toggle_night_mode
O‘zbekiston Respublikasining Qonuni
Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 6-avgustda qabul qilingan
Senat tomonidan 2024-yil 23-oktabrda ma’qullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi telekommunikatsiyalar sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Telekommunikatsiyalar to‘g‘risidagi qonunchilik
Telekommunikatsiyalar to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining mudofaa, davlat xavfsizligi va huquqni muhofaza qiluvchi organlar ehtiyojlari uchun ishlashi bilan bog‘liq munosabatlar alohida qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining telekommunikatsiyalar to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
aloqa liniyasi — signallar uzatgichdan qabul qilgichga uzatilishini va tarqatilishini ta’minlovchi qurilmalarning, inshootlarning hamda kabel liniyalarining va (yoki) radioliniyalarning majmui;
domen nomi — axborot resursiga yoki axborot tizimiga berilgan, ularni Internet jahon axborot tarmog‘ida identifikatsiyalash uchun xizmat qiladigan noyob nom;
domen nomlari tizimi — Internet jahon axborot tarmog‘ida domen nomlarini berish, ro‘yxatdan o‘tkazish va ulardan foydalanish tartibi;
tarif rejasi — telekommunikatsiyalar operatori va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi tomonidan telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilarga bir yoki bir nechta xizmatdan foydalanish uchun taqdim etiladigan narxlar va texnik shartlar majmui;
tarmoqlararo ulanishlar — telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchilar o‘rtasida axborotning uzatilishi va qabul qilinishini ta’minlaydigan turli telekommunikatsiyalar operatorlari telekommunikatsiyalar tarmoqlarining texnologik hamkorligi;
telekommunikatsiyalar — axborotning belgilar, matnlar, tasvirlar, tovushlar, video tarzidagi yoki boshqa turdagi signallarini o‘tkazgichli, radio, optik yoki boshqa elektromagnit tizimlardan foydalangan holda uzatish, qabul qilish va ularga ishlov berish;
telekommunikatsiyalar vositalari (telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalar uskunalari, telekommunikatsiyalar inshootlari, kabel liniyalari hamda ularni boshqarish imkonini beruvchi tizimlar;
telekommunikatsiyalar inshootlari (passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalarning amalga oshirilishini ta’minlovchi binolar, moslamalar, tayanchlar, machtalar, tarqatish qutilari, shkaflar va boshqalar;
telekommunikatsiyalar operatori (bundan buyon matnda operator deb yuritiladi) — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida telekommunikatsiyalar infratuzilmasiga ega bo‘lgan, uning ishlashini, rivojlanishini ta’minlovchi va telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;
telekommunikatsiyalar tarmog‘i — aloqa liniyalari yoki aloqa kanallari orqali o‘zaro bog‘langan, telekommunikatsiyalarni amalga oshiradigan uskunalar majmui;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan o‘tkazish — telekommunikatsiyalar tarmoqlari himoyalanganlik holatining axborot xavfsizligi sohasidagi milliy standartlar va normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligini aniqlashga qaratilgan tashkiliy-texnik tadbirlar majmui;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash rejasi — operatorlar, telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari va foydalanuvchi qurilmalari o‘rtasida aniq raqamlarning biriktirilishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi — operatorlar, telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari va foydalanuvchi qurilmalari o‘rtasida raqamlarni taqsimlash va ularga raqam (raqamlar yoki belgilar kombinatsiyasini) biriktirish tartibi;
telekommunikatsiyalarning texnologik xizmatlari (bundan buyon matnda texnologik xizmatlar deb yuritiladi) — operatorlar va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderlari tomonidan o‘zining texnik vositalari hamda tarmoqlari orqali boshqa operatorlar va provayderlarga taqdim etiladigan, telekommunikatsiyalarni amalga oshirