastkalarini mustaqil tebranishlariga, shuningdek koʻprik tayanchlari kallaklarining tebranish amplitudalaridagi farqi tufayli oraliq qurilmalarni deformatsiyalanishi va buralishiga toʻsqinlik qilmasliklari zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2226. Deformatsion choklarning kengligini aniqlashda ushbu chok bilan ajratilgan oraliq qurilmalarning chekkalaridagi nisbiy siljishlarni zilzila paytida hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2227. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda iloji boricha temirbeton poydevorli va yopiq konturli jamlanmalardan tashkil topgan quvurlar qoʻllanilishi, bunda jamlanmalar uzunligi 2 m dan kam boʻlmagan holda loyihalanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2228. Hisobiy seysmiklikligi 9 balli hududlarda, yassi yopmali individual temirbeton toʻrtburchakli quvurlardan foydalanilganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlarning tik devorchalari poydevor bilan bikr holda birlashgan va konstruksiya esa armaturalangan boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrnatilayotgan orayopma plitalari temirbeton tirgakli tayanch devorchalarda qotirilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakka poydevorlar oralarida tirgaklar oʻrnatilishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2229. Kichkina koʻprikni quvur bilan almashtirishda suv oʻtkazgich tomonidan hisobiy suv oqimini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2230. Seysmik hududlarda kichik koʻpriklar va koʻtarmalar ostidagi quvurlarni loyihalash ular orqali oʻtadigan suv oqimining hisobiy sarfini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2231. Koʻpriklar va quvurlarni zilzilabardoshlikka hisoblash hamda seysmik hududlarda loyihalash SHNQ 2.01.20-16 da keltirilgan talablarga muvofiq bajarilishi kerak.
(51-bob Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 23-yanvardagi 17-son buyrugʻiga asosan kiritilgan. Hisob raqami 233-son, 08.02.2024-y.)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-bob. Gabarit oʻlchamlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Loyihalanayotgan inshoot konstruksiyasining yaqinlashuv gabarit oʻlchamlari quyidagi hujjatlarning talablariga javob berishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻllarda — GOST 9238 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metropoliten yoʻllarida — GOST 23961 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari, shaharlar va boshqa aholi punktlarining koʻchalari va xoʻjalik avtomobil yoʻllarida — mazkur SHNQ ning 2-ilovasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda yoʻl tarmogʻini kelajakdagi rejasida yoki yoʻl texnik topshirigʻida, uni yuqori texnik toifaga oʻtkazish belgilangan boʻlsa, loyihalanayotgan inshootlar konstruksiyalarining gabaritlari va ularning yuk koʻtarish qobiliyatlari ham yuqori toifadagi yoʻllar uchun moʻljallangan inshootlarga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan toifada qabul etilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Piyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining enini piyodalar harakatining kelajakdagi eng koʻp boʻladigan vaqtidagi hisobiy miqdorini eʼtiborga olgan holda aniqlash kerak va uni koʻpriklar uchun kamida 2,25 m, yer osti yoʻllari uchun esa kamida 3,0 m oʻlchamda qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar yer osti yoʻllarining sof balandligi kamida 2,30 m boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar koʻpriklari va yer osti yoʻllarining 1 m enining 1 soatdagi oʻrtacha hisobiy oʻtkazish qobiliyatini 2000 ta, zinalari uchun 1500 ta odam deb qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aholi punktlaridan tashqarida quriladigan piyodalar koʻpriklari va tonnellarining enini 1,5 m etib qabul qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dala yoʻllarini va podalarni (yovvoyi hayvonlar harakatlari) oʻtkazishga moʻljallangan inshootlarning gabaritlarini maxsus talablar yoʻq boʻlgan hollarda quyidagicha qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dala yoʻllari uchun: balandligi kamida 4,5 m, eni 6,0 m (ammo bu yoʻlda harakatlanish mumkin boʻlgan qishloq xoʻjaligi mashinalarining maksimal enidan 1,0 m ga kattalashtirilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
podani oʻtkazish uchun: balandligi kamida 3,0 m, eni 2+l/6 formulasi boʻyicha belgilangan oʻlchamda (bu yerda λ — poda toʻdasi uzunligi, ammo 4,0 m dan kam va 8,0 m dan koʻp boʻlmasligi kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik tagidan yoki tuproq koʻtarmasi tagidagi quvur ichidan oʻtkaziladigan dala yoʻli yoki poda oʻtkazadigan yoʻl — uning butun eni boʻylab kuchaytirilgan boʻlishi kerak. Bunday kuchaytirilgan joy inshootning ikkita tomoniga eni 10,0 m dan kam boʻlmagan masofada bajarilishi kerak. Talab qilinadigan hollarda inshoot oldida yoʻnaltiruvchi toʻsiqlar ham oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Koʻprikning ayrim elementlarining suvlar sathidan qancha balandlikda joylashish kerakligi quyidagi 2-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

2-jadval

Koʻprikning qismi yoki elementi

Qismlar yoki elementlarning yuqori joylashish masofasi, m,  da

(toʻlqin va suv koʻtarilishlarini hisobga olgan holda) suv toshqinlarining maksimal miqdori boʻlgan holdagi suv sathidan yuqorida

eng yuqori muz oqimining sathidan

koʻpriklar uchun hisobiy qiymatlar

eng kattalarining

umumiy tarmoqdagi temir yoʻllarda

temir yoʻllarni boshqa turlarida va barcha avtomobil yoʻllarida

Oraliq qurilmaning pastki nuqtasi:

a) tiralgan suvning chuqurligi 1 m va undan kam

0,50

0,50

0,25

-

b) yuqoridagi sharoitda lekin 1 m dan katta

0,75

0,50

0,25

0,75

v) daryoda muzlar tiqilib qolish holi boʻlganida

1,00

0,75

0,75

1,00

d) sel oqimi boʻlganida

-

1,00

1,00

Tayanchlar oʻrnatiladigan maydoncha usti

0,25

0,25

-

0,50

Arka va gumbaz tavonlarining pasti

0,25

-

-

0,25

Yogʻoch koʻpriklar konstruksiyalari chiqib turadigan elementlarining va boʻylama qistirmalarining pasti

0,25

0,25

-

0,75

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kichkina koʻpriklarning oraliq pastki qismining suv ustidan kamida qancha masofada joylashish kerakligi shamol taʼsiridan toʻlqin koʻtarilish balandligini eʼtiborga olmasdan ham belgilash mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suvlar sathining baland koʻtarilishiga sababchi boʻladigan hodisalar (past tomondagi daryolardagi, koʻllar va suv omborlaridagi suvlarning koʻtarilishidan, muzlar va boshqa narsalar tiqilib suvga toʻsiq boʻlishi oqibatidan, muzlagan oʻzanning ustini toshqin suvlar bosib ketishidan va b.) yuz beradigan hollarda ushbu jadvalda koʻrsatilgan koʻtarilish masofasini ana shu satxdan boshlab oʻlchash kerak. Uning satxdan oshib ketish ehtimolligi mazkur SHNQ ning 3-jadvaliga asosan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tayanchlar joylashadigan maydoncha yuzasining koʻtarilish balandligi suv qismining koʻprik tayanchiga urilishidan oʻzgaradigan sathini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv omborlarining kema suzmaydigan hamda yogʻochlar oqtirilmaydigan joylaridagi koʻpriklarining oraliq qurilmalari tagining suv omborining yuqori statik sathidan balandligi hisobiy 0,75 m shamol toʻlqini balandligini 0,25 m ga oshirgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Hisobiy toshqin oʻtganida va maksimal suv miqdori boʻlganida hamda bosimsiz rejimda ishlaydigan quvurning xohlagan kesimidagi suv sathi bilan uning eng baland joyi ichki yuzasining orasidagi sof masofa balandligi 3,0 m gacha boʻlgan dumaloq va gumbazli quvurlarda balandligining 1/4 qismidan, 3,0 m dan kattalarida 0,75 m dan kam boʻlmasliklari, shuningdek balandligi 3,0 m gacha boʻlgan toʻgʻri burchakli kesimli quvurlar uchun balandligining 1/6 qismidan, 3,0 m dan kattalarida esa 0,5 m dan kam boʻlmasliklari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sugʻoriladigan hududlardagi avtomobil yoʻllaridagi sunʼiy suv oqar quvurlarida koʻrsatilgan koʻtarilishlar quyidagicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balandligi 1,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun 0,1 m dan kam boʻlmagan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balandligi 1,0 dan 3,0 m gacha boʻlgan quvurlar uchun balandligining 1/10 qismidan kam boʻlmagan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mazkur SHNQ ning 16-bandida nazarda tutilgan koʻrsatgichlarni hisobga olgan holda qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-bob. Koʻpriklar va quvurlarni suv oqimining taʼsiriga hisoblashning umumiy koʻrsatmalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Koʻpriklar va quvurlarning suv tegadigan tuproq koʻtarmalarini suv oqimining taʼsiriga hisoblashni hisobiy toshqinlarni oʻlchaydigan grafik va gidrografga koʻra bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari, umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar va quvurlar va suv ushlab turadigan tuproq koʻtarmalar shartli ravishda eng katta deb nomlanadigan suv oʻlchovchi grafiklar hamda gidrograflarga koʻra hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu holda eng katta va hisobiy toshqinlarning oshish ehtimolligini mavjud toshqinlarning maksimal miqdorining oshish ehtimolliklari bilan quyidagi 3-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan barobar qilib olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

3-jadval

Temir yoʻllar

Avtomobil yoʻllari, shahar koʻchalari va yoʻllari

Inshootlar

Yoʻl toifasi

Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da

Inshootlar

Yoʻllar toifasi

Suv toshqinlarining maksimal miqdorlari sarfidan oshib ketish ehtimolligi, % da

hisobiyniki

eng kattalariniki

Koʻpriklar va quvurlar

I va II (umumiy tarmoqning)

1

0,33

Katta va oʻrtacha koʻpriklar

I — III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari

1***

Aynan oʻzi

III va IV (umumiy tarmoqning)

2

1*

Aynan oʻzi

IV, V, I-s, II-s, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k

2***

Aynan oʻzi

IV va V (kirib kelish yoʻllari)

2**

-

Kichik koʻpriklar va quvurlar

I

1****

Aynan oʻzi

Sanoat korxonalarining ichki yoʻllari

2

-

Aynan oʻzi

II, III, I-v, I-k, II-k, shahar koʻchalari va yoʻllari

2****

Aynan oʻzi

IV, V, II-v, III-v, IV-v, III-k, IV-k

3****

Izohlar:

* III toifali temir yoʻllar uchun tuproq koʻtarmaning, oʻzgaruvchan oʻzanli daryolarni toʻsib turuvchi dambaning va suv bosib ketmaydigan oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlarning qoshini hisoblashda eng katta toshqin boʻlganda maksimal suv sarfining oshish ehtimolligini 0,33 foiz deb qabul qilish kerak;

** korxonaning texnologik sabablariga koʻra harakatga tanaffus ruxsat etilmaydigan boʻlsa, oshish ehtimolligini 1 foiz deb qabul qilish lozim;

*** avtomobil yoʻllari tarmogʻi kam rivoj topgan hududlarda oʻta muhim xalq xoʻjaligi ahamiyatiga ega inshootlar uchun texnik-iqtisodiy asoslanganda oshish ehtimolligini 1 foiz oʻrniga 0,33, shuningdek 2 foiz oʻrniga esa 1 foiz deb qabul qilish mumkin;

**** avtomobil yoʻllari tarmogʻi yaxshi rivoj topgan hududlarda texnik-iqtisodiy asoslangan hollarda kichik avtomobil yoʻllaridagi kichik koʻpriklari va quvurlari uchun oshish ehtimolligini 1 foiz oʻrniga 2 foiz hamda 2 foiz oʻrniga 3 foiz, shuningdek II va III toifali yoʻllardagi quvurlar uchun 10 foiz deb qabul qilish mumkin;

qurilish boʻladigan hududdagi avtomobil yoʻllari tarmogʻining rivoji va quriladigan inshootning xalq xoʻjaligi uchun zarurlik toifasi ishlab chiqiladigan texnik topshiriqda belgilangan boʻladi;

mahalliy hududlarda boʻlmagan yoʻllar tasnifi SHNQ 2.05.02 boʻyicha, mahalliy hududlarda boʻlgan yoʻl va koʻchalarda SHNQ 2.07.01 boʻyicha va qishloq xoʻjaligi yoʻllarida SHNK 2.05.11 boʻyicha qabul qilinadi.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapital turda boʻlmagan suv omborlarning yaqiniga joylashadigan suv oʻtkazuvchi inshootlarni loyihalayotganda plotinalarning buzilib ketishi mumkinligini hisobga olish kerak. Bunday plotinalarni kuchaytirish yoki inshoot tuynugini kattalashtirish masalasini, mumkin boʻladigan yechimlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatgichlarini birgalikda taqqoslagan holda yechish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Hisoblashlarda oshish ehtimolligining berilgan qiymati inshoot ishiga eng noqulay sharoit tugʻdirishga sababchi boʻladigan toshqin turlarining maksimal suv sarfi miqdori qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oʻlchovchi grafiklar va gidrograflarni qurish QMQ 2.01.14 talablariga asosan bajarilishi kerak. Hisobiy suv sarfini aniqlash uchun qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini, togʻli hududlarda esa suvning aralash eng katta sarfi miqdorini ham bilish kerak. Hisoblangan suvning maksimal sarfi miqdorlarini solishtirilishi orqali hisobiy suv sarfini eng katta qiymati aniqlanadi. Qor, muz va yomgʻir suvlarini eng katta sarflari miqdorini hisoblash P-01-03, MKN 28 ga asosan bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Kichik koʻpriklar va quvurlar tuynuklarining oʻlchamlarini suv oqimlarining oʻrtacha tezligiga koʻra aniqlash mumkin (bunda mazkur SHNQ ning 25, 26 va 36-bandlarida keltirilgan talablarga rioya etish kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shuningdek, inshootning oldiga yigʻiladigan suvning miqdorini inobatga olgan holda belgilash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar tuynuk oʻlchami jala suvlariga asosan belgilangan boʻlsa, inshootdagi suv miqdorining singish oqibatini hisobga olingandagi kamayishi 3 barobardan oshmaydigan qilib, shuningdek yil davridagi oʻrtacha oqimlar uchun muzlash hamda tuynuk oʻlchamini kamaytiruvchi boshqa hodisalar yoʻq boʻlsa 2 barobar etib qabul etish mumkin boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunday hollarda yigʻilib keladigan hisobiy suv oqimlarining turlaridan qatʼiy nazar suv singish sharoitidagi ularning ishlash sharoitiga koʻra quvurlar uchun mazkur SHNQ ning 16 yoki 26-bandlaridagi koʻrsatmalar, kichik koʻpriklar uchun esa konstruksiyalarining joylashish holatiga boʻlgan mazkur SHNQ ning 25-bandidagi talablar bajarilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Katta va oʻrta koʻpriklarning sof tuynugining oʻlchamlarini suv yigʻilib kelishi, oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlar, tayanchlar hamda konuslar oldidagi umumiy va joylardagi yuvilishlarini hisobga olib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik sof tuynugining oʻlchami oʻzanning oʻzgarmas eni oʻlchamidan kam boʻlmasligi kerak. Shahar koʻpriklari tuynugining oʻlchamlari daryo qirgʻoqlarini toʻgʻrilashlar va obodonlashtirib tekislashlar talablariga javob beradigan etib belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilishni hisoblash mazkur SHNQ ning 27-bandida koʻrsatilgan suv toshqini paytlaridagi koʻprik kechuvi oldida oʻzan qismidagi yigʻindilarning balans tenglamasini yechish asosida bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar hisobiy (eng katta) miqdordagidan kam miqdordagi suv toshqinlarining oʻtishi oʻzanning koʻprik tagidagi qismida qayta tiklanmaydigan oʻzgarishlarga sababchi boʻlsa oqimni 2 barobardan koʻproq siqishtirgan sharoitda mumkin boʻladigan umumiy yuvilishni bir nechta toshqinlar ahvollarini joyda kuzatgandagi hisobiy (eng katta) toshqinning oʻtish sharoitiga koʻra bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dastlabki hisoblashlar uchun suv oqarning sharoiti toʻgʻrisidagi kerakli maʼlumotlar boʻlmaganda umumiy yuvilishni suv oqimining tezligiga koʻra aniqlash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda hisoblab aniqlangan umumiy yuvilishning maksimal chuqurligini 15 foizga oshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Eng katta yuvilishlar chegarasini qurayotganda umumiy yuvilishdan tashqari tayanchlar oldida mahalliy yuvilishlarni, oqimni yoʻnaltirib turadigan inshootning va koʻprik kechuvi elementlarining taʼsirini hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarni seysmik kuchlar taʼsiriga hisoblashlarini oʻzanning tayanch oldidagi mahalliy yuvilishlarini hisobga olmasdan bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Koʻprik tagidagi umumiy yuvilish koeffitsiyentining qiymatini texnik-iqtisodiy hisoblashlar bilan asoslash kerak. (Bunda, oʻzan gruntlarining turlarini, koʻprik tayanchining poydevorlari konstruksiyasini va ularning joylashish chuqurliklarini, koʻprikni oraliqlarga ajratilishini, tirgakning oʻlchamini, oʻzanning mumkin boʻladigan kengayishlarini, hisobga olish zarur, yuvilish koeffitsiyentining qiymatini 2 dan kam boʻlmagan qilib qabul qilish kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Koʻprik tuynugining oʻzan qismidagi gruntlarni qirqib olishni faqat tekislikdagi daryolarda bajarish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qirqib olinadigan joyning shakli va oʻlchamlari sayoz joylarning suv bilan toʻlish tezligiga bogʻlik holda uning surilib ketmasligiga qarab hamda yuqori balandlikdagi suvning sathidagi koʻprik kechuvi taʼsiridan suv oqimining siqilish darajasiga koʻra aniqlanishi kerak. Oʻzandagi kichkina shakldagi har hil gʻadir-budir chuqurchalarni kesish koʻprik tagidagi haqiqiy kesim yuzasini hisoblashda eʼtiborga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Koʻprik tagidagi gruntlarni qirqish natijasida kengaygan joylarni qulay holatda koʻprikdagi kesimiga kirib kelishlarini taʼminlash maqsadida, oʻzanning kengaytirilmagan qismlari bilan silliq etib birlashtirish kerak. Qirqib olinadigan joyning (kechuvning boʻylama oʻqidan yuqori va pastki tomonlaridagi) uzunligi uning koʻprik tagidagi enidan 4 — 6 barobar katta boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik atrofida oqimni yoʻnaltiruvchi inshootning qirqim shakli oʻzgarmasligiga eʼtibor berish kerak. Daryo oʻzanidagi gruntni kesishni loyihalayotganda allyuvial va bogʻlanmas gruntlarni oʻsha joylardan toʻliq olib tashlashni belgilash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Katta va oʻrtacha koʻpriklarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasining suv toshqinlari paytida undan yuqori joylashish masofasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra (suvlarning tiralib koʻtarilish mumkinligi va toʻlqinlarning qiyalikka kelib urilishlarini hisobga olgan holda) tuproq koʻtarmalar, suvlarni ajratuvchi va toʻsiq boʻlib turadigan plotinalar hamda oʻzgaruvchan oʻzanli daryolardagi oqimlarni yoʻnaltiruvchi inshootlari uchun kamida 0,5 m, yoʻnaltiruvchi va koʻtarma bermalari uchun kamida 0,25 m boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kichik koʻpriklar va quvurlarga birlashtiruvchi yoʻl poyi chegarasini mazkur SHNQ ning 27-bandiga koʻra toshqin paytlardagi suv sathlaridan balandligi (suv tiralishi va shimilishlarini ham hisobga olgan holda) kamida 0,5 m, bosimli va yarim bosimli rejimda ishlaydigan quvurlar uchun 1,0 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bulardan tashqari koʻrsatilgan inshootlarga avtomobil yoʻllarida tuproq koʻtarmalarining qoshlari SHNQ 2.05.02 koʻrsatmasiga asosan yoʻl konstruksiyasi tovonining grunt va yuza suvlar sathi talab qilingan darajada yuqori joylashish shartlariga rioya etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik kechuvlaridagi suv tiralishlari suyuqliklarning harakat tenglamasiga koʻra yoki ushbu hodisaning loyihalanuvchi va mavjud kechuvlarda yetarli darajada hisobga oluvchi shartlariga koʻra hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-bob. Koʻpriklar va quvurlarning zaminlari va yuklamalarini koʻtaradigan konstruksiyalarini kuchlar taʼsiriga hisoblash boʻyicha umumiy koʻrsatmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Koʻprikli inshootlar va quvurlar ularning butun foydalanish davridagi ishlashiga boʻlgan haqiqiy sharoitlarini hisobga olgan holda loyihalanishi zarur (yuklar va taʼsirlar, gruntlar, materiallarning oʻzgaruvchanligi hamda konstruksiyaning geometrik xarakteristikalari va b.).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlarning asoslari va yuk koʻtaradigan konstruksiyalarini doimiy taʼsir etuvchi yuklar va mazkur SHNQ ning 16-bobida koʻrsatilgan vaqtinchalik taʼsir etuvchi yuklarning noqulay vaziyat tugʻdiruvchi birikmalariga hisoblash zarur. Hisoblashlarni GOST 27751 ning talablarida koʻrsatilgan chegaraviy holatlarga koʻra bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Mazkur SHNQ da keltirilgan avtomobil va temir yoʻllarning (transport vositalarining) qoʻzgʻaluvchi (harakatlanuvchi) tarkibidan tushadigan vaqtinchilik yuklamalarning qiymatlariga hisoblashlarda oʻzlariga tegishli dinamik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Inshootga ikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklar taʼsirini birgalikda hisobga olgan hollarda, u yuklarning hisobiy qiymatlarini bir barobar yoki undan kam boʻlgan qoʻshma koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Hisobiy sxemalar va hisoblashning asoslari koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini qurish va foydalanish davridagi haqiqiy ishlash sharoitini ifodalashlari kerak. Koʻprikli inshootlarni loyihalashda ekstremal tabiiy va texnogen taʼsirlari ehtimoli tufayli bitta yoki bir qancha elementlarni ketma-ket ishdan chiqishini oldini oluvchi konstruktiv chizmalar moʻljallanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar oraliq qurilmalarining konstruksiyalarini fazoviy tizim deb hisoblash kerak (ularni shartli ravishda tekis tizimlarga ajratgan hollarda amaliy loyihalashda ishlab chiqilgan va elementlarning oʻzaro va asos bilan birgalikda ishlashlarini hisobga oluvchi taxminiy uslublarda bajariladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarining hisobiy sxemalarini va hisoblash uslublarini tanlash sanoqli usullar va Shaxsiy elektron hisoblash mashinasidan foydalangan holda bajariladigan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Inshootlarni qurish va foydalanish davrlaridagi holatlariga hisoblayotganda konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari, ularni tayyorlash, tashish va yigʻish sharoitlaridagi aniqlanadigan kuchlanishlarning (deformatsiyalarning) qiymatlari koʻprik va quvurlarning tegishli konstruksiyalarini loyihalash normalarida koʻrsatilgan hisobiy qarshilik (chegaraviy deformatsiyalar) qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Hisobiy minimal harorat deb DQN 2.04-01 (SNiP 23-01*) talablariga koʻra tashqaridagi eng sovuq besh kunlikdagi havoning haroratini qabul qilish kerak, shuningdek u holdagi taʼminlanganlik:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,92 — beton va temirbeton konstruksiyalar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,98 — poʻlat konstruksiyalar va poʻlat temirbeton konstruksiyalarning poʻlatdan qilingan qismlari uchun deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Konstruksiyaning agʻdarilib ketmaslikka chidamliligini quyidagi formulaga koʻra hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(1)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda Mukonstruksiyaning chekkadagi tayanch nuqtasi orqali oʻtadigan mumkin boʻlgan aylanish (agʻdarilish) oʻqiga nisbatan agʻdaruvchi kuchlarning momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mz oʻsha oʻqqa nisbatan ushlab turuvchi kuchlar momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — ishlash sharoiti koeffitsiyenti, uning qiymatlarini quyidagilarga barobar deb qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Alohida tayanchlarga tayanib turgan konstruksiyalarini tekshirayotganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qurilayotgan davrda — 0,95;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
doimiy foydalanilayotgan davrda — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton konstruksiyalar va poydevorlarning qismlarini tekshirayotganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoya toshli asoslarda — 0,9 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoya tosh boʻlmagan joylarda — 0,8 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn — tayinlanishiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti doimiy foydalanish davriga hisoblashlarda 1,1, qurish bosqichi davriga hisoblashlarda esa 1,0 koeffitsiyenti deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agʻdaruvchi kuchlarni birdan katta qiymatdagi yukka nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushlab turuvchi kuchlarni doimiy yuklar uchun γƒ £ 1 qiymatda qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻlda boʻsh ketayotgan tarkibdan, metropoliten va tramvaydan tushadigan vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi harakatlanuvchi yuklamalar uchun γƒ =1 koeffitsiyenti qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tegishli sharoitlarda mazkur SHNQ ning 645-bandining koʻrsatmasiga binoan tuproq tarkibidagi suv taʼsiri oqibatida konstruksiya ogʻirligining kamayishini hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Konstruksiyaning siljishga (sirpanishga) qarshi chidamliligi quyidagi formula bilan hisoblanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(2)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Qr siljituvchi kuch, u barcha siljituvchi kuchlarning mumkin boʻlgan siljishining yoʻnalishi proyeksiyalarning yigʻindisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qz ushlab turuvchi kuch, u barcha ushlab turuvchi kuchlarning mumkin boʻlgan surilishning yoʻnalishi proyeksiyalarining yigʻindisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — ishlash sharoiti koeffitsiyenti 0,9 ga barobar deb qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn mazkur SHNQ ning 42-bandiga qarang.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suruvchi kuchlarning yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti qiymatini birdan katta qilib, shuningdek ushlab turuvchi kuchlarni yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyent qiymati esa mazkur SHNQ ning 42-bandida koʻrsatilgandek qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: grunt taʼsirida boʻladigan yotiq yoʻnalishidagi ushlab turuvchi kuch sifatida qiymati gruntning faol bosimidan oshmaydigan kuchga qabul etish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asosdagi ishqalanish kuchi mazkur SHNQ ning 653-bandida koʻrsatilgan ishqalanish koeffitsiyentlariga koʻra aniqlanadi. Bu yerda terilgan beton boʻylab ishqalanish koeffitsiyentini 0,55 ga teng deb qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-bob. Konstruksiyalarning koʻchishlari, deformatsiyalari, boʻylama profili
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Koʻpriklar uchun oraliq qurilmalarning harakatlanuvchi vaqtinchalik yuklar taʼsiridan hosil boʻladigan elastik egilishlarini cheklash yoʻli bilan uning ustidan transport vositalarining ravon harakatlarini va oʻtish qismi boʻylama qirqimining unga mos shaklini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yukning taʼsiridan (γƒ =1 va dinamik koeffitsiyent 1+µ=1 ni) hisoblab topilgandagi vertikal egilishlari (m da) quyidagi qiymatlardan oshmasliklari kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklari uchun ushbu formula bilan topilgan ammo dan koʻp emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari, shahar koʻpriklari (xoʻjalik ichidagi va sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar uchun ham) va piyodalar koʻpriklari uchun dan bu yerda l — oraliqning hisobiy uzunligi (m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun (piyodalar koʻpriklaridan tashqari) egilishlari quyidagi koʻrsatilgan miqdorlardan koʻpaytirib qabul qilish mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta oraliqli va uzluksiz oraliq qurilmalar uchun — 20 foizga (temir yoʻl koʻpriklarining oraliq tayanchlarga tayanib turgan qurilmalarning chekkadagi oraliqdagilari bundan mustasno);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻochlilar uchun — 50 foizgacha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining vaqtinchalik yuklardan hosil boʻlgan vertikal elastik koʻchishlari hisobiy oraliqning 1/600 dan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Koʻpriklar oraliq qurilmalarining rels yoʻliga oʻtish qismining qoplamasiga zarur boʻladigan shaklni loyihalash jarayonida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qurilmaning qurilish balandligi, ballast qatlami va oʻtish qismining tekislovchi qatlami qalinliklarining oʻzgarishlari hamda koʻprik bruslarining ishchi balandliklari hisoblariga yaratish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin turkumidagi temir yoʻl koʻpriklarining hamda poʻlat, temirbeton va yogʻochdan qilinadigan avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarining qurilish balandligini silliq egri etib belgilash kerak. Bu egrilikning koʻtarilish oʻqi miqdori doimiy taʼsir koʻrsatuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani hisobga olgandan keyingi vaqtinchalik vertikal yukdan (γƒ =1 va 1+µ=1) hosil boʻladigan elastik egilishi miqdorining 40 foiziga barobar boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalariga doimiy taʼsir etuvchi yuklardan boʻladigan deformatsiyani bartaraf qiluvchi qurilish balandligini belgilash lozim. Bu holda yukka koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: doimiy va harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuklardan boʻladigan egilish 1/1600 dan oshmaydigan oraliq qurilmalarda (koʻndalang temir yoʻl koʻpriklarda 1,5 sm dan koʻp boʻlmagan) va toʻsinli yogʻoch koʻpriklarda qurilish balandligini moʻljallamaslik mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Avtomobil va shahar koʻpriklarining temirbeton oraliq qurilmalari qoplamalarining profiliga beriladigan shakl va qurilish balandligini shunday belgilash kerakki, bunda betonning oqishi va choʻkishidan (lekin doimiy yuklar taʼsir etgan vaqt ikki yildan oshmagan boʻlishi kerak) hosil boʻlgan deformatsiyadan keyingi harakat yoʻlaklarining boʻylama oʻqi profili hamda oraliq qurilmalarning oʻzaro va yoʻl bilan birlashgan joylaridagi sinish burchagi miqdori quyidagilardan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik vertikal yuk boʻlmagan hollarda mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchilik vertikal yuklarni harakat yoʻlaklari oʻqlari boʻylab joylanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AK yuklarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K =11 boʻlganda 24‰; K=14 boʻlganda 22 ‰;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK va NG yuklarida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK-80 va NG-60 boʻlganda 13 ‰;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK-100 va NG-60 boʻlganda 11 ‰.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loyiha hujjatlarida qatnov qismi qoplamasini qurib boʻlgan vaqtdagi (oʻtish qismining profili shaklini tekislovchi qatlam qalinligini oʻzgartirish hisobiga yaxshilash moʻljali bilan) betonning oqishi va choʻkishidan yuz bergan deformatsiyalardan keyingi oʻtish joyining boʻylama profili koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: uzoq muddatlarda boʻladigan deformatsiyalar sezilmagunga qadar hamda koʻprikda harakatlanuvchi vaqtinchalik tik yoʻnalishdagi yuklar yoʻq boʻlganida boʻylama profilning sinish burchagi mazkur SHNQ ning 4-jadvalidagi qiymatlardan katta boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vantli va osma oraliq qurilmalarga eshilgan poʻlat arqonlarni ishlatilgan hollarda qurilish koʻtarilishini va oʻtish joyi profilining shaklini belgilayotganda, arqonlarning ogʻishidan deformatsiya mumkin boʻlishligini hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

4-jadval

Yolgʻiz yengil avtomobillar harakatining yoʻlning koʻprikka kelib birlashadigan qismidagi hisobiy tezliklari (SHNQ 2.05.02, QMQ 2.05.11larning talablariga koʻra), km/soat

Sinish burchagi % da

150  — 100

8

80

9

70

11

60

13

40

17

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:agar oraliq qurilmalarning boʻylama yoʻnalishda oʻzaro birlashadigan yoki yoʻl bilan ulanadigan joylarining orasidagi masofolar 50 m dan katta boʻlsa, sinish burchagining cheklash qiymatlari 1,2 barobarga koʻpaytirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish qismining plitalari orqali bogʻlangan, shuningdek harorat choklari boʻlmagan oraliq qurilmalari profilining sinish burchagini birlashtiruvchi plitaning taʼsirini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Tashqi statik noaniq tizimdagi oraliq qurilmalarni loyihalayotganda, hisoblashlarda tayanch yuqori qismining mumkin boʻlgan choʻkish va siljishlarini hisobga olish kerak. Tayanch yuqori qismining boʻylama va koʻndalang siljishlarini konstruksiyalarni hamda fermadagi plitalarning (tayanch kallaklarining, rigellarning) oʻlchamlarini belgilayotganda hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Qoʻshni tayanchlarning har xil miqdordagi choʻkishlari oqibatidagi boʻylama profildagi qoʻshimcha yuz beradigan sinish burchagining qiymatlari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil va shahar koʻpriklari uchun 2 ‰ dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklari uchun 1 ‰ dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzlukli toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining tayanchlari tepasi yuzasining umumiy yuvilishni hisobga olgan holdagi boʻylama va koʻndalang kuchlarining chegaraviy qiymatlari, cm, qiymatdan oshmasligi kerak (bu yerda lo tayanchga birlashib turadigan oraliqlar kichkinasining uzunligi. Uzunlik 25 m dan kam boʻlmasligi kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Temir yoʻl koʻpriklarining uzlukli metall va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarining koʻndalang yotiq tebranishlarining hisobiy davriyligi (sekundda) 0,01l va 1,5 sekunddan oshmasligi kerak (l-oraliq qiymat, m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalaridagi tebranishlarining hisobiy davriyligi (yuklanmagan holatdagi) ikkita past shaklga koʻra (uzlukli toʻsiq turkumlarida bitta past shaklga koʻra) tik tekislik yoʻnalishida 0,45 dan 0,60 s gacha, yotiq tekislik yoʻnalishida 0,9 dan 1,2 s gacha etib belgilanadi. Piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini bu holda 0,49 kPa (50 kgk/m2) qiymatdagi yuk hosil qiladigan piyodalar bilan yuklash mumkinligini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalarni oʻrnatish yoki boʻylama siljitish uslubida joylayotganda, ularning tik va yotiq tekisliklarining uchlarida hosil boʻladigan koʻndalang tebranishlarning davriyligi 3,0 s dan, burovchi tebranishlarni davriyligi 2,0 s dan oshmasliklari kerak. Bu koʻrsatmalarni tegishli hisoblashlar yoki yigʻilayotgan konsolning fazoviy bikrligini va ustivorligini baholash boʻyicha maxsus aerodinamik tekshirishlar oʻtkazilganida oʻzgartirish mumkin. Bu holda mazkur SHNQ ning 26-bandida koʻrsatilgan konstruksiyani shamol taʼsiriga hisoblash talablarini bajarish shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Osma va vantli koʻpriklarni hamda oraliq qurilmasi balandligining uning uzunligiga nisbati 1/40 dan kam boʻlgan egiluvchan toʻsinli katta uzunlikdagi koʻpriklarni aerodinamik ustivorlikka va fazoviy burilishga tekshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qurilgan koʻpriklarning dinamik koʻrsatkichlaridan katta farq qiluvchi konstruksiyalar uchun analitik hisoblashlardan tashqari modellarda ularning ustidan tegishli tekshirishlar oʻtkazish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Quvurlarning ustidagi tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida, grunt ogʻirligidan kutiladigan choʻkishni hisobga olib ularning qurilish balandligi belgilanadi. Quvurlarning choʻkishini hisoblayotganda poydevorlarining choʻkishini hisoblashdagi uslubdan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Balandligi 12 m va undan kam boʻlgan tuproq koʻtarmalarning tagidagi quvurlarni qurilish balandligi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/80h — qumli, shagʻalli va tosh aralashgan gruntli zamindagi poydevorlari boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/50h — loy, supes va qumloq gruntli zamindagi poydevorli boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1/40h — qumli-shagʻalli, qumli mayda toshli aralashmalardan qilingan gruntli toʻshamalarda yotqizilganda qurilish koʻtarilishi (lotokka nisbatan) miqdorini saqlagan holda joylashtirish kerak (bu yerda h — tuproq koʻtarma balandligi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurning kirish kallagining (yoki kiradigan tomondagi zvenosining) lotogini joylashish balandligi, uning oʻrtadagi zvenosining choʻkish boʻlganga qadar va choʻkish toʻxtagandan keyingi joylashish balandligidan yuqori qilib belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oʻtkazuvchi quvurning poydevorlari va boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi zvenolarining qiya tomonlari, tuproq koʻtarmalari hamda asoslarining mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. quvurlar qoyatoshli gruntlarda va qoziqoyoqli poydevorlarda qurilganda, unga qurilish koʻtarilishi tatbiq etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-bob. Temir yoʻl koʻpriklaridagi ustqurilma izlarining tuzilishi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Temirbeton oraliq qurilmalardagi temir yoʻlni chaqiqtosh ballastlarda yotqizish kerak. Metall oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi ballastsiz temirbeton plitalarga yoki ballastlarga oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarda (R50 turdagidan va koʻprik qoʻshilgan joydagi relslardan yengil boʻlmagan) ogʻir turdagi relslarni yotqizish kerak. Katta koʻpriklarda hamda ochilib yopiladigan oraliqli koʻpriklarda va ushbu inshootlarga kelib ulanadagan joylarga ikkita tomoniga eng kamida 200 m gacha masofaga R65 turidan yengil boʻlmagan relslar yotqizilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Umumiy uzunligi 66 m va undan kam boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastli va ballastsiz koʻpriklarda oʻrnatilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Umumiy uzunligi 66 m dan katta boʻlgan oraliq qurilmalarida uzluksiz temir yoʻllarni polotnosi ballastsiz koʻpriklarda asoslangan hollarda oʻrnatilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
harakatlanuvchi tarkib gʻildiragi relslardan chiqib ketgan holda, uning xavfsiz yurib turish imkoniyatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mexanizatsiya vositalaridan foydalangan holda yoʻlni joriy taʼmirlash va saqlash imkonini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Ballastli koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalari ballast joylashadigan prizmasining andozaviy koʻndalang kesim profilini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Koʻprik polotnosini (himoyalovchi uskunalarni, tenglashtiruvchi asboblarni yoki mavsumiy tenglashtiruvchi relslarni ham hisobga olgan holda) amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asosan loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Temirbeton plitadagi ballastsiz koʻprik konstruksiyasining eni 3,20 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Koʻprik bruslarining (koʻndalang yogʻoch toʻsinchalarning) koʻndalang kesim oʻlchamlari 20x24 sm va uzunligi 3,25 m boʻlib, GOST 8486 talablariga mos kelishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Toʻla uzunligi 25 m dan katta, shuningdek joylashgan balandligi 3 m dan kam boʻlmagan barcha koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarda ikki tomonlama yursa boʻladigan piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shu bilan birga, balandligi 1,10 m dan kam boʻlmagan, gabaritlarning sirtida joylashadigan qoʻl tutgich panjaralari ham boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkita va koʻp yoʻlli koʻpriklarda va yoʻllarining oralarida ham qoʻl tutgich panjarasiz piyodalar yoʻlaklari boʻlishi kerak. Piyodalar yoʻlaklarning qoplamalarini temir beton plitadan loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Koʻprikka ulanadigan joydagi yoʻllarni loyihalayotganda, u yerlardan koʻprikka yoʻlning siljib ketmasligini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shahar hududlarida hamda ishlab chiqarish zonalarida koʻpriklar, yoʻl oʻtkazgichlar va estakadalarga olib boruvchi yoʻllar ovoz soʻndiruvchi konstruksiyali choksiz va ovoz yutuvchi ekranli qilib loyihalanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Tayanchlari ustunli piyodalar koʻpriklari va yoʻl oʻtkazgichlari tagidan oʻtadigan, umumiy tarmoqdagi temir yoʻl va inshoot tayanchi chekkasidan temir yoʻl oʻqining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlganida, yoʻl oʻtkazgich yoki piyodalar koʻprigining yon qirralaridan ikki tomoniga kamida 10 m chiqib turadigan kontrburchaksimon uskunalar yotqizish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi yoʻl oʻtkazgichlarning yoʻllari radiusi 500 m va undan kam egrilikda joylashganda gʻildirak izi enining oʻzgarishiga toʻsiq boʻluvchi maxsus uskunalar moʻljallanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-bob. Avtoyoʻl va shahar koʻpriklarining polotnosi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Koʻprik polotnosining konstruksiyasi va parametrlari berilgan yoʻl yoki koʻcha uchun SHNQ 2.05.02, SHNQ 2.07.01 va SHNK 2.05.11 larda belgilangan talablarga javob berishi va piyodalar hamda transport vositalari oʻtishida qulaylik hamda xavfsizlikni taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik polotnosi konstruksiyasi mexanizmlar yordamida qoplama qurish hamda joriy saqlash ishlari uchun qulay sharoitni (mexanizatsiya bilan harakat polotnosini va piyodalar yoʻlaklarini iflosliklar, qor va h. k.dan tozalashni) taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Inshootda tramvay harakati boʻlgan hollarda tramvay yoʻllarini ajralmas tasma boʻyicha joylashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elektr tarmoqlari va yoritgichlarning tayanchlarini (piyodalar yoʻlaklarining eni 2,25 m va undan kam boʻlganida) qoʻl tutgich panjara qatorida joylashtirish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tramvay izlari kallaklari avtomobil oʻtadigan joylardan ajratilmagan boʻlsa, relslarning tepa qismi yoʻl oʻtish qismining tepa sathida joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar va shahar koʻpriklarida doimiy elektr yoritgichlari moʻljallanishi zarur. Boshqa koʻpriklarda bu turdagi yoritgichlarga zaruriyat SHNK 2.05.02 va SNiP 2.05.07 larda keltirilgan talablarga binoan avtomobil yoʻllarining xizmatiga koʻra belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Oʻtish qismi temirbeton plitadagi qatnov qismining qoplamasi qoplama, himoyalovchi qatlam, toʻsgich va tekislovchi qatlamlarni qamraydigan koʻp qatlamli qilib qabul qilinishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoplamaning barcha qatlamlari oʻzaro birikuvchan, shuningdek yuqori qatlam qoplamasi esa gʻadir-budirlikka ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Temirbeton koʻpriklar qatnov qismining qoplamasi quyidagicha bajarilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻp qatlamli tarzda(tekislash qatlami (kerak boʻlganda), namtoʻsgich qatlami, himoya qatlami, asfaltbeton qoplami);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoplamani materiallari yetarli issiqlikka chidamli namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish yoʻli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikki yoki bir qatlamli (asfaltbeton qoplama va suvga chidamliligi yuqori boʻlgan betondan (QMQ 2.03.11 ga koʻra suv oʻtkazmaslik markasi W8 boʻlgan) tekislovchi qatlam yoki faqat namtoʻsgich va qoplama funksiyasini bajaruvchi betondan tekislovchi qatlam yoʻli bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qatnov qismi qoplamasini yoʻl toifasiga qarab B, V va G — tipdagi II markadan kam boʻlmagan hamda GOST 9128 boʻyicha 70 mm dan kam boʻlmagan ikki qavatli mayda donali asfaltbeton qorishmasidan yoki qalinligi 80 mm dan kam boʻlmagan armaturalangan sementbetondan qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoplama suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 dan kam boʻlmagan va GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshlilik markasi F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Namtoʻsgichning himoya qatlamining suv-sement munosabati 0,42 dan koʻp boʻlmagan, qalinligi 40 mm dan kam boʻlmagan siqilishga boʻlgan mustahkamligi esa GOST 26633 boʻyicha V30 dan kam boʻlmagan, shuningdek namoʻtkazmaslik markasi GOST 12730.5 boʻyicha W6 kam boʻlmagan markada hamda GOST 10060 boʻyicha sovuqbardoshliligi esa F200 — 300 boʻlgan mayda donali betondan quriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Himoya qatlami GOST 23279 boʻyicha yupqa payvandlangan toʻr bilan armaturalanadi. Bunda, armatura toʻrini namtoʻsgich qatlami ustiga yotqizish mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻp qatlamli qoplama qurilmasining tekislovchi qatlamini 30 mm dan kam boʻlmagan sement-qumli qorishmadan yoki asfalt-betondan qurish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Himoyalovchi qatlamni qurishda GOST 31938 boʻyicha kompozit polimerli armaturadan foydalanish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar harakati boʻlmagan turli darajadagi transport yechimlarida, shuningdek aholi punktlaridan tashqarida joylashgan uzunligi 50 m gacha boʻlgan koʻprik inshootlarida, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish uchun oʻtish joylari belgilanmaydi. Bunday holda, xavfsizlik chizigʻi kengligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoplamaning koʻp qatlamli konstruksiyasida tekislash qatlami kamida 30 mm qalinlikdagi sement-qum aralashmasidan B15 dan past boʻlmagan holda amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Oʻtish qismining temirbeton plitasida oldindan zoʻriqtirilgan armatura ishlatilmaganda va tekislovchi qatlamning yuqori tolasidagi choʻzuvchi kuchlanish GOST 10180 ga koʻra aniqlangan, betonning egilgandagi choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligidan oshmagan holda oraliq qurilmalarga namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi maxsus va namlikni kam oʻtkazuvchi betondan qilingan bitta yoki ikkita qatlamli tekislovchi oʻtish polotnosining qoplamasini ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. I — V toifadagi yoʻllardagi oraliq qurilmalarining oʻtish polotnosining vaqtinchalik qoplamasi sifatida qalinligi 30 — 50 mm boʻlgan qum sement aralashmasidan qilingan tekislovchi qatlamga yigʻma temirbeton plitalar ishlatish mumkin. Bu holda asosiy ogʻirlikni koʻtarib turadigan oʻtish qismi plitasi konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan chekkalaridagi yuzalarini namlikdan asrash choralarini koʻrish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Namtoʻsgich va ilashuvchi-himoya qatlamlar uchun qurilish hududlarida koʻrsatilgan temperaturalar oraligʻida ishlash qobiliyatiga, kerakli mustahkamlikka, asosga yopishqoqlikka va issiqqa chidamlilikka ega boʻlgan mastikali, rulonli va polimer namtoʻsgich materiallar ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Namtoʻsgich materiallar suv, ishqorli, tuzli qorishmalar va mikroorganizmlar taʼsiriga bardosh berishga ega boʻlishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Metall plitali oʻtish qismi polotnosining qoplama konstruksiyalarida qoplama bilan metall yuzalarining ishonchli jipslashishini va metall yuzalarining zanglamasligini taʼminlovchi ishlarni amalga oshirish moʻljallangan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda poʻlat oraliq qurilmalari metall plitali oʻtish polotnosining qoplama konstruksiyasi quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlat oraliq qurilmalarida payvandlangan ortotrop plitali toʻshama — namtoʻsgich, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlat oraliq qurilmalarida oʻta mustahkam boltlarda mahkamlangan ortotrop plitali toʻshama — quyma asfaltbetondan tekislovchi qatlam, himoya qatlami va asfaltbeton qoplamani.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Xavfsizlik (himoyalovchi) va ajratuvchi yoʻlaklarini har xil koʻrinishdagi materiallardan qilingan qoplama bilan yoki ishqalanishga chidamli materiallardan qilingan chiziqli belgilar bilan ajratib qoʻyish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Koʻprikli inshootlarda har ikkala tomonlarida piyodalar yoki xizmat yoʻlaklari koʻzda tutilishi (vaziyatlar, sharoitga qarab) va ularning tashqi tomonlari 1,10 m balandlikdagi qoʻl tutgich panjaralar bilan toʻsilgan boʻlishlari zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalari ikkita boʻlakka ajratilib qurilganida, piyodalar va xizmat yoʻlaklari (yoʻlning boʻylama oʻqiga nisbatan) har bitta oraliq qurilmaning faqat tashqari tomonlarida koʻzda tutiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar yoʻlaklari piyodalar harakati jadalligiga va vaziyatlar sharoitiga qarab koʻprik inshootining bir yoki ikki tomonida joylashishi mumkin. Piyodalar yoʻlaklari bir tomonda boʻlganida, zarur holatda koʻprik inshootining koʻtarmasi konsolini tagida joylashgan piyodalar tonnellari yoki piyodalar oʻtish yoʻlaklari orqali bir tomondan ikkinchi tomonga oʻtadigan xavfsiz yoʻlak oldindan belgilanishi shart. Shahar estakadalarida, yoʻl oʻtkazgichlarda va yuk tashiladigan yoʻllardagi koʻpriklarda piyodalar harakati ulardan ajratilgan holda joylashganida va yana piyodalar soni sutkasiga 200 ta odam yoki undan kam boʻlgan avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida faqat xizmat yoʻlakchalari koʻzda tutiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aholi punktlaridan tashqari joylarda koʻprik uzunligi 50 m gacha boʻlganida piyodalar harakati yoʻq hollarda xizmat yoʻlakchalarini qurmaslik tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xizmat yoʻlaklarining eni 0,75 m etib belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar yoʻlaklarining eni ular harakatining kelajakdagi “eng tigʻiz” soatlardagi hisobiy zichligiga bogʻliq holdagi hisoblash bilan belgilanadi. 0,75 m endagi piyodalar yoʻlagining oʻtkazish imkoniyatining hisobiy qiymatini 1500 ta odam/soat deb qabul qilish kerak. Koʻp qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini har bitta yoʻlakning har bitta qatori enini 0,75 m dan qilib belgilash kerak. Bitta qatorli piyodalar yoʻlaklarining enini kamida 1,0 m qilib belgilash lozim. Shaharlarda, shaharchalarda va qishloq aholi punktlarida joylashgan koʻpriklarda, piyodalar yoʻlaklari enini kamida 1,50 m etib qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruktiv sharoitga bogʻliq sabablarga koʻra piyodalar yoʻlaklari enini 0,75 m ga kasrsiz boʻlinmaydigan miqdorda tayinlash tegishli texnik-iqtisodiy asoslarga koʻra amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar yoʻlagi va ishchilar yoʻlakchalarida qoida boʻyicha sementbeton (shahar koʻpriklarida shagʻalli asfaltbeton) 40 mm dan kam boʻlmagan tarzda koʻzda tutilishi kerak. Shahar hududi boʻlmagan, ovul va qishloqlar hududlarida koʻprik yurish qismi silliq boʻlgan piyodalar yoʻlagi bloklarida qoplama qoʻllash koʻzda tutilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Katta tezlikdagi yoʻllarda va magistral koʻchalarda piyodalar yoʻlaklari bir chekkaga ajratilgan tramvay yoʻli hamda oʻtish qismining transport vositalari oʻtadigan tomonidan quyidagi turlardagi toʻsuvchi qurilmalar bilan ajratilgan boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shaharlardagi va I — III toifali avtomobil yoʻllaridagi koʻprik inshootlarida balandligi 0,75 m temirbeton parapetlar bilan yoki metall toʻsiqlar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — V toifadagi avtomobil yoʻllaridagi, shaharcha va qishloq aholi punktlaridagi koʻprik inshootlarida yuqoridagi koʻrsatilgan turlarda faqat balandligi 0,6 m toʻsiqlar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch koʻpriklarda balandligi 0,25 m gʻildirakni qaytaruvchi bruslar bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsuvchi moslamalarining balandligi toʻsiqning ushlab turish qobiliyati darajasiga, yoʻlning toifasiga, harakatlanish boʻlaklarining soniga, piyodalar yoʻlaklari va xizmat koʻrsatish oʻtish joylarining mavjudligi va kengligidan foydalanishning belgilangan qoidalariga, shuningdek yoʻl belgilari, svetoforlar, yoʻl toʻsiqlari va yoʻnaltiruvchi qurilmalarga muvofiq belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsuvchi qurilmaning balandligi deb qoplamaning ustki yuzasidan toʻsiqning tepa qirrasigacha boʻlgan masofani qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻprik inshootlari toʻsiqlarining balandligi hisobiy avtomobil gʻildiragi diametrining kamida 1/2 miqdorida, lekin 0,75 m dan kam boʻlmagan qilib belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprikli inshootlarda piyodalar va xizmat yoʻlaklari yoʻq boʻlgan hollarda toʻsiqlar oraliq qurilma plitasining chekkasidan 0,5 m masofada joylashtirilishi kerak va bunday hollarda barcha sharoitlarda qurilishi zarur boʻlgan perilalar bilan birlashtirilib qoʻyilishi mumkin. Belgilangan talabdan chetga chiqish transport inshootining qoʻllab-quvvatlovchi tuzilmalarining tegishli muhandislik hisob-kitoblari bilan asoslanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ajratuvchi yoʻlakda toʻsiq joylashtirish quyidagi hollarda amalga oshiriladi, agarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻlning kelib birlashadigan joylaridagi ajratuvchi yoʻlakda toʻsiq oʻrnatilgan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ajratuvchi yoʻlakda koʻprikning elementlari, elektr tarmogʻining va yoritgichlarning tayanchlari va h.k. joylashgan boʻlsa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ajratish yoʻlagining konstruksiyasi unga transport vositasining chiqishiga hisoblanmagan boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik inshootlariga yoʻl birlashadigan joylarda har ikkala tomoniga inshootning boshidan va oxiridan kamida 18 m gacha masofaga uzunasiga toʻsiq joylashtirish kerak va dastlabki 6 m da koʻprik inshootidagi toʻsiq bilan bitta toʻgʻri chiziqda boʻlishi lozim. Koʻprik inshootidagi toʻsiqning yoʻl chekkasidagi toʻsiqqa nisbatan rejada burilishi 1:20 dan oshmagan tangensda boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Deformatsiya chokining konstruksiyasi transport vositalari harakatining rovonligini buzmasligi zarur va koʻprikning tayanch maydonchalariga hamda pastda joylashgan qismlariga chiqindilar va suvlarning tushmasligini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv oʻtkazmaydigan choklar qoʻllanilgan hollarda quyidagilar boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chok konstruksiyasini ustida turib koʻrish va taʼmirlash imkoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 ‰ dan kam boʻlmagan qiyalikdagi lotoklar yordamida kirgan suvni oqizib yuborishni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lotoklarni koʻrishga va chiqindilarni tozalashga qulay boʻlishini taʼminlanganligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qovurgʻali metall plitalar bilan qoplangan choklarning konstruksiyasi gidroizolyatsiya plitalaridan yasalgan suv qochirish lotoklariga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha hollarda, sementbeton qoplamalarni deformatsiyaviy choklarining ustida uzish kerak. Asfaltbeton qoplamalarni I — V toifali yoʻllarda choklarning koʻchishi 5 mm gacha boʻlganda hamda past toifali yoʻllarda 10 mm gacha boʻlgan hollarda uzluksiz yaxlit butun qilib qurish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Deformatsiya choklarining konstruksiyalari oraliq qurilmalarga ishonchli qilib ankerlangan boʻlishi kerak. Deformatsiya choklari konstruksiyalarini yoʻl qatnov polotnosiga ankerlash man etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Berkituvchi elementlarni, siljuvchi listlar yoki plitalarni prujinalar yordamida yoki berkituvchi elementlarning zich joylanishini taʼminlaydigan birorta boshqa uslublar bilan pastidagi elementiga siqib turishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,5 sm gacha boʻlgan balkalarning harorat harakati bilan chok uchun tavsiya etilgan variant chaqiqtosh-mastikali hisoblanadi. 1,5 cm dan ortiq harakatlanayotganda maxsus rezina-metall deformatsiyalovchi birikmalardan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-bob. Koʻpriklarni yoʻllar bilan birlashtirish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Tuproq polotnosi katta temir yoʻl koʻpriklarining oldida, uning qirgʻoq tayanchlarining orqa qirrasidan 10 m masofagacha har ikkala tomonidan ham 0,5 m gacha kengaytirilishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida esa, qoʻl tutgich panjaralarining orasidagi masofaga har tomoniga 0,5 m qoʻshgandagi qiymatidan kam boʻlmasligi kerak. Polotnoni kengaytirilgan enidan normal holiga uzunligini 15 — 25 m masofada ravon oʻtkazish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Tuproq koʻtarmani temir yoʻl koʻpriklarining qirgʻoq tayanchlari birlashadigan joylarida ballast prizma gruntlarining oʻpirilib ketmaslikdan ushlab turish tadbirlarini belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining toʻproq koʻtarmalari bilan ulanadigan joyiga oʻtish plitasini yotqizishni temirbetondan rejalashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plitaning uzunligi uning yostiqchasining tagidagi gruntning kutiladigan darajadagi choʻkishiga bogʻliq holda qabul qilinib 8 m dan oshmaydigan etib tayinlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish plitalarini oʻrnatishning asosiy maqsadi koʻprik oraligʻiga silliq kirishni taʼminlash va devorlarga, ustunlarga va tayanchlarning qoziqlariga gorizontal bosimni kamaytirishdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish plitalari inshootning butun kengligiga quriladi. Piyodalar yoʻlagi kengligi chegaralarida uzunligi qisqargan plitalar oʻrnatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qirgʻoq tayanchlari bevosita tuproq koʻtarmaga tayanib turadigan (divan turidagi) koʻpriklarda oʻtish plitasining uzunligini, uning tayanch maydonchalarida har xil darajadagi choʻkishlar mumkin boʻlganida oʻtadigan joyning qabul qilingan profilini saqlash zarurligiga asoslangan holda belgilanishi kerak va 2 m dan kam boʻlmagan etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plitaning gruntga tayanadigan joyining shagʻal-qumli yostigʻi barcha pastki yuzasi bilan namlikni ushlab turmaydigan gruntga yoki tuproq koʻtarmaning muzlash chuqurligidan pastda joylashgan gruntga tayanishi kerak. Tuproq koʻtarmaning zamini nozik loy gruntlar boʻlganida, ularning mumkin boʻladigan choʻkishlari tuproq koʻtarma balandligining 0,5 — 0,7 foiz miqdorlarida deb hisoblagan holda yotqizish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish plitalari va yotiq tayanchlar sirtlari surkama namtoʻsgich qatlamli boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Koʻpriklar konstruksiyasini yoʻlning kelib birlashadigan joyidagi tuproq koʻtarma bilan ulaganda, quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tuproq koʻtarmalar va konuslar choʻkkandan keyin qirgʻoq tayanchning yoki erkin konsolning (avtomobil yoʻllari koʻpriklarida) tuproq koʻtarmaga birlashib turgan qismi konusga, tuproq koʻtarma balandligi 6 m gacha boʻlganida kamida 0,75 m, 6 m dan katta boʻlganida esa kamida 1,0 m (polotnoning qoshi sathida konusning uchidan ulanadigan konstruksiya chekka qirrasigacha boʻlgan masofa) kirib turishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konstruksiyaning qiya yuzasi ferma tagi maydonchasidan (shkaf devorcha tekisligida) yoki shkaf devorchani toʻsib turadigan yon devorchaning tepasidan temir yoʻl koʻpriklarida kamida 0,50 m, avtomobil va shahar koʻpriklarida kamida 0,40 m pastdan oʻtishi kerak. Qoʻshilib ketmaydigan qirgʻoq tayanchlarda konusning pasti ularning oldi tomondagi qirrasidan oraliq tomonga chiqib ketmasligi kerak. Koʻpriklarning koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlarida konusning qiya yuzasi bilan tayanchning oldingi qirrasining kesishadigan nuqtasi hisobiy suv toshqinining sathidan (suvning tiralishidan koʻtarilish va toʻlqin urilishi eʼtiborga olinmagan) balandda va kamida 0,50 m tepada joylashgan boʻlishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻpriklarning koʻmilmaydigan qirgʻoq tayanchlari konusi yuzasining qiyaligi tuproq koʻtarmaning qoshidan, yuqoridan pastga qarab dastlabki 6 m balandlikda 1:1,25 dan, keyingi 6 m da 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Balandligi 12 m dan katta boʻlgan tuproq koʻtarmaning konuslari yuzasining qiyaligini ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash bir muncha yotiq qismigacha kamida 1:1,75 qiyalikda belgilash kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlari, romli va qoziq-estakadali koʻpriklar qirgʻoq tayanchlari hamda suv toshishining hisobiy balandligidagi choʻkish darajasida barcha koʻpriklar uchun konuslar yuzalarining qiyaligi 1:1,5 dan tik boʻlmasligi kerak. Koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganda ularning ustivorligining hisobiga koʻra (zaminini tekshirish bilan) aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻtarmalar va konuslar tugallanish qismi asoslari bilan birgalikda aylana silindrsimon yoki sirtini siljishi orqali (nishablik taʼminlashning geologik shartlari bilan) mustahkamlikka tekshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻchki bor qiyaliklarda tayanchlar joylashganda koʻchki holatini bartaraf qiluvchi konstruktiv-texnologik tadbirlar qoʻllanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Seysmik hududlar uchun konuslar yuzasining qiyaligini SHNK 2.01.20 ga binoan tayinlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Ustunlarga, qoʻllab-quvvatlovchi korpusning devorlariga gorizontal bosimni kamaytirish yoki yoʻq qilish uchun SHNK 2.03.14 va GOST 31938 ga muvofiq kompozit polimer armaturadan foydalangan holda koʻtarmani toʻldirishning odatiy tuprogʻini qatlamli mustahkamlangan tuproq bilan almashtirishga ruxsat beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Koʻprik oldida konusni va koʻprik tayanchining orqa tomonidagi tuproq koʻtarmani ustki tomonida uning balandligiga 2,0 m qoʻshgan qiymatdagi uzunlikkacha, pastki tomonida esa (tabiiy holatda yotgan gruntning yuzasi sathida) kamida 2,0 m uzunlikkacha, qumloq yoki oʻtkazgichlik koeffitsiyenti (zichlagandan keyin) kamida 2,0 m/sut boʻlgan, namlik ushlamaydigan birorta boshqa grunt bilan toʻldirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Drenlangan bostirmani zichlash koeffitsiyenti 0,98 dan kam boʻlmagan miqdorda zichlash zarur. Ogʻir sharoitlarda tegishli tartibda texnik-iqtisodiy hisoblar bilan asoslanganida, suv oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti 2,0 m/sut dan kam boʻlmagan qumlarni, konstruktiv va texnologik tadbirlar (mahkamlovchi va armaturalovchi geosintetik materiallar va toʻrlarni yoki geotoʻrlar) yordamida qirgʻoq tayanchlar, konuslar va ularning orqasidagi tuproq koʻtarmalarning talab darajasidagi ishonchliligini va uzoq muddatga xizmat qilishini taʼminlaganda ishlatish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlar konuslarining qiya yuzalari pastidan tepasigacha mahkamlangan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlarga yoʻlning birlashadigan qismlaridagi tuproq koʻtarmasi qiyalari yuzasini va tovonini hamda oqimni yoʻnaltiruvchi inshootlarning qiya yuzasini mahkamlashning turlari ularning qiyaligiga, suv toshgan paytlardagi maksimal suv miqdoriga mos keladigan tezliklardagi suvning oqimlari va toʻlqinlarning taʼsirlariga koʻra belgilanishi kerak. Umumiy tarmoqdagi temir yoʻllardagi koʻpriklar uchun u tezlikning eng katta qiymati, qolgan koʻpriklar uchun esa hisobiy qiymati qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mahkamlangan yuzalar tepasining balandlik nuqtalari yuqorida koʻrsatilgan suv tiralib koʻtarilishi va toʻlqinlarning urilishlarini ham hisobga olgandagi suv sathidan quyidagi miqdorlarda yuqori boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
katta va oʻrtacha koʻpriklar oldida — kamida 0,50 m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kichik koʻpriklar va quvurlar oldida — kamida 0,25 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-bob. Suvlarni chetlatish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Harakat polotnosi va konstruksiyasining suv tegishi mumkin boʻladigan boshqa yuzalarini (uning ichida piyodalar yoʻlaklari tagidagi bloklarni ham) 20 ‰ dan katta boʻlmagan, temir yoʻl koʻpriklarining ballast koritosida 30 ‰ dan kam boʻlmagan koʻndalang qiyaliklarda loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllaridagi va shaharlardagi koʻpriklarning harakat polotnosining boʻylama qiyaligini kamida 5 ‰ etib qabul qilish kerak. Boʻylama yoʻnalishdagi qiyalik 10 ‰ dan katta, ikkita yoʻnalishdagi qiyaliklarning geometrik yigʻindisi 20 ‰ dan kam boʻlmagan holda, koʻndalang yoʻnalishdagi qiyalik miqdorini kamaytirish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklarida asbest ballast boʻlganida ustida yigʻiladigan suvlarni oqizib yuborish moʻljallangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Yoʻlak (trotuar) bloklarning konstruksiyalari oʻzgarishi sababli qatnov qismini plitali oraliq qurilmalardan qurishda vertikal suv ketkazish quvurchalari qoʻllanilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Balkali oraliq qurilmalarni qoʻllashda diametri 60 mm boʻlgan suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatishga ruxsat etiladi. Buning uchun drenaj tizimini qurish zarur. Qatnov qismining koʻndalang nishabidan tashqari yoʻlaklarning gʻildirak qaytargich devorlaridan 70 sm uzunlikda naychalarning oʻqiga qadar koʻndalang nishab ishlab chiqiladi, bunda koʻprikning butun uzunligi boʻyicha 150 — 200 mm kenglikda drenaj kanali koʻprik inshootning majburiy boʻylama nishabligi bilan quriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv ketkazish quvurchalarini qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror yoʻlaklarning kengligi va balkalar oʻqlari orasidagi masofaga qarab quvurchalar oʻqining geometrik holati bilan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurlarning oʻqlari faqat toʻgʻri burchak kesimli balkalarning plitalari doirasida joylashishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv ketkazish qurilmalaridagi suv ostki konstruksiyalarga, shuningdek temir yoʻllar, avtomobil yoʻllarining qatnov qismiga tushmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton va beton konstruksiyalarning (chetki balkalarning konsol plitalari, yoʻlak bloklari, tayanch “ogolovkalari” va sh.k.) ostki yuzalari vaqti-vaqti bilan namlanishining oldini olish uchun himoya “vistup”lari va “sleznik”larni qurish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoʻl toʻshamasidan gidroizolyatsiya sathiga oʻtgan suvni yigʻish va ketkazish uchun yoʻl toʻshamasi konstruksiyasida zarur boʻlsa drenaj tizimini qurish lozim. Drenaj tizimi va yetarli darajadagi nishablik boʻlganda suv ketkazish quvurchalarini oʻrnatmasa ham boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Drenaj novlari katta yogʻingarchiliklarda asfaltbeton ichida yoki himoya qatlamida joylashtiriladi. Yoʻlaklar yoki qatnov qismi toʻsiqlari oldida joylashtirilgan drenaj tizimi koʻndalang qirqimli eni 150÷200 mm boʻlgan drenaj novlarini oʻz ichiga oladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv ketkazish quvurchalarining ichki diametri kamida 150 mm boʻlishi kerak va ularni 1 m2 maydonga quvurchaning qirqimi kamida 5 sm2 boʻlishi hisobidan temir yoʻl koʻpriklarining ballast “korito”larida oʻrnatish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtoyoʻl va shahar koʻpriklarining qatnov toʻshamasidagi suv ketkazish quvurchalari orasidagi masofa 5 %gacha boʻylama nishablikda “prolet” boʻylab koʻpi bilan 6 m va 5 dan 10 % gacha nishablikda — 12 m ni tashkil qilishi kerak. Keskinroq nishabliklarda quvurchalar orasidagi masofa koʻpayishi mumkin. Uzunligi 9,0 dan ortiq bitta “prolet”dagi quvurchalar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv ketkazish quvurchalari konstruksiyalarni betonlashtirish vaqtida oʻrnatilishi kerak. Gidroizolyatsiya quvur “voronka”siga kiritilishi va suv qabul qiluvchi stakan bilan mahkamlanishi kerak. Quvurchalarning konstruksiyasi ularni tez va oson ajratish va tozalashga imkon berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yopiq qirqimlar ichida (qatnov toʻshamasi elementlari ostida va suv yigʻilishi mumkin boʻlgan boshqa joylarda, shuningdek atmosfera namligining kondensatsiyasi natijasida yigʻiladigan suv) past joylarda diametri kamida 60 mm suv ketkazish quvurchalari oʻrnatilishi koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoʻlak bloklari ostidagi boʻshliqdan suv, odatda, suv ketkazish quvurchalarini qoʻllamagan holda ketishi koʻzda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Borish yoʻllari tomonidan yuza suvlar oqib kelganda gruntlarning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun “ustoy” asosida suvni yoʻl poyidan tashqariga chiqarib yuborish uchun koʻprik borish yoʻllari bilan tutashgunga qadar suv qabul qiluvchi quduqlarni oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalaridan koʻtarma konusiga suvni ketkazish joylarida koʻprik boʻylab konusda suv ketkazish novlari oʻrnatilishi kerak. “Ustoylar”dan suvni ketkazish uchun ishonarli amaldagi drenaj tizimini qurish koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yondashuvlar tomondan yer usti suvlari kirib kelgan taqdirda, tayanchlar tagida tuproqning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish uchun uni suv olish quduqlarini oʻrnatgan holda koʻprikni yondashuvlarga ulashdan oldin pastki qavatdan tashqariga yoʻnaltirish moslamalarini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-bob. Foydalanishdagi jihozlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Oraliq qurilmaning barcha qismlari, tayanchlar va quvurlarning koʻrinib turadigan sirtlari, ularning ahvolini tekshirishga hamda kerakli tadbirlarni bajarishga qulay boʻlishi kerak. Buning uchun yuradigan joylar, narvonlar, tuynuklar, (balandligi kamida 1,10 m boʻlgan) qoʻl tutgich toʻsiqlar, koʻprik osti qurilmalarini vaqtinchalik osishda foydalanadigan konstruksiyaga mahkamlangan qismlar, qarab koʻrishga zarur maxsus moslamalar tayyorlanadi. Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali, qoʻzgʻaluvchan tayanch qismli koʻpriklarda tayanchlar holatini oʻzgarishiga, ularni almashtirishga va taʼmirlashga bogʻliq ishlarni bajarish uchun kerakli sharoit boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Koʻprikli inshoootlar va quvurlarning har bir chekkalarida temir yoʻl inshootlari oldidagi tuproq koʻtarma balandligi 2,0 m dan katta, avtomobil yoʻllari inshootlari oldida 4,0 m dan katta boʻlganida inshootning oʻsha tomonlariga konusning qiya sirtlari ustiga eni 0,75 m boʻlgan tushib-chiqadigan doimiy joylashgan narvon oʻrnatilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Zarur sharoitlarda (masalan, tajribada tekshirish maqsadida koʻpriklar va quvurlar qurilsa, choʻkishlarga taʼsirchan tashqi statik turkumlar koʻpriklarda ishlatilsa, poʻlat konstruksiyalarda oldindan kuchlanish holatlari yaratilganda va h. k.) umumiy deformatsiyalarni, ularning ayrim elementlarining kuchlanish holatlarini nazorat qilib turishga kerak boʻladigan maxsus markalar yoki boshqa bir moslamalarni oʻrnatish masalalari loyiha hujjatlarida koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Tonnel turidagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda ularning uzunliklari 50 m dan katta boʻlganida ikki tomonidan har 50 m masofada shaxmat tartibida yoʻl oʻtish sathida odamlar himoyasi uchun maydonchalar loyihalanishi kerak. Koʻprik yoki yoʻl oʻtkazgichning uzunligi 100 m gacha boʻlsa, bu yopiq joyli maydonchani oʻtish joyining har tomoniga bittadan oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poyezd tezligi 120 km/soat dan katta qilib cheklangan yoʻllarda va eng sovuq besh kunlikning taʼminlanishi 0,98 tashqaridagi havoning oʻrtacha harorati minus 400S boʻlgan hududlardagi koʻpriklarda barcha himoya maydonchalarining orasidagi masofa 25 m dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Koʻprik inshootlari va quvurlarni qurish va rekonstruksiya qilishda SHNK 2.01.02, GOST 30244, GOST 30247.0 va GOST 30247.1 boʻyicha strukturaning zarur boʻlgan yongʻinga bardosh berish darajasini taʼminlash choralarini koʻrish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik osti boʻshligʻining funksional ishlatilishi (koʻprik gorizontal proyeksiyasi va koridori chegarasida yongʻin qutqaruv texnikasi) koʻprikni loyihalashda aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik osti boʻshligʻiga joylashtiriladigan bino, inshoot va xonalar, shuningdek koʻtariluvchi koʻpriklarda mexanizmlarni joylashtirish va jihozlash amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalariga asoslanib bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Koʻprik inshootlarining barcha metall konstruksiyalari, agar yoʻllar doimiy tokli elektr tarmoqlardan 5 m dan, oʻzgaruvchan tokli elektr tarmoqlardan 10 m dan kam masofalarda joylashgan boʻlsa, yerga sim bilan ulangan boʻlishlari zarur. Elektr tarmoqni ushlab turadigan temirbeton va beton konstruksiyalar ham yerga sim bilan birlashtirilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Elektrlashtirilgan temir yoʻllarining ustiga yoʻl oʻtkazgichlar va piyodalar koʻpriklari loyihalanganda elektr tarmogʻining ustiga toʻsiq boʻladigan va himoya qiluvchi, balandligi 2,0 m keladigan tik shitlar (toʻrlar) loyihalanishi kerak. Koʻprikning har ikki tomonidan uzunligi 1,5 m dan kam boʻlmagan gorizontal shitlardan (toʻrlar) foydalanishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Suyuq choʻyan va issiq shlaklar quyilgan choʻmichlar tashiydigan yoʻldagi temir yoʻl koʻpriklarida va yoʻl oʻtkazgichlarda qoʻl tutgich panjaralar oʻrniga balandliklari choʻmichlarning usti tomonidan 20 sm yuqori turadigan maxsus himoyalovchi toʻsiqlar oʻrnatilishi kerak. Bu holda har bir tomonidan 50 m masofada shaxmat tartibida joylashadigan himoya qiluvchi boshpana-maydonchalar moʻljallanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Barcha koʻpriklarda neft va neft mahsulotlarini tashishga moʻljallangan quvurlarni va yuqori kuchlanishli tok oʻtkazuvchi yoʻnalishlar (kuchlanish 1000 V dan katta boʻlgan)ni yotqizishga ruxsat etilmaydi. Bulardan tashqari, temir yoʻl koʻpriklarida gaz va chiqindi suyuqliklarini tashiydigan hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarni yotqizish mumkin emas. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida maxsus texnik-iqtisodiy tomondan asoslangan hollarda issiq suvlar tarmogʻini, suv bilan taʼminlash yoʻllarini, bosim ostida ishlaydigan chiqindi suyuqliklarni oqizuvchi poʻlat quvurlarni va ishchi bosimi 0,6 MPa (6 kgk/sm2) dan katta boʻlmagan gaz oʻtkazgichlarni yotqizish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha sharoitlarda koʻprikning butunligini saqlashga, quvur oʻtkazgichlar va kabellarning teshilgan va shikastlangan hollarida, koʻprik ustidan harakatning xavfsiz va toʻxtovsiz oʻtishini taʼminlashga qaratilgan tadbirlar moʻljallangan boʻlishi zarur. Buning uchun katta va oʻrtacha koʻpriklarda, elektr oʻtkazadigan va boshqa kommunikatsiya yoʻllaridagi temir yoʻl koʻpriklarida, albatta ushbu yoʻllarda koʻprikning ikki tomonidan berkitish va oʻchirishni taʼminlaydigan uskunalar boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. asoslangan hollarda shahar koʻpriklarida va aholi punktlaridagi avtomobil yoʻllari koʻpriklarida, yuqori elektr yoʻnalishining kabelini koʻprikni joriy saqlashga bogʻliq ishlarida xavfsizlikni taʼminlagan sharoitda yotqizishga ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻ toʻldirilgan kabel yoʻnalishlarini va yuqori kuchlanishdagi havoda tortilgan kabellarni koʻprikdan oʻtkazishga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Koʻpriklarda ushbu yoʻlda moʻljallangan aloqa simlarini oʻtkazishga tegishli moslamalar va boshqa shu inshoot uchun ruxsat etilgan kommunikatsiyalarni temir yoʻllarda (shuningdek poyezdlari elektr kuchi bilan yurmaydigan yoʻnalishlarda ham), trolleybus va tramvay yuradigan shaharlarda esa tok tarmogʻini osib qoʻyishga moʻljallangan qurilmalar boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvurlar va kabellarni yotqizish uchun koʻprikni joriy saqlash va taʼmirlash ishlarini bajarilishiga toʻsqinlik qilmaydigan maxsus konstruktiv elementlar (chiqarilgan konsollar, koʻndalang diafragmalar, tashqi osgichlar va h.k.) moʻljallanishi kerak. Piyodalar yoʻlaklari plitalarining tagida va ajratuvchi yoʻlaklarda kommunikatsiyalarni joylashtirish, ulardan foydalanish davrlarida kommunikatsiya va koʻprik konstruksiyalarini shikastlanishdan himoyalovchi sharoit boʻlganida ruxsat etiladi. Piyodalar plitalarining tagidagi bloklarning oʻralgan boʻshliklarida kommunikatsiyalar joylagan hollarda, u yerlarda namtoʻsgich qurilmasi va suv oqizuvchi teshiklar boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Ochiladigan oraliq qurilmali temir yoʻl va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida va oʻtish qismlari har xil harakatlarga moʻljallangan koʻpriklarda (relssiz va relsli transport vositalari navbat bilan harakatlanadigan) ularga ikki tomonidan kiradigan joylari kamida 50 m masofada joylashgan ogohlantiruvchi belgilar bilan toʻsilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ochiladigan oraliqli temir yoʻl koʻpriklari va ikkita yoʻlli uchastkadagi bitta yoʻlli koʻpriklar himoyalovchi (ushlovchi) uchi berk yoʻl yoki yoʻllarni toʻsuvchi joylar bilan himoyalangan boʻlishlari zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Qoʻriqlanuvchi koʻpriklarda, qorovullik qilish uchun xona va kerakli jihozlar boʻlishi kerak. Katta temir yoʻl koʻpriklari va uzunligi 200 m dan oshgan avtomobil va shahar koʻpriklarining yonlarida maydoni 16 — 25 m2, ularga xizmat qilishga moʻljallangan xona va undan tashqari asoslangan hollarda kompressor uchun xona boʻlishi shart. Katta temir yoʻl koʻpriklarida joriy va oʻrta taʼmir ishlarini mexanizatsiyalash uchun siqilgan havo va suv yetkazib beradigan, butun uzunasiga elektr toki bilan taʼminlovchi, toklarni ajratib beruvchi shaxobchalar bilan birgalikda kerakli asbob-uskunalar koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Koʻprikli inshootlar va quvurlarni loyihalayotganda quyidagilar boʻyicha (yoʻnalishlar) atrof-muhitni muhofazalash (AMM) chora-tadbirlari ishlab chiqilishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
atmosfera havosini muhofazalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yer usti va osti suvlarini muhofazalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yerni muhofazalash va undan unumli foydalanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofazalash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
meʼmoriy yodgorliklar, tabiat va tarixiy-arxeologik obyektlarni muhofazalash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Koʻpriklar va quvurlar qurilish (rekonstruksiya) joyini va ularning konstruktiv yechimlarini tanlashda quyidagi sharoitlarni hisobga olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv oqarlarni (ariq, soy, kanal va h.k.) yuvilishi, loyqalanishi va botqoqlanishini hamda oʻsimlik qatlamini buzilishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻzandagi va yer osti suvlari oqishining gidrogeologik rejimini buzilishi va flora va faunaga minimal taʼsirini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻzanda boʻladigan jarayonlarni (suvlar yigʻilib atrofdagi joylarga taʼsirini, koʻprik tagidan suv oqib oʻtishi sharoitining oʻzgarishlari, suv oqimi yoʻnalishining oʻzgarishi va uning qirgʻoq deformatsiyalanishiga taʼsiri).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Suv oqarlarni kesadigan joydagi suv oʻtkazuvchi inshootning sonini va oʻlchamlarini belgilashni atrofdagi tabiiy muhitga koʻrsatadigan taʼsirini hisobga olgan holda bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Koʻpriklar va quvurlarni loyihalayotganda har xil oqindilarning yigʻilib qolishiga yoʻl qoʻymaydigan qurilmalar va tadbirlar koʻrsatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Suv oqarlarda koʻpriklar va quvurlarni loyihalashda toshqin suvlar oʻtadigan boʻlganida, atrofdagi joylarga xavfli ekologik taʼsirlarni yoʻqotish uchun mazkur SHNQ ning 18 va 25-bandlariga rioya etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Koʻprikning qabul qilingan koʻrsatkichlaridan boʻladigan salbiy ekologik oqibatlarni oldini olish uchun mazkur SHNQ ning 27 va 36-bandlarini hisobga olgan holda muayyan joyning tabiiy sharoitlarini toʻla ravishda eʼtiborga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarni loyihalayotganda mazkur SHNQ ning 82 va 98-bandlarining talablarini hisobga olgan holda oʻtish qismining ustidan suvni chetlatish borasida muayyan tadbirlar moʻljallanishi zarur. Suvlarni qatnov qismdan koʻprikni chetiga chiqarish uchun qiyalikni taʼminlab berish kerak. Koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarning konuslari atrofida suvlarni qabul qiluvchi maxsus uskunalar, tozalovchi inshootlar yoki iflos suvlarni oqizadigan tarmoqlar yordamida suvlarni ketkazish ishlari tashkil etilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoʻnaltiruvchi inshootlar suv oqarlar rejimini minimal (asoslangan) oʻzgarishlarni taʼminlab berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Yangi koʻprikli inshootlarni loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilishda atrof-muhitga boʻlgan taʼsirni oldindan baholash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Qurilish maydonlarini joylashtirish va koʻprik oʻtish joyi, yoʻl oʻtkazgichlar, estakadalar, shuningdek quvurlarni qurish ishlarini bajarishda GOST 17.5.1.03 ga binoan qimmatli tabiat yerlarini saqlash hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-bob. Yuklamalar va taʼsirlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Yuklamalarning birgalikdaligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Koʻprik va quvurlar konstruksiyalari quyidagi 5-jadvalga koʻra qabul qilingan yuklamalar va taʼsirlar bilan birgalikda hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

5-jadval

Yuklamalar (taʼsirlar)ning raqami

Yuklamalar va taʼsirlar

Ushbu yuklama bilan (taʼsir bilan) birgalikda olinmaydigan yuklamaning (taʼsirning) raqami

A. Doimiylari

1.

Konstruksiyaning oʻz ogʻirligi

-

2.

Oldindan kuchlantirishning taʼsiri (jumladan, zoʻriqishlarni maʼqul holatga oʻzgartirish)

-

3.

Koʻtarma ogʻirligidan gruntning bosimi

-

4.

Gidrostatik bosim

-

5.

Betonning (kichrayishi) oʻtirishidan va oqishidan boʻladigan taʼsir

-

6.

Grunt choʻkishining taʼsiri

-

B. Vaqtinchaliklari

Harakatlanayotgan tarkibdan va piyodalardan boʻladigani

7.

Vertikal yuklamalar

16, 17

8.

Harakatlanayotgan tarkib taʼsiridagi grunt bosimi

16, 17

9.

Markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan gorizontal holatdagi koʻndalang yuklama

10, 16, 17

10.

Harakatlanayotgan tarkibning gorizontal holatdagi koʻndalang zarbalari

9, 11, 12, 16 — 18

11.

Tormozlanish yoki tortish kuchidan boʻladigan gorizontal holatdagi boʻylama yuklama

10, 13, 14, 16, 17

Boshqalari

12.

Shamoldan boʻladigan yuklama

10, 14, 18

13.

Muzdan boʻladigan yuklama

11, 14, 16, 18

14.

Kemalarning toʻlqinidan boʻladigan yuklama

11 — 13, 15 — 18

15.

Iqlim haroratlarining taʼsirlari

14, 18

16.

Gruntlarning sovuqdan shishishini taʼsiri

7 — 11, 13, 14, 18

17.

Qurilish  yuklamalari

7 — 11, 14, 18

18.

Seysmik yuklamalar

10, 12 — 17

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: zarur holatlarda hisoblashda boshqalari taʼsir turiga kiruvchi tayanch qismlardagi ishqalanish va qarshiliklarni inobatga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chidamlilikka hisoblashlarni doimiy yuklamalar va taʼsirlar bilan № 7-9 raqamlardagi vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi taʼsiriga oʻtkaziladi. Bu holda piyodalar yoʻlaklaridagi vertikal yoʻnalishdagi yoʻlovchilardan tushadigan yuklama hamda harakatlanuvchi tarkibdan tushadigan vertikal yuklama bilan birgalikda hisobga olinmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-guruh chegaraviy holatlarga hisoblashlarni faqat № 1 — 9, 15 va 17 raqamli yuklamalar va taʼsirlarning birgalikdagi miqdorlariga oʻtkazish kerak. Ushbu holda temirbeton konstruksiyalarning yorilishga bardoshliligini hisoblashlarda № 11 raqamli yukni ham, tayanchlarning tepa qismini gorizontal koʻchishga hisoblashda № 10, 12 va 13 raqamli yuklarni ham eʼtiborga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Hisobiy yuklamalarning bir vaqtning oʻzida paydo boʻlish ehtimolining kamayishini hisobga oluvchi birgalikdagi koeffitsiyenti hning qiymatini barcha hisoblashlarda quyidagi miqdorlarni olish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
№ 1 — 6 raqamli doimiy yuklamalarga, № 17 raqamli yukka va temir yoʻldagi yuksiz harakatlanuvchi tarkibning ogʻirligi uchun — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik yuklamalarning faqat bittasining taʼsirini hisobga olganda yoki bittasi boshqasiga yaqindan bogʻliq boʻlgan № 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhi yuklamalarsiz taʼsir etganida — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita yoki undan koʻproq vaqtinchalik yuklamalar taʼsirini hisobga olganda (№ 7 — 9-raqamli yuklamalar guruhini shartli ravishda bitta yuklama deb sanaganda) — vaqtinchalik yuklamalarning bittasi uchun — 0,8, qolganlari uchun — 0,7 ga barobar deb qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. № 12 raqamli yuklamada № 7 raqamli yuklama bilan birgalikda deyiladigan barcha hollarda, yuklamani hosil etuvchi harakatlanuvchi tarkibning turiga koʻra η koeffitsiyentini quyidagicha qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yonidan taʼsir etuvchi shamoldan himoya qilinmagan metropoliten poyezdlari bilan va harakatlanuvchi temir yoʻl tarkibi bilan yuklanganida — 0,5 va oʻsha holda galereyalar bilan himoya qilinganida — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtotransport vositalari va tramvay vagoni bilan yuklanganida — 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil va shahar koʻpriklari uchun orasida № 7 — raqamli yuklamasi boʻlmagan bir nechta vaqtinchalik yuklamalar taʼsir etganida № 12 — raqamli yukka η = 0,5;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Yuklamalarni birgalikda taʼsir etadi deb olingan barcha hollarda № 7 — 9 raqamli yuklamalariga bir xil miqdorda, № 11 yukka № 7 raqamli yuknikidan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. № 18 — raqamli yuklamani № 7 — raqamli yuklama bilan birgalikda hisobga olganda, № 18 — raqamli yuklamaga η koeffitsiyentni 0,8 ga, qolgan vaqtinchalik yuklamalarga, temir yoʻl koʻpriklari uchun (faqat bitta yoʻldan) 0,7, shahar va avtomobil yoʻllari koʻprigi uchun — 0,3 miqdorda qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarning birgalikda boʻlishining har xil holatlari uchun η koeffitsiyentining qiymatlari mazkur SHNQ ning 13-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Konstruksiyalarni barcha guruh chegaraviy holatlarida hisoblashlarda yuklamalar va taʼsirlarning qiymatlarini normativ yuklamalar va taʼsirlarning har bittasining oʻzlariga toʻgʻri keladigan, (mazkur SHNQ ning 117 va 137-bandlaridagi yuklamalarga koʻra) ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ bilan va (mazkur SHNQ ning 129-bandiga muvofiq) 1+µ yoki 1+2/3µ dinamik koeffitsiyentlar bilan birgalikda quyidagi 6-jadvalda koʻrsatilganlarga asosan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-jadval

Chegaraviy holatlar guruhi

Hisoblash turi

Kiritiladigan koeffitsiyent

Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi yuklardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlarga

Harakatlanuvchi tik yoʻnalishdagi (vertikal) yuklama*

I

a) mazkur jadvalning “b” — “g” bandlarida koʻrsatilgan hisoblashlardan tashqari barcha hisoblashlarda

gf

g; 1 + m

b) chidamlilikka hisoblashda

gf = 1

gf = 1; 1 + 2/3 m

v) holatning ustivorligiga hisoblaganda

gf

gf***

g) seysmik yuklamalarni birgalikda olgandagi hisoblashlarda

gf**

gf

II

temirbetondagi yorilishlarning paydo boʻlishlari va kengayishlarini hisoblashlarni ham ichiga qamrab oluvchi barcha hisoblashlarda

gf = 1

gf  = 1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* vertikal yuklar alohida koʻrsatilib oʻtilmagan boʻlsa boshqa hollarda (mazkur SHNQ ning 130-bandiga koʻra yuklama koʻtaruvchi kranlardan tushadigan yuklardan tashqari) dinamik koeffitsiyent 1+µ ni birga teng deb qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Seysmik yuklamalarni qiymati birga teng boʻlgan yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Yuk ortilmagan temir yoʻl tarkibi va metropolitenlar uchun γƒ=1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Doimiy yuklamalar va taʼsirlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Oʻz ogʻirligidan boʻladigan (konstruksiya) meʼyoriy vertikal yuklamalarning qismlari va elementlarining hajmlarini loyihalashda aloqa va elektr simlari tayanchlari, doimiy koʻrishga kerakli moslamalar, quvur oʻtkazgichlar va boshqa ogʻirliklari ham hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning oʻz ogʻirliklaridan boʻladigan yuklamalarni uzunligiga toʻgʻri keladigan oʻrtacha miqdori bilan ular ogʻirligining farqi 10 foizgacha boʻlganida, u yuklamani butun uzunligiga teng tarqalgan deb qabul qilish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir temir yoʻl yoʻnalishining koʻprik polotnosi ogʻirligidan tushadigan yuklamani quyidagi miqdorlarga teng deb qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch koʻndalang toʻsinchalar boʻlganida va piyodalar yoʻlaklari yoʻq holda — 6,9 kN/m (0,70 tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metall konsolli ikkita yoʻlakchali va temirbeton plita koʻndalang toʻsinchali yoʻlga tushadigan yuklamani — 12,7 kN/m(1,30 tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
piyodalar yoʻlaklarisiz va temirbeton ballastsiz plita boʻlgan yoʻllarda — 16,7 kN/m(1,70 tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita piyodalar yoʻlaklari boʻlgan yoʻllarda — 22,6 kN/m (2,30 tk/m).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Payvandlash choklarining, gaykali va ikkita shaybali yuqori mustahkamlikdagi boltlar chiqib turadigan qismlarining ogʻirliklari metallning umumiy ogʻirligiga nisbati quyidagi 7-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

7-jadval

Metall konstruksiya

Payvandlash choklari, %

Yuqori mustahkamlikdagi boltlarning chiqib turadigan qismlari, ikkita shayba gaykalar, %

Boltli payvandlangan

1,0

4,0

Payvandlangan

2,0

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Konstruksiyalarda oldingi kuchlanishning meʼyoriy taʼsiri (shu jumladan, kuchni tartibga solish) koʻrib chiqilayotgan ish bosqichiga mos keladigan yoʻqotishning meʼyoriy qiymatlarini hisobga olgan holda taʼminlangan (nazorat qilinadigan) kuchga muvofiq belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalarda, kuchlantirish va zoʻriqishlarni tartibga solish ishlarini bajarish texnologiyasi bilan bogʻliq yoʻqotishlardan tashqari, betonning torayishi va yemirilishidan boʻladigan yoʻqotishlarni ham hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Koʻpriklarning tayanchlari va quvurlarning boʻgʻinlariga tuproq koʻtarma ogʻirligidan tushadigan gruntning meʼyoriy bosimini quyidagi formulalar yordamida aniqlash kerak, kPa (tk/m2):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) vertikal bosimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻpriklarning tayanchlari uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quvurlar boʻgʻinlari uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(4)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) gorizontal (yon tomondan) bosimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(5)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda h, hx — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlari uchun mazkur SHNQ ning 4-ilovasiga, quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan koʻmish balandligi, m da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γn — gruntning meʼyoriy solishtirma ogʻirligi kN/m3 (tk/m3)da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cv — quvurlar boʻgʻinlari uchun mazkur SHNQ ning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan vertikal bosim koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τn — koʻpriklarning qirgʻoq tayanchlarini koʻmuvchi gruntlarning yon tomondan meʼyoriy bosimining koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(6)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda φn — gruntning meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi, grad; γn va φn larning qiymatlarini hamda inshootni koʻmishga moʻljallangan gruntlar namunalarini laboratoriya tekshirishlari asosida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Texnik loyihalashlarda gruntning meʼyoriy bosimini aniqlashda, koʻmish gruntining solishtirma ogʻirligini γn =17,7 kN/m3 (1,80 tk/m3), meʼyoriy ichki ishqalanish burchagi φn ni qirgʻoq tayanchlari uchun, qumloq (namlikni singdirib quritadigan) gruntlar bilan koʻmilganda 350 deb, tuproq koʻtarma ostidagi quvur boʻgʻinlari uchun 300 deb, quvurlar kallaklari uchun 25o deb qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar tayanchiga gruntning oʻz ogʻirligidan boʻladigan meʼyoriy gorizontal (yon tomonidan boʻladigan) teng taʼsir etuvchi bosimni aniqlash uslubi mazkur SHNQ ning 4-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Meʼyoriy gidrostatik bosimni (suv salmogʻi taʼsirini) yuqoridagi 7-jadval koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Betonning choʻkishi va ogʻishi taʼsirini nisbiy deformatsiyalar turida qabul qilinishi va konstruksiyalardagi zoʻriqishlar va koʻchishlarni aniqlashda hisobga olinishi kerak. Beton ogʻishi faqat doimiy yuklar taʼsiridan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ishning koʻrib chiqilayotgan bosqichi uchun standart choʻkish va oʻrmalanish deformatsiyalarining qiymatlari mazkur SHNQ ning 145-bandi va 10 va 12-ilovalari koʻrsatmalariga muvofiq betonning cheklovchi nisbiy qisqarish deformatsiyalari en va betonning oʻziga xos siljish deformatsiyalari cn qiymatlari bilan aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Tashqi statik noaniq turkumdagi oraliq qurilma qoʻllanilganida koʻprik tayanchining zaminidagi gruntning choʻkishidan boʻladigan meʼyoriy taʼsir hisobga olinishi kerak va poydevorlar choʻkishlarini hisoblash natijalariga koʻra qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Mazkur SHNQ ning 111116-bandlarida koʻrsatilgan doimiy yuklamalar va taʼsirlar uchun yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 8-jadvalga muvofiq qabul qilinishi kerak. Har xil yuklangan tarmoqlar uchun γƒ mazkur SHNQ ning 42 va 43-bandlariga koʻra qabul qilinadigan, holatning ustivorligiga hisoblashdan boshqa barcha hollarda γƒ ning qiymatini bir xil olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

8-jadval

Yuklamalar va taʼsirlar

Yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Ushbu jadvaldagi pastda koʻrsatilganlardan tashqari barcha yuklamalar va taʼsirlar

1,1 (0,9)

Metropoliten va  tramvay yoʻllari, temir yoʻl tagidagi harakat ballastda oʻtadigan koʻprik toʻshamaning ogʻirligi

1,3 (0,9)

Beton va temirbeton taxtalardagi tramvay yoʻli tagidagi  ballastli koʻprik toʻshamasining ogʻirligi

1,2 (0,9)

Avtomobil yoʻllari va shaharlar koʻpriklarining tekislovchi, namtoʻsgich va himoyalovchi qatlamlarining ogʻirligi

1,3 (0,9)

Avtomobil yoʻllari koʻpriklari piyodalar yoʻlaklari va yurish polotnosi qoplamalarining ogʻirligi

1,5 (0,9)

Shahar koʻpriklaridagi yuqorida koʻrsatilgan joylar qoplamalarining ogʻirligi

2,0 (0,9)

Koʻpriklardagi yogʻoch konstruksiyalarning ogʻirligi

1,2 (0,9)

Tuproq koʻtarma ogʻirligidan boʻladigan gruntning gorizontal yoʻnalishdagi:

koʻpriklar tayanchlariga boʻladigan bosimi;

1,4 (0,7)

quvurlar boʻgʻinlariga boʻladigan bosimi.

1,3 (0,8)

Betonning oqishi va oʻtirishdan boʻladigan taʼsiri

1,1 (0,9)

Gruntlarning choʻkishining taʼsiri

1,5 (0,5)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: ichki xoʻjaliklar ichidagi avtomobil yoʻllaridagi koʻpriklar uchun γƒ ning qiymatlarini umumiy foydalanishdagi yoʻllardagi koʻpriklardagidek qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuklamalarning noqulay birgalikdaligidan, ularning konstruksiya elementlariga umumiy taʼsiri koʻpayib ketadigan boʻlganida γƒ ning koʻrsatilgan qavs ichidagi qiymati qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Harakatlanayotgan tarkib va piyodalardan tushadigan vaqtinchalik yuklamalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Harakatlanayotgan temir yoʻl tarkibidan meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamani (SK) (temir yoʻldagi transport vositalarining kelajak rivojini hisobga olgan holda) ogʻirliklari 24,5K kN (2,50K ts) boʻlgan bir nuqtaga toʻplangan alohida yuklar guruhidan va intensivligi 9,81K kN/m (1K ts/m) boʻlgan teng tarqalgan yuklamadan olingan eng koʻp (maksimal) ekvivalent yuklamalar v, kN/m (ts/m) turida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K koʻrsatkich belgilangan yuklama sinfi quyidagiga teng boʻladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapital inshootlar uchun — 14;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch koʻpriklar uchun — 10.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Meʼyoriy v yuklamani intensivligining jadvali va ushbu yuklama bilan yuklash taʼsir chiziqlarini qoidasi mazkur SHNQ ning 6-ilovasida keltirilgan. Bunda quyidagi belgilashlar qabul qilingan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ — taʼsir chizigʻi yuklangan qismining uzunligi (m da);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a=a/𝜆 — taʼsir chizigʻi choʻqqisining nisbatan holati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — taʼsir chizigʻi choʻqqisidan chekasigacha kam masofada boʻlgan tomonining proyeksiyasi, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoʻlning 1 m ga tushadigan yuklamani v ning qiymatiga teng deb qabul qilish kerak. Bunda α = a/λ = 0,5, lekin u 19,62K kN/m (2K ts/m) dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻsh harakatlanuvchi tarkibdan vaqtinchalik vertikal yuk yoʻlning 13,7 kn/m (1,40 s/m) ga teng boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Maxsus harakatlanayotgan ogʻir temir yoʻl tarkibi yurishi moʻljallangan sanoat korxonalarining temir yoʻl yoʻnalishidagi koʻpriklar va quvurlarni hisoblash uchun meʼyoriy yuklamaning mavjud ogʻirligini eʼtiborga olib qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyida koʻrsatilgan hollarda, SK yuklamani hisoblashlarga temir yoʻllarda faqat perspektiv lokomotivlar va vagonlar mavjudligini hamda ogʻir transportyorlar yoʻqligini hisobga oluvchi < 1 koeffitsiyent bilan kiritish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε SK yuklamani quyidagi hisoblashlarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chidamlilikka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temirbeton konstruksiyalarni seysmik yuklamalar boʻyicha yoriqning ochilishi hamda barcha yoʻllar yuklanganda oraliq qurilmalarning egilishlarini va tayanchlarning koʻchishlarini aniqlayotganda, ikkinchi va uchinchi yoʻllarni yuklaganda hamda hisoblashning barcha turlarini bajarganda qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε koeffitsiyentining qiymatini quyidagi 9-jadvaldan aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

9-jadval

Yuklash uzunligi λ, m

Koeffitsiyent ε

5 va undan kam

10 dan 25 gacha

50 va undan koʻp

1,00

0,85

1,00

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: agar hisoblashlarda ε koeffitsiyentdan tashqari dinamik koeffitsiyent (1+µ yoki 1+2/3µ) eʼtiborga olinsa, ular koʻpaytmasining qiymati 1,0 dan kam olinmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ ning oradagi qiymatlari uchun ε ni interpolyatsiya qilish bilan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlari koʻchalaridagi va yoʻllaridagi hamda (umumiy foydalanishdagi, xoʻjaliklar ichidagi va boshqa qishloq xoʻjalik korxonalarining, tashkilotlarining) avtomobil yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan quyidagi meʼyoriy vaqtinchalik vertikal yuklamalar (perspektivalarni hisobga olgan holda) qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) avtotransport vositalaridan — AK (avtomobil gʻildiraklari) yoʻlaklari turidagi (1-rasm) har bir oʻqiga teng 9,81K kN (1K tk) qiymatdagi, yuk tushadigan ikkita oʻqli aravadan va ν — intensivligi ikkita iziga 0,98K kN/m (0,10K tk/m) toʻgʻri keladi. S — gʻildirakning yoʻl qoplamasida sirgʻalish uzunligi (mda).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AK yuklama bilan tramvay yoʻllari ham yuklanadi, agar ular uchun moʻljallanmagan toʻshamada boʻlsa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V toifali yoʻllar va II-s, III-s toifali xoʻjalik yoʻllarda joylashgan yogʻoch koʻpriklar uchun 8 deb olinuvchi K barcha koʻpriklarda 14 ga barobar deb qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qayta quriladigan inshootlar uchun yuk sinfi A11 dan kam boʻlmagan holda loyihalanish topshirigʻi bilan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xuddi shu sinf alohida shahar tuzilmalari uchun ogʻir avtomashinalarning aholi punktlari koʻchalari orqali oʻtishini taqiqlash orqali ham qabul qilinishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) gʻildirakli va oʻrmalovchi (zanjirli) yakka ogʻir yuklamalardan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A14 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun — umumiy ogʻirligi 981 kN (100 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) gʻildirakli yuklama NK-100 tushadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A11 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 785 kN (80 tk) boʻlgan (toʻrtta oʻqli bitta mashinadan) NK-80 yuklama tushadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A8 yukiga loyihalanadigan koʻpriklar va quvurlar uchun umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) boʻlgan oʻrmalovchi yuklama (bitta mashinadan) NG-60 tushadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A8 yukiga loyihalanadigan koʻprik qatnov qismi elementlarini 108 kN (11 tk) ga teng boʻlgan bitta oʻqli bosimga (1 rasm, b), A 11 yuki uchun esa — 137 kN (14 tk) teng bosimga tekshirish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) metropolitenning harakatlanayotgan tarkibining har qaysi yoʻliga — har bir vagonga umumiy ogʻirligi 588 kN (60 tk) yuklama ortilgan toʻrtta oʻqli (1 rasm, g), vagonlardan tashkil topgan hisobiy uzunlikdagi poyezd tarkibi shaklida qabul qilinadi. Taʼsir chizigʻining bir xil belgili ikkita yoki uchta qismini toʻla yuklaganda, u qismlarni ajratib turuvchi boshqa belgili qismlarini har birining ogʻirligi 294 kN (30 tk) boʻlgan boʻsh vagonlar bilan yuklash kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) yoʻldagi tramvaydan tushadigan yuk (tramvay yoʻllarining oʻzicha ajratilgan yoki alohida polotnoda joylashganida), har bittasining umumiy ogʻirligi 294 kN (30 tk) yuklangan, 147 kN (15 tk) yuklanmagan toʻrtta oʻqli vagondan (1 rasm, d) iborat poyezd turida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta poyezdga vagonlar soni toʻrttadan koʻp boʻlmagan, yonma-yon joylashgan poyezdlarning chekkalaridagi oʻqlarini orasidagi masofa kamida 8,5 m boʻlishi kerak degan cheklashlarga rioya qilgan holda poyezddagi vagonlarning soni va poyezdlar orasidagi masofalar eng noqulay yukka toʻgʻri kelishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan yuklamalar bilan yuklanganda, hisoblanayotgan elementlarda eng katta zoʻriqishlarni, konstruksiyaning normada koʻrsatilgan joylarida maksimal siljishlarni (deformatsiyalarni) hosil etadigan boʻlishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda barcha hollarda AK yuki uchun quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har xil belgili, uchta yoki undan koʻp boʻlgan boʻlakli taʼsir chiziqlar bor boʻlganida, koʻrilayotgan belgi uchun zoʻriqishning (siljishning) eng katta qiymatini beradigan boʻlagi arava bilan, shu belgidagi zoʻriqishni (siljishni) hosil qiladigan barcha boʻlaklar (uzunasiga zaruriy uzilishlar bilan) yuklanishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprikda joylashadigan yuk yoʻlagi soni belgilangan harakat yoʻlagi sonidan oshmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoʻshma yoʻlakli yuklanish oʻqlarining orasidagi masofa 3,0 m dan kam boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har qaysi tomonga koʻp yoʻlakli harakat boʻlganida va koʻprikda ajratuvchi tasma boʻlmaganida, har bitta yoʻnalishdagi yuklamaning chapdagi (ichki) chekka yoʻlagining oʻqi harakatlar yoʻnalishini ajratib turadigan chiziqqa yoki koʻprikning oʻq chizigʻiga 1,5 m dan yaqin masofada joylashmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik konstruksiyalarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlarda AK yuklamasi taʼsirining ikkita holati koʻrilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
birinchisi — oʻtish qismida (bunga xavfsizlik yoʻlaklari kirmaydi) harakat yoʻlaklari sonidan oshmaydigan yuklama yoʻlaklari sonini noqulay holatda joylash koʻzda tutiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkinchisi — piyodalar yoʻlagi yuklanmagan holda, oʻtish polotnosining barcha kengligi boʻylab (xavfsizlik yoʻlaklari bilan birga) ikkita yoʻlakli yuklash (bitta yoʻlakli koʻpriklarda-bitta yoʻlakli yuklash) koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birinchi holatda AK yuklamasining chekkadagi qatorining oʻqi oʻtish qismi chekkasidan, ikkinchi holatda oʻtish polotnosi toʻsigʻidan (bordyurdan) 1,5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyani chidamlilikka va ikkinchi guruh chegaraviy holatiga koʻra hisoblashlarda AK ning faqat birinchi holatdagi joylashgandagi taʼsiri koʻrilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrilayotgan kesimda, bir nechta kuch omillarining birgalikdagi taʼsirini aniqlayotganda, AK yuklamasini har bitta omil uchun eng noqulay holatga joylashtirish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Metropoliten yoʻli tagidagi (boshqa harakat bilan birlashtirilmagan) koʻpriklarni birinchi guruh chegaraviy hollariga hisoblashlarda, uning bitta yoʻlini dinamik taʼsir koʻrsatmaydigan, ammo uzunligi hisobiy poyezdnikidan katta (ikki barobargacha) poyezd bilan yuklashga tekshirilib koʻrilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu holda, ikkita yoʻlli koʻpriklarda ikkinchi yoʻl hisobiy uzunlikdagi poyezd bilan yuklanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ogʻir yakka joylanadigan yuklamalar NK-100, NK-80 va NG-60 ni, harakat yoʻnalishi boʻylab oʻtish qismining xohlagan uchastkasida (xavfsizlik yoʻlagi bunga kirmaydi) joylashtirish kerak; ular uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 7-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK yuklamaning oʻqi oʻtish qismining chekkasiga 1,75 m dan kam boʻlmagan holda joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari ikkilangan 12 m masofada joylashgan (birinchi yukning oxirgi oʻqi va ikkinchi yukning oldingi oʻqi) NK yuklamasi taʼsiriga 0,75 ga teng boʻlgan pasaytirish koeffitsiyentini inobatga olib tekshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Agar koʻprikda eni 3 m va undan katta boʻlgan, toʻsilmagan ajratish yoʻlagi koʻzda tutilgan boʻlsa, koʻprikni vaqtinchalik vertikal yuklamalar bilan yuklayotganda, kelajakda ajratuvchi yoʻlakni ham harakat oʻtkazishga foydalanish mumkin boʻlishligini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chidamlilikka va yorilmaslikka hisoblanayotganda NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalar hisobga olinmaydi hamda ular piyodalar yoʻlaklaridagi vaqtinchalik yuklamalar va seysmik kuchlar bilan birgalikda hisoblanmaydi. Ikkinchi chegaraviy holat hisoblashlarida NK yuklamasi 0,8 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tramvay yoʻllarini avtotransport vositalaridan (119, a, b.) tushadigan yuklama bilan yuklaganda AK yuklamasi yoʻlaklari oʻqlarini tramvay yoʻllari oʻqlari bilan ustma-ust boʻladigan etib joylash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish qismidagi qoplamaning qalinligi chegarasida bosimning tarqalishini 45li burchak ostida qabul etish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

a)

b)

v)

g)

d)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-rasm. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarini hisoblash uchun, harakatlanayotgan tarkibdan tushayotgan yuklamalar (taʼsirlar) ning sxemalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — intensivligi boʻlgan, teng tarqalgan yuk yoʻlagi va oʻqiga R bosimli yakka joylashgan arava shakldagi AK avtomobil yuklamasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — A11 va A8 yuklamasiga loyihalanadigan koʻpriklarning oʻtish qismini tekshirish uchun kerakli bitta oʻqqa tushayotgan yuklama;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — ogʻir NK-100, NK-80, NG-60 yuklamalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — metropoliten poyezdlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — tramvay poyezdlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Muhim kattalikdagi yuklamalar koʻtaradigan avtomobillar yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi harakatlanayotgan tarkibdan tushadigan va ularga umumiy foydalanishdagi avtotransport vositalarining ogʻirlik va gabarit parametrlarini cheklashlari taalluqli boʻlmaydigan meʼyoriy vertikal yuklamaning koʻrsatkichlari (parametrlari) quyidagi 10-jadvalda keltirilgan ikkita oʻqli AB avtomobillar kolonnasi turida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

10-jadval

Koʻrsatkichlar

Yuklamalar

AB-51

AB-74

AB-151

Yuklamali avtomobilning oʻqiga tushadigan yuklama, kN (tk):

orqadagi

333 (34,0)

490 (50,0)

990 (101,0)

oldingi

167 (17,0)

235 (24,0)

490 (50,0)

Avtomobil oʻqlari orasidagi masofa (baza), m

3,5

4,2

4,5

Enining gabariti (orqa oʻq gʻildiraklariga koʻra), m

3,5

3,8

5,4

Gʻildirak izlar eni, m gʻildiraklarning:

orqadagi

2,4

2,5

3,75

oldingi

2,8

2,8

4,1

Oʻtish qismi bilan orqa gʻildiraklari tegib turadigan maydoncha enining oʻlchamlari, m da:

uzunasiga

0,40

0,45

0,80

eniga

1,10

1,30

1,65

Gʻildiraklar diametri, m

1,5

1,8

2,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loyihalashda quyidagi holatlarni inobatga olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) har bitta qatordagi avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofani (AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 20 m dan, AB-151 yuklamasi uchun esa 26 m dan kam boʻlmasligi kerak);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) koʻprikka avtomobillar soni uchtadan koʻp boʻlmagan bitta kolonna (qator) bilan yuklanishini (yonma-yon joylashgan avtomobillarning orqa va oldingi oʻqlari orasidagi masofa AB-51 va AB-74 yuklamalari uchun 8 m dan, AB-151 yuklamasi uchun 10 m dan kam boʻlmasliklari kerak. Boshqa tasmalarda joylashadigan avtomobillar soni bittadan koʻp boʻlmasligi lozim. Kolonna boʻlib va yakka turadigan avtomobillar quyidagi 11-jadvalda koʻrsatilgan masofalarga rioya qilgan holda, koʻprik eni boʻylab eng noqulay holatda joylashtiriladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

11-jadval

Koʻprikning eni boʻylab masofalar

Eng kam oʻlchami, m da yuklamalar uchun

AB-51

AB-74

AB-151

Toʻsiqdan avtomobilning orqa gʻildiragi chekkasigacha:

harakatdagilariniki

1,0

1.2

1,6

joyida turganlariniki

Deyarli tegib turadi

Yonma-yon turgan avtomobillarning orqa gʻildiraklarining chekka qirralari orasidagi:

harakatdagilariniki

1,9

2,0

2,5

joyida turganlariniki

0,5

0,7

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB yuklamaning yakka turgan avtomobildan va joyida turgan hamda harakatlanuvchi ushbu avtomobillardan (avtomobillar orasidagi minimal masofalar belgilangan holda) uchburchak shakldagi taʼsir chiziqlari uchun ekvivalent yuklamalar mazkur SHNQ ning 8-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: hisobiy eni 2,5 dan katta, orqadagi tirkamasining bosimi 196 kN (20 tk) dan kam boʻlgan sanoat korxonalari yoʻllaridagi koʻpriklar va quvurlarni A-14 va NK-100 yuklamalariga loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Bir nechta yoʻl yoki harakat yoʻlaklaridan vaqtinchalik yuklamani qabul qiladigan koʻprik elementlari yoki ayrim konstruksiyalari uchun, barcha hisoblashlarda bitta yoʻldan yoki harakatlanuvchi tarkibdan (ushbu yuklama eng noqulay natijalarga olib keladigan) tushadigan yuklamani S1 = 1,0 koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qolgan yoʻl (tasma)lardagi yuklamalarni S1 koeffitsiyentining qiymatini quyidagicha qabul qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε SK yuklamani (bir vaqtning oʻzida uchtadan koʻp boʻlmagan yoʻl yuklanadi) yuklanadigan joy uzunligi 15 m va undan kam boʻlganida 1,0 ga teng qilib, 25 m va undan koʻp boʻlganida 0,7 ga teng qilib, uzunliklar oraliqlaridagi qiymatlar uchun interpolyatsiya qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AK yuklamalari 0,6 qilib aravachaga va teng tarqalgan yuklamalarga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB yuklamasi uchun 0,7 ga teng etib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metropoliten va tramvay poyezdlari uchun 1,0 ga teng etib.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Avtomobil harakatlari tasmalarini (piyodalar yoʻlaklari bilan birgalikda) va relsli yoʻllarni (temir yoʻllarining, metropoliten yoki tramvaylarning) bir va ikkita yuklaganda, kam taʼsir koʻrsatadigan vaqtinchalik vertikal yuklamani (gorizontal yuklamani ham) quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan S2 koeffitsiyentini hisoblashlarga kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s_2=1-0,010λ, ammo 0,75 dan kam emas; (7)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metropoliten yoki tramvay yoʻllarini avtomobil harakati tasmalari bilan bir vaqtda yuklanganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s_2=1-0,002λ, ammo 0,75 dan kam emas; (8)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, λ — oraliq qurilmaning kam miqdordagi taʼsir etuvchi yuklama bilan yuklanish uzunligi, m, da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Koʻpriklar qirgʻoq tayanchlariga (oraliq tayanchlariga ham agar ular konus ichida boʻlsa) harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan normativ gorizontal (yon tomonga) bosimini yuklamaning gruntda rels tavonida yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikalga arctg 1/2 burchak ostida tarqalishini hisobga olgan holda qabul qilinadi va mazkur SHNQ ning 9-ilovasiga asosan aniqlanadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: oʻpirilish prizmasi ustida joylashgan harakatlanayotgan tarkibdan qirgʻoq tayanchiga boʻladigan gruntning gorizontal (yon tomonga) bosimi seysmik taʼsir bilan birgalikda hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Quvurlarning boʻgʻinlariga (seksiyalar), ularning tashqi yuzasining tegishli proyeksiyalariga, harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan gruntning normativ bosimi kPa (tk/m2), uning gruntdagi tarqalishini hisobga olib, quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) vertikal bosimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_v=v/(2,7+h), (9)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil va shahar yoʻllaridan (hisoblash oʻtkazilmaydigan AK yuklamasidan tashqari boshqa yuklamalardan) va AB avtomobillari yuradigan sanoat korxonalari yoʻllaridagi transport vositalaridan
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_v=Ψ/(a_0+h), (10)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) gorizontal bosimi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p_h=p_v τ_n, (11)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, mazkur SHNQ ning 6-ilovasining 1-jadvalidan olinadigan, yuklash uzunligi 𝜆=d+h va taʼsir chizigʻi choʻqqisining holati a=0,5 boʻlgandagi temir yoʻllarning harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan vaqtinchalik vertikal yuklamaning intensivligi, lekin 19,6K kN/m (2K tk/m) dan koʻp boʻlmagan qiymat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — boʻgʻinning tashqi konturi diametri (eni), m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — rels tovonidan yoki yoʻl qoplamasi ustidan vertikal bosimni aniqlayotganda boʻgʻin ustigacha boʻlgan yoki gorizontal (yon tomonga) bosimni aniqlayotganda koʻrilayotgan oʻrtacha masofa, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τn — (6) formulaga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ — 12-jadvaldan olinadigan chiziqli yuklama, kN/m (tk/m)da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a0 — 12-jadvaldan olinadigan tarqalish uchastkasining uzunligi, m da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

12-jadval

Koʻrsatkich

Yuklamalar uchun

NK-100

NK-80

AB-51

AB-74

AB-151

koʻmadigan tuproq balaidligi*, m da

1 va undan koʻp

1,5 va undan koʻp

1,3 va undan koʻp

1,3 dan kam

1,9 va undan koʻp

1,9 dan kam

3 va undan koʻp

3 dan kam

𝛹

233

(24)

186

(19)

186

(19)

42

(4,3)

186

(19)

66

(6,7)

186

(19)

93

(9,5)

a0

3

3

3

-0,3

3

-0,15

3

0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* NK-100 va NK-80 yuki taʼsir etganda koʻmadigan tuproq balandligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h 1 m dan kam yoki NG-60 yuki taʼsir etganida esa h 1,5 m dan kam boʻlganida, quvurning koʻrilayotgan qismidagi bosim miqdorini, uning gruntda vertikalga arctg 1/2 burchagi ostida tarqalishini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. Boʻylama oʻqi egri boʻlgan koʻpriklar uchun markazdan qochuvchi kuchlardan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamalarni har bitta yoʻldan yoki harakat tasmasidan teng tarqagan intensiv vh yuk yoki yakka kuchni Fh turida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vh va qiymatlarini quyidagicha qabul qilish zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) umumiy tarmoqdagi temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S14 yuklamasiga loyihalanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=180/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S10 yuklamasiga loyihalanganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=60/r v, ammo 0,15 v dan koʻp emas,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, r — egrilik radiusi, m, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — mazkur SHNQ ning 118-bandiga binoan qabul qilinadigan harakatlanayotgan tarkibdan boʻladigan ogʻirlik kN/m (tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) korxonalarning temir yoʻllari koʻpriklaridagi harakatlanayotgan tarkibidan quyidagi formulaga koʻra:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=0.008 v_t/r v, (12)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda vt — berilgan radiusdagi egrilikda poyezd harakati uchun belgilangan eng katta tezlik, km/soat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) metropoliten va tramvay poyezdlaridan, quyidagi formulaga koʻra:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=u (v_t^2)/r, (13)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
u — metropoliten poyezdlari uchun 0,241 kN (soat/km2) [0,0246 tk (soat/km2)], tramvay poyezdlari uchun 0,143 kN (soat/km2) [ 0,0146 tk (soat/km2)] ga teng boʻlgan miqdor.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) barcha koʻpriklar uchun AK yukidan egrilik radiusi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250 m va undan kam boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=P/λ K, (14)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
formulasi bilan, 250 m dan katta va 600 m gacha boʻlganida quyidagicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v_h=M/r_λ K, (15)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lekin barcha holatlarda h qiymatlari 12,7/r KkN/m (1,3/r K tk/m) dan kam va 0,49K kN/m (0,050K tk/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, 4,4 kN (0,45tk) ga barobar kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M — 1079 kN.m (110 tk/m) ga barobar moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
radiusi 600 m boʻlganda yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarini hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi. Barcha holatlar uchun vh qiymatlari 1,3/r K(kN/m) dan kam va 0,5K (kN/m) dan koʻp boʻlmasliklari shart
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) sanoat korxonalari yoʻllaridagi egrilik radiusi 400 m va undan kam boʻlganda (undan katta radiusdagi egrilikda, hisoblashlarda markazdan qochuvchi kuchdan boʻladigan yuk eʼtiborga olinmaydi) AB yuklamasidan quyidagi formulaga koʻra
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F_h=20G/r, (16)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, G — 10-jadvaldan olinadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldingi va orqadagi oʻqlarga tushadigan yuk yigʻindisi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻp qatorli (koʻp tasmali) harakat boʻlganida v_h va F_h larning qiymatlarini mazkur SHNKning 121-bandida koʻrsatilgan s1 koeffitsiyenti bilan hisobga olish kerak. Bu holda AK avtomobil yuki bilan yuklanadigan barcha harakat yoʻlaklaridan bitta yoʻlak (qator) dan tashqari boʻladigan vh ni S1=0,6 koeffitsiyenti bilan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vh va Fh yuklamalarining qoʻyilish balandligini (relsning tepa qismidan yoki oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasidan) quyidagi miqdorlarda qabul etish kerak, m, da:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,2-temir yoʻllarning harakatlanuvchi tarkibi uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,0-metropoliten va tramvay uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,5-AK yuklamali transport vositalari uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,2; 2,5 va 3,1-AB-51, AB-74 va AB-151 yuklamalari uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalariga ogʻirlik markazdan qochuvchi kuchlar koʻpriklarni hisoblashlarda eʼtiborga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
126. Koʻpriklarda harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, yoʻllar yoki harakat yoʻlagi sonlaridan qatʼiy nazar quyidagicha qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) relsli yoʻllardagi harakatlanayotgan tarkibdan, uning ustki qismi tepasining sathiga qoʻyilgan teng tarqalgan yuk turida va ularning qiymatlari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl poyezdlari uchun-0,59K kN/m (0,06K tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metropoliten poyezdlari uchun — 1,96 kN/m (0,2 tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tramvay poyezdlari uchun — 1,47 kN/m (0,15 tk/m);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
teng etib qabul qilinadi, bunda K-SK yuklamaning klassi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) AK avtomobil yuklamasidan — teng tarqalgan yuklama turida, 0,39K kN/m (0,04K tk/m) ga barobar yoki bir nuqtaga yoʻnaltirilgan 5,9K kN/m (0,6K tk/m) ga teng kuch turida oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga qoʻyilgan qismi, bunda K — AK yuklama sinfi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) AB yuklamasidan qiymati 0,2G ga teng, oʻtish qismi qoplamasining ustki yuzasi sathiga yoki uning toʻsigʻiga qoʻyilgan jamlangan kuch taʼsiri turida, bu yerda mazkur SHNQ ning 7-ilovasi 10-jadvalidan aniqlanadigan bitta avtomobil ogʻirligi (oldiga va orqa oʻqlarga tushadigan yuklamalar yigʻindisi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻtish qismi toʻsiqlari elementlarini va ularning mahkamlanishlarini hisoblashda gorizontal yuklarni quyidagicha qabul qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bikrligi katta tutash temirbeton parapet toʻsiqlar uchun — oʻtish sathidan toʻsiq balandligining 2/3 qismidagi masofada 1 m uzunlikka 11,8K kN (1,2K tk) ga barobar koʻndalang yuk turida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bordyurlar uchun-0,5 m uzunlikka tarqalgan va uning tepasi sathiga qoʻyilgan 5,9K kN (0,6K tk) qiymatli koʻndalang yuklama turida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metall panjarali, bikrligi nisbatan kamroq toʻsiqlarning konsol ustunlari uchun — (ularning orasidagi masofa 2,5 dan 3,0 m gacha boʻlganida) yoʻnaltiruvchi taxtachalar sathida bir vaqtda taʼsir etadigan jamlangan kuch turida va quyidagi qiymatlarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
harakatda koʻndalang yoʻnalishda — 4,41K kN (0,45K tk) ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
harakat yoʻnalishida — 2,45K kN (0,25K tk) ga,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda m K-AK yuklamasi sinfi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Metall panjarali toʻsiqlar uchun uzluksiz yoʻnaltiruvchi taxtachalar boʻlganida koʻprik yoʻnalishida taʼsir etuvchi yuklamani qator joylashgan toʻrtta ustunga tarqatib, qabul qilish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 26804 ga asosan tayyorlangan metall panjaralar turidagi toʻsiqlar elementlarini gorizontal yuklamalar taʼsiriga hisoblanmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjarali toʻsiqlarning boltlarini torttirib qoʻygan tugunlarining mahkamlovchi qismlari quyidagi holatlarga tekshirilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qirqilishga javob beradigan mahkamlovchi toʻrtta boltlarining gorizontal zoʻriqishiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita yonma-yon joylashgan boltlarning uzilishiga toʻgʻri keladigan zoʻriqishdan hosil boʻladigan teskari tomondagi qovurgʻaga nisbatan momentga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK-100, NK-80 va NG-60 yuklamalarining zarbasidan boʻladigan koʻndalang yuklamalar hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanoat korxonalarining yoʻllaridagi koʻpriklarda (AB yuklamasidan) toʻsiqning (parapet yoki bordyur) ustki qismidagi, oʻlchamlari — balandligi va uzunligi yoʻnalishlarida quyidagi qiymatlardagi yuzaga teng tarqalgan bosim turida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB-51 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20x45
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB-74 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25x50
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB-151 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30x60
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻpriklar uchun harakatlanayotgan tarkib zarbasidan boʻladigan normativ gorizontal koʻndalang yuklamani, harakatning maksimal tezligi 40 km/soat gacha deb cheklanganda, 0,3K kN/m (0,03K tk/m) ga, harakat tezligi 80 km/soat va undan katta boʻlganida — umumiy tarmoqdagi temir yoʻllar uchun moʻljallangan miqdordagiga teng etib qabul qilinadi (“a” bandchani koʻring).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
127. Harakatlanayotgan tarkibning toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan normativ gorizontal boʻylama yoʻnalishdagi yuklamani quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) koʻpriklarning tayanchlari va oraliq qurilmalarining elementlarini hisoblayotganda harakatlanayotgan yuklamaning normativ ogʻirligining foiz miqdorida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SK temir yoʻl yukidan, metropoliten va tramvaylardan — 10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AK yuklamasining teng tarqalgan shakldagi qismidan (aravacha ogʻirligi yuklar tarkibida hisobga olinmaydi) 50, ammo 7,8K kN (0,8K tk) dan kam emas va 24,5K kN (2,5K tk)dan koʻp emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB-51 va AB-74 yuklamalaridan (bitta avtomobil ogʻirligiga)-45 dan ( m boʻlganida) 60 gacha (λ ≥ 60 m boʻlganida);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB-151 yuklamasidan (bitta avtomobil ogʻirligiga 30 dan (λ ≤25 m boʻlganida) 40 gacha (λ≥ 60 m boʻlganida); λ ning oraliqlardagi qiymatlari yuqoridagi raqamlar asosida hisoblab topiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) I-III, I-v, II-k, II-v, II-k, III-v, III-k, IV-v, IV-k toifali avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining deformatsiyaviy (koʻndalang) choklarini hisoblashda 6,86K kN (0,7K tk);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV va V toifali hamda xoʻjalik ichidagi yoʻllarda 4,9K kN (0,5K tk);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB yuklamasiga moʻljallangan sanoat korxonalari yoʻllaridagi hisobiy avtomobil ogʻirligining 50 foizi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“a” holdagi hisoblashlarda gorizontal boʻylama yuklamaning qoʻyilish balandligini mazkur SHNQ ning 125-bandiga muvofiq olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Deformatsiyaviy chokni hisoblashda gorizontal boʻylama yuklamani utish sathiga qoʻyish va biri ikkinchisidan, AK yuklamasi uchun 1,9 ga teng masofada, AB yuklamasi uchun mazkur SHNQ ning 10-jadvalida koʻrsatilgandek, ortki gʻildiraklarining izlari eniga barobar masofada joylashgan, oʻzaro teng boʻlgan ikkita kuchlar turida qabul qilmoq kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pastda koʻrsatilgan hollarda, boʻylama yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl yoʻnalishlari ikkita boʻlganida bittasidan, ikkita va undan koʻp boʻlganida ikkitasidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprikdagi avtomobil harakati tasmalari soni har qancha boʻlganida faqat bitta yoʻnalishdagi yoʻlaklardan, agarda kelajakda harakatni butun eniga bir tomonlama yuradigan qilish moʻljallanganda, u holda harakat yoʻlaklarining barchasidan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha hollarda mazkur SHNQ ning 121-bandi talablariga binoan S1 koeffitsiyentini hisobga olmoq kerak. Transport tarkibidan hosil boʻluvchi qirgʻoq tayanchlarining grunt buzilish prizmasida joylashgan boʻylama yuklama hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsinli oraliq qurilma koʻpriklarda boʻylama yuklamani, quyidagi sathlarda qoʻyish mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qirgʻoq tayanchlarni hisoblashda — oʻtish qismining ustki sathida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq tayanchlarni hisoblashda — yuklamani koʻchirishdan boʻladigan moment taʼsirini hisobga olmaslikni ruxsat etgan holda, tayanchlarning markazi sathida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoʻzgʻalmas tayanchga beriladigan, toʻxtatishdan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama kuchni, oraliq qurilmaga taʼsir etuvchi boʻylama kuchning toʻla qiymatidan 100 foiz miqdorida qabul qilinadi. Tayanchga, kichik oraliqli tomonida uzlukli turkumdagi oraliq qurilma ishlatilib, uning tagiga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻyilgan holdan tashqari, yuqorida koʻrsatilgandek sharoitda shu tayanch oʻrnatilgan qoʻshni oraliq qurilmaning qoʻzgʻaluvchan tayanchida yuz beradigan boʻylama kuchni hisobga olmaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kichik oraliqli tomoniga qoʻzgʻalmas, katta oraliqli tomoniga esa qoʻzgʻaluvchan tayanch oʻrnatilganida va oraliq qurilmalari uzlukli boʻlsa, tayanchga beriladigan kuchni ikkala tomonidagi tayanchlari orqali beriladigan boʻylama kuchlar yigʻindisiga teng etib qabul etish kerak, lekin u qiymat, katta uzunlikdagi oraliq tomoniga qoʻzgʻalmas tayanch qoʻygan holda yuz beradigan kuch miqdoridan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzluksiz va haroratga uzluksiz oraliq qurilmalarining qoʻzgʻalmas tayanchlaridan tayanchga beriladigan kuchni hisoblash bilan asoslangan hollarda, oraliq qurilmaning butun uzunasidan boʻladigan boʻylama kuchning toʻla qiymatidan ishqalanish koeffitsiyenti minimal qiymati, qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanish kuchini olib tashlagandagi miqdorini qabul qilish mumkin, ammo bu qiymat toʻla boʻylama kuchni tayanchlar orasida ularning bikrliklariga proporsional taqsimlagandagi bitta tayanchiga toʻgʻri keladigan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarida tayanchlari alohida ustunlardan tashkil topgan temirbeton, poʻlat tayanchlardagi harakat toʻxtashidan yoki tortish kuchidan boʻladigan boʻylama gorizontal yuklamani aniqlashda vaqtinchalik qoʻzgʻaluvchan vertikal yuklamaning intensivligini 9,81K kN (K tk/m)ga barobar deb qabul etish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama yuklamalarni oʻziga qabul qiladigan qurilmalarni loyihalayotganda, tortish kuchining toʻla qiymatini yuk ogʻirligining quyidagi foiz miqdorini tashkil etadigan tarqalgan yuk turida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuklanadigan joy uzunligi 40 m va undan kam boʻlganida — 25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xuddi oʻzi 100 m va undan koʻp boʻlganida — 10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qiymatlarda — interpolyatsiya bidan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
128. Piyodalar koʻpriklari va yoʻlaklari uchun normativ vaqtinchalik yuklamani quyidagicha qabul qilmoq kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) vertikal teng tarqalgan yuklama turida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) piyodalar koʻpriklarida 3,92 kPa (0,4 tk/m2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklarida (boshqa taʼsir qilayotgan yuklamalar bilan birgalikda hisobga olgan holda) ushbu formulaga binoan
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ð = 3,92 — 0,0196λ, êÏà
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(ð = 0,4 — 2λ, òê/ì^2) (17)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,96 kPa (0,2 tk/m2) dan kam emas,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, yuklanadigan joyning (ikkita va undan koʻp yuklanadigan uchastkalar boʻlganida, ularning uzunliklarining yigʻindisi), mda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) boshqa yuklamalar yoʻq holda hisobga olinadigan teng tarqalgan yuklamani:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) vertikal holda — yoʻl ballastda joylashadigan temir yoʻl va metropoliten koʻpriklarining faqat piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda 9,81 kPa (1tk/m2), boshqa koʻpriklar piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashda — 3,92 kPa (0,4 tk/m2) miqdorida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) vertikal va gorizontal holda — shahar koʻpriklarining qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda 0,98 kN/m (0,1 tk/m) miqdorida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) boshqa yuklamalar yoʻgʻida hisobga olinadigan nuqtaga qoʻyilgan bosimni:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) vertikal holda — shahar koʻpriklari piyodalari yoʻlagi elementlarini hisoblashda 9,8 kN (1tk) avtomobil gʻildiragidan tarqalish maydonchasi 0,015 m2 (0,15x 0,10 m), boshqa koʻpriklarda 3,4 kN (0,35 tk) miqdorlarida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) vertikal yoki gorizontal holda — koʻpriklarning qoʻl tutgich panjaralarini hisoblashda, 1,27 kN (0,13 tk) miqdorida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xoʻjalik yoʻllardagi koʻpriklarning piyodalar yoʻlaklari hamda barcha toifadagi avtomobil yoʻllari koʻpriklaridagi xizmat vaqtida foydalaniladigan yoʻlaklarning elementlarini hisoblashda teng tarqalgan yuklama 1,96 kPa (0,2 tk /m2)ga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarning asosiy konstruksiyalarini hisoblayotganda moʻljallangan yuklama yuqoridagi piyodalar yoʻlagida eʼtiborga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Piyodalar yoʻlagining elementlarini hisoblanayotganda koʻprik konstruksiyasini kundalik va davriy koʻriklarda foydalaniladigan moslama va asboblardan tushadigan yuklamalarni ham hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
129. Avtomobil va shahar yoʻllarining va temir yoʻlning qoʻzgʻaluvchan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga dinamik koeffitsiyent (1+µ)ni quyidagilarga teng deb qabul etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) vertikal yuklamalar SK, ε SK va AK (yagona yuklamali bosimni ham kiritgan holda) hamda metropoliten va tramvay poyezdlaridan boʻladigan yuklamalarga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) poʻlat va poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarning hamda poʻlat tayanch elementlari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklari va barcha turkumdagi metropoliten va tramvay yoʻllariga alohida oʻrnatilib quriladigan koʻpriklarda (uzluksiz oraliq qurilmalari bosh fermalarining asosiy elementlari bundan mustasno) oʻtish qismining turidan qatʼiy nazar (ballastda yoki koʻndalang toʻsinchalarda) ammo 1,15 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+18/(30+λ), (18)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzluksiz oraliq qurilmali temir yoʻl koʻpriklarining hamda avtomobil va temir yoʻl, metropoliten poyezdlarining yurgizgandagi yuklamalariga birlashtirilgan barcha turkumdagi koʻpriklar bosh fermalarining asosiy elementlariga
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+14/(30+λ), (19)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo temir yoʻl koʻpriklari uchun 1,15 dan, birlashgan (temir yoʻl va avtomobil) koʻpriklar uchun 1,10 dan kam boʻlmasliklari kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
osma va vantli koʻpriklarning bosh fermalari (toʻsinlari) va pilonlaridan boshqa barcha turkumdagi avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari elementlari uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+15/(37,5+λ), (20)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
osma va vantli koʻpriklarning bosh ferma va pilonlari elementlari uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+50/(70+λ), (21)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) temirbeton oraliq qurilmalar, romli konstruksiyalar (shular qatorida arka usti panjarali qurilmalar ham) hamda temirbeton panjarali, yupqa devorli va ustunli tayanchlar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl va rels tagida turadigan koʻpriklarda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+10/(20+λ), (22)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,15 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
birlashtirilgan koʻpriklar uchun ham formulaga koʻra, ammo 1,10 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(45-λ)/135, (23)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,0 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) temirbeton quvur halqalari va yer tagidagi piyodalar yoʻllari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻllari va metropoliten yoʻllarida koʻmilgan ballastning umumiy qalinligi (relsning tovonidan oʻlchaganda):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,40 m va undan kamida formulaga binoan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,00 m va koʻp boʻlganida 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraligʻdagi qiymatlarda shular negizida hisoblab topiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllarida 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) tutashgan arka usti qurilmali temirbeton va beton arkalar uchun, beton tayanchlar va barcha poydevorlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) panjarali arka usti konstruksiyali arkali temirbeton oraliq qurilmalarning arka va svodlari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklarida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+12/(100+λ) (1+0,4l/ƒ), (24)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, arkaning koʻtarilish oʻqi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arkaning oraliq uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ =1+(70-λ)/250, (25)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,00 dan kam emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi sathida joylashgan deformatsiya (koʻndalang) choklari va ularning tortuvchi tiragich (mumkin boʻladigan vertikal va gorizontal kuchlarga) elementlari uchun 1+µ=2,00.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) vaqtinchalik vertikal AB yuklamasiga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) poʻlat va poʻlat-temir-beton oraliq qurilmalar hamda poʻlat tayanchlari elementlari uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(81-λ)/115, (26)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,00 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) temirbeton toʻsinli oraliq qurilmalarda, yupqa devorli va tik tayanchlar hamda quvur zvenolari uchun, yoʻl qoplamasi tagida tuproq boʻlmaganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1+(81-λ)/135, (27)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,00 dan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) beton tayanchlar va quvur halqalari, grunt zaminlar va barcha poydevorlar uchun, koʻmish qalinligi (bunga yoʻl qoplamasi qalinligi ham kiradi) temirbeton quvur halqalari uchun 1,0 m dan kam boʻlmaganda, yuqoridagi “b” bandida koʻrsatilgan boshqa elementlar uchun 0,5 m dan kam boʻlganida 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻmish qalinligi (yoʻl qoplamasi qalinligi ham kirganda) “v” bandida “koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlganida “b” bandida koʻrsatilgan dinamik koeffitsiyent qiymatlari, “b” va “v” bandlardagi qabul qilingan qiymatlar asosida hisoblab topiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
AB yuklamaning avtomobillar qatori (kolonna) uchun mazkur SHNQ ning 120-bandining “b” bandidagi holga hisoblashlarda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) avtomobil va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari, yupqa devorli va ustun tayanchli uchun yakka joylanadigan transport birliklari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NK-100, NK-80 yuklamasiga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,30 λ ≤1,0 m boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,10 λ ≤5,0 m boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ ning oradagi qiymatlari, berilgan qiymatlar asosida hisoblab (interpolyatsiya) topiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
NG-60 yuklamasiga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1+µ=1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4) piyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari uchun vertikal qoʻzgʻaluvchan yuklamalarga 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5) tayanchlarga, avtomobil va temir yoʻl transport vositalaridan gruntlarga boʻladigan bosimga va vaqtinchalik gorizontal yuklamalarga 1+µ=1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6) koʻpriklarni chidamlilikka hisoblashda (mazkur SHNQ ning 6-jadvaliga qarang) (28) — (37) formulalar bilan olingan cheklashlarni ham kiritgandagi) dinamik qoʻshimcha 1+µ ni 2/3 ga koʻpaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Formulalardagi λ ning qiymatini (oraliq uzunligi yoki yuklanadigan uchastkalar uzunligi) quyidagicha qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) bosh fermaning (uzlukli balka, arka, rama) asosiy elementlari hamda boʻylama va koʻndalang toʻsinlar uchun bosh fermaning ishida ularning ishtirokini koʻrsatuvchi oraliqning uzunligiga yoki taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi oraliq uzunligidan katta boʻlganida oʻsha yuklash uzunligiga teng etib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) uzluksiz turkumdagi bosh fermalarning asosiy elementlari uchun taʼsir chizigʻining yuklanadigan uchastkalarining uzunliklari yigʻindisiga (ularni ajratuvchi uchastkalar bilan birga) teng etib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) mahalliy yuklamaga hisoblashda (taʼsir chizigʻining mahalliy yuklama taʼsirini hisobga oladigan qismini yuklaganda):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻylama toʻsinlari ularning oraliq uzunligiga teng qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang toʻsin panelga ulanadigan boʻylama toʻsinlarning umumiy uzunligiga teng etib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faqat mahalliy yuklamalarga ishlaydigan ustunlar va boshqa elementlar — birlashuvchi boʻylama qovurgʻalarining uzunliklarining yigʻindisiga barobar qilinib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ballast togʻorasi plitasini (yoʻlga koʻndalang) shartli ravishda nolga barobar qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻlning metall toʻsinlarga yotqiziladigan temirbeton plitalarini, ularni yoʻlga koʻndalang yoʻnalishda hisoblaganda — plitaning eniga barobar qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoʻlning boʻylama yoʻnalishida hisoblaganda boʻylama toʻsin paneli uzunligiga barobar qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
metall toʻsinlarga yotqizilgan avtomobil oʻtadigan temirbeton taxtalarni, ularni koʻprik koʻndalangiga hisoblaganda tayanib turadigan toʻsinlar orasidagi masofaga barobar etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) bir vaqtning oʻzida asosiy va mahalliy yuklamalarni hisobga oladigan taʼsir chizigʻini yuklaganda bu yuklamalarning har bittasi uchun alohida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) barcha turdagi tayanch elementlari uchun yuklanadigan uchastkalarning (ularni ajratib turadigan uchastkalari bilan birgalikda) uzunliklari yigʻindisi sifatida aniqlanuvchi, tayanch reaksiyasining taʼsir chizigʻining yuklanish uzunligiga barobar qilinib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) quvurlar va yer osti piyodalar yoʻllarining halqalari (boʻgʻinlari) uchun boʻgʻinlar eniga barobar qilinib.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: sanoat korxonalarining temir yoʻllaridagi koʻprik ustidagi harakatning belgilangan maksimal tezligi cheklangan (vt<80 km/soat) hollarda dinamik koeffitsiyentning tegishli hisobiy qiymatini vt/80 ga koʻpaytirib koeffitsiyentni birmuncha kamaytirishga ruxsat qilinadi, ammo 1,10 dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
130. Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ ni mazkur SHNQ ning 118 — 128-bandlarida keltirilgan vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar uchun quyidagilarga barobar deb qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ε SK va SK temir yoʻl yuklamalar uchun quyidagi 13-jadvalga binoan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

13-jadval

Taʼsir turi

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Yuklash uzunligi λ* ga bogʻliq holda koʻpriklar konstruksiyasini hisoblashda, m

quvurlar halqalarini hisoblashda

0

50

150 va undan koʻp

Vertikal

1,30

1,15

1,10

1,30

Gorizontal

1,20

1,10

1,10

1,20

Oʻpirilish prizmasi ustida turgan qoʻzgʻaluvchan tarkibdan boʻladigan grunt bosimi

1,20 yuklash uzunligi qandoq boʻlganidan qatʼiy nazar

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Bu yerda λ yuklamasiz tarkib bilan (γƒ =1 da) yuklangan uchastkaning uzunligini olib tashlagandan keyingi taʼsir chizigʻining yuklash uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ ning oradagi qiymatlari interpolyatsiya qilib berilganlardan foydalanib topiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) AK avtotransport vositalaridan boʻladigan yuk uchun mazkur SHNQ ning 14-jadvaliga binoan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) gʻildirakli (NK-100, NK-80) va oʻrmalovchi zanjirli (NG-60) yuklamalari va ularning taʼsirlariga 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) metropoliten va tramvay harakatlanayotgan tarkibidan boʻladigan yuklamalarga quyidagi formulaga binoan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γƒ=1,3(1-λ/〖10^3), (28)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 1,10 dan kam emas, bu yerda λ yuklash uzunligi, mda, yuqoridagi 13-jadvaldan olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) taqsimlangan yuklamalar uchun quyidagi hisoblarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
piyodalar koʻpriklari va piyodalar yoʻlaklari elementlarini hisoblashlarda (ichki xoʻjalik yoʻllaridagi koʻpriklardagi piyodalar yoʻlaklari va xizmat yoʻlaklaridan boshqa) hamda shahar koʻpriklaridagi qoʻl tutgich panjaralari uchun — 1,40;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
piyodalar yoʻlaklari barcha boshqa yuklamalar bilan birga hisobga olinganda — 1,20;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xoʻjalik yoʻllari koʻpriklarining piyodalar yoʻlaklari va barcha toifadagi yoʻllardagi koʻpriklarning xizmat yoʻlaklari uchun — 1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) oʻtish qismining toʻsigʻiga qoʻyiladigan tarqalgan va nuqtaga toʻplangan gorizontal yuklamalarga hamda piyodalar yoʻlaklari va qoʻl tutgich panjaralariga bitta nuqtada toʻplangan bosimiga — 1,00;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j) tashiladigan tuproq jinslarining solishtirma ogʻirligiga b bogʻliq holda quriladigan yoʻllarning AB avtomobil yuklamalariga va ularning taʼsirlariga quyidagicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γvb ≤ 17,7 kN /m3 (1,8 tk /m3) boʻlganida 1,1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γvb = 39,2 kN /m3 (4,0 tk /m3) boʻlganida 1,4 oraliq miqdorlarda interpolyatsiyadan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

14-jadval

Yuk turi

Qoʻllanish hollari

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti, γƒ

AK uchun arava

Koʻpriklar oʻtish qismining elementlarini hisoblashlarda

1,50

Koʻpriklarning barcha boshqa elementlarini hisoblashlarda

1,50  l1) = 0 da

1,20  l ³ 30 m da

Seysmik taʼsirga hisoblashlarda ogʻirlikni aniqlashda

AK uchun teng tarqalgan

Koʻprik konstruksiyalari va quvurlar boʻgʻinlarini vertikal va gorizontal taʼsirlarga hisoblashlarda

1,20

NK uchun yakka joylashgan oʻq

A11 (A8) yuklamasiga loyihalanayotgan koʻpriklarning oʻtish qismi elementlarini tekshirishda

1,10 (1,20)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda taʼsir chizigʻining bir xil ishorali uchastkasining uzunligining oradagi qiymatlari uchun γƒ ni berilgan qiymatlardan foydalanib interpolyatsiya qilib topish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γf=1.5-(1.5-1.2)/30•λ, (29)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
131. Shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ miqdorini oʻrtacha va uzilib urib turadigan Wp tashkil etuvchilarining normativ qiymatlarining yigʻindisi turida aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wn = Wm + Wp, (30)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z balandlikdagi suvning yoki yerning yuzasida shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisi Wm ning normativ qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wm = Wo kCw, (31)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, W0 Oʻzbekiston Respublikasining inshoot quriladigan hududiga bogʻliq holda QMQ 2.01.07dan olinadigan shamol bosimining normativ qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k atrofi ochiq joyda (A turi) z masofadagi balandlikdagi shamol bosimining oʻzgarishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
U ham QMQ 2.01.07dan olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cw koʻprik konstruksiyalarining, temir yoʻl va metropoliten harakatlanuvchi tarkiblarining yuzalari qarshiligining aerodinamik koeffitsiyenti 11-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Balandlikdagi shamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan tashkil etuvchisining normativ qiymatini Wp ni QMQ 2.01.07-97 da keltirilgan koʻrsatmalarga koʻra aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wp = Wm LV, (32)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, dinamik koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — balandlikdagi shamol bosimining uzilib urish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — inshootning hisobiy yuzasiga uzilib urishini fazoviy tuzatish koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shamoldan boʻladigan yuklamaning uzilib urib turadigan (pulsatsion) tashkil etuvchisini koʻprik konstruksiyalariga muvofiq aniqlashda quyidagilarga amal qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) L va v koeffitsiyentlari koʻpaytmasini quyidagicha olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,55-0,15-/100, (2.30) (33)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo 0,30 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, λ — oraliq uzunligi yoki tayanch balandligi, m, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) uzlukli toʻsinli konstruksiyalar uchun dinamik koeffitsiyentni, koʻrilayotgan konstruksiya gorizontal tekislikda bitta erkinlik darajasiga ega (xususiy tebranishning past zichligi bilan ƒ1, Gs) dinamik turkum deb moʻljallab topish kerak va uning qiymatini QMQ 2.01.07 mazkur SHNQ ning 563-bandida keltirilgan grafikdan oʻsha yerda koʻrsatilgan parametri va temirbeton va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun δ=0,3, poʻlat konstruksiyalar uchun δ=0,15 boʻlgan soʻnishning logarifmik dekrementiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar toʻsinli oraliq qurilma uzluksiz boʻlsa va uzlukli toʻsinli oraliq qurilmada f𝑖 > fl boʻlsa boʻladigan sharoitda dinamik koeffitsiyent 1,2 ga teng deb qabul qilinadi. Bu yerda, ƒl, Gsni har xil shamol rayonlarida xususiy shakldagi tebranishlardan hosil boʻladigan inersiya kuchlarini hisobga olmaslik ruxsat etiladigan QMQ 2.01.07da keltirilgan xususiy tebranish zichligining chegaraviy qiymati hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllaridagi va shahardagi koʻpriklar konstruksiyalarini hisoblashda ushbu koʻpriklarda joylashgan tramvay va relssiz transport vositalariga shamolning taʼsiri hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalarning tipik konstruksiyalarini ularni V shamol mintaqasida (oraliq qurilmaning pastigacha boʻlgan hisobiy balandligi: harakat pastdan oʻtganida — 20 m, ustki qismidan oʻtganida 15 m) ishlatsa boʻladigan qilib loyihalanishi kerak va ularni VI va VII shamol mintaqalarida ishlatganda kuchaytirish imkoni boʻlishini taʼminlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilma va tayanchlarning xususiy holdagi (andozaviy emas) konstruksiyasini loyihalayotganda gorizontal koʻndalang yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan toʻla yuklamaning normativ intensivligini konstruksiyani vaqtinchalik vertikal yuklama bilan yuklaganda kamida 0,59 kPa (60 kgk/m2), ushbu yuklama bilan yuklanmagan holda 0,98 kPa (100 kgk/m2) miqdorida qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprikning ayrim konstruksiyalariga hamda temir yoʻl koʻprigida (metro koʻprigida) turgan poyezd taʼsir etadigan gorizontal koʻndalang yuklamani koʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol tegadigan ishchi yuzasiga boʻladigan intensivligining koʻpaytmasiga teng etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik konstruksiyasi va harakatlanayotgan tarkibning shamol taʼsir etadigan ishchi yuzasini quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
panjarasimon oraliq qurilmalarning bosh fermalari va panjarasimon tayanchlar uchun shamol tegadigan tomondan fermaning barcha elementlarining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasi maydoniga (bu yerda ushbu maydonni, uchburchakli yoki rasnosli panjarali poʻlat fermalar uchun uning konturi bilan chegaralangan maydonning 20 foiz miqdorida qabul qilish mumkin);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
panjarasimon oraliq qurilmalarning oʻtish qismi uchun uning toʻsinlar katagining yon tomoni yuzasining bosh ferma belbogʻi bilan toʻsilmagan qismiga tutash toʻsinli oraliq qurilmalariga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yogʻoch koʻpriklarning progonlari (toʻsinlari) uchun bosh toʻsin yoki qutining va progonning shamol tegadigan yon tomonlariga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tutash tayanchlar uchun tayanch tanasining grunt yoki suv sathidan tepadagi qismining shamol yoʻnalishiga perpendikulyar tekislikka proyeksiyasining maydoniga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻlning harakatlanayotgan tarkibi (jumladan metropoliten poyezdlari uchun ham) uchun balandligi 3,0 m boʻlgan bosim markazi rels boshidan 2,0 m balandlikda joylashadigan tutash yoʻlak maydoniga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shamoldan boʻladigan yukning oraliq qurilmaning uzunligi boʻylab tarqalishini bir xil deb qabul qilish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qurish va montaj qilish bosqichi uchun hisobga olinadigan shamoldan boʻladigan yukning normativ intensivligini, ushbu rayondagi uning oʻrtacha tashkil etuvchisining moʻljallangan davrdagi mumkin boʻladigan qiymatiga asoslanib aniqlash kerak. Ishlarning ayrim bosqichlarini bajarish muddati va vaqtini tegishli cheklashni hisobga olgan maxsus asoslashlar boʻlganida qilinadigan ishning mohiyatiga (xarakteriga) qarab, shamoldan boʻladigan yuklamaning oʻrtacha tashkil etuvchisining normativ qiymati, kuchlanishni tekshirish uchun (ammo ustivorligini emas) bir muncha kamaytirilishi mumkin (0,226 kPa (23 kgk/m2 dan kam boʻlmasligi kerak). Tipik konstruksiyalarni qurish va montaj qilish bosqichida tekshirish uchun shamoldan boʻladigan yuklamaning normativ intensivligining qiymatini III shamol mintaqasiga toʻgʻri keladigan normaga koʻra qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini, panjarali oraliq qurilma uchun shu yuklamaning oʻsha qurilmaga boʻladigan koʻndalang toʻla normativ qiymatining 60 foiz, tutash toʻsinli oraliq qurilma uchun esa shu qurilmaga boʻladigan oʻsha yuklamaning koʻndalang toʻla normativ qiymatining 20 foiz miqdorida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan koʻpriklar tayanchining grunt sathi yoki suvni eng past sathidan tepadagi qismiga boʻladigan gorizontal yuklamaning normativ qiymatini koʻndalang yoʻnalishdagi xuddi oʻsha holdagi shamoldan boʻladigan yuk qiymatiga barobar etib qabul qilmoq kerak. Koʻprik ustida turgan transport vositasiga boʻylama yoʻnalishdagi shamol taʼsiri hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilma fermalarining orasidagi koʻndalang va boʻylama bogʻlovchi elementlaridagi shamol taʼsiridan boʻladigan zoʻriqish bevosita fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjarali oraliq qurilmalarda ikkita turkumdagi boʻylama bogʻlovchilar oʻrnatilgan hollarda, shamolning fermaga boʻladigan koʻndalang yoʻnalishdagi bosimini bogʻlagichlar turkumlarining har bittasiga alohida taqsimlash mumkin. Shamolning oʻtish qismiga va harakatlanayotgan tarkibga bosimning barchasini oʻtish qismi joylashgan tekislikdagi bogʻlagichlarga berish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻylama yoʻnalishdagi shamoldan oraliq qurilmaga taʼsir etadigan kuchni tayanchlarga berilishini inobatga olib, uni toʻsin turkumidagi oraliq qurilmali koʻpriklar uchun tayanchlarning markazi sathida, ramli koʻpriklar uchun rigel oʻqi sathida taʼsir koʻrsatadi deb hisoblash kerak. Bu kuchlarning, tayanchlar orasida tarqalishini toʻxtashdan boʻladigan gorizontal kuchning taʼsirini mazkur SHNQ ning 127-bandiga binoan qanday hisoblangan boʻlsa, oʻsha tartibda aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vantli va osma koʻpriklarni aerodinamik mustahkamlikka, ustivorlikka va shamol oqimiga perpendikulyar yoʻnalishdagi tebranish rezonansiga tekshirib koʻrish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aerodinamik mustahkamlikka va ustivorlikka tekshirishda, inshoot bilan havo oqimlarining oʻzaro taʼsiri oqibatida flatterni (bikirlik toʻsinida xavfli egilma — burama tebranishning hosil boʻlishi) vujudga keltiradigan shamolning kritik tezligi aniqlanishi kerak. Modelni aerodinamik sinash yoʻli yoki hisoblash bilan aniqlangan flatterning paydo boʻlishiga javob beradigan kritik tezlik koʻprik joylanadigan rayondagi mumkin boʻladigan shamolning maksimal tezligidan kamida 1,5 barobar katta boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
132. Koʻpriklarning tayanchiga muz bosimidan boʻladigan normativ yuklama aniqlanadigan kuch turida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI va VII klassdagi suv yoʻllariga quriladigan avtomobil yoʻllari koʻpriklarining bitta qatorli temirbeton qoziq oyoqli tayanchlari uchun koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishidagi ushbu yuklamaning taʼsiri 50 foiz miqdorida qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
133. Barcha turkumdagi koʻpriklarda koʻchishlarni hisoblashlarda va tashqi statik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni aniqlashda hamda poʻlat temirbeton oraliq qurilmalar elementlarini hisoblashda iqlimiy harorat taʼsirining normativ miqdorini hisobga olish kerak. Elementlar yoki ular qismlarining kesimi boʻyicha oʻrtacha normativ haroratini quyidagilarga teng deb qabul qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
beton va temirbeton elementlar uchun yilning sovuq vaqtlaridagi, metall konstruksiyalar uchun yilning xohlagan paytidagi tashqi havoning normativ haroratiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yilning iliq paytida beton va temirbeton elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Murakkab koʻndalang kesimli elementlarning haroratini alohida elementlarning (devorchalarining, polkalarining va hokazo) oʻlchangan oʻrtacha harorati kabi aniqlanadi. Yilning issiq paytlardagi haroratining tn,T va sovuq paytlardagi tn,X normativ qiymatlarini quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
andozaviy loyihalarni hamda mamlakat hududida takroran qoʻllaniladigan loyihalarni ishlab tayyorlashda konstruksiyalar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tn, T=tVII +T, (34)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, tVII — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ning izo yoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
T — DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ning izoyoʻnalishi kartasidan qabul qilinadigan, eng issiq sutkadagi havoning haroratini aniqlash uchun doimiy kattalik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Normativ harorat tn,X mazkur SHNQ ning 41-bandi koʻrsatmasiga binoan qurilish boʻladigan rayondagi havoning hisobiy minimal haroratiga teng qilib qabul etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyosh nuri radiatsiyasining element haroratiga taʼsirini 15 sm qalinlikdagi quyosh bilan yoritilgan qatlamning (oʻtish polotnosi qoplamasi bilan birga) 100S ga qoʻshimcha isitishini hisobga olish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda konstruksiyaning charchash haroratlari loyihada izohlanmagan boʻlsa, quyidagiga teng deb qabul qilinadi °S:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3,T = tn,T-15°C; t3,X = tn,X + 15°C, (35)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Charchash paytidagi konstruksiya haroratini
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3=0,4t1+0,6t2 t2, (36)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, t1T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t20,25T0 ga teng boʻlgan charchash oldi davridagi havoning oʻrtacha harorati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
T0 — davr, soat da, u son jihatdan konstruksiya elementining berilgan qalinligiga teng, sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementning (yoʻl qoplamasini ham hisobga olingandagi) koʻndalang kesim yuzasining ikki barobarga koʻpaytirilgan qiymatini ushbu elementning tashqi havo bilan chegaralangan perimetriga boʻlish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarni hisoblashda havo harorati va quyosh radiatsiyasining oʻzgarishidan boʻladigan element kesimidagi haroratining teng tarqalmasligining taʼsirini hisobga olish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻchishlarni hisoblashda, poʻlat va poʻlat temirbeton konstruksiyalar uchun chiziqli kengayish koeffitsiyentini 1,2·10-5 va temirbeton konstruksiyalar uchun esa 1,0×10-5 ga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
134. Qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan normativ qarshilikni gorizontal boʻylama reaktiv kuch Sf turida qabul qilinadi va quyidagi formkla bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SƒnFv, (37)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, µn tayanchlar siljishidagi ishqalanish koeffitsiyentining normativ qiymati. U mumkin boʻladigan ekstremal qiymatlarning oʻrtacha miqdoriga teng deb hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (38)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fv — yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ=1 dagi koʻrilayotgan yuklama taʼsirining vertikal tashkil etuvchisi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mumkin boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlarini tegishli ravishda quyidagilarga tenglashtiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gʻaltaksimon, chigʻiriqsimon yoki sektorli tayanchlarda — 0,040 va 0,010;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chayqaluvchan ustunlarda yoki koʻpriklarda — 0,020 va 0 (shartli ravishda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tangensial va yassi metall tayanchlarda — 0,40 va 0,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zanglamaydigan poʻlatdan qilingan yaltiratilgan tunuka bilan ftorplastdan birgalikda tayyorlangan qistirmalardan iborat qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda quyidagi 16-jadvaldagilarga teng ravishda yoki tekshiruv sertifikati asosida qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

16-jadval

Tayanchlarda ftorplastga oʻrtacha bosim,

MPa

DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) ga koʻra, 0,92 taʼminlanganlikdagi va sovuq besh kunlikdagi haroratda ishqalanish koeffitsiyenti

minus 10 °S va yuqori

minus 40 °S

(kgk/cm2)da

µmax

µmin

µmax

µmin

9,81(100)

0,085

0,030

0,096

0,036

19,6(200)

0,050

0,015

0,060

0,024

29,4(300)

0,035

0,010

0,048

0,016

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: manfiy harorat va oʻrtacha bosimning oraliqdagi qiymatlarida ishqalanish koeffitsiyentini interpolyatsiya qilib aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ftoroplast qistirmalari bilan birga sayqallangan zanglamaydigan poʻlat plitalar (yoki sayqallangan qattiq xrom yuzasi bilan) boʻlgan harakatlanuvchi shisha podshipnik qismlari uchun standart doimiy yuk va taʼsirlardan tayanch qismiga oʻrtacha bosim kamida 10 MRa boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin turkumidagi oraliq qurilmalarning qoʻzgʻaluvchan tayanchlaridagi ishqalanish kuchidan boʻladigan hisobiy zoʻriqishning hisoblarini turiga va xarakteriga bogʻliq holda quyidagi oʻlchamlarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni oshiradigan boʻlsa, Sƒ,max = μmaxFv ga barobar deb, koʻrilayotgan yuklamalarning birgalikdagi hollarida ishqalanish kuchi hisoblanayotgan element konstruksiyasiga umumiy taʼsirni kamaytiradigan boʻlsa, Sƒ,min = μmin Fv ga barobar deb qabul qilish kerak. Smax va Smin zoʻriqishlarga va yuklamalarga koʻra koeffitsiyentlar γ f kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalarning koʻndalang yoʻnalishida joylashtiriladigan gʻaltaksimon va sektorli yoki chigʻiriqsimon qoʻzgʻaluvchan tayanchlar soni ikkitadan ortiq boʻlganida ularda hosil boʻladigan ishqalanish kuchining oraliq qurilmaga taʼsirini 1,1 ga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarning tayanchlari (poydevorni ham kiritib) va oraliq qurilmalari doimiy yuklamalar taʼsirida harorat deformatsiyasidan boʻladigan hisobiy ishqalanish kuchiga tekshirilishi kerak. Tayanchlar va ularni mahkamlovchi elementlar hamda ularga birlashtiriladigan oraliq qurilma va tayanchlarning qismlari doimiy va vaqtinchalik yuklardan boʻladigan (dinamikani eʼtiborga olmasdan) hisobiy ishqalanish kuchlariga tekshirilishi zarur. Tayanchda oraliq qurilmalarning ikki qator qoʻzgʻaluvchan tayanchi joylanganida hamda uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalarning qoʻzgʻalmas tayanchlari oraliqdagi tayanchga oʻrnatilganida, boʻylama kuchni tayanchlardagi boʻladigan maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentli ishqalanish kuchlar farqidan koʻp boʻlmagan miqdorda qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi maksimal va minimal ishqalanish koeffitsiyentlari uzluksiz va haroratiy uzluksiz oraliq qurilmalardagi bitta ishorali boʻylama kuchni (μmax,z va μmin,z larga tegishli ravishda) qabul qiluvchi tayanchlar guruhi uchun quyidagi formulaga koʻra aniqlash ruxsat qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, μmax,z, μmin,z — oʻrnatiladigan tayanch turlari uchun ishqalanish koeffitsiyentlarining maksimal va minimal qiymatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z guruhdagi tayanchlar soni. (47) formulaning oʻng tomonidagi qismi µmax,z ni aniqlayotganda “musbat” ishora bilan, µmin,z — ni aniqlayotganda “manfiy” ishora bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rezinali tayanchlardagi, ularning siljishga qarshiligidan boʻladigan reaktiv boʻylama kuchi Sh ning, kN (tk)dagi qiymati ushbu formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (39)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, δ — tayanchlardagi koʻchish, cm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arezina qatlamlarining umumiy qalinligi, cm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Arezina tayanchining yoki toʻsinning bitta uchining tagida qatorasiga bir nechtasi joylashganida ular barchasining maydoni, m2 (cm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gboʻylama kuchning hisobiy qiymatini aniqlashdagi miqdori, atrof-muhitdagi havoning normativ haroratiga bogʻliq boʻladigan siljish moduli va qoʻllaniladigan rezina markalari uchun quyidagi 17-jadvaldan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

17-jadval

Rezina markasi

Atrofdagi havoning normativ harorati quyidagicha boʻlganida, °S da rezinaning siljish moduli, MPa (kgk / cm2da),

+20

-20

-30

-40

NO-69-1

0,88 (9,0)

0,96 (9,8)

1,12 (11,4)

1,43 (14,6)

IRP-1347

0,55 (5,6)

0,58 (5,9)

0,59 (6,0)

0,63 (6,4)

RSM-3L

0,90

1,20

1,4

1,4

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: siljish modulining oraliq qiymatlari interpolyatsiya boʻyicha topiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiluvchan tayanchlarga oʻrnatilgan qoʻzgʻaluvchan tayanchlardagi ishqalanishdan boʻladigan maksimal qarshilik kuchlari taʼsiri oʻzining elastik deformatsiyasi oqibatida yengilmaydigan boʻlgan hollarda, tayanchda qoʻzgʻaluvchan tayanchlar oʻrniga qoʻzgʻalmaydiganlari oʻrnatiladi. Koʻprikning boʻylama oʻqi yoʻnalishida oraliq qurilmalarning toʻsin yoki plitalarining tayanch tugunlari tagida faqat bitta rezina tayanchini joylash, koʻprikning koʻndalang oʻqi yoʻnalishida bitta markadagi rezinadan tayyorlangan bir nechta bir xil tayanchlar joylash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
135. Qurilish montaj ishlaridagi hamda elementlarni tayyorlash va joyiga tashib olib borishdagi konstruksiyaga taʼsir qiladigan qurilish yuklarini (xususiy ogʻirligi, koʻprik tagiga joylanadigan qurilmalarning, kranlarning, ishlayotgan odamlarning, asboblarning, mayda jihozlarning ogʻirliklari, bir tomonlama raspor va h. k.) loyiha hujjatlarida berilganlarga koʻra KMK 3.01.02 talablari va ishni bajarishga belgilangan sharoitlarni hisobga olib qabul qilinadi. Krandan boʻladigan yuklamani aniqlayotganda koʻtarilayotgan yuklamaning va qoʻzgʻaluvchan strelkasining ogʻirligi vazni 196kN (20tk) gacha boʻlganida 1,20 (0,85) ga va undan koʻp boʻlganida esa 1,10 (0,95) ga teng dinamik koeffitsiyent bilan qabul qilish kerak. Bu holda, agarda kranda yuklamaning boʻlmasligi hisoblanayotgan konstruksiyaning ishiga noqulay taʼsir koʻrsatadigan boʻlsa, kran hisoblashlarda koʻtariladigan yuklamasiz hisobga olinadi. Temirbeton konstruksiya elementlarini tashib borishda boʻladigan zoʻriqish taʼsiriga hisoblashda elementning oʻz ogʻirligidan boʻladigan yukni dinamik koeffitsiyentlari bilan birgalikda olish kerak. Ularning qiymati avtomobil transporti bilan tashilganda 1,6 ga, temir yoʻl bilan tashilganda esa 1,3 ga teng boʻlishi kerak. Tashib borishdagi dinamik koeffitsiyentlar kichik qiymatlarda qabul qilinishi mumkin (agarda ular tajriba asosida tasdiqlangan boʻlsa, ammo avtotransport orqali 1,3 dan kam emas va temir yoʻl transporti orqali 1,15 dan kam boʻlmasligi kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
136. Seysmik yuklamalar SHNK 2.01.20ga muvofiq qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
137. Mazkur SHNQning 131 — 137-bandlarida keltirilgan boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlarga, yuklamalarga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlari γƒ ni quyidagi 18-jadvalga binoan qabul qilish kerak. Tayanchlar tanasini, ularni muvozanatli holda osib qoʻyish uslubida oraliq qurilmalarni yigʻayotganda ishlatgan hollarda mustahkamlikka tekshirganda va shu hollarda oraliq qurilmani tayanchga mahkamlovchi ankerlar (tortib qistirgichlar)ni mustahkamlikka tekshirayotganda, oraliq qurilmaning yigʻilayotgan konsol qismlarining (uchlarining), tayanchlarda har xil ishorali eguvchi holatlar hosil etadigan oʻz ogʻirliklariga, yigʻiladigan qismlar (bloklar)ni tayyorlash va montaj qilishning muayyan sharoitini hisobga oladigan, yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentlarini kiritish kerak. Oraliq qurilmaning temirbeton bloklarini zavod texnologiyasida tayyorlaganda va tayanch tanasi hamda mahkamlovchi ankerlarni mustahkamlikka tekshirayotganda oʻz ogʻirligi uchun yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini quyidagi formulalarga binoan aniqlashga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta konsoli uchun (40)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkinchi konsoli uchun (41)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, z — har qaysi tomondan oʻrnatiladigan bloklar soni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

18-jadval

Boshqa vaqtinchalik yuklamalar va taʼsirlar

Yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti γƒ

Shamoldan boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar:

koʻprikdan foydalanishda

1,4

koʻprikni qurish va montaj qilishda

1,0

Muz zarbasidan boʻladigan yuklama

1,2

Iqlim harorati deformatsiyasi va taʼsiri

1,2

Gruntning sovuqdan shishganidan taʼsiri

1,3

Qoʻzgʻaluvchan tayanchlarda ishqalanishga qarshilik kuchining taʼsiri

135-bandiga asosan

Qurilish yuklamalari:

yordamchi uskunalarning oʻz ogʻirligi;

1,1 (0,9)

yigʻib qoʻyiladigan qurilish materiallarining ogʻirligi va yordamchi inshootlardagi sunʼiy ravishda toʻgʻrilashlarning taʼsiri;

1,3 (0,8)

ishlaydigan odamlarning, asboblarning, mayda va jihozlarning ogʻirligi;

kranlarning, qoziq oyoqni qoqadigan uskunalarning va transport vositalarining ogʻirliklari;

1,3 (0,7)

gidravlik domkratlardan va qimirlatishda va koʻtarishda elektrik lebedkalardagi boʻladigan kuchlar.

1,1 (1,0)

Oraliq qurilma va boshqa yuklamalarni siljitgandagi ishqalanish kuchlari:

salazka va ftorplastda siljitganda

1,3 (1,0)

gʻaltakda siljitganda

1,1 (1,0)

aravachada siljitganda

1,2 (1,0)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh:Yuklamalarning noqulay birgalikdagi taʼsiridan konstruksiya elementlarida ularning umumiy taʼsirining miqdori koʻpayadigan boʻlganda γƒ ning qavs ichidagi qiymatlari olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yopiq turdagi piyodalar koʻprigi uchun qor yukiga ɣf qiymati KMK2.01.07ga muvofiq olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalarni hisoblashdagi asosiy talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
138. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton konstruksiyalarini loyihalashda GOST 27751da koʻzda tutilgan ikkita guruh chegaraviy holatlarining yuz berishidan talab etiladigan ishonchliligini taʼminlash toʻgʻrisidagi koʻrsatmalariga rioya etish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Buning uchun tegishli materiallarni belgilashlar va koʻzda tutilgan konstruktiv talablarni bajarish bilan birga ushbu SHNQ da koʻrsatilgan hisoblashlarni oʻtkazish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyani butunlay va uning alohida elementlarini hisoblashlarda mazkur SHNQ ning 35 — 41-bandlarida keltirilgan ishlarning mumkin boʻladigan har xil bosqichlarida yuklamalar va taʼsirlarning eng noqulay birgalikda boʻlish hollarini hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur SHNQ ning 37-bandida koʻrsatilgan umumiy talablar va koʻrilayotgan hisobiy sxemalar qabul etilgan konstruktiv texnologik yechimlarga munosib boʻlishi hamda inshootni tayyorlash, quradigan joyga tashib borish va qurish sharoitlariga, ularni doimiy va vaqtinchalik yuklamalar bilan yuklash xususiyatlariga, konstruksiyada zoʻriqishlarni tartibga solish va oldindan zoʻriqtirish tartibiga loyiq keladigan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
139. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyasining elementlarini birinchi guruh chegaraviy holatiga tushishga yoʻl qoʻymaslik uchun ushbu qism koʻrsatmalariga muvofiq mustahkamlikka, ustivorlikka (shakllari va holatlari) va chidamlilikka hisoblanishi zarur. Bu holda, chidamlilikka hisoblashlarda inshootni normal ekspluatatsiya qilish bosqichida hosil boʻlishi mumkin boʻladigan yuklamalar va taʼsirlar inobatga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkinchi guruh chegaraviy holati boʻlmasligi uchun quyidagi 19-jadvalda koʻrsatilgan hisoblashlar oʻtkaziladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

19-jadval

Hisoblash

Ishchi armatura

Konstruksiyaning ishlash bosqichlari

Boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga

Zoʻriqtirilmagan

Zoʻriqtirilgan

Foydalanishda barcha bosqichlarda (normal foydalanishda, inshootni qurish, oldindan zoʻriqtirish, saqlash va tashib borish)

Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar paydo boʻlishiga

Zoʻriqtirilgan

Barcha bosqichlarida

Element boʻylama oʻqiga normal va qiya yoriqlar ochilishiga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan (2a yorilishga pishiqlik talab darajasiga binoan loyihalanadigan, zoʻriqtirilgan armaturali elementlardan tashqari)

Barcha bosqichlarda

Elementning boʻylama oʻqiga normal yoriqlarning yopilishiga (qisilishga)

Zoʻriqtirilgan

Foydalanishda

Urinma kuchlanishlarni cheklashga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan

Barcha bosqichlarda

Xizmatiga koʻra barcha turdagi koʻpriklardagi oraliq qurilmalarni deformatsiyaga (egilishga), avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklaridagi oʻtish profilining sinish burchagiga

Zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan

Foydalanishda

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
140. Yorilishga va mustahkamlikka hisoblashlarda konstruktiv va boshqa talablar (suv chetlatish va konstruksiyalarni gidroizolyatsilash) bilan birgalikda temirbeton koʻpriklar va quvurlarning zanglashga pishiqligini taʼminlashi zarur hamda kuch omillari va noqulay tashqi muhitning birgalikdagi taʼsiridan buzilishlar boʻlishiga toʻsqinlik qilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton konstruksiyalarning elementlari bajaradigan xizmatiga, ishlash sharoitiga va qoʻllaniladigan armaturasiga bogʻliq holda yoriq hosil boʻlishining har xil ehtimolligini va ularning ochilish enining chegaraviy hisobiy qiymatlarini koʻzda tutuvchi yorilishga pishiqlik boʻyicha tegishli darajalar talabini qanoatlantirishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
141. Statik noaniq konstruksiyalar elementlarining kesimlaridagi yuklamalar va taʼsirlardan yuz beradigan zoʻriqishlarni, birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashlarda betonning va armaturaning noelastik deformatsiyalarini va yoriqlar mavjudligini hisobga olib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning noelastik xossalarini hisobga oladigan hisoblash usullari ishlab chiqilmagan konstruksiyalarda hamda betonning noelastik xossalari hisobga olingan hisoblashning oraliq bosqichlari uchun elementlar kesimlaridagi zoʻriqishlarni ularning chiziqli elastikligini faraz qilib aniqlash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
142. Konstruksiyani tayyorlash yoki montaj qilish jarayonida uning hisobiy sxemasi yoki kesimning geometrik tavsifi oʻzgaradigan boʻlganida, konstruksiyadagi zoʻriqishlarni, kuchlanishlarni va deformatsiyalarni avvalgi oʻtgan barcha bosqichlar uchun yigʻib aniqlash kerak. Bunda zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni relaksatsiyasi tufayli vaqt oʻtishi bilan betonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
143. Zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalardagi beton va armaturadagi kuchlanishlarni, betonning choʻzilayotgan qismining ishlashini hisobga olmasdan elastik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
144. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalardagi elementning boʻylama oʻqiga nisbatan normal kesimlarida beton va armaturadagi kuchlanishlar kesimni tutash deb qarab elastiklik materiallarni hisoblash qoidalari boʻyicha aniqlanishi kerak. Ochiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturaning quyma betoni asosiy konstruksiya betoni bilan birikmaydigan boʻlganida kanalda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani konstruksiya betoni bilan birikmagan deb inobatga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar elementlaridagi (bular ichida aralash armaturalanganlar ham bor) yoriqlarning ochilish enini aniqlashda, armaturadagi kuchlanishni betonning choʻziladigan qismining ishini inobatga olmasdan aniqlash lozim. Beton choʻziladigan qismining zoʻriqishining toʻlasiga armaturaga berish ruxsat etiladi. Keltirilgan kesim tavsifini barcha holatlarda mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan kesimdagi mavjud boʻlgan taranglashtirilgan va oddiy armaturalarni inobatga olgan holda aniqlash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar konstruksiya elementlari har xil sinflardagi betonlardan tashkil topgan boʻlsa, u holda kesimining umumiy maydonini ularga tegishli boʻlgan elastik modullarini hisobga olib aniqlash kerak. Armaturasi betonning oʻziga tirab tortiladigan konstruksiyalarda va uning qisilish bosqichida ochiq va yopiq kanallarning maydonlari betonning ishchi maydoniga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu turdagi konstruksiyalarni foydalanish davridagi bosqichga hisoblashda, betonning ishchi maydoni tarkibiga yopiq kanallarni toʻldiruvchi qorishmalar kesimi maydonini kiritish ruxsat etiladi. Ochiq kanallarda quyilgan betonni mazkur SHNQ ning 240-bandiga muvofiq boʻladigan maxsus texnologik tadbirlar mazkur SHNQning 306-bandi talablariga binoan bajariladigan holda va quyilgan beton ichiga zoʻriqtirilmagan armatura joylashtirilgan holda hisobga olish mumkin. Bu holda, quyilgan betondagi yoriqning ochilish eni 3v darajali yorilishga mustahkamlik talabiga binoan loyihalanadigan elementlar uchun qabul qilinadigan oʻlchamlardan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
145. Har xil tarkiblardan biriktiriladigan (uzunasiga va balandligiga) konstruksiyalarda mustahkamlikka va yorilishga tekshirishlarni, biriktiriladigan joylarga toʻgʻri keladigan yoki biriktiriladigan joylar zonasini kesib oʻtadigan kesimlarda oʻtkazmoq kerak. Biriktirilgan (birlashtirilgan) joylar, quyilgan betonda va ulanadigan elementlar (bloklar) uchlarida shikastlanishlar boʻlmaydigan darajada qilib, hisobiy zoʻriqishlar berilishini taʼminlashi zarur. Ulangan joydagi yelimlar, ularning toʻla berkitilishiga va siquvchi kuchlarning bir xil miqdorda tarqatilib berilishiga moʻljallangan boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
146. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarining koʻndalang kesimi tavr shaklidagi toʻsinlarining devorchalarini, koʻprikda yoʻlning koʻndalang yoʻnalishida mumkin boʻladigan, kamida 10 sm gacha boʻladigan siljishini inobatga olgan holda hisoblash zarur. Koʻpriklar oraliq qurilmalari toʻsinlarining devorchalarini yoriq hosil boʻlishiga hisoblashni, ularning egilishi (oʻz tekisligidan) va buralishini hisobga olib bajarish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
147. Armaturani oldindan zoʻriqtirish, tortish uskunalari orqali tortiladigan armatura uchiga beriladigan boshlangʻich (nazoratlanadigan) zoʻriqish mazkur SHNQ ning 221-bandini hisobga olib nazoratlanuvchi zoʻriqishdan, koʻrilayotgan vaqtgacha yuz bergan barcha kuchlanishlarni chiqazib tashlagandagi normal holatiga tushgan zoʻriqishlar qiymatlarini tavsiflaydi. Bu holda, nazoratlanuvchi zoʻriqishga munosib keladigan armaturadagi zoʻriqish, mazkur SHNQ ning 34-jadvalida va 216-bandida koʻrsatilgan koʻrsatkichlarga muvofiq boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olgan boʻlishi va hisobiy qarshiliklardan oshmasligi krak. Loyiha hujjatlarida zoʻriqtiriladigan armatura elementlari uchun nazoratlanuvchi zoʻriqishlar va ularga munosib mazkur SHNQ ning 12-ilovaning 1-jadvalidagi 4 holatni inobatga olgandagi armaturaning uzayish (choʻzilish) qiymatlari koʻrsatilgan boʻlishi zarur. Umumiy holda armaturaning uzayish qiymati Δp, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(42)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σp — azoratlanuvchi zoʻriqishga javob beradigan va mazkur SHNQ ning 151-bandi talabiga muvofiq belgilanadigan kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ep — taranglashtiriladigan (zoʻriqtirilgan) armaturaning elastiklik moduli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
larmatura elementining hisobiy uzunligi (tortish ankeridan armatura elementining uzunasi boʻylab koʻchishi nolga teng nuqtasigacha boʻlgan masofa).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 1 va 2-jadvallarida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisoblangan choʻzilishning qiymatini taranglashtirilgan armatura tortilishining uning elastiklik modulini haqiqiy qiymatini hisobga olgandagi ishlashini nazorat qilish orqali va oʻlchangan ishqalanish koeffitsiyenti hamda tortuvchi uskunaning konstruktiv xususiyatini inobatga olib aniqlashtirish mumkin boʻladi. Taranglashtiruvchi uskuna kuchi bilan yuz beradigan hisobiy taʼsirni aniqlashda yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyentini gf quyidagiga teng deb qabul qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) armatura bilan beton ishqalanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzunasiga butun elementlar uchun — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzunasiga boʻlaklardan tarkib topgan elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 221-bandiga koʻra;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) armatura bilan beton jipslashmagan holda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
148. Oldidan taranglashtirilgan elementlarni hisoblashda taranglashadigan armaturadan jamlangan kuchlarning betonga beriladigan joyini quyidagicha qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tashqi (chekkasida joylashadigan) va ichkaridagi (sterjenli-karkasli) ankerli konstruksiyalarda anker tiraladigan yoki mahkamlanadigan joyga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ankerlari boʻlmaydigan armaturali konstruksiyalarda (armatura bilan beton bevosita jipslashishi oqibatida ankerlanadigan siquvchi kuch beriladigan) kuchlanish beriladigan zona uzunligining 2/3 qismicha masofada.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taranglashadigan notekis sirtli sterjenli armaturadan boʻladigan kuchning betonga berilish zonasining uzunligini quyidagicha qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuch silliq berilganida — 20 d (d — sterjen diametri);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sterjenni kesish oqibatida birdaniga berilganida (sterjen diametri 18 mm dan katta boʻlmagan holda ruxsat etiladi) — 25d.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun kuchning betonga berilish zonasi uzunligini 5d ga oshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kuchning K-7 klassdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini, ankerlar boʻlmagan holda, quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan oʻlchamlarda qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi havoning eng sovuq besh kunligining oʻrtacha harorati minus 40 °S sovuq boʻlgan hududlarda foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiya elementlari uchun K-7 sinfdagi armatura arqonlari (arqon shaklidagi armaturalar) boʻlganida zona uzunligini quyidagi 20-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan quyidagi miqdorlardan katta qilib qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arqon diametri 9 mm boʻlganida — 27 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arqon diametri 12 mm boʻlganida — 30 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arqon diametri 15 mm boʻlganida — 38 sm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kuchning K-7 sinfdagi taranglashtiriladigan armatura arqonlaridan betonga berilish zonasining uzunligini 1,4 koeffitsiyent bilan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
149. Betonga jamlangan kuchlarning uzatish zonasini, jumladan zoʻriqtiriladigan armatura elementlaridan ham armaturalash, ushbu zonaning kuchlanish-deformatsiyalanish holatlarini hisobga olgan holda elastiklik nazariyasi uslubi yoki mahalliy kuchlanishga hisoblashning boshqa asoslangan uslublari bilan aniqlab bajarilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

20-jadval

K-7 sinfdagi arqon armaturaning diametri, mm

Siqilishdagi mustahkamlik sinfiga javob beradigan betonning berilish mustahkamliklari quyidagicha boʻlganidagi kuchning betonga berlish zonasining uzunligi lrp, cm da

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50 va undan katta

9

12

15

88

98

125

85

95

110

83

93

105

80   90

100

75

87

95

70

85

90

65

75

85

60

70

80

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Siqish kuchi betonga birdaniga berilganida (arqonlarni kesish orqali), kuchning berilish zonasining boshlanishini element uchidan 0,25 lrp ga teng boʻlgan masofada deb qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150. Betonning oʻtirishi va oqishi taʼsirini quyidagilarni aniqlashda inobatga olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan zoʻriqtirishda armaturadagi kuchlanishlar yoʻqolishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda beton qisilishining kamayishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sunʼiy ravishda tartiblashtiriladigan konstruksiyalarda zoʻriqishning oʻzgarishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
doimiy yuklamalar va taʼsirlardan konstruksiyaning koʻchishlarini (deformatsiyalarini);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
statik noaniq konstruksiyalardagi kuchlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yigʻma-quyma konstruksiyalardagi kuchlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vaqtinchalik yuklardan boʻladigan konstruksiyaning deformatsiyasini betonning choʻkishi va oqishini inobatga olmasdan aniqlash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkita oʻqli va uchta oʻqli — siqiluvchan elementlarni hisoblashda betonning oʻtirishi, oqishi oqibatida zoʻriqtiriladigan armaturada boʻladigan kuchlanish yoʻqolishini va beton qisilishining kamayishini, kuch taʼsirining har bir yoʻnalishida alohida aniqlash ruxsat etiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
151. Oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiya elementlaridagi kuchlanishlarni, quyidagilarni chiqarib tashlagandan keyingi nazoratlanuvchi zoʻriqish boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonni siqish bosqichida — birinchi yoʻqolishlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanish bosqichida — birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlarning deformatsiyalanishi oqibatidagi, eguvchi moslamalarga armaturaning ishqalanishi oqibatidagi, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), haroratlar farqidan, tez yuz beradigan beton oqishidan hamda shakl deformatsiyasidan (armaturani qolipda tortganda) boʻladigan yoʻqolishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda — ankerlar deformatsiyasi oqibatida, armaturani yopiq va ochiq kanallar devorlariga ishqalanishidan va armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkinchi yoʻqolishlarga quyidagilarni kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturalarini tirgakka tirab tortadigan konstruksiyalarda — betonning oʻtirishi va oqishidan, armaturadagi kuchlanishi relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) yoʻqolishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturani betonga tirab tortadigan konstruksiyalarda betonning oʻtirishi va oqishi oqibatida, armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida), spiral yoki halqasimon armaturaning betonga oʻraladigan buramlari tagidagi ezilishdan va uzunasiga boʻlaklardan iborat konstruksiyalarda bloklar orasidagi ulovchi choklarning deformatsiyasidan tushadigan yoʻqolishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanab oʻtilgan yoʻqolishlarning ayrimlarini qiymatlarini mazkur SHNQ ning 152-bandini inobatga olib mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan aniqlash kerak. Armaturadagi kuchlanish relaksatsiyasidan (toʻla qiymatining 50 foiz miqdorida) boʻladigan ikkinchi yoʻqolishlarni bir xil miqdorda yuz beradi va betonning siqilishidan keyingi bir oy mobaynida toʻla tugallanadi deb qabul etish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birinchi va ikkinchi yoʻqolishlar qiymatining yigʻindisi 98 MPa (1000 kgk /cm2) dan kam boʻlmagan deb qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
152. Betonning oʻtirishi va oqishidan hamda zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchlanishning yoʻqolishini aniqlashda quyidagi koʻrsatmalarga rioya qilish zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning oʻtirishi va oqishidan yoʻqolishining vaqt davomida oʻzgarishi Δσp (t) ni kuyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(43)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Δσp (t → ∞) mazkur SHNQ ning 13 yoki 15-ilovalariga binoan aniqlanadigan betonning oʻtirishi va oqishidan hosil boʻladigan armaturadagi yoʻqolishlarning oxirgi (chegaraviy) qiymatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t oqishdan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonning siqiladigan kunidan va oʻtirishidan boʻladigan yoʻqolishni aniqlashda betonlash tugagan kunidan hisoblanadigan vaqt, sutkada;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e= 2,718 — natural logarifm asosi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
atrof muhit havosining namligi 40 foizdan past boʻladigan sharoitlarda foydalanishga moʻljallangan konstruksiyalar uchun betonning oʻtirishi va oqishidan yuz beradigan yoʻqolishlarni 25 foizga koʻpaytirish kerak (DQN 2.04-01-98 (SNiP 23-01-99*) ga binoan, IVA iqlim mintaqasida foydalanishga moʻljallangan va quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalar bundan mustasno, ular uchun koʻrsatilgan yoʻqolishlar 50 foiz ga koʻpaytiriladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning oʻtirishi va oqishidan boʻladigan zoʻriqishning katta taqsimlanishi va yoʻqolishlarni aniqlash uchun, betonning oʻtirish va oqish deformatsiyalarining chegaraviy nisbiy qiymatlarini, armatura taʼsirini, betonning uzatish mustahkamligi va yoshini, yuklamaning bosqichma-bosqich qoʻyilishi va uning har bitta bosqichda taʼsir etish muddatini, deformatsiyaning vaqt mobaynida rivojlanish tezligini, koʻndalang kesimlarning keltirilgan oʻlchamlarini, muhitning nisbiy namligi va boshqa omillarni inobatga oluvchi aniq uslublardan foydalanishga ruxsat etiladi. Bu uslublar oʻrnatilgan tartibda (texnologik reglamentlarda) asoslangan boʻlishi zarur (bu yerda betonning oʻtirishdagi normativ εp va oqishdagi normativ sp deformatsiyalarini mazkur SHNQning 163-bandi boʻyicha olish kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
153. Temirbeton panjarali fermalarning siqiladigan elementlarining hisobiy uzunligi l0 ni poʻlat panjarali fermalarning siqiladigan elementlarini aniqlashga tegishli boʻlgan koʻrsatmalarga binoan qabul qilish kerak. Ustunlari rigel bilan yaxlit qilib birlashtirilgan romlarning alohida turgan ustunlarining hisobiy uzunligini, rigelning bikrligi B1=EbI1 ni, ustunlarning bikrligi B2=EbI2 ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 21-jadvaldan qabul qilish mumkin. Qoziq oyoqlarning (quvurkesimli qoziqoyoqlarning, ustun qoziqoyoqlarning) hisobiy uzunligini, shular jumlasidan estakada turidagi tayanchlar elementlaridagini ham hisobiy uzunligini, gruntning deformatsiyalanishini, poydevorning va tayanchning tepa qismining koʻchishga qarshiligini inobatga olgan holda qabul qilish kerak. Tayanch elementlarini yoki qisimlarini hisoblashda, qurilish-mexanikasining siqilgan sterjenlarning hisobiy (erkin) uzunligini aniqlashga taalluqli uslublaridan foydalanib hisoblayotganda, koʻrilayotgan elementlar uchlarining, gruntning deformatsiyalanishi va qoʻzgʻaluvchan tayanchiqlardan ishqalanish kuchlarining mavjudligi oqibatidagi elastik ravishda qistirilganligini (elastik koʻnikuvchanlik holati) inobatga olish kerak. Bunday hisoblashlar qilinmagan hollarda, gʻaltakli va sektor tipidagi hamda ftorplast qatlamlaridagi qoʻzgʻaluvchan tayanchlar qoʻllanilganida, tayanch tepasining oʻzaro bogʻliqligini inobatga olmaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan temirbeton elementlarda boʻylama armaturaning koʻndalang kesimi minimal maydonining betonning hisobiy kesimi toʻla maydoniga % miqdori, quyidagilardan kam boʻlmasliklari kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bukiluvchanligi boʻlgan elementlarda — 0,20 dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bukiluvchanligi boʻlgan elementlarda — 0,60 dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

21-jadval

Rigel uzunligi L ning ustun balandligi H ga nisbati

Bikrliklar nisbati lar quyidagicha boʻlganidagi ustunning hisobiy uzunligi

0,5

1

5

0,2

1,1

1

1,3

1,15

3

1,5

1,4

1,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. L/H va nisbatlarning oraliq qiymatlarida l0 ni interpolyatsiya qilib aniqlash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bukiluvchanlikning oraliq qiymatlarida interpolyatsiya boʻyicha; bu yerda, l0 — elementning hisobiy uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
element koʻndalang kesimining inersiya radiusi; Ib — beton kesimining inersiya momenti; Ab — beton kesimining maydoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Minimal armaturalash miqdorlari talablari bajarilmasa, u holda, konstruksiya elementlarini betonlar sifatida hisoblash kerak. Siqilgan temirbeton elementlarining xohlagan yoʻnalishdagi bukiluvchanligi, inshootni foydalanish bosqichidagi qiymati — 120 dan, montajlash bosqichidagisi esa 150 dan oshmasligi kerak. Qisman (qiya) armaturalangan elementlarning bukiluvchanligi toʻrlar bilan armaturalanganda — 55 dan, burama armaturalar bilan armaturalanganda — 35 dan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda iof — beton qismi (metall burama yoki toʻrning yakuniy sterjenlari oʻqlari bilan chegaralangan) kesimining inersiya momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
154. Toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlar toʻdalarini yopiq konturli romga oʻxshatib hisoblash va qoʻshimcha qilib, ular devorlarini qattiq qistirilgan ustunlar sxemasida tekshirish kerak. Yumaloq temirbeton quvurlarning toʻdalarini, mazkur SHNQning 13-ilovasiga binoan aniqlanadigan eguvchi omentlarga (boʻylama va koʻndalang kuchlarni inobatga olmasdan) hisoblash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalar uchun materiallar. Beton. Umumiy tavsiflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
155. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarida GOST 26633ga muvofiq keladigan oʻrtacha zichligi 2200 dan 25001) kg/m3 gacha boʻlgan konstruksion ogʻir betonlarni qoʻllash koʻzda tutilishi kerak. Boshqa belgilardagi va zichlikdagi betonni qoʻllash oʻrnatilgan tartibda tajriba oʻtkaziladigan konstruksiyalarda amalga oshirilishi mumkin. Konstruksiyalar betoni siqilishga mustahkamligi, loyihaviy sinfi, uzatuvchi va chiqarishdagi mustahkamligi bilan tavsiflanadi. Betonning siqilishdagi mustahkamlik sinfi “V” — 150x150x150 mm kublarning belgilangan muddatlarda tekshirgandagi va taʼminlanganligi 0,95 boʻlgan siqilish mustahkamligining kafolatlangan qiymati bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning loyihaviy “V” sinfi — bu konstruksiya betonining loyihada belgilangan mustahkamligidir. Betonning uzatish mustahkamligi Rbp deb tayyorlash va montaj qilish jarayonida unga zoʻriqishni berish paytidagi betonning (sinfiga munosib keladigan) mustahkamligiga aytiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: Ushbu bobdagi bayon etilgan normalar va talablar koʻrsatilgan zichlikdagi, kelgusidagi “ogʻir beton” nomi bilan (zichligini koʻrsatmasdan) yuritiladigan betonlarga tegishli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
156. Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun siqilishga mustahkamligi V20, V22,5, V25, V27,5, V30, V35, V40, V45, V50, V55 va V60 (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) sinflardagi ogʻir betonlar ishlatilishi kerak. V22.5 va V27.5 sinflardagi beton sementni tejash imkonini beradigan va konstruksiyaning boshqa texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini kamaytirmaydigan hollarda koʻzda tutilishi kerak. Konstruksiya turiga, ularni armaturalash va ishlash sharoitiga bogʻliq holda qoʻllaniladigan beton quyidagi 22-jadvalda keltirilgan talablarga muvofiq boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

22-jadval

Konstruksiya turi, armaturalash va ishlash sharoiti

Betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi

1. Betondan qilingan

V20

2. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbetondan qilinganda kuyidagi holatlarda joylashganida1):

a) suv sathi oʻzgaruvchan zonada

V25

b) inshootning yer tagidagi qismlarida

V22,5

v) inshootning yer tagidagi qisimlarida hamda yigʻma-quyma tayanchlarning ichki boʻshliklarida

V20

3. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbetondan qilingan:

a) ankersiz:

quyidagi sinflardagi sterjenli armaturalarda:

A600 (A-IV), At600 (At-IV),

V25

A800 (A-V), At800 (At-V),

V30

A1000 (At-VI)

V35

simli armaturalarda:

Vr sinflardagi yakka simlardan

V35

K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan

V35

b)  ankerlar bilan:

simli armatura boʻlganida:

V sinfdagi (tashqi va ichki ankerli)

V25

K-7 sinfdagi yakka armatura arqonlardan

V25

K-7 sinfdagi oʻram arqonlardan

V35

poʻlat arqonlardan (burab eshilgan, ikkita va yopiq)

V35

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ochiq kanallarda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturalarni qoʻyish uchun siqilishga mustahkamlik sinfi V35 dan kam boʻlmagan beton koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan taranglashtirilgan konstruksiyalardagi armatura kanallarini yuqori bosim ostida toʻldirishga 28 kundagi mustahkamligi 29,4 MPa (300 kgk /sm2) dan kam boʻlmagan qorishma ishlatilishi kerak. Yigʻma konstruksiyalarning birlashadigan joylarini monolitlashga oʻsha elementlarning siqilishga boʻlgan mustahkamligidan kam boʻlmagan sinfdagi beton qoʻllanilishi kerak. Mustahkamligi sinfi V60 dan baland betonni (shuningdek, mustahkamligini oshiruvchi qoʻshimchalar bilan olinadigan) maxsus texnik shartlar bilan ishlatish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
157. Beton va qorishmaning muzlashga pishiqlik markasi F ni qurilish zonasining iqlim sharoitiga, konstruksiyaning joylashishi va turiga bogʻliq holda quyidagi 23-jadvalga muvofiq qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
158. Suv omborlari va gidrostansiya toʻgʻonlariga yaqin joylashgan koʻpriklar uchun sirtini qoplovchi bloklarning va tayanchlar tanalari betonining sovuqqa pishiqlik markalari, daryo gidrotexnik inshootlarining betoniga ushbu hollarda qoʻyiladigan talablarga va muayyan foydalanish sharoitlarining tahliliga asoslanib, har bir holat uchun alohida belgilanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
159. Elektrik va kimyoviy yemirilishga uchramaydigan suv tagidagi va yer ustidagi inshootlarda, QMQ 2.03.11ga muvofiq suv shimdirmaslik markasi W4 boʻlgan beton qoʻllanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyaning qolgan elementlari va qismlari, shu jumladan temirbeton koʻpriklar va quvurlarning betonlab ulanadigan joylari, yurish polotnosining himoya qiluvchi qatlami ham suv shimdirmaslik markasi W6 dan kam boʻlmagan betondan loyihalanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati (minus 40 °S) boʻlgan hududlardagi temirbeton tayanchlardagi, suvning oʻzgaruvchan sathidagi zonasida tayanchni qoplovchi bloklarda, namtoʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi chirish polotnosining bitta va ikkita qatlamli barcha hollardagi tekislovchi qatlamida, suv shimdirmaslik markasi W8 dan kam boʻlmagan beton qoʻllanilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
160. Agressiv muhitda foydalanishga belgilangan konstruksiya elementlarida QMQ 2.03.11 va GOST 10060.0 talablariga muvofiq boʻladigan, shunday taʼsirlarga chidamli (pishiqlikka ega) boʻlgan beton va himoyalovchi qoplamalar qabul qilinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

23-jadval

DQN 2.04-01 (SNiP 23-01)ga binoan eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati bilan tavsiflanuvchi iqlim sharoiti °S da

Konstruksiya va ular qisimlarining joylashishi

Suv yuzasidan tepada, yer tagida va suv bosmaydigan zonalar* ustida

Suv sathi oʻzgarib turadigan zonada**, ***

Konstruksiya turi

Temir betondan va yupqadevorli betondan

(qalinligi 0,5 dan kichik)

Katta oʻlchamli beton

Temir betondan va yupqa oʻlchamli betondan

Katta oʻlchamli betondan

Sirtini qoplovchi bloklari

Tayanch tanasini terish

(tashqi zona betoni)

Sirtini qoplovchi bloklarni toʻldiruvchi termalar

(ichki zona betoni)

Yumshoq:

minus 10 va yuqori

F200

F100

F200

F100

F100

-

Sovuq:

minus 10 dan minus 20 (ham kiradi) gacha

F200

F100

F300

F200

F100

F300

Juda ham sovuq:

minus 20 dan past

F300

F200

F300****

F300

F200

F4005)

Muzlashga qarshi tuzlardan foydalanish

F300

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Tayanchlarda yer ustidagi suv bilan bostirib yuborilmaydigan zonalarga, grunt ustidan 1 m tepada joylashgan qisimlarini kiritmoq kerak. Tayanchning pastda joylashgan va grunt muzlash chuqurligining yarmigacha boʻlgan uchastkalarning betoni uchun suv sathi oʻzgaradigan zonadagi konstruksiyalar uchun koʻrsatilgan talablar koʻzda tutilmogʻi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Suv sathining oʻzgaruvchan zonasining ustki chegarasi deb muz qatlamining eng pastki yuzasidan 0,5 m ga pastda boʻlgan sathni qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Konstruksiya uchun sovuqbardoshliq boʻyicha beton markasi suv koʻpayish davrida jadvalda keltirilgan marka asosida 100 siklga koʻtariladi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
**** Oʻta sovuq iqlim sharoitli hududlardagi doimiy suv oqadigan joylarda joylashgan temir yoʻl va aralash harakatli koʻpriklarda beton markasi sovuqqa chidamlilik boʻyicha F400 dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Konstruksiyalarning suv tagidagi (eng pastdagi muz qatlamining pastki yuzasidan 0,5 m gacha chuqurda), yer tagidagi (yaxlash chuqurligining yarmisidan pastdagi), qismlarning betoniga sovuqqa pishiqlik talablari normalanmaydi. Koʻmiladigan qirgʻoq tayanchlariga, konstruksiyaning yer tagidagi qismlariga konus gruntining yaxlash chuqurligining yarmisidan pastda joylashgan qirgʻoq tayanch qismlari kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Suv oʻtkazuvchi quvurlari barcha elementlarining, konuslar va daryo oʻzanlarini mahkamlovchi, yoʻnaltiruvchi va qirgʻoqlarni mahkamlovchi inshootlarning, hamda koʻprik polotnosi barcha elementlarining, buning ichida avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismi plitasining ham, nam toʻsgich qatlam vazifasini bajaruvchi yurish polotnosining tekislovchi qatlamining, temir yoʻl koʻpriklarining ballastsiz oraliq qurilmalarining koʻprik polotnosi plitasining betoni, sovuqqa pishiqlik talabiga koʻra, suv sathi oʻzgaruvchan zonada joylashgan betonga qoʻyiladigan talablarga javob beradigan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Burab kiritiladigan qoziqoyoqlarning suvsathi oʻzgaruvchan zonasidagi uchastkalarining sovuqqa pishiqlik talablarini belgilayotganda, ushbu zonaning eng pastki sathi deb shu oʻzan pastki yuzasidan 0,5 m chuqurdagi nuqta qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armaturali kanallarni toʻldirish uchun suv-sement qorishmasi (maxsus reglament orqali qoʻshimchalar bilan), loyihalarda koʻrsatiluvchi quyidagi fizik-mexanik xossalarga ega boʻlishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tayyorlangandan keyin oquvchanlik 45 s dan koʻp emas, 1 soatdan keyin tayyorlangandan soʻng oquvchanlik 85 s dan koʻp emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtirishi hajmdan 2 foizdan koʻp emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mustahkamlik:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7 sutkada kamida 20 MPa (203,87 kgk /cm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28 sutkada kamida 30 MPa (305,81 kgk /sm2);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19-bob. Hisobiy qarshiliklar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
161. Betonning asosiy normativ mustahkamlik tavsiflari boʻlib 0,95 taʼminlanish bilan aniqlanuvchi, uning oʻqli siqilishga qarshiligi (prizmatik mustahkamlik) — Rbn va oʻqli choʻzilishga — ​​​​​​​ Rbtn, qarshiligi hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning asosiy hisobiy mustahkamlik tavsiflari boʻlgan oʻqli siqilishga qarshiligi — Rb va oʻqli choʻzilishga — Rbt, qarshiligi, uning normativ qarshiliklarini materialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlib γm va oʻrnatilgan ishlash sharoiti koeffitsiyentiga mn koʻpaytirib aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalarini birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashda har xil sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi quyidagi 24-jadvalga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Materialning (beton) ishonchlilik koeffitsiyentiga γm birinchi chegaraviy holatlar 1,3ga teng oʻqli siqilish uchun va oʻqli choʻzilish uchun 1,5 ga teng qilib olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkinchi chegaraviy holatlar uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga γm 1,0 teng qilib olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ish sharoiti koeffitsiyenti tayinlashiga qarab quyidagilarga teng qilib olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,9 — birinchi chegaraviy holatlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,0 — ikkinchi chegaraviy holatlar uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur SHNQ ning 161-bandidagi va quyidagi 24-jadvaldagi keltirilgan betonning hisobiy qarshiliklarini, tegishli hollarda Mazkur SHNQ ning 25-jadvaliga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan birgalikda qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

24-jadval

Qarshilik turi

Shartli belgilar

Quyidagi siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinflardagi betonning hisobiy qarshiligi, Mpa(kgk / cm2)da

V20

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

Birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda

Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik)

Rb

10,5

(105)

11,75

(120)

13,0

(135)

14,3

(145)

15,5

(160)

17,5

(180)

20,0

(205)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Oʻq boʻylab choʻzishga

Rbt

0,85

(8,5)

0,90

(9,0)

0,95

(10,0)

1,05

(10,5)

1,10

(11,0)

1,15

(12,0)

1,25

(13,0)

1,30

(13,5)

1,40

(14,0)

1,45

(14,5)

1,50

(15,5)

Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda

Oʻq boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik)

Rb,ser

15,0

(155)

16,8

(170)

18,5

(190)

20,5

(210)

22,0

(225)

25,5

(260)

29,0

(295)

32,0

(325)

36,0

(365)

39,5

(405)

43,0

(440)

Oʻq boʻylab choʻzishga

Rbt,ser

1,40

(14,5)

1,50

(15,5)

1,60

(16,5)

1,70

(17,5)

1,80

(18,5)

1,95

(20,0)

2,10

(21,5)

2,20

(22,5)

2,30

(23,5)

2,40

(24,5)

2,50

(25,5)

Egilishda konstruksiyalarda boʻylama yoriqlar boʻlmasligini hisoblashlar uchun

Rb,sh

1,95

(20,0)

2,30

(23,5)

2,50

(25,5)

2,75

(28,0)

2,90

(29,5)

3,25

(33,0)

3,60

(37,0)

3,80

(39,0)

4,15

(42,5)

4,45

(45,5)

4,75

(48,5)

Oʻq  boʻylab siqishga (prizmatik mustahkamlik):

oldindan zoʻriqtirishda va montaj qilishda

Rb, mc1

-

-

13,7

(140)

15,2

(155)

16,7

(170)

19,6

(200)

23,0

(235)

26,0

(265)

29,9

(305)

32,8

(335)

36,2

(370)

foydalanish bosqichida

Rb, mc2

8,8

(90)

10,3

(105)

11,8

(120)

13,2

(135)

14,6

(150)

16,7

(170)

19,6

(200)

22,0

(225)

25,0

(255)

27,5

(280)

30,0

(305)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Rb,ser va Rbt,ser qiymatlari tegishli ravishda betonning normativ qarshiliklari Rbn va Rbtn larga teng.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyani birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning bevosita qirqishga hisobiy qarshiliklari Rb,cut quyidagicha qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyma armaturalangan betonda joylashgan kesim uchun armatura ishi inobatga olinmaganda — Rb,cut= 0,1 Rb
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ushbu kesim uchun armatura ishi qirqishga hisobga olinganda — mazkur SHNQ ning 213-bandi koʻrsatmasiga binoan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yigʻma elementlar betoni bilan quyma betonlar birikadigan joylarda mazkur SHNQ ning 306-bandiga rioya qilinganida — Rb,cut = 0.05 Rb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
beton konstruksiyalar uchun siqishga hisobiy qarshiliklar Rb va Rb, mc2 larni yuqoridagi 24-jadvaldagi koʻrsatilgan qiymatlardan 10 foizga kam etib bevosita qirqish uchun Rb,cut = 0.05 Rb deb qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tayanchlar yumaloq qobigʻining ichki boʻshligʻidagi (yadrosidagi) V20 sinfdagi quyma betonning hisobiy qarshiligini 25 foizga oshirib hisoblashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

25-jadval

Ishlash sharoiti koeffitsiyentini kiritishga  sababchi boʻladigan omillar

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladigan betonning hisobiy qarshiligi

Ishlash sharoiti koeffitsiyenti qiymati

1. Koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklama

mb1

Rb

Mazkur SHNQ ning 162-bandiga binoan

2. Koʻndalang kesim maydoni 0,3 m2 va undan kam boʻlgan siqiluvchi elementlarni vertikal (tik) holatda betonlash

mb4

Rb

0,85

3. Betonni koʻndalang qisishdagi ikki oʻqli kuchlanish holatini taʼsiri

mb6

Rb, Rb,sh

Mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan

4. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻr-tacha harorati (minus 40°S) boʻlgan hududlarda, betonda suvga toʻyinish boʻlmagan holda konstruksiyaning ishlashi

mb7

Rb

0,9

5. Tashqi havoning eng sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S)  va undan yuqori boʻlgan hududlarda foydalaniladigan konstruksiyalardagi   suvga toʻyingan betonning galma-galdan yaxlashi va erishi

mb8

Rb

0,9

6. DQN 2.04-01-98 (SNiP  23-01-99*)ga binoan IVA iqlim mintaqasida quyosh radiatsiyasidan himoyalanmagan konstruksiyalarining   ishlashi

mb9

Rb, Rb,sh

0,85

7.Bir nechtadan tarkib topgan konstruksiyalarda  quyidagi hollar boʻlganida:

Mazkur SHNQ ning 164-bandiga, 28-jadvalga, 165-bandiga, 166-bandiga binoan

oʻzaro betonlanadigan  birikmalarda

mb10

Rb

yelimlab biriktirilganda

mb10

Rb

terilgandagi choklar  armaturalanmagan qorishmalarda

mb10

Rb

8. Elementlarni foydalanish  bosqichida ikkinchi guruh chegaraviy  holatlariga hisoblashda

a) qiya egriligi va qiya nomarkaziy siqishga

mb13

Rb, mc2

1,1

b) buralishga

mb14

Rb,sh

1,15

v) konstruksiya betoni bilan quyma beton birikadigan tekislik boʻylab ajralishga

mb15

Rb,sh

0,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
162. Chidamlilikka hisoblanishi kerak boʻlgan elementlarga koʻp marotaba takrorlanuvchi yuklamalar taʼsir etganida chidamlilikka hisoblashdagi betonning siqilishdagi hisobiy qarshiligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,f = mb1 Rb = 0,6βbεb Rb, (44)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, mb1 — ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb — birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda betonning oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi (mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga qarang);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βb — betonning vaqt oʻtishi bilan mustahkamligining ortishini inobatga oluvchi, mazkur SHNQ ning 26-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
εb takrorlanuvchi kuchlanish siklining assimetriyasiga ρb = bogʻliq va mazkur SHNQ ning 27-jadvalidan olinadigan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

26-jadval

Siqilishga mustahkamligi boʻyicha beton sinfi

V27,5 va undan kichik

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

βb

1,34

1,31

1,28

1,26

1,24

1,22

1,21

1,20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

27-jadval

Takrorlanuvchi kuchlanish sikli koeffitsiyenti ρb

0,1 va kam

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6 va undan koʻp

εb

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

1,24

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. ρb ning oraliqdagi qiymatlarida εb koeffitsiyent interpolyatsiya qilib topiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
163. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarni koʻndalangiga σby kuchlanish bilan qisishdagi hisoblashlarda, betonning boʻylama siqishga, egilishdagi ajralishga Rb,sh va bevosita kesilishga Rb,cut hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) Rb uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,1Rb ≤σby≤0,2 Rb boʻlganida; mb6 = 1,1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby 0,6 Rb ga teng kuchlanishda — mb6 = 1,2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bular, hisoblashlarda inobatga olinadigan eng katta qiymatni koʻrsatadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) Rb,sh va Rb,cut lar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby≤ 0,98 MPa (10 kgk / cm2) boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(45)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby = 2,94 MPa (30 kgk / cm2) boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(46)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby ning oraliqdagi qiymatlarida betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari interpolyatsiya qilib topiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
164. Uzunasiga boʻlaklardan tarkib topadigan konstruksiyalarni hisoblashda konstruksiya betoni va ulovchi chokni toʻldiruvchi material mustahkamliklari oralaridagi farqni, chok ishining har xil bosqichida, inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ning qiymatini, chok (oraliq) ning qalinligi b ga va chokdagi beton (qorishma)) mustahkamligi Rb,j ning, konstruksiya bloki betonining mustahkamligi Rb,con ga nisbatiga bogʻliq holda quyidagi 28-jadvaldan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Blok qismining qalinligi 120 mm dan kam boʻlganida va blok tanasida zoʻriqtiriladigan armaturani oʻtkazish uchun teshik mavjud boʻlsa, 20 dan 40 mm gacha qalinlikdagi chokdagi ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini, 70 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek, 70 mm qalinlikdagi chok uchun ham 200 mm qalinlikdagi chok uchun qabul qilgandek olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

28-jadval

Chokning qalinligi, mm da

nisbati quyidagicha boʻlganidagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti  mb10

0,2 va undan kam

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

20 dan 40 gacha

0,70

0,76

0,82

0,88

0,94

1,0

1,0

1,0

1,0

70

0,50

0,58

0,65

0,72

0,80

0,85

0,90

0,95

1,0

200 va undan koʻp

0.20

0,30

0.40

0,50

0,60

0,70

0,80

0,90

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
165. Uzunasiga boʻlaklardan tuzilgan choklari yelimlanib birlashtiriladigan konstruksiyalarni, yelim toʻla qotmagan sharoitdan montaj qilish paytidagi yuklamalari koʻtarish qobiliyati boʻladigan etib loyihalash kerak. Uzunasiga boʻlaklardan yelimlab tuziladigan konstruksiyalarni hisoblashlarda, bloklar betonning hisobiy qarshiligiga kiritiladigan va yelim qotganga qadar konstruksiya mustahkamligi kamayishini inobatga oluvchi ishlash sharoiti koeffitsiyentini, bloklar uchlaridagi betonning sirt yuzasining turiga bogʻliq holda qabul qilish va yuza notekis boʻlganida 0,90 ga, silliq boʻlganida 0,85 ga teng deb olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliqlari kesimning katta oʻlchamidan kichik boʻlgan yelimlangan choklar uchun hamda yonidan birlashtiriladigan diafragmalar ulanadigan joylar uchun mb10 qiymatini 0,05 ga kamaytirish kerak. Yelimlab ulangan joylardagi yelimi toʻla qotgan holat uchun mb10= 1 deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
166. Armaturalanmagan qorishmalarda terilgan beton bloklarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 161-bandiga muvofiq beton konstruksiyalar uchun qabul qilinadigan betonning hisobiy qarshiligiga quyidagilarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti mb10 ni kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
blok betonining sinfi V20 va V22,5 boʻlganida — 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
blok betonining sinfi V25 va V35 boʻlganida — 0,75;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
blok betonining sinfi V40 va yuqori boʻlganida — 0,70.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu holda, choklarning qalinligi 1,5 sm dan katta boʻlmasligi kerak va choklarning 28 kunlik mustahkamligi 19,6 MPa (200 kgk/sm2)dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
167. Oldindan taranglashtirilgan konstruksiyalarni tayyorlashda betonni qisish, uning loyihadagi sinfi uchun shart qilib qoʻyilgan mustahkamligidan kam boʻlmagan holda ruxsat etiladi. Betonning uzatish mustahkamligini belgilash uchun hisobiy qarshiligini mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan betonning yaqin sinflariga tegishli qiymatlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning toʻla miqdorini betonga berish vaqtidagi va montaj qilishdagi, uning mustahkamligini V25 sinfiga muvofiq keladigan mustahkamlikdan kam boʻlmaydigan qilib belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20-bob. Deformatsiyalanish xususiyatlarining tavsiflari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
168. Betonning asosiy deformatsiyalanish xususiyatlariga quyidagi normativ qiymatlar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning chegaraviy deformatsiyalari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻqli siqilishda ebo;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
egilishdagi siqilishida ebu;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻqli choʻzilishda ebto va choʻzilishdagi ebtu;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
siqilish va choʻzilishdagi edastiklik moduli Eb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
deformatsii moduli E;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning siljish moduli Gb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti n;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning chegaraviy oqish deformatsiyasi sn;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton konstruksiyasi tabiiy sharoitda qotganida, betonning siqishdagi va choʻzishdagi elastik modullari toʻgʻrisida tajribadan olingan maʼlumotlar boʻlmagan holda ularning qiymatlari quyidagi 29-jadvaldan olinishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

29-jadval

Siqishga mustahkamlikka koʻra beton sinfi

V20

V22,5

V25

V27,5

V30

V35

V40

V45

V50

V55

V60

Eb× 10 3, MPa (kgk/ cm2)

27,0

(275)

28,5

(290)

30,0

(306)

31,5

(321)

32,5

(332)

34,5

(352)

36,0

(367)

37,5

(382)

39,0

(398)

39,5

(403)

40,0

(408)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqoridagi jadvalda keltirilgan elastik modullarining qiymatlari Eb ni quyidagi koʻrsatilgan hollarda va miqdorlarda kamaytirish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
issiqlik namlik bilan ishlangan va yaxlab ham eriydigan sharoitda ishlaydigan betonlar uchun 10 %;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DQN 2.04 (SNiP 23-01-99) talablariga muvofiq IVA iqlimiy mintaqada quyosh radiatsiyasidan himoya qilinmagan konstruksiyali beton uchun 15 %.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton bloklardan terilgan hollarda quyidagi sinflardagi betonlar uchun elastiklik modullarining Eb qiymatlarini quyidagicha qabul etish, kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V20‑V35 boʻlganda — 0,5Eb deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V40 va undan katta boʻlganida — 0,6 Eb deb.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yigʻma-quyma turda qilinadigan tayanch betonning, butunasiga keltirilgan umumiy elastiklik moduli, teriladigan bloklar va kesim yadrosidagi betonlarning elastik modullari qiymatlaridan ularning har bittasining kesimi maydonlarining tayanch kesimining umumiy maydoniga nisbatan qancha miqdorini tashkil etishiga asoslanib, oʻrtachasi aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning chegaraviy oʻtirish nisbiy deformatsiyasi esn va oqish deformatsiyasini sn mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 3-jadvalidan qabul qilsa boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning siljish moduli Gb ni Eb ga teng deb, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyentini (Puasson koeffitsiyentini) — ν = 0,2 deb qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarning ulanadigan joylaridagi foydalaniladigan yelimlarning elastiklik modulining minimal qiymati 1500 MPa (150 000 kgk/sm2) dan kam, koʻndalang deformatsiyalanish koeffitsiyenti ν ni 0,25 dan koʻp boʻlmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cheklovchi oʻziga xos siljish va siqilish shtammlari standart qiymatlarni mazkur SHNQ ning 12-ilovasining 4-jadvalidan olingan tuzatish omillariga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21-bob. Armatura
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Poʻlat buyumlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
169. Koʻprik inshootlari va quvurlarini temirbeton konstruksiyalarga qoʻyilgan talablar asosida hisoblashda armatura turi va uning normallashtirilgan va nazorat qilinuvchi koʻrsatkichlari oʻrnatilgan boʻlishi kerak. Armaturaning asosiy mustahkamlik koʻrsatkichlariga armaturaning choʻzilishga mustahkamlik sinfi kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari, har bir armatura sinfiga (oquvchanlik chegaralari tasniflaridan tashqari) oʻzining uzilishga mustahkamligi va uzilishdan keyingi nisbiy tekis choʻzilish qiymatlari mos keladi. Bu tasniflarning qiymatini armaturaning amaldagi davlat standartlari yoki texnik shartlari orqali olinadi va sertifikatsiyalash sinovlari bilan tekshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning turini konstruksiyaning tayinlanishiga, konstruktiv yechimga, yuklama va tashqi muhit taʼsiri xarakteriga qarab belgilanadi. Armaturaga qoʻshimcha sifat koʻrsatkichlariga mos keluvchi standartlar orqali aniqlanuvchi quyidagi talablar qoʻyiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
payvandlash bogʻlanishlarini mustahkamligini uning payvand va bogʻlovchi turiga qarab sinash orqali baholanadigan payvandlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sinishga qadar egilishga (sterjenlar) yoki bukilishga (arqonlar) sinash orqali baholanadigan plastikligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
maʼlum bir vaqt ichida kuchlanish taʼsiri sarfining qiymatini sinash orqali baholanadigan relaksatsiyaga mustahkamligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuklash sikli soniga qarab chidamlilik chegarasining sinash orqali baholanadigan charchashga mustahkamligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
past manfiy temperatura taʼsirida (minus 40 0S) namunalarni hamda payvandli bogʻlanishlarni mustahkamlikka va zarb yopishqoqligiga sinash orqali baholanadigan sovuqqa chidamliligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buzilishga qadar maʼlum bir vaqt ichida agressiv muhitda kuchlanganlik holatida boʻlgan armaturani sinash orqali baholanadigan korroziyaga chidamliligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton koʻpriklar va quvurlarning armaturalari uchun hisoblash bilan belgilanadigan poʻlatning markasini konstruksiya elementlarining ishlash sharoitiga va qurilish boʻladigan joyning eng sovuq besh kunligidagi tashqi havoning haroratiga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 41, 226 va 269-bandlarini inobatga olgan holda, quyidagi 30-jadvaldan orqali qabul qilish kerak. Bu yerda “musbat” ishorasi koʻrsatilgan markadagi poʻlatni ushbu sharoitda qoʻllanish mumkinligini koʻrsatadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Har xil sinfdagi choʻziladigan ishchi armaturalar ishlatilganda mustahkamlikka hisoblashlarda quyidagilarga rioya etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmaydigan armaturalar uchun ularning eng kam mustahkamlikdagi armatura poʻlatiga tegishli hisobiy qarshiligini qabul qilish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armaturalar uchun faqat bitta markadagi armaturani inobatga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A300 (A-II) sinfli St5ps markali armaturani, koʻpriklarning oraliq qurilmalari (shu jumladan xomutlar uchun ham) va tayanchlarida uning sterjenlarining diametrlari quyidagilardan katta boʻlmagan holda ishlatish ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chidamlilikka hisoblanmaydigan armaturali elementlari uchun 20 mm:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlari uchun 18 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diametri 22 mm va undan kattaroq koʻrsatilgan poʻlat armaturalarni faqat muzlash qatlamining yarimidan pastda joylashgan poydevor va tayanch qismlarida ishlatish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Termik mustahkamlangan ikkilamchi va yopiq poʻlat armaturalarni, yuqori mustahkamli armatura simlarni, K-7 sinfli armatura kanatlari va spiralsimon yoʻgʻirilgan poʻlat kanatlarni payvandlab biriktirish mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton konstruksiyasi tanasida boʻlgan zoʻriqtirilgan sterjenli armaturalarin har qanday detal yoki armaturalarga eritib ulash mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yangi hamda import armaturalaridan ishchi armatura (hisobiy) sifatida foydalanish belgilangan tartibda olib boriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

30-jadval

Poʻlat armatura turi

Poʻlat armatura sinfi

Armatura poʻlati sifatini belgilovchi hujjat

Oquvchanlik chegarasi σt, shartli oquvchanlik chegarasi σ0,2, mustahkamlik chegarasi σv, boʻyicha cheklanishlar, MPa

Poʻlat markasi

Diametr,

mm

Chidamlikka hisoblanmaydigan armaturali elementlar

Chidamlikka hisoblanadigan armaturali elementlar

eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havo harorati °S , quyidagicha boʻlgan rayonlarda ishlatilganda

30 va yuqori

30 dan 40 gacha

30 va yuqori

30 dan 40 gacha

Issiq quyilgan silliq sterjenli

A240

(A-I)

GOST 5781

82*

GOST 380

-05

235 < σt < 310

380 < σv < 500

St3sp

6 — 10

+

+

+

+

St3sp

12 — 40

+

+

+

+

St3ps

6 — 10

+

+

+

+1)

St3ps

12 — 16

+

+1)

+

+1)

St3ps

18 — 40

+

+1)

+1)

St3kp

6 — 10

+

Sirti notekis issiq quyilgan sterjenli

A300

(A-II)

GOST 5781

82*

GOST 380

-05

295 < σt < 370

500 < σv < 570

St5sp

10 — 40

+

+

+

+

St5ps

10 — 16

+

+1)

+

+1)

St5ps2

18 — 40

+

-

+1)

-

Ac300

(As-II)

10GT

10 — 32

+

+

+

+

A400

(A-III)

300 < σt < 470

600 < σv < 700

25G2S

6 — 40

+

+

+

+1)

35GS

6 — 40

+

+2)

-

-

A600

(A-IV)

Haqiqiy qiymatlar σt, σ0,2, σv normallashtiril gan qiymatdan 100 dan koʻp  oshishi mumkin emas

20XG2S

10 — 22

+

+

+

+

A-800

(A-V)

23X2G2T

10 — 32

+

+

+

+

Sirti notekis termik mustahkamlangan sterjenli

At6004)

(At-IV)

GOST 10884

-94

28S

10 — 28

+3)

+3)

-

-

10GS2

10 — 18

+5)

+3)

-

-

25S2R

10 — 18

+3)

+3)

-

-

At8004)

(At-V)

25S2R

10 — 28

+3)

+3)

-

-

At10004)

(At-VI)

25S2R

10 — 16

+3)

+3)

-

-

Yuqori mustahkamlikdagi sirti silliq sim

V1500-

B1000

(V-II)

GOST 7348

-81*

Haqiqiy qiymatlar σ0,2  i σv  σv normallashtiril gan qiymatdan 300 dan koʻp oshishi mumkin emas

-

3 — 8

+

+

+

+

Sirti notekis yuqori mustahkamlikdagi sim

Vr1500-

Br1100

(Vr-II)

-

3 — 8

+

+

+

+

Armatura arqonlar

K7-1500-

K7-1410

(K-7)

GOST 13840

-68*

-

9 — 15

+

+

+

+

Poʻlat arqonlar

Buramali

-

-

-

GOST boʻyicha sim diametrlari 3 mm va katta

+

+

+5)

+5))

qoʻshaloq eshilgan

GOST 3067

-88*

+

+

+5)

+5)

Yopiq

GOST 3090

-73*

GOST 7675

-73*

GOST 7676

-73*

GOST boʻyicha

+

+

+5)

+5)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Toʻqilgan karkas va toʻrlarda ishlatishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Dinamik koeffitsiyent 1,1 dan katta boʻlgan holda faqat toʻqilgan karkaslar va toʻrlarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Faqat oʻlchov uzunligining butun sterjeni shaklida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4) Faqat S (payvandlanadigan) va K (zanglagandagi chaqnab yorilishga chidamli) markalardagi termik mustahkamlangan poʻlat armaturalar qoʻllashga ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5) Faqat aralash har xil harakatlar oʻtkaziladigan koʻpriklarning oraliq qurilmalarida ishlatishga ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
170. Montaj (koʻtariluvchi) qilishdagi kerakli ilmoq uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armatura ishlatishni koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Loyihada, konstruksiyani tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati 40°S dan past boʻlmagan holda montaj qilish nazarda tutilganida, montaj qilish ilmoqlari uchun St3sp markadagi A240 (A-I) sinfdagi poʻlat armaturani ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. Barcha sharoitlarda konstruktiv armaturalar sifati mazkur SHNQ ning 30-jadvalida koʻrsatilgan A240 (A-I) va A300 (A-II) sinflardagi poʻlat armaturalarni hamda Vr sinfdagi tashqi yuzasi notekis armatura simlarni ishlatish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. Deformatsiya choklari va boshqa hisoblanadigan elementlarning birlashtirishga qoʻyiladigan buyumlari uchun prokat poʻlatlarni va boshqa jihozlarni mazkur SHNQ ning 27-bobidagi talablar boʻyicha qoʻllash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 19282 va GOST 19292 (17GS va 17G1S markalardan tashqari)larda koʻrsatilgan poʻlatlar markalardan qilingan prokatlarni ham, shuningdek qoʻshimcha issiqlik bilan ishlanmagan va taqdim etishni oltinchi darajasidan past boʻlmaganda ham qoʻllash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qurilish boʻladigan hududda eng sovuq besh kunlikdagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 30°S dan past emas va dinamik koeffitsiyenti 1,1 dan koʻp boʻlmaganida GOST 535-05 boʻyicha St3ps markadagi 424 mm qalinlikdagi poʻlat prokatni qoʻllash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kuchlar taʼsiriga hisoblanmaydigan birlashtirishga qoʻyiladigan jihozlar uchun GOST 535-05 da koʻzda tutilgan qalinligi 4-30 mm boʻlgan St3kp markadagi poʻlat prokatlardan foydalanish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Armaturaning hisobiy tavsiflari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Armaturaning asosiy mustahkamlik tavsiflari mavjud poʻlat armaturalar standartlaridan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sterjenli armaturalar uchun choʻzilishda (siqilishda) normativ qarshilik Rs,n sifatida qoldiq choʻzilishning 0,2 foiziga toʻgʻri keluvchi fizik yoki shartli oquvchanlik chegarasiga teng kuchlanish olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tekis simli armatura sinfi V GOST 7348-818 boʻyicha va armatura arqonlari K-7 GOST 13840-68 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,95 ga teng kuchlanishi olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Notekis profilli Vr GOST 7348-81 boʻyicha shartli oquvchanlik chegarasining 0,9 ga teng kuchlanishi olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qayd etilgan tavsiflar poʻlat armaturalarning amaldagi davlat standartlari orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armatura qarshiligining hisobiy qiymatlari armatura qarshiligining meʼyoriy qiymatlarini mustahkamlash uchun ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi. Ishonchlilik koeffitsiyentining qiymatlari mustahkamlash sinfiga va koʻrib chiqilgan chegara holatiga qarab olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning meʼyoriy qiymatlari kamida 0,95 xavfsizlik bilan kafolatlanadi, deformatsiya xususiyatlarining meʼyoriy qiymatlari ularning oʻrtacha qiymatlariga teng ravishda olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Choʻzilishda (siqilishda) novda armaturaning asosiy mustahkamlik xususiyati 0,2 foizga teng qoldiq choʻzilishga mos keladigan shartli fizik oqim kuchi mlm qiymatiga teng qarshilikning standart qiymati hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 7348 boʻyicha V sinfidagi silliq simni mustahkamlash va GOST 13840 boʻyicha K7 armatura arqonlari uchun standart qarshilik qiymati sifatida shartli oqish kuchining 0,95 ga mos keladigan kuchlanishlari olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu xususiyatlar poʻlatlarni mustahkamlash uchun amaldagi davlat standartlarga muvofiq belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kuchlanishdagi armaturaning hisobiy mustahkamlik xususiyatlari (hisobiy qarshiliklari) standart qiymatlarni material uchun tegishli ishonchlilik koeffitsiyentiga boʻlish (mustahkamlash turi va sinfiga, chegara holatlar guruhiga qarab belgilanadi) va mazkur SHNQ ning 31-jadvali (12-ilovasi)ga muvofiq olingan maqsadli ish sharoitlari koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti quyidagi 31-jadvalda keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belgilangan maqsadlar uchun mehnat sharoitlari koeffitsiyentlari quyidagicha teng qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklari uchun — 0,90;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil koʻpriklar uchun — 0,95.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ikkinchi guruhning chegaraviy holatlari uchun material uchun ishonchlilik koeffitsiyentlari va ish sharoitlari koeffitsiyentlari 1,0 ga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning elastiklik moduli E hisobiy qiymatini uning normativ qiymatiga tenglab olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning umumlashgan mexanik xususiyatining tavsifi sifatida kuchlanish va nisbiy deformatsiya orasidagi bogʻlanishni, uning qisqa vaqt ichida bir marotabalik yuklanishdagi (standart sinovga muvofiq) oʻrnatilgan tartibdagi normativ qiymatlarini olish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarida ishlatishga ruxsat etiladigan poʻlat armaturalarning choʻzilishga hisobiy va normativ qarshiliklarini quyidagi 31-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

31-jadval

Poʻlat armatura sinfi

Diametri,

mm

Choʻzilishga normativ qarshiliklari Rsn va Rpn

MPa (kgk /sm2)

I-guruh chegaraviy holatlariga hisoblagandagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklar MPa (kgk /sm2), quyidagi koʻpriklar va quvurlar uchun

temir yoʻllardagi

avtomobil yoʻli va shaharlardagi

Zoʻriqtirilmaydigan (Taranglashtirilmaydigan) armatura

1. Sterjenli:

a) sirti silliq A240 (A-I)

6 — 40

235 (2400)

200 (2050)

210 (2150)

b)sirti notekis

(davriy profilda):

A300 (A-II), Ac300 (Ac-II)

A400 (A-III)

10 — 40

6 va 8

10 — 40

295 (3000)

390 (4000)

390 (4000)

250 (2550)

320 (3250)

330 (3350)

265 (2700)

340 (3450)

350 (3550)

Zoʻriqtirilgan ( Taranglashtirilgan) armatura

2. Sterjenli:

a) issiq quyilgan

A6001) (A-IV)

A800 (A-V)

10 — 32

10 — 32

590 (6000)

785 (8000)

435 (4500)

565 (5750)

465 (4750)

600 (6100)

b)termik mustahkamlangan:

At600(At-IV)

At800 (At-V)

At1000 (At-VI)

10 — 28

10 — 14

16 — 28

10 — 14

16

590 (6000)

785 (8000)

785 (8000)

980 (10 000)

980 (10 000)

-

-

-

-

-

465 (4750)

645 (6600)

600 (6100)

775 (7900)

745 (7600)

3. Yuqori mustahkamlikdagi sim:

a) sirti silliq  V-II

V1500

V1400

V1400

V1300

V1200

3

4

5

6

7

1490 (15 200)

1410 (14 400)

1335 (13 600)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1120 (11 400)

1060 (10 800)

1000 (10 200)

940 (9600)

885 (9000)

1180 (12 050)

1120 (11 400)

1055 (10 750)

995 (10 150)

930 (9500)

b) sirti notekis Vr-II

(davriy profilda):

V1500

V1400

V1400

V1200

3

4

5

6

1460 (14 900)

1375 (14 000)

1255 (12 800)

1175 (12 000)

1100 (11 200)

1030 (10 500)

940 (9600)

885 (9000)

1155 (11 800)

1090 (11 100)

995 (10 150)

930 (9500)

4. Arqon armatura

K-7-1500

K-7-1500

K-7-1400

9

12

15

1375 (14 000)

1335 (13 600)

1295 (13  200)

1030 (10 500)

1000 (10 200)

970 (9900)

1090 (11 100)

1055 (10 750)

1025 (10 450)

5. Spiral (burama) yoki qoʻshaloq oʻralgan va yopiq poʻlat arqonlar

Tegishli standartlar boʻyicha

0,75  Rrpn (bu yerda Rrpn arqonning butuniga uzilishga normativ qarshiligi)

0,54 Rrpn

0,57 Rrpn

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aralash armaturalashda A600 (A-IV) sinfidagi sterjenli issiq quyilgan armaturani zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. GOST 7348 ga muvofiq 3 — 8 mm li arqon mustahkamlik sinfi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
silliq uchun 1500 dan 1100 gacha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
davriy profilli uchun 1500 dan 1000 gacha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 13840 ga muvofiq 9 15 mmli armaturali K-7 kanatlarning mustahkamlik sinfi 1500 dan 1400 gacha boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
174. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi zoʻriqtirilmaydigan poʻlat armaturalarning siqilishga hisobiy qarshiliklari Rsc ni, ushbu armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rs ga barobar deb qabul qilish kerak. Element kesimining siqilgan qismida joylashgan va beton bilan jipslashgan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi konstruksiyalarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblashlarda foydalanadigan eng katta hisobiy siquvchi kuchlanish — Rps, 500 MPa (5100 kgk /sm2) boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Hisoblashlarda bevosita koʻrinmaydigan yuklama xarakteri, muhit taʼsiri, texnologik faktorlar va ishlash sharoitlarini, armaturaning mustahkamlik va deformatsion tavsiflarini hisoblashda bevosita uning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari orqali inobatga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturani chidamlilikka hisoblashda (temir yoʻl va metropoliten uchun alohida ajratib quriladigan koʻpriklarda), poʻlat armaturaning zoʻriqtirilmaydigani uchun Rsf va zoʻriqtiriladigani uchun Rpf boʻlgan choʻzilishdagi hisobiy qarshiliklarini kuyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rsf = mas1 Rsps βpw Rs, (47)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rrpn = mas1 Rspp βpw Rp, (48)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, mas1 , map1 — koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rs, Rp — poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
εps, εppquyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armaturadagi kuchlanish oʻzgarishining sikl assimetriyasi ga bogʻliq koeffitsiyentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βpw — quyidagi 32-jadvalda keltirilgan, armatura elementlarining ishlash sharoitiga, ularga payvandlab biriktirilgan boshqa elementlar yoki payvandlab ulangan joylar mavjudligini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

32-jadval

Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi

(turlari yoki xususiyatlari)

ρ dagi εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari

-1

-0,5

-0,2

-0,1

0

0,1

0,2

0,3

0,35

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

εrs koeffitsiyenti

A240 (A-I)

0,48

0,61

0,72

0,77

0,81

0,85

0,89

0,97

1

A300 (A-II)

0,40

0,50

0,60

0,63

0,67

0,70

0,74

0,81

0,83

As300 (As-II)

-

-

0,67

0,71

0,75

0,78

0,82

0,86

0,88

A400 (A-III)

0,32

0,40

0,48

0,51

0,54

0,57

0,59

0,65

0,67

εrp koeffitsiyenti

A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kontaktli payvandlab ulangan)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

V yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Vr yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

-

-

-

-

-

K-7

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

32-jadval yakuni

Qoʻllaniladigan poʻlat armaturaning sinfi (turlari yoki xususiyatlari)

ρ dagi  εps va εpp koeffitsiyentlarning qiymatlari

0,4

0,5

0,6

0,7

0,75

0,8

0,85

0,9

1

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

εpskoeffitsiyenti

A240 (A-I)

1

1

1

1

1

1

1

1

1

A300 (A-II)

0,87

0,94

1

1

1

1

1

1

1

As300 (As-II)

0,90

0,92

0,94

1

1

1

1

1

1

A400 (A-III)

0,70

0,75

0,81

0,90

0,95

1

1

1

1

εpp koeffitsiyenti

A600 (A-IV) (ulanmagan yoki mexanik tozalanib, kon-taktli pay-vandlab ulangan)

0,38

0,49

0,70

0,78

0,85

0,91

0,94

0,96

1

V yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

0,85

0,97

1

1

1

Vr yoki undan qilingan oʻramli

-

-

-

-

0,78

0,82

0,87

0,91

1

K-7

-

-

-

-

0,78

0,84

0,95

1

1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Burama yoki qoʻshaloq eshilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun ρ≥85 boʻlganida εpp koeffitsiyentini birga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ρ<85
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ρ ning oraliqlardagi qiymatlari uchun εps va εpp koeffitsiyentlarini interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

33-jadval

Payvandlangan birikma turi

Sikl assimetriyasi koeffitsiyenti sikla r

Quyidagi sinflardagi poʻlat armaturalar boʻlganida diametri 32 mm va undan kichik sterjenlar uchun βpw koeffitsiyenti

A240 (A-I)

A300 (A-II), As300 (Ac-II)

A400 (A-III)

A600 (A-IV)

Kontaktli payvandlangan (tozalamasdan)

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,85

1

1

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

0,75

0,75

0,80

0,90

Uzaytirilgan qatlamlar podkladka qoʻyilib vanna usilida payvandlangan

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,75

0,80

0,90

0,90

1

1

0,65

0,70

0,80

0,90

1

1

0,60

0,65

0,75

0,75

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Oʻzaro kesishadigan nuqtada kontaktlab payvandlash va boshqa sterjenlarni yoniga payvandlash, juft aralash yopishmalarda payvandlash

0

0,2

0,4

0,7

0,8

0,9

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,65

0,70

0,75

0,90

1

1

0,60

0,65

0,65

0,70

0,75

0,85

-

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Choʻzilayotgan armatura sterjeni diametri 32 mm dan katta boʻlganida βρw qiymatlarini 5 % ga kamaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. r< 0 boʻlganida, βρw qiymatini r< 0 boʻlgandagi qiymatdagidek qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Sterjenlardagi payvandlab ulangan joylari kontakt usulida bajarilib, keyin boʻylamasiga tozalangan A600 (A-IV)sinfdagi choʻzilayotgan poʻlat armaturalar uchun βpw=1 deb qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. ρ ning oraliqlardagi qiymatlarida βρw ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
176. Qiya kesimlardagi choʻzilgan koʻndalang armaturani (xomutlar va bukilgan sterjenlarni) koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblashda poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlari kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sterjen armaturalar uchun — ma4 =0,8;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuqori mustahkamlikdagi simdan qilingan armatura, K-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali, qoʻshaloq va yopilgan poʻlat arqonlar uchun ma4 =0,7 qiymatdagi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A400 (A-III) sinfiga poʻlat armaturadan qilinadigan payvandlangan karkaslardagi xomutlarning diametri boʻylama sterjenlarning diametrining 1/3 dan kam boʻlganida koʻndalang kuchga hisoblashdagi xomutlardagi inobatga olinadigan kuchlanishlar quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, Mpa (kgk /sm2):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xomutlar diametri 6 m va 8 mm boʻlganida 245 (2500) dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xomutlar diametri 10 mm va undan katta boʻlganida 255 (2600) dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
177. Boʻylamasiga mexanik tozalamasdan konstruksiyali payvandlash bilan bajariladigan ulangan joylarni va siljitilgan juft qatlamlar qoʻyib ulangan joylarni qoʻllaganda, A600 (A-IV) va A800 (A-V) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun yuqoridagi 31-jadvalda koʻrsatilgan choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ma5=0,9 boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti kiritiladi. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (As-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun kontakt payvandlash bilan uzaytirilgan xalta tagliklar, siljitilgan juft yopishmalar qoʻyib, vanna usulida bajarilgan ulangan joylar boʻlganida, choʻzilishga hisobiy qarshiliklarni, ulangan joylari yoʻq boʻlgan poʻlat armaturalarnikidek bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiladigan konstruksiyalardagi choʻzilgan armaturani mustahkamlikka hisoblashda, egiluvchi elementning choʻzilayotgan qirrasidan kesimning choʻzilgan zonasi balandligining 1/5 qismidan katta masofada joylashgan armatura elementlari uchun (alohida sterjenlar, oʻramlar, arqonlar) poʻlat armaturaning yuqoridagi 31-jadvaldagi choʻzilishga hisobiy qarshiliklarga armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyentini quyidagi qiymatda kiritmoq kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(49)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, h-x — kesimning choʻzilgan zonasi (qismining) balandligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kesimning choʻzilgan qismining chekkadagi qirrasidan choʻzilgan armatura elementi oʻqigacha boʻlgan masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
178. Konstruksiyani oldindan zoʻriqtirish va uni montaj qilish bosqichlaridagi hisoblashlarda poʻlat armaturaning hisobiy qarshiliklarini quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan ishlash sharoiti koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sterjenli poʻlat armatura va yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilingan armatura elementlari uchun — 1,10;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K-7 sinfdagi armatura arqonlar va buramali va qoʻshaloq oʻrilgan va yopiq poʻlat arqonlar uchun — 1,05.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
179. Burama yoki qoʻshaloq eshilgan poʻlat arqonlarni diametri D, 24d dan kichik boʻlgan (d — arqon diametri) yarimaylana hisoblashlarda arqonlarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga, D/d nisbat 8 dan 24 gacha boʻlganda quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladigan arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma10 kiritilishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (50)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diametri D, 8d dan kichik boʻlgan blok atrofida bukilganda, arqonlarning ishlash sharoiti koeffitsiyentini tajribada tekshirishlar natijasiga binoan belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
180. Diametri 5 mm, yuqori mustahkamlikdagi ruxlangan V-II sinfdagi silliq simni mustahkamlikka hisoblashlarda simning yuqoridagi 31-jadvaldan olinadigan choʻzilishga hisobiy qarshiliklariga quyidagilarga teng boʻlgan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti ma11 ni kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻrtacha tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan qilib S guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,94;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jiddiy tajovuzkor muhit sharoitiga javob beradigan etib J guruhi boʻyicha simni ruhlaganda — 0,88.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Poʻlat buyumlar uchun hisobiy tavsiflar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
181. Temirbeton koʻpriklar va quvurlarning alohida konstruktiv qismidan iborat boʻladigan poʻlat buyumlar (tayanchlar, deformatsiya choklari va sharnirlar elementlari, tirash uskunalari va h. k.) uchun yupqa listli va fasonli prokatlardan tayyorlanib qoʻyiladigan poʻlat buyumlar uchun hisobiy qarshiliklarni koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari elementlaridagidek qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning ichida ankerlanadigan sterjenli armaturalar uchun hisobiy qarshiliklarni armaturalarga tegishli koʻrsatmalarga binoan qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Armaturaning deformativ xususiyatlarining tavsiflari va elastik modullarining nisbati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
182. Armaturaning asosiy deformatsion tavsiflari quyidagilardan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuchlanishning normativ qiymatlariga erishilganda armaturaning nisbiy choʻzilish deformatsiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturaning elastiklik moduli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fizik chegaraviy oquvchanlikka ega boʻlgan armatura uchun nisbiy choʻzilish deformatsiyasining normativ qiymatini uning normativ qarshiligi va elastiklik moduli qiymati uchun toʻgʻri kelgan elastiklik deformatsiyasi orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shartli oqish chegarasiga ega boʻlgan armatura uchun armatura choʻzilishining normativ nisbiy deformatsiyasi shartli oqish chegarasi kuchlanishidagi 0,2 foizga teng boʻlgan uning qoldiq choʻzilishi va elastiklik nisbiy choʻzilishlarining yigʻindisiga teng qilib olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning normativ elastiklik moduli choʻzilishda va siqilishda bir xil qilib olinadi va uning turi va sinfiga qarab oʻrnatiladi. Armatura elastiklik modulining qiymatlarini quyidagi 34-jadvaldan olish kerak. Zarur boʻlgan hollarda elastiklik modulining qiymati nazorat sinovi natijalari orqali belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

34-jadval

Poʻlat armatura  sinfi (turi)

Armaturaning elastiklik moduli, MPa (kgk /sm2)da,

Es zoʻriqtirilmaydigan

Ep zoʻriqtirilgan

A240 (A-I), A300 (A-II),  As300 (As-II)

2,06×105(2,1×106)

-

A400 (A-III)

1,96×105(2,0×106)

-

A600 (A-IV), At600 (At-IV), A800 (A-V)

-

1,86×105(1,9×106)

At1000 (At-V), At1000 (At-VI)

-

1,86×105(1,9×106)

B, BpI sinflardagi parallel simlar

-

1,96×105(2,0×106)

V-II va Bp-II sinflardagi parallel simlardan qilingan oʻramlar.

-

1,77×105(1,8×106)

arqon armaturalar sinfi K-7

1,77×105(1,8×106)

K-7 arqon armaturalardan qilingan oʻramlar

-

1,67×105(1,7×106)

Poʻlat arqonlar:

-

Burama va qoʻshaloq eshilgan

-

1,67×105(1,7×106)

yopiq

-

1,57×105(1,6×106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
183. Zoʻriqtirilmagan armaturali koʻpriklarni chidamlilik va yorilishga pishiqlikka hisoblashlardan tashqari, koʻpriklar elementlarini elastik jismlar hisobi formulalariga binoan bajariladigan qolgan barcha hisoblashlarda, armaturalar uchun yuqoridagi 34-jadvalda va betonlar uchun mazkur SHNQ ning 29-jadvalida keltirilgan elastiklik modullarining qiymatlariga binoan aniqlanadigan modullar nisbatlari dan foydalanish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtirilmagan armaturali koʻprik elementlarini chidamlilikka va yorilishga pishiqlikka hisoblashlarda kuchlanishlarni, keltirilgan kesimning geometrik tavsiflarini aniqlashda armatura kesimi maydoni, betonning titrashda oqishini inobatga oluvchi elastiklik modullar nisbatlari koeffitsiyenti n' bilan hisobga olinadi. n' ni, betonning sinflariga koʻra quyidagicha qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V20..........................…22,5
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V22,5 va V25..................20
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V27,5..............................17
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V30 va V35.....................15
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V40 va undan yuqori......10
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22-bob. Koʻpriklar va quvurlarni birinchi guruh chegaraviy holatlariga hamda mustahkamlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Element boʻylama oʻqiga normal kesimlarni mustahkamlikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
184. Koʻpriklar va quvurlarning beton va temirbeton elementlarini hisoblashni chegaraviy qiymatlari bilan taqqoslagan holda bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalarda egiladigan, markaziy va nomarkaziy choʻziladigan beton elementlarini qoʻllash mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
185. Statik noaniq konstruksiyalardagi hisobiy zoʻriqishlari, betonning oʻtirishi va oqishini sunʼiy ravishda tartiblashtirish, yoriq hosil boʻlishi va oldindan zoʻriqtirishlar oqibatida zoʻriqishning katta taqsimlanishlarini hisobga olish zarur. Ushbu sanalgan yuklamalar va taʼsirlarning normativ qiymatlaridan topilgan zoʻriqishlarning umumiy qiymatiga 1,1 (yoki 0,9) ga teng boʻlgan ishonchlilik koeffitsiyentlari kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
186. Konstruksiya elementlaridagi zoʻriqishlarning chegaraviy qiymatlarini element boʻylama oʻqiga normal va qiya kesimlarida aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
187. Beton va temirbeton elementlarni siquvchi boʻylama kuch N taʼsiriga hisoblashda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashlardagi olingan qiymatlarning kam miqdordagisini zoʻriqishning hisobiy qiymati tariqasida qabul qilish kerak. Mustahkamlikka hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet ec,cn = lo ni inobatga olish kerak (loelementning geometrik uzunligi yoki uning mahkamlangan nuqtalarining orasidagi qismi mazkur SHNQ ning 153-bandi boʻyicha).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Statik aniq konstruksiyalarning elementlarida ekssentrisitet ec (keltirilgan kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan) konstruksiyani statik hisoblashdan aniqlanadigan ekssentrisitet bilan tasodifiy ekssentrisitet ec,cn larining yigʻindisi sifatida topiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Statik noaniq konstruksiya elementlari uchun boʻylama kuchning keltirilgan kesim ogʻirlik markaziga nisbatining ekssentrisitet ec qiymati, statik hisoblashda olingan ekssentrisitetga barobar, ammo ec,cn — dan kam boʻlmagan holda qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
188. Toʻgʻri burchakli, tavr va qoʻshtavr shaklidagi, qutisimon kesimli, siqilgan, nomarkaziy siqilgan beton va temirbeton elementlarni mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash, ec = ekssentrisitet qiymatiga bogʻliq holda quyidagi 35-jadvalga muvofiq bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

35-jadval

Hisoblash turi

Konstruksiyalar

Beton

Temirbeton

Kuyidagicha ekssentrisitetlarda, hisoblashlarni bajarishda rioya qilinishi zarur boʻlgan bandlarning qator tartibdagi raqamlari

ecr

ec>r

ecr

ec>r

Mustahkamlikka

3.68

3.54

3.68

3.54

3.69,b

-

3.70

3.54

Ustivorlikka

3.66

3.55

-

-

3.69,a

3.55

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. r — yadro masofasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boshlangʻich hisobiy ekssentrisiteti ec>r boʻlgan siqilgan elementlarni nomarkaziy siqilishga hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egilishning nomarkaziy siqilgan elementning hisobiy zoʻriqishining koʻpayishiga taʼsirini deformatsiyalanmaslik sxemasiga hisoblashda ekssentrisitet ec ni mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan η koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ustivorlikka hisoblashda, ec≤r boʻylama egilish koeffitsiyenti (φ) ni mazkur SHNQ ning 190-bandiga muvofiq qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
189. Mustahkamlikka egilishdagi koʻchishining (egilishlikka) taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent η quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(51)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Ncr quyidagi formulalar bilan aniqlanadigan shartli kritik kuch:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
beton elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ncr (52)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temirbeton elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ncr (53)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lb — betondagi yoriqlarni hisobga olmasdan aniqlanadigan beton kesimi maydonining inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Is — oʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalar kesimlari maydonlarining inersiya momentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Inersiya momentlari keltirilgan kesimlarning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqlariga nisbatan aniqlanadi. (52) va (53) formulalardagi φl va φp lar bilan egilishlikka, tegishli yuklamaning uzoq muddatli taʼsir koʻrsatishining, armaturani oldindan zoʻriqtirishning va ekssentrisitetning nisbiy qiymatining taʼsirlari hisobga olinadi. φl koeffitsiyentining qiymatini quyidagiga teng deb qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Ml doimiy yuklamalardan boʻladigan moment; M — doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan normativ kuch N ni, N kuchining joylashgan nuqtasidan eng koʻp choʻzilgan sterjengacha (beton elementlar uchun kesimning eng koʻp choʻzilgan qirrasigacha) yoki eng kam siqilgan sterjen yoki qirragacha (toʻliq siqilgan kesim boʻlganida) boʻlgan masofaga koʻpaytirib topilgan qiymatga teng moment. δ koeffitsiyentining qiymatini ec/h ga barobar deb qabul qilish kerak, lekin u, quyidagi formula bilan aniqlanadigan miqdordan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (54)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rb — betonning hisobiy qarshiligi, MPa da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lo — elementning hisobiy uzunligi, m, da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻla yuklamadan va doimiy yuklamadan hosil boʻladigan momentlar (ekssentrisitetlar) har xil va bir-biridan farq qiladigan ishorali boʻlganlarida toʻla yuklama ekssentrisitetining qiymati ec≥0,1h da φl=1,0; ec< 0,1h da esa φl=1,05 deb qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturani oldindan zoʻriqtirishning element bikrligiga taʼsirini hisobga oluvchi φp koeffitsiyentining qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(55)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σbp boʻylama armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi mazkur SHNQ ning 8-ilovasiga binoan barcha yoʻqolishlarni hisobga olgandagi, oldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan betondagi kuchlanish. Halqasimon va yumaloq kesimlar uchun h=D boʻladi. (15) formuladagi hisobiy qarshilik Rb, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olmasdan qabul qilinadi (ec/h qiymati esa 1,5 dan oshmasligi kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan temirbeton elementlar, quyidagi shartni taʼminlay oladigan sharoitdagi tavsiflarga ega boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (56)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementlarni, nomarkaziy qoʻyilgan yuklama taʼsiridan egilish tekisligiga perpendikulyar yoʻnalishda nomarkaziy siqilishga hisoblashda tasodifiy ekssentrisitet qiymatini inobatga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Surilmaydigan tayanchga yoki majburan deformatsiyalanishdan bir xil koʻchadigan (masalan, harorat taʼsiridan uzayishlarda) tayanchlarga ega boʻlgan temirbeton elementlar uchun η koeffitsiyenti qiymatlarini quyidagicha qabul etish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
element uzunligining oʻrtadagi uchdan bir qismidagi kesimlari uchun (10) formula bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
element uzunligining chekkadagi uchdan bir qismidagi kesimlar uchun tayanchdagi kesimlar uchun birga teng boʻlgan qiymat bilan oʻrtadagi uchdan bir qism uchun hisoblagan qiymatlarning oraligʻida interpolyatsiya qilish yoʻli bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
190. Siqilgan (ec=0) va ekssentrisitet nomarkaziy siqiladigan elementlarni hisoblashlarda boʻylama egilish koeffitsiyentini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (57)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, φm — vaqtinchalik yuklama taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φl — doimiy yuklamalar taʼsirini hisobga oluvchi boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nl — doimiy yuklamalarda boʻladigan, zoʻriqtiriladigan, beton bilan jipslashmagan armaturadagi zoʻriqishni ham hisobga olgandagi hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nm — vaqtinchalik yuklamadan boʻladigan hisobiy boʻylama zoʻriqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N= Nl+Nm toʻla hisobiy boʻylama zoʻriqish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisitetlar qiymatlarini hisoblashlarda inobatga olingan φm va φl koeffitsiyentlarining qiymatini temirbeton elementlar uchun quyidagi 36-jadvaldan, beton elementlar uchun esa quyidagi 37-jadvaldan olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

36-jadval

Element bukiluvchanligining tavsiflari

Boʻylama egilish koeffitsiyentlari

Nisbiy ekssentrisitetlar ec/r kuyidagicha boʻlgandagi

j l

l0  / b

l0  / d

l0  / i

0

0,25

0,50

1,00

4

3,5

14

1

1

0,90

0,90

0,81

0,81

0,69

0,69

1

10

3,6

35

1

1

0,86

0,86

0,77

0,77

0,65

0,65

0,84

12

10,4

40

0,95

0,95

0,83

0,83

0,74

0,74

0,62

0,62

0,79

14

12,1

48,5

0,90

0,85

0,79

0,74

0,70

0,65

0,58

0,53

0,70

16

13,8

55

0,86

0,78

0,75

0,67

0,66

0,58

0,55

0,47

0,65

18

15,6

62,5

0,82

0,75

0,71

0,64

0,62

0,55

0,51

0,44

0,56

20

17,3

70

0,78

0,70

0,67

0,59

0,57

0,47

0,48

0,40

0,47

22

19,1

75

0,72

0,64

0,60

0,52

0,52

0,44

0,43

0,35

0,41

24

20,8

83

0,67

0,59

0,55

0,47

0,47

0,39

0,38

0,30

0,32

26

22,5

90

0,62

0,53

0,51

0,42

0,44

0,35

0,35

0,26

0,25

28

24,3

97

0,58

0,50

0,49

0,41

0,43

0,35

0,34

0,26

0,20

30

26

105

0,53

0,46

0,45

0,38

0,39

0,32

0,32

0,25

0,16

32

27,7

110

0,48

0,42

0,41

0,35

0,36

0,30

0,31

0,25

0,14

34

29

120

0,43

0,39

0,36

0,32

0,31

0,27

0,25

0,21

0,10

38

33

130

0,38

0,33

0,32

0,28

0,28

0,24

0,24

0,20

0,08

40

34,6

140

0,35

0,32

0,29

0,26

0,25

0,22

0,21

0,18

0,07

43

37,5

150

0,33

0,30

0,28

0,25

0,24

0,21

0,21

0,18

0,06

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Kasr chizigʻi ustida zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar va ushbu ishlash bosqichida zoʻriqtirilgan armatura bilan beton orasida jipslashish boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar, kasr chizigʻi ostida esa zoʻriqtiriladigan armatura bilan beton jipslashgan holdagi oldindan zoʻriqtirilgan elementlar uchun qiymatlar keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

37-jadval

Element buki luvchanligi tavsifi

Boʻylama egilish koeffitsiyentlari

ekssentrisitet ec/r lar quyidagicha boʻlgandagi φm

φi

l0 /b

l0 /i

0

0,25

0,50

1,0

4

6

8

10

12

14

16

18

20

22

24

26

14

21

28

35

42

49

56

63

70

77

84

91

1

0,98

0,95

0,92

0,88

0,85

0,79

0,74

0,67

0,63

0,58

0,49

0,86

0,84

0,81

0,78

0,76

0,74

0,68

0,63

0,56

0,51

0,46

0,38

0,77

0,75

0,72

0,69

0,67

0,65

0,59

0,54

0,46

0,43

0,38

0,31

0,65

0,63

0,6

0,57

0,55

0,58

0,48

0,43

0,37

0,34

0,29

0,22

1

0,94

0,88

0,8

0,72

0,62

0,58

0,43

0,32

0,26

0,20

0,16

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqoridagi 36 va 37-jadvallardagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b element koʻchishi yoʻnalishiga normal toʻgʻri burchakli kesimning tomoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d yumaloq kesimli element diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l0 / i — element bukiluvchanligi (i koʻndalang kesimning eng kichik inersiya radiusi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ec/rN kuchining nisbiy ekssentrisiteti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ecN kuchining keltirilgan kesimda markaziy ogʻirlikka nisbatan ekssentrisiteti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
r = yadroviy masofa (Wred va Ared keltirilgan kesimning qarshilik momenti va maydoni).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191. Kesimlardagi chegaraviy zoʻriqishlarni mazkur SHNQ ning 197 206 va 210-bandlariga muvofiq quyidagi asoslardan kelib chiqqan holda aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning choʻzilishga qarshiligi nolga teng deb qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonning siqilishga qarshiligi Rb ga barobar boʻlgan va uning shartli siqiladigan zonasi chegarasida teng taqsimlangan kuchlanishlar bilan cheklanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturadagi choʻzuvchi kuchlanish, zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning choʻzilishga hisobiy qarshiliklari tegishli Rs va Rp lar bilan cheklanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmagan armaturadagi siquvchi kuchlanish, siqilishga hisobiy qarshilik Rso bilan, zoʻriqtiriladigandagi esa mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan eng katta siquvchi kuchlanishlar σps bilan cheklanadilar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kesimni QMQ 2.03.01ga binoan umumiy holga hisoblaganda, armaturadagi deformatsiya (kuchlanish), oldindan zoʻriqtirilgandagi deformatsiyani (kuchlanish) inobatga olib, betonning siqiladigan qismining balandligiga bogʻliq holda aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tegishli tartibda asoslanganda, yuqorida koʻrsatilgan hisoblashlarni, beton va armaturaning deformatsiyasi diagrammasidan foydalanib bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Beton va armaturadagi hisobiy qarshiliklar va kuchlanishlar formulalarga MPa da kiritilishi kerak boʻlganida, matnda maxsus koʻrsatmalar beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
192. Hisobiy kesimning siqiladigan qismida har xil sinflardagi betonlar boʻlganida, ularning maydonlari hisobiy qarshiliklariga proporsional ravishda bitta hisobiy qarshilikdagi betonga keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
193. Siqiladigan qismida taxtasi joylashadigan toʻsinlarni hisoblashda, taxtaning qovurgʻa (devor) ichidan chiqib (osilib) turadigan hisobga kiritiladigan boʻlagining chiqib turgan joyining boshlanishidan oʻlchagandagi uzunligi, uning qalinligi h′f ning olti marta koʻpaytirilgan qiymatidan oshmasligi va toʻsinlar qovurgʻalari orasidagi sof masofaning yarmisidan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taxtaning chiqib turgan boʻlagining boshlanishi toʻsin qirrasidan yoki qiyaligi 1:3 va undan katta vut (qalinlashtirilgan qismi) boʻlganida, vutning oxiridan qabul qilinadi. Oʻzgaruvchi qalinlikdagi taxtalarda hamda vutlar qiyaligi 1:3 dan kichik boʻlgan hollarda, taxtaning chiqib (osilib) turadigan qismi uzunligi, taxta va vutlar maydonlarini hisobga olib topiladigan, taxtaning keltirilgan qalinligiga binoan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoʻshtavr kesimlarning choʻziladigan belbogʻlarining chiqib turadigan qismlari maydoni hisoblashda inobatga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194. Choʻzilgan armaturaning soni, konstruktiv maqsadda yoki yorilishga pishiqlikka hisoblashga binoan, mustahkamlikka hisoblashdagi talab etilgan armatura sonidan ortiqcha boʻlganida, hisoblashda barcha armaturani emas, faqat mustahkamlikka talab etilganini inobatga olish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
195. Beton bilan jipslashib ketgan, ciqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturani hisoblashga quyidagi kuchlanish bilan kiritish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (58)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rpc — mazkur SHNQ ning 175-bandiga binoan, zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisoblash bilan inobatga olinadigan eng katta siquvchi kuchlanish; σpc1 — zoʻriqtiriladigan armaturadagi hisobiy kuchlanish (barcha yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi), agar yuklamaga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti γg=1,1 boʻlsa; σpc1Rpc boʻlganida, σpc=0 deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan armaturaning koʻndalang kesimi maydoni A′s ni betonning siqilgan qismi hisobiy balandligi x va ushbu armaturadan kesimning siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa α′s lar nisbatlariga bogʻliq holda hisoblashga kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiladigan elementlarni hisoblashda x2≥2a′s boʻlganida, maydon A′s toʻliq inobatga olinadi, bu yerda, x2 siqilgan armatura A′s ni hisobga olib aniqlanadigan siqilgan qismning balandligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan armaturani inobatga olmaganda kesimning siqilgan qism balandligi x2≥2a′s uni inobatga olganda esa x2<2as shartiga mos kelganida, mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan faydalanib bajarish, ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M≤(RpAp+RsAs)(ha-a′s) (59)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻlganida, A′s hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(60)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
196. Element boʻylama oʻqiga normal kesimni hisoblash, tashqi kuch kesim simmetriya oʻqi tekisligida taʼsir etganida va armatura elementining koʻrsatilgan tekislikka perpendikulyar qirrasi oldida jamlangan boʻlganida, tegishli muvozanat shartidan aniqlanadigan siqilgan qism nisbiy balandligi ξ= qiymatiga bogʻlik holda bajarilishi kerak. Konstruksiyani hisoblashda ξ ning qiymati tuzilgan armaturadan, uning uchun tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini hisobga olgandagi hisobiy qarshilik Rs va Rp ga teng boʻlgan kuchlanish boʻlmaganga qadar betonning siqilgan qismida chegaraviy holat yuz bermaydigan holdagi, oʻsha qismining nisbiy balandligi ξy dan oshmasligi kerak. ξy qiymati quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(61)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ω=0,85-0,008 Rb — odatdagi (zoʻriqtirilmagan) armaturali elementlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ω=0,85-0,008 Rb+δ≤0,9 — bevosita armaturali elementlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda betonning hisobiy qarshiligi Rb ni MPa da, δ ning qiymatini esa 10 μ ga teng deb olish kerak, ammo 0,15 dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armaturadagi kuchlanish σ1 ni, MPa da, quyidagiga teng qilib olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Rs;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armatura uchun Rp+500σp;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi Rp ni, uning tegishli ishlash sharoiti koeffitsiyentini inobatga olib, armaturadagi oldindan zoʻriqtiriladigan kuchlanish σp; qiymatini esa, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan birinchi va ikkinchi yoʻqolishlarni hisobga olib qabul qilish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan holda σ1 kuchlanishni zoʻriqtirilgan armaturaga koʻra qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ1 kuchlanish siqilgan qismdagi armaturadagi chegaraviy kuchlanish hisoblanadi va u 500 MPa ga teng deb qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mustahkamlikka hisoblashda, ξy ning katta chegaraviy miqdoriga koʻra hisoblash orqali olingan qiymatini saqlash asosli va zarur boʻlgan holda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya qilish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagi hollardagi hisoblashlarda QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga rioya etish tavsiya etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temirbeton elementlarni qiya nomarkaziy siqilish va egilishlarga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kesimi boʻylab armaturalar teng taqsimlangan elementlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qisqa konsollarni, konstruksiyalarni botirib teshish va tortib ajratib olishga, qoʻyilgan buyumlar, koʻtargich ilmoqlar va buralish bilan egilishga, buralish bilan nomarkaziy siqilishga ishlaydigan elementlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uchburchakli, romb shakldagi va toʻgʻri burchakli boʻlmagan armaturasi jamlangan va teng taqsimlanib joylangan kesimlarni hisoblash uchun boshqa uslublarni qoʻllash, tegishli (oʻrnatilgan) tartibda ular asoslanganida ruxsat etiladi. Yumaloq kesimli temirbeton elementlarni nomarkaziy siqilishga mustahkamlikka hisoblash tavsiya etilgan mazkur SHNQ ning 9-ilovasida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha sanab oʻtilgan hisoblashlarda beton va armatura uchun meʼyorlarda belgilangan hisobiy qarshiliklarni olish kerak. Normal kuchlanishlarni oldindan zoʻriqtirilgan egri toʻsin kesimlarida yoriqbardoshlikni mazkur SHNQ ning 14-ilovasi boʻyicha hisoblash tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Egiladigan temirbeton elementlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
197. Toʻgʻri burchakli kesimlarni boʻlganidagi hisoblashni quyidagi shartga koʻra bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) +Rs cs(h01 – aʼs) + σpcp (h0 – aʼp), (62)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, siqilgan qism balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RpAp + RsAs – RscAs – σpcp = Rbbx (63)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda va bosh formulalardagi balandlik h0 ni Ap va A5 armaturadagi zoʻriqish teng taʼsir etuvchisidan olish kerak. Zoʻriqtiriladigan armatura boʻlmaganida, h0=h01
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda ∞ mazkur SHNQ ning 4, 6, 7-ilovalari boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-rasm. Egiladigan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari qovurgʻali oraliq qurilmalari oʻtish qismi plitasining boʻylama yoʻnalishdagi ulangan joylarini mustahkamlikka hisoblash (62) va (63) formulalarning oʻng tomonidagi formulalarga quyidagi ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini kiritib bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diafragmalilari uchun — 0,8 ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diafragmali oraliq qurilmalar uchun — 0,9 ga teng.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
198. Tavrli, qoʻshtavrli va qutisimon, plitasi siqilgan qismda joylashgan kesimlarni boʻlganida hisoblashni siqilgan qism chegarasi holatiga bogʻlik holda bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) siqilgan qism chegarali plitada oʻtganida (3 rasm, a) yoki quyidagi shart bajarilganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(64)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur SHNQ ning 197-bandiga muvofiq b'f endagi toʻgʻri burchakli kesim hisoblangandek hisoblanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) siqilgan qism chegarali qovurgʻadan oʻtganida (3 rasm, b) yoki (64) shart bajarilmaydi, unda hisoblash quyidagi shartga binoan bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M≤Rb bx(h0 0,5x)+Rb(b′f b)h′f(h0 – 0,5h′f)+RsoA′s+ σpcA′s (h01 – a's) apcA′p (h0 – a'p) (65)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, betonning siqilgan qismi balandligini x quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(66)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-rasm. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan temirbeton elementlarning kesimlaridagi siqilgan qismlarning shakli
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) siqilgan qism chegarali plitada joylashganda,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) siqilgan qism chegarali qovurgʻada joylashganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
199. Halqa kesimli, ichki va tashqi radiuslarining nisbati boʻlgan, armaturasi aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama yoʻnalishdagi sterjenlar soni 6 tadan kam boʻlmagan), egiluvchi elementlar hisobi, mazkur SHNQ ning 202-bandiga muvofiq, nomarkaziy siqiladigan elementlar hisobini bajargandek, Nec qiymat oʻrniga eguvchi moment M qiymatini boʻylama kuch qiymati N = 0 deb qabul qilinib bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
200. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining egiladigan temirbeton elementlaridagi zoʻriqtiriladigan ishchi armatura beton bilan jipslashmagan holda, kesimini mustahkamlikka mazkur SHNQ ning 193 va 194-bandlariga muvofiq tegishli formulalarda zoʻriqtiriladigan armaturaning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rp oʻrniga oʻsha armaturadagi oldindan zoʻriqtirilganda belgilangan (barcha yoʻqolishlar chiqarib tashlangandan keyingi) kuchlanish qiymati σp1 ni kiritib hisoblash kerak. Bundan tashqari, uzunasiga alohida tayyorlangan bloklardan yigʻiladigan konstruksiyalarda, elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan hisobiy yuklamalarga (yuklamalarga nisbatan ishonchlilik koeffitsiyenti bilan) oldindan zoʻriqtirish kuchini ham kiritib, qoʻshimcha hisoblash oʻtkazish kerak. Ishlashning barcha bosqichlarida, bloklar bir-biriga ulangan joylarda zoʻriqtirilmaydigan armatura qoʻyilmagan holda, tashqi kuchlardan choʻzuvchi kuchlanish hosil boʻladigan qismlarda, ushbu kuchlanish mavjud boʻlishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201. Boshlangʻich ekssentrisiteti ec ≤ r boʻlgan nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni quyidagi shartni bajargan holda ustivorlikka hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ φRbAb (67)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, φ — 186. boʻyicha olinadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — elementning siqilgan kesim maydoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
202. Nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni ec > r (r — 186-bandiga binoan yadro masofasi) boʻlgan holda, mustahkamlikka hisoblash neytral oʻq holatiga va quyidagi formuladan topiladigan a-ning qiymatiga bogʻliq holda bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a = ac – ecƞ (68)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, a — boʻylama kuch N qoʻyilgan nuqtadan kesimning koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan, mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan aniqlanadigan ƞ koeffitsiyentni inobatga olgandagi masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ac — toʻla kesimning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan oʻqdan koʻproq siqilgan qirrasigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ec — boʻylama kuch N ning, toʻla kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, tashqi kuchlar teng taʼsir etuvchisi quyidagi shartga rioya qilgan holda, element koʻndalang kesimi chegarasida boʻlishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ecƞ ≤ 0,8ac (69)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
203. Tavr, qoʻshtavr va qutisimon plitasi siqilgan qismda joylashgan (3.3 rasm), nomarkaziy siqiladigan beton elementlarni hisoblashda kesimning mustahkamligi quyidagi shart bajarilganda taʼminlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ Rbbx + Rb (bʼʄ – b) hʼʄ (70)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda siqilgan qism balandligi quyidagicha aniqlanadi: a>0,5h'f
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a>0,5f boʻlganida (neytral oʻq qovurgʻa chegarasidan oʻtadi)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(71)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a≤0,5h'f boʻlganida (neytral oʻq siqilgan plita chegarasidan oʻtadi), hisoblash uchun b ni b′f ga almashtirib, (70) va (71) formulalardan foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-rasm. Nomarkaziy siqilgan beton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimdagi zoʻriqish va kuchlanish epyurasining sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻgʻri burchakli kesimli nomarkaziy siqilgan elementlarni hisoblashda quyidagi shart bajarilganda mustaqkamlik taʼminlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N≤Rbbx, (72)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda siqilgan qism balandligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x=h­-2ecη (73)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eguvchi moment taʼsir koʻrsatadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari element u tekislikka tik yoʻnalishda egilish bilan ustivorlikka hisoblanib tekshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
204. Hisoblash ekssentrisiteti es≤r boʻlgan nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarni quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ustivorlikka hisoblashda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armatura beton bilan jipslashgan holda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(74)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(75)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) mustahkamlikka hisoblashda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
armatura beton bilan jipslashgan boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(76)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armatura bilan betonning jipslashishi boʻlmagan holda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(77)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(33)-(34) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N hisobiy yuklamalardan boʻladigan boʻylama yoʻnalishdagi siquvchi kuch (oldindan zoʻriqtirish kuchi hisobga olinmagan);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — mazkur SHNQ ning 190-bandiga binoan qabul qilinadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb betonning mazkur SHNQ ning 24-jadvalidan olinadigan mustahkamlikka hisoblashdagi siqilishga hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — element kesimining toʻla maydoni (armatura kesimining maydoni 3 foiz dan oshadigan boʻlganida, Ab ni Ab As Ap bilan almashtiriladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rsc, Rpc — armaturaning mazkur SHNQ ning 173-bandiga binoan olinadigan siqilishga hisobiy qarshiliklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpc — siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi mazkur SHNQ ning 195-bandiga muvofiq hisoblashda inobatga olinadigan kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpc1 — zoʻriqtiriladigan armatura Ap dagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan barcha yoʻqolishlar oʻtib boʻlgandan keyingi, oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(78)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A's, A'p — tegishli, barcha zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturalar kesimlarining maydoni; n1 — 183-bandiga asosan olinadigan elastiklik modullari nisbati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
205. Plitasi siqilgan qismda boʻlgan, koʻndalang kesimi qoʻshtavr, tavr va qutisimon nomarkaziy siqilgan, ekssentrisiteti ec>r temirbeton elementlarni, x>hʼʄ va ζ≤ζy (3 va 4-rasmlar) boʻlganida, mustaqkamlikka hisoblashni quyidagi shartdan foydalanib bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne0 ≤ Rbbx (h0 – 0,5x) + Rb (b ʄ – b)h ʄ (h0 – 0,5h ʄ )+RscAs(h01 – as) + σ pcAp(h0 – ap), (79)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e0 ning qiymatini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e0 = e + ec (ƞ — 1) (80)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, N boʻylama kuch; ƞ — mazkur SHNQ ning 187-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent; e — N kuchning qoʻyilgan nuqtasidan choʻzilgan armaturadagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisigacha boʻlgan masofa; ec — boʻylama kuch N ning barcha kesim ogʻirlik markaziga nisbatan boshlangʻich ekssentrisiteti (mazkur SHNQ ning 189-bandiga binoan tasodifiy ekssentrisiteti hisobga olingandagi); σpc — tashqi yuklamalar taʼsiridan siqilgan qismda joylashgan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, mazkur SHNQ ning 195-bandiga asosan siquvchi kuchlanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻgʻri burchakli kesimlar uchun (37) formulada bʼʄ = b deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning siqilgan qismi balandligi x ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N + RpAp + R5A5 – Rscs – σpc p = Rbbx + Rb(bʼʄ – b)hʼʄ (81)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-rasm. Nomarkaziy siqilgan temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustaqkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqishlar sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.37) formuladagi zoʻriqishlar ishoralari N kuchning kesimdan tashqarida joylashgan holatiga toʻgʻri keladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plitasi choʻziladigan tomonda joylashgan qoʻshtavr kesimlarni hisoblashda plitaning tomonlarga chiqib turgan qismlari inobatga olinmaydi. Eguvchi moment taʼsir etadigan tekislikda mustahkamlikka hisoblashdan tashqari, u tekislikka tik yoʻnalishda ham egilish bilan ustivorlikka hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan zoʻriqtirilgan armatura ishini mazkur SHNQ ning 195-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ammo u armaturani inobatga olmaganda x>2a′s inobatga olganda esa x<2a′s, boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni, quyidagi shartdan foydalangan holda bajarishga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(82)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nomarkaziy siqilgan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning oldindan kuchlantirishdagi mustahkamlikka hisobi, betonning uzatuv mustahkamligi sinfiga loyiq boʻladigan Rbmc1 qiymatlari bilan normativ yuklamalardan betondagi siquvchi kuchlanishlarni cheklagan holda, normativ yuklamalardan boʻylama yoriqlar hosil boʻlishiga hisoblash bilan almashtiriladi. Temirbeton elementlari kesimini hisoblashda burovchi momentni mazkur SHNQ ning 14-ilovasida keltirilgan usulni ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
206. Nomarkaziy siqilgan, halqa kesimli, ichki (r1) va (r2) tashqi (radiuslarning nisbati boʻlgan, aylana boʻylab teng taqsimlangan (boʻylama sterjenlar soni 6 ta dan kam emas) zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton elementlar hisobi, betonning siqilgan qismining quyidagiga teng boʻlgan nisbiy maydoniga bogʻliq holda bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(83)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisoblashlarda, ξstr qiymatlariga bogʻliq holda, quyidagi shartlardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) 0,15<ξ<0,60 boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
) — shartidan; (84)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) ξotr =0.15 boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— shartidan; (85)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, (86)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) ξstr≥0,60 boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— shartidan (87)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, (88)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(83) — (88) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab — halqa kesimli beton maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As,tot — barcha boʻylama armaturaning kesim maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(89)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rs — koʻrilayotgan armatura sterjenlari ogʻirlik markazlari orqali oʻtadigan aylana radiusi. Boʻylama kuch ekssentrisiteti e0 mazkur SHNQ ning 187-bandi boʻyicha tasodifiy ekssentrisit, mazkur SHNQ ning 187 va 201-bandlariga binoan element koʻchishini hisobga olgan holda aniqlanadi. Halqa kesimli elementlarni, nomarkaziy siqilish va egilishning birgalikdagi taʼsiriga, zoʻriqtirilmagan armatura ishlatilganda, nomarkaziy siqilgan halqa kesimlar hisobi uchun tavsiya etilgan (83 — 88) formulalardan foydalanish ruxsat etiladi, ammo element egilishiga sababchi boʻladigan kuchning joylashishini hisobga olgan holda, momentlarning xulosaviy epyurasiga binoan olingan, yigʻindi eguvchi moment M ning qoʻshimcha taʼsiridan boʻlgan ekssentrisitet e0 ning oʻzgargan qiymati hisobga olingan boʻlishi kerak. Bunda (84), (85) va (87) formulalardagi ekssentrisitet e0 ning yigʻindi qiymati muayyan kesimlar uchun, ushbu kesimlardagi eguvchi momentlar va normativ kuchlar qiymatlarining yigʻindisini hisobga olib aniqlanadi. (52) formuladagi kritik kuch Ncr ning qiymatini aniqlashda, kesimning mustahkamligiga egilishning taʼsirini hisobga oluvchi ƞ koeffitsiyentini topishda, (3.11) formulaga binoan φi koeffitsiyentining qiymatini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
207. Tutash kesimli, bevosita armaturalangan va zoʻriqtirilmagan boʻylama armaturali elementlarni hisoblashni mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari talablariga muvofiq bajarish kerak. Hisoblashga, beton kesimining koʻndalang armatura turlarining chekka sterjenlari yoki spiral (uning oʻqi boʻylab olgandagi) bilan cheklangan qismini kiritib hisoblash formulalariga Rb ning oʻrniga keltirilgan prizmatik mustahkamlik Rb,red ni qoʻyish kerak. Bevosita armaturalangan elementlarning egiluvchanligi toʻrlar bilan armaturalanganda 55 dan, spiral bilan armaturalanganda esa 35 dan oshmasligi kerak (bu yerdagi ief — kesimning hisobga kiritilgan qismining inersiya radiusi). Rb,red qiymatlarini quyidagi formulalar bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) payvandlangan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,red = Rb + φμs,xyRs, (90)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rs — toʻr armaturalarining choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(91)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(90) va (91) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nx,Asx,lx — tegishli, toʻrning bir yoʻnalishdagi sterjenlarining (chekkadagi sterjenlar oʻqidan sanagandagi) soni, koʻndalang kesim maydoni va uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ny,Asy,ly — xuddi shuning oʻzi, lekin boshqa yoʻnalishdagi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aef — toʻrlar konturi ichiga (chekkadagi sterjenlar oʻqlari boʻyicha) qamrab olingan beton kesimi maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s — toʻrlar orasidagi masofa (sterjenlar oʻqidan hisoblagandagi), agar bitta setka oʻrnatilsa “s” qiymati 7 cm boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — quyidagi formula bilan aniqlanadigan bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(92)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda, (93)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(93) formuladagi Rs va Rb lar MPa da olinadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μ = μs,xy
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻrning har bir yoʻnalishidagi uzunlik birligidagi sterjenlarining koʻndalang kesimi maydonlarining birining ikkinchisidan farqi 1,5 barobardan koʻp boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) spiral yoki halqa armatura bilan armaturalanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(94)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, R5spiral armaturaning hisobiy qarshiligi; ec boʻylama kuchning qoʻyilish (egilishlik taʼsiri hisobga olinmagandagi) ekssentrisiteti; μ — armaturalash koeffitsiyenti, quyidagiga teng:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(95)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As,cir — spiral armatura koʻndalang kesimi maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — spiral ichidagi kesim qismining diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
s — spiral qadami.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bevosita armaturalangan elementlarning koʻtarish qobiliyatiga egilishlikning taʼsirini eʼtiborga olayotganda, toʻrlarning chekkalaridagi sterjenlari bilan chegaralangan yoki spiral ichiga qamralgan kesim qismi uchun inersiya momentini aniqlagan holda, mazkur SHNQ ning 189-bandi koʻrsatmalaridan foydalanish kerak. (11) formula bilan topilgan Ncr ning qiymati φ = 0,25 + 0,05 ≤ 1 koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi zarur (bu yerdagi cbeton kesimining hisobga olinadigan qismining balandligi yoki diametriga teng), δ ni aniqlashda (13) formulaning oʻng tomonidagi qismining ikkinchi aʼzosi 0,01 φ2 ga almashtiriladi (bunda). φ2 = 0,1 –1≤1 Elementning A va Rb,red larni inobatga olib topgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, toʻla kesim Ab boʻyicha Rb,red larni inobatga olib (ammo bevosita armaturani inobatga olmasdan) aniqlangandagi koʻtaruvchanlik qobiliyatidan katta boʻlganida, hisoblashda bevosita armaturalash inobatga olinadi. Bundan tashqari bevosita armaturalash mazkur SHNQ ning 289-bandiga binoan konstruktiv talablarga ham javob berishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
208. Bevosita armaturalangan elementlarni mustahkamlikka hisoblash bilan birga, betonning himoya qatlamining yorilishga pishiqligini taʼminlovchi hisoblarni ham bajarish kerak. Bu hisoblashni, foydalanish davridagi barcha yuklamalardan (ɣʄ = 1 deb olib), mazkur SHNQ ning 204 va 205-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq, beton kesimining barcha maydonini inobatga olib, Rb va Rs lar oʻrniga hisobiy qarshiliklarning ikkinchi guruh chegaraviy holatlar uchun belgilangan qiymatlari Rbn va Rsn larni qabul qilib, hamda armaturaning siqilishga qarshiligini 400 MPa dan oshirmagan holda Rsc,ser ga teng deb olib bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Markaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
209. Markaziy choʻzilgan temirbeton elementlarining kesimlarini hisoblashda barcha hisobiy kuchlanishlarni armatura butunlay oʻziga qabul qilishi zarur, bunda quyidagi shart bajarilishi talab etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ Rs Rs + Rp Ap, (96)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, N — markaziy qoʻyilgan boʻylama choʻzuvchi kuchlanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
210. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementlar kesimining hisobini boʻylama kuch N ning holatiga bogʻliq ravishda, quyidagi shartlardan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) boʻylama kuch N tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilarining orasiga qoʻyilganida (5 rasm, a) va bu yerda barcha kesim choʻzilgan holatda boʻlganida, barcha hisobiy kuch toʻlaligicha armatura bilan qabul qilinishi kerak va hisoblashni quyidagi shartlardan foydalanib bajarish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ Rss(h01 – aʼs) + Rpp(h0 – aʼp); (97)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Neʼ ≤ RsAs(h – as – aʼs) + RpAp(h – ap –aʼp); (98)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) boʻylama kuch N, tegishli armaturadagi zoʻriqishlarning teng taʼsir etuvchilari bilan qovurgʻa atrofida joylashgan neytral oʻq orasidagi masofa chegarasidan tashqarida qoʻyilgan boʻlganida (5 rasm, b), kesimning mustahkamligini quyidagi shart bilan belgilash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ Rbbx(h0 – 0,5x) + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ(h0 – 0,5hʼf) + Rscs(h01 – aʼs) + σpcp(h0 – aʼp). (99)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betonning siqilgan qismi balandligi x quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RpAp + RsAs – Rscs – σpcp – N = Rbbx + Rb (bʼʄ – b)hʼ ʄ .
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(100) formula bilan hisoblab topilgan x>ζyh0 boʻlganida, (57) formulaga x = ζy h0 kiritiladi, bu yerdagi ξy ζy 192-bandi koʻrsatmasiga binoan aniqlanadi. Siqilgan armaturaning ishini mazkur SHNQ ning 191-bandiga binoan hisobga olish kerak. Ushbu armaturani inobatga olmagan holda x>2s, olganda esa x>2s boʻlganida mustahkamlikka hisoblashni quyidagi shartga asosan bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne ≤ (RpAp + RsAs — N)(h0 — aʼs) (101)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-rasm. Nomarkaziy choʻzilgan temirbeton elementning boʻylama oʻqiga normal kesimidagi, uni mustahkamlikka hisoblashdagi kuchlanish epyurasi va zoʻriqish sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — boʻylama kuch N armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasida joylashganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — oʻsha kuch armaturadagi zoʻriqishlar teng taʼsir etuvchilari orasidagi masofadan tashqarida boʻlganida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
211. Qiya kesimni mustahkamlikka hisoblash quyidagi hollarda bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang kuchlar qiya yoriqlar oraligʻiga va qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eguvchi moment koʻndalang armaturali elementlardagi qiya yoriqlar boʻylab taʼsir etganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Elementning boʻylama oʻqiga qiya kesimni koʻndalang kuch taʼsiriga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
212. Koʻndalang armaturali temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlar orasida, siqilgan betonning mustahkamligini taʼminlaydigan quyidagi shart bajarilishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ 0,3φw1φb1Rbbh0 (102)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(60) formuladagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ — tayanch oʻqidan h0 qiymatidan kam boʻlmagan masofadagi koʻndalang kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φw1=1+ƞn1μw, xomutlar boʻylama oʻqqa normal joylashganida φw1≤1,3
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda element boʻylama oʻqiga normal xomutlar boʻlganida — ƞ=10; n1 — mazkur SHNQ ning 179-bandiga binoan aniqlanadigan armatura va beton elastiklik modullarining nisbati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(103)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Asw — bitta tekislikda joylashgan xomutlar shaxobi kesimi maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sw — xomutlarga oʻtkazilgan normal boʻyicha oʻlchagandagi ular orasidagi masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — devor (qovurgʻa) qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h0 — kesimning ishchi balandligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb1 koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb1 = 1-0,01Rb, (104)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerdagi hisobiy qarshilik RbMPa da olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
213. Koʻndalang armaturali elementlarning qiya kesimlarini koʻndalang kuchlar taʼsiriga (6 rasm) quyidagi shartga binoan bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(105)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(106)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni koʻndalang kuchlar taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — zoʻriqtirilgan armaturali.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(105) va (106) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ — koʻrilayotgan qiya kesimning bitta tomonida joylashgan, tashqi yuklamalardan boʻladigan koʻndalang kuchning eng katta qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRswAsisinα — kesim proyeksiyasi uzunligi s boʻlgan barcha kesishadigan zoʻriqtirilmagan armaturalar kuchlanish proyeksiyalarining yigʻindisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRswAsw — 2h0dan va s0 qiymatidan katta boʻlmagan tegishli sharoitdagi, koʻndalang armatura qabul qilayotgan koʻndalang kuch, beton qabul qilayotgan koʻndalang kuchga teng boʻlgan holatda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRpwApisinα — bu ham yuqoridagidek, faqat oʻriqtiriladigan beton bilan jipslashgan armaturalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣRpwApw — (agar zoʻriqtirilgan armatura beton bilan jipslashmaydigan holatda, hisobiy qarshilik Rpw ni, u armaturadagi oʻrnashgan zoʻriqtirish kuchlanishi σpw1ga teng deb qabul etish kerak);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RswAsw — zoʻriqtirilmaydigan va zoʻriqtiriladigan armaturalarning mazkur SHNQ ning 176-bandiga binoan aniqlanadigan ma4 yoki mp4 koeffitsiyentlarni inobatga olgandagi hisobiy qarshiliklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — sterjenlarning (oʻramlarning) qiya kesimlarni kesgan joydagi element boʻylama oʻqiga qiyalik burchagi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫb — hisoblashda siqilgan qism betoniga qiya kesimning tepa uchi ustida beriladigan va quyidagi formula aniqlanadigan koʻndalang kuch qiymati:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(107)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, h0 — devor (qovurgʻa) qalinligi yoki tutash plita eni va qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtadigan kesimning hisobiy balandligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
c — qiymati mazkur SHNQ ning 214-bandi talablariga binoan qiyoslab hisoblashlar bilan topiladigan, eng noqulay qiya kesimning element boʻylama oʻqiga proyeksiyasining uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — qiymati quyidagiga teng boʻladigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(108)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lekin, u 1,3 dan kam va 2,5 dan koʻp boʻlmasligi kerak,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rb,sk — egilishdagi oʻrilib ajralishga hisobiy qarshilik (24-jadval); τq — normativ yuklamalardan boʻladigan eng katta yoruvchi kuch; τq≤0,25 Rb,sk — boʻlganida qiya kesimni mustahkamlikka tekshirmaslik ruxsat etiladi, τq> Rb,sk — boʻlganida esa kesim qaytadan loyihalanishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw — gorizontal armatura bilan qabul qilinadigan zoʻriqish, kgk da,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw=1000 · Aʼwk, (109)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Aʼw — qiya kesim β, grad., burchagi ostida kesib oʻtadigan, gorizontal, zoʻriqtiriladigan va zoʻriqtirilmaydigan armaturaning maydoni, sm2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — koeffitsiyentining qiymati quyidagi shartdan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(110)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xomutlar oraligʻida joylashgan kesimlarda β=90°boʻlganida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫʼw = 1000Aʼw (111)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.68)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda (112)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 3.64 formula boʻyicha; F — armatura maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — qirqimda armatura soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uq — xomutlar qadami.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
214. Eng noqulay qiya kesim va element boʻylama oʻqiga uning proyeksiyasini beton va armatura qabul qiladigan koʻndalang kuch qiymatining eng kam boʻlishi kerakligi shartiga asosan, qiyoslab hisoblashlar orqali aniqlash kerak. Bunda, tayanchdagi kesimdan 2h0 uzunlikdagi uchastkalarda, zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalar uchun qiya kesimni tekshirishni tayanchdagi (vertikal) kesimga 45° va zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalar uchun 60° burchak ostidagi qiyalikda bajarish kerak. Tayanch atrofi yaqinida yuk nuqtada jamlanib taʼsir etganida, eng koʻp xavfli qiya kesim, yuk qoʻyilgan joydan tayanchga qarab yoʻnalgan boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
215. Zoʻriqtirilgan xomutlar bor boʻlgan holda, qiya kesim boʻyicha qoʻshimcha tekshirilganda, element boʻylama oʻqiga boʻlgan burchakni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(113)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σm — bosh choʻzuvchi kuchlanish qiymati; τb — urinma kuchlanish qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
216. Koʻndalang armaturasiz temirbeton elementlar uchun qiya yoriqlarning rivojini cheklovchi shart bajarilishi zarur
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ Ǫb + Ǫʼw (114)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
217. Siqilgan kesim boʻlmagan, choʻzilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda toʻla koʻndalang kuch Ǫ koʻndalang armatura bilan qabul qilinishi kerak. Siqilgan qismi mavjud boʻlgan nomarkaziy choʻzilgan elementlarni hisoblashda (194) formula bilan hisoblangan Ǫb qiymatini quyidagiga teng boʻlgan kt koeffitsiyentiga koʻpaytirish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(115)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ammo, 0,2 dan kam emas (N — choʻzuvchi boʻylama kuch).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Element boʻylama oʻqiga qiya kesimni eguvchi moment taʼsiriga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
218. Qiya kesimlarni eguvchi momentlarga hisoblashni (3.7 rasm) quyidagi shartlardan foydalanib bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmagan armaturali elementlar uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(116)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtiriladigan armaturali elementlar uchun, zoʻriqtirilmagan xomutlar bor boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(117)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M — qiya kesimning siqilgan qismining markazi orqali oʻtgan oʻqqa nisbatan, kesimning siqilgan chekkasining bitta tomoni boʻylab joylashgan hisobiy yuklamalar momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zsw, zs, zsi, zpw, zp, zpi zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan betonning siqilgan qismidagi zoʻriqishning teng taʼsir etuvchisi qoʻyiladigan moment aniqlanadigan kesimdagi, nuqtagacha boʻlgan masofa; qolgan belgilashlar mazkur SHNQ ning 213-bandida keltirilgan. Devorlardagi boʻylama armaturalar hisoblashda inobatga olinmaydi. Qiya kesimning noqulay holatini armaturalar uziladigan yoki bukiladigan va kesimning keskin oʻzgaradigan joylarida qiyoslash hisoblashlarini oʻtkazish yoʻli bilan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-rasm. Temirbeton elementlarning boʻylama oʻqiga qiya kesimdagi, uni mustahkamlikka eguvchi moment taʼsiriga hisoblashdagi zoʻriqishlar sxemasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — zoʻriqtirilmagan armaturali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — zoʻriqtiriladigan armaturali elementlarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219. Elementning choʻzilgan qirrasini kesib oʻtadigan qiya kesimlar uchun normativ yuklamalardan hosil boʻlgan yoriqlar normativdan oshmasligi taʼminlangan uchastkalarda (σbt˂Rbt boʻlganida) moment taʼsiriga hisoblamaslik ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
220. Moment taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashda beton bilan jipslashmagan zoʻriqtiriladigan koʻndalang armaturani mazkur SHNQ ning 213-bandiga binoan koʻndalang kuchga hisoblashdagidek inobatga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Ulangan joylarni surilishga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Egiladigan, uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan konstruksiyalarda yelimlanib yoki betonlanib ulangan joylarni (tekis yuzali yoki pogʻonali yuza boʻylab ulangan) surilishga mustahkamlikka quyidagi formula bilan hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ǫ ≤ 0,45mshNα (118)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, 0,45 — betonning betonga ishqalanish koeffitsiyenti qiymati; Ǫ — birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashlarga taalluqli ishonchlilik koeffitsiyenti bilan olingan tashqi yuklamalardan va qiya armaturadagi oldindan zoʻriqtirish kuchlanishidan boʻladigan maksimal suruvchi kuch (zoʻriqish); msh — har xil turdagi ulashlar uchun mazkur SHNQ ning 222-bandiga binoan aniqlanadigan ulovchi chokning surilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti; Nα — ulangan joy ishchi kesimining maydoni qabul qiladigan, normativ kuchlanishlar epyurasining siqilgan qismiga toʻgʻri keladigan zoʻriqish. Bu holda, zoʻriqtiriladigan armaturada yuz beradigan zoʻriqishlarga ishonchlilik koeffitsiyentlari (mazkur SHNQ ning 8-jadvalida va 112-bandida koʻrsatilganlar oʻrniga) quyidagilarga teng deb olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtiriladigan sterjenlar soni n≤10 boʻlganida, ɣʄ=1±0,1 deb
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n˃10 boʻlganida, deb.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ulangan joyning ishchi kesimiga devorcha (qovurgʻa) kesimi va uning yuqori hamda pastki plitalaridagi davomlari kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Devorcha chegarasida ulanadigan joyni, toʻldirilgan yopiq kanallarda joylashgan oʻramlar kesib oʻtgan holda, u joyning ishchi kesimiga, har bitta tomonidan plitaning yoki devorchaning (uning qalinligi plitanikidan yupqa boʻlganida) ikki karra qalinligidan koʻp boʻlmagan miqdordagi uzunlikdagi plita (vutsiz) devorchaga birlashtirilgan uchastkalari kiritilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yelimlangan ulama va koʻndalang kuchlarni qabul etuvchi, mahkam elementlarning (pogʻonalar, ponalar va xakazo) surilishga birgalikda ishlashini hisobga olgan holda, ushbu mahkam elementlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 0,7 ga teng boʻlgan birgalikdalik koeffitsiyenti bilan qabul qilish kerak. Bunda, mahkam element bilan qabul qilinayotgan zoʻriqish, ulangan joyga taʼsir etadigan koʻndalang kuch miqdorining yarmisidan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. (208) formuladagi ishlash sharoiti koeffitsiyenti msh ni quyidagiga teng deb olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qotiriladigan yelim bilan yelimlangan zich, yupqa ulangan joy uchun — 1,2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqib turgan armaturasi boʻlmagan, betonlab ulangan joylar uchun — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bloklar uchlarining silliq sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bloklar uchlarining notekis qilingan sirti qotirilmaydigan yelimlar bilan ulangan joylar uchun — 0,45.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. Uzunasiga boʻlaklardan yigʻilgan oraliq qurilmalarning ulangan joylarida birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olinadigan hisobiy doimiy yuklamalardan choʻzuvchi kuchlanish boʻlishi ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Mahalliy siqilishga (egilishga) hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Bevosita armaturalanmagan elementlarni mahalliy siqilishning (egilishga) hisoblaganda quyidagi shart bajarilishi zarur
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N ≤ ᵠ loc R b,loc Aloc, (119)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, N — mahalliy yuklamadan boʻladigan boʻylama siquvchi kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φloc — quyidagilarga teng deb olinadigan koeffitsiyent:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahalliy yuklamalardan ezilish maydoniga teng taqsimlanganida — 1,00 ga; teng taqsimlanmaganida esa — 0,75 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A loc — ezilish maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R b,loc — betonning quyidagi formula bilan aniqlanadigan ezilishga hisobiy qarshiligi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,loc = 13,5ᵠ loc1 Rb1; (120)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(121)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(120) va (121) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aloc beton konstruksiyalar uchun betonning choʻzilishga hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ad — 3.8 rasmda keltirilgan sxemalarga muvofiq boʻladigan ezilish maydoniga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Payvandlangan koʻndalang toʻrlar turida bevosita armaturalangan elementlarni mahalliy siqilish (ezilish)ga hisoblashda quyidagi shart bajarilishi zarur
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N≤Rb,redAloc (122)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Aloc ezilish maydoni; Rb,red — quyidagi formula bilan aniqlanadigan betonning oʻq boʻylab siqilishga keltirilgan mustahkamligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,red = Rblocb + ᵠℳR5loc,s (123)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(123) formuladagi: — MPa da; Rb,R5 — MPa
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(124)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ, ℳ — tegishli, bevosita armaturalashning effektivlik koeffitsiyenti va kesimni 203-bandiga binoan toʻr oʻqi spiral armaturalash koeffitsiyenti [(81), (82) va (105) formulalar];
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(125)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A — bevosita armaturalashdagi chekkadagi sterjenlari boʻyicha oʻlchanadigan toʻrlar konturining ichiga qamrab olingan beton maydoni, bunda Aloc< A Asharti bajarilishi kerak; Ad — ezilgan maydoni Aloc ga nisbatan simmetrik boʻlgan hisobiy maydon va u 9-rasmda koʻrsatilganidan katta boʻlmaydigan etib qabul qilinadi. Qolgan belgilashlarni mazkur SHNQ ning 222-bandi talablariga muvofiq olish kerak. Konstruksiya betoni, nuqtaga qoʻyiladigan kuch oʻnga qoʻyiladigan zonada (8-rasm) mahalliy siqilishga (ezilishga) hamda mazkur SHNQ ning 247-bandi koʻrsatmalariga binoan mahalliy choʻzuvchi kuchlanishlarni eʼtiborga olgan holda yorilishga pishiqlikka hisoblanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-rasm. Ezilish maydoni Aloc holatiga bogʻliq boʻladigan hisobiy maydon Ad ning joylashish sxemasi. Chidamlilikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Temir yoʻl koʻpriklarining, metropoliten yoʻllari tagidagi koʻpriklar, aralash harakatli koʻprik elementlari, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi plitalari, koʻmadigan grunt qalinligi 1,0 m dan kam boʻlganda — toʻgʻri burchakli temirbeton quvurlarning ramalari rigellari va ustki yopmalari, ularni ichiga qamrab olgan devorchalariga biriktirgan joylari chidamlilikka hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chidamlilikka quyidagilar hisoblanmaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
beton tayanchlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
barcha turdagi poydevorlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yumaloq quvurlar boʻgʻinlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻgʻri burchakli quvurlar va ularning ustki yopmalari, koʻmadigan tuproq 1,0
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m va undan katta qalinlikda boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qurilmalar toʻsinlarining devorlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻziladigan qism betoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faqat siqilishga ishlaydigan armaturalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuchlanish sikli assimetriya koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonda 0,6 dan, armaturada 0,7 dan oshiq boʻladigan temirbeton tayanchlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton tayanch va quvurlarning ustki yopmalarini chidamlilikka hisoblashda armaturadagi kuchlanish belgilangan hisobiy qarshiliklarning (mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan ishlash sharoiti koeffitsiyentlarini hisobga olgandagi) 75 % dan oshmaganida, tashqi havoning koʻproq sovuq besh kunlikdagi oʻrtacha harorati (minus 40°S) boʻlganidagi chidamlilikka hisoblangan armatura uchun mazkur SHNQ ning 168-bandida koʻrsatilgan armatura sinfiga va poʻlat markasiga qoʻshimcha cheklashlar bajarilmasligi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton konstruksiyalarning yorilishga pishiqlikning 2a yoki 2b talab darajasiga yotqizilgan elementlarini (yoki ularning qismlarini) boʻylama oʻqqa normal kesimlar boʻyicha chidamlilikka hisoblashni, quyidagi keltirilgan formulalarga kuchlanishlarning absolyut qiymatlarini qoʻyib va element kesimlarini yoriqsiz qabul etib bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) choʻzilgan qism armaturasini hisoblashda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ p,max = (σ p1 — σ el,c) + σ pg + σ pv ≤ Map1Rp; (126)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σ p,min = (σ p1 — σ el,c) + σ pg (127)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) egiladigan, nomarkaziy siqiladigan va nomarkaziy choʻziladigan elementlarning siqiladigan qismining betonini hisoblashda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,max = σbc1 + σbcg + σbcv ≤ mb1Rb; (128)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,min = σbc1 + σbcg (129)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(statik noaniq konstruksiyalarni hisoblashda kuchlanish ishorasi teskarisiga oʻzgartirilishi mumkin). (114) — (117) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σp,max, σp,min — zoʻriqtiriladigan armaturalardagi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σp1 — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtirilgan armaturadagi oʻrnatilgan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c — choʻzilgan qismdagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishning betonning elastiklik siqilishidan boʻladigan, mazkur SHNQ ning 228-bandiga binoan, kamayishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpg = n1σbtg — armaturada doimiy yuklamalardan boʻladigan kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σpv = n1σbtv — armaturada vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan kuchlanish; bu yerda, n1 — mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mapl koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 174-bandiga asosan hisobga oluvchi armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb — mazkur SHNQ ning 172-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturaning hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbc,max, σbc,min — betondagi siquvchi tegishli maksimal va minimal kuchlanishlar; σbc1 — siqilgan qism betonidagi belgilangan (yoʻqolishlarni chiqarib tashlagandan keyingi) zoʻriqish kuchlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbtg, σbcg — betondagi doimiy yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlaridagi kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbtvbcv — betondagi vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan tegishli choʻzilgan va siqilgan qismlardagi kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb1 koʻp marta takrorlanuvchi yuklamaning taʼsirini mazkur SHNQ ning 157-bandiga binoan inobatga oluvchi, betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb betonning mazkur SHNQ ning 163-bandiga binoan, siqilishga hisobiy qarshiligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Chidamlilikka va pishiqlikka mustahkamlikka hisoblashlarda, tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishlarni topish formulalaridagi ishtirok etadigan keltirilgan kesimlarni hisobga olgan betondagi kuchlanishni aniqlashda, ularning qiymati, betonning elastik qisilishida mumkin boʻlgan kuchlanish pasayishini hisobga olmagan holda, kamaytirilmasdan qabul qilinadi (bu hol, hisoblashda beton bilan jipslashgan barcha armaturani kesimning keltirilgan tavsifiga kiritilganda mavjud boʻladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Zoʻriqtiriladigan armaturadagi kuchlanishni, tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan barcha armaturadagi, betonning hammasi bir vaqtda siqqanda quyidagi formula bilan aniqlanadigan σel,c ning betonning elastik qisilishidan boʻladigan kamayishini inobatga olib hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c = n1σbp (130)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturani betonga tirab bir nechta bosqichda tortganda, avvalo tortilgan armaturadagi oldindan zoʻriqishning kamayishini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σel,c = n1Δσbm1. (131)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(130) va (131) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — 179-bandiga binoan elastiklik modullari nisbati; σbp — zoʻriqtiriladigan armaturaning ogʻirlik markazi sathidagi, barcha armatura bilan kesimni qisgandagi dastlabki kuchlanish; Δσb — armaturaning ogʻirlik markazi darajasidagi, koʻrilayotgan ishlash bosqichiga muvofiq boʻladigan yoʻqolishlarni inobatga olgan holdagi, bitta oʻram yoki sterjenni tortganda hosil boʻladigan betondagi kuchlanishi; m1 — kuchlanishning yoʻqolishi aniqlanadigan oʻramdan keyin tortilgan bir xil turdagi qolgan oʻramlar soni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. Zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton konstruksiyalarning elementlarini chidamlilikka hisoblash, materiallar qarshiligi formulalari bilan, betonning choʻzilgan qismidagi ishlashini inobatga olmagan holda bajariladi. Bu hisoblashni quyidagi 38-jadvalda keltirilgan formulalar bilan bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

38-jadval

Elementning ishlash tavsifi

Hisoblash formulalari

Bosh tekisliklarning bittasida egilish:

betonni tekshirish

xʼ ≤ mb1Rb (3.89)

armaturani tekshirish

 = (h — xʼ — au) ≤ mas1R5 (3.90)

Betondagi oʻq boʻylab siqish

   (3.91)

Nomarkaziy siqish:

betonni tekshirish

 (3.92)

armaturani tekshirish

 (3.93)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38-jadval formulalarining chap tomondagi qismlarini, 27, 35 va 36-jadvallarda keltirilgan o koeffitsiyentini hisoblashdagi kerakli σmin va σmax larni aniqlashda foydalanish mumkin. (132) formulasi bilan hisoblashda mazkur SHNQ ning 226-bandidagi siqilgan armaturani oʻzgaruvchan ishoradagi kuchlanish taʼsiriga chidamlikka hisoblash haqidagi koʻrsatmani inobatga olish kerak. Xuddi shunday markazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Markazdan choʻziluvchi elementlarni ham hisoblashda choʻziluvchi kuchlarning hammasi armaturaga uzatiladi. Chidamlikka hisoblashdan tashqari kesimlar mustahkamlikka ham hisoblanishlari zarur. (217) — (221) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, N — moment va normativ kuch; Ired — neytral oʻqqa nisbatan, betonning choʻzilgan qismi inobatga olinmasdan, mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan barcha armatura maydoniga n' nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan kesimning inersiya momenti; x' — betonning siqilgan qismining elastik jism formulalari bilan, uning choʻzilgan qismini inobatga olmasdan aniqlanadigan balandligi; mbs1, mas1 beton va armaturaning hisobiy qarshiliklari; tegishli Rb va Rs larga mazkur SHNQ ning 163 va 174-bandlariga binoan kiritiladigan armaturadagi (payvandlab ulangan joylarni inobatga olgandagi) kuchlanishlar sikli assimetriyasini hisobga oluvchi koeffitsiyentlar; au, a'u tegishli, choʻzilgan va siqilgan (yoki kam choʻzilgan) tashqi qirralaridan yaqin joylashgan qatordagi armatura oʻqigacha boʻlgan masofa; Ared elementning, barcha armaturaning koʻndalang kesim maydoniga mazkur SHNQ ning 183-bandiga binoan nisbatni kiritish bilan hisoblangan keltirilgan koʻndalang kesim maydoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Ikkinchi guruh chegaraviy holatlariga hisoblash. Yorilishga pishiqlikka hisoblash. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
230. Koʻpriklar va quvurlarning temirbeton konstruksiyalari, ularning turlari va bajaradigan xizmatlariga, qoʻllaniladigan armaturasi va ishlash sharoitiga bogʻliq holda yorilishga pishiqlikning quyidagi 39-jadvalda keltirilgan talablar darajalarini qoniqtirishi zarur. Yorilishga bardoshlilik betondagi choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarning qiymatlari va yoriqning ochilgan hisobiy eni bilan tavsiflanadi. Agar konstruksiyani yoki uning qismini yoriqbardoshlik darajasi talablariga mos ravishda loyihalash mumkin boʻlmasa, u holda uni yoriqbardoshlikning yuqori darajasi talablari orqali loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoriqbardoshlik darajasi talablari foydalanish, tayyorlash, transportirovka qilish va montajlash kabi barcha bosqichlar uchun bir xil boʻlishi kerak. Bu holda, agar konstruksiyaning kuchlanish-deformatsiyalanish holati 28 kundan koʻp boʻlmagan vaqtda saqlansa, u qisqa vaqt ichidagi deb hisoblanishi mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklar taʼsiriga tegishli talablar darajasi saqlanib qolishi kerak. Betondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlarning paydo boʻlishi va ularning ochilgandagi enini aniqlashga taalluqli hisoblashlar, mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga binoan armaturadagi oldindan kuchlanishning barcha yoʻqolishlarini hisobga olgan holda bajarilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzunlik boʻylab kompozitsion boʻlgan koʻpriklarning oraliq konstruksiyalarida yaratilgan meʼyoriy doimiy yuk taʼsirida betondagi minimal bosim kuchlanishlari 2b yorilishga chidamliligiga qoʻyiladigan talablar toifasiga mos kelishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armatura betonga ilashmaydigan temirbeton konstruksiyani ishlatishning barcha bosqichlarida u birinchi guruhning chegaraviy holatlariga, shu jumladan chidamlilik tahliliga qoʻyiladigan talablarga va 8-bobga muvofiq ikkinchi guruhga qoʻyiladigan talablarga javob berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyada oldingi kuchlanishni yaratish bosqichida, shuningdek, armaturani beton bilan birlashtirishdan oldin oʻrnatish bosqichida (oldindan kuchlanish armaturasini monolitlash) yeksenel kuchlanish uchun oldingi kuchlanish elementlarining mustahkamligini hisoblashda, poʻlat armaturaning koeffitsiyentlari bilan hisoblangan kuchlanish kuchi ish sharoitlariga teng:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shu bilan birga, agar loyihada choʻzilish jarayonini mexanik usulda (manometr boʻyicha) va vityajka boʻyicha nazorat qilish nazarda tutilgan boʻlsa, yuklanish boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,0 ga teng boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.10 — poʻlat sterjenli armatura, shuningdek, yuqori mustahkam simdan yasalgan mustahkamlovchi elementlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.05 — K7 sinfidagi arqonlarni, shuningdek, spiral va ikki qavatli va yopiq poʻlat arqonlarni mustahkamlash uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtirilgan armaturaning ayrim turlari va tegishli texnik-iqtisodiy asosga ega va tartibga solingan tegishli sinovlarga ega boʻlgan maxsus ishlab chiqaruvchilar uchun yuqorida koʻrsatilganidan kattaroq boshqa koeffitsiyentlarni qoʻllashga ruxsat beriladi, ammo bu bosqichlarda hisob qarshiligi vaqtinchalik kuchlanishdan 80 % oshmaydi, lekin choʻzilishga meʼyoriy qarshilikdan yuqori emas. Shu bilan birga, zoʻriqtirilgan armaturadagi kuchayishni aniqlashda yuklanish ishonchlilik koeffitsiyenti 1,10 ga teng deb qabul qilinadi va agar loyihada ikki marta nazorat qilish va kuchlanish va vityajkani loyihanikidan haqiqiy qiymatlarning ruxsat etilgan ogʻishi har bir kuchlanish elementi yoki guruh kuchlanishidagi elementlar guruhi uchun koʻpi bilan 5% nazarda tutilgan boʻlsa, 1,05 qiymatigacha kamaytirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

39-jadval

Konstruksiya turi va bajaradigan xizmati, armaturalash xususiyatlari

Yorilishga

Chegaraviy qiymatlari

pishiqlikka talablar darajalari

betondagi choʻzuvchi kuchlanishlarniki

yoriq ochilishining hisobiy eniniki Δcr

vaqtinchalik yuklama taʼsiri boʻlmagandagi minimal siquvchi kuchlanishniki

Temir yoʻl koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan barcha turdagi sim armaturalar bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilmalar toʻsinlari devorchalaridan tashqari).

Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan diametri 3 mm li yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 9 mm li K-7 sinfdagi arqon armaturalar bilan hamda zoʻriqtiriladigan poʻlat arqonlar bilan (burama va qoʻshaloq oʻramli hamda yopilgan) armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

2a

0,4

-

-

Temir yoʻl koʻpriklarning zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalangan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan, diametri 4 mm li va undan katta boʻlgan yuqori mustahkamlikdagi simlar bilan, diametri 12 va 15 mm li zoʻriqtiriladigan K-7 sinfdagi arqon armatura bilan armaturalanadigan elementlari (oraliq qurilma toʻsinlarining devorchalaridan boshqa).

Koʻpriklarning har xil xizmatlarni bajaradigan zoʻriqtiriladigan sterjen amatura va diametri 4 mm va undan katta yuqori mustahkamlikdagi zoʻriqtiriladigan simlar bilan hamda K-7 sinfdagi zoʻriqtiriladigan arqon armaturalar bilan armaturalanadigan qoziqoyoqlari.

2b

1,4

0,0152)

betonlar sinfi V30 va undan past boʻlganida 0,1Rdan kam boʻlmagan, beton sinfi V35 va undan yuqori boʻlganida 1,6 MPa (16,3 kgk/sm2)  dan kam boʻlmagan.

Koʻpriklarning oldindan zoʻriqtiriladigan oraliq qurilmalarining toʻsinlarini (qo-vurgʻalarini) bosh kuchlanishlarga hisoblaganda.

3a

37-jadvalga asosan

0,015

-

Avtomobil  yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sterjenli armatura bilan armaturalanadigan elementlari.

Elementlarning zoʻriqtiriladigan sim armatura joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari (barcha turdagi koʻpriklarda)

3b

-

0,020

-

Har xil xizmatlarga moʻljallangan barcha koʻpriklar va quvurlarning zoʻriqtirilmaydigan armaturali elementlari.

Har xil vazifali barcha koʻpriklarning element tanasidan tashqarida joylanadigan zoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlari.

Elementlarning (barcha vazifadagi koʻpriklarda) zoʻriqtiriladigan sterjen armaturalari joylashgan zonada mahalliy kuchlanishga hisoblanadigan uchastkalari

3v

-

0,0303

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Aralash turda armaturalanganda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni mazkur SHNQ ning 231-bandi koʻrsatmasiga binoan oshirish ruxsat etiladi. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining zoʻriqtiriladigan sim armaturali konstruksiyalarida, ularni oʻtish qismi plitalarida joylashtirganda, betondagi, uni qisish yoʻnalishidagi choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati 0,8 Rtτ,ser dan katta boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Ruxlangan simlarda Δcr=0,02 sm deb qabul etish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Yoriqlarning ochilish eni quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, cm:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,020 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalari elementlarida, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining ustki plitalarida, ularda nam toʻsgich qatlam qilinganda, barcha tayanchlarning suv sathi oʻzgaradigan zonasida joylashgan qoziqoyoqlari va ustunlarida hamda suv oʻtkazuvchi quvurlarning qismlari va elementlarida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,015 — temir yoʻl koʻpriklari oraliq tayanchlarining suvning oʻzgaruvchi sathidan yuqoridagi va pastdagi zonalarida joylashgan elementlarida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,010 — avtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari oʻtish qismlari ustki plitalarining boʻylama choklarining tepadagi qirrasi sathida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlar, vaqti bilan (GOST 10060ga binoan rejimda) yaxlab va eriydigan zonadagi gidrostansiya va suv omborlari toʻgʻonlari yaqinida joylashganida, yil davomida yaxlab va erish sikli soniga bogʻliq holda yoriqning ochilish eni quyidagidan katta boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,015 — sikllar soni 50 dan kam boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,010 — sikllar soni 50 dan koʻp boʻlganida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-§. Poʻlat mahsulotlari uchun hisob xususiyatlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
231. Ortiqcha qoʻllab-quvvatlanadigan siqilmagan betonli boʻgʻinlarga ega boʻlingan, oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardan tashkil topgan, zoʻriqishsiz armatura bilan mustahkamlangan uzluksiz oraliqlarda, meʼyoriy yuk ostida betondagi yoriqlar kengligi mazkur SHNQ ning 5-bob talablari toifasiga javob berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan talablardan tashqari, temirbeton elementlarni kesimlarini armaturalash koeffitsiyenti μ bilan belgilanuvchi minimal armaturalash talablari orqali ham bajarish kerak. Armaturalari beton bilan jipslashgan konstruksiyalarda, shuningdek zoʻriqtirilgan armaturalarni kanallarni betonlash (ineksiyalash) tufayli uning qiymati μ=0.002 dir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Minimal armaturalash talablarini taʼminlovchi armaturalarni ishchi armaturalar deb qarash kerak va ularni joylashishi, tutashishi va himoyalanishi uchun barcha konstruktiv talablarini qondirish kerak. Bu armaturani barcha koʻtarishlik qobiliyatini tekshirish ishlarida hisobga olish kerak. U beton bilan kafolatlangan ishqalanishga ega boʻlishi va tashqi kuchlar taʼsiridagi choʻzilish zonasining tashqi konturida, hamda shu zonaga kiruvchi xomutlar tekisligi uzunligida oʻrnatilishi kerak. Armatura yuzasini talab qilinuvchi minimal armaturalash koeffitsiyentini choʻzilish zonasining yuzasiga koʻpaytirib olinadi. Oraliq qurilmalarning egiluvchi konstruksiyalari choʻzilish zonasining chegarasi uchun ikki qiymatdan kattasini olish kerak: kesim balandligining yarmi choʻzilayotgan armaturadan kesim ogʻirlik markazigacha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar konstruksiyani yoki uning qismini u tegishli boʻlgan yorilishga bardoshlilik toifasi talablariga muvofiq loyihalash mumkin boʻlmasa, u yuqori yorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablarni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yorilishga bardoshlilik toifasiga qoʻyiladigan talablar foydalanish bosqichida ham, ishlab chiqarish, tashish va oʻrnatish bosqichida ham bir xil boʻlishi kerak. Shu bilan birga, agar konstruksiyaning zoʻriqish holati 28 kundan ortiq davom etmasa, u holda uni qisqa muddatli deb hisoblash mumkin. Bunday holat uchun vaqtinchalik yuklarning taʼsiri ostida boʻlgani kabi bir xil talablar bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betondagi kuchlanishlarni aniqlash, yoriqlar hosil boʻlishi va ularni ochish kengligini aniqlash uchun hisob-kitoblar mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq armaturadagi oldingi kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Minimal armaturalash talablariga binoan oʻrnatiluvchi armaturalarni kerakli darajada choʻzilishini tekshirishda armaturani beton bilan ishqalanishini tavsiflovchi mazkur SHNQ ning 140-bandi boʻyicha A400 armaturaning mustahkamligiga keltirilgan choʻziluvchi zonadagi butun armaturalar yuzasi bilan tenglashtiriladi. Bu holatda, agar armaturaning hisobiy qarshiligi 400 MPa dan katta boʻlsa shu qiymatning oʻzi qabul qilinadi. Yopiq yoki ochiq kanallarda joylashgan zoʻriqtirilgan armatura minimal armaturalash bilan normalashtirish orqali zoʻriqtirilmagan armaturalar bilan biriktirilishi (betonlanishi) tavsiya etilmaydi. Quyma va yigʻma-quyma konstruksiyalarning tutashish joylarida minimal armaturalash protsenti shu joyning hamma yuzasida taʼminlanishi shart. Minimal armaturalash protsenti xomutlarni oʻrnatish shartli boʻlgan holatlarida ularning minimal yuzalarini tayinlanayotganda taʼminlab berilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesim balandligidan qovurgʻani eni katta boʻlsa, xomutlar tekisligining qadamlarini kesim balandligidan katta qilmay joylashtirish kerak. Plitali yoki toʻsinli (qovurgʻali) oraliq qurilmalarda, agar qovurgʻani eni uning balandligidan katta boʻlsa, u holda koʻndalang gorizontal armaturani ham minimal armaturalash protsentini taʼminlashdan kelib chiqqan holda oʻrnatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
232. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida aralash armaturalash qoʻllanganda, choʻzuvchi kuchlanishning qiymati 1,4 Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan kesim maydoni qismidagi, choʻzuvchi kuchlanishlar epyurasi qismidan boʻladigan zoʻriqishlarni faqat zoʻriqtirilmagan armatura qabul qilgan sharoitda betondagi chegaraviy choʻzuvchi kuchlanishni 2 Rbt,ser gacha oshirish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari koʻndalang yoriqlar enini hisoblashda mazkur SHNQ ning 245 va 246-bandlari koʻrsatmalariga rioya etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
233. 2a yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan loyihalangan konstruksiyaning qisilgan betonida, koʻprikning montaj qilinadigan qismida, montaj qiluvchi kran yuklamasi bilan oʻtish imkonini tekshirganda quyidagilarni qabul qilish ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 1,15 Rbt,ser ga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoriq ochilishining hisobiy enining chegaraviy qiymatini 0,01 sm deb.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisoblashda, zoʻriqtiriladigan armaturadagi dastlabki kuchlanishning bir yil davomidagi yoʻqolishlarga muvofiq boʻladigan kamayishlarini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
234. 2a, 2b va 3b yorilishga pishiqlik darajasi talablariga binoan konstruksiya elementlarida konstruksiyani doimiy va vaqtinchalik yuklamalarga foydalanish bosqichida betonning siqilgan zonasida, ishlashning boshqa bosqichlarida 0,8 Rbt,ser qiymatdan koʻp boʻladigan choʻzuvchi kuchlanishlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-§. Yoriq paydo boʻlishiga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
235. Koʻprik va quvurlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqligi, elementlarda paydo boʻladigan choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlarni, beton konstruksiyalarda — siquvchi kuchlanishlarni cheklash bilan taʼminlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan kuchlanishlarning kerak boʻlgan chegaraviy qiymatlari quyidagi shartlarni taʼminlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) konstruksiya elementlarida yoriqlarning paydo boʻlmasligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) eni boʻyicha cheklangan miqdordagi yoriqlarning paydo boʻlishiga, ehtimoli bor (mumkin).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
236. Barcha konstruksiyalarda va ular ishining barcha bosqichlarida normal siquvchi kuchlanishlardan boʻylama yoriqlar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Normativ yuklamalar va taʼsirlardan, elementlar kesimlarida hosil boʻladigan normativ siquvchi kuchlanishlar sbx quyidagilardan oshmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zoʻriqtirilmagan armaturali temirbeton va beton konstruksiyalarda — hisobiy qarshilik Rb,mc2 dan (mazkur SHNQ ning 183 va 232-bandlarini inobatga olib);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar betonining qisiladigan qismida hisobiy qarshilik Rb,mc1 dan (tayyorlash va montaj qilish bosqichida) va Rb,mc2 dan (doimiy foydalanish bosqichida).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirilgan balkalar devorlarida sodir boʻluvchi bosh siquvchi kuch hech qaday holatda betonning Rb,mc2. hisobiy qarshilikdan oshmasligi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
237. 2a darajali talablar asosida loyihalanadigan koʻpriklarning konstruksiyalarining boʻylama oʻqlari boʻylab (normativ choʻzuvchi kuchlanishlar taʼsiri yoʻnalishiga perpendikulyar) yoriqlarning paydo boʻlishi mumkin emas (koʻprikdan montaj qiladigan kranni oʻtkazishga tekshirilgan holdan tashqari).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu shartlarni bajarish uchun qisilgan betondagi normativ choʻzuvchi kuchlanishlar mazkur SHNQ ning 39-jadvalida va 232-bandida koʻrsatilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
238. 2b, 3a, 3b va 3v darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda, 2b va 3a darajalardagi yorilishga pishiqlik talablariga loyihalanadigan konstruksiyalarda koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi mumkinligi, mazkur SHNQ ning 39-jadvalida koʻrsatilgan ikkita koʻrsatkichlar — chegaraviy ruxsat etilgan choʻzuvchi kuchlanishlar va koʻndalang yoriqning mumkin boʻladigan ochilish kattaligi bilan cheklanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari, 2b darajadagi yorilishga pishiqlik talabiga loyihalanadigan oldindan zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda, koʻndalang yoriqlarning “qisilishini” taʼminlash kerak yoki koʻprikda vaqtinchalik yuklama boʻlmaganida qisiladigan betondagi minimal siquvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati mazkur SHNQ ning 39-jadvalida keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
239. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlar devorlaridagi bosh choʻzuvchi kuchlanishlar, kesimni tutash deb qaragandagi bosh siquvchi kuchlanish sts ning beton siqilishga hisobiy qarshiligi Rb,mc2 ga nisbatini hisobga olib cheklanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bosh choʻzuvchi kuchlanishning chegaraviy qiymati koʻrsatilgan miqdorlar nisbatiga bogʻliq holda, quyidagi 40-jadvalda keltirilganlardan katta boʻlmagan miqdorda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

40-jadval

Koʻpriklarda qabul qilinadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlari, max σmt

Temir yoʻllardagi

Avtomobil  yoʻllaridagi va shaharlardagi

£ 0,52

Rbt,ser, ammo 1,75 MPa (18 kgk /sm2) dan koʻp emas

Rbt,ser, ammo 2,15 MPa (22 kgk /sm2) dan koʻp emas

³ 0,80

Rbt,ser

Rbt,ser

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. 1. nisbatning oraliqdagi qiymatlari uchun chegaraviy qiymatlar max σmt ni interpolyatsiya qilib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Oraliq qurilmalarning boʻlaklardan yigʻiladigan konstruksiyalarining yelimlab ulangan joylariga birlashadigan bosh choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini 10 % ga kamaytirish kerak. Koʻrsatilgan zona uzunligi, ulangan joyning har tomoniga, oʻsha joyning balandligi miqdoriga barobar etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
240. Bosh siquvchi va choʻzuvchi mazkur SHNQning 239 va 246-bandlarida koʻrsatilgan kuchlanishlarni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(132)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σbx — betondagi, boʻylama oʻq yoʻnalishida tashqi yuklamalar va yoʻqolishlarni hisobga olgandagi zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan boʻladigan normativ kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σby — betondagi, element boʻylama oʻqiga normativ yoʻnalishda zoʻriqtiriladigan xomutlardan, qiya bukilgan armaturalardan va tayanch reaksiyasidan yuz beradigan kuchlanishdan boʻladigan normativ kuchlanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda tayanch reaksiyasidan boʻladigan siquvchi zoʻriqish 45° burchak ostida tarqaladi deb qabul qilinishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τb — quyidagi formula bilan aniqlanadigan devorcha (qovurgʻa) betonidagi urinma kuchlanish:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τb = τq + τt ≤ mb6Rb,sh (133)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(133) formuladagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τq — koʻndalang kuchdan boʻladigan urinma kuchlanish (tashqi yuklamalar va oldindan zoʻriqtirishdan aniqlanadi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τt — xuddi shunday burama kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb6 — mazkur SHNQning164-bandiga binoan betonning koʻndalang qisilishi taʼsirini inobatga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rb,sh — betonning egilishdagi hisobiy qarshiligi, (24-jadvaldan olinadigan).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzunasiga boʻlaklardan ulanib, yigʻiladigan toʻsinlarning devorchalarini (qovurgʻalarini) (135) formula bilan bosh kuchlanishga hisoblashda bloklar va ulanadigan koʻndalang qisiladigan oʻzaro tegib turadigan yuzasidagi, (136) formula tarkibiga kiradigan urinma kuchlanishlarni oʻng tomonidagi mb6 koeffitsiyent yoniga mb15 koeffitsiyentini ham kiritilgan qiymatlar bilan cheklash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bloklar birgalikda qisilmaydigan ulanishlar boʻlganida mb6 koeffitsiyenti oʻrniga mb5 koeffitsiyentini kiritish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisoblash bilan asoslanganda, bloklar, ulanadigan yuzalari orqali suruvchi zoʻriqish berilishi, konstruktiv jihatdan taʼminlanganda va tegib turadigan beton yuzasidagi ajratuvchi kuchlanish mazkur SHNQ ning 24-jadvaliga binoan 0,5 Rb,sh dan oshmaydigan holda ulaydigan quyma beton yuzasini ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda inobatga olish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Atrofi berk kanallarga kiritilgan qorishma kesimni hisoblashda toʻla inobatga olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Balandligi, va oʻzgaruvchan uzunlikdagi oraliq qurilmalar elementlaridagi normal va urinma kuchlanishlarni aniqlashda kesimning oʻzgaruvchanligini hisobga olib bajarish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-§. Yoriqni ochilishiga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
241. 2b, 3a, 3b va 3v darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga binoan loyihalangan temirbeton elementlaridagi boʻylama oʻqqa normal va qiya yoʻnalishlardagi yoriqlarning ochilish eni acr ni cm, da, quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(134)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σ — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun eng chekkadagi koʻproq choʻzilgan sterjendagi kuchlanish σs ga, zoʻriqtiriladigan armatura uchun beton qisilishi tugagandan keyingi kuchlanish orttirmasi Δσp ga barobar boʻlgan choʻzuvchi kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E — tegishli, zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun Es va zoʻriqtiriladigani uchun Ep boʻlgan, mazkur SHNQ ning 34-jadvalidan olinadigan elastiklik moduli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ψ — armaturalash radiusiga (u betonning choʻzilgan qismining, armatura deformatsiyasining, profilining hamda element ishlash sharoitini hisobga oladi) bogʻliq ravishda aniqlanadigan va mazkur SHNQning 246-bandiga binoan qabul qilinadigan, yoriqlarning ochilish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Δcr — yoriqlarning ochilgan hisobiy enining, mazkur SHNQ ning 39-jadvalidan olinadigan chegaraviy qiymati, oʻlchami cm da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
242. Aralash armaturalashda (3.93) formula bilan yoriqning enini aniqlashda σ/E qiymati, zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi choʻzuvchi kuchlanishni (σs), zoʻriqtiriladigan armaturali betondagi oldindan qisishni nolgacha tushirilgan kuchlanish ortttirmasini (Δσp) inobatga olib, quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(135)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda ψ1 — zoʻriqtirilmaydigan armatura uchun mazkur SHNKning 246-bandiga binoan olinadigan, yoriqning ochilish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ2 — zoʻriqtiriladigan armatura uchun xuddi shunday koeffitsiyent. Aralash armaturalangan holda yoriqning ochilishi koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(136)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda As, Ap — zoʻriqtirilgan va zoʻriqtirilmagan armatura yuzasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
243. Toʻsin devorchasining (qovurgʻasidagi) koʻndalang va boʻylama armaturadagi choʻzuvchi kuchlanish σs ni quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(137)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σbt — zoʻriqtiriladigan xomutlari boʻlmagan oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlardagi kesimning ogʻirlik markazi sathidagi bosh choʻzuvchi kuchlanish σmt ga teng deb qabul qilinadigan, zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlardagi xuddi shu sathdagi urinma kuchlanish τ ga barobar boʻlgan kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μ — qiya kesimni kesib oʻtadigan sterjenlar bilan (belbogʻlarning vutlar orasida devorchani, ushbu sterjenlar kesimlari maydonlarining qiya kesimga normativ proyeksiyasi) qiya kesim betonining maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
δ — qiya yoriqlar paydo boʻladigan zonadagi kuchlanishning qayta taqsimlanishini hisobga oluvchi va quyidagi formula bilan aniqlanadigan koeffitsiyent:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(138)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, li — belbogʻlar vutlari orasidagi uchastkadagi taxmin qilingan qiya yoriqning uzunligi, sm da (9 rasm boʻyicha tavr toʻsinlarda qiya kesimning boshlanishini, choʻzilgan armaturaning neytral oʻq tomondagi chekkadagi qatoridan qabul etiladi); yoriqning qiyaligini mazkur SHNQ ning 214-bandiga binoan qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-rasm. Qiya kesimga normativga koʻndalang armaturadagi zoʻriqishning proyeksiyasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1 — normal; 2 — xomut; 3 — qiya kesim; 4 — boʻylama armatura; 5 — oʻramga urinma; 6 — vut
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
244. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning choʻzilgan zonasidagi normativ yoriqlarning enini aniqlashda choʻziladigan barcha armaturani hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirilgan qoziqoyoqlardagi yoriqlarning enini aniqlashda choʻzilgan zonadagi barcha armaturani hisobga olish ruxsat etiladi. Mazkur SHNQning 242-bandiga binoan zoʻriqtiriladigan armaturadagi, vaqtinchalik yuklama taʼsiridan boʻladigan betondagi oldindan siquvchi kuchlanishning nolgacha kamayganidan keyingi, paydo boʻladigan choʻzuvchi kuchlanish orttirmasi Δσp ni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(139)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σbt — betonning choʻzilgan zonasi maydoni ogʻirlik markazi sathidagi betondagi choʻzuvchi kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
μp — hisoblashda inobatga olinadigan boʻylama armatura koʻndalang kesimi maydonining, betonning barcha choʻzilgan zonasi maydoniga nisbati sifatida aniqlanadigan armaturalash koeffitsiyenti (μp ni hisoblashda, beton bilan jipslashmagan armatura inobatga olinmaydi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aralash armaturalashda betondagi kuchlanish σbt, betonning choʻzilgan zonasi maydonining choʻzuvchi kuchlanish qiymati 1,4 Rbt,ser dan oshmagan boʻlagining ogʻirlik markazi sathida aniqlanadi. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturadagi kuchlanishni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(140)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σbts — betonning choʻzilgan zonasining, kuchlanish qiymati 1,4Rbt,ser dan ortiqcha boʻlgan qismi, maydoni Abts ning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(141)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
245. Yoriqlarning ochilish koeffitsiyentlari y ni, armaturalash radiusi Rr(cm) bogʻliq ravishda quyidagilarga teng deb olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,35 Rr — sirti silliq sterjen armaturalar, silliq sim oʻramlaridan qilingan armaturalar va yopiq poʻlat arqonlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— sirti notekis profildagi sterjen armatura, periodik profildagi simlar, ushbu simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqonlar va ulardan qilingan oʻramlar, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, hamda devorchalardagi ixtiyoriy turdagi armaturalar uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
246. Normativ yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusi ushbu formula bilan aniqlanishi zarur
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(142)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Ar — normativ kesim uchun, kesimning tashqi konturi va oʻzaro taʼsir radiusi r = 6d bilan chegaralangan deb qabul qilinadigan oʻzaro taʼsir maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — armatura elementlarining beton bilan jipslashish darajasini 41-jadvalga binoan hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — bir xil nominal diametr d li armatura elementlari soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — bitta sterjenning diametri (sterjenlarning guruhlarda joylashganlari ham hisobga kiradi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturasi konturi boʻylab teng taqsimlangan toʻgʻri burchakli boʻlmagan kesimlar uchun oʻzaro taʼsir radiusi r = 3d deb qabul qilinadi. Oʻramlar va arqonlar uchun d armatura elementning tashqi konturiga munosib keladi, r = 5d boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

41-jadval

Konstruksiyani armaturalash turi

β koeffitsiyenti

1. Yakka sterjenlar (silliq va periodik profilda) periodik profildagi yakka simlar yoki  K-7 sinfdagi armatura arqonlar

1,0

2. Ikkita sterjendan qilingan tik qatorlar (oralarida ochiq joy qoldirilmagan), juftlangan sterjenlardan qilingan guruhlar bilan (sterjenlar guruhlari orasida boʻshliq qoldirilgan)

0,85

3. Uchta sterjenlardan, yuqoridagidek, spiral va qoʻshaloq oʻrilgan poʻlat arqonlar, K-7 sinfdagi armatura arqonlardan oʻramlar

0,75

4. Simlar soni 24 tadan kam boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar

0,65

5. Simlar soni 24 ta va undan koʻp boʻlgan oʻramlar yoki yopiq poʻlat arqonlar

0,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzaro taʼsir etish radiusi r ni neytral oʻqqa yaqin joylashgan chekkadagi qatordagi sterjen oʻqidan tortib oʻlchash kerak. Chekka qatordagi sterjenlarning koʻndalang kesim maydoni, qolgan har qaysi qatordagi sterjenlar kesim maydonining yarmisidan kam boʻlganida, r ni chekkadagi qatordan keyingi sterjenlari soni toʻla boʻlgan qatordan oʻlchamoq kerak; yumaloq kesimlarda r ni neytral oʻq tomonda eng koʻproq kuchlangan sterjen oʻqidan, sterjenlardan qilingan oʻramlar boʻlganida esa, eng koʻproq kuchlangan oʻramning ichkari tomondagi sterjeni oʻqidan oʻlchash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzaro taʼsir koʻrsatish zonasi neytral oʻq orqasiga (m tashqarisiga) chiqqan boʻlmasligi va uning balandligi kesim balandligidan oshmasligi kerak, markaziy choʻziladigan elementlarda esa kesimning toʻla maydoniga teng etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qiya yoriqlarning enini hisoblashda armaturalash radiusini quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(143)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Ar — qiya kesim uchun oʻzaro taʼsir zonasi maydoni, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ar = lib ; (144)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
li — mazkur SHNQning 238-bandiga binoan devorcha qiya kesimining uzunligi; b — devorcha qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ni, nw, nl — qiya kesim chegarasidagi qiya sterjenlar, xomutlar shaxobchasining va boʻylama sterjenlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
di, dw, d1 — tegishli, devorcha chegarasida qiya kesimni kesib oʻtadigan qiya sterjenlar (yoki oʻramlar) xomutlar va boʻylama sterjenlarning diametrlari; αi, α​​​​​​​w, α1 — 27-rasmga binoan, qiya kesimga normativ bilan qiya sterjenlar (oʻramlar), xomutlar va boʻylama sterjenlar orasidagi burchaklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
247. Bitta joyga jamlab qoʻyilgan oldindan zoʻriqtirish kuchidan paydo boʻladigan mahalliy kuchlanishlarga elementlarning yorilishga pishiqligini va mahalliy yuklamalardan toʻsinlar devorchalarining egilishini, koʻrilayotgan uchastkada yoriqlar paydo boʻlishini nazarda tutgan, mahalliy taʼsirdan betondagi boʻladigan barcha choʻzuvchi zoʻriqishni oʻziga qabul etadigan qoʻshimcha armatura qoʻyish bilan taʼminlash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda yoriqning hisoblab topilgan eni 3b yoki 3v darajadagi (mazkur SHNQ ning 39-jadvali) yorilishga pishiqlik talablari uchun meʼyorlangan miqdoridan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan kuchlanishlar qiymati 0,4Rbt,ser dan oshmaydigan uchastkalar uchun armaturalashni, konstruktiv ravishda bajarishga ruxsat etiladi. Betonni anker tagida mahalliy siqilishga hisoblashda, armaturani betonga tirab zoʻriqtirganda armaturadagi zoʻriqishning 100 foiz, ichki ankerli oʻramni tirgakka tirab zoʻriqtirganda esa xuddi shunday zoʻriqishning 30 foiz miqdoriga teng deb qabul etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-§. Egilishlarni va burilish burchaklarini aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
248. Egilishlar, burilish burchaklari va boʻylama koʻchishlar elementlar egriligi 1/ρ ga hamda toʻla (elastik va noelastik) deformatsiyalar uchun tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda aniqlanadigan nisbiy boʻylama koʻchishlarga bogʻliq ravishda qurilish mexanikasi formulalari bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Element egilishining deformatsiyasi sabab boʻladigan silliqlik ʄ yoki buralish burchagi α ni ushbu formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(145)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M(x) — egilish f ni aniqlashda — ʄ egilish aniqlanayotgan yoʻnalishdagi qoʻyilgan birlik kuchdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi (buralish burchagi α ni aniqlashda — izlanayotgan buralish burchagining yoʻnalishida qoʻyilgan birlik momentdan boʻladigan eguvchi moment funksiyasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— yuklama qoʻyilgan va oʻsha kesim uchun egilish yoki buralish burchagi aniqlanayotgan element joyining egriligi (ishorasi koʻrilayotgan kesimdagi eguvchi moment ishorasi bilan bir xil olinadi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(3.103) formuladagi jamlashlar, M(x) va miqdorining qonunlari bilan farqlanadigan barcha uchastkalari (oraliq uzunligi boʻylab) boʻyicha bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egilishlarni (buralish burchaklarini) hisoblashni quyidagi formuladan foydalanib sonli hisoblashlar uslubi bilan bajarish ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(146)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M(x) va — koʻrsatilgan parametrlarning oʻzgarishi silliq oʻtadigan uzunligi Δx boʻlgan ayrim uchastkalarning egriligi va momentning oʻrtacha qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
249. Belbogʻlari 2a, 2b va 3b darajadagi yorilishga pishiqlik talablariga tegishli boʻladigan oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning egriligini tutash kesimlar uchun aniqlagandek quyidagi formula bilan aniqlashga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(147)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Mp, Mg, Mv — koʻrilayotgan kesimdagi, tegishli, zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishdan, doimiy va vaqtinchalik yuklamalardan boʻladigan momentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bp*, Bg* — kesimning, tegishli zoʻriqtiriladigan armaturadagi zoʻriqishning va doimiy yuklamaning uzoq muddatli taʼsiridagi bikrligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — tutash kesimning qisqa muddatli yuk taʼsir etganidagi bikrligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sanab oʻtilgan bikrliklarning qiymatlarini mazkur SHNKning 14-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat etiladi. (236) formulaning oʻng tomonini asoslanib belgilangan tartibda aniqlash ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirishdan boʻladigan momentlarni, konstruksiya ishining tegishli bosqichiga toʻgʻri keladigan, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblash kerak, xususan qisish bosqichida birlamchi yoʻqolishlarni chiqazib tashlab, keyingi bosqichlarida, shu jumladan foydalanish bosqichida ham ushbu yoʻqolishlar bilan birga, mazkur SHNQning 12-ilovasiga koʻra aniqlanadigan, ikkilamchi yoʻqolishlarni ham chiqazib tashlagandan keyingi, armaturadagi kuchlanishdan kelib chiqqan holda hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eguvchi momentlar Mgning qiymatlarini, konstruksiyani ustidan tortib turib montaj qilinganida montaj qilinadigan bloklar va boshqa mumkin boʻlgan qurilish yuklamalarini inobatga olib aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bikrliklar Bp* va Bg* larni aniqlayotganda, oldindan zoʻriqtirishdagi zoʻriqish va yuk bosib turishi muddatining uzoqligi taʼsiri inobatga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250. Belbogʻlari, yorilishga pishiqlik talabining 3v darajasiga kiritilgan, zoʻriqtirilmagan armaturali elementlarning egriligini quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(148)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Bg — yoriq paydo boʻlishini va beton oqishini inobatga olgan doimiy yuk taʼsir etgandagi kesimning bikrligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — yoriq paydo boʻlishi inobatga olingan, vaqtinchalik yuk qisqa muddatga taʼsir etgandagi tutash kesimning bikrligi. Element egriligini hisoblashda, doimiy yuk bitta yoshdagi, ushbu yuklamaning eng koʻp qismini koʻtarishga javob beradigan betonga taʼsir qilayapti deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtiriladigan armaturali temirbeton elementlarning choʻzilgan zonasida yoriqlari bor (eni 0,015 sm dan ortiq) uchastkalarida egrilikni aniqlashni QMQ 2.03.01-97 koʻrsatmalariga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
251. Zoʻriqtirilmagan armaturali toʻsinlarning egilishlarini elastik materiallar qarshiligi formulalari bilan (betondagi yoriqlar eni 0,015 sm dan oshmaganida) hisoblaganda, hamda tayanchlar, ustunlar, qobiqchali-qoziq oyoqlar (shular jumlasidan ichi beton bilan toʻlgʻazilganlari ham) koʻchishlarini hisoblash uchun kesimdagi aniqlanadigan yoriq enidan qatʼiy nazar, bikrlikni quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B = 0,8EbIb (149)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Ib — beton kesimining inersiya momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Katta oʻlchamli beton va temirbeton elementlarning vaqtinchalik va doimiy yuklamalardan koʻchishini hisoblashlarni, elementning toʻla kesimi boʻyicha aniqlangan bikirliklarni inobatga olib bajarish ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ajratilgan oraliqning oʻz ogʻirligidan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
U=5*384*ql4EI
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q t/m2 oraliq (toʻsin, plitalar)da 1 p. m.ga. taqsimlangan yuk
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L toʻsinlarning tayanish nuqtalari orasidagi hisobiy oraliq uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E Beton egiluvchanligining elektron moduli (29-jadval);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — oraliq kesimining inersiya momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-§. Konstruktiv talablar. Element kesimlarining eng kichik oʻlchamlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
252. Beton va temirbeton konstruksiyalarni loyihalashda, ularni tayyorlash sharoitlarini, talab qilingan darajada uzoq muddatga xizmat qilishini va armatura ham beton bilan birgalikda ishlashligini taʼminlash uchun, ushbu boʻlimda yozilgan konstruktiv talablarni bajarishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
253. Temirbeton elementlardagi devorchalar, plitalar, diafragma va qovurgʻalarning qalinligi 42-jadvaldagi koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

42-jadval

Elementlar va ularning qismlari

Quyidagi koʻpriklar va quvurlar konstruksiyalari uchun eng kam qalinligi, sm da

Temir yoʻllardagi

avtomobil yoʻllarida

1. Toʻsinlarning tik yoki qiya devorchalari:

a) qovurgʻali:

devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

12*

10*

devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida

15

18

b) qutisimon:

devorchalarda oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

15

12

devorchalarda oʻram armaturalar bor boʻlganida

18

15

2. Plitalar:

a) ballast togʻoralar:

devorchalar (qovurgʻalar) orasida

15

-

konsol uchlarida

10

-

b) qatnov qismida:

devorchalar (qovurgʻalar) orasida

-

-

plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

-

12

plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida

-

15

konsol uchlarida

-

8

v) Qutisimon toʻsinlarni pastki qismidagi:

plitada oʻram armaturalar yoʻq boʻlganida

15

12

plitada oʻram armaturalar bor boʻlganida

18

15

g) piyodalar yoʻlagining:

quyma (koʻtarib olinmaydigan)

8

8

yigʻma (koʻtarib olinadigan)

6

6

3. Plita oraliq qurilmalarning ichi gʻovak bloklari:

a) sterjenli, K-7 sinfdagi yakka arqonli va yuqori mustahkamlikdagi parallel sim oʻramli armaturali:

devorchalar va ustki plitalari

10

8

pastki plitalari

12

10

b) strunobetonli:

devorchalar va ustki plitalari

-

6

pastki plitalari

-

7

4. Oraliq qurilma diafragmalari va bikrlik qovurgʻalari

10

10

5. Tuproq koʻtarma tagidagi quvur boʻgʻinlarining devorchalari

10

10**

6. Ichi gʻovak yigʻma quyma qutisimon va yumaloq kesimli tayanchlar bloklarining devorchalari:

suv sathi oʻzgarib turadigan zonada

30

25

suv sathi oʻzgarib turadigan zonadan tashqarida

15

15

7. Ichi gʻovak temirbeton qoziqoyoqlar va quvursimon qoziqoyoqlarning devorchalari tashqi diametri quyidagicha boʻlganida, m da:

0,4

8

8

0,6 dan 0,8 gacha

10

10

1,0 dan 3,0 gacha

12

12

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Ikkita tur armatura qoʻllanilganida, devorchaning eng kichkina qalinligi 15 sm ga teng etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Diametri 0,5 va 0,75 m boʻlgan quvurlar uchun devorcha qalinligini 8 sm ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
254. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning eng kichik diametrlarini quyidagi 43-jadvalga binoan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

43-jadval

Armatura turi

Armaturaning eng kichik diametri, mm

1. Koʻpriklar (pastda koʻrsatilgan elementlardan tashqari) va toʻgʻri burchakli quvurlar elementlarining hisobiy boʻylama armaturasi

12

2. Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oʻtish qismining (piyodalar yoʻlagini ham kiritgandagi) hisobiy armaturasi

10

3. Yumaloq quvurlar zvenolarining hisobiy va  konstruktiv armaturalari; koʻprik elementlaridagi boʻylama va koʻndalang konstruktiv armaturalar (plitalardagidan tashqari); toʻsinlar devorlarining va belbogʻlarining kengaytirilgan qismlarining barcha uzuasi boʻylab xomutlari

8

4. Qiyaliklarni mahkamlovchi plitalar va qoziqoyoqlarning diametri 5 mm boʻlgan armatura xomutlari uchun Vr sinfdagi sim armatura

10

5. Plitalarning konstruktiv (taqsimlovchi) armaturasi; qoziqoyoq va quvur shaklidagi qoziqoyoqlarning xomutlari; ichi gʻovak plitalarning xomutlari

6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plitalarning taqsimlovchi armaturalari va boʻylama armaturasi diametri 28 mm va undan katta boʻlgan quvursimon qoziqlarning xomutlari, boʻylama sterjenlar diametri qiymatining choragidan kam boʻlmagan diametrda boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yaxlit va yigʻma-yaxlit uzluksiz toʻsinlar va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalar ishchi armaturalarini, uzmasdan joylashtiriladi. Bunda, ustki va pastki ishchi armaturaning qismlari butun konstruksiyaning ustki va pastki uzunligi boʻyicha mos yoki armaturaning uzilishini yoʻqotuvchi bogʻlanishlarga ega boʻlishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ustki va pastki uzluksiz armatura elementlarining soni quyidagicha olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) zoʻriqtirilmagan armaturali konstruksiyalarda — ustki 15 % va pastki 20 % ishchi armaturadan kam emas;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda — ustki 5 % va pastki 10 % ishchi armaturadan kam emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda zoʻriqtirilgan armaturali konstruksiyalarda, ustki va pastki uzluksiz armatura elementlarini zoʻriqtirilgan, zoʻriqtirilmagan va ular kombinatsiyalaridan tashkil topgan armaturalar bilan toʻldirish ruxsat etiladi, lekin oxirgi holatda ishchi armaturaning umumiy yuzasini armatura elementlarining hisobiy qarshiliklari yuzalari yigʻindisi orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egri temirbeton plitalar va korobkali oraliq qurilmalarni armaturalash konstruksiyaning tashqi va ichki qirralari yoki tashqi va ichki devorlari, kuchlanish-deformatsiyalanish holati ayirmasi orqali olib boriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egri korobkali oraliq qurilmalarda zoʻriqtirilgan armaturani qayirish uning ichki devori orqali boʻlishiga ruxsat etiladi. Bunda hosil boʻlayotgan burovchi momentni oraliq qurilmani burashga hisoblashda ishlatish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23-bob. Betonning himoya qatlami
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
255. Betonning himoya qatlami uning tashqi sirtidan armatura elementi yoki kanali sirtigacha qalinligi quyidagi 44-jadvalda koʻrsatilgan miqdorlardan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

44-jadval

Armatura va uning joylashishi

Beton himoya qatlamining eng kichik qalinligi, sm

1. Zoʻriqtirilmaydigan ishchi armatura:

avtomobil  yoʻllari va shahar koʻpriklari qatnov qismi plitasidagi ustki armatura qovurgʻa va plitali oraliq qurilmalardagi hamda balandligi 30 cm va undan katta boʻlgan plitalardagi balandligi 30 sm dan kichik plitalardagi quvurlar zvenolaridagi, ichi boʻsh quvur shakldagi qoziqoyoqlardagi tayanchlarning tashqi bloklaridagi

tayanchlarning tashqi bloklaridagi quyma tayanchlarning tashqi sirtlaridagi:

          a) tayanchning muz uriladigan qismidagi

          b) tayanchning qolgan qismlarida

qoziqoyoqlardagi, quduqlardagi va poydevorlarning yigʻma bloklaridagi quyma temirbetondan qilinadigan poydevorlarning tayanch plitalaridagi:

          a) beton toʻshak boʻlganida

          b) beton toʻshak boʻlmaganida

2. Zoʻriqtirilmagan xomutlarda:

toʻsinlarning devorchalaridagi (qovurgʻalaridagi) tayanchlarning ustunlarida:

         a) suv sathining oʻzgarmaydigan zonasida

         b) suv sathi oʻzgaradigan zonada

3. Toʻsinlar  devorchasidagi  (qovurgʻasidagi)  va plitalardagi boʻylama konstruktiv (hisobiy boʻlmagan) armatura

4. Zoʻriqtirilgan armatura quyma betoniga oʻrnatiladigan zoʻriqtirilmaydigan armatura

5

3

2

2*

4

7

5

3

4

7

2

2

3

1,5

5. Kesimning choʻzilgan zonasidagi zoʻriqtiriladigan armatura:

a) yuqori mustahkamlikdagi simlardan qilinadigan oʻram shaklidagi va K-7 sinfdagi arqonlardan qilinadigan oʻramlarniki

3

b) quyidagi sinflardagi armaturalar:

4**

A600 (A-IV), At600 (At-IV)

4

A800 (A-V), At800 (At-V), At1000 (At-VI)

5

v) poʻlat arqonlardan qilingan spiral, qoʻshaloq oʻralgan va yopiq, diametri d > 40 mm, ankerlari chekkalaridagi uchlarida joylashgan

d

6. Nam toʻsgich qatlam bilan biriktirilgan qatnov qismi plitasidagi barcha turdagi zoʻriqtirilgan armaturalar

3

7. Devorchalardagi (qovurgʻalardagi) zoʻriqtiriladigan xomutlar

3

8. Strunobeton konstruksiyalardagi zoʻriqtiriladigan armaturalar quyidagi koʻrsatilgan tomonlarida joylashtirilganida:

choʻzilgan qirralari

3***

yonidagi qirralari

2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Diametri 3 m va undan katta quvurlar uchun ichkari tomonidan himoya qiluvchi qatlam qalinligi 3 sm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Yopiq kanallarda joylashadigan zoʻriqtiriladigan armaturalar uchun himoya qiluvchi qatlam kanal sirtiga nisbatan olinadi. Diametri 11 sm boʻlgan kanallar uchun himoya qatlamini 5 sm ga teng etib belgilash kerak. Kanalning diametri 11 sm dan katta boʻlganida, himoya etuvchi qatlam qalinligini, kuch va toʻldiruvchi qorishma bosimi taʼsiriga hisoblash bilan tekshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
*** Qalinligi 20 sm dan kichik boʻlgan elementlar uchun himoya qatlamni 2 sm gacha kamaytirishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. 1. Mavjud TBK korxonalarining qolipli formalarida tayyorlanayotgan yigʻma temir beton konstruksiyalarning minimal himoya qatlami qalinligi oʻlchamlarini oʻrniga qoʻyib asoslangan holatda mavjud jadvalda keltirilgan qiymatdan kam qilib olinishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Xorijiy davlatlar (MDH davlatlari ham) poʻlat armaturalarining ishchi armaturalari import qiluvchi davlatlarning TSH va GOST lari yoki normativ hujjatlari bilan birgalikda ishlatishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
256. Oldindan zoʻriqtirilgan elementlarning chekkalarida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (mazkur SHNQning 148-bandiga binoan) betonning himoya qatlami qalinligi armatura diametri qiymatining ikki barobaridan kam boʻlmasligi kerak. Zoʻriqtiriladigan A800 (A-V), At800 (At-V) va At1000 (At-VI) sinfdagi poʻlat sterjen armaturalar qoʻllanilganida, zoʻriqishning berilish zonasi uzunligida (148-bandi.) qoʻshimcha ravishda toʻrlar, sterjen diametridan 4 sm ga ortiq boʻlgan diametrdagi spirallar yoki qadami 5 sm dan katta boʻlmagan xomutlar qoʻyilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24-bob. Armatura elementlari orasidagi eng kam masofa
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani ankerlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
257. Alohida armatura elementlari, hamda kanallar devorchalari orasidagi sof masofa, konstruksiyaning barcha hajmini beton aralashmasi bilan talab qilingan darajada toʻldirishni taʼminlay oladigan boʻlishi kerak. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda ushbu masofa qoʻshimcha ravishda zoʻriqtiriladigan armaturadan zoʻriqishning betonga berilish xususiyatini, ankerlarning joylashish holatlarini, tortishga qoʻllaniladigan jihozning oʻlchamlarini inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
258. Zoʻriqtirilmaydigan armaturaning ayrim boʻylama ishchi sterjenlari va tirgakka tortib zoʻriqtiriladigan armatura oʻramlari orasidagi sof masofa quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) betonlashda sterjen gorizontal yoki qiya holatda va quyidagi qatorlarda joylashganida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta qatorda — 4 sm dan ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita qatorda — 5 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchta va undan koʻp qatorda — 6 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) betonlashda sterjenlar tik holatda joylashganida — 5 sm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturalarni joylashtirish uchun noqulay sharoitlarda zoʻriqtirilmaydigan sterjenlarni guruhlarda (sterjenlar orasida boʻshliq qoldirilmasdan), ikkita yoki uchta sterjenlar birgalikda joylashtirilishi ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Guruhlar orasidagi sof masofani quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
guruhda ikkita sterjen boʻlganida — 5 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
guruhda uchta sterjen boʻlganida — 6 sm dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) Alohida boʻylama sterjenlar yoki ularning guruhlari, orasidagi maksimal masofalar hisoblash orqali belgilanishi kerak, ammo quyidagilardan oshmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 15 sm li plitalarni armaturalashda — 15 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 30 cm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 17,5 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 50 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 20 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 100 sm li temirbeton elementlarini armaturalashda — 25 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 150 sm li va yuqori temirbeton elementlarini armaturalashda — 30 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
259. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarda armatura elementlari orasidagi sof masofani belgilashda quyidagi 45-jadvalda koʻrsatilgan talablarga rioya etish lozim. Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmagan armatura sterjenlari bilan armatura oʻrami yoki yopiq kanal devori orasidagi minimal masofani 3 sm dan kam etmay qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Belgilanadigan sof masofa

Masofaning eng kichik oʻlchami

absolyut qiymati boʻyicha, sm

armatura elementining diametriga yoki kanalning diametriga bogʻliq holda

Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda

1. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilinadigan armatura oʻramlari orasidagi

2. Armatura oʻramlari va ularning ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi

3. Armatura oʻramlari ichki ankerlarining tashqi sirtlari orasidagi

4. K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalar quyidagicha joylashganida:

bitta qatorda

ikkita va undan koʻp qatorda

5. Ichki anker chekkasidagi uchidan beton uchidagi qirrasigacha masofa

6

4

3

4

5

5

d

-

-

-

-

-

Armaturani betonga tirab tortib zoʻriqtiriladigan konstruksiyalarda

6. Quyidagi diametrlardagi yumaloq yopiq kanallar devorlari orasidagi, cm:

9 va undan kam boʻlgan

9 dan 11 gacha

6

8

dc-1

-

11 dan yuqori boʻlsa

Hisoblab topiladi

7. Yuqori mustahkamlikdagi parallel simlardan qilingan oʻramlar, K-7 sinfdagi arqon armaturalardan qilingan oʻramlar hamda poʻlat arqonlar (spiral, qoʻshaloq eshilgan va yopiq) oralaridagi, ularning ochiq kanallarda quyidagicha joylashganlarida:

bitta qatorda

ikkita qatorda

8. Elektrotermik usulda zoʻriqtiriladigan bitta sterjenli kanallar devorlari orasidagi masofa, ular turi quyidagicha boʻlganlarida:

yopiq

ochiq

3

4

10

13

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
260. Sirti notekis profildagi armatura sterjenlarini va sirti silliq profildagi sterjenlarni payvandlangan toʻrlar va karkaslarda uchlarini ilmoqsiz qoʻllashga ruxsat etiladi. Sirti silliq profildagi armaturaning choʻzilgan ishchi sterjenlarining va toʻqilgan toʻrlar, karkaslardagi silliq ishchi sterjenlar uchlarida ichki diametri sterjen diametrining 2,5 barobaridan kam boʻlmagan yarim aylanali va bukilgandan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi sterjen diametrining uch barobar qiymatidan kam boʻlmagan ilmoq boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
261. Egiladigan uzlukli toʻsinlarda va qalinligi 30 sm dan katta boʻlgan plita konstruksiyalarda choʻzilgan sterjenlarning uchini momentlar epyurasiga koʻra uzganda yorilishga pishiqlikka hisoblashdagi aniqlangan betonning siqilgan qismida ankerlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qayrilgan sterjenlarning uchlarida, betonning siqilgan zonasida, armatura diametri qiymatining kamida 10 barobaridek uzunlikdagi boʻylama armaturaga parallel boʻlgan toʻgʻri uchastkasi boʻlishi kerak. Qayirish tufayli siqilgan qismga kiritilgan sirti silliq sterjenlarning uchlarini, egishdan keyingi toʻgʻri uchastkasining uzunligi kamida armaturaning uchta diametridek toʻgʻri ilmoqli etish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari uchun, payvandlangan birikmalarda, sirti notekis profildagi armaturalarni, egilgan va nomarkaziy siqilgan elementlar betonining choʻzilgan zonasida, sterjenlarning nazariy tomondan uzilishi kerak boʻlgan joydan kamida ularning 30 diametridek uzunlikda betonga kiritib qoʻyishga ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda, bundan tashqari ankerlanadigan sterjenlar uchlari yonidagi sterjenlarga, qalinligi 4 mm dan uzunligi 4d dan kam boʻlmagan chok bilan payvandlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
262. Egilgan elementlardagi sirti notekis profildagi choʻzilgan boʻylama armatura sterjenlarining qayrilgan joyining yoki nomarkaziy siqilgan elementlardagi shunday sterjenlarning uziladigan joyining boshlanishini, sterjenlarning toʻla hisobiy qarshiliklari hisobga olinadigan kesimdan oʻtkazib joylashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻsha kesimga sterjenni kiritish uzunligi (mahkamlash uzunligi — Ɩs) A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armaturalar uchun quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22d — beton sinfi V30 va undan yuqori boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida (d — sterjen diametri).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A-III sinfdagi poʻlat armaturalar uchun betonga kiritib mahkamlash uzunligi Ɩs ni, tegishli ravishda 5d ga koʻpaytirish kerak. Sterjenlar oʻrami boʻlganida d ni maydoni, oʻramni tashkil qiluvchi sterjenlar maydonlari yigʻindisiga teng boʻlgan shartli sterjen diametridek aniqlanadi. Siqish uzunligini kamaytirish maqsadida armatura sterjenidan kuchning betonga uzatuvchi ankerlar ishlatishga ruxsat etiladi. Bu yerda, konstruksiya zonasida ankerga birlashuvchi betonning mustahkamligi taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
263. Uzlukli toʻsinlarda va uzluksiz toʻsinlarning chekkalaridagi uchastkalarida boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarining, tayanch oʻqi orasida kamida sterjenning 8 diametridek uzunlikdagi toʻgʻri uchastkasi joylashishi kerak. Bundan tashqari toʻsinning yon sirtlariga yaqin joylashgan chekkadagi sterjenlari, toʻsin uchi oldida 90° burchak ostida qayrilishi va uning balandligining yarmisigacha davom etgan boʻlishi kerak. Toʻsin uchidan tayanch oʻqigacha kamida 30 sm va tayanch plitasi chekkasigacha kamida 15 sm masofa taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
264. Boʻylama armaturaning choʻzilgan sterjenlarini, element sirtining burilib oʻzgarganida hosil boʻlgan kirish burchagi shakli boʻyicha bukish ruxsat etilmaydi. Bukilish burchagini tuzuvchi tekisliklar boʻylab joylashgan armaturaning boʻylama sterjenlari, ularning kesishgan nuqtalaridan kamida armaturaning 20 diametri uzunligida oʻz yoʻnalishlarida davom etgan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Zoʻriqtiriladigan armaturani ankerlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
265. Konstruksiyalarda, diametri 36 mm gacha boʻlgan sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan, tirgakka tirab tortiladigan, armatura qoʻllanilganda sterjenlarda ankerlar oʻrnatish talab qilinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chidamlilikka hisoblanadigan armaturali elementlarda barcha armatura (yuqorida koʻrsatilganidan tashqari) ichki yoki tashqi (chekkalarda) ankerlarga ega boʻlishi kerak. Tirgakka tirab zoʻriqtiriladigan, armaturasi chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda, K-7 sinfdagi alohida arqon armaturalarni va alohida yuqori mustahkamlikdagi sirti notekis profildagi simlarni ankerlar (ichki va tashqi) oʻrnatmasdan qoʻllash ruxsat etiladi. Betonga tirab tortiladigan konstruksiyalardagi qoʻllaniladigan ankerlashlar mustahkamligi, ular bilan mahkamlanadigan armatura elementlari mustahkamligidan kam boʻlmasliklari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
266. Egiladigan elementlarda armatura ankerlarini, bosh choʻzuvchi va siquvchi kuchlanishlar, ular uchun belgilangan chegaraviy qiymatlarning 90 foiz dan ortiq boʻlgan beton zonalarida joylashtirmaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
267. Toʻsinlarning uchi tomonida sirtidagi (chekkadagi) tashqi ankerlarni imkoni boricha bir tekis joylashtirish kerak. Bunda toʻsin uchida ankerlar joylashadigan zonada betonni berkitib turadigan tutash poʻlat listlar qoʻyish koʻzda tutilishi zarur. Listlarning chekka uchastkalarini betonga ankerlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin chekkasidagi ushbu listlarning qalinligini zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini tortish kuchiga bogʻliq holda hisoblash bilan belgilanishi va quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tortish kuchi 590 kN (60) tk boʻlganida — 10 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tortish kuchi 180 kN (120) tk boʻlganida — 20 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tortish kuchi 2750 kN (280) tk boʻlganida — 40 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan miqdorlardan farq qiladigan kuchlar bilan tortilganda, listlar qalinligini yaqin boʻlgan katta qiymatdagi kuchga toʻgʻri keladigan qalinlikda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
268. Armaturani betonga tirab tortadigan elementlarda tashqi armaturani betonlaydigan zonani diametri 10 mm dan, kataklari 10x10 sm dan katta boʻlmagan, sirti notekis profildagi sterjenlardan qilingan koʻndalang toʻrlar bilan armaturalash kerak. Asosiy konstruksiya betoni va yaxlitlash betonlarini oʻzaro birikshi uchun choralar koʻrish zarur. Toʻrlar orasidagi masofa 10 sm dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Elementlarni boʻylama armaturalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
269. Payvandlangan armatura karkaslarida, armatura, sterjenlari har bittasida uchtadan koʻp boʻlmagan guruhlar boʻlib joylashadi. Guruhlardagi sterjenlar oʻzaro, bir tomonidan bogʻlovchi payvandlash choklari bilan birlashadi. Sterjenlar orasidagi bogʻlovchi choklarning uzunligi 4 diametr qiymatidan kam, qalinligi esa 4 mm dan koʻp boʻlmasligi kerak. Sterjenlar guruhi orasiga diametri 25 mm dan kam boʻlmagan, boʻylama yoʻnalishda qoʻyiladigan metall pona yordamida ochiqlik hosil qilinadi. Ushbu ponalar qayrilishdan oldinda va 2,5 m dan katta boʻlmagan masofada bir-biriga nisbatan ustma-ust boʻlmaydigan etib oʻrnatiladi. Ular ishchi armaturaga bir tomondan, qalinligi 4 mm dan koʻp va uzunligi ishchi armaturaning 2 diametridan kam boʻlmagan bogʻlovchi choklar bilan payvandlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Guruhdagi sterjenlar orasidagi bogʻlovchi payvandlash choklari, ponalarga va qoʻshni bogʻlovchi choklarga nisbatan, qoʻshni choklar umumiy boʻylama sterjenlarga qoʻyilganida ular orasidagi sof masofa 40 sm dan kam boʻlmagan holda, bogʻlovchi choklar karkasning har xil boʻylama sterjenlariga qoʻyilganida, 10 sm masofada har xil joylarga joylashtirilishi kerak. Bundan tashqari sterjenlar guruhining xohlagan joydagi kesimi toʻgʻri keladigan etib joylanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tegishli darajada asoslanganda, devorchalardagi payvandlangan toʻrlarning tik sterjenlarini armaturaga va guruh sterjenlari orasidagi parallel joylashgan ponalarga kontaktli nuqtada payvandlashga ruxsat etiladi. Xomutlarni asosiy armaturaga doʻgʻasimon elektrpayvand bilan payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Karkaslarning asosiy ishchi armaturasi uchun GOST 380-05 boʻyicha armaturani qoʻllash tavsiya etiladi. Ishchi armaturaga mahkamlovchi choklar toʻgʻrisidagi koʻrsatmalar mazkur SHNKning 296-bandida keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
270. Uzlukli toʻsinlarda va plitalarda ishchi armatura oraligʻining oʻrtadagi kesimi uchun belgilangan miqdorining kamida uchdan bir qismini tayanchgacha yetkazish kerak. Bunda, toʻsinlarda kamida ikkita, plitalarda esa, uning 1 m enida, kamida uchta sterjen tayanchgacha yotqizilishi kerak. Plitaning taqsimlovchi armaturasini 25 sm dan oshmagan qadamda oʻrnatish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aralash armaturalashda zoʻriqtirilmaydigan armaturaning sterjenlarini juftlab oʻrnatishga ruxsat etiladi, bu yerda ushbu armaturaning himoya qiluvchi qatlami qalinligi mazkur SHNQning 256-bandiga, sterjenlari va oʻramlari orasidagi masofalar mazkur SHNQning 259 va 263-bandlariga loyiq boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
271. Uzluksiz toʻsinlarda va koʻp oraliqli ramali konstruksiyalarning rigellarida ustki va pastki ishchi armaturalarning bir qismi butun uzunasiga davom etib ketgan yoki armatura uzilgan joyini berkitib ulangan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzunasiga tutashib ketgan armatura elementlarining soni quyidagilarni tashkil etishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) zoʻriqtirilmaydigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 20 foiz pastki va 15 foiz ustki ishchi armaturalar sonini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) zoʻriqtiriladigan armaturali konstruksiyalarda — kamida 10 foiz pastki va 5 foiz ustki ishchi armaturalar sonini, ammo ikkita ustki, ikkita pastki armatura elementlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
272. Plita ishchi armaturasining qadami (oʻqlari orasidagi masofa) oraliq oʻrtasida va uning tayanchlarining ustida quyidagidan oshmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) temir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining plitalarida — 15 sm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari koʻpriklarining qatnov qismi plitalarida — 20 sm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) alohida boʻylama sterjenlar yoki guruhlar oʻqi orasidagi maksimal masofa quyidagi qiymatlardan oshmasligi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 sm, agar qalinligi 15 sm li plitani armaturalashda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17,5 sm, agar qalinligi 50 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 sm, agar qalinligi 100 sm li temirbeton elementni armaturalashda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30 sm, agar qalinligi 150 sm va undan katta temirbeton elementni armaturalashda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq oʻlchamlarida element balandligi — ekstrapolyatsiyalash orqali olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Elementlarni koʻndalang armaturalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
273. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlarning devorlari koʻndalang kuchlarni qabul etishga armaturalashni, qayrilgan va tik qoʻyilgan sterjenlar (xomutlar) yordamida amalga oshirish kerak va xomutlarni esa devorning boʻylama armaturalari bilan karkaslarga va toʻrlarga birlashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
274. Zoʻriqtirilmaydigan toʻsinlardagi hisoblash bilan qoʻyiladigan qayrilgan sterjenlarni egiladigan elementlari boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak. Sterjenlar, element boʻylama oʻqiga nisbatan 45°ga yaqin (60°dan koʻp va 30°dan kam boʻlmagan) burchak ostida boʻlishi kerak. Bunda, toʻsinning hisob boʻyicha qayirilgan sterjen oʻrnatilishi talab etiladigan qismida, uning boʻylama oʻqiga perpendikulyar oʻtkazilgan xohlagan kesim kamida bitta qayirilgan armatura sterjenini kesib oʻtishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
275. Toʻsin hisobiga koʻra qoʻshimcha qoʻyiladigan qiya sterjenlar asosiy boʻylama ishchi armaturaga mahkamlangan boʻlishi zarur. Armatura sterjenlari A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatlardan tayyorlanganida, qoʻshimcha qiya sterjenlarni mahkamlashni payvandlash choki yordamida bajarish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
276. Toʻsinlarda armaturaning qiya sterjenlarini radiusi armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan doʻgʻa boʻylab qayirish kerak. Boʻylama armaturaning, toʻsinning uchi tomonidagi (tayanch oʻqi orqasidagi) qayirilishini, uning uchta diametridan kam boʻlmagan radiusdagi doʻgʻa boʻyicha amalga oshirish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
277. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning devorlaridagi boʻylama armaturalarni quyidagicha oʻrnatish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻsinning choʻzilgan qirrasidan oʻlchaganda, devor balandligining uchdan bir qismi chegarasida qoʻllaniladigan armaturaning 12 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
devor balandligining qolgan qismidagi chegarasida armaturaning 20 diametridan katta boʻlmagan qadamda (d = 8 — 12 mm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
278. Yoʻnalishi, toʻsinning boʻylama oʻqi yoʻnalishi bilan mos kelmaydigan qismlari boʻlgan zoʻriqtiriladigan armatura elementlarini, toʻsinning boʻylama oʻqiga nisbatan simmetrik joylashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
279. Toʻsinlardagi xomutlar hisoblashlar bilan oʻrnatiladi. Bunda xomutlar orasidagi kesim hisobi ham inobatga olinadi. Qalinligi 50 sm gacha boʻlgan devorlarda, uzunligi oraliqning 1/4, tayanch oʻqidan oʻlchagandagi masofadagi tayanch atrofida xomutlar qadami 15 sm dan katta boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq uzunligining 1/2 teng boʻlgan toʻsinning oʻrtadagi qismida xomutlar qadami 20 sm dan katta boʻlmaydigan etib qabul etiladi. Devor qalinligi 50 sm dan katta boʻlganida, oraliqning oʻrta qismida xomutlarning qadamini 5 sm ga kattalashtirish ruxsat etiladi. Bitta sinfdagi va diametrdagi armaturadan qilingan juftlangan xomutlar qoʻllanilishi ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
280. Uzlukli plita oraliq qurilmalarida xomutlarni quyidagi qiymatlardan oshmaydigan qadamlar bilan oʻrnatish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 sm — uzunligi 1/4 boʻlgan tayanch oldi uchastkalarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 sm — uzunligi 1/2 boʻlgan, oraliqning oʻrtasidagi qismida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarining ballast togʻorasining, avtomobil yoʻllari koʻpriklari qatnov qismining qalinligi 30 sm va undan koʻp boʻlgan tutash plitalarida siqilgan hisobiy armatura yoʻq boʻlganida, xomutlarni oʻrnatmaslik ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida qalinligi 40 sm gacha boʻlgan plitalarga betondagi urinma kuchlanish 0,25 Rb,sh dan oshmagan holda koʻndalang armatura qoʻymaslik ruxsat etiladi (Rb,sh — 3.6-jadvalga binoan betonning ajralishga hisobiy qarshiligi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
281. Zoʻriqtirilmagan toʻsinlarning belbogʻlaridagi xomutlar uning 50 sm dan koʻp boʻlmagan enini qamrab olishi va chekkadagi qatorlarda gorizontal joylashgan boʻylama armaturaning beshtadan koʻp boʻlmagan choʻzilgan va uchtadan koʻp boʻlmagan siqilgan sterjenlarini birlashtirishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
282. Toʻsinlar belbogʻlarining kengaygan joylari sirti notekis profildagi armatura sterjenlaridan qilingan yopiq xomutlar bilan armaturalangan boʻlishi kerak; xomutlar shoxi belbogʻning barcha tashqi konturini qamrab olishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
283. Yopiq xomutlarning yoki koʻndalang sterjenlarning zoʻriqtiriladigan toʻsinlarning belbogʻlarini qisib turadigan payvandlangan toʻrlardagi eng katta qadamlarini temir yoʻl koʻpriklarida 15 sm dan va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida 20 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul etish kerak. Qisiladigan belbogʻlardagi xomutlar qadami toʻsinlar devorlaridagi xomutlar qadamlaridan katta boʻlmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
284. Buralishga hamda egilish, siqilish yoki choʻzilish bilan birgalikda buralishga hisoblanadigan elementlardagi xomutlar yopiq uchlari quyidagi miqdorda chiqazilgan boʻlishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sirti silliq poʻlat armaturadan qilingan xomutlar boʻlganida — 30 diametrga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sirti notekis profildagi armaturadan qilingan xomutlarda — 20 diametrga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
285. Zoʻriqtiriladigan armatura elementlari tayanch plitalari tagida (mazkur SHNQning 268-bandiga qarang) joylashgan zonasida mahalliy kuchlanishga hisoblash bilan qoʻshimcha koʻndalang (qisman) armatura oʻrnatish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻrlarda — 10 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
spirallarda — 6 sm dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
286. Konstruksiyaning siqilgan elementidagi boʻylama ishchi armatura va xomutlarni karkaslarga birlashtirish kerak. Xomutlar qadamini boʻylama armatura sterjenlar diametri d ga bogʻliq holda quyidagilardan koʻp oshirmagan holda qabul qilinishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15 d — payvandlangan karkaslarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12 d — toʻqilgan karkaslarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha hollarda ham xomutlar qadamini quyidagidan kam etib belgilash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kesimni boʻylama armatura bilan 3 % dan kam etib joylashtirganda — 40 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻsha holda, 3 % va undan koʻp boʻlganida — 30 sm dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesimni boʻylama armatura bilan anchagina toʻldirganda, alohida xomutlar oʻrniga element koʻndalang kesimi shaklini takrorlovchi uzluksiz koʻndalang armatura oʻramini qabul qilish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
287. Kvadrat yoki toʻgʻri burchakli shakldagi koʻndalang kesimli siqilgan elementlar xomutlarining konstruksiyasi quyidagicha boʻlishi yoki boʻylama sterjenlarga xomutlarning egilgan joylari toʻgʻri kelishi, element qirrasi boʻylab oʻrnatilgan xomutlar shoxi toʻrttadan koʻp boʻlmagan boʻylama sterjenni ushlab turishi va 40 sm dan katta boʻlmagan uzunlikka ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqorida keltirilgan koʻrsatmalar qirralarining oʻlchamlari 80 sm dan katta boʻlmagan tayanchlarga tegishlidir. Tayanchlar qirralari katta oʻlchamlarda boʻlganida, teskari tomonda joylashgan tayanchning ishchi boʻylama sterjenlarini tayanchni koʻndalangiga kesib oʻtadigan xomutlar bilan oʻzaro birlashtirmaslik, ularni beton kesimining ichkari yoʻnalishidagi xomutning asosiy boʻylama shoxiga perpendikulyar joylashgan, uzunligi 20 cm dan kam boʻlmagan yoniga ankerlanuvchi shoxlari boʻlgan, har bittasining uzunligi 40 sm gacha P shakldagi konstruktiv xomutlar zanjirchalari bilan almashtirish ruxsat etiladi. Yarim aylana ilmoqlar bilan tugaydigan kalta shoxlarning uchlari, tayanchning barcha balandligiga oʻrnashtiriladigan tik montaj sterjenlarga mahkamlanadi. Xomutlar oʻzaro bukiladigan joylarida ustma-ust kesishadi. Tayanchni perimetri boʻylab qamrovchi xomutlar zanjirchalari balandlik boʻylab har biri 40 sm dan joylashadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xomutlar va tik qoʻyilgan montajlash sterjenlari uchun diametri 10 mm dan kam boʻlmagan armaturani qoʻllash kerak. Tayanchlarning siqilgan ishchi sterjenlarining ustivorligini oshirish uchun, xomutlar zanjirchalaridan tashqari, tayanchning koʻndalang qirralaridagi boʻylama tik sterjenlarni birlashtiruvchi montajlovchi bogʻlamalar qoʻyish nazarda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bogʻlamalar, diametri 16 mm dan kam boʻlmagan uchta sterjendan boʻlishi shart va ular planda hamda balandligi boʻylab oralari 1,6 m dan yaqin boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesimda toʻsiq boʻluvchi sterjenlar borligi tufayli betonlashdagi yuz beradigan qiyinchiliklarni boʻldirmaslik uchun bogʻlamalarni, bosqichma-bosqich, bevosita betonning navbatdagi qatlamini yotqizish oldidan oʻrnatish va mahkamlashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
288. Siqilgan elementlarning yuklamasini, uchlari orqali boʻylama armatura sterjenlarining chiqib turadigan qismisiz uzatadigan chekkadagi qismlarida soni 4 tadan kam boʻlmagan (qoziqoyoqlarda beshta) payvandlangan koʻndalang toʻrlar oʻrnatilishi kerak. Toʻr bilan armaturalanadigan chekkadagi qismlarning uzunligini, boʻylama armatura sterjenlarining 20 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish, toʻrlar orasidagi masofani esa 10 cm dan oshirmay belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
289. Siqilgan elementlarni zoʻriqtirilmaydigan armaturalar bilan bir darajada armaturalashda (mazkur SHNQning 207-bandi) qoʻllaniladigan payvandlangan koʻndalang toʻrlar va spirallar A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) i A400 (A-III) (diametri 14 mm dan katta boʻlmagan) sinflardagi poʻlat armaturalardan qilinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoziq tepasiga oʻrnatiladigan koʻndalang toʻr sterjenlari va spiralning tolalari elementning ishchi boʻylama armaturasining barchasini qamrab olishi shart. Koʻndalang toʻrlar koʻzlari oʻlchamini 5,5 sm dan kam boʻlmagan, element kesimining kichik tomonining 1/4 qismidan yoki 10 sm dan koʻp boʻlmagan holda qabul qilish kerak. Koʻndalang toʻrlarning element uzunligi boʻylab qadamini kamida 6 sm va element kesimi kichik tomonining 1/3 qismidan yoki 10 sm dan kichik etib belgilash kerak. Siqilgan elementning koʻndalang kesimini oʻlchamlari ikki tekislik simmetriyasida (fermalar tagidagi maydonchalar va toʻsinlar va ustunlar tagidagi kursichalar) 80 sm dan baland boʻlsa, armaturalashni mazkur SHNQning 224 va 225-bandlari tomonidan asosga (rigel, fundament, grunt) oʻtkazuvchi kuchlar, hamda mazkur SHNQning 197 — 200-bandlari boʻyicha elementning 100 sm dan katta balandligida armaturalash bajariladi. Spirallarning toʻldirma diametri 20 sm dam kam boʻlmasligi kerak. Spiral tolasining buralish qadamini kamida 4 sm va kesim diametrining 1/5 qismidan yoki 10 sm dan kam etib belgilash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
290. Yumaloq quvurlarning va silindrik qoplamalarning boʻgʻinlarida, ularni qoʻshaloq toʻrlar bilan armaturalaganda, ishchi armatura sterjenlari radial yoʻnalishda birlashtiruvchi sterjen-fiksatorlar bilan bogʻlangan yoki karkaslarga birlashtirilgan boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Armaturaning payvandli birikmalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
291. Armaturaning payvandli birikmalari RST Uz 865-98 va GOST 10922-2012 talablariga javob beradigan boʻlishi kerak. Loyihalashda, qoʻllanilgan ulamalarning javobgarlik darajasi va ularga tegishli payvandli birikma sifati nazoratiga talablar darajasi koʻrsatilgan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻtarish qobiliyati birinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblashda aniqlanadigan payvandli birikmalar I toifaliga, ikkinchi guruh chegaraviy holatiga hisoblangandagilari esa II toifaliga yotqiziladi, qolgan hollardagi birikmalar III toifali sifatli ulamalarga va albatta III toifali sifatli tutashmalarga kiritiladi. Har bitta toifadagi javobgarlik uchun nazorat hajmi QMQ 3.03.02-98 koʻrsatmalariga binoan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
292. 30-jadvalda koʻrsatilgan sinflar va markalardagi issiq tayyorlangan poʻlat sterjen armaturalar, kontaktli ulab payvandlash yordamida biriktirilishi shart. Diametri 10 mm va undan kichik boʻlgan sterjenlar uchun, bu turdagi payvandlashni qoʻllash, faqat zavod sharoitida, maxsus jihozlar bor boʻlganida ruxsat etiladi. Kontaktli payvandlash bilan armaturani ulash, biriktiriladigan sterjenlar maydonlari nisbati 1,15 dan koʻp boʻlmaganida ruxsat etiladi. Chidamlilikka hisoblanadigan armatura elementlarida, payvandlash oqibatida ulanadigan zonada yuz beradigan kuchlanishlar jamlagichlari payvandlash oldidan va undan soʻng, tegishli boʻylama tozalashlar yoʻli bilan bartaraf etilishi zarur. Payvandlash ulamalarining boshqa turdagi samarali konstruktiv yechimlari, ushbu ulamalarning cheklangan chidamlilik chegarasi, payvandlanadigan armatura sterjenlarining chidamlilikka normativ chegarasidan kam boʻlmaydigan sharoitda ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
293. Payvandlangan toʻrlarni, shu jumladan RST Uz 866-98 boʻyicha ham, hamda karkaslarni, sterjenlar kesishmasida kontaktli-nuqtali payvandlashni qoʻllab loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
294. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlat armaturalardan toʻrlar va karkaslarni tayyorlashda, 30-jadval koʻrsatmalariga binoan toʻqima variantda bajarish oʻrniga, asosiy armatura uchun armatura sterjenlaridagi kuchlanishlar, belgilangan hisobiy qarshiliklarning 50 % dan oshmaydigan joylarida payvandli brikmalarni qoʻllash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
295. Elementning bitta hisobiy kesimidagi (uzunligi ulanadigan sterjenlarning 15 diametriga teng boʻlgan uchastka chegarasida) ulanmalar soni, kesimning choʻzilgan zonasidagi ishchi armaturaning umumiy sonining armaturasi chidamlilikka hisoblanadigan elementlarda 25 % idan, chidamlilikka hisoblanmaydigan elementlarda 40 % idan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yigʻma elementlarning montajlash ulanmalarida (armaturaning hisobiy qarshiligini pasaytirmasdan), hamda konstruksiyaning armatura 50 % dan kam foydalaniladigan qismlarida payvandli ulanmalarni sochiltirmasdan joylashtirish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
296. A240 (A-I), A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi poʻlatdan qilingan issiq tayyorlangan sterjen armaturaning ulanmalari uchun, konstruksiyani montaj qilishda zoʻriqtirilgan poʻlat armaturalar qoʻyib, uzunligi sterjenning 5 diametridan kam boʻlmagan vannali payvandlashni qoʻllash, hamda bir-biriga nisbatan surilgan, juftlashgan, bir tomonlama yoki ikki tomonlama umumiy uzunligi ulanadigan sterjenlarning 10 diametridan kam boʻlmagan choklar bilan payvandlangan orttirmali ulanmalar qoʻllash ruxsat etiladi. Vannali payvandlashni sterjenlar diametri 20 mm dan kam boʻlmaganida qoʻllaniladi. Siqilgan sterjenlarning chidamlilikka hisoblanmaydigan ulanmalari uchun RST Uz 865 ga binoan kalta poʻlat orttirmalar qoʻyib vannali payvandlashni qoʻllash ruxsat etiladi. Armaturaning qiya sterjenlarini mahkamlovchi bir tomonlama payvandlash chokining uzunligi, uning qalinligi 0,25d dan va 4 mm dan kam boʻlmaganida, kamida 12d boʻlishi zarur; ikki tomonlama chokning uzunligini undan ikki marta kalta etib olish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
297. Armaturaning montajlashga chiqib turadigan qismi, montaj qilishda uzaytirilgan orttirmalarda vannali-chokli payvandlashni, boʻylama payvandlangan choklarni ulanadigan sterjenlarga silliq chiqarib, sifatli bajarish uchun, ulanmalarda kerakli sharoitni taʼminlash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari va shakar koʻpriklari konstruksiyalarining toʻqilgan armatura karkaslarida, montaj qilishda, tashib borishda va betonlashda armaturani loyihadagi koʻrsatilgan holatda mahkamlab turish uchun ishchi armatura sterjenlarining konstruktiv armatura sterjenlari bilan kesishmalarida, quyidagi shartlarga rioya qilinganida, qoʻshimcha payvandli birikma qilish ruxsat etiladi: ishchi armaturaning mustahkamligi 50 % dan kam foydalaniladigan, hamda armatura faqat siqilishga ishlaydigan joylarda payvandlash bajarilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Zoʻriqtirilmaydigan armaturani uzunasiga ustma-ust qoʻyib (payvandlamasdan) ulashlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
298. Nomarkaziy siqilgan va nomarkaziy choʻzilgan elementlarda, sirti notekis profildagi diametri 36 mm gacha boʻlgan va silliq sirtli yarim aylana ilmoqli poʻlat armatura sterjenlarning uchlarini bir-biriga oʻtkazib ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etiladi. Egiladigan va markaziy choʻziladigan elementlarda choʻzilgan armatura elementlarni uzunasiga ustma-ust qoʻyib ulash ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
299. Ustma-ust qoʻyib ulashlarda A300 (A-II) va AS300 (Ac-II) sinflardagi poʻlatdan qilingan armatura sterjenlari uchlarining bir-biriga ustma-ust qoʻyish uzunligi ni quyidagi miqdorlardan kam qilmay qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30 d — beton sinfi V20 — V27,5 boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 d — beton sinfi V30 va yuqori boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda d — ulanadigan sterjenlar diametri.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun uchlarining ustma-ust qoʻyilgan uzunligi ls ni tegishli 4 d ga koʻpaytirish kerak. A240 (A-I) sinfdagi poʻlatdan tayyorlangan armatura uchun oʻsha uzunlik Ɩ5ni (yarim aylana ilmoqlarning ichki sirtlari orasidagi) A400 (A-III) sinfdagi poʻlatdan qilingan armatura uchun olingan miqdordek qabul qilinadi. Kesimning siqilgan qismida joylashgan ulashlar uchun, Ɩ5 uzunlikni yuqorida belgilangan qiymatlardan 5 ga kam etib olish ruxsat qilinadi. Alohida payvandlangan va toʻqilgan toʻrlarni ularning boʻylama sterjenlarining 30 diametridan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikda ustma-ust qoʻyib ulash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
300. Kesimning siqilgan qismidagi ishchi armatura sterjenlari ulanadigan joy boʻlganida, u sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan koʻp boʻlganida, ulanish zonasiga spiral armatura qoʻyish talab qilinadi. Spiral armatura qoʻyish talab qilinmaganda (sterjenlardagi kuchlanish hisobiy qarshilikning 75 % idan kam), ishchi choʻzilgan armaturani ustma-ust qoʻyib ulanadigan joyidagi xomutlar orasidagi masofani 6 sm dan oshirmay, burab-bosib kiritiladigan ustunlarga esa 12 sm etib belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturaning ustma-ust etib ulanishini, sochilgan holatda joylashtirish kerak. Bu yerda talabga koʻra ustma-ust qoʻyiladigan uzunlik boʻyicha ulanadigan ishchi sterjenlarning kesim maydoni sirti notekis profildagi sterjen boʻlganida, choʻzilgan armatura kesimining umumiy maydonining 50 % dan, silliq sterjenlar boʻlganida 25 % dan oshmasligi zarur. Sochilmasdan ulash montaj ulanishlarida hamda konstruksiyaning armaturasi 50 % dan kam miqdorda foydalaniladigan qismlarida ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ustunlar oʻqlari ustidagi ustunli tayanchlarining rigellarida oʻrnatish (payvandlash yoki boshqa usullar) ruxsat etilmaydi va u ustunlar oʻqlaridan kamida 100 cm masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Yigʻma konstruksiya elementlarining ulanishlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
301. Yigʻma konstruksiyalarda, quyidagicha ulanishlar qoʻllanilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonlanadigan, keng (qisilmaydigan), biriktiriladigan elementlar uchlari orasidagi masofa 10 sm va undan koʻp, ishchi armaturalarning elementlardan chiqib turadigan qismlari yoki poʻlatdan quyilgan qismlari bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
betonlanadigan, tor (qisiladigan) eni 3 sm dan kichik, elementlardan armaturalar chiqib turadigan qismi yoʻq, ulanadigan joydagi yoriq sement yoki polimer-sement qorishma bilan toʻldiriladigan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yelimlangan zich (qisiladigan) eboksid smola yoki boshqa koʻpga chidaydigan (tajribada tekshirilgan) polimer qoʻshimchalari asosidagi, qalinligi 0,3 sm dan katta boʻlmagan yelim qatlamchasi bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari koʻpriklarining oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalarida asoslangan hollarda, betonlanadigan, keng armaturaning chiqib turgan qismlari yoʻq, choklari 10 sm gacha, ammo birlashtiriladigan boʻlaklar har bittasining qalinliklari yarmisidan koʻp boʻlmagan, siqiladigan ulashni qoʻllash ruxsat etiladi. Oraliq qurilmalarda quruq ulashlarni (bloklar orasidagi choklarni yelim bilan, sement yoki polimer qorishma bilan toʻldirmasdan) ishlatish ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
302. Uzunasiga boʻlaklardan tashkil topadigan oraliq qurilma bloklarining uchlari, armaturaning chiqib turadigan qismlarisiz ulanganda diametri 6 mm dan kam boʻlmagan sterjenlardan qilinadigan koʻndalang toʻrlar bilan qoʻshimcha armaturalanishi kerak. Tishli yoki pogʻonali ulanishlar boʻlganida, tishning va pogʻonaning ishchi armaturasining diametri 10 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
303. Uzunasiga (balandligiga) boʻlaklardan yigʻiladigan yelimli zich ulanishli konstruksiyalarda ulanadigan bloklar yuzalarining aniq toʻgʻri kelishini taʼminlash uchun, fiksatorlar oʻrnatish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
304. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari hamda aralash harakatli koʻpriklar toʻsinlarining ustki, harakatlanuvchi temir yoʻl yuklamasi toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatmaydigan plitalarda, sirti notekis profildagi, plitaning barcha qalinligidek toʻgʻri ilmogʻi bor, plitadan chiqib turadigan armatura qismi mavjud va u armaturalar ikki tomonidan plitalardan sterjenning 15 diametridan kam boʻlmagan va 25 sm dan kam boʻlmagan uzunlikdagi bir-biriga ustma-ust qoʻyilib, betonlanib ulanadigan hamda koʻrsatilgan uzunlikdagi ustma-ust qoʻyilgan yarim aylanali ilmoqni qoʻllab betonlanadigan choklar ham ruxsat etiladi. Bundan tashqari, plita betonidan, koʻrsatilgan uzunlikda chiqib turadigan yarim aylanali ilmoqlarni qoʻllash ruxsat etiladi, ammo ilmoqlar orasiga uzunligi ilmoq diametridan kam boʻlmagan toʻgʻri armatura qoʻyilishi kerak. Yarim aylana ilmoq diametrini armaturaning 10 diametridan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ulanadigan joydagi chok plitalar betonining sinfidan kam boʻlmagan sinfdagi beton bilan betonlanishi (toʻldirilishi) shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25-bob. Oldindan zoʻriqtirilgan temirbeton elementlarning konstruksiyalarini tuzish boʻyicha qoʻshimcha koʻrsatmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
305. Yangi va (oraliq qurilmasini almashtirish orqali) rekonstruksiya qilinayotgan koʻpriklarda zoʻriqtirilgan armaturani ochiq kanallarda joylashtirish taqiqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar uchun bir, toʻrt, yetti, oʻn ikki va oʻn toʻqqiztalik bogʻlamli diametri 15.2 va 15.7 mm boʻlgan K-7 armaturalardan foydalanish kerak. Asoslangan hollarda katta sonli toʻplam bogʻlamalardan foydalanish mumkin. Bu holda armaturaning hisobiy qarshiligiga 0.95 ga teng boʻlgan ishlash koeffitsiyentini kiritish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldidan zoʻriqtirish elementlar sistemasini: chekka va ichki ankerlar, biriktiruvchi qurilmalar, oʻrnatma detallar, zoʻriqishni ankerdan betonga oʻtkazuvchi tugunlar, mahalliy armaturalash armaturalarni, himoyalovchi qoplamalar, kanalyoʻgʻruvchilar va boshqalarni ishlatishni konstruksiyalarni har tomonlama koʻrikdan oʻtkazish texnik shartlari va seritifikatli sinashlar asosida qoʻllash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oldindan zoʻriqtirilgan yaxlit temir beton oraliq qurilmalar (betonga taranglangan) faqat boʻylama qirqimdagi betonli qism chegarasida joylashgan yopiq kanallarda joylashtiriladi, kanallarni armaturalari tortilgandan soʻng armaturani korroziyadan saqlashini taʼminlaydigan va uni asosiy konstruksiya bilan tirkalanadigan sement-suvli qorishma bilan berkitiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Armaturani tortgandan soʻng, kanallar armaturani korroziyadan va uning asosiy tuzilishga yopishishidan himoya qiladigan sement-suv eritmasi bilan inyeksiya qilinishi kerak Kanalyoʻrgʻichlar oʻlchamlarini quyidagi
46-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar asosida qabul qilish kerak. Chiqarib boʻlmaydigan kanalyoʻrgʻichlarda kanal barpo qilishda ruxlanmagan yumshoq poʻlat yengchalar va notekis quvurlachardan foydalanish taklif etiladi. Bunda kanalni toʻlgʻizuvchi material muzlashdagi hajm ortishini yoʻqotishi kerak, himoya qatlami kengligi esa 1 sm boʻlishi kerak, kattalari mazkur SHNQ ning 44-jadvalida koʻrsatilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Silliq poʻlat quvurlardan olinmaydigan kanal tuzilmalarini faqat qisqa boʻlaklarda, uzunligi boʻylab kompozitsion konstruksiyalarning yigʻma bloklari orasidagi boʻgʻinlarda va kichik radiusli yoki katta egilish burchaklarining egilish joylarida va oldindan zoʻriqtirilgan armaturani ankerlashda foydalanishga ruxsat beriladi. Olinmaydigan kanal shakllantiruvchilarning muftalari polimer materiallardan tayyorlanishiga ruxsat beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

GOST 13840-68* boʻycha bogʻlamdagi kanatlar soni

Bogʻlamdagi maksimal nazorat kuchlanish, kN

Egilishga boʻlgan minimal radius1, 3, 4, m

Ankerdan egilish boshigacha boʻlgan minimal masofa1, m

Kanal yoʻrgʻichning ichki diamteri2, mm

1

151

2,5

0,80

25 — 30

4

603

2.5

0,80

50 — 60

7

1 055

3,0

0,80

60 — 70

12

1 808

4,0

1,00

80 — 90

19

2 863

5,5

1,20

95 — 110

1 qolgan nazorat kuchlarida interpolyatsiya usulida olish kerak.

2 qolgan bogʻlam yuzalarida interpolyatsiya usulida qabul qilish kerak.

3 bir egri chegarasida egilish burchaklarining 90° dan koʻpida 3 barobar oshirish kerak, 180° dan koʻp boʻlganda 6 barobar oshirish kerak, oraliqdagi qiymatlarni interpolyatsiya usulida topiladi.

4 metall quvurlar yoki boshqa egiluvchan poʻlatdan qilingan kanalyoʻrgʻichlarda 2 barobar kamaytirish mumkin (3 ni hisobga olgan holda).

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
306. Ochiq kanallardagi quyma betonning oldindan zoʻriqtiriladigan element betoni bilan jipslashishini taʼminlash maqsadida quyidagilarni koʻzda tutish tavsiya etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan zoʻriqtiriladigan elementlarda beton tanasidan qadami 10 sm dan koʻp boʻlmagan armaturali sterjen yoki xomutlar chekkalarini chiqarish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyma betonga va zoʻriqtiriladigan armaturaga birlashadigan betonning tozalangan sirti sement kolloidli yoki polimer sementli yelim bilan qoplanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv-sement nisbati 0,4 dan katta boʻlmagan betonni quyish uchun ishlatilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
quyma betonning tashqi sirti oʻtirishga qarshi bugʻtoʻsuvchi tarkib bilan qoplanishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26-bob. Qoʻyiladigan buyumlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Tayanchlar konstruksiyasini tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
307. Alohida listlardan yoki fason profillardan, ularga tik va ustma-ust qilib, A300 (A-II), As300 (Ac-II) va A400 (A-III) sinflardagi diametri 25 mm dan katta boʻlmagan poʻlat anker armatura sterjenlari payvandlanib qoʻyilgan buyumlar GOST 19292 talablariga binoan loyihalanishi zarur. Payvandlangan birikmalar RST Uz 865 va GOST 10922 talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
308. Qoʻyiladigan buyumlar betonni kesmaydigan boʻlishi kerak. Betonga kiritilib mahkamlanadigan ankerlanadigan choʻzilgan sterjenlarning uzunligini, ankerlanadigan sterjenga perpendikulyar yoʻnalishdagi betonning kuchlanish holatiga bogʻliq holda qabul etish kerak. Doimiy taʼsir etadigan yuklamalardan (yuklamaga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti birga teng boʻlganida) anker sterjenlar zonasida maksimal qiymati quyidagi shartga javob beradigan siquvchi kuchlanish σbc mavjud boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(151)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sterjenlarni betonga mahkamlab kiritish chuqurligi quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sirti notekis profildagi armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida-12d dan (d-sterjen diametri); silliq armaturadan qilingan sterjenlar boʻlganida — 20 d dan va 25 sm dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Betondagi kuchlanish σbc armaturani mahkamlash zonasida yuqorida keltirilgan shartga javob bermaganida yoki kuchlanish taʼrifi aniqlanmaganda, choʻzilgan armaturaning betonga kiritilish uzunligi quyidagilardan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinflardagi poʻlat armatura boʻlganida — 25 d dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 30d dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Choʻzilgan anker sterjenlarning kiritilish uzunligi, sterjenlar uchiga tekis metall elementlarni payvandlash yoki sterjenlar uchida issiq uslubda kattalashtirilgan kallak yaratish bilan kamaytirilishi mumkin. Bu yerdagi kallak diametri quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A300 (A-II) va As300 (Ac-II) sinfdagi poʻlat armaturada — 2d dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A400 (A-III) sinfdagi poʻlat armaturada — 3d dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu hollarda ankerlanadigan sterjenning kiritilish chuqurligi betonni ezilishga va sugʻurib olishga hisoblash bilan aniqlanadi va 10d dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
309. Qoʻyiladigan buyumning tekis poʻlat elementining qalinligi δ ning ushbu buyum anker sterjeni diametri d nisbati () ni quyidagilarga teng deb qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) tavrga flyus ostida avtomatik ravishda payvandlanganda, quyidagilardan kam qilmasdan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,55 ÷ 0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armatura uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,65 ÷ 0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armatura uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) tavrga flyus tagida qoʻlda payvandlanganda, barcha sinflardagi armaturalar uchun — 0,75 dan kam boʻlmaydigan etib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) razzenkovalangan tuynukka qoʻlda payvandlanganda quyidagilardan kam emas:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,65 — A300 (A-II) sinfdagi armaturalar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,75 — A400 (A-III) sinfdagi armaturalar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) flang choklarda ustma-ust qoʻyib duga bilan payvandlaganda, barcha sinfdagi armaturalar uchun — 0,3 dan kam emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
310. Temir yoʻl koʻpriklari tayanchlarining, suvning (grunt tarkibidagi yoki tabiiy holatdagi) yaxlashi mumkin boʻlgan zonasidagi turgan qismi tutash kesimli boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida koʻrsatilgan joylarda, qovuqlar devorchasida yaxlayotgan suvning kuchi va qovuqning ichki boʻshligidagi sirtida muzning taʼsirlaridan yoriqlar paydo boʻlishiga qarshi choralar (masalan, drenaj teshiklar) koʻrilgan sharoitda ichkarisi boʻsh qovuq-qoziqoyoq turidagi temirbeton elementlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
311. Tayanch qirralarining birlashadigan joylarini, radiusi 0,75 m boʻlgan silindrik sirtlar boʻyicha bajarish kerak. Tegishli asoslar boʻlganida, ushbu radius 0,3 m gacha kamaytirilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
312. Eng sovuq oydagi tashqi havoning oʻrtacha harorati minus 20°S va yuqori boʻlganida, koʻprikning oraliqdagi temirbetondan qilingan hamda kiritilgandagi tayanchlari sirtini maxsus himoyasiz betonning oʻzidan qilish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Daryo choʻkindilarining intensiv harakati boʻlgan daryolarda koʻpriklarning kanal tayanchlarini loyihalashda (toʻxtatilgan choʻkindilarning miqdori 1 m3 oqim uchun 1 kgk dan ortiq va oqim tezligi 2,5 m / s dan ortiq), qobiqli qoziqlardan yasalgan ustunlar bilan tayanchlar yoki qoziq ustunlari choʻkindi harakati zonalarida maxsus himoya bilan qoʻllanilishi kerak (metall qobiq-bandajlar va yedirilishga bardoshli betondan yasalgan temirbeton va boshqalar). Massiv tayanchlar ularning sirtlarini qoʻshimcha himoya qilmasdan ishlatilishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eng sovuq boʻlgan oydagi tashqi havoning oʻrtacha oylik harorati minus 20°S dan past boʻlgan hududlarda joylashgan koʻpriklarning temirbeton va betondan qilingan oraliq tayanchlar sirtlari hamda tashqi havoning oʻrtacha sutkalik harorati sovuq boʻlganida, muzlari buziladigan daryolardagi tayanchlar muz oqimining sathi oʻzgaradigan zonasida qoplangan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu qoplovchi bloklarning qalinligi va balandligi 40 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Bloklarni tashish sharoitlari taqozo qilganida va muz taʼsiridan ajralib ketishga qarshi ankerlash kerak boʻlgan hollarda, armaturalangan qoplagich bloklar ishlatilishi kerak boʻladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qorishma bilan toʻldirilgan vertikal choklarning eni 2,5 ± 0,5 sm, gorizontallarniki esa — 1 ± 0,5 sm miqdorida boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
313. Tegishli sifatli beton qoplama bloklari boʻlmasa, texnik-iqtisodiy asoslash jarayonida kamida 59 MPa (600 kgf/sm2) bosim kuchiga ega boʻlgan tayanchlar uchun kuchli muz siljishida — kamida 98 MPa (1000 kgf/sm2) tabiiy sovuqqa chidamli toshdan yasalgan qoplamadan foydalanishga ruxsat beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tabiiy toshdan yasalgan qoplamaning konstruksiyasi uni industrial usullari bilan ishlab chiqarish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
314. Tayanchlar yigʻma temirbeton ustunlari va elementlarini sarrov bilan (oʻtirma) bilan birlashtirishni, teshiklar yoki maxsus moʻljallab qoldirilgan joylardagi chiqib turadigan armatura qismlari bilan birgalikda betonlash orqali amalga oshirish ruxsat etiladi. Bunday hollarda stakan tipidagi yigʻuvchilarning devorchalari koʻndalang va boʻylama kuchlar taʼsiriga hisoblab armaturalangan boʻlishi zarur. Xuddi shunday, ustunlarni poydevorga sokoli orqali ulashda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gʻov yoki teshikka kiritiladigan armatura uchlarining uzunligi sterjenning 20 diametri miqdoridan kam boʻlmasligi, ustun yoki qoziqoyoqning betoni esa rostverk yoki rigel teshiklari ichiga 5 sm dan ortiq kirmasliklari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
315. Katta oʻlchamli tayanchlarni loyihalaganda qalinligi 0,4 m dan kam boʻlmagan temirbetondan qilingan kallak oʻrnatish koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo), ularga oraliq qurilmalardan bosim tushadigan qismlari mahalliy siqilish (ezilish) (mazkur SHNQning 289-bandi) hisobi talabiga binoan qoʻshimcha ravishda armaturalangan boʻlishi zarur. Ushbu qismlarda hamda oraliq qurilmalarning quyma beton bilan ulangan joylari tagida va tayanchlar kallaklarida tushadigan suvlar yigʻilishi mumkin boʻladigan joylar boʻlmasligi kerak. Tayanchlarda koʻndalang choklar joylashadigan yerlarida, betonning ustki qatlamida suvning oqib ketishini taʼminlaydigan nishablik (1:10 dan kam boʻlmagan) berilishi kerak. Tayanch kallaklari va sarrovlarining ustki qismi qiyaligi bir vaqtda ularni betonlash bilan olib borilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
316. Katta oʻlchamli tayanchlarning ustki yuzasida nishablik boʻlganida, temir yoʻl koʻpriklari uchun barcha hollarda, oraliq qurilmalarning tayanchlaridan tushadigan yuklamani temirbetondan qilingan ferma tagi maydonchalariga berilishi kerak. Ushbu maydonchalar balandligi ularning ustki qirrasining tayanch ustidan 15 sm dan kam boʻlmagan masofada yuqorida boʻlishligini taʼminlash zarur. Tayanchlarning pastki plitasidan ferma tagi maydonchalarning yon qirralarigacha yoki temirbeton elementlarning (rigel, oʻtirma va hokazo) yon qirralarigacha boʻlgan masofa 15 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Ferma tagi maydonchasining qirrasidan kallak qirrasigacha boʻlgan masofani, oraliq qurilma chekkasini koʻtarish uchun domkrat oʻrnatish imkonini hisobga olgan holda belgilash kerak va u quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) koʻprik boʻylab:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq 15 dan 30 m gacha boʻlganida — 15 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq 30 dan 100 m gacha boʻlsa — 25 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq 100 dan katta boʻlganida — 35 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) koʻprik eniga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kallak aylana shaklida boʻlganida, ferma ferma tagi maydoncha burchagidan kallakning eng yaqin qirrasigacha boʻlgan masofa “a” bandida koʻrsatilganlardan kam boʻlmasliklari kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kallak toʻgʻri burchakli boʻlganida, quyidagidan kam boʻlmasligi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plitali oraliq qurilmalar uchun — 20 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plitadan tashqari barcha oraliq qurilmalar uchun, quyidagi turlardagi tayanchlar boʻlganida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rezinapoʻlatli — 20 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tekis va tangensial — 30 sm dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
katokli va sektorli — 50 sm dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
317. Tayanchlarda temirbeton konstruksiyalarni, quruq (suvsiz) yerlarda joylashgan koʻpriklar uchun, yoʻl oʻtkazgichlar, jarkoʻprik (viaduk) va estakadalar uchun, suv oqadigan joylarda — sterjen armatura bilan armaturalanganda va sirtlarini mumkin boʻlgan shikastlanishlardan himoyalangan hollarda qoʻllanish ruxsat etiladi. Suv oqadigan joylardagi tayanchlarda zoʻriqtiriladigan sim armaturani qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Konstruksiyani namlikdan himoyalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
318. Temir yoʻl koʻpriklarning oraliq qurilmalarining va qirgʻoq tayanchlarining ballast togʻoralarining barcha ichki sirtlari, avtomobil yoʻllari koʻpriklarida oraliq qurilmaning barcha eni (piyodalar yoʻlagini ham hisoblaganda), yoʻldan koʻprikka oʻtadigan joy plitasi hamda qirgʻoq tayanchlarning, suv oʻtkazuvchi quvurlarning (lotoklar) grunt bilan koʻmiladigan sirtlari, betonning himoya sirtlariga suvning oʻtishiga toʻsiq boʻladigan ajratgich bilan himoya qilingan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
319. Namlikni toʻsib ajratgich yoki namtoʻsgich barcha ajratiladigan sirt boʻylab suv shimib kirmaydigan, suvga, biologik taʼsirlarga, issiqlikka, sovuqlikka va kimyoviy taʼsirlarga chidamli, loyihalash meʼyorlarida ruxsat etilgan betonning ajratilgan sirtidagi mumkin boʻladigan ochilish oqibatida hosil boʻladigan yoriqlardan shikastlanmaydigan va tutash, doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning uzoq muddatli taʼsiriga va betonning deformatsiyasiga, quvurlar uchun esa — tuproq koʻtarma bosimi va suvning gidrostatik bosimi mavjud boʻlganida mustahkam, arqon solib koʻtaradigan teshiklari bor joylari va ballast togʻoralar chekka tuzilmalar bilan ulanadigan joylar, shuningdek toʻsuvchi va suvlarni oqizib yuboruvchi uskunalarning mahkamlangan joylari, deformatsiya choklarning, piyodalar bloklarining karnizlarning, qoʻl tutgich panjaralar, chiroqlar ustunlari konstruksiyalari namlik yigʻilmaydigan va u shimib ivitmaydigan etib yopilgan boʻlishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
320. Namtoʻsgichning konstruksiyasini va uni joylashga qoʻllaniladigan materiallarni, inshoot quriladigan rayondagi tashqi havo haroratining qiymatidan oʻrtacha qiymatigacha boʻlgan DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha namlikdan himoyaning, foydalanish davridagi ishonchliligini taʼminlash talabidan kelib chiqib qabul etish kerak. Ballast togʻoralarning va koʻpriklar oraliq qurilmalar oʻtish qismining, qirgʻoq tayanchlar, suv oʻtkazuvchi quvurlarning nam toʻsgichlarini belgilayotganda qurilish bajarilayotgan rayondagi iqlim sharoitining boshqa xususiyatlari ham eʼtiborga olingan boʻlishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
321. Tekislovchi va himoyalovchi qatlamlarni mayda toʻldirgichli betondan qilmoq kerak. Koʻpriklar uchun betonning siqilishga mustahkamlikka sinfini V25 dan, quvurlar uchun esa V20 dan kam boʻlmagan etib qabul qilish kerak. Agar yoʻl qatnov qismining toʻshamasida himoyalovchi betonli qatlamni qurish koʻzda tutilsa, u holda uni armaturalash zarur. Oʻtish qismidagi himoyalovchi qatlamni armaturalash uchun toʻqilgan toʻr ishlatish ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
322. Koʻpriklarning oraliq qurilmalarining, qirgʻoq tayanchlarining va suv oʻtkazuvchi quvurlarning namtoʻsgichlari, mazkur SHNQning 319 va 320-bandlari talablariga javob beradigan boshqa turlarini qoʻllash belgilangan tartibda ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27-bob. Poʻlat konstruksiyalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
323. Eng sovuq besh kunlik tashqi havo oʻrtacha haroratining manfiy 40°S gacha (DQN 2.04-01 (SNiP 23-01) boʻyicha taʼminlanganlik 0,98) boʻlgan hududlardagi oraliq qurilmalar, tayanchlar va quvurlarning bajarilish turini odatdagicha deb belgilash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
324. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini loyihalashda quyidagilarga amal qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oraliq qurilmalar va tayanchlarning iqtisodiy-texnik jihatdan optimal shakllari, tizimlari va konstruksiyalarini, elementlar, poʻlat markasi va prokat profillari (kesimlari) ning ratsional va samarali kesimlarini tanlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida tayyorlanuvchi konstruksiyalarni texnologik nuqtai nazardan ahamiyatliligini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yigʻishda minimal chiqitlar va minimal nomenklaturaga ega boʻlgan detallar, tugunlar, bogʻlanishlar, prokat profillarining unifikatsiyalanishini hisobga olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zavodlarda va qurilish-montaj maydonlarida minimal mehnat sarfini hisobga olgan holda maksimal yigʻish imkonini taʼminlovchi mujassamlangan konstruksiyalarni ishlatilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konstruksiyalarni montaj qilishda doimiy va mehnatni kam sarf qiluvchi yigʻish usullaridan kelib chiqqan holda joʻnatiluvchi jihozlarni chiziqli oʻlchamlari va geometrik shakllari uchun joizlikni ishlatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
zavodda tayyorlangan va montaj qilishga oʻta iqtisodli va kam mehnat sarf qiluvchi ishonchli birikmalarni — payvandlangan, friksionli, boltli, sharnirli va kombinatsiya qilingan (friksion — boltli va boltli — payvandli) ishlatilishini koʻzda tutish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konstruksiyalarning silindrik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltli bogʻlanishlar elementlari birikmalarini va chok qoplagʻichlari kontakt yuzalarini taʼmirlash, boʻyash, tozalash va koʻrikdan oʻtqazishni taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementlarda, tugunlarda va bogʻlanishlarda suv yigʻilishi va boshqa chiqindilarni koʻpayishi mumkin boʻlgan zonalarni yoʻqotish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv yigʻilishi mumkin boʻlgan joylarda drenaj teshikchalarini, butun yopiq profillarni, elementlarni va bloklarni ichki zonalarini shamollatish va germetiklashni koʻzda tutish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Payvandlangan bogʻlanishlarning holatlarini metallprokatning ratsional va iqtisodiy shartlari orqali ochilishini, ushbu normadagi talablarni bajarilishini hisobga olib yaratish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
325. Poʻlat koʻpriklar konstruksiyalari elementlari (konstruksiya elementlari kesimlarini mustahkamlikka, ustuvorlikka, chidamlikka va deformatsiyalanishga hisoblash shartlaridan kelib chiqib optimal qilish) prokatlarning amaldagi navlanishini hisobga olgan holda, ushbu norma talablarini qondiradigan minimal kesimlarga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalarni hisoblashda oʻta kuchlanishlikka yoʻl qoʻyilmaydi. Panjara fermalar elementlarining toʻplama kesimlarini mustahkamlik va ustuvorlik boʻyicha hisoblanganda, ularning chala zoʻriqishi 5 % dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
326. Koʻprik va quvurlarning odatdagidek bajarilgan poʻlat konstruksiyalarida quyidagilarni qoʻllash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) quyidagi 47-jadvalga binoan olingan poʻlat — prokat metalldan qilingan elementlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Bajarilish turi

Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari

Prokat qalinligi, mm

Poʻlat markasi

Davlat standarti

Nomer

Qoʻshimcha talablar

1

2

3

4

5

Oddiy

8 — 50

15XSND-2

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11)jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 40

10XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

4 — 50

390-14G2AFD-14

GOST 19281

1.41) bandlari boʻyicha

4 — 32

390-15G2AFDps-14

GOST 19281

Xuddi oʻzi

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47-jadvalning yakuni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Bajarilish turi

Zavod va montajli bogʻlamalarni ishlatishda oraliq qurilmalar, tayanch va foydalanish qurilmalarining yuk koʻtaruvchi poʻlat payvandli elementlari

Prokat qalinligi, mm

Poʻlat markasi

Davlat standarti

Prokat markasi

Nomer

Qalinligi, mm

1

6

7

8

9

10

Oddiy

Har qanday

16D

GOST 6713

-

20 gacha

Listli

15XSND

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11) jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 15

15XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

16 — 50

10XSND

GOST 6713

Xuddi oʻzi

8 — 15

10XSND-2

GOST 6713

Xuddi oʻzi

16 — 40

390-14G2AFD-14

GOST 19281

1.41)-bandlari boʻyicha

4 — 50

390-15G2AFDps-14

GOST 19281

Xuddi oʻzi

4 — 32

Fasonli

15XSND

GOST 6713

3 izoh boʻyicha 11) jadvalga;

2.2.7, 2.2.9-bandlari

8 — 32

10XSND

GOST 6713

Xuddi oʻzi

8 — 15

09G2S-12

GOST 19281

GOST 19281

8 — 25

09G2SD-12

GOST 19281

8 — 25

Listli

15XSND-12

GOST 19281

GOST 22727 boʻyicha

32 gacha

Fasonli

15XSND-12

GOST 19281

10 gacha

Listli

10XSND-12

GOST 19281

40 gacha

Fasonli

10XSND-12

GOST 19281

15 gacha

14XGNDS-2 2, 3)

TU 14-1-5355-98

№№ 1, 2 ga oʻzgartirish

8 dan 50 gacha

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) marok 14G2AFD va 15G2AFDps poʻlat markalari GOST 19281 boʻyicha faqat avtoyoʻl, shahar va piyoda koʻpriklari uchun ishlatish ruxsat etiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi plitasining yuqori mustahkamlik boltlaridan iborat montajli birikmalarining oddiy bajarilishida qalinligi 12 mm dan kam boʻlmagan zanglashga chidamli ikki qatlamdan iborat boʻlgan asosi past legirlangan poʻlat va GOST 10885 boʻyicha yassilangan zanglashga chidamli poʻlatdan iborat boʻlgan listli prokatni ishlatishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) 16D va 14XGND poʻlat markalaridan iborat boʻlgan zavoddagi va montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda vertikal holatda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) 14XGNDS poʻlat markalaridan iborat boʻlgan montajli bogʻlanishlarda ishlatiladigan listli prokatni payvandli choklarda ishlatishga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) osma va vantli, shprengelli koʻpriklarning choʻziluvchan (oldindan zoʻriqtirilgan) yuqori mustahkam elementlari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
simli arqonning butunicha davlat mezonlari yoki texnik shartlarida belgilab qoʻyilgan uzilish zoʻriqishining yarimiga teng boʻlgan (agar u normalarda berilmagan boʻlsa — eshilgan simli arqonning agregat mustahkamligining yarimiga) zoʻriqish orqali oldindan tortilgan metall oʻzakli eshilgan poʻlat simli arqonlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
TU 14-4-13-83-86 boʻyicha ruhlangan simdan parallel joylashtirilgan bogʻlamlar va simli arqonlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mustahkamlik sinfi 390 dan 590 gacha boʻlgan payvandlanuvchi poʻlatlardan tashkil topgan listli, keng tasmali universal va tasmali prokatlar — zanjirli osma va vantli koʻpriklar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 21437 boʻyicha SAM 9-1,5L rusumli qotishma — ankerlarda poʻlat simli arqonlar uchlariga quyish uchun ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 19281 boʻyicha 09G2S-14 rusumli poʻlat, hamda normalashtirilgan holatda GOST 1050 boʻyicha 20-b-T va 45-b-T rusumli poʻlatlardan — poʻlat simli arqonlar ankerlarining detallari uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 21631 boʻyicha listlar yoki GOST 13726 boʻyicha qalinligi 1 mm dan kam boʻlmagan GOST 4784 boʻyicha AD va AD1 rusumli aluminiy tasmalar — poʻlat simli arqonlar oraligʻidagi, hamda simli arqonlar va ankerlar detallari, ogʻdiruvchi qurilmalari va boshqa elementlar qistirmalari uchun. Yuqorida keltirilgan qurilmalar poʻlat kanatlari va poʻlat detallarini aluminiy bilan biriktirilganda hosil boʻluvchi elektroximik korroziyasini yoʻqotish uchun, ularning yuzalari qalinligi 20 mkm dan kam boʻlmagan sink yoki kadmiy bilan ishlanishi zarur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) gofrirovka qilingan metall quvurlar uchun TU 14-2-207-76 boʻyicha 15sp rusumli poʻlatdan qilingan toʻlqinsimon profilli listlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) quyma qismlari uchun — GOST 977 boʻyicha 25L, 30L, 35L, 20GL, 20FL, 35GL rusumlardagi va TU 24-1-12-181-75 boʻyicha 35XN2ML rusumli poʻlatdan qilingan III-guruh quymalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) sharnirlar, katoklar, bolt-sharnirlar va katok ostiga qoʻyiladigan qistirma listlar — pokovkalar uchun GOST 5632 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatga qoʻyiladigan talablarni qoniqtiradigan GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha St-5sp2-III rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP275 GOST 8479 guruhli; GOST 1050 boʻyicha 35-a-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP315 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 30G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli GOST 4543 boʻyicha 35G-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP345 GOST 8479 guruhli; GOST 4543 boʻyicha 40XN 2MA-2-2-T rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP 785 GOST 8479 guruhli; GOST 5632-2014 boʻyicha 40X13 rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP1200 guruhli; GOST 19281-2014 (boʻyicha 265-III-09G2S rusumli poʻlatdan qilingan IV-KP245 GOST 8479 guruhli eritma;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) GOST 22353 boʻyicha yuqori mustahkam boltlar, GOST 22354 boʻyicha yuqori mustahkam gaykalar, GOST 22355 boʻyicha yuqori mustahkam boltlarga shaybalar, GOST 22356 boʻyicha qoʻyilgan umumiy texnik talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j) konstruksiyalarni payvandlash uchun — “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlaganda mexanizatsiyalashtirilgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnoma” da koʻzda tutilgan payvandlash materiallari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
z) koʻprik polotnosi, panjaralar va kuzatish moslamalari elementlarini biriktirish uchun — poʻlat boltlarni GOST 7798-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4.6 ni GOST 1759.4-87 boʻyicha (558 va 560-bandlari boʻyicha qoʻllash bilan) va gaykalarni GOST 5915-70* boʻyicha, mustahkamlik sinfi 4 va 5 ni GOST 1759.5-87 boʻyicha (bolt va gaykalar — tinchlangan poʻlatdan), hamda GOST 535-05 — boʻyicha St3sp4 rusumli poʻlatdan qilingan bolt va gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i) tayanchlarni oraliq qurilmalarga va poʻlat tayanchlarga mahkamlash uchun — GOST 7798-70 boʻyicha poʻlat boltlar va GOST 5915-70 boʻyicha, TU 14-1-287-72 boʻyicha 09G2 rusumli GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09 G2-4 va 295-III 09G2S-4 rusumli, GOST 4543-2016 boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan gaykalar maxsus texnik shartlar boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k) tayanchlarni beton tayanchlar va poydevorlarga mahkamlash uchun — GOST 24379.0-80 va GOST 24379.1-2012 boʻyicha poydevor (ankerlash) boltlari, GOST 1050-2013 boʻyicha 20-g-T rusumli va GOST 19281-2014 boʻyicha 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, hamda GOST 4543-2016* boʻyicha 40X rusumli poʻlatlardan qilingan maxsus texnik shartlar boʻyicha; boltlar diametri 48 mm dan kam boʻlganda GOST 5915-70* boʻyicha va boltlar diametri 48 mm dan katta boʻlganda GOST 10605-94 boʻyicha; GOST 1759.5-87 boʻyicha (faqat tinchlangan poʻlatlardan) mustahkamlik sinfi 4 va 5 boʻlgan boltlar uchun 20-g-T rusumli, poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 6 boʻlgani — boltlar uchun 295-III 09G2S-4 rusumli poʻlatlardan qilingan, GOST 1759.5-87 boʻyicha mustahkamlik sinfi 10 va 12 boʻlgani — boltlar uchun 40X rusumli poʻlatlardan qilingan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Piyodalar yoʻlaklari va koʻzdan kechirish moslamalarining payvandlangan yuk koʻtaruvchi elementlari (piyodalar yoʻlagining konsollari va toʻsinlari, panjara toʻsiqlarining ustuncha va tutkichlari, zinapoya toʻsinlari, oʻtish maydonchalari, koʻzdan kechirish aravachalari va koʻtarish kajavalari) hamda koʻprik polotnalari uchun GOST 535-05 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp5 rusumli poʻlatlarni, yuqorida koʻrsatilgan elementlarning payvandsiz birikmalari uchun esa GOST 535 va GOST 14637 boʻyicha, St3sp4 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda yumaloq kesimli quvurlarni qoʻllash cheklovlarsiz, toʻgʻri burchakli payvandlanganlari esa QMQ 3.03.02 dagi dinamik yuklamalarni qabul qiluvchi konstruksiyalarning bukilish radiusiga qoʻyiladigan talablarga amal qilish bilan qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quvur metallining mexanik xossalari loyihada koʻrsatilishi va konstruksiyalarni tayyorlovchi zavod tomonidan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjara toʻsiqlari va kuzatish moslamalarida, tokchasining kengligi 70 mm va undan kichik boʻlgan GOST 535-05 boʻyicha St3ps2 rusumi poʻlatlardan qilingan burchaklarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tayanchlarning gʻiloflari uchun GOST 14637 boʻyicha St0 rusumli poʻlatlarni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjara toʻsiqlari ishchi boʻlmagan qistirmalari va toʻldiruvchi elementlari uchun GOST 14637 va GOST 535 boʻyicha St3kp2 rusumli poʻlatlarni, koʻzdan kechirish yoʻlaklari va moslamalarining toʻshamalari uchun GOST 14637 boʻyicha St3ps2 rusumli poʻlatni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vertikal holatda bajariluvchi payvandli birikmali choklar uchun listli prokatning qalinligini 12 32 mm oraligʻida olinadi. Bunda 2-kategoriyadan kam boʻlmagan listli prokatni qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha yuqori mustahkamli boltlardan zavodda tayyorlangan koʻprik konstruksiyalari uchun yoki korroziyaga qarshi qatlam bilan ishlangan (kadiylangan, sinklangan, mislangan va h.k.) yuqori mustahkamli boltlar ishlatilganda buralish koeffitsiyentini har bir holat uchun alohida GOST 22356 koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zavodlarda GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha ishlab chiqarilgan koʻprik konstruksiyalari uchun yuqori quvvatli murvatlardan foydalanganda yoki korroziyaga qarshi qoplamali (kadmiy qoplamasi, rux qoplamasi, mis qoplamasi va boshqalar) yuqori quvvatli murvatlardan foydalanilganda, GOST 22356 koʻrsatmalariga muvofiq har bir aniq holatda burilish omili aniqlanishi kerak. Bunday holda, uning qiymatlari GOST 22356 ning 1.9-bandi talablariga muvofiq 0,14 0,2 oraligʻida boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Materiallar va birikmalarning hisobiy tavsiflari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
327. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning hisobiy qarshiligi quyidagi 48-jadvalda keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
328. Turli zoʻriqish holatlari uchun prokatning mazkur SHNQ ning 47-jadvalida keltirilgan hisobiy va normativ qarshiligi mazkur SHNQ ning 50-jadvalida koʻrsatilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
329. Prokatning materiali boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentining γm qiymatlarini mazkur SHNQ ning 49-jadvali boʻyicha qabul qilish kerak. GOST 535 va GOST 14637 lar boʻyicha prokatning hisobiy qarshiligini shu standartlarda keltirilgan oquvchanlik chegarasini materialning ishonchlilik koeffitsiyenti γm nisbati qiymatiga teng qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
330. Uglerodli va legirlangan poʻlatdan qilingan quymalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 51-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
331. Mazkur SHNQ ning 50-jadvalida keltirilgan bogʻlanuvchi poʻlatlar hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 52-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
332. Turlicha koʻrinishdagi birikmalar va zoʻriqish holatlari uchun payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 53-jadvalida keltirilgan formulalar boʻyicha aniqlash kerak. Hisobiy qarshiliklari har xil boʻlgan poʻlatlardan qilingan elementlar tutashish birikmalarining hisobiy qarshiliklari, hisobiy qarshiliklari kichik boʻlgan poʻlatdan qilingan tutashish birikmalari uchun qabul qilingani kabi olinishi kerak. Burchakli chok bilan payvandlangan birikmalar choklari metallining hisobiy qarshiliklari QMQ 2.03.05 boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
333. Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 54-jadvalida keltirilgan formula boʻyicha aniqlanishi kerak. Boltlarning choʻzilishga va qirqilishga hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 55-jadvali boʻyicha olish lozim. Boltlar bilan biriktiriladigan elementlarning ezilishga hisobiy qarshiligini QMQ 2.03.05 boʻyicha aniqlash kerak .
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
334. Poydevor (ankerlash) boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rba ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash (va 56-jadvaldan foydalanish) kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rba = 0,4Run, (152)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
335. SAM 9-1,5L qotishma uchun qirqilishga hisobiy qarshiligi 50 MPa (500 kgk / cm2) ga teng qilib olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
336. GOST 22353 va GOST 22356 boʻyicha olingan yuqori mustahkam boltlarning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rbh quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rbh = 0,7Rbun, (152)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rbun — yuqori mustahkam boltlarning GOST 22356 boʻyicha eng kichik vaqtinchalik qarshilik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
337. Friksiyaviy birikmalarda detallarning tutashgan yuzalari boʻyicha ishqalanish koeffitsiyenti µ ning qiymatlari mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinishi kerak. Friksiyaviy birikmalardagi tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli MK chizmalarida koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
338. Parallel joylashtirilgan simlardan qilingan bogʻlamlarda va sim arqonlarda qoʻllaniladigan yuqori mustahkam poʻlat simning choʻzilishga hisobiy qarshiligi Rdh ni, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdh = 0,63Run Rdh; (4.3)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Run — davlat mezonlari va texnik shartlar boʻyicha simning uzilishga eng kichik vaqtinchalik qarshiligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holatlari

Prokatning hisobiy qarshiliklari

Choʻzilish, siqilish va egilish:

oquvchanlik chegarasi boʻyicha

vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha


Ru = Rynm

Ru = Runm

Siljish (qirqilish)

Rs = 0,58 Rynm

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganida)

Rp = Runm

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp = 0,5 Runm

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda):

Run ≤ 600 MPa (5886 kgk/ cm2) boʻlganda

Run > 600 MPa (5886 kgk / cm2) boʻlganda


Rcd = 0,025 Runm

Rcd = [0,042 · 10-6(Run 600)+ 0,025] Runm

Prokat t yoʻnalishidagi choʻzilish t ning qalinligi 60 mm gacha boʻlgandagi

Rth = 0,5 Runm

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Davlat mezoni (poʻlatning rusumi yoki oquvchanlik chegarasining qiymati)

Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γm

GOST 535-05 i GOST 14637-89* (St3sp, St3ps, St3kp)

GOST 19281-89* ( 380 MPa (39 kgk /mm2 gacha)

1,05

GOST 19281-89* (380 MPa (39 kgk /mm2 dan ortiq)

1,10

GOST 6713-91(16D)

1,09

GOST 6713-91 (15XSND)

GOST 19281-89* (09G2S; 09G2SD)

TU 14-1-5355-98* (14XGNDS)

1,165

GOST 6713-91 (10XSND)

1,125

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Poʻlat mustahkamlik cinfi

Kesimlar boʻyicha prokat oʻlchamlari, mm

Poʻlat markasi

Mexanik xossalari kam emas

Oquvchanlik chegarasi σ. (Ryn),kg/mm2

Vaqtinchalik qarshilik σ. Run kg/mm2

S235

GOST 19281-14 boʻyicha haqiqiy qoʻllashda

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

GOSTlar boʻyicha

27772-15;

19281-14;

6713-91;

535-05

S265

S295

S315

S325

S345

S355

S375

S390

S440

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Fasonli prokat qalinligi tokchasining qalinligida olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2) Normativ qalinligi, kgk/mm2 GOST 6713, GOST 19281 va TU 14-1-5355 da keltirilgan oquvchanlik chegarasining va vaqtinchalik qarshiligining minimal qiymatlari olingan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3) Bu yerda choʻzilishga, siqilishga va egilishga hisobiy qarshiliklari Ry va Ru koʻrsatilgan. Qolgan hisobiy qarshiliklari mazkur SHNQ ning 48-jadvalidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Hisobiy qarshiliklar qiymati normativ qarshiliklarni mazkur SHNQ ning 49-jadvalidagi material ishonchlilik koeffitsiyentiga nisbati orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

Quymalarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

belgilanishi

rusumdagi poʻlatlardan

25L

30L

35L

20GL

20FL

35XN2ML

35GL

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

175 (1800)

190 (1950)

205 (2100)

205 (2100)

220 (2250)

400 (4100)

220 (2250)

Surilish

Rs

105 (1100)

115 (1200)

125 (1300)

125 (1300)

130 (1350)

240 (2450)

130 (1350)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilashi boʻlganda)

Rp

265 (2700)

300 (3050)

315 (3200)

345 (3500)

315 (3200)

440 (4500)

345 (3500)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rip

125 (1300)

145 (1500)

155 (1600)

170 (1750)

155 (1600)

220 (2250)

170 (1750)

Kataklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

7 (70)

7,5 (75)

8 (80)

9 (90)

8 (80)

1 (110)

9 (90)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

Belgilanishi

mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi)

KP275

(St5sp2)

KP245

(20-a-T)

KP315

(35-a-T)

KP345

(45-a-T)

1

2

3

4

5

6

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

215 (2200)

205 )2100)

260 (2650)

290(2950)

Surilish

Rs

120 (1250)

115 (1200)

145 (1500)

165 (1700)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda)

Rp

325 (3300)

310 (3150)

395 (4000)

435 (4400)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp

160 (1650)

150 (1550)

195 (2000)

215 (2200)

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

8 (80)

7,5 (75)

11 (110)

10 (100)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52-jadvalning yakuni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

IV-guruhdagi toblangan poʻlatlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

Belgilanishi

mustahkamlik darajasida (poʻlatlarning rusumi)

KP315

(30G-2-T)

KP345

(35G-2-T)

KP785

(40XN2M A-2-2-T)

KP1200

(40X13)

1

2

7

8

9

10

Choʻzilish, siqilish va egilish

Ry

260 (2650)

280 (2850)

605 (6150)

1050 (10700)

Surilish

Rs

145 (1500)

160 (1650)

350 (3550)

610 (6200)

Chetki yuzasining ezilishi (toʻgʻrilash boʻlganda)

Rp

395 (4000)

420 (4250)

905 (9200)

1365 (13900)

Mahalliy ezilish silindrik sharnirlarda (sapfalarda) zich taqalganda

Rtp

195 (2000)

205 (2100)

450 (4600)

685 (6950)

Katoklarning diametral siqilishi (harakatchanligi cheklangan konstruksiyalarda erkin taqalganda)

Rcd

10 (100)

10 (100)

23 (230)

85 (860)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Payvandli birikmalar

Zoʻriqish holati

Payvandli birikmalarning hisobiy qarshiliklari

Tutashmali

Siqilish,

Rwy = Ry

Choklar sifatini fizik nazorat qilish bilan avtomat, yarim avtomat yoki qoʻlda payvandlangandagi choʻzilish va egilish:

oquvchanlik chegarasi boʻyicha vaqtinchalik qarshiligi boʻyicha

Rwu= Ru

Siljish

Rws = Rs

Burchak choklari bilan

Qirqilishi(shartli):

chok metalli boʻyicha

Rwf = 0,55 

qotishma chegarasidagi metall boʻyicha

Rwz= 0,45 Run

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Qoʻl kuchi bilan olib boriluvchi payvandlash ishlarida Rwun ning qiymatini GOST 9467 da koʻrsatilgan metall chokning vaqtinchalik uzilishi qarshiligining qiymatiga teng deb olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomatlashtirilgan yoki yarimavtomatlashtirilgan payvandlash usulidagi choklar uchun Rwun ning qiymatini QMQ 2.03.05 ning 18-bobidan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chok materialining ishonchlilik koeffitsiyenti gwm 1,25 ga teng qilib olinadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

Bir boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari

boltlarning qirqilish yoki choʻzilishga mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi

normativ oquvchanlik chegarasi 440 MPa (4500 kgk/ cm2) gacha boʻlgan

4.6; St3sp4; 09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6; 325-09G2S-4; 325-09G2S-6

40X

poʻlatdan biriktiriladigan elementlarni ezilishga

Qirqilish

Rbs= 0,38Rbun

Rbs=0,4Rbun

Rbt= 0,5Rbun

-

-

-

Choʻzilish

Rbt= 0,42Rbun

-

Ezilish :

a) A — aniqlik sinfidagi  boltlar

-

-

Rbp= (0,6+410

b) V va S — aniqlik sinfidagi boltlar

-

-

Rbp= (0,6+340

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54-jadval davomi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

Boltlar mustahkamlik sinfi yoki ular poʻlatining rusumi, hisobiy qarshiligi MPa (kgk/sm2),

belgilanishi

4.6

St3sp4

09G2; 295-09G2-4; 295-09G2-6

325-09G2S-4;

325-09G2S-6

40X

Qirqilish

Rbs

145

(1500)

140

(1450)

165

(1700)

175

(1800)

395

(4000)

Choʻzilish

Rbt

160

(1650)

155

(1600)

185

(1900)

195

(2000)

495

(5000)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Boltlarning diametri d,

mm

Poʻlatning rusumlaridagi poydevor (ankerlash) boltlarning hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2)

20

09G2; 295-09G2-6

325-09G2S-6

40X

12 — 20

16 — 27

21 — 32

30

36

33 — 60

42

48

61 — 80

81 — 100

101 — 160

161 — 250

160 (1650)

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

-

-

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

160 (1650)

175 (1800)

-

175 (1800)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

185 (1900)

-

180 (1850)

-

-

180 (1850)

-

-

175 (1800)

170 (1750)

170 (1750)

-

-

430 (4400)

-

370 (3800)

295 (3000)

-

255 (2600)

235 (2400)

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Friksiyaviy birikmalarda tutashuv yuzalariga ishlov berish usuli

Ishqalanish koeffitsiyenti μ

1. Parcha oqimli yoki qum oqimli ikki yuzaning kvarsli qum yoki parchaning konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,58

2. Kvarsli qum yoki parcha bilan bitta yuzaning konservatsiyalangan polimer klei ap karborundli poroshkni sochib ishlash asosida va ikkinchi yuzani konservatsiyalanmasdan poʻlat choʻtka bilan ishlash asosida

0,50

3. Ikki yuzani gazolovli konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,42

4 Ikki yuzani poʻlat choʻtka bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,35

5. Drobemyotda ikki yuza uchun parcha bilan konservatsiyalanmasdan ishlash asosida

0,38

6. Ikkala yuzani drobemyotda parcha bilan keyinchalik teshiklari yaqinidagi aylana zonasida shayba yuzasidan kichik boʻlmagan maydonda (zavoddagi sharoitlar uchun) ularni gazlangada (250 — 300°S haroratgacha) qizdirish asosida  (zavoddagi sharoitlar uchun)

0,61

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Friksiyaviy birikmalar deb, bogʻlanuvchi elementlar yuzalarida yuqori mustahkamlangan boltlarni choʻzilishi taʼsirida faqat ishqalanish kuchlari hosil boʻluvchi birikmalarga aytiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
339. Metall oʻzakli eshilgan poʻlat sim arqonning hisobiy qarshiligini aniqlashda davlat mezonlari yoki texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan qiymatlari (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining qiymati) va ishonchlilik koeffitsiyenti γm=1,6 hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
340. Prokat poʻlatning, poʻlat quymalar, bogʻlamalar va parallel joylashtirilgan simdan qilingan sim arqonlarning elastiklik modullarini 57-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Davlat mezonlari va texnik shartlar tomonidan bir butun sim arqon uchun belgilangan (agar u normalarda yoʻq boʻlsa — eshilgan sim arqon agregat mustahkamligining yarmiga) uzilish zoʻriqishining oldindan tortilishga duchor qilingan metall oʻzakli poʻlat, ruhlangan eshilgan sim arqonlarning elastiklik modullarini mazkur SHNQ ning 58-jadvali boʻyicha olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Yarim fabrikatlar

Elastiklik moduli E yoki surilish moduli G, MPa (kgk/sm2)

1. Poʻlat prokat va poʻlat quyma

E = 2,06 × 105 (2,1 × 106)

2. Aynan

G = 0,78 × 105 (0,81 × 106)

3. GOST 3617-71 boʻyicha sinkli arqonlardan parallel joylashtirilgan toʻplamlar va sim arqonlar

E = 2,01 × 106 (2,5 × 106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Sim arqonlar

Oʻramning karraligi

Elastiklik moduli , MPa (kgk/sm2)

GOST 3064-80 boʻyicha

bir oʻramli

va yopiq koʻtarmalar yuk koʻtaruvchi

GOST 18899-73 boʻyicha

TU 14-4-1216-82 boʻyicha

6

8

10

11

12

14

16

1,18 · 105 (1,20 · 106)

1,45 · 105 (1,47 · 106)

1,61 · 105 (1,63 · 106)

1,65 · 105 (1,67 · 106)

1,70 · 105 (1,73 · 106)

1,75 · 105 (1,78 · 106)

1,77 · 105 (1,80 · 106)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ish sharoitlarini hisobga olish va konstruksiyalarni belgilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
341. Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalari va birikmalarini hisoblashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
belgilanishi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γn ni, γn =1,0 ga teng qilib olinishini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ru — hisobiy qarshiliklarini qoʻllash bilan mustahkamlash boʻyicha hisoblanadigan konstruksiya elementlari uchun, ishonchlilik koeffitsiyentini γu =1,3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ish sharoiti koeffitsiyentlari m ni, 59 va 80-jadvallar va mazkur normaning boʻlimchalari boʻyicha, ogʻdirish uskunalarning bukilish zonasida sim arqonlari, xomutlar, tortqichlar, qisqichlar va ankerlar uchun esa — mazkur SHNQ ning 15-ilovasi boʻyicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Qoʻllash joylari

Ish sharoiti koeffitsiyenti

1. Temir yoʻl va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini, ekspluatatsiyaviy yuklamalarga hisoblaganda

0,9

2. Xuddi shunday, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalarga hisoblaganda

1,0

3. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalari va tayanchlaridagi elementlar va ularning birikmalarini ekspluatatsiyaviy yuklamalarga, hamda tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklarga hisoblaganda

1,0

4. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlarning sim arqonlari 

0,8

5. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar zoʻriqtirilgan elementlarining sim arqonlari

0,9

6. Bitta tokchasi (yoki devori) bilan mahkamlangan, yakka profillardan choʻzilish va siqilish elementlari:

0,7

kichik tokchasi bilan mahkamlangan tokchasi har hil boʻlgan burchak

0,8

xuddi shunday katta tokchasi bilan mahkamlangan teng tokchali burchak

0,75

prokat yoki yigʻilgan devori bilan mahkamlangan shveller yoki tokchasi bilan mahkamlangan tavr

0,9

7. 1 — 6 vaziyatlarda koʻrsatilmagan holatlar uchun

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Agarda hisoblashlarda majburiyati boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti 1,1 dan kam boʻlmasa, unda 1 chi holatdagi ishlash sharoiti koeffitsiyentini 1,0 ga teng qilib olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1, 2 va 3 vaziyat boʻyicha olingan ish sharoiti koeffitsiyentlari muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi. 7 vaziyatdagi ish sharoiti koeffitsiyenti muvofiq hollarda “4 — 7” vaziyatlar boʻyicha olingan koeffitsiyentlar bilan birgalikda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Hisoblashlar. Umumiy hollar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
342. Konstruksiyalarning hisobiy shakllarini, ularning loyihaviy geometrik shakllariga muvofiq qabul qilinishi kerak, bunda, qurilish koʻtarilishi va yuk ostidagi deformatsiyalari odatda hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementlardagi zoʻriqishlar va poʻlat koʻpriklar konstruksiyalarining siljishlari ularni brutto kesimi bilan ishlash shartidan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiya elementlarining siljishidan paydo boʻladigan geometrik nochiziqligini, agarda uni hisobga olish zoʻriqish va siljishlarni 5 % dan katta oʻzgarishiga sabab boʻlsa, tizimlarni hisoblashda eʼtiborga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Geometrik nochiziqliklarni olish bilan hisoblashlar bajarilganda tizimning umumiy deformatsiyalariga bogʻliq boʻlgan (taʼqib qilish effekti) kuch yoʻnalishda oʻzgarishlarini aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalar elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda, payvandli va yuqori mustahkam boltli friksiyaviy birikmalarga qattiq birikmalar kabi qaralishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuk koʻtaruvchi, egiluvchan metall oʻzakli, yakka oʻramli, eshilgan sim arqonlardan va yuk koʻtaruvchi yopiq — mazkur SHNQ ning 326-bandiga binoan oldindan tortilishga duchor qilingan vantli va osma koʻpriklarni hisoblashda — ularning mazkur SHNQ ning 356 va 357-bandlariga binoan boʻylama va koʻndalang oquvchanligini hisobga olinish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
343. Panjara fermalar tugunlarida elementlarning bikr birikmalarini hisoblashda sharnirli qilib olishga ruxsat etiladi, agar shunday ruxsat etishda konstruksiya oʻzining oʻzgarmasligini saqlasa, bunda bosh fermalar uchun elementlar kesimi balandligining uzunligiga nisbati 1:15 dan oshmasligi kerak. Fermaning belbogʻlaridagi osqichlar deformatsiyasida boʻladigan belbogʻ elementi kesimi balandligining uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjara fermalar tugunlarining bikrligini hisobga olishni yaqinlashgan usullar bilan amalga oshirishga ruxsat etiladi, bunda oʻq boʻylab boʻladigan zoʻriqishlarni aniqlashni sharnirli hisobiy shakli boʻyicha bajarishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
344. Oraliq qurilmalar elementini oʻqi deb, uning kesimlarining ogʻirlik markazlarini birlashtiruvchi chiziq qabul qilinadi. Kesimlarning ogʻirlik markazlarini aniqlashda boltli birikmalar teshiklari bilan uning pasayishini hisobga olinmaydi, teshish orqali pasayishi elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib hisoblanadi va qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjara fermalar elementi oʻqining tugunlar markazlarini biriktiruvchi chiziqqa nisbatan siljigan, boʻlsa hisoblashda ekssentrisitetni hisobga olinadi, agarda u quyidagidan ortib ketkan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
P-simon, qutisimon, qoʻshshvellerli va qoʻshtavrli elementlar uchun kesim balandligining — 1,5 % dan; tavrli va N-simon elementlar uchun kesim balandligining 0,7 % dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementlar oʻqlarining siljiganligidan boʻladigan eguvchi momentlar barcha tugunidagi mos keluvchi elementlararo bikrligiga proporsional ravishda va uzunligiga noproporsional ravishda taqsimlanadi. Bunda har bir eguvchi momentni, eksentrisitetning asosiy hisobiy shaklda berilgan elementdagi zoʻriqishining maksimal qiymatiga koʻpaytmasiga teng qilib olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Obushkalarga yaqin boʻlgan joylarda tavakkalligi markazlashtirilgan, bolt birikmali burchaklardan qilingan bogʻlovchilar elementlarida, shuning natijasida hosil boʻladigan ekssentrisitetni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
345. Bikr koʻndalang bogʻlovchilar bilan birlashtirilgan, yaxlit bosh toʻsinli, koʻp toʻsinli oraliq qurilmalar elementlarida vaqtinchalik yuklamalarni taqsimlash, oraliq uzunligining kengligiga nisbati 4 dan katta boʻlsa, koʻndalang kesim konturining deformatsiyalanmasligi toʻgʻrisidagi gipotezani qabul qilib, yupqa devorli sterjenlar nazariyasi boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi. Qolgan hollarda koʻndalang kesim konturi deformatsiyalarini hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
346. Loyihalashda oraliq qurilmalar va tayanchlarning butunicha, bloklarning, alohida elementlarning, ularning qismlarini, detallari va birikmalarini, tayyorlashda, tashishda va montaj qilishda hosil boʻladigan yuklamalar taʼsiridan fazoviy oʻzgarmasligini, ekspluatatsiyaviy yuklamalar taʼsiridan hosil boʻladigan yuklamalarga — chidamliligini ham taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oddiy boltlar uchun qilingan teshiklar bilan pasaygan elementlarni hisoblaganda, mustahkamlikka va chidamlilikka — netto kesimini, turgʻunlikka va bikrlikka — brutto kesimini qabul qilish kerak. Yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy birikmalarni elementlarini chidamlilikka, turgʻunlikka va bikrlikka hisoblashda brutto kesimini, mustahkamlikka hisoblashda — shu boltda toʻgʻri keladigan zoʻriqishining yarimi koʻrilayotgan kesimda ishqalanish kuchlari orqali uzatilib boʻlganini hisobga olgan holda netto kesimini qabul qilish kerak. Konstruksiya elementlari netto kesimlarining geometrik tavsiflarini eng noqulay pasayishini aniqlab topilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar. Markaziy choʻzilgan va markaziy siqilgan elementlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
347. N kuch markaziy choʻzilishga va siqilishga uchraydigan elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(153)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda va mazkur SHNQ ning 348 — 354-bandlarida m — ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, 59-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Egiluvchi elementlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
348. Bosh tekisliklardan birortasida egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(154)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, æ — kesimdagi plastik deformatsiyalarni cheklangan rivojlanishini hisobga oluvchi va mazkur SHNQ ning 354-bandidagi shartlar bajarilganda (155) va (156) formulalar orqali aniqlanadigan koeffitsiyent; Wn bu yerda va bundan keyingi mustahkamlik boʻyicha hisoblashlarda — belbogʻning samarali kengligi bef ni hisobga olgan holda aniqlanadigan netto kesimning minimal qarshilik momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesimda bir vaqtning oʻzida moment — M va koʻndalang kuch Q taʼsir etganida aekoeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τm ≤0,25Rs boʻlganda,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ = æ1 (155)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,25Rs m boʻlganda,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ = æ1
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻlganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0 ≤ æ ≤ æ1 (156)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, æ1 qoʻshtavr, qutisimon va tavr qismlar uchun — quyidagi 61-jadval boʻyicha, halqasimon kesimlar uchun 1,15 ga teng qilib, yaxlit toʻgʻri burchakli va N simonlar uchun — 1,25 ga teng qilib olinadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— toʻsinning muhim joyidagi urinma kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; — qutisimon kesim uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— qoʻshtavr kesim uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Qu — chegaraviy koʻndalang kuch boʻlib, quyidagicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(157)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shunisi borki æ2 (176) formula boʻyicha qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af, min

Aw

æ1  koeffitsiyentning qiymatlari, yuzalar nisbati (Af,min +Aw)/A boʻlganida, quyidagiga teng boʻladi

0,01

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

0

1,243

1,248

1,253

1,258

1,264

1,269

1,274

1.279

1,283

1,267

1,243

0,1

1,187

1,191

1,195

1,199

1,202

1,206

1,209

1,212

1,214

1,160

-

0,2

1,152

1,155

1,158

1,162

1,165

1,168

1,170

1,172

1,150

-

-

0,3

1,128

1,131

1,133

1,136

1,139

1,142

1,144

1,145

1,097

-

-

0,4

1,110

1,113

1,115

1,118

1,120

1,123

1,125

1,126

1,069

-

-

0,5

1,097

1,099

1,102

1,104

1,106

1,109

1,110

1,106

1,061

-

-

0,6

1,087

1,089

1,091

1,093

1,095

1,097

1,099

1,079

-

-

-

0,7

1,078

1,080

1,082

1,084

1,086

1,088

1,090

1,055

-

-

-

0,8

1,071

1,073

1,075

1,077

1,079

1,081

1,082

1,044

-

~

-

0,9

1,065

1,067

1,069

1,071

1,073

1,074

1,076

1,036

-

-

-

1,0

1,060

1,062

1,064

1,066

1,067

1,069

1,071

1,031

-

-

-

2,0

1,035

1,036

1,037

1,038

1,039

1,040

1,019

-

-

-

-

3,0

1,024

1,025

1,026

1,027

1,028

1,029

1,017

-

-

-

-

4,0

1,019

1,019

1,020

1,021

1,021

1,022

1,015

-

-

-

-

5,0

1,015

1,015

1,016

1,017

1,018

1,018

-

-

-

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Qutisimon kesimlar uchun Aw yuzani devorlarining yuzalari yigʻindisiga teng qilib olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tavr kesim uchun yuza Af,min = 0.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wn — ni hisoblaganda belbogʻning samarali kengligi bef — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(158)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, v — belbogʻ qismlarining kengligida belbogʻ qismlarining kengligida bi notekis taqsimlangan kuchlanishlarni, belbogʻning hamma samarali kengligi bef boʻyicha shartli tekis tarqalgan kuchlanishga keltirish koeffitsiyenti boʻlib, quyidagi 62-jadval boʻyicha qabul qilinadi; bi — koʻrilayotgan kesimda kuchlanishlar 205 maksimal boʻlgan ikki nuqta orasini, σmax (bunda bi=b) yoki shunday nuqta bilan belbogʻ chekkasini (bi = bk) oʻz ichiga olgan belbogʻ qismining kengligi, bunda b≥0,04l va bk≥0,02l shartlar bajarilishi kerak (aks holda v=1 boʻladi); l — oʻzlik toʻsin oraligʻining uzunligi yoki uzluksiz toʻsinlarda momentlar nol boʻlgan nuqtalar orasidagi masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

σminmax

Koeffitsiyent n

σminmax

Koeffitsiyent n

1,0

1

0,25

0,65

0,7

1

0,20

0,60

0,5

0,85

0,10

0,52

0,33

0,72

0

0,43

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σmax, σmin — belbogʻning bi kenglikda berilgan qismidagi maksimal va minimal kuchlanish boʻlib, fazoviy konstruksiyaning elastiklik bosqichidagi hisoblash orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: Pilonlar tanasini oʻtkazish uchun ortotrop plitalarda kesiklari boʻlganda, koʻp seksiyali qutisimon kesimlarning otkeklarida uzilishlari boʻlganda, konstruksiya muntazamligining boshqa buzilishlarida, hamda, kesimning toʻplangan kuchlar qoʻyilgan joylarida, v — koeffitsiyentning qiymatlarini boshqa maxsus uslublar orqali aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
349. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli va qutisimon kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(159)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa turdagi kesimlarda — quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(160)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æx, æu — x va y oʻqlarga nisbatan egilish hollari uchun mustaqil qiymat (155) va (156) formula boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ψx,Ψy — quyidagicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qoʻshtavrli kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(161; 162)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita simmetriya oʻqlariga ega boʻlgan qutisimon kesimlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (163; 164)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(165; 166)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Egilish bilan oʻq kuchlari taʼsiriga uchraydigan elementlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
350. Markazdan tashqari siqiluvchi, siqilib-egiluvchi, markazdan tashqari choʻziluvchi va choʻzilib-egiluvchi elementlarni bosh tekisliklardan birortasida egilganda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(167)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M — keltirilgan eguvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ψ — (167) va (168) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Keltirilgan eguvchi moment M, sharnirli-tayangan sterjen uzunligining ikkita oʻrtacha choragi chegarasida va ular boʻylab qistirilgan sterjenning bor uzunligida joylashgan kesimlari uchun elementlarning egiluvchanligi λ>60 boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(168)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M1 — tekshirilayotgan kesimda taʼsir qilayotgan moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — tekshirilgan kesimda oʻzining belgisi bilan, (choʻzilishda — “musbat”) taʼsir qilayotgan boʻylama kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ne — sterjenning mos mahkamlanishi uchun aniqlangan, momentning taʼsir tekisligidagi kritik eyler kuchi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜆 £ 60 boʻlganda, M=M1 qilib olishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koeffitsiyent ψ ni quyidagicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun mazkur SHNQ ning 63-jadvali boʻyicha — agar zoʻriqish bir xil belgilardagi moment va boʻylama kuchdan kichik belbogʻda (Af,min yuza bilan) boʻlgan holda va mazkur SHNQ ning 64-jadvali boʻyicha — agar har-xil belgili moment va boʻylama kuchlardan zoʻriqish kichik belbogʻda boʻlgan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻgʻriburchakli va N simon yaxlit kesimlardagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(169)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
halqasimon kesimdagi elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(170)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boshqa kesimlar hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(171)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(169)-(170) formulalardagi belgilashlar xuddi (167) formuladagidek hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. Ikkita bosh tekisliklarda egiluvchi markazdan tashqari — siqilgan, siqilib — egiluvchi, markazdan tashqari — choʻziluvchi va choʻzilib — egiluvchi elementlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan qoʻshtavr, qutisimon va tavr kesimli elementlar uchun, hamda toʻgʻri burchakli va halqasimon yaxlit kesimli elementlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(172)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, (173)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mazkur SHNQ ning 350-bandi boʻyicha keltirilgan eguvchi momentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y, æx, æu — mazkur SHNQ ning 350 va 348-bandlari boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar, shunisi borki
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boshqa kesimlar, hamda uchlari boshqacha mahkamlangan elementlar uchun mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha amalga oshirish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(174)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boshqa qolgan hollarda, qachonki yuqorida keltirilgan maʼlumotlar æx va æu larni aniqlash uchun yetarli boʻlmasa æx = æu = 1 deb qabul qilib mustahkamlikka hisoblashni (mazkur SHNQ ning 174) formula boʻyicha olib boriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
352. Egiluvchi elementlar devorlarining kesimidagi τ urinma kuchlanishlarning qiymatlari M=Mx=My=0 boʻlganda, quyidagi shartni bajarishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(175)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda æ2 = 1,25 — 0,25 tmin,ef / tmax,ef
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— devor kesimidagi elastik ishi ehtimolida hisoblangan urinma kuchlanishlarning minimal va maksimal qiymatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Devorni boltli birikmalar teshiklari bilan pasayishi boʻlganda (mazkur SHNQ ning 175) formuladagi “t” oʻrniga quyidagi qiymatni qoʻyish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(176)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, a — boltlar qadami; d — teshik diametri.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
353. Balka devorlari uchun, mazkur SHNQ ning 175 — 177-bandlaridagi hisoblashlar bajarilayotganda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(177)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σx — balkaning parallel oʻqidagi devor tekisligi oʻrtasida joylashgan, tekshirilayotgan (x, y) nuqtalardagi normativ (siqilishdagi “musbat”) kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
σy — R ilovasi boʻyicha, balkaning perpendikulyar oʻqlarida aniqlanadigan xuddi shunday kuchlanishlar; γ' σy=0 da 1,15 ga va σy≠0 da 1,10 ga teng boʻlgan koeffitsiyent; τxy — balka devorining tekshirilayotgan nuqtasidagi urinma kuchlanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
354. Turli belgili zoʻriqishlarni qabul qiladigan elementlar, cheklangan plastik deformatsiyalarning rivojlanish ehtimollarini hisobga olgan holda mustahkamligini tekshirilgandan soʻng (æ > 1) quyidagi formula boʻyicha ham tekshirilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(178)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σmax, σmin tekshirilayotgan nuqtadagi materialning elastiklik ishi ehtimolida hisoblangan mos holdagi hisobiy maksimal va minimal (oʻz belgilari bilan) normativ zoʻriqishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
τ1, τ2σmax va σmin lar kabi mos yuklamalardan hisoblangan, tekshirilayotgan nuqtadagi (ularning belgilarini hisobga olgan holda) urinma kuchlanishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan shart bajarilmagan taqdirda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni elastiklik bosqichidagi ishi uchun eng katta zoʻriqishga bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

0,05

0,2

0,4

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,53

0,55

0,57

0,63

0,68

0,78

0,77

0,85

0,92

1

0,067

0,09

0,14

0,26

0,36

0,56

0,53

0,70

0,83

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-jadval oxiri
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

0,6

0,8

0,95

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

1

1

1

1

1

1

1

1

1

0,5

0,89

0,93

0,96

0,96

0,98

0,99

0,99

0,99

0,997

1

0,78

0,87

0,93

0,92

0,95

0,97

0,98

0,99

0,994

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62-jadvalda: deb belgilangan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. ψ ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. N kuchni “musbat” ishora bilan qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Af,min

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

-0,05

-0,2

-0,4

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0

0,9

0,9

0,9

0,6

0,6

0,6

0,2

0,2

0,2

0,5

0,42

0,40

0,38

0,17

0,12

0,02

-0,17

-0,25

-0,32

1

-0,07

-0,09

-0,14

-0,27

-0,36

-0,56

-0,53

-0,70

-0,83

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63-jadval oxiri
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

w quyidagicha boʻlganida y koeffitsiyentning qiymati

Af,min

-0,6

-0,8

-0,95

Af,max

pri Af,max/Aw

0,5

1

2

0,5

1

2

0,5

1

2

1

11

12

13

14

15

16

17

18

19

0

-0,2

-0,2

-0,2

-0,6

-0,6

-0,6

-0,9

-0,9

-0,9

0,5

-0,49

-0,53

-0,56

-0,76

-0,78

-0,79

-0,94

-0,94

-0,95

1

-0,78

-0,87

-0,93

-0,92

-0,95

-0,97

-0,98

-0,99

-0,99

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Belgilash 62-jadval kabi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. y ning oraliq qiymatlari chiziqli interpolyatsiya usuli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. N kuchni “manfiy” ishora bilan qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Poʻlat simli arqonlarni mustahkamlikka va oquvchanlikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
355. Vantli va osma koʻpriklarda yuk koʻtaruvchi egiluvchan elementlardagi, hamda oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlaridagi poʻlat simli arqonlarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(179)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rdh — arqonlarning hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 4.15-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitining koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1 — 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan ish sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hisobiy qarshilik Rdh paralell joylashtirilgan yuqori mustahkam simlardan qilingan arqonlar va bogʻlamlar uchun (179) formula boʻyicha, bittalik oʻralgan va yopiq yuk koʻtaruvchi arqonlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yoki (180)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, [ΣPun] — davlat mezonlari yoki texnik shartlarida koʻrsatilgan, arqon uzish zoʻriqishining toʻla qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γm=1,6 — mazkur SHNQ ning 339-bandiga muvofiq;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣPun — arqondagi hamma simlar uzish zoʻriqishlarining yigʻindisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — eshilgan arqonning quyidagi 64-jadval boʻyicha hisoblanadigan agregat mustahkamligi koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Arqon

Oʻramning karralikdagi k koeffitsiyenti

6

8

10

12

14

16

Bittalik oʻramda

0,89

0,93

0,96

0,97

0,98

0,99

Yopiq yuk koʻtaruvchi

0,87

0,91

0,94

0,95

0,96

0,97

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
356. Oldindan tortilishga uchratilgan bitta oʻramlik va yopiq yuk koʻtaruvchi — metall oʻzagi boʻlgan, ruhlagan, eshilgan poʻlat arqonlarning boʻylama oquvchanligi εpl,x — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (181)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σ — normativ doimiy yuklamalar va 1/3 normativ vaqtinchalik yuklamalar taʼsiridan hisoblangan zoʻriqishlardan arqondagi kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— arqonning normativ qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e — natural logarifmlarning asosi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
357. 4.34-bandida koʻrsatilgan arqonlarning koʻndalang yoyiluvchanligi εpl,y ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(182)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Barqarorligi boʻyicha hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
358. Eng katta egiluvchanlik tekisligida markaziy siqilishga, egilish bilan siqilishga va egilishdagi markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan berk va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlar barqarorligining yassi shakldagi yoʻqotishni hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(183)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, φ — boʻylama egilish koeffitsiyenti boʻlib, elementning egiluvchanligi (λ) ga va keltirilgan nisbiy ekssentrisiteti (efe) ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — bu yerda va mazkur SHNQ ning 360 va 363-bandlarida ham, 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementning egiluvchanligi (λ) ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(184)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lef — hisobiy uzunlik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — eng katta egiluvchanlik tekisligiga (egilish tekisligi) perpendikulyar boʻlgan oʻqqa nisbatan kesimning inersiya radiusi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Keltirilgan nisbiy ekssentrisitet (efe) ni quyidagi formula boʻyichaaniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (185)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, 𝜂 — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan kesimining shakli taʼsir qiladigan koeffitsiyent; — egilish tekisligidagi nisbiy ekssentrisitet boʻlib, markaziy siqilishda nolga teng qilib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda e — markazdan tashqari siqilishdagi N kuchning haqiqiy ekssentrisiteti va egilish bilan siqilgandagi hisobiy ekssentrisiteti, p — yadroviy masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egilish bilan siqilgandagi egilish tekisligida hisobiy ekssetrisitetni e quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(186)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda N, M — boʻylama kuchning va eguvchi momentning hisobiy qiymatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ekssentrisitetning yoʻnalishi boʻyicha yadroviy masofa ρ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(187)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Wc — eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan, brutto kesimning qarshilik momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementdagi boʻylama kuch N ning va eguvchi moment M ning hisobiy qiymatlarini bitta va poʻlatning elastik deformatsiyasini faraz qilib, tizimning deformatsiyalanmagan shakli boʻyicha hisobidan shu yuklamalarning birgalikda kelishi uchun qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda M ning qiymatini quyidagicha qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rom tizimlarning oʻzgarmas qismli elementlari uchun — element uzunligi chegarasida eng katta momentlarga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir tomoni qistirilgan, ikkinchisi uchi erkin boʻlgan elementlar uchun — qistirishi joyidagi momentga, lekin, qistirish joyidagi uzunlikning toʻrtdan uch qismidagi kesim momentidan kam boʻlmaganiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugunidan tashqaridagi yuklamalarni qabul qilib oluvchi fermalarning siqilish belbogʻlari uchun — bel-bogʻning hisoblashidan egiluvchan uzluksiz toʻsin kabi aniqlanadigan belbogʻ panelining oʻrtacha uch qismi uzunligi chegarasidagi eng katta momentiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchlari sharnirli tayangan va egilish tekisligi bilan mos tushadigan bitta simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlar uchun — quyidagi 65-jadvali formulalari boʻyicha aniqlanadigan momentiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uchlari sharnirli tayangan va ikkita simmetriya oʻqiga ega boʻlgan kesimli siqiluvchi sterjenlari uchun, keltirilgan nisbiy ekssentrisitetlar eef ning hisobiy qiymatlarini QMQ 2.03.05 boʻyicha 212 aniqlash kerak va bunda mef ni eef ga va mef1 ni esa quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan eef1 ga teng qilib olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(188)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M1 — koʻrsatilgan turdagi siqilgan sterjenning sharnirli tayangan uchlariga qoʻyilgan eguvchi momentlardan kattasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Mmax ga mos keluvchi nisbiy ekssentrisitet

Shartli bukiluvchanligi quyidagicha boʻlganida M ning hisobiy qiymatlari

λ<4

λ4

3< 20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mmax — sterjen uzunligi chegarasida eng katta eguvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M1 — 0,5 Mmax dan kam boʻlmagan, sterjen uzunligining uchdan bir qismidagi eng katta eguvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(189)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan shartli bukiluvchanligi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, aR — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 4-jadvali boʻyicha olinadigan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Barcha hollarda ham M ³ 0,5 Mmax qilib qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
359. Markaziy siqilishda, egilish bilan siqilishda va markazdan tashqari siqilishdagi, tarmoqlari plankalar bilan yoki teshikli listlar bilan biriktirilgan yopiq kesimli toʻppa toʻgʻrioy elementlarning turgʻunligini yoʻqotishining yassi shaklida hisoblashni bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plankalar yoki teshikli listlar tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikda taʼsir etuvchi eguvchi moment yoki moʻljallanayotgan (markaziy siqilishda) egilishda bir butun elementni — keltirilgan bukiluvchanligi λef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallar boʻyicha boʻylama egilish koeffitsiyenti φ ni aniqlash bilan formula boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
alohida tarmoqlarini — tarmogʻining bukiluvchnligi λα ga bogʻliq holda (184) formula boʻyicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tarmogʻining bukiluvchanligi λani hisobiy uzunligi lef payvandlangan plankalar orasidagi masofaga (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalar chetki boltlari markazlari orasidagi yoki teshikli listdagi teshikning 0,8 uzunligidagi masofa deb va tarmoq kesimining shaxsiy oʻqiga nisbatan inersiya radiusi i ni plankalarning yoki teshikli listlarning 213 perpendikulyar tekisliklari deb qabul qilib, (mazkur SHNQ ning 184) formula boʻyicha aniqlash kerak. Toʻppatoʻgʻri elementning biriktiruvchi plankalar va teshikli listlar tekisligida keltirilgan bukiluvchanligi λef ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(190)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, 𝜆 — (4.36) formula boʻyicha aniqlanadigan biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida elementning bukiluvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λa —tarmoqning bukiluvchanligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kesimning yuzasini hisoblashda, elementning inersiya momenti va inersiya radiusini ekvivalent qalinligi tef ni uni quyidagicha aniqlash orqali qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kengligi — b, uzunligi — l va qalinligi — t boʻlgan teshikli listlar uchun quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(191)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, A=bl — listning teshiklar hosil qilinguncha maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ΣA2 — list yuzasidagi barcha teshiklar yuzasining yigʻindisi; qalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi — t boʻlgan biriktiruvchi plankalar uchun, quyidagi formula boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(192)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Σl1 — elementning barcha plankalari uzunligining yigʻindisi (element boʻylamasiga); l — elementning uzunligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir biri bilan jips qilib yoki qistirma orqali biriktirilgan detallardan qilingan toʻppatoʻgʻri elementlarni yaxlit singari hisoblash kerak, agar boltlar, payvandlangan plankalar orasidagi (ochiqligi) yoki qoʻshni plankalarning chetki boltlari markazlari orasidagi masofalar quyidagidan oshmasa:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
siqilgan elementlar uchun — 40i;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻzilgan elementlar uchun — 80i.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda burchak yoki shvellerning inersiya radiusi i ni, yigʻib tuzilgan tavr yoki qoʻshtavr kesimlar uchun, qistirmalar joylashgan tekislikka parallel joylashgan oʻqiga nisbatan, xochsimon kesimlar uchun  minimal qilib olinishi kerak. Bunda siqilgan elementning uzunligi chegarasida kamida ikkita qistirma boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
360. N kuch bilan markaziy siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan ochiq kesimli, yaxlit devorli elementlar barqarorligi yoʻqotilishining egilib buralish shaklidagi hisoblash quyidagi formula boʻyicha bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(193)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, φc — mazkur SHNQ ning 16-majburiy ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(194)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
361. Simmetriya tekisligi va y oʻqi bilan mos keladigan eng kam bukiluvchanlik tekisligida egilish bilan siqilishga va markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan, inersiya momentlari Ix>Iy boʻlgan, yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarni egilib-buralish barqarorligiga hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(195)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, e — N kuchining markazdan tashqari siqilgandagi haqiqiy ekssentrisitet va egilish bilan siqilgandagi e=M/N boʻlgan hisobiy ekssentrisitet;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— eng koʻp siqilgan tola uchun hisoblanadigan brutto kesimning qarshilik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(196)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
362. Egilish bilan siqilishga va ikkita tekislikda markazdan tashqari siqilishga yoʻliqtirilgan yopiq va ochiq kesimli yaxlit devorli elementlarning barqarorligini yoʻqotishini egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(197)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ex, eyy va x oʻqlari yoʻnalishi boʻylab markazdan tashqari siqilishdagi haqiqiy ekssentrisitetlar va egilish bilan siqilishdagi hisobiy ekssentrisitetlar; yc, xc va N larning birgalikdagi taʼsiridan kesimning eng koʻp siqilgan nuqtasining koordinatalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha aniqlanadigan eef= 0 boʻlganda boʻylama egilish koeffitsiyenti va
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(198)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bundan tashqari ekssentrisiteti ey boʻlgan (ex=0) y oʻqi tekisligida va ekssentrisiteti ex boʻlgan (ey= 0) x oʻqi tekisligida barqarorligini yoʻqotishining yassi shakli ehtimolida hisoblash formula boʻyicha bajarilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
363. Bitta tekislikda egiluvchi yaxlit devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(199)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M — lef toʻsin siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi chegarasida eng katta hisobiy eguvchi momenti; Wc — siqilgan belbogʻning chekkadagi tolasi uchun toʻsin kesimining qarshilik momenti; ε — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε=1+(æ–1)(λ–λy/85) boʻlganda λy<85; (200)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ε = 1,0 boʻlganda λy≥85; (201)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, æ — (155) va (156) formulalar boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φb — mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha eef= 0 boʻlganda aniqlanadigan boʻylama egilish koeffitsiyenti va devor tekisligidan bukiluvchanligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(202)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
364. Ikkita tekislikda egiluvchi yaxlbt devorli toʻsinlar barqarorligini yoʻqotishining egilib-buraluvchi shaklidagi hisoblashni (4.50) formula boʻyicha bajarish kerak, bunda φb koeffitsiyentni eef =ηerel boʻlganda, mazkur SHNQ ning 16-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olish kerak. Bu yerda, η — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent; erel — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan nisbiy ekssentrisitet:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(203)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, sfh — toʻsinning qistirilmagan uzunligining oʻrtacha uchdan bir qismi chegarasida joylashgan kesimidagi gorizontal tekislikda eguvchi momentdan siqilgan belbogʻning yon qirrasi nuqtasidagi eng katta kuchlanish; sfn — shu kesimdagi vertikal yuklamadan toʻsinning siqilgan belbogʻidagi kuchlanish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
365. Agar siqilgan belbogʻ temirbeton yoki poʻlat plita bilan birlashtirilgan boʻlsa, uzlukli toʻsinning va uzluksiz toʻsin belbogʻi siqilgan zonasining umumiy barqarorligini tekshirish bajarilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
366. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan koʻndalang kesimi doimiy boʻlgan, markaziy va markazdan tashqari siqilgan, hamda siqilib-egiluvchi va egiluvchi prokat va payvandlab yigʻilgan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashni (10-rasm), prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-rasm. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar hisobiy kesimlarining shakllari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
367. Bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanmagan elementlar tokchalari va devorlarining barqarorligini, 0,2 σx dan oshmaydigan oʻrtacha urinma kuchlanishlarida, devorining balandligi (h, hw) ni yoki tokchasining kengligi (bf, bh) ni qalinligi (t, tw, tf, th)ga nisbatini, dan katta boʻlmagan qilib belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi (bu yerda, a — koeffitsiyent, σxcr,ef — keltirilgan kritik kuchlanish).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — koeffitsiyentni aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kengligi bh, h boʻlgan bir tomonlama tayangan (10 rasm, b-e) plastinkalar uchun quyidagi formula boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(204)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kengligi hwbf boʻlgan ikki tomonlama tayangan (10 rasm, a, b, g) plastinkalar uchun, quyidagi formula boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(204) va (205) — formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — quyidagi 66-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlanadigan plastinkani qistirish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜉 — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan (brutto kesim uchun) koeffitsiyent
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(206)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σx, σx — plastinkalarni barqarorligi uchun noqulay boʻlgan yuklanishi uchun (153) — (174) formulalar boʻyicha aniqlanadigan, siqilishda musbat boʻladigan, plastinkaning boʻylama chegaralari boʻyicha maksimal va minimal boʻylama normal kuchlanishlar, bunda æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu — koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Plastinkalarni qistirish koeffitsiyentlari  

Element kesimlarining turi

Devorining

tokchasining bh/h boʻlganda, burchakli

kesim uchun

1

0,667

0,5

qutisimon (4.1 rasm, a)

qoʻshtavrli (4.1 rasm, b)

Tavrsimon (4.1 rasm, v)

Shvellerli (4.1 rasm, g)

Burchakli — balandligi h boʻlgan tokcha uchun (4.1 rasm, d)

-

10

5,2

Xochsimon (4.1 rasm, e)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(207)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Mazkur SHNQning 67-jadvalidagi formulalarda maxrajining qiymati manfiy boʻlganda, hamda u nolga teng boʻlganida, ϑ=ω etib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67-jadvalda koʻrsatilmagan, nisbati bh/h boʻlgan burchakli kesim uchun, ϑ ning qiymatini interpolyatsiya orqali aniqlanadi, biroq bunda uchun ϑ9 ning qiymatini 100 ga teng qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Plastinka uchun keltirilgan kritik kuchlanish kuchlanish σx,cr,ef ni taʼsir σx/m etayotgan kuchlanishga teng qilib olingan kritik kuchlanish σx,cr ga bogʻliq holda 67-jadvaldagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak (bu yerda m ish sharoiti koeffitsiyenti boʻlib, mazkur SHNQ ning 59-jadvali boʻyicha olinadi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

ning qiymati, MPa (kgk/sm2)

 ni aniqlash uchun formulalar yoki uning qiymatlari, MPa (kgk/sm2)

176 (1800) gacha

1,111

S235

176 (1800) dan yuqori 205 (2100 ) gacha

(1,868·10-3 – 2,242·10-3

205 (2100 ) dan yuqori

385 (3923)

186 (1900) gacha

1,111

S325 — S345

186 (1900) dan yuqori 284 (2900) gacha

(2,544·10-3 – 2,620·10-3

284 (2900) dan yuqori

524 (5342)

S390

206 (2100)gacha

1,111

206 (2100) dan yuqori 343 (3499)gacha

(2,868·10-3 – 2,778·10-3

343 (3499) dan yuqori

591 (6023)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
368. Bikrlik qovurgʻasi bilan mahkamlangan elementlarning tokchalari va devorlarini barqarorligi boʻyicha hisoblashni, koʻndalang diafragmalar bilan mahkamlangan prizmatik taxlanma qobiqlar nazariyasi boʻyicha bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan elementlarning plastinkalari, tokchalari va devorlarni barqarorligi boʻyicha hisoblashni mazkur SHNQ ning 17-ilovasiga binoan bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
369. Ortotrop plitalar plastinkalarining barqarorligini ularning qalinliklarini kengliklariga nisbatini mazkur SHNQ ning 367-bandiga muvofiq belgilash bilan taʼminlashga ruxsat etiladi, bunda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tasmali boʻylama qovurgʻalar uchun koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ5 va tavr tokchasining osimi bhni (11-rasm, a) ξ2th≥hw boʻlganda, 0,5hw ga yoki ξ2th≥hw boʻlganda, ξ1thga teng boʻlsa, (204) formula boʻyicha aniqlash lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ortotrop plita listining qoʻshni polosali boʻylama qovurgʻalari orasidagi qismi uchun, koeffitsiyent a ni, qistirish koeffitsiyenti ϑ7 va devorining qalinligi hw, boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofaga teng va tokchasining osilishi bh, boʻylama qovurgʻa balandligiga teng (11 rasm, b), lekin ξ2th dan katta boʻlmaganida formula boʻyicha aniqlash kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda ξ2 va ξ1 mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-rasm. Ortotrop plitalar plastinkalari hisobiy kesimlarining shakllari hisobiy kesimlarining shakllari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Hisobiy uzunliklar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
370. Bosh fermalar elementlarining hisobiy uzunliklari lef ni, chorrahali panjaralar elementlaridan tashqari quyidagi 68-jadval boʻyicha olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Boʻylama egilishning yoʻnalishi

Hisobiy uzunlik lef

belbogʻlarni

tayanch tirgaklarini va tayanch ustunlarini1)

panjaraning boshqa elementlarini

1. Ferma tekisligida

l

l

0,8l

2. Ferma perpendikulyar tekisligidagi yoʻnalishda (ferma tekisligidan)

ll

ll

ll

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — ferma tekisligida elementning geometrik uzunligi (tugunlar markazlari orasidagi masofa);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l1— ferma tekisligida siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Uzluksiz oraliq qurilmalarning oraliq tayanchlari oldidagi tayanch tirgaklari va tayanch ustunlarining hisobiy uzunligini, panjaraning boshqa elementlari kabi qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
371. Ferma (shprengelli, uchburchak panjarali yoki yarim tirgakli va h.k.) tekisligidan uzunligi boʻyicha turli siquvchi N1 va N2 (biroq N1>N2) zoʻriqishlar taʼsir etayotgan elementning hisobiy uzunligi lef quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(208)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, l1 ferma tekisligidan siljishdan mahkamlangan tugunlar orasidagi masofa. Bu holatda barqarorligi boʻyicha hisoblashni N1 zoʻriqishiga bajarish kerak. (208) formulani N2 choʻzuvchi kuchda qoʻllashda ruxsat etiladi, bu holda N2 ning qiymatini “manfiy” ishora bilan, lef ni esa lef ≥0,5l1 qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
372. Bosh fermaning kesishgan panjarali elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagi hollarda qabul qilish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligida — 0,8l ga teng qilib, bu yerda l — ferma tugunining markazidan, ularning kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
siqilgan elementlardan — quyidagi 70-jadval boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻzilgan elementlar uchun — elementning toʻla geometrik uzunligiga teng qilib, (lef=l1 , bu yerda l1 — quyidagi 69-jadvalga qaralsin).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Panjara elementlari kesishish tugunining konstruksiyasi

Ushlab turuvchi elementdagi ferma tekisligidan hisobiy uzunlik lef

choʻzilgan

ishlamaydigan

siqilgan

Ikkala element ham uzilmaydi

Ushlab turuvchi element uziladi va fasonka bilan yopiladi:

koʻrilayotgan element uzilmaydi

koʻrilayotgan element uzilmaydi va fasonka  bilan yopiladi

l

0,7 l1

0,7 l1

07l1

l1

l1

1,4 l1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
373. Toʻsinning umumiy barqarorligini tekshirishda, siqilgan belbogʻning hisobiy uzunligini quyidagilarga teng qilib olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻylama bogʻlovchilar fermasi tugunlari orasidagi masofaga — ustki va pastki belbogʻlar zonasida boʻylama bogʻlovchilari, tayanch kesimlarida koʻndalang bogʻlovchilari boʻlganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang bogʻlovchilar fermalari orasidagi masofaga — boʻylama bogʻlovchilarni faqat choʻzilgan belbogʻlar zonasida boʻlganida, bunda koʻndalang bogʻlovchilarning fermalari, boʻylama bogʻlovchilar tugunlari bilan markazlashtirilgan boʻlishi kerak, koʻrsatilgan fermalar belbogʻlarining bukiluvchanligi esa 100 dan oshmagan boʻlishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻsinning oraligʻiga oraliqda boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilari boʻlmaganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konsol oxiridan, konsolning tayanch orti kesimidagi eng yaqin koʻndalang bogʻlovchilari tekisligigacha boʻlgan masofaga — oraliq qurilmani osma yoki boʻylama surish orqali montaj qilinganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
374. Shu belbogʻida boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlmagan, “ochiq” oraliq qurilma bosh toʻsini yoki fermasi siqilgan belbogʻining hisobiy uzunligi lef ni uzunligi boʻylab oʻzgaruvchan boʻylama kuch bilan siqilgan, elastik
tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan hisobiy uzunlikni quyidagi formula boʻyicha hisoblashga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(209)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, l — belbogʻning uzunligi boʻlib, parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalar uchun hisobiy oraligʻiga, ustki belbogʻi egri chiziqli boʻlgan toʻsinlar va ustki poligonal belbogʻli fermalar uchun toʻla uzunligiga teng. μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti. Parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parallel belbogʻli toʻsinlar va fermalarning belbogʻlari, hamda ustki belbogʻi poligonal fermalar yoki egri chiziqli toʻsinlar uchun hisobiy uzunlik koeffitsiyenti µ ni quyidagi 70-jadval boʻyicha olish kerak, bunda eng katta siljish δ ni, oraliq oʻrtasida joylashgan rom uchun olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

𝜉

µ

koeffitsiyenti

𝜉

µ

koeffitsiyenti

0

5

10

15

30

60

100

0,696

0,524

0.443

0,396

0,353

0,321

0,290

150

200

300

500

1000

1000 dan yuqori

0,268

0,246

0,225

0,204

0,174

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, d belbogʻni koʻndalang gorizontal siljishlardan mahkamlaydigan romlar orasidagi masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
δ — F=1 kuchdan rom tugunining eng katta siljishi (tayanch romlarini hisobga olmaganda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Im — toʻsin (ferma) siqilgan belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momentining oʻrtacha (oraliq uzunligi boʻyicha) qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: Agar 70-jadval maʼlumotlari boʻyicha olingan hisobiy uzunlik lef<1,3d boʻlsa, u holda uni elastik tayanchlardagi sterjenning barqarorligi boʻyicha hisoblab aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝜉 ning oraliq qiymatlari uchun µ koeffitsiyentni chiziqli interpolyatsiya boʻyicha aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
375. Arkali oraliqlar quyidagi turlarga boʻlinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprik tayanchlariga qattiq mahkamlangan sharnirli arkalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tayanchlarga sharnirli mahkamlangan qoʻsh sharnirli arkalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tayanchlarda va arka oraligʻining oʻrtasida sharnirli uch sharnirli arkalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qattiq siqish bilan moslashuvchan arkalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uch va ikki sharnirli arkalar kesimlarida hisoblangan kuchlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M=MB Hy
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N=Qδϲοsφ+Ηϲοsφ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q= Qδϲοsφ-Ηϲοsφ,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda Μ va Qδ — egilish momenti va sharnirli balkaning (arka) tegishli kesim qismidagi kesuvchi kuch mos keladigan kesimida kesish kuchi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — arka oʻqi boʻylab zoʻriqishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
H — vertikal kuchlardan sharnir ustiga surish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
U — arkning koʻrib chiqilgan qismidagi balandlik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — arkaning kamar tenglamasining tegishli boʻlimidagi kamarning moyillik burchagi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
U= bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝑓 — tayanch ustidagi ilgak oʻqidan kamarning yuqori qismigacha boʻlgan kamar balandligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
𝑙 — ilgak oʻqlari orasidagi kamarning taxminiy uzunligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — koʻrib chiqilayotgan qismning qoʻllab-quvvatlash menteşesi oʻqidan pozitsiyasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F=, bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — vertikal koʻndalang oʻqi boʻylab koʻndalang kesim maydoni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— arkaning kesim yuzasi maydoni normal
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
J — qiya kesimning inersiya momenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— arka kesimidagi normal inersiya momenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ht — harorat farqi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mt =Ht • U — harorat taʼsiridan arka kesimidagi eguvchi moment
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sharnirsiz arkada hisoblangan kuchlanishlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Na=N0+Hcosφ+Q·si·φ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q0=Q0-Hsinφ+Qcosφ, bu yerda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M0, N0, Q0 — tayanchga biriktirilgan markazdagi zoʻriqishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, H i Q — sharnirli arkalarda shunga oʻxshash zoʻriqishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vertikal tirgaklar bilan birlashtirilgan arkadagi zoʻriqishlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Balka kesimi qalinligi — choʻzilishi dan olinishiga, ferma bomining balandligi dan olinishiga tavsiya etiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bikrli toʻsinlarda tirgakdagi zoʻriqishlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan ferma uzunligi boʻylab chiziqli yuklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bikrli toʻsin betonnidagi zoʻriqish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
E — poʻlatning elastiklik moduli
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδ — toʻsin kesimining maydoni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliqning oʻrtasida eguvchi moment
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
q — doimiy va vaqtinchalik vertikal kuchlardan chiziqli yuklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ƶ — ferma kesimining ogʻirlik markazlari va bikrlik toʻsini orasidagi masofa
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ferma kesimidagi zoʻriqish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp Arka bikrli toʻsinning — birga ishlashidan keltirilgan inersiya momenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z2 bunda JH, JF — bikrli toʻsin va fermadagi inersiya momentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fd, Ff — bikrli toʻsin va ferma kesimlari maydoni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzluksiz arkalar umumiy bikrligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
φ — mazkur SHNQ ning 16-ilovasi asosida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 va S3 jadvallari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — mazkur SHNQ ning 424-bandi, 60-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m1 — 16-ilovasi asosida RI jadval.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδp — arka va bikrli toʻsin kesimlari maydoni yigʻindisi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fermaning oraliq oʻrtasida egilishi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp keltirilgan inersiya momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Arkalarni hisoblash, arkalar va qatnov qismi elementlari hamda ularni ushlab turuvchi elementlarning birgalikda ishlashini hisobga olgan holda SHEXM da bajariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yaxlit oʻzgarmas kesimli arkani umumiy barqarorlikka tekshirishda uning tekisligidagi hisobiy uzunligi lef ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, l — arka oraligʻining uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a = f/l — koeffitsiyent (bu yerda f — arkaning koʻtarilish mili);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ — 72-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzgaruvchan kesimli ikki sharnirli arka uchun ζ ning qiymatini, uning inersiya momenti uni oraliq uzunligi boʻyicha oʻrtacha qiymatining ± 10 % chegarasida oʻzgarganda, quyidagi 71-jadvalning 4 vaziyati boʻyicha aniqlanadi, bunda Elbog ni oraliqning choragida olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hamma hollarda arkaning uzunligi lef uning tekisligida, ustunlar yoki osgichlar mahkamlangan tugunlar orasidagi masofadan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Arkaning turi

ζ  koeffitsiyenti

1. Arka bilan osgichlar orqali biriktirilgan buki-luvchan tortqichli1), harakat pastidan boʻladigan ikki sharnirli

2. Sharnirsiz

3. Uchsharnirli

4. Arka bilan ustunlar orqali biriktirilgan bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli

va  dan kichigi

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71-jadvalda belgilanganlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ1, ζ2 — quyidagi 72-jadval boʻyicha olinadigan koeffitsiyentlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — (209) formulaga qarang; bu yerda, Ibal va Ibogbikrlik toʻsiniga va arkaga muvofiq keluvchi kesimning inersiya momentlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Tortqichning va arkaning bikrliklari nisbati 0,8 dan katta boʻlganda, arkaning hisobiy uzunligi, arka bilan ustun orqali biriktirilgan, bikrlik toʻsini uzluksiz boʻlgan ikki sharnirli arkaniki kabi aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Α

Koeffitsiyentlar

α

Koeffitsiyentlar

ζ1

ζ2

ζ1

ζ2

0,1

28,5

22,5

0,5

36,8

44,0

0,2

45,4

39,6

0,6

30,5

0,3

46,5

47,3

0,8

20,0

0,4

43,9

49,2

1,0

14,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: α ning oraliq qiymatlari uchun ζ1 va ζ2 koeffitsiyentlar chiziqli interpolyatsiya orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
376. Xochsimonidan tashqari xohlagan panjarali boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarining hisobiy uzunligi lef ni quyidagilarga teng qilib olish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlash markazlari orasidagi masofa I2 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻlovchilar tekisligidan — bogʻlovchilar elementlari oʻqlarini, bogʻlovchilar fasonkalarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsinlariga mahkamlovchi boltlarning chetki qatorlari oʻqlari bilan tutashgan nuqtalar orasidagi masofa I3 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bogʻlovchilarning oʻzaro kesishuvchi elementlarining hisobiy uzunligi — lef quyidagicha qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻlovchilar tekisligida — bogʻlovchilar elementlarini bosh fermalar yoki toʻsinlarga hamda qatnov qismi toʻsiniga mahkamlanish markazidan bogʻlovchilar oʻqlari kesishgan nuqtagacha boʻlgan masofaga teng qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻlovchilar tekisligidan: choʻziluvchi elementlar uchun — I3ga teng; siqiluvchi elementlar uchun — mazkur SHNQ ning 69-jadvali boʻyicha, bunda bogʻlovchilar elementlari oʻqini bogʻlovchilar fasonkalarini mahkamlovchi boltlarning chetki qatori oʻqi bilan kesishish nuqtasidan bogʻlovchilar elementlari oʻqlarining kesishish nuqtasigacha boʻlgan masofani l deb, I1 ni I2masofa deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yakka burchaklardan qilingan, xochsimonidan tashqari, bogʻlovchilarning xohlagan panjarali elementlari uchun, hisobiy uzunlik lef ni, ularning uchlarini mahkamlovchi chetki boltlar orasidagi l ga teng qilib olinadi.
Bogʻlovchilarning xochsimon panjaralarida lef =0,6 l boʻladi. Kesimning inersiya radiusini minimal qilib (i=imin) qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
377. Yaxlit devorli toʻsinlarda, bitta yoki bir nechta tayanch bikrlik qovurgʻalaridan tashkil topgan tayanch ustunlarining hisobiy uzunligi lef ni va ularga tutashuvchi devorning qismlarini quyidagi formula bilan aniqlanadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lef = μlc (212)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, μ — hisobiy uzunlik koeffitsiyenti; lc — toʻsinning tayanch ustuni uzunligi boʻlib, koʻtaruvchi ustunning yuqorisidan ustki belbogʻigacha yoki koʻndalang bogʻlovchilarning eng yaqin joylashgan tugunigacha boʻlgan masofaga teng.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tayanch ustunining hisobiy uzunlik koeffitsiyenti μ ni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (213)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, bunda Ic devorning tekisligi bilan mos tushadigan oʻqqa nisbatan tayanch ustuni kesimining inersiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IT, lT — koʻndalang bogʻlovchilar tirgaklarining mos holdagi kesimining inersiya momenti va uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“ochiq” oraliq qurilmalarda (213) — formuladagi n=0 deb olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bitta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda uning kesimi tarkibiga, bikrlik qovurgʻasidan tashqari, unga tutash boʻlgan devorining b11t kenglikdagi qismini kiritish kerak (bunda t — kesimning qalinligi, ζ1 — 73-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

73-jadval

74-jadval

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

 koeffitsiyent qiymati

Poʻlatning mustahkamlik sinfi

 koeffitsiyent qiymati

S235

14

S235

44

S325 — S345

12

S325 — S345

38

S390f

11,5

S390

36

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir nechta bikrlik qovurgʻasi boʻlgan tayanch ustunining, ular orasidagi masofalar b22t (bunda ζ2 — 74-jadvaldan olinadigan koeffitsiyent) boʻlganda, yuzasini, inersiya momentini va inersiya radiusini aniqlashda, uning kesimi tarkibiga, koʻrsatilgan barcha bikrlik qovurgʻalari, ular orasidagi devorlari hamda chetki qovurgʻalarga tashqi tomondan tutash boʻlgan devorining b11t kenglikdagi qismini kiritish kerak, bu yerda ζ1 — 73-jadvaldan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-§. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
378. Sterjenli elementlarning chegaraviy bukiluvchanligi quyidagi 75-jadvalda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Konstruksiyalarning elementlari

Koʻpriklarning sterjenli elementlarining chegaraviy bukiluvchanligi

Temir yoʻl va piyodalar yoʻlidagi

avtomobil yoʻllari va shahardagi

Bosh fermalarning siqilgan va siqilib-choʻziladigan elementlari; tayanch ustunlari;

bosh fermalar belbogʻlarining choʻzilgan elementlari.

100

120

Bosh fermalarning belbogʻlardan tashqari choʻzilgan elementlari;

lef — hisobiy uzunlikni kamaytirish uchun xizmat qiladigan elementlar.

150

150

Bosh fermalar va boʻylama toʻsinlar boʻylama bogʻlovchilarining siqilgan elementlari, hamda tormozlash bogʻlovchilari

130

150

Xuddi shunday, choʻzilgan

130

180

Koʻndalang bogʻlovchilarning elementlari:

Tayanchda

130

150

Oraliqda

150

150

Sathida boʻylama bogʻlovchilari boʻlmagan koʻndalang bogʻlovchilar fermalarining belbogʻlari yoki birgalikda ishlashi uchun bosh toʻsin belbogʻlari bilan biriktirilgan plita

100

100

Siqilgan yoki siqilib-choʻziladigan toʻplanma elementning tarmoqlari

40

40

Xuddi shunday, choʻzilgan

50

50

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementning egiluvchanligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bunda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
L — platina sterjeni uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jo — koʻndalang kesim inersiyasi radiusi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-§. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini chidamlilikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
379. Poʻlat konstruksiyalar elementlarini va ularning birikmalarini (poʻlat arqonlardan tashqari) quyidagi formulalar boʻyicha bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (214)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (215)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σmax,ef — mutloq eng katta normal kuchlanish (choʻzuvchi-musbat); τmax,ef — burchak choklarini qirqilishga hisoblashda eng katta mutloq kuchlanish (uning yoʻnalishi musbat qilib olinadi); γw koeffitsiyent; m — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti. σmax,ef va τmax,ef kuchlanishlarni quyidagi 76-jadvalda keltirilgan formulalarning toʻgʻri keladigani orqali va mazkur SHNQ ning 106 va 109-bandlaridagi kuchlanishlarning (234) — (245) formulalari bilan aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γ — koeffitsiyentni quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (216)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ζ — temir yoʻl va piyodalar oʻtish koʻpriklari uchun 1,0 ga, avtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklari uchun 0,7 ga teng boʻlgan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
υ — σmax ni aniqlashda, taʼsir chizigʻini yuklash uzunligi λ ga bogʻliq boʻlgan, koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
αβ — poʻlat rusumini va yuklanish tartibini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — 19-ilovasining 1-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti; ρ — oʻzgaruvchan kuchlanishlar siklining assimetriya koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koeffitsiyent ρ ni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(217)
(218)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σmin, σmax, τmin, τmax — shu kesimda, aniqlangan formulalar bilan eng kichik va eng katta haqiqiy miqdori boʻyicha, oʻzining belgilari bilan aniqlanadigan kuchlanishlar qiymati, xuddi shu σmax,ef va τmax,ef kabi; bunda æ3 =1,0 deb qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Zoʻriqish holati

smax,ef  ni aniqlash uchun formula

Choʻzilish yoki siqilishda

Asosiy tekisliklar birortasining egilishida

Asosiy tekisliklar birortasining egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda

Ikkita asosiy tekisliklarning egilishida

Ikkita asosiy tekisliklarning egilishi bilan choʻzilish yoki siqilishda

 

 

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M, Mx, My — 73-bandiga asosan aniqlanadigan, qaralayotgan kesimdagi keltirilgan egilish momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ3 — 1,05 ga teng deb qabul qilingan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: Yuqori mustahkam boltlar bilan friksiyaviy ulangan elementlarni hisoblashda 76-jadvaldagi formulalarga brutto kesim tavsifi qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(214) formulada qavs ichidagi ustki belgilarini (212) formula boʻyicha hisoblaganda, agar σmax>0 boʻlsa va har doim (213) formula boʻyicha hisoblaganda olinishi kerak. α va β — koeffitsiyentlari quyidagi 77-jadval boʻyicha olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 Poʻlatning  mustahkamlik sinfi

Koeffitsiyentlarning qiymatlari

S235

S325 — S345

S390

0,64

0,72

0,81

0,20

0,24

0,20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γm — koeffitsiyentlarni payvandli choklar uchun hisoblashda, α va β koeffitsiyentlarni element metalli uchun olingan qiymatlari qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
υ — koeffitsiyentni quyidagiga teng qilib olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, υ va ξ qiymatlarini quyidagi 78-jadval boʻyicha olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyentitsiyenti β

Poʻlatning mustahkamlik sinfi uchun υ va ξ koeffitsiyentlarning qiymatlari

S235

S325 — S390

υξυξ

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

1,7

1,8

1,9

2,0

2,2

2,3

2,4

2,5

2,6

2,7

3,1

3,2

3,4

3,5

3,7

4,4

1,45

1,48

1,51

1,54

1,57

1,60

1,63

1,66

1,69

1,71

1,74

1,80

1,83

1,86

1,89

1,92

1,95

2,07

2,10

2,15

-

-

-

0,0205

0,0218

0,0232

0,0245

0,0258

0,0271

0,0285

0,0298

0,0311

0,0325

0,0338

0,0364

0,0377

0,0390

0,0404

0,0417

0,0430

0,0483

0,0496

0,0523

-

-

-

1,65

1,69

1,74

1,79

1,83

1,87

1,91

1,96

2,00

2,04

2,09

2,18

2,23

2,27

2,31

2,36

2,40

2,57

2,62

2,71

2,75

2,84

3,15

0,0295

0,0315

0,0335

0,0355

0,0375

0,0395

0,0415

0,0436

0,0455

0,0475

0,0495

0,0536

0,0556

0,0576

0,0596

0,0616

0,0636

0,0716

0,0737

0,0777

0,0797

0,0837

0,0977

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
380. Arqonlarni chidamlilikka quyidagi formula boʻyicha hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(220)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, m1 — arqonni chidamlilikka hisoblashdagi ish sharoiti koeffitsiyenti, teng boʻladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
arqonlardagi zoʻriqishlarni individual tartibga solinmaydigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun — 0,83;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalarning zoʻriqtirilgan elementlari va arqonlardagi zoʻriqishlari individual tartibga solinadigan vantli va osma koʻpriklarning egiluvchan yuk koʻtaruvchi elementlari uchun, jumladan, arqonlarni montaj qilishda egilish milining miqdori boʻyicha — 1,0;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdh — arqonlarning mazkur SHNQ ning 355-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γws — kuchlanishning oʻzgaruvchanligini hisobga oluvchi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(221)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ζϑρ — mazkur SHNQ ning 379-bandiga binoan qabul qilinadigan koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βs — qiymati mazkur SHNQ ning 18-ilovasining 2-jadvali boʻyicha olinadigan kuchlanishlar toʻplanishining samarali koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 59-jadval boʻyicha olinadigan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-§. Yuk koʻtaruvchi elementlar va birikmalarni hisoblashning alohida xususiyatlari. Bosh fermalar elementlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
381. Panjarali bosh fermalar elementlari va birikmalarining kesimlari balandligini element uzunligiga nisbati 1/15 dan katta boʻlganidagi mustahkamligi boʻyicha hisoblashda, tugunlarining bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olinishi kerak. Bu talab yuqori mustahkam boltlardagi tugun birikmali panjarali bosh fermalar elementlarini chidamlilikka hisoblashga ham taalluqlidir; payvand tugunli birikmalarda chidamlilikka hisoblashni, elementlar kesimlari balandligini uzunligiga nisbatining qiymatidan qatʼiy nazar tugunlar bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak. Qatnov sathida belbogʻga ega boʻlgan, yuklamani tugundan tashqari qoʻyilishidan oʻq zoʻriqishlari va egilishning birgalikdagi taʼsiriga ishlovchi panjarali bosh fermani mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, kesim balandligini panel uzunligiga nisbatidan qatʼiy nazar, koʻrsatilgan belbogʻ tugunlarining birligini hisobga olgan holda bajarilishi kerak. Qolgan tugunlarning bikrligini hisobga olishni yuqorida koʻrsatilgani kabi bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan barcha hollarda mustahkamligi boʻyicha hisoblashlar va tugunlarning bikrligidan boʻladigan eguvchi momentlarni 20 % kamaytirish kerak. Bogʻlovchilarni yoki gorizontal diafragmalarni ekssentrisitet bilan tutashishidan va fermalar elementlarini toʻla markazlashtirilmaganligidan (mazkur SHNQ ning 344-bandini hisobga olgan holda) boʻladigan eguvchi momentlarni toʻliq hisobga olish kerak. Bu talab panjarali bosh fermalar va bogʻlovchilarning gorizontal va qiya elementlarida, ularning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olishga ham tegishlidir. Bunda bu eguvchi momentlarini, element uzunligining oʻrtasida va uning chetlarida erkin tayangan element uchun olingan momentning 0,6 siga teng boʻlgan parabola boʻyicha tarqalgan ordinatalar bilan qabul qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
382. Panjarali bosh fermalar elementlarining barqarorligi boʻyicha hisoblashlarda, tugunlarining bikrligi, bogʻlovchilar va koʻndalang toʻsinlar taʼsiridan boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tomonlarining oʻlchamlari nisbati ikkidan katta boʻlmagan, yopiq qutisimon kesimga ega boʻlgan panjarali fermalar elementlarini, kesimining gorizontal va vertikal oʻqlariga nisbatan yassi egilishi shakli boʻyicha barqarorlikka hisoblashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
383. Siqilgan elementlarning erkin uzunligini kamaytirish uchun ishlatiladigan oraliq qurilmalarning ustunlari, tirgaklari, tortqichlari, bogʻlovchilari va boshqa elementlarini, siqilgan elementdagi boʻylama zoʻriqishning 3 % ga teng boʻlgan kuch bilan siqilishga va choʻzilishga hisoblash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
384. Qiya itarish kuchini tayanchlarga uzatuvchi arkali koʻpriklarda, arkalar orasidagi boʻylama bogʻlovchilari, uchlari boʻyicha qistirilgan toʻsinli fermaning elementlari kabi hisoblanadi. Uzlukli toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh ferma belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilardan hosil qilingan shamol fermasini, oʻzining tekisligida portallarga yoki tayanchiqlarga harakatlanuvchi-tayangan uzlukli toʻsinli qilib qabul qilinadi. Arkalarda va ferma belbogʻlarining poligonal shakllarida, shamol fermasining belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni, olingan natijalarni berilgan elementning gorizontalga qiyalik burchagi kosinusiga boʻlish bilan yassi ferma uchun hisoblangani kabi hisoblashga ruxsat etiladi. Harakat pastidan tashkil qilingan uzluksiz toʻsinli oraliq qurilmalarda, bosh fermalar belbogʻlari va boʻylama bogʻlovchilar bilan hosil qilingan shamol fermasini, ustki egiluvchan tayanchga harakatlanuvchi-tayanganlarini — oxirgi tayanchlardagi portallar va bosh fermalarning har bir oraliq tayanchlarida deb, pastkisini esa — bikr tayanchlarga tayangan tayanchiqlar deb hisoblab, uzluksiz toʻsinlar kabi hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
385. Bosh fermalar va bogʻlovchilarning elementlarini, shamol taʼsiridan egilishga hisoblamaslikka ruxsat etiladi. Tayanch portallarini mos keladigan shamol fermalarini reaksiya bilan taʼsir etishiga hisoblanishi kerak, bunda toʻsinli oraliq qurilmalarning pastki belbogʻlarida, boʻylama zoʻriqishlarning gorizontal hosil qiluvchilarning oyoqlarida hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
386. Tayanch tuguniga tutashuvchi bosh fermalar belbogʻlari va panjara elementlarini, oʻq boʻylab taʼsir etuvchi kuchga va tormozlashning yoki tortqichning boʻylama kuchini harakatlanmaydigan tayanchiqqa ekssentrisitet bilan uzatishidan boʻladigan eguvchi momentga, hamda bir katokli tayanchiqning, tayanch tuguni markaziga nisbatan reaksiyasining ekssentrisitetidan boʻladigan eguvchi momentga hisoblanishi kerak. Eguvchi momentlarni tayanch tuguni elementlari aro tarqalishini mazkur SHNQ ning 344-bandiga binoan olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
387. Panjarali yoki yaxlitdevorli diafragmalar hamda ortotron plitalarning koʻndalang qovurgʻalari va listlari va toʻsin devorlari bilan, qutisimon va P simon kesimli oraliq qurilmalarda hosil qilinadigan koʻndalang mustahkamlagichlar. Oraliq qurilmalarni fazoviy hisoblashlar bilan aniqlanadigan zoʻriqishlarga mustahkamlikka, barqarorlikka va chidamlilikka tekshirilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konfiguratsiyasi oraliq qurilmaning koʻndalang koʻrinishiga mos keladigan, kesim tarkibiga esa panjarali yoki yaxlitdevorli koʻndalang qovurgʻalar yoki diafragmalardan tashqari umumiy kengligi bosh toʻsinlarning qoʻshni devorlari orasidagi masofaning 0,2 qismiga teng, lekin koʻndalang mustahkamlagichlar orasidagi masofadan katta boʻlmagan list ham kiradigan, koʻndalang mustahkamlagichlarni rom yoki toʻsin kabi hisoblashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang mustahkamlagichlarning tayanch kesimlarida, tayanchiqlar joylashadigan joyida bikr tayanchlari boʻladi. Bu mustahkamlagichlarni tayanch reaksiyalariga, mahalliy vertikal yuklarga va devorlari va ortotrop plitalar listlarida, koʻndalang kesimli konturi boʻyicha tarqalgan, shu tayanchga tutashuvchi oraliqlarni egilishi va buralishidan boʻladigan urinma kuchlanishlarga hisoblash kerak. Oraliqda, jumladan toʻplangan kuchlar qoʻyilgan (masalan, vantlardan boʻladigan zoʻriqishlar) joylarda joylashgan koʻndalang mustahkamlagichlarni, barcha tashqi kuchlar va devorlari va ortotrop plitalar listlarida egilish va buralishdan boʻladigan urinma kuchlanishlarni hisobga olgan holda hisoblash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
388. Izlarning radiusi 1000 m dan kam boʻlgan egri chiziqli qismida joylashgan toʻgʻri chiziqli temir yoʻl oraliq qurilmalarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashlarda, oraliq qurilmani fazoviy konstruksiyalar singari buralishida hosil boʻladigan zoʻriqishlarni hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
389. Konstruksiyalarni koʻp bosqichli qilib qurilganda, montajning oraliq bosqichlarida kesimlarning mustahkamligini, (153) — (174) formulalar boʻyicha, bunda æ, æx, æu, y, yx, yu koeffitsiyentlarni 1,0 ga teng qilib olib tekshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
390. Vantli tizimlar oraliq qurilmalari vantlarining boʻylama deformatsiyalarini, quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan keltirilgan elastiklik modulini qabul qilib aniqlanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(222)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, E — arqonning mazkur SHNQ ning 58 va 59-jadvallari boʻyicha olinadigan elastiklik moduli; ρ — arqon materialining zichligi; g — ogʻirlik kuchining tezlanishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — vantlarning gorizontal proyeksiyasi; A — arqon koʻndalang kesimining yuzasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1, S2 hisoblash bajarilayotgan vantdagi, yuklamani qoʻyilgunicha va qoʻyilgandan keyingi mos keladigan zoʻriqishlarining boshlangʻich va oxirgi qiymati. Vantlardagi zoʻrigʻishlarni ketma-ket yaqinlashish orqali aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
391. Vantli va osma koʻpriklarning pilonlarini, deformatsiyaviy hisoblashlar asosida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha tekshirilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Umumiy barqarorligini tekshirishda pilonning egiluvchanligini, oʻzgaruvchan bikrligini, uni poydevorlarga va rigellar, kabellar va vantlar tutashtirilgan tugunlarda mahkamlash va yuklash shartlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vant-toʻsinli koʻpriklarning bir ustunli pilonlari uchun, vantlardagi zoʻriqishlardan boʻladigan taʼqib qiluvchi samarani hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
392. Oldindan zoʻriqtiriladigan yoki tartibga solinadigan konstruksiyalar, oldindan zoʻriqtirish yoki tartibga solishni bajarishning barcha bosqichlarida mustahkamligi va barqarorligi boʻyicha hisoblash bilan tekshirilishi kerak, bunda, ish sharoiti koeffitsiyentlarini mazkur SHNQ ning 341-bandi boʻyicha, yuklama boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlarini (1,0 dan katta yoki kichik) — mazkur SHNQ ning 16-bob koʻrsatmalariga binoan qabul qilinishi va har bir bosqich uchun hisoblangan zoʻriqishlar yigʻilishi kerak. Hisoblashlarda kuchlanishlarni zoʻriqtirilgan elementlar ankerlarining relaksatsiyasi ishqalanishni va qayishqoqligidan yoʻqotishlarini mazkur SHNQ ning 12-ilovasiga muvofiq hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-§. Qatnov qismi elementlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
393. Boʻylama toʻsinlarida uzilishlari boʻlmagan (ularning biri ikkinchisiga uchlari bilan tutashadigan boʻylama siljuvchi tayanish bilan maxsus tugunalari) oraliq qurilmalar qatnov qismining boʻylama toʻsinlarini, ishining elastik bosqichi boʻyicha ularni bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan qoʻshimcha zoʻriqishlarini hisobga olgan holda hisoblanishi kerak, bunda bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat qatnov qismini ular bilan maxsus gorizontal diafragmalar orqali birgalikda ishlashga kiritilgandagina hisobga olishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
394. Koʻndalang yuk koʻtaruvchi konstruksiyalardagi (plitali, koʻndalang toʻsinlar, drafragmalar, sterjenli bogʻlanishlarda) kuchlarni bu elementlarni oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlarini fazoviy birga ishlash (umumiy hisoblash) va mahalliy kuchlar taʼsiri (mahalliy hisoblash) ni inobatga olib aniqlash kerak. Diafragmalarni ustki belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlar pastki belbogʻlari bilan qoʻshilishiga tavsiya etiladi. Koʻndalang bogʻlanishlarni asosiy toʻsinlar koʻndalang tutgichlari tekisligida joylashtirish kerak. Qatnov qismini panjarali bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilganda, ularni montaj qilish tartibidan qatʼiy nazar barcha boltpayvandli oraliq qurilmalarni belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamaytirishni, faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalarga nisbatangina hisobga olish kerak. Qatnov qismida zoʻriqishlarni aniqlashda, belbogʻlardagi deformatsiyalarni hisobga olishni bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
barcha yuklamalardan — qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashini ularni montaji bilan bir vaqtda kiritilganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faqat vaqtinchalik vertikal yuklamadan qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikda ishlashni, doimiy yuklamalarni bosh fermalarga uzatilgandan keyin kiritilganida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
395. Qatnov qismi elementlaridagi bosh fermalar bilan birgalikda ishlashidan boʻladigan zoʻriqishlarni, gorizontal tekislikda quyidagi mahkamlashlar bor deb faraz qilib aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻylama toʻsinlar koʻndalanglariga sharnirli mahkamlangan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bogʻlovchilar sathida joylashgan koʻndalang toʻsinning belbogʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosh ferma belbogʻlariga bikr mahkamlangan, uning boshqa belbogʻi esa — sharnirli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang toʻsinlar kesimlarini, qatnov qismi elementlarini bosh fermalar belbogʻlari bilan birgalikda ishlashidan, gorizontal tekislikda hosil boʻladigan eguvchi momentlar My ni hisobga olgan holda mustahkamligi boʻyicha hisoblashni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
My 20 % ga kamaytirib olib, (159) — (168) formulalar boʻyicha bajarish kerak. Ballastkiz polotnoli plitali qatnov qismli elementlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashlarda, plitalarni boʻylama toʻsinlar bilan birgalikda ishga kiritilishidan boʻladigan ulardagi zoʻriqishlarga hisobga olinmogʻi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
396. Koʻndalang toʻsinlar bilan ustki yoki ikkala belbogʻi boʻyicha qoplagich (“baliqcha”) bilan tutashtirilgan boʻylama toʻsinlardagi zoʻriqishlarni, toʻsinlarning uzluksizligi va tayanchlarni egiluvchan qayishqoqligini hisobga olgan holda aniqlash lozim. Boʻylama toʻsinlarning belbogʻlari mahkamlagichlari va devori orasida oʻq boʻylab zoʻriqishlar va eguvchi momentlarni tarqatishi, ularning qayishqoqligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
397. Bosh ferma bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan panjarali oraliq qurilmalarning boʻylama toʻsinlarini, ularning belbogʻlarini koʻndalang toʻsinlarga tutashishida, qanday konstruktiv shaklda mahkamlanishidan qatʼiy nazar, mustahkamligi boʻyicha uzlukli kabi hisoblashga ruxsat etiladi, bunda toʻsinlarning belbogʻlari va devorini koʻndalangiga mahkamlash detallarini, uzlukli toʻsin oraligʻi oʻrtasidagi 0,6 momentiga, uni mazkur SHNQ ning 396-bandiga binoan taqsimlash bilan hisoblanishi kerak. Koʻrsatilgan boʻylama toʻsinlarni chidamlilikka hisoblashda, eguvchi momentlarni, eguvchan-qayishqoq tayanchlardagi uzluksiz toʻsinlarning taʼsir chiziqlari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
398. Panjarali oraliq qurilmalarning koʻndalang toʻsinlari, koʻndalang toʻsin va tugun fasonkalariga tutashuvchi bosh ferma elementlari bilan hosil qilingan romning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang toʻsinlar, osqichlar va ustunlarning tayanch kesimlarini (osqich yoki ustunlari boʻlmaganda bosh ferma tirgaklarini ham), vertikal yuklamalar taʼsiri ostida koʻndalang toʻsinlarni egilishi natijasida koʻrsatilgan elementlar bilan tashkil qilingan rom elementlarida hosil boʻladigan eguvchi momentga tekshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarining bir izli oraliq qurilmalari uchun yopiq koʻndalang rom elementlarida eguvchi momentlarni quyidagi formulalar boʻyicha aniqlashga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang toʻsindagi tayanch eguvchi momentlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (223)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
osqich yoki ustundagi eguvchi moment: koʻndalang toʻsinni mahkamlangan cheti yonida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (224)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻndalang toʻsinga yaqin joylangan koʻndalang bogʻlovchilar tuguni markazining sathida, ular boʻlmagan taqdirda esa bosh fermaning qarama-qarshi joylashgan belbogʻining markazida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(225)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(221) va (222) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — koʻndalang toʻsinning tayanch reaksiyasi; α — bosh ferma belbogʻi kesimining oʻqi va boʻylama toʻsin kesimining oʻqi orasidagi masofa; B — bosh ferma belbogʻlarining oʻqlari orasidagi masofa; lm— bosh ferma panelining uzunligi (koʻndalang toʻsinlar orasidagi masofa); H — ferma tekisligidan osqich yoki ustunning hisobiy uzunligi; Ibal — koʻndalang toʻsinning, uni uzunligining oʻrtasidagi brutto kesimining inersiya momenti; Ic — bosh ferma tekisligiga parallel boʻlgan oʻqqa nisbatan osqich yoki ustunni brutto kesimining inersiya momenti; It — koʻndalang toʻsinga tutashadigan bosh ferma belbogʻining toza buralishining inersiya momenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
399. Harakat pastidan tashkil qilingan ochiq oraliq qurilmalarda koʻndalang romlarni, belbogʻ kesimining ogʻirlik markazi sathiga qoʻyilgan va toʻsin yoki fermaning siqilgan belbogʻidagi boʻylama zoʻriqishning 2 % ga teng boʻlgan shartli gorizontal kuchlarga hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
400. Poʻlat ortotrop plitali avtomobil yoʻl, shahar, aralash va piyodalar oʻtadigan koʻpriklarning qatnov qismi elementlaridagi zoʻriqishlarni, koʻndalang qovurgʻalarini diskret joylashgan qovurgʻalarini diskret joylashgan fazoviy hisobiy shakllarini qoʻllab va plitalarni bosh fermalar (toʻsinlar) bilan birgalikda ishlashini hisobga olib aniqlash kerak. Ortotrop plitalar elementlarini mustahkamligi va barqarorligini hisoblashni mazkur SHNQ ning 19-ilovasi boʻyicha bajariladi, chidamlilikka — mazkur SHNQ ning 19-ilovasida keltirilgan maxsus uslub boʻyicha bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-§. Bogʻlovchilarning elementlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
401. Xochsimon, romb va uchburchak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi, bosh fermalar yoki toʻsinlar belbogʻlari deformatsiyasidan boʻladigan zoʻriqishlarni, ularni ishga kiritilgandan keyin taʼsir etadigan vertikal yuklamalardan aniqlash kerak. Boʻylama toʻsinlar bilan biriktirilmagan yoki ularda uzilish boʻlganda biriktirilgan (mazkur SHNQ ning 393-bandi) boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi zoʻriqishlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qachonki, koʻndalang egiluvchi toʻsin, bogʻlovchilar tirgagi boʻlganda, xochsimon panjaraning qiya tirgagida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(226)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xochsimon panjaralarning bosh qiya tirgaklarida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (227)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
romb panjaralar qiya tirgagida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (228)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchburchak panjaralar qiya tirgagida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (229)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har qanday panjarali bogʻlovchilar tirgaklarida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(230)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(224) — (228) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mos holdagi bogʻlovchilar qiya tirgagi va tirgagidagi zoʻriqishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mos holdagi tirgakdan chap va oʻng tomonlari qiya tirgakdagi zoʻriqishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bosh ferma belbogʻidagi normativ kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— koʻndalang toʻsinning pastki belbogʻidagi oʻrtacha eguvchi momentlarni (toʻsin uzunligi boʻyicha notekis tarqalishini eʼtiborga olgan holda hisoblangan) kuchlanish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mos holda qiya tirgak va tirgakning kesim yuzasi; koʻndalang egiluvchi toʻsin tirgak boʻlgan holda (204) — (207) — formulalarda Ac = ∞ deb olinishi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — bosh ferma belbogʻining vertikal oʻqqa nisbatan inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α — belbogʻlar qiya tirgagi va bosh ferma belbogʻi orasidagi burchak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yaxlit devorli toʻsinlar bogʻlovchilari elementlaridagi zoʻriqishlarni hisoblashda (204) — (207) formulalarda σf ni oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida joylashgan brutto yuzasi boʻyicha hisoblangan bosh toʻsin devoridagi kuchlanish σw ni qabul qilish kerak; (204) formuladagi σmf oʻrniga, bogʻlovchilar tekisliklari sathida koʻndalang toʻsin devoridagi oʻrtacha σmf qanday hisoblangan boʻlsa, shunday hisoblangan zoʻriqish σmw ni qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yarim qiya tirgak panjarali boʻylama bogʻlovchilar elementlaridagi vertikal yuklamadan boʻladigan zoʻriqishni hisobga olmaslikka ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
402. Bir butun payvandlangan oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni birgalikda ishlashga kiritilishi hisobiga bosh fermalar belbogʻlaridagi zoʻriqishlarni kamayishini, boʻylama bogʻlovchilarni oʻrnatilgandan va mahkamlangandan keyin taʼsir qiluvchi hamma yuklamalardan, boltli-payvandli oraliq qurilmalarda esa faqat vaqtinchalik vertikal yuklamalardan hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
403. Bogʻlovchilari romb va uchburchak panjarali, hamda turli bikrlikdagi xochsimon tirgakli bosh fermalar belbogʻlarini mustahkamlikka va chidamlilikka hisoblashni, bogʻlovchilar elementlaridagi deformatsiyalardan va bogʻlovchilarning turidan qatʼiy nazar, qatnov qismi koʻndalang toʻsinlari deformatsiyalaridan belbogʻlarda hosil boʻladigan eguvchi momentlarni hisobga olgan holda bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belbogʻdagi, uchburchak va romb panjarali bogʻlovchilar tekisligida taʼsir etayotgan eguvchi momentlarni, quyidagi formula bilan aniqlash zarur
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(231)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Nc — bogʻlovchilar tirgagidagi zoʻriqish; lm — elementlarni belbogʻlarga mahkamlangan tugunlar markazlari orasidagi masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-§. Birikmalarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
404. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalarni, konstruksiya elementida ishtirok etadigan barcha zoʻriqishlarni uzatishga hisoblash kerak, bunda element kesimining har bir qismi unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishga muvofiq mahkamlangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu shartlar bajarilmagan holda, alohida zonalar va mahkamlash detallarini ortiqcha yuklashni mazkur SHNQ ning 60 va 80-jadvallarida koʻrsatilgan ish sharoiti koeffitsiyentlarini kiritish bilan hisobga olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementni tugunga bittalik fasonka bilan mahkamlashni hisoblashda, fasonka tekisligiga perpendikulyar boʻlgan tekislikdagi eguvchi momentlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birikmaning ogʻirlik markazi boʻylab oʻtuvchi boʻylama zoʻriqishni taqsimlashni, mahkamlashning boltlari yoki payvand choklari orasida tekis tarqalgan qilib olinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parchinlangan oraliq qurilmalar rekonstruksiyasi loyihasida parchinlangan birikmalarni hisoblarida birikuvchi elementlarning koʻtara olish qobiliyatini hisoblash kerak. Zaklyopka (boltlar) va payvand choklari bilan birgalikda biriktirishga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nuqsonli zaklyopkalarni GOST 22356 asosan 177kN (18tk) gacha boʻlgan yuqori mustahkamlangan boltlarga almashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zaklyopka boʻgʻinlarini hisoblashda, berilgan zaklyopkaning diametri (burgʻulangan teshikning diametri) hisoblangan deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
405. Siqilgan elementning frezalangan uchlari orqali toʻliq quvvatni oʻtkazishda, parchinlangan tutashma boʻgʻinlarini hisoblash 50% ga qisqartirilgan birlashtirilgan elementning maydoniga qarab shartli ravishda amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Parchinli boʻgʻinlarni hisoblashda quyidagi ish sharoitlari koeffitsiyentlari kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) biriktirilgan elementning burchak tekisligiga va tarmoqlariga nisbatan biriktiradigan parchinlar uchun ekssentrik boʻlgan, agar bu tarmoqlar biriktirma ichidagi taxtalar bilan oʻzaro bogʻlanmagan boʻlsa, shuningdek elementlarning va ularning tarmoqlarining bir tomonlama qoplamalarida — 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) burchak qisqartmasi chiqadigan gardishdagi parchinlar uchun — 0,7;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) kesimning alohida qismlarini toʻgʻridan-toʻgʻri emas, balki biriktirilgan qismning boshqa elementlari orqali mahkamlaydigan parchinlar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta list orqali biriktirilganda 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita list orqali biriktirilganda 0,8;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
parchin birikmasidan tashqariga chiqadigan va maydonning ¼ dan kamroq qismiga biriktirilgan qistirmalari orqali biriktirganda 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) ular bir-birining ustiga chiqadigan barcha qismlar bilan bevosita aloqada boʻlmagan qoplamali ikki tomonlama qoplaydigan birlashmadagi parchinlar uchun 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻylama balka koʻndalangga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar, ular boʻylama balkaning butun qoʻllab-quvvatlash reaksiyasini idrok etishi bilan hisoblab chiqiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) boʻylama balkaga biriktirilgan burchaklarning gardishlaridagi parchinlar uchun, shuningdek, koʻndalang balkaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlgan tuzilishga ega) 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) koʻndalang balkagga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan tuzilishga ega) 0,7.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: Egiluvchi momentini oʻzlashtirishga qodir boʻlmagan konstruksiyaga faqat qatnov qismi va asosiy balkalarning kamarlarining qoʻshma ishi hisobga olinmasa, ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang balkaning asosiy fermaga biriktirilishining vertikal burchaklaridagi parchinlar koʻndalang balkaning butun tayanch reaksiyasini oʻzlashtirganligi sababli hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunday holda, ish sharoitlarining quyidagi koeffitsiyentlari kiritiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta olmaydigan konstruksiyada) 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) fermaga biriktirilgan burchaklarning tokchalaridagi parchinlar uchun (tayanch momentini idrok eta oladigan konstruksiyalarda) 0,9;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
c) koʻndalang nurga biriktirilgan burchaklarning javonlaridagi perchinlar uchun 0,9.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
406. Payvand choklari kesimining hisobiy balandligini quyidagicha qabul qilish zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tutash choklar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻla eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tmin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlanadigan detallarni — tw=tw2min;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Burchak choklari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha — t11k1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasining metalli boʻyicha — t22k1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, tmin — payvandlanayotgan detallar qalinligining eng kichigi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tw,min — detallarni toʻla boʻlmagan eritish bilan payvandlangandagi tutashgan chok kesimining eng kichik qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kf — burchakli chok katetlaridan eng kichigi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
βf, βz — quyidagi 79-jadval boʻyicha olinadigan burchakli choklar hisobiy kesimining koeffitsiyentlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Payvandlash simining diametri d , mm boʻlgandagi payvandlashning turi

Chokning holati

Burchak choklarining hisobdagi kesim koeffitsiyenti

Belgilanishi

Chok katetlari yonida kf, mm

3 — 8

9 —  12

14 — 16

18 va undan koʻp

Avtomatli boʻlganida d = 3 — 5

Qayiqchasiga

βf

1,1

0,7

βz

1,15

1,0

Pastki

βf

1,1

0,9

0,7

βz

1,15

1,05

1,0

Avtomatli va yarimvtomatli boʻlganida d = 1,4 — 2

Qayiqchasiga

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Pastki,

gorizontal,

vertikal

βf

0,9

0,8

0,7

βz

1,05

1,0

Qoʻlda, yarimavtomatli oʻzini himoya qiluvchi poroshokli sim bilan  d < 1,4

Qayiqchasiga, pastki, gorizontal, vertikal, shipli

βf

 

βz

0,7

1,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Koeffitsiyentlar qiymatlari “Koʻpriklarning poʻlat konstruksiyalarini zavodda tayyorlanganida mexanizatsiyalashgan va qoʻlda payvandlash texnologiyasi boʻyicha yoʻriqnomalar”da koʻzda tutilgan payvandlash va tartiblariga mos keladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
407. Payvandli tutashgan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblashni bajarish quyidagicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mustahkamlik darajasi har xil poʻlatlardan boʻlgan detallarni payvandlashda, hamda, materiallari uchun Rwyy boʻlgan payvandlashda (bu hollarda Rwy loyihada koʻrsatilgan boʻlishi kerak);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qachonki, chokning zonasida buralish yoki kuchsizlanish boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
lw < b, (232) yoki
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tw,min < t; (233)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aw,n < A; (234)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lw — tutashgan chokning toʻla uzunligi; b, t — tutashtiriladigan detallarning kengligi va qalinligi; Aw,n— tutashgan chokning kuchsizlangan (masalan, teshiklar bilan) kesimining netto yuzasi; A — tutashtiriladigan detallarning tutashish zonasidagi kesimining brutto (yoki netto) yuzasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Payvandli tutashgan birikmalarni markaziy choʻzilish yoki siqilish hollarida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni quyidagi formula bilan bajarish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (235)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Payvandli tutashgan birikmalarni, bitta yoki ikkita bosh tekisliklarda egilgan holida, hamda oʻq boʻylab kuchning egilishi bilan taʼsirida mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, (154) — (174) formulalar boʻyicha bajarish kerak, bularda geometrik parametrlari va koeffitsiyentlari æ, æx, æu, ψ, ψx, ψu larni, mazkur SHNQ ning 406-bandiga binoan qabul qilinadigan tutashgan birikmalar kesimlari uchun hisoblanishi, oʻng qismida esa Rym va Rsm lar oʻrniga mos holda Rwym va Rwsm qiymatlari qoʻyilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
408. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarning mustahkamligini, boʻylama yoki koʻndalang kuchlar taʼsir qilganida, ikkita kesimi boʻyicha qirqilishga (shartli) tekshirilishi kerak (12 rasm):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha (0-1 kesim)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (236)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasi metalli boʻyicha (02 kesim)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, (237)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lw — chokning toʻla uzunligi; lf, lz — chok kesimining hisobiy balandligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 60-jadval boʻyicha qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-rasm. Burchakli chok bilan payvandlangan hisobiy kesimlarni qirqilishga hisoblashdagi shakllari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1 — chok metali, 2 — erish chegarasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
409. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni, mustahkamligi boʻyicha choklar (13 rasm, a) joylashgan tekislikka perpendikulyar tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasi metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(238) va (239) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wf — chokning metalli boʻyicha hisobiy kesimning qarshilik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wz — xuddi shunday, erish chegarasi metalli boʻyicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
410. Burchakli choklar (13 rasm, b) bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha, shu choklar joylashgan tekislikdagi moment taʼsiriga hisoblashni, ikkita kesimlar uchun quyidagi formulalar boʻyicha hisoblanishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasi metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lfx, lfy — chokning metalli boʻyicha uning bosh oʻqiga nisbatan hisobiy kesimning inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izx, Izy — bu ham erish chegarasi metalli boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x, y — choklarning hisobiy kesimlari ogʻirlik markazidan, shu kesim bosh oʻqlariga nisbatan chokning eng uzoqlashgan nuktasining koordinatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-rasm. Tekislik boʻyicha moment taʼsirining burchak choklari boʻyicha payvandlash choklari joylashuvi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — perpendikulyar; b — chokning parallel tekislikda joylashishi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
411. Payvandli tutashgan birikmalarni, normativ va urinma kuchlanishlarni, bir kesimning oʻzida bir vaqtda taʼsiridagi mustahkamligini (178) formula boʻyicha tekshirilishi kerak, bunda, ikkita oʻzaro perpendikulyar yoʻnalish boʻyicha payvandli birikmadagi normativ zoʻriqishlar σxwx va σywy; payvandli birikmadagi urinma zoʻriqish τxywxy; Ry=Rwy etib olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
412. Burchakli choklar bilan payvandlangan birikmalarni mustahkamligi boʻyicha boʻylama va koʻndalang kuchlarni hamda momentni bir vaqtdagi taʼsiriga hisoblashda quyidagi shartlar bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, τf, τz — boʻylama va koʻndalang kuchlar hamda momentdan hosil boʻladigan kuchlanishlarning geometrik yigʻindisiga teng boʻlgan mos holdagi chokning metalli boʻyicha va erish chegarasi metalli boʻyicha hisobiy kesimdagi kuchlanishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
413. Belbogʻ listlarini oʻzaro va egiluvchi toʻsinlarning devorlariga burchakli choklar bilan mahkamlangan payvandli birikmalarni mustahkamligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulalar orqali bajarilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahalliy bosimlar boʻlmaganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasi metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, n burchakli choklar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
belbogʻga mahalliy bosimlar taʼsir etganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chokning metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erish chegarasi metalli boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, q — mazkur SHNQ ning 118 — 120-bandlari va 6-ilovasi boʻyicha aniqlanadigan harakatlanuvchi vertikal yuklamadan boʻladigan bosim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
414. Toʻplanma yaxlit devorli siqilgan elementlar kesimlarining alohida listli detallarini biriktiruvchi payvandli choklarini, elementning bor uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olinadigan shartli koʻndalang kuchga hisoblash va quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, W — brutto element kesimining tekshirilayotgan tekislikdagi inersiya momenti (listli detallarning teshiklar bilan kuchsizlanishini hisoblamaslikka ruxsat etiladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — toʻplanma elementning uzunligi; φ — elementni barqarorligi boʻyicha hisoblaganda, tekshirilayotgan tekislikdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilib-egilgan toʻplanma elementlardagi payvand choklarni ham, (248) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc va haqiqiy koʻndalang kuchlar yigʻindisiga teng boʻlgan Q1 koʻndalang kuchga hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar toʻplanma element koʻndalang kesimida, ikkita parallel joylashgan listli detal va undan koʻp boʻlsa, unda ularning har birining mahkamlangan joyini, quyidagi formula bilan aniqlanadigan koʻndalang kuch Q1 ga hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ti mahkamlanadigan listli detalning qalinligi; n — parallel joylashgan listli detallar soni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
415. Kesimlarining alohida qismlari tugun fasonkalariga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlanmaydigan yaxlit devorli toʻplanma elementlarini bosh toʻsinlar tugunlariga mahkamlashda, kesimning mahkamlanmaydigan qismini mahkamlanadiganiga biriktiruvchi payvand choklarni, unga toʻgʻri keladigan zoʻriqishni uzatishga, bunda ish sharoitlari koeffitsiyentlari m ni quyidagiga teng qilib olib hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 0,8 — kesimning mahkamlanadigan qismi yuzasi Av ni, element kesimining barcha yuzasi A ga nisbati 0,6 gacha boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 0,9 — AvA nisbat 0,6 dan 0,8 gacha boʻlganida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m = 1,0 — AvA nisbat 0,8 dan katta boʻlganida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda payvand chokining hisobiy uzunligini elementni fermaning tugun fasonkasi bilan yopiladigan uzunligiga teng etib olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
416. Bitta bolt bilan qabul qilib olinishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Nb ni, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qirqilishga
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ezilishga
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻzilishga
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rbs, Rbp, Rbt — boltli birikmalarning hisobiy qarshiliklari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — bolt sterjenining diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bolt sterjenining kesim yuzasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abn — netto bolt kesimining yuzasi; metrik rezbali boltlar uchun Abn ning qiymatini GOST 22356 boʻyicha olish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— bitta yoʻnalishda eziladigan elementlar eng kam qalinliklarining yigʻindisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ns — bitta boltning hisobiy qirqilishlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mbl — quyidagi 80-jadval boʻyicha olinishi kerak boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Birikmalarning tavsifnomasi

Birikmalarning ish sharoiti koeffitsiyenti

Koʻp boltli, qirqilish va ezilishga hisoblangandagi boltlarda:

yuqori aniqlikda

normativ va qoʻpol aniqlikda

1,0

0,9

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
417. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama kuch N taʼsir qilgandagi birikmadagi boltlar soni ni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Nb,min — (4.99) va (4.100) formulalar boʻyicha hisoblab chiqarilgan bitta bolt uchun hisobiy qiymatlaridan eng kichigi; m, mb — mos holdagi quyidagi 81 va mazkur SHNQ ning 59-jadvallari boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Tutashma yoki mahkamlangan joylarning tavsifnomasi

Boltlarning ish sharoiti koeffitsiyenti

Kesimning hamma qismlari bir tomonlama qoplagichlar bilan yopilgan element tutashmasi yoki uning tarmoqlari

0,9

Kesimning toʻgʻridan-toʻgʻri yopilmagan qismi boʻlgan ikki tomonlama qoplagichli element tutashmasi yoki uning tarmoqlari

0,9

Elementning tugunda bitta fasonka bilan mahkamlangan joyi

0,9

Kesim qismining quyidagilar bilan mahkamlangan joyi:

Bitta list

0,9

Ikkita va undan koʻp list

0,8

Kesim bilan toʻla zoʻriqishning 1/4 dan kam boʻlmagan qabul qilishi mumkin boʻlgan, birikmadan tashqarida qistirgich orqali mahkamlangan joy

0,9

Shveller, burchak tokchasidan yoki qutisimon kesimdagi gorizontal listdan burchakli koro-tish bilan chiqib turuvchi mustahkamlash joyi

0,7

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
418. Birikma tekisligida eguvchi moment taʼsir etganda, zoʻriqishlarni boltlarga tarqatishni, birikmaning ogʻirlik markazidan koʻrilayotgan boltgacha boʻlgan masofaga proporsional qilib olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
419. Boʻylama kuch va momentning bir vaqtdagi taʼsiridan qirqilishga ishlovchi boltlarni, alohida boʻylama kuch va momentdan teng taʼsir etuvchi zoʻriqishlar kabi aniqlanadigan zoʻriqishga tekshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
420. Bir vaqtda qirqilishga va choʻzilishga ishlaydigan boltlarni alohida qirqilishga va choʻzilishga tekshirishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
421. Toʻplangan toʻsinlar devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahalliy bosimlar boʻlmaganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
belbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, a — belbogʻ boltlarning qadami; Nb,min — bitta bolt uchun mazkur SHNQ ning 416-bandi boʻyicha aniqlanadigan hisobiy zoʻriqishlardan eng kichigi; S — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto belbogʻining statik momenti; I — neytral oʻqqa nisbatan toʻsinning brutto kesimining inersiya momenti; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
422. Bitta yuqori mustahkam bolt bilan tortilgan (bitta bolt kontaktli) biriktirilgan elementlarning har bir ishqalanish yuzasi bilan qabul qila olishi mumkin boʻlgan hisobiy zoʻriqish Qbh ni, quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, P — yuqori mustahkam boltni tortish zoʻriqishi; μ — mazkur SHNQ ning 57-jadvali boʻyicha olinadigan ishqalanish koeffitsiyenti; γbh — mazkur SHNQ ning 83-jadvali boʻyicha olinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqori mustahkamlikli boltni tortish zoʻriqishi P ni quyidagicha aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rbh (151) formula boʻyicha aniqlanadigan yuqori mustahkam boltni choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi; mbh yuqori mustahkam boltlarni, ularni 0,95 ga teng boʻlgan buralish momenti bilan tortishdagi ish sharoiti koeffitsiyenti. Flansli birikmalar uchun silindrik yoki konik yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan oldindan zoʻriqtirilgan kuchlardagidek boltlar ishlatilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, R — yuqori mustahkam boltni hisobiy tortish zoʻriqish kuchi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
423. Birikmaning ogʻirlik markazi orqali oʻtadigan boʻylama N kuch taʼsir etganda birikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni n ni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha aniqlanadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Qbh — (259) formula orqali aniqlanadigan bitta bolt kontaktdagi hisobiy zoʻriqish; ns — birikmadagi kontaktlar soni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
424. Koʻrilayotgan yuqori mustahkam boltga toʻgʻri keladigan, birikma tekisligida eguvchi moment yoki eguvchi moment bilan boʻylama kuchning taʼsiridan zoʻriqishni, mazkur SHNQ ning 418 va 419-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Birikmadagi yuqori mustahkam boltlarning soni

Kontakt yuzalarga ishlov berishdagi, ishonchlilik koeffitsiyenti γbh ning qiymati1), quyidagi usullardagi

qumoqimli yoki pitra oqimli

friksiyaviy tuproq yoki yelimli friksiyaviy qoplama surtish bilan pitra oqimli

Gazplazmali

poʻlat choʻtka bilan

pitraotgichli

teshik zonasida metall yuzasini 250 — 350 °S gacha gazalangali qizdirish bilan pitra otgichli

2 — 4

5 — 19

20

1,568

1,362

1,184

1,250

1,157

1,068

1,956

1,576

1,291

2,514

1,848

1,411

1,441

1,321

1,208

1,396

1,290

1,189

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Ishlov beriladigan kontakt yuzalar (bittasi yoki ikkalovi) soni — mazkur SHNQ ning 57-jadvaliga muvofiq.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda bolt kallagiga qoʻyiluvchi burovchi moment qiymatini N·m (tk·m), quyidagi formuladan aniqlanadi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kr = KPd
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda, K — buralish koeffitsiyenti, R — relaksatsidan hosil boʻluvchi yoʻqolishni hisobga olmagandagi boltni taranglashtiruvchi nazorat kuchi, kN (tk). d — bolt rezbasining nominal diametri, mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Koʻprik konstruksiyalarini uchun GOST 22353, GOST 22356 boʻyicha zavodlarda tayyorlangan yuqori mustahkamlikkka ega boʻlgan boltlarni ishlatilishida, yoki yuqori mustahkamlikka ega boʻlgan boltlar bilan korroziyaga qarshi qoplamalardan foydalanilganda, har bir konkret holat uchun buralish koeffitsiyentini GOST 22356 koʻrsatmalaridan aniqlash kerak. Bunda, uning qiymati 0,14 0,2 oraligʻida GOST 22356 ning talabiga muvofiq boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
425. Toʻplanma toʻsinlarning devorini va belbogʻlarini biriktiruvchi yuqori mustahkam boltlarni quyidagi formulalar boʻyicha hisoblash zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahalliy bosim boʻlmaganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
belbogʻga mahalliy bosim q taʼsir etganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ns — birikmadagi kontaktlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qbh — bitta bolt kontakt bilan qabul qilib olinadigan va (262) formula bilan aniqlanadigan hisobiy zoʻriqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qolgan belgilashlar xuddi mazkur SHNQ ning 421-bandidagi kabi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
426. Agar qatnov qismi bilan bosh ferma belbogʻlarining birgalikda ishlashi maxsus gorizontal diafragmalar bilan taʼminlanadigan boʻlsa, boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlashni hisoblashni, koʻndalang kuchga va momentga mazkur SHNQ ning 396-bandi talablarini hisobga olgan holda bajarilishi kerak; bunda vertikal burchaklarni koʻndalang toʻsin devoriga mahkamlovchi boltlardagi zoʻriqishlarni, flanetsli birikmalar kabi aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Panjarali bosh fermali oraliq qurilmalar qatnov qismi toʻsinlarini mahkamlagichlarining boltli va friksiyaviy birikmalarini hisoblashni, faqat koʻndalang kuchlarga, quyidagi 83-jadvalga muvofiq qoʻshimcha ish sharoitlari koeffitsiyentlari mb ni kiritib bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
427. Fermalar va yaxlit toʻsinlar belbogʻlaridagi choʻziluvchi elementlarning tutashma qoplagichlarini mustahkamligi boʻyicha hisoblashni, qoplagichlar uchun m = 0.9 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
428. Tugun fasonkalari listlarini choʻzilgan va siqilgan elementlarning mahkamlanishi mustahkamligiga, koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi chetki boltlar teshiklari markazlarini biriktiruvchi kontur boʻyicha quyidagi formula orqali tekshirish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — elementdagi boʻylama zoʻriqish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — tugun fasonkasining qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — 59-jadvaldan olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
li — tugun fasonkasi tekshirilayotgan konturining i chi qismining uzunligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
α1 — tekshirilayotgan konturning i chi qismi yoʻnalishi bilan elementning oʻqi orasidagi burchak, rad.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Mahkamlashlar tavsifi va boltlar joylashish joyi

Tugun konstruksiyasining alohida xususiyatlari

Ish sharoitlari koeffitsiyenti 

Hamma oraliq qurilmalarda:

Panjarali bosh fermalar tuguniga koʻndalang toʻsin mahkamlagichlarining vertikal burchaklari:

fermaga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi

Konstruksiyadan qatʼiy nazar

0,85

0,9

0,9

Qatnov qismini va bosh fermalar belbogʻlarining birgalikda ishlashi taʼminlanmaydi:

Boʻylama toʻsinlarni koʻndalang toʻsinlarga mahkamlagichlarning vertikal burchaklari:

koʻndalang toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

boʻylama toʻsinga mahkamlanuvchi burchaklar tokchalaridagi boltlar

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaramaydi

Konstruksiya tayanch momentini qabul qilishga yaraydi

Konstruksiyadan qatʼiy nazar

0,7

0,9

0,9

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
429. Tugundagi bolt-sharnirlar mustahkamligini, bolt bilan tutashadigan paketlar oʻqi boʻyicha boltning egilishga ishini toʻplangan yuklamalar bilan yuklangan erkin yotuvchi toʻsin singari faraz qilib, hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 47-jadvali boʻyicha olgan holda tekshirishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19-§. Biriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
430. Tuynukli siqilgan elementlarning biriktiruvchi plankalari yoki teshikli listlarini, sterjenning butun uzunligi boʻyicha ning butun uzunligi boʻyicha oʻzgarmas qilib olingan shartli koʻndalang Qficga hisoblanishi va quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, N — elementdagi boʻylama siqilish zoʻriqishi; φ — keltirilgan nisbiy ekssentrisitetga eef ga bogʻliq holda mazkur SHNQ ning 1-ilovasining 1 — 3-jadvallari boʻyicha olinadigan, elementni biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligida barqarorligini tekshirishdagi boʻylama egilish koeffitsiyenti; α — qiymati α=0,024-0,00007λ ga teng qilib olinadigan, ammo 0,017 dan koʻp boʻlmagan koeffitsiyent. bu yerda λ — elementning biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlar tekisligidagi bukiluvchanligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilgan-egilgan tuynukli elementlarning biriktiruvchi plankalari va teshikli listlarini, egilishdagi haqiqiy koʻndalang kuch va (268) formula boʻyicha aniqlanadigan shartli Qflc ning yigʻindisiga teng boʻlgan koʻndalang kuchga hisoblash kerak. Biriktiruvchi elementlarni barqarorligini tekshirish bajarilayotgan oʻqiga nisbatan perpendikulyar boʻlgan bir necha parallel tekisliklarda joylashganida, koʻndalang kuch Q ni quyidagicha taqsimlash zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biriktiruvchi plankalar yoki teshik listlarda, hamda ularni uygʻunlashganida — hamma plankalar yoki teshikli listlar tekisligi boʻyicha teng qilib;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yaxlit listda (paketda) va biriktiruvchi plankalar yoki teshikli listlarda — yaxlit list (paket)da Qbl ga teng boʻlgan va quyidagicha aniqlanadigan koʻndalang kuchning bir qismi olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Aef — uynukli elementning Σbtef ga teng boʻlgan brutto kesimining yuzasi, bu yerda b va ttf mazkur SHNQ ning 354-bandi boʻyicha aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abl,ef — yaxlit element bilan birga ishlovchi va Abl+2tvζ1 ga teng boʻlgan element yuzasining bir qismi (bu yerda Abl — yaxlit listning kesim yuzasi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tv — vertikal listning yoki paketning qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ζ1 — 372-bandi boʻyicha olinadigan koeffitsiyent).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Biriktiruvchi plankalar va teshikli listlarni perforatsiya teshiklari orasidagi oraliqlarda, ularga toʻgʻri keladigan koʻndalang kuch Q ning bir qismiga, qiya tirgaksiz fermalarning elementlari kabi hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20-§. Tayanch qismlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
431. Tayanch qism elementlari (katoklar, plitalar, balansirlari) elastik zamindagi konstruksiyalar kabi hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Hamma tayanchlarning ustki balansirlarida, harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlarida zoʻriqishni, yuklamani tayanish yuzasiga tekis taqsimlangan deb faraz qilib aniqlash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
432. Tayanchlarni hisoblashda mazkur SHNQ ning 126 va 134-bandlarining koʻrsatmalari hisobga olingan boʻlishi kerak, harakatlanuvchi tayanchlar uchun esa, yana normativ yuklamalardan va taʼsirlardan katoklar, sektorlar va balansirlarning boʻylama siljishlariga teng boʻlgan bosimlarni uzatish ekssentrisitetlarini hisobga olinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Harakatlanuvchi tayanchlarning boʻylama siljishlarini doimiy yuklamalardan, dinamik koeffitsiyenti bilan vaqtinchalik vertikal yuklamalardan, tayanchlar va ular zaminlarining hamda mazkur SHNQ ning 133-bandida koʻrsatilgan haroratlarning deformatsiyalaridan aniqlanishi kerak. Bunda fermalar orasidagi masofalarning oraliqqa nisbati 1:15 dan katta boʻlgan oraliq qurilmalar uchun, harakatlanmaydigan tayanchlarga, bosh fermalar belbogʻlaridagi haroratlarining har xillik oʻlchami 15°S boʻlgandagi yuklamalar taʼsirini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
433. Anker boltni kiritilishini, QMQ 2.03.01 koʻrsatmalariga muvofiq holda, bunda m=0,7 boʻlgan ish sharoitlari koeffitsiyentini kiritish bilan hisoblanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
434. Balansirli tayanchlarning silindrik sharnirlari (sapfalari)ni ezilishga hisoblashni (yuzalar tutashishlarining markaziy burchagi 90° ga teng yoki undan katta boʻlganida) quyidagi formula boʻyicha bajarish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Katoklarni diametral siqilishga hisoblashni quyidagi formula asosida bajarish lozim
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(4.113) va (4.114) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — tayanchga taʼsir etayotgan bosim; F1 — eng koʻp yuklangan bitta katokka tushadigan bosim; r — katok yoki sharnir yuzasining egrilik radiusi; l — katok yoki sharnir uzunligi; m — mazkur SHNQ ning 60-jadvali boʻyicha olinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti; Rlp, Rcd — zich tutashgandagi va mazkur SHNQ ning talablariga binoan qabul qilinadigan erkin tutashgandagi katoklarning diametrial siqilishidagi mahalliy ezilishiga muvofiq keladigan hisobiy qarshiliklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21-§. Konstruksiyalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
435. Poʻlat konstruksiyalarni loyihalashda quyidagilar zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlat konstruksiyalarni tayyorlovchi zavodlarning texnologik va kran jihozlari hamda qurilish tashkilotlarining koʻtarish, tashish va montaj qilish jihozlari imkoniyatlarini hisobga olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
transport vositalarining yuk koʻtarish qobiliyati va oʻlchamlarini hisobga olish, tayyorlovchi zavodlarda ishlarni maksimal hajmda bajarish shartiga koʻra konstruksiyalarni joʻnatish qismlariga ajratish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tashish, montaj qilish va foydalanishda, butun konstruksiyani, uning qismlari va elementlarini barqarorligini va fazoviy oʻzgarmasligini taʼminlovchi bogʻlovchilarni koʻzda tutish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
montaj bloklari va elementlarini hamda tugunlar va boltlar teshiklarini joylashishini unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementlarning montaj mahkamlagichlarini qulayligini, montaj tolchalarini qurishni va hokazolarni koʻzda tutib yigʻish va montaj birikmalarini bajarishning qulayligini taʼminlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoʻllanilayotgan prokatni profillari va uzunligi boʻyicha, metallni minimal chiqindilar va yoʻqotishlar bilan qoʻllanish talablarini hisobga olgan holda unifikatsiyalashni amalga oshirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prokatning ruxsat etishlari va zavodda tayyorlanishning ruxsat etishlarini hisobga olish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
loyihaning MK bosqichida konstruksiyaning atrof muhit-iqlimiy hisobga olingan korroziyadan ishonchlik saqlashni va koʻprik ekspluatatsiyasi hududidagi atrof muhitni ishlab chiqish korxonalaridan chiquvchi iflosliklardan saqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
flyus ostida avtomat payvandlashni va yuqori mustahkam boltlardagi friksiyaviy biriktirishlarni qoʻllashni koʻzda tutish. Payvandlash materiallarini ishlatiluvchi poʻlatning mustahkamlik sinfi va markasiga, payvandlash usuli, payvandlash birikmasi va konstruksiyaning bajarilishiga qarab tanlash kerak. Boshqa payvandlash materiallarini, xorijiylarini ham, ularni faqat sertifikat sifati va payvandlash birikmalarini koʻpriklar konstruksiyalarining payvandlash texnologiyalari bilan shugʻullanuvchi maxsus laboratoriyada kompleks nazorat sinovlarini oʻtqazish orqali ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
436. Payvandli konstruksiyalarni loyihalashda, payvandlanadigan detallarning zich joylashishini, elementlar kesimining keskin oʻzgarishini, fasonkalar va mustahkamlik qovurgʻalarida uzilish koʻrinishidagi konstruktiv kesiklarni yoki ularda kesimlarning (toʻsinlarning belbogʻlari va devorlari, toʻplangan elementlar listlari va h.k.) zoʻriqqan qismlari yuzasiga burchak ostida tutashadigan qirqimlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalarning chidamliligi va sovuqqa bardoshliligini oshirish va payvandlashdan boʻladigan deformatsiyalar va kuchlanishlarning salbiy taʼsirini pasaytirish uchun, konstruktiv va texnologik xususiyatlarga ega boʻlgan tadbirlarni (elementlarni yigʻish va payvandlashning eng muvofiq tartiblari, choklarni chiqarish, oldindan bukilishi va mahalliy qizdirish, alohida zonalarni payvandlashdan keyingi qizdirish, kesimning qolgan qismi yuzasiga urinma boʻyicha toʻgʻri keluvchi uziladigan detallarning uchlaridan toʻla eritilishi va burama kuchlanishlar yigʻiladigan zonalarga mexanik ishlov berish va boshqalar) koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tropik iqlim sharoitlarida foydalanish uchun moʻljallangan konstruksiyalarni korroziyadan himoyalash GOST 9.401 ga muvofiq koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
437. Temir yoʻl koʻpriklaridagi alohida toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismining boʻylama toʻsinlari, ustki va pastki belbogʻlari boʻyicha boʻylama bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida boʻylama bogʻlovchilarni toʻsinlar devorlariga mahkamlashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarida “ochiq” oraliq qurilmalar (mazkur SHNQ ning 374-bandi) va “ochiq” qatnov qismlariga, faqat texnik-iqtisodiy asoslari boʻlganda va koʻndalang toʻsinlar tekisligida erkin belbogʻlarini bikr romlar bilan, qatnov qismida esa — koʻndalang bogʻlovchilar bilan mahkamlangan shartlardagina ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsin va fermalar belbogʻlarini bikr bogʻlovchi elementlar boʻlganida (masalan, temirbeton yoki poʻlat plitalar), mos keladigan tekisliklarda, agar ular montaj sharti boʻyicha talab etilmasa, boʻylama bogʻlovchilarni qoʻymaslikka ruxsat etiladi. Arkali oraliq qurilmalarda boʻylama bogʻlovchilarni, arkaning biror-bir belbogʻi tekisligida va agar uning plitasi boʻlmasa, qatnov qismi tekisligida qurilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
438. Boʻylama bogʻlovchilarni tarxda bosh fermalar belbogʻlari bilan markazlashtirilishi kerak, bunda mahkamlashlardagi bogʻlovchilar tekisligidan ekssentrisitetlar minimal boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
439. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻndalang toʻsinchalari boʻlgan polotnolarda boʻylama toʻsinlar orasidagi masofani 1.70 — 1,90 m etib, bosh toʻsinlar (fermalar) oʻqlarining orasi esa toʻsinlar katagi boʻlmaganda — 2,00 m etib belgilanishi kerak. Bosh toʻsinlar (fermalar) orasidagi masofalar katta boʻlganida, temirbeton yoki poʻlat plitalar koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
440. Temir yoʻl koʻpriklarida, ajratilgan qoʻshtavr toʻsinli oraliq qurilmalar va qatnov qismi boʻylama toʻsinlari, toʻsinlarning ikki balandligidan oshmagan masofalarda joylashtiriladigan koʻndalang bogʻlovchilarga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
441. Bosh fermalar belbogʻlarining deformatsiyasidan qatnov qismining koʻndalang bogʻlovchilaridagi kuchlanishlarni kamaytirish uchun qatnov qismini bosh fermalar bilan birgalikdagi ishiga kiritilishi kerak. Bosh fermalar bilan birgalikda ishlashga kiritilmagan qatnov qismi boʻlgan oraliq qurilmalarda tormozlash bogʻlovchilari koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
442. Qatnov qismi toʻsinlarini, toʻsinlarning devoriga va belbogʻlariga qirra listlari yordamida mahkamlanishiga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalarida koʻndalang va boʻylama toʻsinlar devorlarini mahkamlashni vertikal burchaklar va friksiyaviy birikmalar yordamida amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida butun uzunligi davomida, qatnov qismida uzilishlari boʻlganida esa, ular orasidagi qismida uzluksizligini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
443. Osma va vantli koʻpriklar oraliq qurilmalarining aerodinamik barqarorligini oshirish uchun, alohida bosh toʻsinlar boʻyicha boʻylama bogʻlovchilar yoki berk qutisimon kesimli bikrlik toʻsinlarini qoʻllash va unga shamol taʼsirini silliq oʻtkazuvchi konstruksiya hisobiga ularning buralish bikrligini oshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22-§. Elementlarning kesimlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
444. Oraliq qurilmalar va tayanchlar elementlari detallarining eng kichik qalinligini, mustahkamlikka, barqarorlikka, chidamlilikka, bikrlikka va tebranishga hisoblash orqali, lekin quyidagi 84-jadvalda koʻrsatilganidan kam boʻlmagan holda olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Prokatning quyidagi eng katta qalinligiga ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
odatdagi boltlar bilan tortiladigan paketlar detallarida — 20 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uglerodli va past legirlangan poʻlatlardan qilingan payvandli elementlarda — 60 mm;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tutashma qoplagichlarida va friksiyaviy birikmalar qoʻllanilgandagi tugunlar fasonka listlarida — 16 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konussimon yuqori mustahkamlikka ega boltlarni birikmalarda — 20 mm.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Konstruksiya detallari

Konstruksiya detallarining eng kichik qalinligi yoki kesimi, mm

temir yoʻl tagidagi quvurlar va temir yoʻl koʻpriklarida

avtomobil yoʻllari tagidagi quvurlar va avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida

1. Oddiy qoʻllaniladigan, gof-rirlangan metall quvur uchun notekis yuzali listlar

2

1,5

2. Listli detallar (4 — 10 vaziyatlarda koʻrsatilganlardan tashqari)

10

10

3. Bosh fermalarning tugun fa-sonkalarida

12

10

4 Payvandlangan egiluvchan bosh toʻsinning vertikal devorlarida

12

10

5. Tugun fasonkalarining tutashmalarida

10

8

7. Prokladkalarda

8

8

6. Ortotrop plita va planka qovurgʻalarining tutashmalaridagi ustama quymalarda

4

4

8. Gorizontal tayanch listlari

20

20

9. Ortotrop plitalarni nastil listlari

14

12

10. Ortotrop va qovurgʻali plitalar qovurgʻalari

12

12

11. Qatnov qismi va bosh fermalardagi asosiy elementlardagi burchaklarda

100 x 100 x 10

100 x 100 x 10

12. Boʻylama va koʻndalang toʻsin-larni flanetsli mahkamlashdagi burchaklarda

100 x 100 x 12

100 x 100 x 10

13. Element tutashmalaridagi burchaklarda

80x80x8

80x80x7

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
445. Biriktiruvchi payvandli choklar sonini kamaytirish uchun panjarali fermalarning toʻplanma elementlari kesimlarini detallarning minimal sonida loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
446. Panjarali bosh fermalarda, qutisimon va N simon kesimli elementlarning materiali ferma tekisligida joylashgan listlarda yigʻilgan boʻlishi kerak. Fermalar va tayanchlarning belbogʻlari va siqilgan elementlarini qutisimon kesimda loyihalanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
447. Panjara fermalarning toʻplanma elementlarida, hisobiy uzunligi b ning listlarning qalinligi t ga nisbati ζ, quyidagi qiymatlardan oshib ketmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qutisimon elementlarning vertikal va gorizontal listlarida — 60;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N simon elementlarning gorizontal listlarida — 45;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
erkin (hoshiyalanmagan) osilmali metallarda — 20;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
burchaklar yoki qovurgʻalar bilan hoshiyalangan osilmali listlarda — 30.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Listning hisobiy kengligi b ni quyidagicha olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ikkalasi ham mahkamlangan boʻylama qirralarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boltli biriktirilgan elementlar uchun — shu listni unga perpendikulyar boʻlgan listlarni yoki birikma bogʻlovchilarini biriktiruvchi bolt riskalari orasidagi eng yaqin masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
payvandli va prokat elementlar uchun — koʻrsatilgan listlar oʻqlari orasidagi masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) bitta boʻylama qirrasi mahkamlanganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boltli biriktirilgan elementlar uchun — listning erkin qirrasidan eng yaqin boltlar riskalarigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
payvandli va prokat elementlar uchun — listning erkin qirrasidan, shunga perpendikulyar joylashgan eng yaqin listning oʻqigacha boʻlgan masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
448. N simon kesimli siqilgan elementlarda gorizontal listning qalinligi, biriktiriladigan listlar qalinliklari tf ning quyidagidan kam boʻlmaganini tashkil qilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,4tf — boltli biriktirilgan elementlarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
0,6tf – tf≤24 mm va tf> 24 mm da 0,5 boʻlganida, payvandli va prokat elementlarda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
449. Fermalar tugunlarini konstruksiyalashda, tugun fasonkalarining siqilish zonasini mazkur SHNQ ning 377-bandi boʻyicha, zarur boʻlgan hollarda erkin qirralarini hoshiyalovchi burchaklar yoki qovurgʻalar bilan mahkamlab, mahalliy barqarorligini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
450. Payvandli qoʻshtavr toʻsinlarni bitta vertikal va ikkita gorizontal listlardan, qutisimonlarini esa ikkita vertikal va ular bilan bevosita belbogʻ choklari orqali biriktirilgan ikkita gorizontal listlardan loyihalanishi kerak. Agar payvandli toʻsin belbogʻining zaruriy qalinligi 60, 50 va 40 mm dan ortiq boʻlsa, belbogʻlarda ikkita listdan qilingan paketlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belbogʻ kesimini oʻzgartirishni uning tutashmalari joylashgan zonada kengligi boʻyicha yoki qalinligi boʻyicha qiyaligini, zarur boʻlgan holda esa shu bilan bir vaqtda choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun 1:4 nishablikni koʻzda tutgan holda amalga oshirish kerak. Ikkita listdan qilingan belbogʻlarda bir-biridan kengligi boʻyicha 100 mm dan kam boʻlmagan oʻlchamga farq qiluvchi listlar qoʻllanilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllaridagi va shahar koʻpriklaridagi toʻsinlar belbogʻida tutashuvchi qirralari boʻyicha qoʻyilgan, keyingisini hisob boʻyicha zaruriy chuqurlikka yetkazish orqali payvand choklari bilan tutashtirilgan bir xil kenglikdagi listlardan qilingan paketlar qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
451. Mazkur SHNQning 436-bandi koʻrsatmalarini hisobga olgan holda, oraliqda uziladigan toʻsin belbogʻi paketining tashqi listini, uni nazariy uzilish joyidan ortiga list kesimi yuzasining 50 % ni mahkamlanishini taʼminlovchi uzunlikka davom ettirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda ushbuni koʻzda tutish kerak: shu listning uchidagi qalinligi — 10 mm; kengligi boʻyicha (nolga yetkazish bilan) simmetrik qiya qirqimi — 1:4 nishablik bilan; qalinligi boʻyicha qiya qirqimi — choʻzilgan belbogʻ uchun 1:8 va siqilgani uchun — 1:4 nishablik bilan. Qiya choklar uchun list oxirida katetlarning 1:2 nisbatini (kichik katet — vertikal boʻyicha) va belbogʻni uzilmaydigan listining asosiy metalliga tekis (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishini olish uchun mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
452. Temir yoʻl koʻpriklarida, koʻprik polotnosi yogʻoch poperechinali boʻlganida, poperechinalar bosimlarining bosh yoki boʻylama toʻsinlar devorlariga markazlashtirib uzatilishi taʼminlanishi kerak, bunda yuklama ostida poperechinalarni boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlariga tegishi mustasno boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23-§. Egiluvchi yaxlit toʻsinlarning bikrlik qovurgʻalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
453. Tayanch kesimlarida toʻplangan kuchlar uzatiladigan (koʻprik poperechinalari tayanadigan joylardan tashqari), yaxlit egiluvchi toʻsinlardagi koʻndalang bogʻlovchilarning joylashish joylarida tasmalar, burchaklar yoki tavrlardan koʻndalang bikrlik qovurgʻalari koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq koʻndalang hamda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini tayyorlash, tashish, montaj qilish va foydalanish bosqichlari uchun, devorlarini mahalliy barqarorligini hisoblashga muvofiq koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mahalliy bosimlar boʻlmagan holda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini siqilgan belbogʻdan quyidagi masofalarda joylashtirilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta qovurgʻa boʻlganda — (0,20 — 0,25) hw;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikki yoki uch qovurgʻali boʻlganda: birinchi qovurgʻa — (0,15 — 0,20) hw ikkinchi qovurgʻa — (0,40 — 0,50) hw, uchinchi qovurgʻani, devorning choʻzilgan zonasida joylashtirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Devorning hisobiy balandligi hw ni 18-ilovasiga muvofiq olinishi kerak. Devori faqat koʻndalang qovurgʻalar bilan mahkamlangan toʻsinlarda, ularning chiqib turgan qismi kengligi bh, simmetrik boʻlgan juft qovurgʻalar uchun +40 mm dan kam boʻlmagan, bittalik qovurgʻalar uchun +50 mm dan kam boʻlmagan boʻlishi kerak; qovurgʻalarning qalinligi ts dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Devorlarni koʻndalang va boʻylama bikrlik qovurgʻalari bilan mahkamlanganda, ular kesimlarining inersiya momentlari koʻndalang qovurgʻalar uchun 85-jadvaldagi, boʻylamasi (bitta boʻylama qovurgʻa boʻlganida) uchun — 86-jadvaldagi normalarni qoniqtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Barcha koʻpriklarning oraliq qurilmalarida devorning bir tomonida qovurgʻalarning joylashishi, hamda bir tomonlama koʻndalang va boʻylama qovurgʻalarning devorning boshqa tomonida joylashishi ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir tomonlama qovurgʻalar bikirligi inersiya momenti tutash kesimning neytral oʻqiga nisbatan hisoblanadi, bunda uning ichiga qovurgʻaning oʻzi (tekis, burchakli va tavrli) va mazkur SHNQning 377-bandi boʻyicha aniqlanuvchi devorning b1 = z1t, li uchastkalari ham kiradi. Boʻylama bikirli qovurgʻalarning chiqib turuvchi qismining minimal oʻlchamlari yuqorida keltirilgan koʻndalang bikirli qovurgʻalarga berilgan talablar asosida amalga oshiriladi. Zarur boʻlganda katta inersiya momentiga ega boʻlgan qovurgʻalarni burchakli yoki tavr koʻrinishidagi koʻndalang bikrli qovurgʻalar oʻrniga qoʻyilishi mumkin. Tavr kesimli boʻylama qovurgʻalarni devorlarni korobkali oraliq qurilma ichida joylashganida ularni baquvvat qilish uchun ishlatishga ruxsat etiladi. Burchakdan iborat boʻylama qovurgʻalarda vertikal polka pastka qaratilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
454. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini devorga, toʻsin belbogʻlariga va payvandlash choklarini oʻtqazuvchi oʻymasiz butun boʻylama bikrlik qovurgʻalariga payvandlash zarur; qovurgʻalarni bogʻlovchi payvandlash choklari tagidan oʻtqaziluvchi qovurgʻalar ustiga yotqiziladi. Toʻsin belbogʻlarida qovurgʻa erkin chekkasini tutashgan qismning payvandlash chokigacha kamida 30 mm masofada qoldirib bogʻlashni toʻliqligicha bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari koʻpriklarida toʻsin devoriga payvandlangan bogʻlovchilar fasonkalariga ham tutashish joylarida radiusi 50 mm dan kam boʻlmagan aylana shaklidagi toʻgaraklangan qirqimlar koʻzda tutilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
455. Payvandli toʻsinlar oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining chetlari, toʻsinlarning belbogʻ listlariga zich tutashgan boʻlishi kerak. Buni taʼminlash uchun, barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlarida maxsus oʻtish detallarini oʻrnatishga, temir yoʻl koʻpriklarida — friksiyaviy birikmalar yordamida devorga mahkamlangan burchakli bikrlik qovurgʻasini qoʻllashga, avtomobil yoʻllaridagi, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa — qovurgʻalarni belbogʻlarga payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda avtomobil yoʻl qatnov qismidagi ortotrop plitaning koʻndalang bikrlik qovurgʻalari mahkamlanadigan, koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining uchlari, konstruksiyaning qanday turda bajarilishidan va belbogʻdagi kuchlanishning belgisidan qatʼiy nazar va mazkur SHNQning 490-bandi talablarini hisobga olgan holda toʻsin belbogʻlariga payvandlangan boʻlishi kerak. Oraliq koʻndalang bikrlik qovurgʻalarida, belbogʻlar yaqinidagi devorlarda, mazkur SHNQning 487-bandi talablariga muvofiq qovurgʻaning uzilish zonasini rasmiylashtirish bilan uzilishlar qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

koʻndalang qovurgʻalar uchun

0,75

0,62

0,50

0,40

0,33

\

0,80

1,44

2,8

4,6

6,6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85-jadvalda belgilanganlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— koʻndalang qovurgʻaning inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— devorning hisobiy balandligi 18-ilovasidan olinsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
toʻsin devorining qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — koʻndalang bikrlik qovurgʻalarining oʻqlari orasidagi masofa.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

h1/hw

Boʻylama qovurgʻa kesimining zaruriy inersiya momenti

ning chegaraviy qiymatlari

minimal

hisoblashda eʼtiborga olinadigan maksimali

0,20

0,25

0,30

-

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86-jadvalda belgilanganlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h1 — boʻylama bikrlik qovurgʻasi oʻqidan payvandli toʻsinlarda eng yaqin belbogʻ oʻqigacha yoki boltli biriktirilgan toʻsinlarda belbogʻ burchaklarining chetki riskalarigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a, hw — 85-jadvaldagi belgilashga qaralsin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— boʻylama qovurgʻalar kesimlarining inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— toʻsin devorining qalinligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh. Isl ning oraliqdagi qiymatlari h1/hw ni hisoblashda chiziqli interpolyatsiyadan foydalanish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
456. Payvandli toʻsinlarda boʻylama bikrlik qovurgʻalarini, mahalliy barqarorligini birgina koʻndalang bikrlik qovurgʻalarini oʻrnatish va devor qalinligini oʻzgartirish hisobiga taʼminlash maqsadga muvofiq boʻlmagan hollardagina qoʻllash kerak. Temir yoʻl koʻpriklari mustahkamlovchi boʻylama qoburgʻalar payvand toʻsinlarini har doim koʻndalangiga birikishini taʼminlash kerak, bunda ularni joylashuvida qoburgʻalarni choʻzilish qismini siqilish qismiga simetrik tarzda, devor listida erkin tekislikni kamaytirgan holda joylashtirish kerak. Qovurgʻaning bunday joylashuvi devorning temir yoʻl yuklamalariga ahamiyatli boʻlgan vibratsiya taʼsirida ishonchlilik va doimiyligin taʼminlaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
457. Zavoddagi yoki montaj qilingandagi payvandli devor yoki tokchasining tutashish choklariga parallel qilib toʻsinning devoriga yoki tokchasiga payvandlanadigan bikrlik qovurgʻalari, ulardan odatdagidek bajarilgan konstruksiyalarda 10 tw dan kam boʻlmagan masofaga uzoqlashtirilgan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻasi sifatida foydalaniladigan va devoriga boltlar bilan mahkamlanadigan juftlikni yoki burchak obushkasini payvandlangan tutashish chokida uzoqlashtirilishi 5 tw dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
458. Bikrlik qovurgʻalari ikkiyoqlama uzluksiz choklar bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Bikrlik qovurgʻalarini va ularni devorga mahkamlovchi choklarni, devorning tutashish choklari bilan kesishish joylarida uzilishlariga ruxsat etilmaydi. Belgilanishi va bajarilishi boʻyicha barcha turdagi oraliq qurilmalarda bikrlik qovurgʻalari kesishgan joylarida, boʻylama qovurgʻalarni va ularning choklarini uzluksiz oʻtkazilishi, koʻndalang qovurgʻalarni esa (tayanchdagidan tashqari) uzilish va ularga burchakli choklar bilan mahkamlanishi kerak; bu choklar devorning choʻzilgan zonasida katetlari nisbati 1:2 boʻlishi va asosiy metallga tekis oʻtgan boʻlishi kerak. Boʻylama bikrlik qovurgʻasini boltli koʻndalang tutashma yonida uzilganida, qovurgʻaning uzilish zonasi devorini jihozlash mazkur SHNQning 487-bandi talablariga javob berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24-§. Oldindan zoʻriqtirilgan oraliq qurilmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
459. Balandligi oʻzgarmas boʻlgan uzluksiz toʻsinlarda tortqichlarni maksimal musbat va manfiy momentlar zonasida joylashtirish kerak. Yaxlit devorli oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarning kesimlarini, siqilgan belbogʻlari koʻproq rivojlantirilgan nosimmetrik qilib loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
460. Oldindan zoʻriqtirilgan toʻsinlarni loyihalashda, tortqichlarni toʻsinning uzunligi boʻyicha belbogʻlarga kamida toʻrtta nuqtasida biriktirishni shunday koʻzda tutish kerakki, yuk ostida ishlaganda ularni yon tomon yoʻnalishidagi birgalikdagi va mustaqil holda boʻylama yoʻnalishdagi siljishi taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
461. Tortqichlarni ushlab turuvchi bikrlik qovurgʻalari yoki kronshteynlarni mahkamlagichlar, tortqichlarni tortilganda vujudga keladigan ishqalanish kuchini hisobga olgan holda loyihalangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
462. Tortqichlarning uchlari maxsus chiqarib oʻrnatilgan bikr elementlar — tirgaklarga mahkamlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsinlarning tirgaklar mahkamlanadigan joylardagi elementlarini toʻplangan yuklar taʼsiriga moʻljallab kuchaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
463. Fermalarning siqiluvchi elementlari barqarorligini taʼminlash uchun tortqichlar sterjenlar bilan diafragmalar yordamida biriktiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mahkamlash nuqtalari orasidagi masofalarni, shu qismlar uzunliklariga mos keluvchi sterjenning erkin uzunligining barqarorligi shartidan kelib chiqib qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25-§. Payvandli, friksiyaviy va boltli birikmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
464. Qachonki, bir butun payvandlanadigan konstruksiyalarda elementlarni bir devorli kesimlarida ekssentrisitetsiz mahkamlashning iloji boʻlmagan hollarda, ularni birikmaning butun konturi boʻyicha mahkamlashni amalga oshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
465. Payvandli konstruksiyalarning MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
barcha choklarning turlari, oʻlchamlari, montajda va zavodda bajarilgan choklarning belgilanishlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
barcha payvandli choklarning bajarilish usullarining (avtomatik, flyus ostida yarimavtomatik payvandlash, qoʻlda payvandlash va b.) quyidagi 87-jadvalda keltirilgan koʻprik konstruksiyalarida qoʻllanishiga qarab.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik konstruksiyalarini payvandlash usullari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Avtomatik  flyus tagida (AF) GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha

Pastki holatdagi payvandlanuvchi chok bogʻlanishlarida:

Ikki tomonlama metall qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini qiyalamasdan biryoqli oʻtuvchi  payvandlash bilan;

Ikki tomonlama metall qalinligi 20 — 50 mm boʻlgan flyus yostiqchasining chetlarini X shaklida simmetrik qiyalab koʻpyoqli oʻtuvchi  payvandlash bilan

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar:

“qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan;

“burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan;

“qayiqchaga” mos metall ximik oʻtirish kuchi boʻylab joylashgan burchakli choklarni bir tomonlama payvandlash bilan

Yarim avtomatik  flyus tagida (YAF)  GOST 8713 va GOST 11533 boʻyicha

Himoyalovchi gaz aralashmasida yarimavtomatik:

1) 80 %Ar+20 %SO2;

2) (95 — 97) % Ar+(3-5) % O2 3)85 % Ar+(10-12) % SO2 +(3-5) % O2;

4) CO2 — koʻprik konstruksiyalarini  payvandlash  texnologiyasini ishlab chiquvchi maxsuslashtirilgan korxona bilan kelishilgan holda cheklash;

5) GOST 14771 va GOST 23518 boʻyicha oʻz-oʻzini saqlovchi sim orqali

Pastki holatda qalinligi 10 — 20 mm boʻlgan listning  chetlarini qiyalab bir tomonlama yoki ikki tomonlama asosiy konstruksiyaga (masalan, fasonka tutashmalarining toʻsinlar belbogʻlariga) ulanuvchi detallar uchun ikki tomonlama payvandlangan shok birikishlari:

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlar;

“qayiqchaga” yoki “burchakka” mos bir tomonlama payvandlash bilan;

“burchakka” (ustma-ustdan tashqari) mos ikki tomonlama ikkidoʻgʻali payvandlash bilan;

Pastki  holatda ikki tomondan payvandlanuvchi chok birikishlari:

qalinligi 6 — 8 mm boʻlgan list uchun chetlarini qiyalamasdan;

V shakldagi chetlarini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

bir tomonining ikki simetrik (K shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

ikki tomonining ikki simetrik (X shakldagi) chetini qiyalab qalinligi 10 — 16 mm boʻlgan metall uchun;

Metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning pastki, gorizontal, vertikal holatda “qayiqchaga” yoki “burchakka” mos payvandlanishi

Qoʻlda elektrdoʻgʻali (Q) GOST 3264 va GOST 11534 boʻyicha

Barcha fazoviy joylashishlarda chetlarini boʻlib va boʻlmasdan metall qalinligi 10 — 50 mm boʻlgan, pastki holatdagi burchakli, tavrli va ustma-ust birikishlarning qisqa choklari ( uzunligi 1000 mm dan kam). Avtomatik va yarimavtomatik payvandlanishdan keyin nuqsonlarni toʻgʻirlash

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birikuvchi choklar uchun taglik (podkladka) turi, zarur boʻlganda — choklarni ketma-ket oʻrnatish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
detal qalinligini toʻla eritish bilan bajarilgan payvandli choklarning qismlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
konstruksiyalarning “Koʻpriklar poʻlat konstruksiyalarida payvandli birikmalarga mexanik ishlov berish boʻyicha yoʻriqnomalar”ga muvofiq ishlov berilishi kerak boʻlgan barcha joylari, mos keladigan bandlarini koʻrsatilishi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birinchi marta qoʻllanilayotgan tugun va konstruksiyalar uchun, MK chizmalarida, payvandli choklari mexanik ishlov berishga taalluqli boʻlgan detallar shakllarini oʻlchamlari bilan va kuchlanishlar toʻplanadigan zonalarni va uni bajarish usullari boʻyicha tavsiyanomalar koʻrsatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprik konstruksiyalarining payvandlangan montajli birikmalari poʻlat koʻpriklari uchun montajli payvandlash texnologiyasi boʻyicha maxsus ishlab chiqilgan koʻrsatmalar (yoki standartlar) asosida bajarilishi kerak. MK chizmalarida quyidagilar koʻrsatilishi kerak: payvandlangan montajli choklarning turi va oʻlchamlari, payvandlash usuli, payvandlash choklari uchastkalaridagi butun payvandlangan detallar qalinligi, montajli birikmalarning mexanik ishlangan joylari va usullari, hamda konstruksiyalarda choʻzilish zonalarining joylashish sxemalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
466. Murakkab prokat profillarni (shvellerlar, tavrlar va qoʻshtavrlar, jumladan tokchalari qirrasi parallel boʻlgan) qoʻllashda payvandlash yordamida tugunlarga koʻndalang tutashmalar va mahkamlagichlar oʻrnatish ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Odatdagi ishlarga moʻljallab bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining konstruksiyalarida bir-butun (uzunligi boʻyicha tutashmalari boʻlmagan) tavrlar va qoʻshtavrlarni (jumladan turli tartib raqamli) oʻzaro va butun uzunligi boʻyicha tutash yoki profil devoriga tavr qilib yoki profil tokchalari qirralariga ikkita burchakli chok bilan mahkamlanadigan list bilan boʻylama uzluksiz chokli payvandlarni qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan koʻpriklar konstruksiyalarida, tugun va bogʻlovchilar fasonkalarini profillar devorlariga, mazkur SHNQning 487 va 488-bandlariga muvofiq, fasonkalar chetlari yaqinida kuchlanishni pasaytirish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirish bilan payvandlashni hamda bikrlik qovurgʻasini — faqat qoʻshtavr va tavrlar devorlariga payvandlashni qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sertifikat maʼlumotlari boʻyicha oqish chegarasi 400 MPa ga ega birikmali, tavrli, burchakli bogʻlanishlarni hosil qiluvchi payvandlash qalinligi 20 mm boʻlgan pastnikellangan koʻprik uchun ishlatiluvchi poʻlatlarni 40 mm enli chetlarini 100 — 120 °S temperaturada payvandlashdan oldin yoki payvandlash davri oldida qizitish kerak. Qalinligi 20 mm dan kam boʻlgan tavrli, burchakli qaysi bir birikmalar elementlarini qizitishga ruxsat etilmaydi. Qizitish uchun gazkislorodli va gazhavoli gorelkalar tavsiya etiladi. Koʻpyoʻlakli payvandlashning dam oldirish davrida metall temperaturasi 80 °S pastga sovib ketsa oldindan qizitish qaytariladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
467. Elektrparchinlar temir yoʻl koʻpriklarida qoʻllanilmaydi, avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida, faqat ishchi boʻlmagan bogʻlovchilarda qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
468. Burchakli choklarni, ularning yuzalarini botiq chiziqli koʻrinishda va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib qoʻllash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Roʻpara choklarini, katta kateti zoʻriqish boʻylab yoʻnaltirilgan tomonlari teng boʻlmasligini taʼminlab loyihalash kerak, bunda katta katetning kichigiga nisbatini 2 ga teng qilib olish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
469. Burchakli payvand choklarining oʻlchamlarini mustahkamligi va chidamlilikka hisoblashlardan kelib chiqqan holda, quyidagi texnologik talablarni hisobga olib iloji boricha kichik belgilash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qutisimon, tavrli va N simon elementlarning boʻylama biriktiruvchi burchakli choklari, mazkur SHNQ ning 47-jadvalida koʻrsatilgan poʻlatlar va prokat qalinliklari uchun, 4 mm dan kam boʻlmagan hisobiy kesimi balandligiga ega boʻlishi kerak, bikrlik qovurgʻalarini toʻsin devoriga, hamda ortotrop plitaning boʻylama qovurgʻalarini yopuvchi listga mahkamlovchi choklar esa — 3 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Roʻpara yoki yondagi burchak choklarning uzunligi 60 mm dan hamda chok oʻlchamining olti barobaridan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
470. Tutashma choklarining konstruksiyasi, tutashtirilayotgan detallar hisobiy qalinligining toʻla erish imkoniyatini va asosiy metallga tekis oʻtishini taʼminlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
471. Tutashmani elementdagi zoʻriqishga koʻndalang joylashganida tutashish chokining qalinligi payvandlanadigan listning qalinligidan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
472. Payvandli toʻsinlarda va toʻplanma elementlarda, biriktiruvchi choklar yordamida hosil boʻladigan kesimlar, agar payvandlanadigan detallar bitta kesimda uzilsa, tavrli va burchakli birikmalarni toʻla eritish talab etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzilishdan 100 mm uzunlikda bitta kesimda boʻlmagan uzilishlar boʻlganida, payvandlanadigan detallarning tavrli va burchakli birikmalarining toʻla eritilishi koʻzda tutilishi zarur. Uzilishga ishlaydigan birikmalarda toʻla eritilish taʼminlanishi shart. Ustma-ust qilib burchakli payvand choklari yordamida hosil qilingan paket detallarida uzilishga ishlaydigan tugunlarni qoʻllash ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Biryoqlama burchakli choklar bilan hosil qilingan toʻplangan yopiq germetik elementlarning burchakli birikmalarida, eritilish chuqurligi, koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm gacha boʻlganda 4 mm dan va koʻproq yupqa listning qalinligi 16 mm dan katta boʻlganida 5 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Konstruksiyalarning alohida detallarini biriktirish va elementlarini mahkamlash uchun, uzlukli choklarni qoʻllashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
473. Friksiyaviy birikmali konstruksiyalarda yuqori mustahkamlikdagi boltlarni erkin oʻrnatish, paketni boltlar bilan zich tortish va gaykalarni dinamometrik kalitlar va gayka buragichlar bilan buray olish imkoniyatlari taʼminlangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
474. Prokat profillarni yuzalari parallel boʻlmagan tokchalari bilan biriktirishda ponasimon shaybalar qoʻllash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
475. Boltli va friksiyaviy birikmalardan iborat boʻlgan koʻprik konstruksiyalarida teshiklarni parmalab hosil qilinadi. Friksiyaviy birikmalardagi yuqori mustahkam boltlar ostidagi teshiklarning nominal diametrlari quyidagi 88-jadvalda keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Birikmalar guruhi

Friksiyaviy birikmalarda boltlarning diametri nominal boʻlgandagi teshiklarning nominal diametri, mm 0

18

22

24

27

Konstruksiyaning loyihaviy holatini belgilovchi asosiy yuk koʻtaruvchi elementlar va bogʻlovchilarning tutashmalari va mahkamlagichlari

21

23 — 25

25 — 28

28 — 30

Mahkamlagichlar: konstruksiyalarning loyihaviy holatini belgilamaydigan bogʻlovchilar; boʻylama toʻsinlar belbogʻlarining chok qoplagichlari (riboklari), qatnov qismining tormozlash bogʻlovchilari va gorizontal diafragmalari.

23

23 — 27

25 — 30

28 — 32

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
476. Birikmalarni quyidagi 89-jadvalda berilgan normalar boʻyicha yuqori mustahkam va odatdagi boltlarning imkoni boricha zichroq joylashtirib loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
477. Koʻprik konstruksiyalari uchun loyihada koʻrsatilgan va mazkur SHNQning 326-bandiga mos keluvchi boltlar, gaykalar va shaybalar ishlatilishi kerak. Boltlarni, komplektda konstruksiya bilan birgalikda joʻnatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boltlar (1000 kg gacha), gayka va shaybalarni (500 kg gacha) har bir partiyasini zavod-bajaruvchi sertifikati bilan taʼminlanib, quyidagilar koʻrsatilishi kerak: buyumning shartli belgilari, payvand va partiyaning nomeri, zavodda mexanik xususiyatlari va buralish koeffitsiyentini aniqlash boʻyicha oʻtqazilgan tajriba natijalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqori mustahkam boltlarning soni quyidagilarda ikkitadan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosh fermalar va qatnov qismlari bogʻlovchilarini mahkamlashda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mahkamlagichning yoki tutashma tagligining (tutashma oʻqidan hisoblab) har bir boʻylama qatorida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sterjenlarni odatdagi boltlarda mahkamlanganda boʻylama qatorlardagi boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir qatorli boʻlganda — 3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikki va undan ortiq qatorli boʻlganda — 2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
burchakli korotishning chiqib turadigan tokchasida — 5.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Choʻzilgan va siqilgan-choʻzilgan elementlarning tutashmalari va mahkamlagichlarida, birinchi ikki koʻndalang qatorlarida (toʻla zoʻriqishli element yoki qoplagichning kesimidan hisoblab) bir hilda qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boltlar soni keyingi qatorlarda sekin-asta ortib borishi lozim. Boltlari ikki qator joylashgan tutashmalarda va burchaklarni mahkamlagichlarida birinchi bolt obushka yonida joylashgan boʻlishi kerak. Zoʻriqish boʻylamasi boʻyicha boltlar qatorining soni (mazkur SHNQning 428-bandi talablarini bajarganida) minimal boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻsinlar devorlarining boʻylama va koʻndalang tutashmalarida, boltlarni tutashmaning har ikki tomonidan bir qator joylashtirishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Masofalarning tavsifi

Norma

1. Boltlar markazlari orasidagi masofa:

a) istalgan yoʻnalishlarda minimal

b) choʻzilganda va siqilganda chetki qatorlarda istalgan yoʻnalishda maksimal:

2,5 d*

Listlarda

7 d yoki 16 t

Burchaklarda**

160 mm

v) oʻrta qatorlarda maksimal:

choʻzilganda va siqilganda zoʻriqishga koʻndalang


24 t

choʻzilganda zoʻriqishga boʻylama

siqilganda zoʻriqishga boʻylama

24 t

16 t

2. Bolt markazidan element chetigacha boʻlgan masofalar:

a) zoʻriqish boʻylamasiga va diagonal boʻyicha minimal

b) xuddi shunday, zoʻriqishga koʻndalang:

mexanik ishlov berilgandan keyingi qirralarda

prokat yoki “yuvish-jarayon” usuli va kislorod toʻsiq bilan gazli kesilgandagi qirralarda

1,5 d

1,5 d

1,3

v) maksimali

8 t yoki 120 mm

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88-jadvalda belgilanganlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — boltning nominal diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — paketning tashqarisida joylashgan eng yupqa detalning qalinligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Odatdagi boltlar uchun 3,0 d deb belgilash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Ikki qator joylashganida norma per yaqinidagi qatorga tegishli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
478. Asosiy elementlarning burchaklarida qoʻyilgan boltlarning diametri, burchak tokchasining 1/4 kengligidan katta boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bogʻlovchilar elementlarida, bikrlik qovurgʻalarida, diafragmalar va h.k. da burchak tokchasi kengligi 80 mm boʻlganida, diametri 22 mm li boltlarni, tokchasining kengligi 90 mm boʻlganida diametri 24 mm li boltlarni qoʻyishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqori mustahkam boltlar soni koʻp boʻlgan friksiyaviy birikmalarda, ularning diametrini kattaroq etib belgilash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
479. Yuqori mustahkam boltlarning toʻla uzunligini shunday shartdan belgilanishi kerakki, gaykaning tepasi tortilgandan keyin bolt faskasidan pastda joylashsin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
480. Boltli birikmalardagi toʻsinning vertikal devori tutashmalari qoplagichlar bilan butun balandligi boʻyicha yopilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
481. Tugunlar va tutashmalarda tuynukli bosh fermalar elementlarining bevosita mahkamlash yuzalari, elementning ishchi yuzalarining 50 % dan koʻpini tashkil etishi kerak. Kesim yuzasini toʻgʻri boʻlmagan berkitishda, qoplagichni mahkamlashda ekssentrisitetni kamaytirish va uning uzunligini koʻpaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26-§. Konstruksiyalarning detallari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
482. Konstruksiyalarda tegib turadigan biriktirilmagan qismlari (bikrlik qovurgʻasini toʻsin belbogʻlariga tutashish joylaridan tashqari), hamda tirqishlar, ochiqliklar, boʻshliqlar va oʻyiqlar boʻlmasligi kerak. Nam yigʻilish ehtimoli boʻlgan joylarda, diametri 50 mm dan kam boʻlmagan drenaj teshigi teshib qoldirilishi shart. Poʻlat arqonlar va yuqori mustahkam simlar bogʻlamlari, ularning ankerlari, birikish va tutashish joylari korroziyadan ishonchli qilib himoyalangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
483. Simmetrik kesimli, ularni tugunlardagi bolt-sharnirlar bilan biriktirish uchun teshiklar bilan taʼminlangan choʻzilgan elementlarda, bolt teshiklari orqali oʻtadigan netto qirqim yuzasi element hisobiy kesimining 140 % dan kam boʻlmagan, elementning chetidan bolt teshiklarigacha boʻlgan qirqimda esa 100 % dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
484. Boltli birikmali toʻplangan sterjenlarning siqilgan tarmoqlari hamda siqilgan-egilgan payvandli elementlar toʻplangan kuchlar taʼsir etadigan joylarda koʻndalang diafragmalar bilan mustahkamlangan boʻlishi kerak. Fermalarning payvandli qutisimon va N simon elementlarida diafragmalarni, faqat vertikal listlarga, diafragma va gorizontal listlar orasidagi oraliqni 50 mm dan koʻp etib, payvandlash yoki boltlarda mahkamlash tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
485. Yordamchi detallarni (kronshteynlar, piyodalar yoʻlagi va panjara toʻsiqlar elementlari, navigatsion belgilar va signallar va h.k.) bosh toʻsin va qatnov qismi toʻsiniga hamda panjara bosh fermalari elementlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Ushbu detallarni faqat koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga payvandlashga ruxsat etiladi; shimolga moʻljallangan temir yoʻl oraliq qurilmalarida koʻrsatilgan detallarni boltlarda mahkamlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻylama bogʻlovchilarning tirgaklari va diagonallarini, koʻndalang bogʻlovchilarning tirgaklarini barcha xildagi oraliq qurilmalar toʻsinlarining belbogʻlariga bevosita payvandlashga ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl oraliq qurilmalarida xuddi shunday, boʻylama va koʻndalang bogʻlovchilar elementlarini bikrlik qovurgʻalariga va bogʻlovchilar fasonkalariga, qistirmalarni — asosiy elementlarga, shimolga moʻljallangan konstruksiyalarda esa — siljishga qarshi burchaklarni toʻsinlar belbogʻlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
486. Foydalanish bosqichida choʻziladigan va siqib-choʻziladigan detallarning koʻndalang tutashmalarida va temir yoʻl oraliq qurilmalarining elementlarida chok metallidan asosiy metallga tekis (15 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) oʻtishlarni taʼminlash uchun, mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak; bu talab toʻsinlar devorlarini koʻndalang tutashmali choklarining, choʻzilgan zona balandligining 40 % balandligi davomida, lekin choʻzilgan belbogʻdan hisoblab, 200 mm dan kam boʻlmagan chetki qismlariga ham taalluqlidir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
487. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining oraliq qurilmalarida gorizontal fasonkalarni boʻylama tutashmalarga toʻgʻridan-toʻgʻri mahkamlashda, uzluksiz toʻsin belbogʻlarida fasonkaning butun qalinligini eritishni va uning buzilmasligini nazorat qilishni koʻzda tutish lozim. Bundan tashqari fasonka uchlariga buralishlar va mexanik ishlov berish yoʻli bilan choklarga silliq ulanib (60 mm dan kam boʻlmagan radiusda) belbogʻga oʻtishini taʼminlash ham koʻzda tutilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
488. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalari uchun, belbogʻlarga nisbatan aralash sathda joylashtirilgan, boʻylama bogʻlovchilarning hochsimon va yarim qiya tirgakli tizimlarida, devorga tavr qilib payvandlanadigan fasonkalar uchun kuchlanishlarni yigʻilishini pasaytirish boʻyicha mazkur SHNQning 487-bandida koʻrsatilgan tadbirlar koʻzda tutilishi kerak. Bunda barqarorligini taʼminlash va belbogʻni devoriga nisbatan tebranishini yoʻqotish uchun, har bir bogʻlovchilar tuguni tekisligida toʻsin devorida koʻndalang bikrlik qovurgʻasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar koʻrsatilgan fasonkalar koʻndalang bikrlik qovurgʻalari bilan kesishadigan hollarda, fasonkalar va ularning choklarini uzluksiz qilib qurish kerak; koʻndalang bikrlik qovurgʻasi elementlarini fasonkaga payvandlashni burchakli choklar bilan katetlar nisbatini 1:2 (katta katet fasonkada) etib va fasonkaning asosiy metalliga tekis oʻtish bilan amalga oshirish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
489. Bir butun payvandlangan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, fasonkalarga ustma-ust qilib biriktiriladigan bogʻlovchilar elementlarini, mazkur SHNQning 464-bandiga binoan ikkita yon va ikkita roʻpara choklari bilan mahkamlash zarur; fasonkaga nisbatan simmetrik joylashtirilgan burchaklar juftidan qilingan bogʻlovchilar elementlarini, ikkita yon va bitta roʻpara (chetki) choklar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bogʻlovchilar elementlarini mahkamlovchi choklar bilan, fasonkalarni toʻsin devoriga, hamda koʻndalang bikrlik qovurgʻalariga mahkamlovchi choklar orasidagi masofalar 60 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
490. Toʻplangan yuklamalar uzatiladigan joylarda toʻsinlar kamar listlariga bikrlovchilarning uchlarini oʻrnatishni taʼminlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Payvandli toʻsinlarning koʻndalang oraliq bikr qovurgʻalari uchlari bilan toʻsinlar kamar listlariga mahkam tutashgan boʻlishi kerak Buni taʼminlash uchun barcha koʻpriklarda qovurgʻalar uchlariga maxsus oʻtish qismlarini oʻrnatishga ruxsat beriladi, temir yoʻl koʻpriklarida devorga ishqalanish boʻgʻinlari bilan biriktirilgan burchak qotirgichlaridan, yoʻl, shahar va piyodalar koʻpriklarida esa qovurgʻalarni kamarlarga payvandlashdan foydalanishga ruxsat beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shu bilan birga, yoʻlning ortotrop plastinkasining koʻndalang qovurgʻalari biriktirilgan koʻndalang qattiqlashtirgichlarning uchlari, qurilish turidan va belbogʻdagi zoʻriqish belgisidan qatʼi nazar va mazkur SHNQning 485-bandi talablarini hisobga olgan holda, kamarlariga olib kelinishi kerak. Mazkur SHNQning 482-bandi talablariga muvofiq koʻndalang bikrli qovurgʻani kamar yaqinidagi devorlarda, uzilish hududini tashkil qilib uzilishiga ruxsat beriladi. Temir yoʻl koʻpriklarida koʻndalang qovurgʻalarni kamarga payvandlash mazkur SHNQning 449-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vertikal diafragmalar, bikrlik qovurgʻalari va fasonkalarni choʻzilgan belbogʻga payvandlangan hollarda, oraliqda koʻrsatilgan elementlarni mahkamlovchi koʻndalang choklarni katetlar nisbati 1:2 (katta katet belbogʻda) va asosiy metallga tekis oʻtadigan qilib loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
491. Odatdagi sharoit uchun bajarilgan konstruksiyalarda siljishga qarshi burchaklarni payvandli toʻsinlarning ustki belbogʻiga boʻylama va koʻndalang burchakli choklar bilan payvandlashga ruxsat etiladi. Bunda koʻndalang choklar uchun mazkur SHNQning 490-bandida koʻrsatilgan kuchlanishlarni yigʻilib qolishini pasaytirish, hamda asosiy metallga tekis oʻtishi (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) uchun mexanik ishlov berish boʻyicha tadbirlarini koʻzda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
492. Konstruksiya elementlari uchun arqonlar asosan choʻzilish kuchlarini qabul qilish uchun ishlatiladilar. Bu holda, kesimlarni ustivorlik shartlari boʻyicha rivojlantirishga muhtoj qolmaydi va poʻlat materialining butunlay yuk koʻtarish qobiliyatiga, metallning kam sarf qilishini, uning ogʻirligini kamayishiga va shu sababli uning samaradorligini oshishiga imkoniyat yaratiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shu bilan birga arqon diametrining kichikligini tufayli uning zanglashdan himoyalashga alohida eʼtibor bermoq kerak. Poʻlat arqonlarni (chetga chiqaruvchi qurilmalar, pilonlar kallaklari va boshqalar) yoki arqondagi simlarni (anker qurilmalari) yoʻnalishini oʻzgartiruvchi hamda arqonlarni qisuvchi (qisgichlar, xomutlar, osgichlar va h.k.) detallar konstruksiyalarida koʻndalang kesimi egri chiziqli chekkasiga yaqin yumaloqlangan (arqonning chiqish joyida) va kaltalashtirilgan (asosi bilan solishtirilganda), aluminiydan (mazkur SHNQning 326-bandiga muvofiq) yoki boshqa yumshoq materialdan qisib turuvchi qoplagichli jelob qoʻllanilishi kerak. Bunda elektrkimyoviy korroziyani istisno qilish uchun, poʻlat arqonlarni va yuqorida koʻrsatilgan jihozlarning poʻlat detallarini aluminiy bilan tutashuvchi joylarini 20 mkm dan kam boʻlmagan qalinlikda kadmiy yoki qoʻrgʻoshindan qilingan qoplama bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27-§. Plankalarning va teshikli listlarning konstruksiyalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
493. Temir yoʻl koʻpriklari bosh fermalarining payvandlangan qutisimon va N simon elementlarida faqat yaxlit yoki teshikli gorizontal listlarni qoʻllashga ruxsat etiladi. Biriktiruvchi plankalar faqat temir yoʻl koʻpriklari bogʻlovchilarining elementlarida va avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining, biriktiruvchi plankalar kesimining asosiy qismlari bilan kuchlanishlarni yigʻilishini kamaytirish boʻyicha maxsus tadbirlarsiz amalga oshirilishi mumkin boʻlgan elementlari uchun ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
494. Oraliq plankalarning uzunligi ls , 0,75 a dan kam boʻlmasligi kerak, bu yerda a — plankalarni mahkamlovchi boltlar qatorlari (yoki payvandli choklar) orasidagi masofa. Siqiluvchi va siqiluvchi-choʻzuvchi elementlardagi chetki plankalarni, oraliqlardagidan 1,7-marta, choʻziluvchilarda esa 1,3-marta uzunroq qilib boʻlish kerak. Chetki plankalar iloji boricha tugunga yaqinroq oʻrnatilishi kerak. Payvandli qutisimon va N simon elementlarda teshiklarni element chetiga chiqishiga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
495. Plankalarning bir tomonini mahkamlash uchun boltlar soni quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vaqtinchalik yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 4 tadan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faqat doimiy yuklamalarga ishlovchi elementlar uchun — 3 tadan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishchi boʻlmagan elementlar uchun — 2 tadan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28-§. Bolt-payvandli oraliq qurilmalar konstruksiyalarining alohida xususiyatlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
496. Anʼanaviy bolt-payvandli oraliq qurilmalarda bolt teshiklari orqali elementlarning kesimini zaiflashtirish uchun kompensatorlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻshatuvchi tutashma kompensatorlarining uchlarida (tutashma yonida) mazkur SHNQning 450 va 486-bandlari koʻrsatmalariga muvofiq kesim va mexanik ishlov berishni koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻshatuvchi qoplagich kompensatorlarda kengligi boʻyicha nishabligi 1:1 boʻlgan qirqimlar koʻzda tutilishi lozim. Qiya choklar uchun katetlar nisbatini 1:2 qilib olish kerak. Chokdan asosiy metallga tekis oʻtishni (5 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) taʼminlash uchun, qiya choklarni kompensatorlar chetida ishlov berish koʻzda tutilishi zarur. Qiya va boʻylama choklarning teshiklarni birinchi qatorigacha boʻlgan qismlari, kompensator maydonining toʻla mahkamlanishini taʼminlashi kerak. St3, 15XSND i 10XSND rusumli poʻlatlardan qilingan kompensatorlarning kengligi mos holda uni qalinligining 44, 38 va 36 sidan katta boʻlmasligi kerak. Undan katta kenglikdagi talab qilinganda, ikkita alohida kompensator qoʻllash kerak, ularning choklari orasidagi masofa 60 mm dan kam boʻlmasligi lozim. Boltning markazidan kompensator chetigacha boʻlgan masofa, bolt osti teshik diametrining ikki baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
497. Odatdagidek bajarilgan avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklari oraliq qurilmalarining panjarali bolt-payvandli fermalari uchun, belbogʻlar bilan payvand yordamida biriktiriladigan tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalarini qoʻllashga ruxsat etiladi. Tugunlar oʻrnatma-fasonkalari va oʻrnatgich fasonkalari, belbogʻga tekis oʻtishga (250 mm dan kam boʻlmagan radiusda) ega boʻlishi kerak. Belbogʻ tutashmasi va oʻrnatgich fasonkalardan undagi aylanma boshlanishigacha boʻlgan masofa 70 mm dan kam boʻlmasligi kerak. Choʻziluvchi va siqiluvchi-choʻziluvchi belbogʻlar oʻrnatma-fasonkalarining tutashma choklari uchun, mazkur SHNQning 486-bandi talablariga javob beradigan mexanik ishlov berish koʻzda tutilishi kerak. Oʻrnatgich fasonkalar yonida butun qalinligini toʻla erishini va uni buzmasdan nazorat qilish imkoni hamda fasonkalar chetiga mexanik ishlov berish koʻzda tutilgan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
498. Boʻylama va koʻndalang toʻsinlarning belbogʻ listlari, vertikal qirrasi uziladigan belbogʻ listning qirrasi bilan mos tushadigan, devor burchaklarida toʻgʻri burchakli aylanma (15 mm li radius bilan) qirqimlar qilingan shartlarda, devor uzunligidan kam uzunlikka ega boʻlishi mumkin. Bunday qirqimlar ham, bosh fermalarga mahkamlash zonasida uning devorining balandligini oshirish uchun koʻndalang toʻsinning ustki belbogʻiga payvandlanadigan fasonkalarga ega boʻlishi kerak. Fasonka chetini koʻndalang toʻsin belbogʻi bilan tutashish konstruksiyasi mazkur SHNQning 487 va 488-bandlari talablariga javob berishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Devorida yuqorida koʻrsatilgan qirqimni hosil qilmasdan qoʻshtavr toʻsinlar belbogʻlarida uzilish hosil qilish zarur boʻlganda, quyidagilarni koʻzda tutish kerak: belbogʻ uzilish joyi tomonga, qalinligi boʻyicha 6 mm gacha 1:8 nishablik bilan va kengligi boʻyicha 32 mm gacha 1:4 nishablik bilan qirqilgan boʻlishi kerak, belbogʻning qirqilgan qismi davomida toʻsin devoriga mahkamlanishi toʻla erishga ega boʻlishi kerak. Belbogʻ uchini devorga (ikkala tekislikda) tekis oʻtishini hosil qilish uchun (60 mm dan kam boʻlmagan radius bilan) mexanik ishlov berishni ham koʻzda tutish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29-§. Qatnov qismi ortotrop plitasining konstruksiyasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
499. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ortotrop plitaning konstruksiyasini, vertikal devorlari toʻshama listiga ikki tomonlama burchakli chok bilan payvandlangan boʻylama va koʻndalang qovurgʻalar bilan mustahkamlangan toʻshama listidan iborat boʻlgan holda bir qavatli etib loyihalash kerak. Ortotrop plitalarning montaj bloklari, uzun tomoni bilan koʻprik oʻqi boʻylab yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
500. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida toʻsham listining qalinligi tmin ni, 14 mm dan kam boʻlmagan va quyidagi formula boʻyicha olingan qiymatlardan katta qilib olish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(268)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, a — boʻylama qovurgʻalar orasidagi masofa; P — polotno konstruksiyasi tomonidan uni taqsimlanishini hisobga olgan holda aniqlanadigan, toʻplama kuchlardan listga tushadigan maksimal bosim; x = 7,8 yoki 15,6 — mos holdagi polosali va fasonli profilga ega boʻlgan boʻylama qovurgʻali ortotrop plitalar konstruksiyalari uchun qabul qilinadigan koeffitsiyent qiymatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
501. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida ustki ortotrop plitalar toʻshamasi listining montaj tutashmalarini payvandli qilib loyihalash kerak. Pastki ortotrop plitalarda hisoblashlar orqali asoslangan taqdirda, gorizontal listni, boʻlaklarini toʻla boʻlmagan toʻldirish bilan boʻylama payvandli montaj tutashmalarini qoʻllashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarida natktil listlarning montaj choklari yuqori yoki pastki ortotrop plitalarda chigʻriqli bogʻlanmalar gorizantal listlarda boʻylama payvandli choklar qoʻllaniladi. Qatnov qismi ortotrop plitasining toʻshama listlarini, bosh toʻsinlar yoki fermalar belbogʻlariga ustma-ust qoʻyib payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
502. Ortotrop plitalarda boʻylama qovurgʻalarda koʻproq ochiq kesimli polosalarni, prokat tavrlarni, tomonlar teng boʻlmagan burchaklarni va payvandli tavrlardan, ayniqsa temir yoʻl koʻpriklarida payvandli tavrlardan qoʻllash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
503. Ustki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmalarini, oraliqning uchinchi qismida koʻndalang qovurgʻalar orasida joylashtirilishi va teshiklari zavod sharoitida bajarilgan friksiyaviy qilib koʻzda tutilishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalarining montaj tutashmasini payvandli qilib loyihalash kerak. Toʻshama listiga boʻylama qovurgʻa oʻrnatmalar bilan payvandlanmagan va oraliq qurilma bloklarining montaj tutashmalari zonasida qovurgʻalari uzilgan ortotrop plita montaj tutashmalarini qoʻllash ruxsat etilmaydi. Temir yoʻl koʻpriklarda pastki ortotrop plitalar boʻylama qovurgʻalar montaj choklari chigʻriqli qilib bajarish koʻzda tutilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
504. Devorlarning va tavr kesimli koʻndalang qovurgʻalar belbogʻlarining montaj tutashmalarini, teshiklarini toʻla diametriga zavod sharoitida bajariladigan yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib loyihalash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ortotrop plitali qatnov qism konstruksiyalarining toʻsiq qurilmalari ustunchalarini ankerlash koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
505. Boʻylama qovurgʻalar koʻndalang toʻsinlar devorlari bilan kesishish joylarida uzilmagan boʻlishi kerak. Avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida boʻylama qovurgʻalarni, koʻndalang toʻsinlar devorlaridagi qirqimlar orqali oʻtkazish va qirqimning devordagi vertikal qirrasiga yoki tayanch plastinkasiga zavodda burchakli choklar bilan payvandlanishi kerak (18-ilovasi, 1-jadval, 17 a,b, larga qaralsin). Boʻylama qovurgʻalar chetlarini, koʻndalang qovurgʻalar devorlariga payvandlashga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
506. Ustki ortotrop plitaning koʻndalang qovurgʻalarini bikrlik qovurgʻalariga yoki bosh toʻsinlarning maxsus fasonkalariga mahkamlashni, yuqori mustahkam boltlarda friksiyaviy qilib amalga oshirilishi kerak. Oʻtish qismi orttrop plitali boʻlgan konstruksiyalarda toʻsiq qurilmalarining ustunlarini koʻndalang toʻsinlar tekisligida bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
507. Loyihada toʻshama listining korroziyaga qarshi qoplamasining turi va poʻlat ortotrop plita boʻylab qatnov qismi polotnosi toʻshamasining turi koʻrsatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
508. Temir yoʻl koʻpriklari oraliq qurilmalarida, boʻylama qovurgʻalarini koʻndalang toʻsinlarning ustki tokchasiga yuqori mustahkam friksiyaviy boltlarda mahkamlash bilan ikki qavatli ortotrop plitalarni qoʻllash kerak. Agar toʻshama listi toʻsinlar devorlari bilan bevosita biriktirilgan hollarda boʻylama qovurgʻalarni koʻndalang toʻsinlar tokchalariga klemm turidagi tortqich moslamalar bilan mahkamlashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30-§. Tayanch qismlarning konstruksiyalari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
509. Oraligʻi 25 m dan katta boʻlgan toʻsinli oraliq qurilmalarning tayanch qismlarini oraliq qurilmani fazoda harakatsiz ushlab bitta turuvchidan tashqari gorizontal tekislikda harakatlanuvchi qilish kerak, bunga asosan oraliq qurilma tik yuk taʼsirida tayanchlarga tik bosim beradi va deformatsiyada oʻzining oʻlchamlarini erkin oʻzgartirishi mumkin boʻladi. Polimer materiallar qoʻllangan tayanchlarni ishlatishga ruxsat etiladi (seysmik mintaqalarda tavsiya etiladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
510. Bitta tayanchda joylashgan tayanchlar markazlari orasidagi masofa 15 m dan katta boʻlganda, tayanchlardan birortasini, ikkiyoqlama harakatlanuvchi tayanchlar oʻrnatish yoki boshqa usullar orqali koʻndalang harakatlanuvchanligini taʼminlash kerak. Temir yoʻl koʻpriklarida harakatlanmaydigan tayanchlarning pastki balansirlari va harakatlanuvchi tayanchlarning plitalari, tayanchlarda anker boltlari bilan mahkamlangan boʻlishi kerak. Mazkur SHNQning 42-bandi talablari bajarilmaganida oraliq qurilmalarning uchlari tayanchlarga hisoblashlar boʻyicha mahkamlangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
511. Tayanchlarning konstruksiyasi, oraliq qurilmaning tayanish tuguni va tayanchga tayanishning butun maydoni boʻyicha yuklamalarning taqsimlanishi taʼminlanishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
512. Odatda, quyma erkin teguvchi sharnirli tayanch qismlarni ishlatish kerak. Yuqori mustahkam poʻlatlardan, hamda katok va plitalar yuzasiga yuqori qattiqlikka ega boʻlgan materiallar qoʻyilgan bir katokli harakatlanuvchi tayanchlarni oʻziga muvofiq ravishda asoslanganda qoʻllashga ruxsat etiladi. Harakatlanuvchi tayanchlarda toʻrttadan ortiq katoklar boʻlishi mumkin emas. Katoklarning oʻzaro birgalikda siljishini taʼminlovchi, yumalashga va tozalashga toʻsqinlik qilmasligiga kafolat beruvchi yon tortqichlar bilan biriktirilgan boʻlishi va yonga siljishlar hamda boʻylama qochishlardan saqlovchi jihozlar bilan jihozlangan, shuningdek gʻilof bilan himoyalangan boʻlishi kerak. Ikki yonidan yassi qirrasi boʻlgan silindrik katoklar qoʻllanilganda, ularni agʻdarilish va ponalanib qolish imkoniyati istisno boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28-bob. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
513. Ushbu boʻlimning normalariga temirbeton plita poʻlatdan qilinadigan bosh toʻsinlar fermalar bilan, yoki oʻtish qismining toʻsinlari bilan, ularning birgalikda ishlashini taʼminlash maqsadida birlashtirilgan oraliq qurilmalarni loyihalashda rioya qilinmogʻi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Hisoblashlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
514. Hisoblashlarni, poʻlat va temirbeton qismlarning birlashtirish choklarining boʻysinuvchanligini hisobga olmasdan, tekis kesimlar gipotezasidan kelib chiqqan holda, bajarmoq kerak. Birlashish choklarining boʻysinuvchanligini, oraliq uzunligi 8 m dan kam boʻlgan toʻsinlar va paneli uzunligi 8 m dan kam panjarali fermalar uchun hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
515. Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblashlarda keltirish koeffitsiyentini nb = Est/Eb, qoʻllash kerak , bu yerda Est = 2,06×105 MPa (2,1×106 kgk/sm2) — poʻlat qismining konstruksion metalining elastiklik moduli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eb 18-bobidan aniqlanadigan betonning siqilishdagi va choʻzilishdagi elastiklik moduli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
516. Hisoblashlar tarkibini va unda hisobga olinadigan noelastik deformatsiyalar turlarini quyidagi 90-jadvalga binoan qabul qilinadi. Statik noaniq turkumlarning elementlaridagi zoʻriqishlarni aniqlashda ham noelastik deformatsiyalar hisobga olinishi kerak. Betonning noelastik deformatsiyasini mazkur SHNQning 20 va 21-ilovalaridagi shartli elastik modulidan foydalanib, taxminiy hisobga olish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Hisoblashlarda eʼtiborga olinadigan  noelastik deformatsiyalar

Yuklamalar va taʼsirlar

mustahkamlikka va ustivorlikka

chidamlilikka

Yorilishga chidamlilikka

Vertikal va gorizontal bikrligining

Qurilish koʻtarilishining ordinatalari (yigʻma plitali konstruksiyalar uchun

temir yoʻl koʻpriklarining statik aniq oraliq qurilmalarini

avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oraliq qurilmalarini

hosil boʻlgan yorilishida

yoriqni ochilishida

Doimiy

kr, us

vkr, us

kr, us

kr, us

Kr, us

-

kr, us

Vaqtinchalik vertikal

cr, rl

vkr, us

cr

Wud

cr

wud

wud

Haroratiy va choʻkishga

cr, rl

-

-

Wud

cr

-

-

Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal

rl

-

-

-

-

wud

-

Vaqtinchalik koʻndalang gorizontal tashiganda, montaj qilganda, oldindan  kuchaytirganda va zoʻriqishni tartibga solganda

wud

-

-

Wud

cr

-

wud

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90-jadvaldagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kr — betonning oquvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
us — yigʻma temirbeton plitaning koʻndalang choklarining qisilishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
vkr — betonning titrama oquvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cr — temirbetondagi koʻndalang yoriqlar (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
rl — poʻlat va betonning plastik deformatsiyasi (taʼsir etadigan barcha yuklamalardan va faqat kesimni tekshirganda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wud — noelastik deformatsiyalarni hisoblamaganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tire — hisoblanmasligini bildiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
517. Betondagi doimiy yuklar va taʼsirlardan boʻladigan eng katta kuchlanishlar 0,2 Rb dan oshgan holda, u yuklamalardan boʻladigan eguvchi moment va zoʻriqishlarni aniqlayotganda betonning oquvchanligini hisobga olish lozim, bu yerda Rb — mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga hisobiy qarshiligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poʻlat-temir-beton konstruksiyaga beton oquvchanligining taʼsirini aniqlayotganda, temirbeton konstruksiyaning egilishga bikrligi ni hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda EbIb £0,2 EstIs; boʻlganda, betonning oquvchanligini 20-ilovasiga binoan taxminan hisobga olish ruxsat etiladi; bu yerda EstIs — konstruksiya poʻlat qismining egilish mustahkamligi. Kuchlantirilgan armaturadagi betonning oquvchanligidan boʻladigan tortishning yoʻqolishini hamda yigʻma temirbeton plitalarning koʻndalang choklaridagi qisilishdan boʻladigan qoʻshimcha deformatsiyani 20-ilovasiga binoan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
518. Vaqtinchalik yuklama, temir yoʻl koʻpriklarining betonda siquvchi kuchlanishlarni koʻpaytiradigan zonalarini chidamlilikka hisoblashni 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olib bajarish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
519. Betonning qisqarishini harorat taʼsiriga hisoblashlarda eʼtiborga olmoq kerak. Bunda betonning qisqarishidan yengillashtiruvchi taʼsiri hisobga olinmaydi. Beton qisqarishining cheklangan nisbiy deformatsiyasi ni quyma plitalar uchun 2×10-4 ga va yigʻma plitalar uchun 1×10-4 ga barobar deb qabul qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan koʻndalang kesim chegarasidagi tenglashtirilgan kuchlanishni 21-ilovasiga binoan aniqlash ruxsat qilinadi. Betonning qisqarishidan boʻladigan kuchlanishidan oquvchanligini hisoblashlarda, betonning shartli elastiklik moduli Eef,shr = 0,5Eb ni qoʻllash yoʻli bilan hisobga olish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
520. Harorat taʼsiriga hisoblashlarda kesimlarning temirbeton va poʻlat qismlaridagi haroratlarning farqini hisobga olmoq kerak. Ularni, issiqlik fizikasi hisoblashlari asosida aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Haroratning taʼsiriga hisoblashlarni, poʻlat-temir-beton oraliq qurilmaning butun uzunasiga koʻndalang kesimlaridagi haroratning tarqalishini oʻzgarmas deb qabul qilib va temirbeton plita hamda poʻlat konstruksiyalar haroratlari farqining quyidagi meʼyoriy eng katta qiymatlari tn,max dan kelib chiqqan holda bajarish ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) harakat ustki qismidan oʻtadigan, tutash devorli poʻlat toʻsinli oraliq qurilmalar uchun (14-rasm, a):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori va toʻsin ufqqa nisbatan 30 °S va undan ham katta qiyalikda tushadigan quyosh nurlari taʼsiridan isiydigan holda, u qiymat 30 °S ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlatning harorati temirbetonnikidan yuqori, ammo toʻsin quyosh nurlari taʼsiridan isimaydigan holda, u qiymat 15°S ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlatning harorati temirbetonnikidan past boʻlgan holda, u qiymat manfiy (minus) 15 °S ga barobar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) harakat ustki qismidan oʻtadigan, bosh fermalari panjarali boʻlgan oraliq qurilmalar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonga nisbatan yuqori, quyosh bilan yoritilish sharoitiga bogʻliq boʻlmagan holda, u qiymat 15 °S ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fermaning poʻlat elementlarining harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlgan holda, u qiymat minus 10 °S ga barobar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) bosh toʻsinlari tutash devorli yoki bosh fermalari panjarali fermali va ular orasida joylashgan temirbeton plitali harakat balandligiga nisbatan oʻrta yoki pastki qismidan oʻtadigan oraliq qurilmalar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan yuqori boʻlgan holda, u qiymat 20 °S ga barobar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poʻlatning harorati temirbetonnikiga nisbatan past boʻlganda, u qiymat minus 15 °S ga teng;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) oʻtish qismida ballastsiz plitali temir yoʻl koʻpriklarining oraliq qurilmalari uchun va harakat ustki qismidan oʻtadigan avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oraliq qurilmalarida, oʻtish qismining temirbeton plitasida, oʻtish polotnosi toʻshamasi yotqizilmasdan oldin, temirbeton harorati poʻlatnikiga nisbatan yuqori boʻlganda, u qiymat 20 °S ga barobar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Harorat taʼsiridan zoʻriqish va kuchlanishni aniqlash quyidagicha bajariladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“a” bandi boʻyicha — haroratlar farqi egri chiziqli epyurasi bilan nuqtadagi ordinatasi kesimning poʻlat qismi balandligi boʻylab olinganda (14-rasm, b)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Zb1,i, hw — 14a-rasm boʻyicha, sm da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“b” va “v” bandi boʻyicha — kesimning poʻlat qismining butun balandligi boʻylab haroratlar farqining toʻgʻri burchak shaklidagi epyurasini qabul qilganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
“g” bandi boʻyicha — nuqtadagi ordinata 14-rasm, v da koʻrsatilgandek haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi bilan olinganda
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda Zbf,i — 14v-rasmdagidek, cm da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Harakat ustki qisimida boʻladigan oraliq qurilmalarda qutisimon kesimning poʻlat qismini shartli ravishda qoʻshtavr kesimli toʻsiqlarga ajratish ruxsat qilinadi va u holda haroratlar farqini 14-rasm, b dagidek qabul qilinadi. Harorat oʻzgarishidan koʻndalang kesim chegarasida muvozanatlashgan kuchlanish 21-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-rasm. Poʻlat-temir-beton konstruksiyaning koʻndalang kesimi va haroratlar farqining hisobiy epyuralari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — koʻndalang kesim sxemasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — poʻlat qismi kesimi balandligi boʻyicha haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v — toʻsin kesimining ustki qismi uchun haroratlar farqining egri chiziqli epyurasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
521. Siqilgan temirbeton plitali avtomobil yoʻllari koʻpriklarida mustahkamlikka, yorilishga chidamlilikka, temir yoʻl koʻpriklarida esa, hisoblash shular bilan birga chidamlilikka ham hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton va poʻlatdagi cheklangan plastik deformatsiyaning koʻpayishining statik noaniq konstruksiyalardagi zoʻriqishining tarqalishga taʼsirini hisobga olmaslik ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
522. Choʻzilgan temirbeton plitalarni mustahkamlikka va yorilishga chidamlilikka hisoblash kerak. Yorilishga chidamlilik talab darajasi 3.boʻlimga binoan qabul qilinadi. Temirbeton plitaning choʻzilishdagi bikrligini paydo boʻlgan yoriqlarni hisobga olgan holda, ushbu formula bilan aniqlanadi, bu yerda Er, Ar — plitaning boʻylama armaturasining elastiklik moduli va maydoni, ψcr — quyidagi 91-jadvaldan olinadigan, yoriqlar orasidagi beton choʻzilishiga ishlashga qisman jalb qilinishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Armatura

Ushbu hollar uchun   koeffitsiyentining qiymati

temir yoʻl koʻpriklarini hisoblashda

avtomobil va shahar koʻpriklarini mustahkamlikka va

yorilishga chidamlilikka hisoblashda

mustahkamlikka

yorilishga chidamlilikka

Tashqi yuzasi silliq; yuqori mustahkamlikdagi simlardan oʻramlar, poʻlat arqonlar

1,00

1,00

0,70

Tashqi yuzasi notekis profilli

1,00

0,75

0,50

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Statik noaniq turkumlarda zoʻriqishlarni, temirbeton plitadagi koʻndalang yoriqlarining mavjudligini hisobga olib, aniqlanadi. Boʻylama armaturasi ulanmaydigan yigʻma siqilmaydigan temirbeton plitalar uchun choʻzilishdagi bikrlikni noʻlga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
523. Oʻtish qismi plitasini mahalliy egilishga va uning bosh toʻsinlar bilan birgalikdagi ishlashiga hisoblashlarini birini ikkinchisidan begʻaraz holda bajarishga ruxsat etiladi. Ushbu ikkita turdagi hisoblashda aniqlangan zoʻriqishlar va deformatsiyalar qiymatlarini, taxtaning faqat boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlagan holida birgalikda qoʻshish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
524. Koʻndalang kesimni hisoblashni bosqichma-bosqich bajarish kerak. Ularning soni kesimdagi ketma-ket ishga kirishadigan, qismlarning soniga koʻra aniqlanadi. Kesimning har bitta qismi uchun kuchlanish taʼsirini ularni ishlash bosqichlariga koʻra yigʻib, aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
525. Temirbeton plitaning kesim tarkibiga qoʻshiladigan hisobiy eni ni, poʻlat konstruksiya oʻqidan ikkita tomonga osilgan qismlarining hisobiy uzunliklarining yigʻindisi miqdorida deb aniqlash kerak (15 rasm). Plitaning osilgan qismi uzunligining hisobiy qiymatini fazoviy hisoblash bilan aniqlash kerak; uning qiymatlarini quyidagi 92-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15-rasm. Kesim tarkibiga kiritiladigan temirbeton plitaning hisobiy enini aniqlash uchun sxema
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Poʻlat qismiga nisbatan plitaning osilgan tomonlarining holati, uning belgilanishi

Plitaning parametri

Plitaning osilgan tomoni uzunligining hisobiy qiymati

Qoʻshni poʻlat element b tomondagi osilgan boʻlagi,

4V dan koʻp

4V dan kam

V/2

a + 6tsl ,

ammo V / 2 dan koʻp emas va l/8 dan kam emas

Konsol tomonga bosilgan boʻlagi

12 S dan koʻp

12 S dan kam

C

a + 6tsl,c,

 ammo S dan koʻp emas va  l/12 dan kam emas

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92-jadvaldagi belgilashlar izohi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — temirbeton qovurgʻa yoki vut enining yarmisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ular yoʻq boʻlsa — temirbeton plita bilan poʻlat belbogʻning tegib turadigan joyining enining yarmisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tsl, tsl,c — oraliq va konsol tomonlardagi temirbeton plitaning (qovurgʻa yoki vutlarini chiqazib tashlagandagi) oʻrtacha qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — plitaning uzunligi, u quyidagilarga teng:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bosh toʻsin yoki fermalar uchun — oraliq uzunligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtish qismining boʻylama toʻsinlari uchun — panel uzunligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtish qismining koʻndalang toʻsinlari uchun — bosh fermalar orasidagi masofaga yoki bosh fermalar orasidagi masofadan kam boʻlganida temirbeton plitali koʻprikning koʻndalang yoʻnalishidagi eniga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — bikrliklariga koʻra bir xil boʻlgan poʻlat konstruksiyalar yuklamalari orasidagi masofa (15-rasm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — plitaning konstruktiv qabul qilingan konsol qismining poʻlat konstruksiya oʻqidan oʻlchagandagi uzunligi (15-rasm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
526. Temirbeton plitaning maydoni Ab ni, buralishga hisoblashlarda — uning qalinligi tsl ni ham va qovurgʻa yoki vutning enini mazkur SHNQning 515-bandiga binoan keltirish koeffitsiyenti nb ga boʻlingan deb qabul qilish kerak. Elastik boʻlmagan deformatsiyalarni hisobga olganda, betonning 20 va 21-ilovalariga koʻra aniqlanadigan shartli elastiklik moduli boʻyicha topilgan keltirish koeffitsiyentidan foydalanish ruxsat etiladi. Beton bilan jipslashgan boʻlama armatura yuzasi maydonini keltirish koeffitsiyenti nr = Est / Er ga boʻlingan deb qabul qilinadi, bu yerda Er — kuchlantirilmagan Ers yoki oldindan kuchlantirilgan Erp armaturalarning elastiklik moduli va u 34-jadvaldan olinadi. Hisobiy koʻndalang kesim tarkibiga quymani, oʻtish qism qatlamlarini va temir yoʻl yoʻlining ustki qurilmasini kiritish kerak emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
527. Poʻlat qismi va keltirilgan kesimlarning birlik markazlarini barcha kesimga nisbatan aniqlash kerak. Kesimning, boltlar joylanadigan teshiklar borligi tufayli zaiflanishi mazkur SHNQning 341-bandiga binoan hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
528. Poʻlat toʻsinlarning montaj qilayotgandagi mustahkamligi va ustivorligi mazkur SHNQning 363, 364 va 373-bandlariga binoan tekshiriladi. Konstruksiyalar va ular elementlarining oldindan kuchlantirishdagi, tashishdagi va montaj qilish bosqichlaridagi mustahkamligi va yorilishga chidamliligini, poʻlat va betonni elastiklik darajasida ishlaydi deb hisoblab tekshiriladi. Ushbu tekshirishlarni, betonning qisqarishini, oquvchanligini va koʻndalang choklarning qisilishini hisobga olmagan holda, ammo oldindan zoʻriqishlarining taʼsiri yoʻqolishini 18-bobga binoan eʼtiborga olib bajarish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Konstruksiyalarni hisoblash. Mustahkamlikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
529. Poʻlat-temir-beton konstruksiyada paydo boʻluvchi siquvchi kuchlanishlar temirbeton qism orqali, normal kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, urinma kuchlanishlar — poʻlat qism orqali, temirbeton qismning koʻndalang armaturasi, hamda beton orqali qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poʻlat-temir-beton konstruksiyalarni hisoblash oʻziga yarasha kesimdagi temirbeton va poʻlat qismlarning xususiyatlari bilan ifodalanadi. Poʻlat-temir-beton toʻsinni musbat ishorali eguvchi moment taʼsiriga (92-rasm) hisoblashni koʻrsatilgan A, B yoki V hisobiy holatlarning birortasi boʻyicha temirbeton plitaning ogʻirlik markazi sathidagi betondagi kuchlanish qiymati sb ga va ushbu kuchlanish sr dan boʻladigan betondagi deformatsiyaga javob beradigan boʻylama armaturadagi sr kuchlanishga quyidagi 93-jadvaldagi formulalar bilan bogʻliq holda bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93-jadval
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Tekshirishlar va kriteriylar turlari

Hisobiy holatlarda mustahkamlikka tekshirish va kriteriylar uchun formulalar

A

B

V

Kriteriylar:

mustahkamlik nisbatlari

-

-

betondagi kuchlanish

 (+ siqilishdagi,  choʻzilishdagi)

hisobiy boʻylama armaturadagi kuchlanish

(+ siqilishdagi, choʻzilishdagi)

Tekshirishlar:  temirbetonni (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

-

-

 poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

poʻlat toʻsinning pastki belbogʻini (+ ciqilishdagi, choʻzilishdagi)

+

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93-jadvaldagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M=M1 + M 2 — eguvchi momentning toʻla qiymati (M1 va M2 larnikidek tegishli ishoralar bilan olinadi );
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M1 — birinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment (yuklamani faqat poʻlat toʻsin qabul qiladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M2 — ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment (yuklamalarni temirbeton konstruksiya qabul qiladi), statik noaniq turkumlar uchun betonning oquvchanligi, koʻndalang choklarning qisilishi, temirbeton plitaning choʻziladigan tomonida koʻndalang yoriqlar paydo boʻlishi hamda betonning qisqarishi) va haroratning oʻzgarishlari hisoblanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sbi, sri — poʻlat temirbetonning koʻndalang kesimidagi beton qismining koʻndalang kesimi ogʻirlik markazi sathidagi, uning oquvchanligi, yigʻma plita koʻndalang choklarining qisilish, betonning oʻtirishi va harorat oʻzgarishidan (mazkur SHNQning 520-bandiga binoan temirbeton plita harorati poʻlatnikidan koʻp boʻlgan va 93 — 95-jadvallardagi formulalarda hisoblanadigan hol bundan mustasno) betondagi va boʻylama armaturadagi tenglashtirilgan kuchlanishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As = As1 + Aw + As2 — poʻlat toʻsinning koʻndalang kesimi yuzasining toza maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
As1, As2, Aw, Ab, Ar = Ars — elementlarning koʻndalang kesimlarining oʻz tartibida poʻlat toʻsinning pastki, ustki belbogʻlarining, devorining, plitaning beton qismining va uning kuchaytirilmagan boʻylama armaturasi yuzalarining maydonlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qarshilik momentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— beton kesimining ogʻirlik markazi sathidagi shartli qarshilik mementi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Istb, Is — poʻlat-temir-beton toʻsinning poʻlatnikiga keltirilgan koʻndalang kesimining va poʻlat toʻsin koʻndalang kesimlarining teshiklarni chiqazib tashlagan qismlarining inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zb,stb, Zbs, Zs1,s, Zs2,s — 16-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— mazkur SHNQning 526-bandida koʻrsatilganga binoan qabul qilinadigan keltirish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nb — mazkur SHNQning 512-bandiga binoan qabul qilinadigan, keltirish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eb,lim = 0,0016 — poʻlat-temir-beton konstruksiya uchun beton koʻndalang kesimining ogʻirlik markazi sathida boʻladigan, uning chegaraviy nisbiy deformatsiyasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ry, Rb, Rr = Rrs — mazkur SHNQ ning 328 va 329-bandlariga koʻra poʻlat konstruksiyaning, mazkur SHNQning 161-bandiga koʻra betonning siqilishga mazkur SHNQning 168-bandiga koʻra olinadigan kuchlantirilmagan boʻylama armaturalarning hisobiy qarshiliklaridir;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ3 = 1 + h(æ — 1) — poʻlat toʻsinni eguvchi moment bilan boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsiriga mustahkamlikka hisoblashdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ4 = æ3 / m1 — poʻlat toʻsinning ustki belbogʻini tekshirishdagi qarshilik momentiga tuzatuvchi koeffitsiyent, u 1,0 dan kam boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ — mazkur SHNQning 348-bandiga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — quyidagi 94-jadvalga koʻra qabul qilinadigan koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — poʻlat konstruksiya uchun mazkur SHNQning 336-bandiga koʻra qabul qilinadigan ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb — 18-bobga koʻra qabul qilinadigan betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mr — 18-bobga koʻra olinadigan armaturaning ishlash sharoiti koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— yetarli kuchlantirilmagan beton plitadan tushadigan yuklamani hisobga oluvchi poʻlat toʻsinning ustki belbogʻining ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 dan koʻp boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — plastik deformatsiya kuchayishidan betondagi nisbiy deformatsiyaning koʻpayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda K =1 boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻlganida K=1,0 va qiymatlarini interpolyatsiya qilib topiladi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16-rasm. Musbat ishorali eguvchi momentni qabul qiladigan poʻlat-temir-betonning koʻndalang kesimidagi zoʻriqishlar, kuchlanishlar va deformatsiyalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

94-jadval

As2

Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng

As1

0

0,05

0,10

0,15

0,20

0,25

0,30

0,35

0

1,0

1,0

1,0

0,98

1,0

0,94

1,0

0,90

1,0

0,87

1,0

0,81

0,99

0,75

0,98

0,67

0,2

1,0

1,0

1,0

0,97

1,0

0,92

1,02

0,87

1,03

0,80

1,04

0,70

1,05

0,57

1,06

0,38

0,4

1,0

1,0

1,04

0,90

1,08

0,80

1,12

0,67

1,14

0,52

1,16

0,34

1,19

0,53

1,20

0,68

0,6

1,0

1,0

1,10

0,84

1,19

0,64

1,28

0,40

1,35

0,56

1,40

0,75

1,44

0,95

1,46

1,13

0,8

1,0

1,0

1,20

0,61

1,39

0,51

1,55

0,84

1,70

1,12

1,83

1,36

1,93

1,60

1,98

1,86

1,0

1,0

1,0

1,29

1,29

1,63

1,63

2,04

2,04

2,47

2,47

2,86

2,86

3,20

3,20

3,38

3,38

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

94-jadval davomi

As2

Koeffitsiyent h ni N / AsmRy dagi koeffitsiyenti qiymatlari, quyidagilarga teng

As1

0,40

0,45

0,50

0,55

0,60

0,65

0,70

0

0,96

0,58

0,95

0,45

0,92

0,28

0,88

0,52

0,83

0,68

0,75

0,76

0,63

0,82

0,2

1,07

0,49

1,06

0,61

1,05

0,72

1,02

0,82

0,99

0,91

0,90

0,99

0,75

1,05

0,4

1,21

0,84

1,20

0,98

1,18

1,12

1,16

1,22

1,13

1,30

1,09

1,38

1,04

1,42

0,6

1,47

1,30

1,46

1,45

1,45

1,58

1,42

1,69

1,39

1,76

1,35

1,84

1,30

1,90

0,8

2,00

2,08

2,02

2,29

2,01

2,47

1,99

2,52

1,97

2,50

1,91

2,46

1,84

2,38

1,0

3,49

3,49

3,56

3,56

3,57

3,57

3,53

3,53

3,43

3,43

3,29

3,29

3,05

3,05

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

95-jadval

Kriteriylar va tekshirishlar turlari

Quyidagi hisobiy hollardagi mustahkamlikni tekshirishlar va kriteriylar uchun formulalar

G

D

Kriteriylar:

mustahkamliklar nisbatiga

-

betondagi kuchlanishlarga (siquvchi +,  choʻzuvchi -)

Tekshirishlar:

temirbetonning boʻylama armaturasidagi kuchlanishni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

-

ustki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

pastki poʻlat belbogʻni (siquvchi +, choʻzuvchi -)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95-jadvaldagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M; M1; M2; σbi; σri; As2; Aw;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab; Ar; As; Wb,stb; Ws2,s; Ws1,s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nr; nb; Ry; Rb; Rr; ?3; h; m; mr; mb — cm, 93-jadvaldagi belgilashlarni qarang;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — maydonli (poʻlat konstruksiya materiali keltirilgan) boʻylama armatura bilan birgalikda ishlaydigan toʻsindagi sof ogʻirlikdagi (netto) poʻlat konstruksiyasi koʻndalang kesimiga toʻgʻri keluvchi maydon, qarshilik va inersiya momentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zbs; Zb,sy; Zrs; Zr,sy — 17-rasmda koʻrsatilgan masofalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
æ5 = æ3/m2 — 1,0 dan kam boʻlmagan, toʻgʻrilovchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— ustki poʻlat belbogʻning ishlash sharoiti koeffitsiyenti, 1,2 dan ortmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93 — 95-jadvallardagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr = Absb + Arsr — A va G hollarda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr,R = AbRb + Arsr — B hollarda pastki belbogʻni tekshirayotganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nbr,R = AbRb + ArRr — B va V hollarda ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = NrR = ArRr — D hollarda, ustki belbogʻni tekshirayotganda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = Nr = Arsr , ammo dan koʻp emas ArRr — D holda, pastki belbogʻni tekshirayotganda.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: 1. A, B, V hollarni mazkur SHNQning 529-bandi (17-rasm), G va D holni mazkur SHNQni 5.21-bandiga koʻra (17-rasm), qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Bu yerda As2 — poʻlat toʻsini yuzasining maydoni kichik belbogʻ maydoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Suratda poʻlat toʻsin yuzasining kichik belbogʻida moment va boʻylama kuchdan boʻladigan kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari, maxrajida poʻlat toʻsinning katta maydondagi yuzali belbogʻdagi oʻsha kuchlanishlarni qoʻshgan holdagi qiymatlari berilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Temirbeton plitada siquvchi kuchlanishlar boʻlganida normal kuch N ni poʻlat toʻsinni choʻzuvchi deb, temirbeton va armaturada choʻzuvchi kuchlanishlar boʻlganida u kuch poʻlat toʻsinni siquvchi deb qabul qilmoq kerak (ikkala holdagi formulalarda N kuchiga musbat ishora qoʻymoq kerak).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
530. Kesimning neytral oʻqi temirbeton taxtaning balandligi chegarasida toʻplanganida va taxtaning chiziladigan qismda mazkur SHNQning 155 va 156-bandlarida mbRbt dan katta qiymatdagi kuchlanishlar boʻlganida kesim tarkibiga betonning faqat siqilayotgan qismini kiritmoq kerak. Kesimning mustahkamligini temirbeton plitasining balandligida kuchlanishlarni notekis tarqalganini hisobga olib bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
531. Poʻlat temirbeton toʻsinni manfiy ishorali eguvchi moment taʼsiriga hisoblashni, 17-rasmda koʻrsatilgan G yoki D hisobiy hollarning birortasiga, temirbeton plitasining ogʻirlik markazi sathida betondagi kuchlanish ning qiymatiga bogʻliq, ravishda, 19-jadvalning formulalari bilan bajarmoq kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17-rasm. Manfiy ishorali eguvchi momentga ishlaydigan poʻlat-temir-beton kesimdagi zoʻriqish va kuchlanishlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poʻlat temirbeton egiluvchi toʻsinni koʻndalang kesimidagi poʻlat qismi dekoridagi urinma kuchlanish t qiymati M = Mx = Mu = 0 boʻlganda quyidagi shartni qanoatlantirishi shart
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Q1 — birinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning poʻlat qismi qabul qiladi); Q2 — ikkinchi bosqich ishlashidagi koʻndalang kuch (yukni faqat konstruksiyaning temirbeton qismi qabul qiladi) temirbeton plitani choʻzilish zonalarida, statik noaniq sistema uchun betonning oquvchanligi va koʻndalang choklarning siqilishini, koʻndalang yoriqlarni paydo boʻlishi, hamda betonning oʻtirishi va haroratning oʻzgarishi orqali aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Is va Istb – poʻlat kesimning va poʻlat poʻlatga keltirilgan temirbeton kesimning inersiya momenti; t — devor qalinligi; Si,s va Si,stb — “I” balandlikda kesilgan poʻlat qismning va poʻlatga keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning mos ravishda poʻlatning umumiy va umumiy keltirilgan poʻlat temirbeton kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan statik momentlari; æ2 — (175) formula va mazkur SHNQning 352-bandi boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
532. Ancha murakkab kesimlarni (masalan, eguvchi moment bilan tashqi boʻylama kuchning birgalikdagi taʼsirida) mazkur SHNQning 529 — 531-bandlarining koʻrsatmalariga rioya etgan holda, ularning konstruktiv xususiyatlarini va kuchlanish holatlarini hisobga olib bajarmoq kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yuqori mustahkamlikdagi armaturali kesim uchun oldindan taranglashtiruvchi kuchni, armaturani tortish bosqichida tashqi yuklama deb hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Keyingi bosqichlardagi ishlashida N — ning yengillashtiruvchi (boʻshashtiruvchi) kuchini, beton va taranglashtirilmagan armaturalar bilan birgalikda hisobga olmoq kerak bu yerda yuqori mustahkamlikdagi armaturaning mustahkamligini qoʻshimcha ravishda tekshirmoq kerak. D holda yuqori mustahkamlikdagi armaturani, poʻlat konstruksiyada plastik deformatsiya rivoji cheklangan holatdagi armaturada zoʻriqishning kuchayishini hisobga olib tekshirish kerak. Kesimga eguvchi moment M bilan birga tashqi boʻylama kuch Ne taʼsir etganda, kesimning koʻrilayotgan qismining ogʻirlik markazi holatining oʻzgarishidan hosil boʻladigan qoʻshimcha eguvchi momentni ham hisobga olmoq kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
533. Boʻylama yoʻnalishda mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitali kesimni hisoblashni A, B, V, G va D hisobiy hollariga bajarish kerak. Bu yerda B, V va D hollarda plitani mazkur SHNQning 204, 205, 206, 207, 209 va 523-bandlariga binoan nomarkaziy siqilayotgan yoki nomarkaziy choʻzilayotgan temirbeton sterjen deb qabul qilib, chegaraviy muvozanatga hisoblash kerak, butun yaxlit kesimni hisoblashda esa, uning plita kesim qabul qilayotgan choʻzuvchi yoki siquvchi boʻylama kuchlarning teng taʼsir etuvchisining poʻlat qismi ahvolini birmuncha yengillashtirayotganini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Chidamlilikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
534. Chidamlilikka hisoblashni, temir yoʻl koʻpriklarida konstruksiyaning poʻlat va temirbeton qismlari, hamda poʻlat bilan temirbetonni birlashtiruvchi konstruksiyalar uchun, piyodalar, shahar va avtomobil yoʻllari koʻpriklarida faqat konstruksiyaning poʻlat qismi va ularni temirbeton bilan birlashtirib mahkamlovchi elementlari uchun bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu holda beton bilan jipslashib ketgan yuqori mustahkamlikdagi armaturani temirbeton qismiga, jipslashmagan armaturani esa poʻlat qismiga kiritish kerak. Chidamlilikka hisoblashda betonning noelastik deformatsiyalarini mazkur SHNQning 516-518-bandlariga va 20-ilovasiga binoan hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Chidamlilikka hisoblashda gorizontal yuklarni, harorat taʼsirini va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. ni aniqlayotganda kesimning tarkibiga koʻrilayotgan yuklanish holatida betonning choʻzilish boʻlmaydigan qismini kiritish kerak. Chidamlilikka tekshirishlarni mazkur SHNQning 226 — 229 va 379-bandlarida koʻrsatilgan talablarni hisobga olib bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
535. Temir yoʻl koʻpriklari kesimining temirbeton qismida kuchaytirilmagan armaturali poʻlat temirbetonli toʻsinlarini chidamlilikka hisoblashni quyidagi formulalarga asosan bajarish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M1w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan ishlashning birinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M2w — chidamlilikka hisoblashlarda taʼsir etadigan yuklamalardan, statik noaniq turkumlarda betonning titrama oquvchanligidan boʻladigan eguvchi momentni ham kiritgandagi ishlashning ikkinchi bosqichidagi eguvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
W'i,stb — sof poʻlat-temir-beton kesimning i (bf, s1, s2) tolasidagi sathga nisbatan betonning poʻlatga keltirilgan koeffitsiyenti boʻlgandagi aniqlangan qarshilik momenti; Evk r 20-ilovasiga binoan betonning titrama oquvchanligini hisobga olgandagi shartli elastiklik moduli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mb1 — mazkur SHNQning 162-bandiga binoan olinadigan koʻp marta takrorlanuvchi yuklama taʼsiridagi betonning ishlash sharoiti koeffitsiyenti; qolgan belgilashlar mazkur SHNQning 229, 379, 529-bandlaridagi va 16-rasmdagi qabul qilingan belgilarga mos keladi. Toʻsinning devorida, kuchlanishni birorta joyga toʻplagichlar boʻlganida, kesimning u joydagi nuqtalarining chidamliligini (94) va (95) formulalarga qarashlik momentlarning va gw koeffitsiyentining tegishli qiymatlarini qoʻyib, hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Yorilishga chidamlilikka hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
536. Temirbeton plitalarning poʻlat konstruksiyalar bilan birga ishlagandagi yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 230 — 248 va 522-bandlarining talablariga binoan bajarish kerak. Bu yerda yoriqning hosil boʻlishiga hisoblashda, betonga choʻzuvchi kuchlanishlarning chegaraviy qiymatlarini, mazkur SHNQning 516-bandiga binoan olingan foydalanish bosqichida noelastik deformatsiyani eʼtiborga olib, ekspluatatsiyaviy yuklamalardan hisoblangan, elastik ishlaydigan poʻlat-temir-betonning betonning chekka tolasidagi kuchlanish bilan solishtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yoriqning ochilishiga hisoblashlarda, chekka qatordagi boʻylama armaturadagi kuchlanishni, mazkur SHNQning 5.22-bandiga koʻra uning maydonining kattalashishini va noelastik deformatsiya taʼsiridan kuchlanishning yoʻqolishini hisobga olib aniqlash kerak. Kuchaytirilmagan boʻylama armatura boʻlganida va kesim ikkita bosqichda ishlaganida choʻzuvchi kuchlanish ushbu formula orqali aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M2 — foydalanishdagi yuklamalardan ikkinchi bosqichda ishlagandagi eguvchi moment, (statik noaniq turkumlarda betonning oquvchanligini, koʻndalang choklarning qisilishini, temirbeton plitaning choʻzilayotgan qismida koʻndalang yoriqlar hosil boʻlishini hamda betonning choʻkishini (qisqarishini) va harorat oʻzgarishini hisobga olib topiladi); boshqa belgilashlar mazkur SHNQning 522, 529, 531-bandlarida va 17-rasmda koʻrsatilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
537. Choʻziladigan yigʻma temirbeton plitada koʻndalang choklarda kuchaytirilmagan armatura ulanmagan boʻlganida yoriqning ochilishi (ikkita bosqichda ishlaganda) ushbu formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, s2,s2 — ustki poʻlat belbogʻda ikkinchi bosqichda ishlashdagi yuklamalar va taʼsirlardan, choʻzilayotgan tomonda temirbeton plita yoʻq deb hisoblagandagi, choʻzuvchi kuchlanish; la — koʻndalang choklar oldidagi birlashtiruvchi konstruksiyalar orasida masofa yoʻq boʻlganda plita bloklarining uzunligi; Zbf,s , Zs2,s — masofa, 17-rasmda koʻrsatilganga binoan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Dcr,d = 0,03 sm — koʻndalang kuchni qabul qilishga moʻljallangan armatura boʻlgan koʻndalang chokdagi yoriq ochilishining cheklangan eni; chokda armatura yoʻq boʻlganida Dcr,d ni koʻndalang kuch chok orqali berilmaydi deb hisoblash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklarida temirbeton plitalarga yelimlangan choklar qilinganda, ularning yorilishga chidamliligini 2a darajali talabga binoan tekshirish kerak; avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarining temirbeton plitalarini yorilishga chidamliligini tekshirishda choʻzuvchi kuchlanishlarning qiymati (24-jadvaldagi) 0,5 Rbt,ser dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kuchaytirilgan temirbeton plitada yelimlangan choklar qilinganida uning yorilishga chidamliligini mazkur SHNQning 536-bandiga binoan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Temirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya birlashishini hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
538. Birlashtiruvchi konstruksiyani, birlashtiradigan chokdagi kesuvchi kuchdan boʻladigan suruvchi kuchlar SQ ga va harorat taʼsiridan, betonning qisqarishi, yuqori mustahkam armaturani ankerlashdan, vantlar yoki raskoslar va h.k.lar taʼsiridan boʻladigan boʻylama suruvchi kuch SN ga hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton plitalarning chekka qismlarida joylashgan birlashtiruvchi konstruksiyalarni uzuvchi kuchlarga, jumladan harorat taʼsiridan va beton qisqarishidan boʻladigan kuchlarga ham hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
539. Temirbeton plitani va poʻlat konstruksiyani birlashtiruvchi choklar boʻylab suruvchi kuchni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, σb1, σb2 — uzunlikdagi plitaning hisoblanadigan qismining oʻng va chap tomonlaridagi kesimlarida betonning koʻndalang kesimlarining ogʻirlik markazlaridagi kuchlanishlar; σr1, σr2 — oʻsha kesimlarga tegishli, boʻylama armaturadagi kuchlanishlar; Ab, Ar — mazkur SHNQning 529 va 522-bandlariga muvofiq koʻrsatkichlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton plitadagi choʻzuvchi kuchlanish 0,4Rbt,ser dan ortiq boʻlganida, suruvchi kuchni plitada yoriqlar bor deb hisoblab aniqlash va armaturadagi kuchlanishni plitaning boʻylama bikrligini mazkur SHNQning 529-bandiga koʻra σr ni eʼtiborga olib hisoblash kerak. Chekkadagi toʻla suruvchi kuch Se ni, chekkada deb qabul qilib va chekkadagi hisoblanayotgan qism uzunligini:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
deb belgilab aniqlash kerak, bu yerda, N — poʻlat-temir-beton element koʻndalang kesimining hisobiy balandligi; bsl — mazkur SHNQning 525-bandiga binoan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temirbeton plita bilan poʻlat konstruksiya orasida, taʼsir etishning murakkab hollarida, suruvchi kuchlarning taqsimlanishini 23-ilovasiga binoan qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
540. Chekka qismdagi temirbeton plitani poʻlat konstruksiyadan uzib ajratuvchi kuch Sab ni quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Zb,s2 — betonning koʻndalang kesimi ogʻirlik markazidan poʻlat konstruksiyaning ustki tolasigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Se, H, bsl — mazkur SHNQning 539-bandiga binoan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzib ajratuvchi kuch Sab ni plitaning uchidan 0,024 (N + bsl) masofada qoʻyilgan deb qabul qilish kerak (23-ilovasi rasmiga qarang).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
541. Poʻlat qismni temirbeton bilan birlashtiruvchi konstruksiyalarini hisoblashlarda quyidagilarni:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) mustahkam tirgaklar boʻlganida — tirgakning ezilayotgan hisobiy yuzasidan berilayotgan siquvchi kuchlanishning epyurasini toʻgʻri burchakli deb hisoblagan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) egiluvchan vertikal tirgaklar boʻlganida — tirgakning egilishga, 24-ilovasiga binoan ezish bilan ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) qiya joylashgan ankerlar boʻlganida — 21-ilovasi bilan ankerning, choʻzilish va betonni ezish bilan egilishlarining birgalikdagi ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) poʻlat belbogʻlar bilan plitaning yuqori mustahkamlikdagi bolt bilan birlashganida bogʻlovchi qismlar boʻlganida — 27-bobga koʻra yuqori mustahkamli boltlarni friksion birlashtirish hisobidan chiqqan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) yuqori mustahkam boltlar bilan temirbetonni siquvchan birlashtiruvchi choklar boʻlganida — 22-ilovasiga binoan birlashtirish chokining tegishib turadigan yuzalari boʻylab ishqalanishga ishlash sharoitidan chiqqan holda;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e) boltli yelimlangan birlashtiruvchi choklar boʻlganida yelimlagandagi yopishish kuchlarini hisobga olgandagi “g” va “d” bandlariga binoan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j) taroqli tirgaklarga oraliq qurilma uzunligida tekis tarqalishini hisobga olingandagi suriluvchi va ajraluvchi hisobiy kuchlar taʼsiriga binoan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
542. Mustahkam tirgakli birlashtiruvchi konstruksiyalarni quyidagi formulalarga binoan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻl koʻpriklarida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mustahkamlik boʻyicha
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chidamlilikka
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
avtomobil yoʻllari, shahar va piyodalar koʻpriklarida — mustahkamlikka
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bajarish kerak, bu yerda, Sh, Sw — tegishli mustahkamlikka yoki chidamlilikka hisoblayotganda bitta tirgakka toʻgʻri keladigan suruvchi kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ab,dr — betonning tirgak bilan ezilish yuzasining maydoni; (silindrsimon va doʻgʻasimon shakldagi tirgaklarda — ularning diametrial kesimining maydoni);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mbl — mazkur SHNQning 535-bandiga binoan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yigʻma temirbeton plitalarda va tirgaklar teshiklarida joylashganida, hisobiy qarishlik Rb ni bloklar betonining klassiga koʻra qabul qilish kerak, lekin quymaning qalinligini ezilish maydoniga kiritilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tirgaklar plitaning boʻylama choklarida joylashganida butun ezilish yuzasini hisobga olish kerak, va hisobiy qarshilikni chokni toʻldiruvchi quyma betonning klassiga koʻra qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda mustahkam tirgaklar temirbeton qovurgʻa yoki vutlarda joylashgan boʻlsa, Sh va Sw larning qiymatini keltirilgan formulalarning oʻng tomonini, boʻlganda 0,9 ga koʻpaytirib, boʻlganda 0,7 ga koʻpaytirib topish kerak, bu yerda, — bdr qovurgʻa yoki vut betonining tirgak bilan hisobiy ezilish maydonining ogʻirlik markazi sathidagi eni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
543. Poʻlat qismiga birlashtiruvchi konstruksiyalarni mahkamlashlarni mazkur SHNQning 399 — 425-bandlariga koʻra hisoblash kerak. Mustahkam tirgakni konstruksiyaning poʻlat qismiga mahkamlashni hisoblashlarni suruvchi kuchdan boʻladigan momentlarni hisobga olib bajarish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
544. Birlashtiruvchi konstruksiyada mustahkam tirgak va qiya ankerlarni bir vaqtning oʻzida foydalanganda, ularning birgalikdagi ishlashini, birlashtiruvchi chokning toʻla qarshiligini tirgaklar va ankerlarning qarshiliklarining yigʻindisiga teng deb hisoblash mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Bikrlikni tekshirish, qurilish koʻtarilishini aniqlash va gorizontal yuklamalarga hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
545. Taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan vertikal egilishlarni va tebranish davrini aniqlashdagi koʻchishlarni, betonda yuz beruvchi kuchlanishlarning ishoralaridan qatʼiy nazar, uni elastik holda ishlaydi deb hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir oraliqli toʻsinning bir xil taqsimlangan yukdan egilishi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda ℓ — tayanish nuqtalari orasidagi taxminiy oraliq;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Eδ — siqilish va taranglikda betonning elastiklik moduli (29-jadval)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Jnp metallga olib keladigan poʻlat temirbeton qirqimining inersiya momenti
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(283)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda Jst — oraliq qirqimida poʻlat toʻsinining inersiya momenti (17-rasm).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
JB — beton plitaning inersiya momenti (29-jadval);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — metall toʻsinning kesim maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fδ — temirbeton plitaning kesimi maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z — birlashtirilgan kesimning ogʻirlik markazining holati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(284)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda So — 0-0 oʻqiga nisbatan statik momenti (93-rasm)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(285)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — temirbeton plita va metall toʻsinning ogʻirlik markazlari orasidagi masofa — keltirish koeffitsiyenti (286)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda Fδ — 58-jadval boʻyicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Erkin gorizontal tebranishning davrlarini aniqlashda temirbeton plitaning gorizontal tekislikdagi salqiligini kesim tarkibidagi himoyalovchi qatlamni, ballast togʻora yon tomonlarining nam toʻsgich qatlamlarining va temirbeton piyodalar yoʻlaklari bloklarining taglaridagi tayyorlovchi qatlamchalarni kiritish bilan aniqlash ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yigʻma plitali oraliq qurilmaning qurilish balandligini hisoblashda betonning qisqarishini hisobga olinmaydi. Monolit plitali qatnov qismi oraliq qurilmasining qurilish balandligini hisoblashda, plitaning ketma-ket betonlanishini, betonning oʻtirishi va oquvchanligini, inshootning poʻlat va temirbeton qismlaridagi haroratni sakrashini, hamda betonni qattiqlashishidagi oʻz-oʻzini isitishini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
546. Bitta yoʻlli temir yoʻl va oraliq qurilmalarda temirbeton plita gorizontal tekislikda, gorizontal yuklamalardan boʻladigan eguvchi momentlar va temirbeton elementi bilan poʻlat konstruksiyaning birgalikdagi ishlashidan — egiluvchi (yoki choʻzilib-egiluvchi) element deb mustahkamlikka tekshirilishi kerak. Bu holda harorat taʼsiri va betonning qisqarishini hisobga olmaslik ruxsat etiladi. Vertikal yuklama va taranglash kuchi taʼsiridan plitaning betoni plastik holatda boʻlganida va gorizontal eguvchi momentni qabul qila olmaganida, u konstruksiyaning poʻlat qismi tomonidan qabul qilinadi. Bu holda betondagi toʻla nisbat deformatsiya eb,lim gorizontal eguvchi momentni hisobga olganda 0,0016 dan ortmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Konstruksiyalash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
547. Temirbeton plitani poʻlat bosh toʻsinlar va fermalar bilan, ularning butun uzunasi boʻylab birlashtirish kerak. Yorilishga chidamlilikning talab qilinadigan darajasi boʻylama yoʻnalishda armaturalash yoki taranglashtirish bilan taʼminlanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalarni talab qilingan mustahkamligini uning kesimlar balandligini kamaytirish, metall sarfini qisqartirilgan holda oldindan zoʻriqtirish orqali olib boriladi. Egiluvchi elementni oldindan siqish uning butun uzunligiga emas, balki maksimal eguvchi momentlar taʼsir qiluvchi zonalarida boʻladi. U yuksak mustahkamlikka ega boʻlgan payvandlanuvchi armatura tashqi sterjenlari orqali olib boriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
548. Oʻtish qismining temirbeton plitasining qalinligi 3-boʻlimda koʻrsatilgandan kam boʻlmasligi kerak. Temirbeton plitaning ishchi kesimi tarkibiga kiradigan piyodalar yoʻlagi tagidagi konsolining qalinligi yigʻma konstruksiyalar uchun 8 sm dan kam, monolitlilar uchun esa — 12 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
549. Yigʻma temirbeton plitani poʻlat konstruksiya bilan birlashtirishni friksion, boltelimli yoki kavsharlovchi birikmalarni ishlatib amalga oshirish zarur. Qatnov qismi plitasi ustini i = 0,02 ga teng boʻlgan qiyalik bilan oqishni taʼminlovchi uchburchak qurilmasisiz bajarish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yigʻma temirbeton plitalarni teshiklarga va choklarda joylashadigan va quyma beton bilan toʻlgʻaziladigan tirgaklar va ankerlar bilan birlashtirish ruxsat etiladi. Tirgaklar bilan konstruksiyaning plita bloklarining orasidagi yoriqning eni, oraliq qurilma uzunasi yoʻnalishida 5 sm dan, koʻndalang yoʻnalishida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak. Tirgaklar va ankerlarni, tepasi berk boʻshliq va yoriqlarga hamda qiyin toʻlgʻaziladigan joylarga joylashtirish ruxsat qilinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Uzlukli birlashtiruvchi choklar qilinganida tayanch uchastkalari orasida mahalliy egilishga ishlaydigan temirbeton plitaning mustahkamligi taʼminlangan boʻlishi kerak, bu holda plita bilan belbogʻ orasidagi boʻshliqning balandligi, belbogʻni boʻyashga yetarli boʻlishi kerak. Qatnov qismining monolitli temirbeton plitasini oraliq qurilmalarning asosiy toʻsinlari bilan qoʻshilishi doimiy va vaqtinchalik yuklar taʼsirida oʻzaro birga ishlashini taʼminlash uchun metallkonstruksiyalarni zavodda tayyorlash davrida poʻlat tasmalardan iborat uzluksiz taroqsimon tirgaklarni asosiy toʻsinlarni ustki belbogʻlariga payvandlash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taroqsimon qurilmalar shahar, avtomobil va temir yoʻl koʻpriklari, kesilgan va uzluksiz yoʻl oʻtkazgich va estakadalarning har qanday gabaritli va oraliqli poʻlat temirbeton oraliq qurilmalarida, gorizontal va vertikal egriliklarda, hamda qiyshiq chorrahalarda ishlatiladi. Monolitli plita armaturasi taranglashtirilmagan yoki oldindan zoʻriqtirilgan, hamda plita va metallkonstruksiyalarni oʻzaro birga ishlashida kuchlarni boshqaradigan boʻlishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taroqsimon tirgaklar, metall toʻsin elementlari boʻlib, qatnov qismi plitasi beton ankeridir va umumlashgan poʻlat temirbeton konstruksiyasida surilish va ajrovchi kuchlarni qabul qiladi. Metall toʻsindan betonga kuch va undan orqaga taroqning teshiklari va boʻshliqlarida joylashgan kalta va uzun koʻndalang armatura sterjenlari orqali uzatiladi. Bunda beton siqilish va parchalanishga ishlaydi. Taroqlarni metall ikki tavrli va qutisimon toʻsinlar ustki belbogʻlariga uzluksiz payvandlab mahkamlanishi metallkonstruksiyalar va plitalar betonida boʻluvchi kuchlanishlar konsentratsiyasini oldini olishga xizmat qiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmalar uzunligida taroqsimon tirgaklarni uzluksizligi elementlarni birikuvchi yarimavtomatik payvandlashning (tayyorlanmalar) yaxlit payvandliligini taʼminlash orqali olib boriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
550. Birlashtiruvchi konstruksiyaning joylanishi quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mustahkam tirgak bilan ankerlar orasidagi toza masofa plitaning oʻrtacha qalinligidan sakkiz marta koʻp qiymatidan oshmasligi kerak. Oʻrtacha qalinligi, plitaning ishlaydigan maydonini, uning hisobiy eniga boʻlib topiladi. Bu yerda plitaning maydoni qovurgʻa yoki vutlar maydonlarini hisobga olib, qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mustahkam tirgaklar orasidagi toza masofa tirgak bilan betonning hisobiy ezilish maydoni balandligining 3,5 barobar qiymatidan kam boʻlmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ankerlar orasidagi toza masofa 3 dan dan kam boʻlmasligi kerak, dan — anker sterjenining diametri. Temirbeton plitani qisuvchi yuqori mustahkam boltlarning orasidagi minimal masofalar 96-jadvaldan olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

96-jadval

Normalangan oʻlcham

Kuyidagi diametrli (mm, da), boltlarning orasidagi ruxsat qilingan minimal masofa, mm, da

22

24

Teshikning markazidan temirbeton elementining chekkasigacha

100

120

Barcha yoʻnalishlarda teshiklar — markazlari orasidagi

140

160

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
551. Mustahkam tirgaklarning konstruksiyasi, ezilish maydoni boʻylab beton deformatsiyasi bir xil boʻlishini taʼminlashi va betonni sinib tushishga olib kelmasligi kerak, masalan, burchaklar mavjudligidan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tirgakdan betonga bosim oʻtkazadigan sirtining tagi doʻmboq boʻlganida (silindrik tirgaklar va h.k.) betonning tirgak bilan mahalliy siqiladigan qismini armaturalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
552. Ankerlarni suruvchi kuch yoʻnalishiga 45° burchak ostida joylashgan ilmoqlar turida oʻrnatish kerak. Yakka armaturali ankerlarni qoʻllash ruxsat etiladi. Qistiriladigan qismlarda ilmoqli armaturali ankerlarni mustahkam tirgaklar bilan birgalikda ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
553. Yigʻma temirbeton plitalarni poʻlat belbogʻlar bilan yuqori mustahkam boltlar ishlatib birlashtirish uchun quyidagilar zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuqori mustahkam boltlar joylanadigan teshiklarni tayyorlash va montaj qilish normalari bilan koʻrsatilgan, ruxsat etilgan oʻrnatilishini taʼminlaydigan kattaroq diametrini belgilash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻysinuvchan taglik qismlarni yoki boshqa choralarni qoʻllab, tortishdagi poʻlat listning deformatsiyasi hisobiga zichlanmaslikni yoʻqotish imkonini taʼminlash.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
554. Temirbeton plita uning poʻlat qismdan uzilib ajralib ketmasligini taʼminlash uchun ankerlangan boʻlmogʻi kerak. Temirbeton plitaning ankerlanishini taʼminlay olmaydigan mustahkam tirgaklarda uning ajralishiga qarshi qoʻshimcha choralar koʻrilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda qiya ankerli birlashmalarda suruvchi kuch taʼsir yoʻnalishini oʻzgartirishi mumkin boʻlganida, yangi yoʻnalishga qiya boʻlgan ankerlar qoʻyiladi yoki qiya ankerlarni tik ankerlar bilan birgalikda joylash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
555. Yigʻma temirbeton bloklarning koʻndalangiga ulanadigan joylarini quyidagilarni ishlatib qurish tavsiya etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ulanadigan joylar uchlarining sirtlarini yelimlab, uchlariga kamida 0,5 MPa (5 kgk/sm2) bosim beradigan kuch bilan qisishni; chiqib turgan armaturalarni svarkalashni va keyin chokni beton bilan quyishni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
556. Yigʻma temirbeton plitalarga, blokning butun uzunasiga birlashganida ustki poʻlat belbogʻ va temirbeton blok orasiga, ustki belbogʻni zanglashdan saqlovchi beton yoki qorishma qatlami loyihalanishi kerak. Qorishma yoki beton qatlamning qalinligi 5 sm va undan ortiq boʻlganida armaturalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29-bob. Yogʻoch konstruksiyalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
557. Yogʻoch koʻpriklarda zavodda tayyorlangan elementlar qoʻllanilishi kerak, temir koʻpriklarning elementlari va barcha koʻpriklar yopishqoq birikmalarining elementlari faqat zavodda tayyorlanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch temir yoʻl koʻpriklar oraliq qurilmalari progonlar yoki oddiy (birlashmagan) paketlardan iborat boʻlgan toʻsinli estakada turida ishlatilishi shart.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
558. Yogʻoch koʻpriklar uchun, yogʻochni chirishdan himoya qiladigan, zarur hollarda esa yongʻinga bardosh berish darajasini oshirish uchun maxsus choralar koʻzda tutilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
559. Yogʻoch koʻpriklarning konstruksiyasi hamma joylarini koʻrishga, tozalashga, bolt va tyajlarni tortib mahkamlashlar oqibatida yuz berishi mumkin boʻladigan boʻshashishlarni toʻgʻrilashga, hamda ayrim elementlarida oddiy taʼmirlash ishlarini oʻtkazishga, temir yoʻl koʻpriklarida kapital turdagi koʻpriklar yoki quvurlar bilan almashtirishga qulay va moslashgan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Konstruksiyalarda qoʻllanilayotgan tugunlar, ulanishlar va birikmalar, inshootning qismlari va alohida elementlari orasida zoʻriqishning bir meʼyorda tarqalishini taʼminlashi kerak. Loyihalashda, konstruksiyaning ayrim qismlarini shamollatish uchun sharoit yaratishga alohida eʼtibor qilinishi kerak. Yogʻoch koʻpriklarni yogʻli va suvda eriydigan 60 — 80°S haroratgacha isitilgan antiseptiklar bilan chyotka yoki sachratuvchi gidropulta yordamida 2 — 4 soat oraligʻida 2-marta ishlov berish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
560. Toʻsinli estakada koʻpriklarida bitta qatorli tayanchlar boʻlganida gorizontal kuchlarni qabul qilishga, har beshinchi tayanchni ikkita yoki koʻp qatorli etib qurish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
561. Yogʻoch tayanchlar muzlar va har xil suzib yurgan narsalar taʼsiridan qoplamalar, oʻramalar va muzkesarlar yordamida ishonchli darajada himoya qilingan boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Materiallar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
562. Yogʻoch koʻpriklar uchun GOST 9463 va GOST 8486 talablariga javob beradigan qaragʻay, archa, listvennitsa, pixta daraxtlari ishlatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmaning egilishga va choʻzilishga ishlaydigan hamda koʻprik bruslari 1-chi nav yogʻoch materialdan qilingan boʻlishi zarur. Koʻprik konstruksiyalarining qolgan elementlari 2-chi nav yogʻoch materiallardan tayyorlanishi mumkin. Toʻgʻri burchakli koʻndalang kesimli yelimlangan toʻsinlarning chekka tomonlarida (qirrasidan umumiy balandligining 1/6 qismigacha, ammo ikkita doskadan kam boʻlmagan) 1-nav taxtalar ishlatilishi zarur, qolgan qismlarida esa 2-nav taxtalar ishlatilishi ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birlashtiruvchi mayda boʻlaklarni (detallarni) (yostiqlar, ponalar va hokazolar) tayyorlash uchun, tanlab olingan, qattiq bargli jinsli daraxtlarni (eman, shumtol, buk va grablarni) ishlatish zarur, ular yumaloq holda ishlatilganida GOST 9462, tilingan taxtalar holida ishlatilganida esa GOST 2695talablariga javob berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarning tayanchlaridagi oʻtirma va tayanch bruslari uchun GOST 9462 va GOST 2695 larga toʻgʻri keladigan qattiq bargli jinsli — eman, shumtol, buk va grab daraxtlaridan qilingan yumaloq yogʻoch va bruslarni ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
563. Yogʻoch koʻpriklarning elementlarini tayyorlashda ishlatiladigan yogʻochlarning mustahkamlik xususiyatlari (meʼyoriy va vaqtinchalik qarshiligi) QMQ 2.03.08 dagi tanlangan navdagi yogʻoch materiallar uchun belgilangan talablarga javob berishi kerak. Yogʻoch fermali koʻprik qurishda va yogʻochning past mustahkamlikda ekanligi koʻringan barcha hollarda, ishlatiladigan yogʻoch namunalarini laboratoriyada mustahkamlikka sinab, tekshirish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sinashda koʻringan mustahkamligi meʼyoriy qarshilikdan kam boʻlmaganida, yogʻoch ishlatishga yaroqli deb hisoblanadi. Yumaloq yogʻoch va bruslarning mustahkamligini ushbu meʼyorning mazkur SHNQ ning 559-bandida koʻrsatilgan davlat standartlarida keltirilgan tegishli talablarga binoan baholash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
564. Ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namliklari % da — yumaloq holatdagi yogʻochlarniki 25 dan, tilingan yogʻochlarniki 20 dan, yelimlangan konstruksiyalar uchun ishlatiladiganlariniki 12 dan ortiq boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ichki xoʻjalik avtomobil yoʻllari, qishloq xoʻjaligi korxonalari va tashkilotlari, kichik avtoyoʻl va shahar koʻpriklarida ustki toʻshama, koʻndalang toʻsinchalar va gabarit chegarasiga qoʻyiladigan bruslar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suvning eng past sathidan pastda joylashadigan elementlar va qoziq oyoqlar uchun ishlatiladigan yogʻoch materiallarning namligi cheklanmaydi. Yogʻoch materiallari qurilish maydonchasi sharoitida tayyorlanganda, ularni chirishdan himoya etish taʼminlanganda, yuk koʻtarib turadigan elementlar uchun 25 % gacha, yordamchi elementlar uchun 40 % gacha namlikdagi yogʻoch materiallarni ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
565. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblarning talablarini qanoatlantiradigan poʻlatdan tayyorlangan armaturalar, yupqa taxta, boʻlak shakldagi va fasonli prokatlar qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mixlarni GOST 4028 ga, poʻlat dyubellarni esa TU 14-4-1231ga binoan qoʻllash kerak. Asoslangan hollarda TU 10-69-369ga binoan vintli poʻlat mixlarni ishlatish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
566. Konstruksiya elementlarini yelimlashda, talab qilinadigan mustahkamlikka, suvga chidamlilikka, biologik taʼsirlarga chidamlilikka ega boʻlgan va uzoq muddatga yaroqli: foydalanish sharoitiga bogʻliq holda QMQ 2.03.08 talablariga toʻgʻri keladigan fenolli, rezorsinli va fenolli-rezonsinli yelimlarni qoʻllash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch materialni metall bilan yelimlash uchun epoksid yelim ishlatish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Material va birikmalarning hisobiy xususiyatlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
567. 1-nav qaragʻay yogʻochining, uning namligiga bogʻliq ravishdagi hisobiy qarshiliklarini quyidagi 97-jadvalga binoan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

97-jadval

Kuchlanish hollari va elementlarning xususiyatlari

Quyidagi % lardagi hisobiy qarshiliklari, MPa (kgk/sm2) da

belgilanishi

25 va undan kam

25 dan koʻp

1. Egilish:

 

a) chekkalari tabiiy holatdagi yumaloq yogʻochdan qilingan elementlarniki

Rdb

17,7 (180)

15,2 (155)

b) bruslardan va chekkalari qirrali kesilgan yogʻochdan qilingan elementlarniki

15,7 (160)

13,7 (140)

v) toʻshaladigan taxtalarniki va boshqalarniki

13,7 (140)

11,8 (120)

2. Tolalari boʻylab choʻzilish

Rdt

11,8 (120)

9,8 (100)

3. Tolalari boʻylab siqilish va ezilish

Rdc, Rdqs

14,7 (150)

11,8 (120)

4. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi

Rdq

1,77 (18,0)

1,47 (15,0)

5. Tolalariga koʻndalang yoʻnalishda mahalliy ezilish:

 

a) yuzma-yuz oʻymalarda (ezilish maydonining uzunligi 15 sm gacha boʻlganda)

Rdqp

3,1 (32,0)

2,5 (26,0)

b) shaybalarning tagidagi ezilish burchagi 90° dan 60° gacha boʻlganida

3,9 (40,0)

3,3 (34,0)

6. Egilishda tola boʻylab qirqilishi (eng katta qiymati)

Rdab

2,35 (24,0)

2,15 (22,0)

7. Elementning ikkita brutto qalinligini va 10 oʻyma chuqurligiga teng uzunlikni hisobga olgan holda, oʻymalar ulangan joydagi (maydon boʻyicha oʻrtacha) qirqilish:

a) tola yoʻnalishida

Rdam

1,57 (16,0)

1,47 (15,0)

b) tolaga koʻndalang yoʻnalishda

Rdsm­­

0,78 (8,0)

0,69 (7,0)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Yogʻochning ezilishga va tola yoʻnalishiga a burchak ostida qirqilishiga hisobiy qarshiligini ushbu formula bilan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rd1, Rd2 lar — a1=0° va a2=90° boʻlganidagi ezilishga yoki siqilishga hisobiy qarshiliklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Elementning yuklanmagan qismining uzunligi ezilish maydonidan va element qalinligidan kam boʻlmaganida, uning uzunligi qismidagi tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilishga (ushbu jadvalning 5 vaziyatida koʻrsatilgan holatlardan tashqari) hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ls — yogʻochning tolasi boʻylab ezilish maydonining uzunligi, cm, da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Elementning hisobiy kesimlarida, kesish yoki teshish oqibatida, boʻshashish holati boʻlganda, tegishli hisobiy qarshiliklarni qiymati quyidagiga teng boʻlgan elementlarning ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻziladiganlari uchun — 0,80 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
egiladigan bruslar uchun — 0,85 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
egiladigan yumaloq yogʻochlar uchun — 0,90 ga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-nav qaragʻay yogʻochining hisobiy qarshiliklari 1-nav uchun belgilanganlaridan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tolalari boʻylab choʻzilgandagisi 30 % ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qolgan barcha kuchlanish holatlardagisi 10 % ga kam miqdorda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
568. Yelimlanadigan taxtalarning qalinligi 33 mm va element balandligi 50 sm va undan kam boʻlgan yelimlangan qaragʻay yogʻochlarning hisobiy qarshiliklarini quyidagi 98-jadvaldan qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

98-jadval

Kuchlanish holati

Hisobiy qarshiliklar

Belgilanishi

MPa

kgk/sm2

1. Brusning egilishi

Rdb

17,7

180

2. Tola boʻylab choʻzilish

Rdt

12,7

130

3. Tola boʻylab siqilish

Rds

15,7

160

4. Tola boʻylab ezilish

Rdqs

14,7

150

5.Tolaning koʻndalangiga barcha sirtlarning siqilishi va ezilishi

Rdcq, Rdq

1,96

20,0

6. Tolaning koʻndalangiga mahalliy ezilishi:

 

a) konstruksiyaning tayanadigan joyidagi tekislikda

Rdq

2,50

26,0

b) shaybalarning tagida ezilish burchagi 90° dan 60°gacha  boʻlganda

Rdap

4,31

44,0

7. Egilishda yelimlangan choklarda tolalar boʻylab katta qirqilish

Rdaf

1,47

15,0

8. Yelimlangan choklarda tolalarni koʻndalang parchalash

Rdsf

0,78

8,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qalinligi 33 mm dan farq qiladigan taxtalarni (qatlamlarni) qoʻllashda egilishga, siqilishga va tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiliklarini quyidagilarga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 19 mm va undan kam boʻlganida — 1,10 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 26 mm boʻlganda — 1,05 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qalinligi 43 mm boʻlganda — 0,95 ga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yelimlangan elementlarning balandligi 50 sm dan katta boʻlganida egilishga va tola boʻylab siqilishga hisobiy qarshiliklarni quyidagi 99-jadvalda keltirilgan ish sharoiti koeffitsiyentlariga koʻpaytirish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

99-jadval

Kesim balandligi, sm,da

Ish sharoiti koeffitsiyenti

50 va undan kam

1,00

60

0,96

70

0,93

80

0,90

100

0,85

120 va undan koʻp

0,80

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
569. Yelimlangan poʻlat armatura sterjenli-yelimli shtirli birlashtirishlarda, tortib olishga yoki teshib oʻtishga (18 rasm) ishlaydigan qaragʻay yogʻochning tola boʻylab qirqilishga hisobiy qarshiligi Rdaf ni shtirning kirish chuqurligi l ga bogʻliq holda 100-jadvaldan qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18-rasm. Yelimlashtirishli ulangan joy.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-ulanuvchi bloklar, 2-bloklarning ulanadigan joyi, 3-shtirlar uchun teshiklar, 4-teshiklarga yelimlangan shtirlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

100-jadval

Shtirni kiritish chuqurligi l, sm, da

Qirqilishga hisobiy qarshiligi, Rdat

MPa

kgk/sm2

15

2,94

30,0

20

2,75

28,0

25

2,55

26,0

30

2,45

25,0

35

2,26

23,0

40

2,16

22,0

45

2,01

20,5

50

1,91

19,5

55

1,77

18,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izoh: 1. Sterjenni tola yoʻnalishida a burchagi ostida kiritib yelimlaganda qirqilishga hisobiy qarshilikni quyidagi formula bilan aniqlash kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Yelimshtirli birikmalarni tayyorlash faqat kerakli texnologik qurilmasi bor zavodlarga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
570. Boshqa turdagi yogʻochlar uchun mazkur SHNQ ning 97, 98 va 100-jadvallaridagi berilgan hisobiy qarshilik qiymatlarini quyidagi 101-jadvaldagi oʻtkazish koeffitsiyentlariga koʻpaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

101-jadval

Yogʻochlarning jinslari

Hisobiy qarshiliklar uchun oʻtkazish koeffitsiyenti

choʻzilishga, egilishga, siqilishga va tola boʻylab ezilishga

tola koʻndalangiga siqilishga va ezilishga

qirqilishga

Archa

1,0

1,0

1,0

Listvennitsa

1,2

1,2

1,01)

Pixta

0,8

0,8

0,8

Eman

1,3

2,0

1,3

Shumtol; grab

1,3

2,0

1,6

Buk

1,1

1,6

1,3

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1) Yelimlangan konstruksiyalar uchun — 0,9.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
571. Barcha turdagi yogʻoch materiallari uchun tolasi boʻylab siqilish va choʻzilishdagi hamda egilishdagi elastiklik modulini quyidagicha qabul qilish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
odatdagi yogʻochlar uchun doimiy yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 8340 MPa (85000 kgk/sm2) ga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yelimlangan yogʻochlar uchun xohlagan yuklamalardan deformatsiyani aniqlashda — 9810 MPa (100000 kgk/sm2) ga teng deb.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch tolasining koʻndalangiga siqilishdagi elastiklik modulini 392 MPa (4000 kgk/sm2)ga teng deb qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
572. Yogʻoch koʻpriklarning poʻlat elementlari uchun elastiklik moduli va hisobiy qarshiliklarini mazkur SHNQ ning 18 va 27-boblariga binoan qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
573. Qaragʻaylardan boʻladigan birikmalardagi ichlariga kiritilib joylashtiriladigan poʻlatdan qilinadigan pona (nagel), dyubel yoki mixlarning ponadan beriladigan zoʻriqishi tola boʻylab, dyubel va mixdan beriladigani esa maʼlum burchak ostida taʼsir koʻrsatganlaridagi zoʻriqishlarni oʻziga qabul qilish (yoki ogʻirlikni koʻtarish) qobiliyatining hisobiy qiymatlari quyidagi 102-jadvalda keltirilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

102-jadval

Birikmalar turi

Kuchlanish holati

Pona (nagel), dyubel yoki mixning bitta kesimga kuchni qabul qilish qobiliyatining qiymati

kN

kgk

Simmetrik

Oʻrtadagi elementlarning ezilishi

0,441 dt1

45 dt1

Chekkadagi elementlarning ezilishi

0,685 dt2

70 dt2

Nosimmetrik

Bir xil qalinlikdagi barcha elementlarning hamda bitta kesimdagi birik-malarning ancha katta qalinlikdagi elementlarining ezilishi

0,294 dt1

30 dt1

Chekkadagi ancha yupqa elementlarning ezilishi

0,685 dt2

70 dt2

Simmetrik va nosimmetrik

Pona (nagel) ning egilishi

1,618d2 Q 0.019t32; lekin, 2,256d2 dan koʻp emas

165d2 Q 2t32 ; lekin 230d2 dan koʻp emas

Mixning egilishi (GOST 4028-63*)

2,256d2 Q 0.010t32; lekin, 3,628d2 dan koʻp emas

230d2 Q t32 ; lekin 370d2 dan koʻp emas

Dyubelning egilishi (TU 14-4-1231-83)

3,384d2 Q 0.015t32; lekin, 5,442d2 dan koʻp emas

234,5d2 Q 1,5t32; lekin 555d2 dan koʻp emas

Burama mixning egilishi

 

 

(TU 10-69-369-87)

4,14 d2

420 d2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100-jadvalda belgilanganlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — pona (nagel) yoki mixning diametri, sm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t1 — oʻrtadagi va teng, koʻproq qalinliklardagi bitta qirqiladigan birikmadagi elementlarning qalinligi, sm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t2 — chekkadagi elementlarning va bitta qirqiladigan birikmalarning ancha yupqa elementlarining qalinligi, sm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t3 — bitta qirqiladigan birikmalarning chekkadagi elementiga mixni yoki dyubelni kirgizish chuqurligi, sm, da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Pona (nagel)ning, koʻrilayotgan chokdagi, zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining hisobiy miqdorini jadvaldagi formulalarga asosan topilgan qiymatlarning eng kichigiga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Pona (nagel)ning diametri d ni, uning egilishdagi zoʻriqishni qabul qilish qobiliyatining toʻla foydalanilishidan sal koʻproq sharoitdan kelib chiqqan holda belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ushbu meʼyorlarning talablariga muvofiq ponalar (nagellar)ni joylash sharoiti bajarilgan boʻlganida, pona (nagel)li birikmalarda yogʻochni yorilib ajralishga hisoblamaslik mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Silindrik pona, mixlar va dyubellar yogʻochning ichiga yetarli darajada kiritilib joylashtirilib, ustiga qoʻyilgan narsa zich berkitib turadigan hollarda, bolt tagiga poʻlatdan qilingan yopishtirma qoʻyiladigan birikmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Poʻlatdan qilingan yopishtirmali birikmalardagi dyubel va mixlarning hisobiy zoʻriqishni qabul qilish qobiliyati quyidagi koeffitsiyentlarga koʻpaytirib aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kuch bilan kiritilgan dyubellar uchun — 1,0 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oldindan burgʻilangan teshiklarga kiritilganda — 0,8 ga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boshqa turdagi yogʻochdan qilingan birikmalarda poʻlat pona (nagel) ning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatining hisobiy qiymati, pona joylashgan teshikda yogʻochni ezishga hisoblaganda mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi tegishli koeffitsiyentlarni mazkur SHNQ ning 102-jadvalidagi miqdorlarga koʻpaytirib va u teshikning ichida egilishga ishlaganda, shu koeffitsiyentlardan kvadrat ildiz olgandagi qiymatlarni jadvaldagi miqdorlarga koʻpaytirib aniqlanadi. Kuch pona (nagel) dan yogʻoch tolalariga a burchagi ostida berilganida, uning zoʻriqishni oʻziga qabul qilish qobiliyatini QMQ 2.03.08ning koʻrsatmalarga koʻra ka koeffitsiyentini hisoblab aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
574. Choʻziladigan va siqiladigan yelimshtirli (poʻlat sterjen yogʻochlardagi teshiklarga yelimlangan) birikmalarda yelimlangan shtir (poʻlat sterjen)ning sugʻirilib olishga yoki teshib oʻtishga hisobiy mustahkamlik qobiliyati Ndd kN, (kgk) ni ushbu formula bilan aniqlash zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, m — teshik diametrlari 2,4 cm va undan kam boʻlganida — 1,0 ga; 2,6 va 2,8 sm da — 0,95 ga; 3,0 sm va undan katta boʻlganida — 0,90 ga teng deb qabul qilinadigan ish sharoiti koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
de — shtir (sterjen) kiritiladigan teshik diametri, m (sm) da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
le — shtir (sterjen) kiradigan qismining uzunligi, m (sm) da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdaf — mazkur SHNQ ning 100-jadvalidan olinadigan yelimshtirli birikmalardagi yogʻochning yorilib ajrashiga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
575. Boʻylama yoʻnalishda joylashgan prizmatik ponalarning (kolodka, shponka) hisobiy, zoʻriqish qabul qilish qobiliyatini ezilishga va yorilib ajralishga aniqlash kerak. Bu yerda, yorilib ajralishga hisobiy qarshiligini ish sharoiti koeffitsiyenti ma=0.8 bilan qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Hisoblashlar. Zoʻriqishlar va momentlarni aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
576. Koʻpriklarning konstruksiyalarini hisoblashda quyidagilarga ijozat beriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
elementlar va birikmalardagi zoʻriqishlarni materialni elastik ishlaydi deb faraz qilib aniqlashga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fazoviy konstruksiyani alohida tekis turkumlarga ajratishga va ularni elementlarning koʻnuvchanligini nazarga olmasdan mustahkamlikka hisoblashga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
panjarali konstruksiyalar elementlarining tugunlarida birlashishlarini hisoblashlarda sharnirli deb qabul qilishga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta qatorli va fazoviy tayanchlarning ustunlariga oʻtirmalardan beriladigan vertikal kuchlarni qabul qilishda qiyatirgaklar, diagonal bogʻlanishlar va raskoslar qatnashmaydi deb hisoblashga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
haroratning oʻzgarishidan hamda yogʻochning qurishidan va shishganidan boʻladigan deformatsiya va kuchlanishlarni hisobga olmaslikni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishqalanish kuchi taʼsirini, konstruksiya yoki birikmaning ishlash sharoitini yomonlashtirgan holdagina hisobga olish kerakligiga (bunday hollarda yogʻochning yogʻochga ishqalanish koeffitsiyentini 0,6 ga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
577. Toʻsinli koʻpriklarning progonlarini, toʻshamasining pastki qatlami elementlarini (taxtalari, nakatniklari va h.k.) koʻndalang toʻsinchalarini, avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismining boʻylama va koʻndalang toʻsinlarini uzlukli deb hisoblash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻndalang progonlarga tayanuvchi yogʻochli taxtalarni eni b ga teng boʻlgan, ikkita tayanchda yotgan toʻsin deb hisoblash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) yelimlangan yogʻochli taxta uchun
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) mixlangan yogʻochli taxta uchun mixlarning orasidagi masofa 25 sm va undan kam boʻlganida
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻsha masofa 25 cm dan katta boʻlganida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(5.6)-(5.7) formulalarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — gʻildirakning yoki oʻrmalovchi zanjirning koʻprikka tegib turadigan joyining yogʻoch taxtalarning koʻndalang yoʻnalishdagi oʻlchami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — qoplama qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — bitta yogʻoch taxtaning qalinligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — yogʻoch qoplamali plitaning hisobiy oraligʻi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Progonlarga uzluksiz koʻndalang toʻsinchalar orqali tushadigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning ularga elastik ravishda tarqalishini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toʻshamadagi yogʻoch taxtalarning ulangan joylari bitta qatorga toʻgʻri kelmagan holatda (bitta kesimda barcha ulangan joylarning 30 % dan kami toʻgʻri kelganida) koʻndalang toʻsinchaga boʻladigan bosimni aniqlashda, yuklamalarning tarqalishini hisobga olishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
578. Progonlardagi zoʻriqishlarni aniqlashda oʻtirmalarning ustida podbalkalar qoʻyilganida oraliqning uzunligini kamaytirib olish ruxsat etiladi, lekin u kamaytirilgan miqdor, umumiy uzunligining 10 % dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
579. Fermalarning metall tortmalaridagi zoʻriqishlarni aniqlayotganda, ularning oʻzlarining ogʻirliklari ustki va pastki tugunlarga teppa-teng tarqaladi deb qabul etish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oraliq qurilmaning oʻtish qismi sathida joylashgan tomonga qarshi bogʻlanishlarini, fermaning belbogʻi, oʻtish qismi va qoʻl tutgich panjarasiga toʻgʻri keladigan shamoldan boʻladigan yuklamaga va vaqtinchalik yuklamadan gorizontal koʻndalang taʼsirga hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Siqiluvchi elementlarning hisobiy uzunligi va elementlarning egiluvchanligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
580. Boʻylama kuchlar taʼsir etadigan toʻgʻri chiziqli elementlarni ustivorlikka hisoblashda, ularning hisobiy uzunligini QMQ 2.03.08 koʻrsatmalariga muvofiq uchlarining mahkamlanish turiga bogʻliq ravishda qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
581. Ustivorlikka hisoblashda oraliq qurilma va tayanchlar elementlarining hisobiy uzunligini quyidagicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) fermalarning siqilayotgan belbogʻlari uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligida boʻlganida — tugunlar orasidagi masofaga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligidan boʻlganida — gorizontal bogʻlanishlarning tugunlari orasidagi masofani;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) Gau-Juravskiy fermasidagi raskoslar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligida boʻlganida — raskosning toʻla uzunligining yarmiga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ferma tekisligidan boʻlganida — raskosning toʻla uzunligiga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) yogʻoch taxtali tutash devorli fermalarning siqilayotgan taxtalari uchun ular enining olti barobar kattalashtirilgan qiymatiga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) fazoviy tayanchlarning ustunlari uchun — bogʻlanishlar tugunlari orasidagi masofaga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d) qoʻshimcha bogʻlanishlar yoʻq boʻlganida qoziq oyoqlar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) qiya qoziq oyoqlarini qoqish yoʻli bilan gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoqni gruntga toʻla kiritganda — 0,7l deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlaganda va qoziq oyoq gruntga toʻla kiritilmaganda (sharnirli holatda, qoziq oyoqning bir qismi gruntdan tepada turganida) — l ga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoziq oyoqlarning oʻtirmalarini (rostverklarini) gorizontal tekislikda jilishdan mahkamlamaganda va qoziq oyoqlar gruntga toʻla kiritilganida — 2l ga teng deb, qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bu yerda, l — qoziq oyoqning boshidan (rostverk yoki oʻtirmaning pastidan) suv yuvilishini ham hisobga olgandagi gruntga kiritilgan joydagi kesimgacha boʻlgan nazariy uzunligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
582. Hisobiy egiluvchanlikni quyidagilarga:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) butun kesimli elementlar uchun (ikkita tekislikdagi) va tarkibi bir nechta boʻlgan sterjenlar (shaxobchalar orasini biriktiruvchi bogʻlanishlar tekisligiga meʼyoriy tekislikda) element hisobiy uzunligining toʻla yuzasining tegishli inersiya radiusiga nisbatiga teng deb;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) bir nechtadan tarkib topgan elementlar (shaxobchalari orasini birlashtiruvchi bogʻlanishlar tekisligida) uchun keltirilgan egiluvchanlik lz ni
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ga teng deb, qabul qilish zarur;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, l, la — tegishli bir elementlarning va uning ayrim shaxobchalarining egiluvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mz — keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyenti, u quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, lc — elementning hisobiy uzunligi, m da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — elementning koʻndalang kesimining egilish tekisligidagi oʻlchami, cm da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nf — elementning shaxobchalari orasidagi choklar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nq — bitta chokdagi bogʻlanishlar qirqimlarining elementning 1 m. ga toʻgʻri keladigan soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — quyidagi 103-jadvalga binoan aniqlanadigan birlashmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — element kesimining toʻla eni, sm, da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. l va la egiluvchanliklar elementning hisobiy uzunligi lc va butun elementlar uchundek bogʻlanishlar orasidagi masofalarga koʻra aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Shaxobchaning hisobiy uzunligi la, uning yetti karra enidan oshmaydigan boʻlganida la = 0 deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

103-jadval

Bogʻlovchilar turi

Quyidagicha siqilgandagi birikmaning koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti d ning qiymati

markaziy

Egilish bilan birgalikda

Poʻlat pona (nagel)lar:

D  1/7 l

1/5d2

1/2,5d2

D > 1/7 l

1.5/dt

3/dt

Mixlar va dyubellar

1/10d2

1/5d2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.7-jadvaldagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — birlashtirilayotgan elementlarning eng yupqasining qalinligi, sm da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — mix, dyubel yoki pona (nagel)ning diametri, sm, da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
583. Bir nechtadan tashkil topgan elementlarning keltirilgan egiluvchanlik koeffitsiyentlarini aniqlayotganda quyidagi shartlarni bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) qistirib mahkamlangan uchlari 4 d dan kam boʻlgan mixlar va dyubellar hisobga olinmasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) shaxobchalarni pona (shponka)lar yoki kolodkalar yordamida birlashtirganda mz = 1,2 deb qabul qilish kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) choklarda ikki xil diametrdagi (d1 va d2) pona (nagel) lar qoʻllanilganida, bogʻlovchilarning chokdagi qirqiladiganlarining soni n quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, n1, d1 — d1 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n2, d2 — d2 diametrdagi pona (nagel)larga toʻgʻri keladigan qirqimlar soni va koʻnikuvchanlik koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
584. Markaziy siqiluvchan elementlarning qabul qiluvchanlik (koʻtaruvchanlik) qobiliyatining kamayish koeffitsiyenti j ni ularning egiluvchanligiga bogʻliq ravishda quyidagi formula bilan aniqlash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ≤70 boʻlganida, φ = 1 — 0.8 (λ/100)2; (297)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
λ>70 boʻlganida, φ = 3000/λ2; (298)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Konstruksiya elementlarini hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
585. Koʻpriklarning yogʻoch konstruksiyalarining elementlarini mustahkamlikka va ustivorlikka hisoblashni quyidagi 104-jadvaldagi formulalarga binoan bajarish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

104-jadval

Elementning ishlashi

Hisoblash uchun formula

Normal kuchlanishlarni koʻra mustahkamlikka

Tolasi boʻylab choʻzilish

Nd/Ant dt                          (6.13)

Tolasi boʻylab siqilish

Nd/Ant ds                           (6.14)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish

Md/Wnt db                          (6.15)

Qiya egilish

Mdx/Ix ×y + Mdy/Iy ×x db     (6.16)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan choʻzilish

Nd/Ant+ Md/Wnt × R­dt/R­db  R­dt    (6.17)

Bosh tekisliklarning birortasida egilish bilan siqilish

Nd/Ant+ Md/ξWnt × R­dt/R­db dc  (6.18)

Tola koʻndalangiga siqilish (ezilish)

Nd/Ad dq                                 (6.19)

Urinma kuchlanishlarga koʻra mustahkamlikka

Egilish

QdSbr/Ibrb dab                        (6.20)

Ustivorlikka

Markaziy siqilish

Nd/Ad   φds                                (6.21)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104-jadvaldagi belgilashlar:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nd, Md, Qd — tegishli boʻylama kuch, eguvchi moment, kesuvchi kuchlarning hisobiy qiymatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdb, Rdq — hisobiy qarshiligi (indekslar kuchlanish Rdb, Rdq holatlariga mos keladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ant, Abr — tegishli koʻndalang kesimning sof va toʻla maydonlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sbr — toʻla kesim qismining neytral oʻqqa nisbatan statik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Wnt — bir nechtadan tarkib topgan sterjenlar uchun, 6.33-bandiga binoan ish sharoiti koeffitsiyenti hisobga olingan holda qabul qilingan boʻshashgan kesimning qarshilik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ix, Iy — x va u oʻqlariga nisbatan sof kesimning inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ibr — toʻla kesimning inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x, u — bosh oʻqlar x va u lardan kesimning eng uzoqda joylashgan nuqtalarigacha boʻlgan masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b — kesimning eni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
j — mazkur SHNQ ning 562-bandiga binoan markaziy siqiluvchi elementlarni ustivorlikka tekshirgandagi koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aq — ezilish maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ad — ustivorlikka tekshirgandagi koʻndalang kesimning hisobiy maydoni. U quyidagicha qabul qilinadi: kesim 25 % va undan kam boʻshashganda — Abr ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25 % dan koʻp boʻshashganda — 4/3 Ant ga teng deb.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — element deformatsiyalangandagi normal kuch Nd dan boʻladigan qoʻshimcha momentning taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent. U quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ξ q 1 – λ2/3000 × Nd/RdsAbr (299)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Markaziy siqiluvchi elementlarni, chet tomoniga chiqadigan nosimmetrik boʻshashganida, nomarkaziy siqiluvchi deb hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Nomarkaziy siqiluvchi elementni, egilish tekisligiga perpendikulyar tekislikda hamda Nd/Abr kuchlanishning 10 % dan oshmaydigan egilish tekisligida Md/Wbr kuchlanish boʻlganida, ustivorlikka hisoblashni (6.14) formulaga binoan, eguvchi momentni hisobga olmasdan bajarish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Yelimlangan sterejenli (shtirli) ulangan joyi bor siqiluvchi elementlarni siqilishga hisoblaganda, kesim toʻla siqiluvchan boʻlgan holda shtirlar joyidagi teshiklar taʼsiridan boʻshashish hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Choʻziladigan elementlarning yelimlangan shtirli ulangan joylaridagi kesimlarini mustahkamlikka tekshirganda uning maydoni Ant ni 0,9 ga teng boʻlgan ish sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirish yoʻli bilan, kesimda kuchlanish jamlanishini hisobga olish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
586. Oralariga qatlam qoʻyilgan, bir nechtadan tashkil topgan nomarkaziy siqiluvchi elementlarning koʻproq kuchlanuvchi tarmogʻini ustivorlikka hisoblash, uning hisobiy uzunligi, qalinligining yetti karra oshirilgan qiymatidan katta boʻlganida, quyidagi shartdan kelib chiqqan holda bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nd/Abr + Md/ξWbr · Rds/Rab ≤ φRds (300)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, j — alohida tarmoq koʻtaruvchanligining kamayish koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Abr, Wbr — tarmoqning brutto maydoni va qarshilik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — 6.30-bandiga binoan aniqlanadigan koeffitsiyent.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
587. Yumaloq yogʻochlardan qilinadigan elementlarni diametri 1 m uzunligida 1,0 sm ga kichrayib borishini eʼtiborga olgan holda hisoblash kerak. Kesim maydoni Ant ni, 20 sm uzunlikda joylashgan uni boʻshashtiruvchi sharoitlarning barchasini, shartli ravishda koʻrilayotgan kesimda joylashgan deb faraz qilib, aniqlash kerak. Bu holda, toʻla kesim maydonining (brutto) nisbiy boʻshashishi nosimmetrik boʻshashishda 0,4 miqdordan, simmetrik boʻshashishda 0,5 miqdordan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Siqilayotgan elementlarda pona (nagel)lar tufayli boʻlayotgan boʻshashishlarni ularga yaqin joylashgan boshqa boʻshashishlarni eʼtiborga olmasdan hisoblash ruxsat etiladi. Qoqilib kiritilgan mixlar tufayli siqilayotgan elementlardagi boʻshashishlarni hisobga olmaslik ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pogʻanali ravishda ajralib turishi moʻljallangan (qoʻshni boʻshashgan joylar orasidagi yorilish maydonchalarini hisobga olgandagi) aniqlangan ishchi maydon noqulay xulosa bersa, uni Ant maydoni sifatida qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
588. Egiladigan, bir nechtadan tashkil topgan prizmatik boʻylama ponali (shponkali, kolodkali) toʻsinlarni (tarkibiy toʻsinlarni) quyidagi qiymatlarga teng boʻlgan tutashish koeffitsiyentlarini inobatga olib hisoblash kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikki qavatli toʻsinlar uchun — 0,85;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uch qavatli toʻsinlar uchun — 0,80.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻrsatilgan toʻsinlar uchun birikmaning koʻnikuvchanligini hisobga olmasdan topilgan egilishlar 30 % ga oshirilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashkil qiluvchi progon va shponkalarda kesimlarning qarshilik ishchi (zaiflashtirilgan) momentlari quyidagi formulalar boʻyicha:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) Kolodkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2-rasm a)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (301)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) Kolodkalarda uch sathli progonlar uchun (6.26-rasm)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (302)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
v) Koʻndalang shponkalarda ikki sathli progonlar uchun (6.2 v-rasm)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
; (303)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g) Koʻndalang shponkalarda uch sathli progonlar uchun (6.2 g-rasm)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
. (304)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashkil qiluvchi prgonlarda sathlar orasidagi bogʻlanishlar ham hisob-kitobga bogʻliq boʻlib, yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, bu juda muhim rol oʻynaydi. Ushbu ulanishlar kolodkalar, shponkalar, plastinali nagellar) odatda progon oraligʻining butun uzunligi l boʻylab teng ravishda joylashtiriladi va bu holda har bir chok uchun zarur boʻlgan ulanishlar soni nsv oraliqning yarmida (tayanchdan oraliq oʻrtasigacha) qoʻyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(305)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda M — progonga taʼsir qiluvchi eng katta hisobiy egiluvchi moment;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— progonning neytral oʻqiga nisbatan koʻrib chiqilayotgan chok boʻylab harakatlanishga moyil boʻlgan elementning yalpi kesimining statik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iσp — butun progonning yalpi kesimining inersiya momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Tsv ] koʻrib chiqilgan chokda joylashgan bitta ulanishda (kolodka, shponka, plastik nagel) ruxsat etilgan kuch.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6.2-rasm. Tarkibli progonlarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
589. Yelimlangan konstruksiyalarning koʻp qatlamli elementlarini mustahkamlik va ustivorlikka, ponalarning koʻnikuvchanligini inobatga olmasdan hisoblashga ruxsat etiladi. Yelimlangan toʻsinlarning salqiligiga choklarning koʻnikuvchanlik taʼsirini 20 % ga oshirib hisobga olishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
590. Panjarali fermalarning uchlari joyga toʻgʻrilab tayyorlangan belbogʻlaridagi ulangan joylarida, oralariga qatlam, ustiga yopishtirmalar qoʻyilgan boʻlib, mahalliy egilish yoʻq boʻlsa, ulangan joy ferma tugunida joylashganida, belbogʻning uchi orqali hisobiy kuchning toʻla miqdori, tugundan chetroqda joylashganida esa uning yarmi berilishiga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
591. Yogʻoch fermalarni, eguvchi momentlari belbogʻlari bilan, koʻndalang kuchlar panjara yoki devorchaning barcha kesishadigan raskoslariga bir xil tarqalib qabul qilinadigan tutash toʻsinga oʻxshatib hisoblashga ruxsat qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belbogʻning sof kesim (netto) maydoniga devorchaga yaqin joylashgan taxta uchun — 1,0 ga, keyingisi uchun — 0,8 ga, uchinchisi uchun — 0,6 ga teng boʻlgan koeffitsiyentlar kiritish zarur. Parallel belbogʻli yogʻoch taxtali fermalar birikmalarining koʻnikuvchanliklarini hisobga olmay hisoblangan egilishlarini 30 % oshirib olish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fermaning tayanch ustunchalari, panjaraning ularga kelib birlashuvchi elementlaridan tushadigan toʻla bosimga hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
592. Ryaj (ichi toshga toʻldirilgan qutisimon)larni hisoblaganda, uning tovoni maydonining 2/3 qismi tayanib turadi deb qabul qilish kerak. Grunt bilan ishqalanish koeffitsiyentini mazkur SHNQning 634-bandi talablariga muvofiq qabul qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
593. Tayanch holatining agʻdarilishga ustivorligiga hisoblash, yon tomonida qoʻshimcha qoʻyilgan tirgaklar yoki qiya qoqilgan qoziq oyoqlar yoʻq boʻlganida, chekkasida joylashgan, gruntdan tepaga chiqib turgan qoziq oyoqqa nisbatan, agarda yuqoridagi koʻrsatilgan elementlar bor boʻlganida yonidagi qiya tirgakning yoki qiya qoziq oyoqning, pastki tayanch nuqtasiga (pastki gorizontal bogʻlamalar sathida) nisbatan bajarish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Birikmalarni hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
594. Elementlarning boʻylama kuchlarga ishlaydigan birikmalarini egilishga va yorilishga hisoblashni poʻlatdan qilingan mahkamlovchilarning ishlarini inobatga olmasdan quyidagi formulalar bilan bajarish kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ezilishga: Nd/Aq ≤ mqRdqp (306);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yorilishga: Nd/Aa ≤ maRdam (307);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Aq, Aa — ezilish va yorilish maydoni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mq — suv sathidan yuqorida joylashgan konstruksiya elementlarini yotiq va oʻtirmalarni qoziq oyoqlar yoki ustunlar bilan birlashtirgandagi birikmalar uchun, yogʻoch tolasining koʻndalangiga ezilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti va u 1,2 ga teng deb, huddi yuqoridagi hollarda, ammo konstruksiya gruntga tegib turganda yoki uning tagida joylashganida 0,85 ga teng deb, shu hollardagi konstruksiyalar doimo namlanib turganida yoki suvda joylashganida 0,75 ga teng deb qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ma — yorilishga ishlash sharoiti koeffitsiyenti, u quyidagilarga teng deb qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchma-uch biri ikkinchisiga kiritiladigan hollarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bitta tishli kiritmalar — 1,0 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita tishli kiritmalarda, uchidan birinchi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tishga — 0,8 ga va huddi shu holda ikkinchi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tishga — 1,15 ga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boʻylama pona (shponka)li birlashgan elementlarda — 0,7 ga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birikmalardagi ishqalanish kuchlari, ular mabodo qoʻshimcha kuchlanishlar hosil qilmasa, ezilishga va yorilishga hisoblashlarda inobatga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch tolasining koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchasining (uchma-uch mixlar, pona (nagel)lar bilan va biri ikkinchisiga kiritilib biriktirilgan hollardan tashqari) hisobiy koʻtaruvchanligi, yogʻochning ezilishga birga ishlaydigan metall mahkamlagichlar (mixlar, dyubellar, shuruplar, burama mixlar) bilan ularni kuchaytirish hisobiga oshirish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mahalliy ezilish maydonchasida botirishga ishlaydigan metall biriktirgichlarni 106-jadval talablariga muvofiq joylashtirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Biriktirishlar bilan kuchaytirilgan tola koʻndalangiga mahalliy ezilish maydonchali birikma quyidagi formulaga asosan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, ns — mahalliy ezilish maydonchasidagi biriktirishlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ndds — bitta biriktirishning (mix, burama mix, dyubel) yogʻoch tolasiga koʻndalang kiritgandagi koʻtaruvchanlik qobiliyati, kN (kgk) da va quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, Rdds — yogʻoch bilan biriktirgichning hisobiy tegib turadigan yuzasining bir-biriga botirilishiga hisobiy qarshiligi, mixlar va dyubellar uchun yogʻoch namligiga bogʻliq boʻlmagan holda 0,3 MPa (3 kgk/ cm2)ga teng, buraladigan mixlar (TU 10-69-369-87) uchun quruq yogʻochlar boʻlganida 0,6 MPa (6 kgk/cm2)ga teng, shuruf gluxarlar uchun yogʻochning tegishli namligiga muvofiq 6.1-jadvalga binoan Rdsm ga barobar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ds — biriktirgich sterjenining diametri, m (sm) da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ls — yogʻoch bilan biriktirgichning tegib turadigan joyining hisobiy uzunligi, m (cm) da;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ndqp — 97-jadvalga muvofiq aniqlanadigan tola koʻndalangiga mahalliy ezilishga hisobiy qarshiligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ds — biriktirgich qalpoqchasining diametri, m (sm);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(6.26) formulaning oʻng tomoni 2mqRdqp dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
595. Uchma-uch bir-biriga kiritilgan ikkita tishli birikmalarni yorilishga hisoblashni quyidagicha: uchidan birinchi tish uchun yorilish tekisligi boʻyicha — uning ezilish maydoniga toʻgʻri keladigan kuchga, ikkinchi tish uchun esa — barcha kuchga bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
596. Qiya kolodka bilan biriktirilgan elementlardagi yorilishning hisobiy uzunligi ld quyidagiga teng deb qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tortib turuvchi boltlarga tushadigan kuchlarni aniqlashga kerakli bitta kolodkadagi ajratuvchi kuch S ni quyidagi formula bilan hisoblash lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(310) va (311) formulalardagi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q — birikmaning koʻnikuvchanligini eʼtiborga olmagandagi bitta kolodkaga toʻgʻri keladigan hisobiy suruvchi kuch;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — kolodkalar orasidagi sof masofa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Z — kolodkani yoruvchi kuchlar yelkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
la — kolodkaning uzunligi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
597. Qoʻsh tavr yogʻoch taxtali-mixli toʻsinlar belbogʻlarining, kesishma holatdagi tutash devorlarga mahkamlagichlardagi bogʻlanishlarini belbogʻ va devor orasida yuz beradigan suruvchi kuchga hisoblash kerak. Bu holda, mahkamlagichlardagi mixlarning qabul qiluvchanlik qobiliyatini, devorcha taxtalarining umumiy qalinligi uning hisobiy qalinligiga teng boʻlganida, 0,8 ga barobar ishlash sharoiti koeffitsiyentiga koʻpaytirib qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mixni yogʻochga qayirib qistirishning hisobiy uzunligini quyidagi formula bilan aniqlash ruxsat etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, d — mixning diametri;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ry — poʻlat mixning oquvchanlik chegarasidagi choʻzilishga va egilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da va mazkur SHNQ ning 27-bobiga binoan qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rdqs — yogʻochning tolasi boʻylab ezilishga hisobiy qarshiligi, MPa (kgk/sm2) da.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mixning qistirib mahkamlaydigan tomonining hisobiy uzunligini aniqlashda oʻtkirlashtirilgan qismining uzunligi 1,5d ni hisobga olmaslik kerak. Bundan tashqari, birlashtiriluvchi elementlar orasidagi har bitta chokka 2 mm dan mixning uzunligidan kamaytirish kerak. Bir nechta qatlam yogʻoch taxtadan mix erkin chiqib turadigan boʻlganida, uning uzunligini 1,5d ga kamaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
598. Siqiluvchi elementlarda va egiluvchi elementlarning siqiluvchi tomonida joylashgan yelim shtirli birikmalarni, zoʻriqishlarning 70 % i ulanuvchi elementlarni uchlari yuzasi bilan, qolganlari esa shtirlar bilan qabul qilinadi deb hisoblash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiluvchi elementlar va choʻziluvchi elementlarning choʻzilish zonalarida joylashuvchi yelimshtirli birikmalarni hisoblashda birikuvchi elementlarning alohidagi yuzalariga toʻgʻri keluvchi kuchlar butunlay shtirlar orqali qabul qilinadi deb hisoblanadi. Ulanayotgan elementlar uchlari orasidagi yelimli choklar choʻzilishda hisobga olinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiluvchi elementlarning yelimshtirli birikma bilan ulangan qismini koʻndalang kuch taʼsiriga butun kesim deb qabul qilib hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Konstruksiyani tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
599. Bogʻlamlarda eng kam sonli oddiy kesib kiritiladigan birikmalarni qoʻllash lozim va ularda suv toʻplanmasligini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tarkibiy (bir nechta boʻlaklardan tarkib topgan) elementlarda bruslar orasida 4 sm dan, yumaloq yogʻochlar orasida 2 sm dan kam boʻlmagan shamollatib turuvchi boʻsh joy qoldirish nazarda tutilishi kerak. Boʻsh joy qoldirish ruxsat etilmaydigan konstruksiyalarda, atmosfera yogʻinlaridan bevosita namlanishga qarshi choralar koʻrilishi zarur. Yogʻoch konstruksiyalarning suv sathidan tepada joylashgan qismlarida yopiq (barcha tomoni yopishmalar bilan qoplangan) birikmalar qilish ruxsat etilmaydi. Yelimlangan oraliq qurilmalarda, ularga quyosh nurlarining toʻgʻri tushishiga toʻsiq boʻladigan tadbirlarni koʻzda tutish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yogʻoch konstruksiyalarning yogʻochli elementlarini ketma-ketlikda moʻrt sinishlarini yoki uzilishini kamaytirish uchun ular birikmalarini yopishqoq ishlashini taʼminlash orqali tabiiy moʻrtlikni kamaytirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birikmalarda yogʻochni ezilishga ishlashini taʼminlab berish kerak. Birikmalarga yopishqoqlikni berish uchun boʻlish va zichlik prinsiplari ishlatilsa kuchlar elementdan elementga iloji boricha koʻpaytirilgan bogʻlanishlar soni orqali uzatiladi. Bu holda parallel ishlovchi bogʻlanishlar oʻrtasida kuchlar toʻlaroq tekis taqsimlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
600. Tilingan materiallarni uzunasi boʻylab, GOST 16483.10 ga binoan, tishli birikmalar yordamida ulash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
601. Bakteriyalari yoʻqotilgan elementlarni, mahkamlovchi buyumlar uchun teshiklar tayyorlashdan boshqa qayta ishlov berish ishlariga ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlarda, mahkamlovchi buyumlar oʻrnatilishidan avval, tayyorlangan teshiklar GOST 2770 ga muvofiq toshkoʻmir yogʻi bilan qalin surkalishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
602. Yelimlangan va taxta-mixli bosh toʻsinli oraliq qurilmaning koʻndalang bikrligini taʼminlash uchun tayanch kesimlarida va oraligʻida har 4 — 6 m da koʻndalang bogʻlanishlar, taxta-mixli toʻsinlarda ularning ustki belbogʻi tekisligida boʻylama bogʻlanishlar ham oʻrnatish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
603. 15 m va undan uzun oraliq qurilmalarning bosh toʻsinlarini, rezina tayanchlarga oʻrnatish kerak. Toʻsinlarning tagiga tayanchlar oʻrniga, bakteriyalari yoʻqotilgan yogʻochlardan qilingan, ruberoid qatlamlari ustiga yotqiziladigan mauerlat bruslarni oʻrnatishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
604. Oʻtish qismining, yogʻoch temirbeton plitasi bosh toʻsinlarga gorizontal kuchlarning berilishini taʼminlaydigan mahkamlagichlar bilan ularga bogʻlangan boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
605. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining yelimlangan oraliq qurilmalarining oʻtish qismini tuzayotganda, suvlarning tezda uning ustidan oqib ketishini taʼminlaydigan boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda nishablik boʻlishini koʻzda tutish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻprikning uzunligi 50 m gacha va boʻylama yoʻnalishida bir tomonga nishabligi kamida 1 ‰, uzunligi 100 m va oʻrtasidan har ikkala tomonga nishabliklari kamida 1 ‰ dan boʻlganida, uzunasi boʻylab oqizib, koʻprik ustiga yigʻiladigan suvlarni ketkazishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
606. Yelimlangan oraliq qurilmalarning oʻtish qismi, pastda yotgan konstruksiyalarni yogʻingarchilik suvlari tegishidan va quyosh nurlarining bevosita taʼsiridan himoya qilish zarur. Oʻtish qismining plitasini uzluksiz ravishda qurish kerak. Toʻsinlarning temirbeton plita tagidagi ustki belbogʻiga suv oʻtkazmaydigan qatlamlar yotqizilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
607. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarida shamollatish sharoitini yaxshilash uchun bosh toʻsinlar uchlarining orasida kamida 10 sm boʻlgan boʻshliq qoldirish va tayanchlarning balandliklarini kamida 5 sm etib belgilash kerak. Bosh toʻsinlar va oʻtish qismilar orasida balandligi 5-6 sm boʻlgan boʻshliqlar qoldirilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
608. Yogʻoch plitali yelimlangan koʻpriklarning qoplamasi sifatida yuzasiga uch karra ishlov berilgan qatlam yoki bir qatlamli asfaltbeton yotqizishni belgilash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
609. Harakat ustki qismida boʻladigan oraliq qurilmalarda ferma bilan mahkamlangan yuqori bikrlikdagi oʻtish qismini ustki bogʻlanishlar sifatida foydalanish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
610. Egiluvchi elementlarda eng katta qiymatdagi eguvchi moment hosil boʻladigan kesimlarda choʻzilayotgan tolalarini har xil kesiklar bilan boʻshashtirmaslik kerak. Elementlarning tayanchlardagi kesimlarida yogʻoch tolalarining koʻndalangiga ajralishga mustahkamligi taʼminlangan holda elementning 1/3 balandligigacha kesish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Elementlarning eng kichkina oʻlchamlari va ularning ruxsat etiladigan egiluvchanligi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
611. Yogʻoch qismlari va metall buyumlar koʻndalang kesimlarda quyidagi 105-jadvalda keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmagan oʻlchamlarga ega boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

105-jadval

Yogʻoch qismlar va metall buyumlar

Koʻndalang kesimning meʼyorlangan oʻlchami

Quyidagi koʻpriklar uchun meʼyorlangan oʻlchamlarning eng kichik qiymati

avtomobil yoʻllari va shaharlardagi

16

8

4*

18**

22

14

9

19

16

12

22

12

4

8

6

3,2

1.Bruslar va tilingan taxtalar:

asosiy elementlar uchun

Katta tomoni, sm, da

bogʻlanishlar, biriktiruvchi yopishmalar, qoʻl tutgich panjaralar va boshqa qoʻshimcha elementlar uchun

Huddi oʻzi

2.Yogʻoch taxtalar

Qalinligi, cm, da

3.Yumaloq yogʻochning ingichka uchida:  asosiy elementlar uchun

Diametr,

sm, da

 qoziq oyoqlar uchun

nakatniklar uchun

4.Plastinalar

Aylana radiusi, sm, da

5.Boltlar:

 ishchi va tortib turuvchilari

Diametr,

mm da

 konstruktivlari

6.  Yelimoʻtirli ulangan joydagi  shtirlar

Diametr,

mm, da

7.  Poʻlat tyajlar

Huddi oʻzi

8.  Poʻlat pona (nagel)lar

Huddi oʻzi

9.  Mixlar va dyubellar

Huddi oʻzi

10. Poʻlat yopishmalar

Qalinligi, mm, da

11. Shaybalar

Huddi oʻzi

12. Tishli tikan (ship)lar

Uzunligi,

cm, da

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Bosh toʻsinlar uchun yelimlangan konstruksiyalarda yogʻoch taxtalarning ishlov berilgandan keyingi qalinligi 3,3 sm dan, qolgan boshqa elementlar uchun 4,3 sm dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Ingichka tomning diametri 18 sm dan kam boʻlgan yumaloq yogʻochlar faqat oʻtish qismining toʻshamasi va javobgarligi kam joydagi elementlar (ikkinchi darajali bogʻlanishlar,qistirgichlar va hokazolar) uchungina qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
612. Konstruksiyalarda yogʻoch elementlarning egiluvchanligi quyidagilardan oshmasligi kerak:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) belbogʻlar, raskoslar, tayanchlarning ustunlari va qoziq oyoqlar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
siqilayotganlariniki — 100 dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻzilayotganlarniki — 150 dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) bogʻlanishlar uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
siqilayotganlariniki — 150 dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
choʻzilayotganlarniki — 200 dan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Tutashmalar va bogʻlamlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
613. Fermalarda siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarning ulanadigan joylarini, tugundan tashqarida (panelda) joylash kerak, bunda siqilayotgan elementlarni biriktirishlarni (ulashlarni) ferma tekisligidan chiqadigan joylarda mahkamlangan tugunlarning yonida joylash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Yelimlangan uzluksiz toʻsinlarda ulashlarni, momentlar qiymati kam boʻladigan qismlarida joylash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
614. Birlashtiriladigan elementlar boltlar bilan zarur boʻlsa — xomutlar bilan tortib qoʻyilishi kerak. Boltlarning ikkala tomonidagi uchlarida poʻlat shaybalari boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
615. Fermalarning choʻzilayotgan va choʻzilib-egilayotgan elementlarining ulanishlarini silindrik poʻlat pona (nagel) lar teshib oʻtkazilgan yogʻoch yopishtirma (nakladka) lar bilan berkitish yoki yelimshtirli qilib bajarish tavsiya etiladi. Pogʻonali yopishtirmali birikmalarni ishlatmaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belbogʻlarning siqilayotgan elementlari uchlarining yuzalari bir-biriga toʻla tegib turadigan qilib ulangan joylar ustilariga yopishmalar qoʻyilishi, zarur boʻlganida uchlariga yelimlab kiritilgan poʻlat shtirlar (yelimshtirli tutashma) bilan kuchaytirilishi zarur. Tilingan taxtali-mixli fermalar belbogʻlarining ulanadigan joylarini tashqarisidan qoʻyiladigan poʻlat pona (nagel) li yopishmalar bilan berkitish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
616. Boltlar, pona (nagel) lar, mixlar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va shtirlar qatorasiga joylashganda ular orasidagi eng kam masofa miqdorini quyidagi 106-jadvalga binoan qabul qilish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
 

106-jadval

Meʼyorlanuvchi masofalar

Quyidagilar uchun, ularning hisobiy diametrlarida ifodalangan eng kam masofalar qiymatlari:

Boltlar va teshib oʻtkaziladigan nagellar

Ichida qoldiriladigan (chiqib turmaydigan) nagellar

shtirlar

Mixlar va dyubellar

Shruflar va gluxarlar

1. Mahkamlagichlar oʻqlarining orasi:

tola boʻylab

6

7

-

15* yoki 25**

10

tola koʻndalangiga

3

3,5

3

4

5

2. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan tola boʻylab element uchining chekkasigacha

6

7

-

15* yoki 25**

10

3. Chekkadagi biriktirgich (mahkamlagich) oʻqidan element chekkasigacha tolaga koʻndalang yoʻnalishda

2,5

3

2

4

35

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 10 d dan kam boʻlmaganida (bu yerda d — mix yoki dyubel diametri);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Teshib oʻtkazilayotgan element qalinligi 4d boʻlganida. Mixlar yoki dyubellar bilan toʻlasiga teshib oʻtkazilmaydigan elementlar uchun ularning qalinliklaridan qatʼiy nazar tola boʻylab mixlar yoki dyubellar oʻqlari orasidagi masofa 15d dan kam boʻlmaydigan etib qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Izohlar: 1. Yelimshtirli birikmalardagi shtirlar oʻqlari orasidagi masofalar, ularning tola boʻylab joylashgandagi holati uchun berilgan. Shtirlarni tolaga koʻndalang yoki unga burchak ostida joylaganda, shtirlar orasidagi masofa tugunli birikmaning ishlash sharoitiga koʻra belgilanishi kerak, ammo jadvalda keltirilganidan kam boʻlmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Elementlarning qalinliklari yuqorida koʻrsatilgan qiymatlarning oraliqlarida boʻlganida, mixlar yoki dyubellar orasidagi masofaning eng kam miqdorini interpolyatsiya qilib aniqlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Nagellar (shtirlar) orasidagi eng kam masofa, ular uchun tayyorlangan teshiklarning uzunligi 10d dan katta boʻlganida, oʻsha qiymatni 5 % oshirgandagi miqdorga teng boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
617. Listvennitsa va boshqa qattiq jismlardan tashkil topgan yogʻoch elementlarini mixlar va dyubellar bilan biriktirishda, hamda d diametri 6 mm dan katta barcha mixlarning ishlatilishida oldindan 0,8-0,9 d oʻlchamda parmalangan teshiklar hosil qilish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
618. Pona (nagel) lar, dyubellar, shuruflar, gluxarlar va mixlarni tilingan taxtalarning yoki bruslarning oʻqlari boʻylab joylamaslik kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nagelli birikmalarda parmalangan teshiklarni shaxmat tartibida joylash tavsiya qilinmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fermalarning belbogʻlaridagi mixlarni vertikal qatorlar bilan joylash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
619. Mixlar va dyubellar, elementlarni teshib chiqmaydigan qilib ikkala tomonlaridan bir-biriga qarshi yoʻnalishda qoqilganida, ular orasidagi masofa kattalashtirilmasdan, uchlarining birining ikkinchisidan ichkariga kirib turadigan masofasi taxtaning 1/3 qalinligi miqdorida boʻlishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
620. Nagelli biriktiruvchi ulamalarda, nagel diametri bilan bir xil diametrdagi tortuvchi boltlarni qoʻllash lozim. Boltlarning soni, nagellar sonining 20 % dan kam boʻlmasligi kerak va yopishmaning har qaysi yarmiga kamida toʻrttadan toʻgʻri kelishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
621. Yelimshtirli birikmalarda A300 (A-II) klassdagi poʻlatdan qilingan diametri 12 — 26 mm boʻlgan, qaynoq holda qoliplarda qotirilgan, ustki yuzasi notekis boʻlgan armatura sterjeni shtirlar sifatida qoʻllanilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shtirlar kiritiladigan teshiklarning diametrlarini, shtir diametri 12 mm boʻlganida 2 mm ga, 14 — 18 mm boʻlganida 3 mm ga, 20 — 24 mm boʻlganida 4 mm ga va 25 mm dan katta boʻlganida 5 mm ga katta qilib belgilanishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shtirning yogʻochga kiritish chuqurligini, uning 15 — 20 diametri miqdorida qabul qilish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
622. Siqilayotgan va choʻzilayotgan elementlarda, shtirlarni kesimi boʻylab barobar ravishda joylash kerak. Shtirlar soni kamida toʻrtta boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Egiluvchi elementlarning choʻziluvchi va siqiluvchi qismlarida, shtirlarning har bittasi yogʻochning unga jalb qilingan uchastkasidan zoʻriqishni beradigan etib joylanishi lozim. Har bitta qismdagi sterjenlarning soni toʻrttadan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Shtirlar soni beshta va undan ortiq boʻlganida, kuchlanishlar bitta joyga yigʻilmasligi uchun, ularning uzunliklarini har xil belgilash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
623. Birlashtirilgan joylardagi elementlarning yoki qismlarning birining ikkinchisiga oʻyilib yoki kesilib kiritilgan joylarining chuqurliklari bruslarda 2 sm dan, yumaloq yogʻoch boʻlganida 3 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻyilib va kesilib kiritilgan joylarning chuqurliklari quyidagilardan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) ponalar va kolodkalar bilan biriktirilganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bruslarda — ular qalinliklarining 1/5 qismidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yumaloq yogʻochlarda — ular diametrlarining 1/4 qismidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) oʻyilib birlashtirilganlarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tayanchlardagi tugunlarda element qalinligining 1/3 qismidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
panjarali fermalarning oraliqlaridagi tugunlarida element qalinligining 1/4 qismidan katta boʻlmasliklari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Birikmalardagi yorilish tekisligining uzunligi kesib kiritish chuqurligidan kamida 4-marta katta va 20 sm dan kam etmay belgilash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
624. Elementlarni oʻyib birlashtirishlarni, pesh tomonida katta tishli oʻyiqli yoki kelib qoʻshiladigan siqiladigan elementlarning peshlarini toʻgʻridan-toʻgʻri tirash bilan amalga oshirish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Peshda ikkita tishli oʻyiqli birikmalarda tishlarning chuqurligi birinchi tishning chuqurligidan 2 sm ga katta boʻlishi kerak. Peshda uchta tishli birikmalarni qoʻllash ruxsat etilmaydi. Jagʻli oʻyiqli birikmalar ishlatish tavsiya etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ezilishning ishchi tekisligini, kelib birikadigan siqiluvchi elementning oʻqiga perpendikulyar joylash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
625. Yogʻoch prizmatik ponalarni (yoki kolodkalarni) faqat tolalari suruvchi kuchlar yoʻnalishiga parallel yoki oʻshanga yaqin boʻlgan boʻylama yoki qiya holda qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ponalar (kolodkalar) orasidagi sof masofa barcha hollarda uning uzunligidan kam boʻlmasligi kerak. Pona uzunligi l ning qirqish (kesish) chuqurligi a ga nisbatan 5 dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Elementlarni oralarida  miqdordagi boʻshliq bilan birlashtirilganda quyidagi shart bajarilishi shart:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(313)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Boʻshliq joyning eni δ, d diametrli qiya ponali (kolodkali) yumaloq yogʻochlarni birlashtirganda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkita yarusli toʻsinlarda (0,4-0,5)d dan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchta yarusli toʻsinlarda 0,25d dan oshmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Oraliq qurilmalar va tayanchlarning elementlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
626. Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklarining oʻtish qismi ni taxta-mixli plita yoki ikki qatlamli taxta toʻshamali etib qurish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklari ballast togʻorasi tubining va yongʻinga qarshi maydalangan tosh qatlamli toʻshamaning hamda avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismining pastki qatlami elementlari orasida 2-3 sm ochiq joy qoldirib yotqizilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Avtomobil yoʻllari va shahar koʻpriklari oʻtish qismi toʻshamasining ustki qatlamini boʻylamasiga qurish tavsiya etiladi. Toʻshamaning tilingan taxtalarining qalinligi 5 sm dan kam boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
627. Progonlarning bruslari va yumaloq yogʻochlari oʻzaro bogʻlangan va tayanchlarga boʻylama, koʻndalang yoʻnalishlarda siljimaydigan etib mahkamlangan boʻlishi kerak. Sochilgan progonlarning uchlari tayanch oʻtirmalarining (yoki tayanch bruslarining) oʻqlaridan kamida 30 sm ga uzunroq qilib chiqazib qoʻyiladi. Temir yoʻl koʻpriklari ballast chuqurligining tagidagi progonlarning oralarini 15-20 sm dan joylash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
628. Fermalarning belbogʻlariga kuchlar koʻndalang toʻsinlardan, ularning barcha shaxoblarini yopib turgan yostiq orqali markaziy ravishda berilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
629. Raskoslar va ustunlarning peshlari bilan tiralib turadigan joylarida ichlariga kiritiladigan shtirlar, raskoslar oʻzaro kesishadigan joylarga esa, prokladka va boltlar qoʻyilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
630. Panjarali fermalarda tyajlarning shaxoblari soni ikkitadan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tyajlar uchlarida kontrgaykalar koʻzda tutilishi zarur, kesikchalarining uzunligi qurayotganda va foydalanish davrida tyajlarni kerakli darajada tortishga imkon berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gaykaning tagiga qoʻyiladigan bruslar bitta tugundagi barcha tyajlar uchun umumiy boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
631. Tilingan taxtali fermalar belbogʻlarining har bir pogʻonasida devorchaning bitta tomonida ulovchi yopishmani ham hisobga olganda, uchtadan ortiq taxta boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Belbogʻ har bir pogʻonasining bitta kesimida ikkitagacha taxtani ulashga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Har bir taxta nazariy jihatdan uzilishi kerak boʻlgan joydan, yopishma uzunligining yarmisidan kam boʻlmagan masofaga uzaytirilishi kerak. Bitta pogʻona ning ulanadigan taxtalarini boshqa pogʻona ning ishga kirishadigan taxtalari bilan almashtirish ruxsat etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
632. Tilingan taxtali fermalar devorchalarining ustivorligi, 3 m masofadan kam boʻlmagan oraliqda va ferma balandligidan kichik qilib qoʻyiladigan bruslar yordamida taʼminlanadi. Bruslar fermaning devorchasini va belbogʻlarini ikki tomonidan qisib turishlari kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
633. Tutash devorning tilingan taxtalarining kesishadigan joylariga diametri 4,5 mm dan kam boʻlmagan mix qoqilishi kerak. Mixlarning uzunligi devorcha qalinligidan kamida 3 sm katta boʻlishi zarur. Mixlarning uchlari qayirib kiritilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
634. Qoziqoyoqli va romli tayanchlarning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlaridagi bikrligi hamda ustivorligi, qiya qoziq oyoqlar, raskoslar, podkoslar, tyajlar shaklidagi gorizontal va diagonal bogʻlanishlar va hokazolarni qoʻshish bilan taʼminlanishi kerak. Qiya qoziq oyoqlar yoki tirgaklarni tayanchlarning balandligi (gruntdan oʻtirmaning tepasigacha boʻlgan masofa) chekkalardagi qoziq oyoq yoki ustunlar oʻqlari orasidagi masofadan oshib ketganida qoʻyilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Temir yoʻl koʻpriklari uchun suv ichidagi tyajlar va ryajli obolochkalar qoʻllash tavsiya etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
635. Qoziqoyoqlarning ulanadigan joylari, gruntning yuvilishini ham hisobga olgandagi yuzasidan 2 m pastda joylash kerak. Gruntning suv bilan yuvilib ketish mumkin boʻlgan sathidan ularni ulash kerak boʻlganida, oʻsha joyga bogʻlanishlar qoʻyilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tayanchlarning siqiladigan elementlari (ustunlari, qoziq oyoqlari)ning ulanishlarini uchma-uch (yolgʻiz qoziq oyoqlarni ulashni shtirlar bilan) birlashtirish va boltli metall yopishtirmalar bilan ustidan berkitish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoziqoyoqlarning ulanadigan joylari grunt sathidan tepada joylashganida pona (nagel)li yopishmalar qoʻllash ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir nechtadan bir butun qilingan qoziq oyoqlarning alohida bruslarining yoki yumaloq yogʻochlarining har bittasining ulangan joylari har xil satxdagi kesimlarda boʻlishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
636. Qoziqoyoqlarni gruntlarga qoqishning iloji boʻlmagan hollarda ryajli tayanchlar ishlatilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
637. Ryajning enini, (koʻprik uzunasi yoʻnalishida) uning balandligining 1/3 qismidan va 2,0 m dan kam boʻlmagan oʻlchamda belgilash lozim. Ryajning balandligi choʻkishi va quriganda qisqarishini inobatga olib, 5 % ortigʻi bilan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ryajning tepa qismi muz oqishining eng baland sathidan kamida 0,5 m ga, suvning baland sathidan kamida 0,25 m ga yuqorida turishini taʼminlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
638. Suv oqmaydigan joylarda va suv sekin oqadigan daryolarda ryajlarni planda toʻgʻri burchakli etib qurish tavsiya etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oqim tezligi 1,5 m/sek va undan katta boʻlganida, oldi tomoni uchqirroq va silliq shakldagi ryajlarni qoʻllash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
639. Ryaj tashqi devorlarining orasiga koʻndalang va boʻylama gʻovlar (ichki devorlar) oʻrnatish kerak. Ichki devorlar bilan hosil qilingan joylar tomonlarining oʻlchamlari 2 m dan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tashqi devorlarning burchaklarida va gʻovlarning ularga birikadigan joylarida vertikal bruslar hamda har toʻrtinchisida boltlar uchun avval teshiklar qoldirilgan qirralangan qisuvchi yogʻochlar — qisqichlar qilinishi kerak. Ryajning tashqi devorlari koʻndalang yoʻnalishda qisqichlar orqali oʻtkazilgan poʻlat tortgichlar (tyajlar) bilan birlashishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30-bob. Zaminlar va poydevorlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
640. Koʻprik va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini, ushbu boʻlimning talablarini hisobga olib, QMQ 2.02.01, SHNK 2.02.03 i SHNK 2.01.20 larga, hamda SNiP II-7 ning 27-bobiga muvofiq loyihalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
641. Asoslarning gruntlarini GOST 25100 ga muvofiq sinflarga ajratish zarur tasniflash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
642. Sayoz joylanadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning tavonlari tagidagi zaminlarning hisobiy qarshiligini, hisoblash uchun kerakli boʻlgan gruntlarning fizik xususiyatlarining tavsiflari qiymatlarini ushbu normativ hujjatning 23-ilovasiga va QMQ 2.02.01 ning koʻrsatmalariga binoan aniqlash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tabiiy mavjud, hamda sunʼiy tarzda ishlangan gruntlarning tavsiflarini, bevosita dala va laboratoriya sharoitlarida ularning namligini qurilish va foydalanish davrida oʻzgarishi mumkinligini hisobga olgan holda aniqlash kerak. Bunda gruntlar tavsiflarining normativ va hisobiy qiymatlarini GOST 20522. GOST 20522 da berilgan sinash natijalarini statistik qayta ishlash usuli orqali oʻrnatish kerak
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
643. Poydevor uchun foydalaniladigan materiallar fizik-matematik hossalarining tavsiflarining meʼyoriy va hisobiy qiymatlari 18, 27 va 27-boblarning talablarini qanoatlantirishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poydevorlar elementlarini betonning quyidagi suvoʻtkazmaslik markasidan iborat boʻlgandagina loyihalash lozim: W4 — suv osti va yer osti zonalaridagi elementlar uchun (chuqur boʻlmagan poydevorlar va svayli rostverk plitalaridan tashqari); W6 — suv osti va yer osti zonalaridagi poydevorlar va svayli rostverk plitalari; W8 — suv usti, yer usti va suv sathi oʻzgaruvchan zonalaridagi, hamda tuzlar tushishidan himoya qilinmagan elementlar uchun.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Hisoblashlar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
644. Koʻprik va quvurlarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarini zaminlarini doimiy yuklar va noqulay vaqtinchalik yuklar birlashmasi taʼsiriga kerak boʻlgan mustahkamlik zapasi va ishonchliligini taʼminlagan holda hisoblash kerak. Hisoblash inshoot elementlari va zaminlaridagi yuklarni va paydo boʻluvchi kuchlar va kuchlanishlar, hamda deformatsiya, koʻchish, yoriqlarni ochilishi va h.k. larni taqqoslashdan iboratdir. Bu qiymatlar ularning oʻrnatilgan chegaraviy qiymatlaridan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlarning zaminlari va poydevorlarini ikkita guruh chegaraviy holatlariga hisoblash zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
birinchi guruhga koʻra — zaminni yuklamani koʻtarish qobiliyati boʻyicha, poydevorning agʻdarilib va surilib ketishiga mahkamligiga, gruntlarning sovuqdan shishganidagi kuchi taʼsiridan poydevorlarning ustivorligiga, poydevorlar konstruksiyaning mustahkamligi va ustivorligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ikkinchi guruh boʻyicha — zaminlar va poydevorlarning deformatsiyalariga (choʻkishlariga, qiyshayishlariga, gorizontal koʻchishlariga), poydevorlarning temirbeton konstruksiyalarining yorilishga pishiqlikka (mazkur SHNQ ning 140-bandiga koʻra).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
645. Poydevorlar qumlarda, supeslarda va balchiqlarda joylashganida zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatiga, poydevorlar holatining ustivorligiga hisoblashlarda yer usti yoki yer osti suvlari sathidan pastda joylashgan inshoot qismlari va gruntlarga oʻsha suvlarning bosib kiruvchanlik taʼsirlarini hisobga olmoq zarur. Poydevorlarni suglinoklarda, loylarda va qoyali gruntlarda joylashtirganda, suvlar taʼsirini, ular koʻproq noqulay hisobiy sharoitlar yaratadigan boʻlgan hollarda, hisobga olmoq talab qilinadi. Bu hollarda noqulay taʼsir koʻrsatadigan — eng past yoki eng baland suv sathi qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
646. Gruntga bekitilganligi eʼtiborga olinmasdan hisoblanadigan sayoz joylanadigan poydevorlarning tagidagi qoyali emas gruntlardan boʻladigan zaminlar uchun hisobiy yuklamalarning teng taʼsir etuvchisining nisbiy ekssentrisitent bilan tavsiflanuvchi holati (poydevor tovoni maydonining ogʻirlik markaziga nisbati) quyidagi 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlar bilan cheklanmoqligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

107-jadval

Koʻpriklarning joylashuvi

Quyidagi hollar uchun eng katta nisbiy ekssentrisitet e0* / r

quyidagi yuklamalar taʼsiridagi oraliq tayanchlar uchun

quyidagi yuklamalar taʼsiridagi qirgʻoq tayanchlar uchun

faqat doimiy yuklamalar

doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida

faqat doimiy yuklamalar

doimiy va vaqtinchalik yuklamalarning birgalikdagi eng noqulay holida

Umumiy setdagi va sanoat korxonalaridagi temir yoʻllardagi va alohida joylashgan metropoliten yoʻllarida

0,1

1,0

0,5

0,6

Avtomobil yoʻllaridagi (sanoat korxonalari va xoʻjalik ichidagi yoʻllar ham kiradi), shaharlar, posyolkalar va qishloq koʻchalari yoʻllaridagi:

0,1

1,0

0,8

katta va oʻrtacha koʻpriklarda

1,0

kichik koʻpriklarda

1,2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Ekssentrisitet, poydevor kesimi yadrosining radiusi r (tavonidagi) ushbu formulalar bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(314)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, M — payvor tavonining bosh markaziy oʻqiga nisbatan taʼsir etuvchi kuchlar momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — vertikal kuchlarning teng taʼsir etuvchisi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
W — poydevor tavonining kamroq kuchlangan qirrasi uchun qarshilik momenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
A — poydevor tavoni maydoni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qirgʻoq tanchlar poydevorlarning tovoni sathida yuklarning teng taʼsir etuvchisining holatini, yoʻlga ulanadigan joydagi tuproq koʻtarma balandligi 12 m dan katta boʻlganida, poydevor qismiga vertikal bosadigan grunt ogʻirligini hisobga olgan holda tekshirmoq kerak. Bu holda oraliq tomonga boʻladigan nisbiy ekssentrisitet, 107-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlarning 20 % dan koʻp boʻlmasligi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar ekssentrisitet qiymati birdan katta boʻlganda, poydevor tavonining zaminga maksimal bosimini, zaminning siqilayotgan qismi chegarasidagi uchburchak shakldagi epyuradan kelib chiqqan holda lekin fundamentning oʻlchamini va hajmini oʻzgartirish tavsiya etilib, aniqlashi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
647. Tayanchlarni, koʻprikning boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarida vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga alohida hisoblayotganda, sayoz joylashadigan yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tovonlarining tagidagi zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatlari quyidagi shartlarni qanoatlantirishi zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
(315)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda, r, rmax — poydevor tovonidan zaminga tushadigan oʻrtacha va maksimal bosim, kPa (tk/m2) da; R — qoyali emas yoki qoyali gruntlardan boʻlgan zaminlarning, 25-ilovasiga binoan aniqlanadigan oʻq boʻylab siqilishga hisobiy qarshiligi, kPa (tk/m2) da; γn — inshootning xizmatiga koʻra ishonchlilik koeffitsiyenti va u 1,4 ga teng deb qabul qilinadi; γc — ishlash sharoiti koeffitsiyenti uning qiymatini 7 — 9-sonli vaqtinchalik yuklamalar taʼsiriga qoyali emas gruntli zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda 1,0 ga, qoyali emas gruntli zaminlarning 10 — 15 va 17-sonli vaqtinchalik yuklamalarning bittasi yoki bir nechtasining taʼsir etgandagi va qoyali gruntli zaminlarning barcha hollardagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini topayotganda 1,2 ga teng deb qabul qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
648. Sayoz joylanadigan va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlar tavonlarining tagida № 10 — 14 sonli yuklamalardan (mazkur SHNQning 109-bandidagi birgalik koeffitsiyentlarini hisobga olgan mazkur SHNQning 101-bandiga binoan) boʻladigan kuchlanishlarni, zaminlarning koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisoblayotganda koʻprikning koʻndalang va boʻylama yoʻnalishlarida alohida aniqlash va koʻproq noqulay vaziyat tugʻdiradiganini doimiy va vaqtinchalik vertikal yuklamalardan boʻladigan kuchlanish qiymatlariga qoʻshish kerak. Qoziqoyoq poydevorlarda yuqorida koʻrsatilgan, koʻprik oʻqiga boʻylama va koʻndalang taʼsir etuvchi yuklamalardan boʻladigan zoʻriqishlarni birga qoʻshish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
649. Qoziqoyoq va botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarni (gruntlarga va qilinadigan materiallariga koʻra) hisoblashlarda (zaminlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblashlardan tashqari) quyidagi hollar uchun gruntlarning hisobiy yuzasi deb, pastdagi koʻrsatilgan sharoitlarni: qirgʻoq tayanchlarning poydevorlar uchun — gruntlarning tabiiy holatdagi sathini; oraliq tayanchlarning poydevorlari uchun — tayanch atrofidagi gruntlarning qirqilgandan (tekislangandan) keyingi yoki mazkur SHNQning 27 — 30-bandlariga binoan hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga [hisobiy (chegaraviy) va foydalanish davridagi yuklamalar taʼsiriga hisoblashlarni] koʻra aniqlanadigan mahalliy yuvilishlardan keyingi yuzasi sathini qabul qilish kerak. Rostverklari gruntdan tepada joylashgan, qoziq oyoqlari toʻldirilgan yoki tuproq koʻtarma uyilgan joyga kiritilgan poydevorli qirgʻoq va oraliq tayanchlar uchun gruntlarning ishchi yuzasini qoziq oyoqlarning ushbu tuproq koʻtarmaga kirib turishini hisobga olgan holda qabul qilish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
650. Yakka qoziq oyoqning muzlamaydigan gruntlardagi oʻqi boʻylab siquvchi yoki tortuvchi kuchlarga koʻtaruvchanlik qobiliyatini QMQ 2.02.03 ga binoan aniqlash zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
651. Zaminning, qoziq oyoqning uchi sathidagi koʻtaruvchanlik qobiliyatini 27-ilovasiga binoan, shartli, poydevordek tekshirish talab qilinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ushbu koʻrsatilgan tekshirish quyidagilar uchun zarur emas:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xohlagan sharoitdagi gruntli, bitta qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoziq oyoqlari ustunga oʻxshab ishlaydigan (ular, qoyali gruntlarga, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlarga, qoziq oyoqlari oʻqlari orasidagi masofa 5d dan koʻp boʻlib tiralagan boʻlganida) koʻp qatorli qoziq oyoqli poydevorlar uchun talab etilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
652. Poydevor tovonining bosimini qabul qiluvchi ogʻirlikni koʻtaruvchi qatlamdan pastda, muzlagan gruntning eriydigan qatlami yoki muzlamagan kam mustahkamlikdagi grunt qatlami joylashganida, u qatlamning koʻtaruvchanlik qobiliyatini 28-ilovasiga muvofiq tekshirish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
653. Muzlamagan yoki eriydigan muzlagan gruntlarda sayoz joylashadigan poydevorlarning agʻdarilishi yoki tekis siljishga ustivorligini 3-bobida koʻrsatilganlarga muvofiq hisoblashda, taxlami bilan grunt qatlamlari orasidagi ishqalanish koeffitsiyentlari qiymatlarini quyidagicha qabul qilinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cilliq yuzali (loyli ohaktoshlar, slanslar va hokazolar) qoyali gruntlar va loylarda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) namlangan holatda boʻlganida . . . . . . . . . 0,25;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) quruq holatda boʻlganida . . . . . . . . . . . . . .0,30;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suglinok va supeslarda . . . . . . . . . . . . .. . . . .0,30;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qumlarga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 0,40;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
shagʻalli yoki maydatoshli gruntlarda . . . . . . .0,50;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuzasi yuvilmaydigan qoyali gruntlarda . . . ..0,60.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
654. Muzlamagan yoki muzlagan eriydigan gruntlardagi poydevorlarning chuqur siljishiga (surilishga nojoʻya sirtda joylashgan grunt bilan birgalikda koʻchuvchi) ustivorligini hisoblashni togʻ yon bagʻrida joylashadigan oraliq tayanchlar uchun va qirgʻoq tayanchlar uchun: tuproq koʻtarma 12 m dan baland boʻlganida barcha hollarda, 6 m dan 12 m gacha boʻlganida poydevor zaminida muzlamagan qatlam yoki eriydigan loyli grunt yoki loyli grunt ustida yotgan suv shimgan qumlar yotgan hollarda bajarish kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
655. Sayoz joylanadigan poydevorlarning choʻkishi va qiyshayishini muzlamaydigan gruntlar boʻlganida QMQ 2.02.01 ga muzlagan gruntlar boʻlganida SNiP 2.02.04 ga binoan hisoblash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qirgʻoq tayanchlarning choʻkishini hisoblashda, tuproq koʻtarmaning balandligi 12 m dan katta boʻlganida 29-ilovasiga binoan aniqlanadigan zaminga tuproq ogʻirligidan boʻladigan qoʻshimcha bosimni ham hisobga olish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
656. Qoziq oyoqli yoki botiriladigan quduqlardan qilinadigan poydevorlarning choʻkishni, oʻlchamlarni 27-ilovasiga muvofiq shartli ravishda toʻgʻri burchakli parallelepiped shakldagi poydevor deb qabul etib, mazkur SHNQ ning 632, 636-bandlaridagi koʻrsatmalarga binoan aniqlash kerak. Qoziq oyoqli poydevorning choʻkish qiymatini, quyidagi shartlardan:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a) qoziq oyoqlar ustunga oʻxshab ishlaydigan boʻlganida,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
b) qoziq oyoqlarning boʻylama yoʻnalishdagi qatorlari soni uchtadan koʻp boʻlmaganida va qatorlar oʻqlari orasidagi masofa qadami 5d dan katta boʻlib birortasi bajariladigan boʻlganida, oʻsha gruntda bitta qoziq oyoqni statik sinagandagi yuz beradigan choʻkishiga teng deb qabul qilish ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
657. Poydevorning choʻkishini mazkur SHNQning 636 va 637-bandlariga binoan aniqlashda gruntning hisobiy yuzasi deb, uning tabiiy holdagi yuzasini (qirqib olishlarni yoki mumkin boʻlgan yuvilishlarni hisobga olmaganda) qabul qilishga ruxsat etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Poydevorning muzlamagan gruntlaridagi choʻkishini quyidagi hollarda aniqlamaslik mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poydevorlar qoyali, qum toʻldirmali katta boʻlakli gruntlar va qattiq loylarga tayanganda — barcha turdagi koʻpriklar uchun;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
temir yoʻllardagi oraligʻi 55 m gacha, avtomobil yoʻllaridagi oraligʻi 105 m gacha boʻlgan, tashqi statik aniq turkumdagi koʻpriklar uchun, poydevorlari yuqorida koʻrsatilgan gruntlardan boshqasiga tayanganida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
658. Qoziq oyoq tepasining rostverk betoniga tiralgandagi bosimidan boʻladigan kuchlanish, mustahkamlikka hisoblashdagi meʼyorda belgilangan oʻq boʻylab siqishdagi rostverk betonning hisobiy qarshiligining yuzaning oʻqli siqilishidan, oshmasligi kerak. Kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketgan holda, sinfi ancha yuqori boʻlgan beton ishlatilishi ruxsat etiladi. Agarda kuchlanish rostverk betonning hisobiy qarshiligidan oshib ketka, har bitta qoziq oyoq tepasiga diametri 12 mm boʻlgan sterjenlardan qilingan armaturali bitta toʻr (rostverk betonining hisobiy qarshiligidan 20 % gacha katta boʻlgan holda), ikkita toʻr (kuchlanish betonining hisobiy qarshiligidan 2030 % gacha katta boʻlganida) joylash koʻzda tutilmogʻi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Konstruksiyani tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
659. Zamin va poydevorlar turini quyidagi eng muhim faktorlarni tahlil qilgan holda tanlash zarur:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻprik konstruksiyasining xususiyatlari, hamda poydevorning ruxsat etilgan choʻkishi, ogʻishi va qiyshayishi qiymatlariga nisbatan boʻlgan talablar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poydevorlar tomonidan qabul qilinuvchi yuklar qiymati va xarakteri, gruntlarning qatlam-qatlam boʻlib yigʻilishi va fizik-mexanik hossalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gruntdagi va yer yuzasidagi suvlar va ularning rejimlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
suv oqovalari uchun qirqimlarni, toʻldirishlarni va yuvilishlarni mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
klimatik sharoitlar; mahalliy sharoitlarni xarakterli xususiyatlari, shuningdek tuproq koʻchishlari uchastkalarining va kommunikatsiyalarning mavjudligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
poydevorlar qurish uchun ishlash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har xil turli poydevorlar variantlarining texnik-iqtisodiy taqqoslamalari natijalari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tayanchlar va ular poydevorlarining oʻlchamlari va shakllarini mahalliy gidrogeologik va muhandis-geologik sharoitlarni inobatga olib hisoblash, hamda tayanchlarga oraliq qurilmalarni oʻrnatish usulini hisobga olib aniqlash kerak. Poydevorlarning chuqurligini loyihalash jarayonida muhandis-geologik maʼlumotlar asosida koʻprik teshigini hisoblab aniqlanayotgandagi daryo tubining mumkin boʻlgan maksimal yuvilishini hisobga olib oʻrnatish zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklar va quvurlarning poydevorlarini mazkur SHNQning 644 — 657-bandlariga binoan zamin va poydevorlarning koʻtarish qobiliyatiga hisoblab topilgan va sayoz joylanadigan poydevorlar uchun QMQ 2.02.01 va SNiP 2.02.04, qoziq oyoq va rostverklar uchun KMK 2.02.03 i SNiP 2.02.04 lar talablarida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmagan chuqurliklarda joylamoq kerak. Planda qoziq oyoqlar oralaridagi minimal masofani SHNK 2.02.03 va SNiP 2.02.048 larga muvofiq belgilamoq kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agarda sayoz joylanadigan poydevorlar qoyali gruntga tiralsa, gidrostatik bosimni faqat ustivorlik holatini agʻdarilish va surilishga qarshi tekshirilayotganda hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Koʻpriklarning poydevorlari suv oqadigan joylar chegarasida hisobiy va eng koʻp suv miqdorlariga mazkur SHNQning 27 — 32-bandlari koʻrsatmalariga binoan aniqlangan mahalliy yuvilish sathidan pastda va hisobiy (chegaraviy) va ekspluatatson (foydalanishdagi) choklar taʼsiriga hisoblab topilgan gruntdagi chuqurlarga joylashtirilmogʻi zarur. Bosimni gruntga bir tekis qilib tarqatuvchi quvurlar poydevorlarini va quvurlar toʻdalarini boʻylama yoʻnalishda birlashishini yigʻma betonli bloklardan va quyma betonlardan bajarish kerak. Teshigi 1,5 m boʻlgan temirbeton va betonli yoʻl, hamda metall quvurlarini sheben-qum yoki maydatosh-qum yostiqlariga, qulay muhandis-geologik sharoitlarda esa tekislangan tabiiy zaminlarga yotqizish mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
660. Qoziq oyoqli poydevorlarning rostverkning rejadagi oʻlchamlarini SHNQ 2.02.03 da koʻrsatilgan qoziq oyoqlar oʻqlari orasidagi masofalarga, hamda qoziq oyoqlarni gruntga kirgazishning belgilangan aniqlik miqdorlarini hisobga olgan holda va qoziq oyoq bilan rostverkning tikka qirrasining orasidagi sof masofa kamida 25 sm, diametri 2 m dan katta boʻlgan qoziq oyoq — obolochka ishlatilganida kamida 10 sm masofa taʼminlanishi zarurligidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suv tagida joylash uslubiga koʻra yotqizilgan betonning tamponaj qatlamini rostverkning ishchi (yuk koʻtaradigan) qismi sifatida foydalanish qatʼiyan man etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
661. Qoziq oyoqlar rostverkka, (suv tagida betonlash uslubida yotqizilgan beton qatlamdan tepada) hisoblab aniqlangan va prizmatik qoziq oyoqlar uchun perimetri uzunligining yarmisidan, diametri 0,6 m va undan katta boʻlgan qoziq oyoqlar uchun 1,2 m dan kam boʻlmagan holda qabul qilingan uzunlikda kiritilishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qoziq oyoqlarni rostverkka boʻylama armatura sterjenining uzunligi hisoblab aniqlanadigan, ammo tashqi sirti notekis armatura ishlatilganida kamida sterjenning 30 ta diametri, silliq armatura esa kamida 40 ta diametri miqdoridagi boʻlishi zarur uzunlikdagi chiqib turadigan qismi yordamida birlashtirib kiritish ruxsat etiladi. Bu holda qoziq oyoq rostverkka kamida 10 sm ga kiritilgan boʻlmogʻi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
662. Temirbeton rostverkni 3 boʻlim koʻrsatmalaridagi hisoblashlarga binoan armaturalash kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Beton rostverkni, uning pastki qismida (qoziq oyoqlar oralarida) konstruktiv holda armaturalash kerak. Koʻprikning koʻndalang va boʻylama oʻqlari yoʻnalishida rostverkning 1 m, ga armatura sterjenlarining koʻndalang kesimining maydoni kamida 10 sm2 toʻgʻri keladigan etib qabul qilinishi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
663. Qoyali gruntlarda burgʻilab teshilgan quduqchalarga qoziq oyoqlarni yoki qoziq oyoq ustunlarni mahkamlashga ishlatiladigan qorishmalarning mustahkamligi 9,8 MPa (100 kgk/sm2) dan, boshqa gruntlarda esa huddi oʻsha holda 4,9 MPa (50 kgk/sm2) dan kam boʻlmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
664. Poydevorning ustki qismi, suvning va muzning sathlarining oʻzgarib turadigan chegarasiga toʻgʻri kelganida, kamida 0,3x0,3 m, oʻlchamdagi faska oʻrnatish koʻzda tutilmogʻi va poydevorga silliq shakl berilishi kerak.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
665. Poydevorlar, zaruriyatga koʻra pogʻonali qilinganida, ularning oʻlchamlari hisoblashlar bilan asoslangan boʻlmogʻi zarur, shuningdek, beton poydevorning zinalarining ichki qovurgʻalarini birlashtiruvchi sirtning vertikal bilan boʻlgan burchagi 30° dan oshmasligi zarur.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Botiriladigan quduqlarning yon qirralarining vertikalga qiyaligi (yoki quduq pogʻonalarining enlari yigʻindisining joylash chuqurligiga nisbati), 1:20 dan oshmasligi kerak. Koʻrsatilgandan kattaroq qiyalik quduqni kiritishning talab qilingan aniqligini taʼminlovchi tadbirlar qabul qilinganida ruxsat etiladi.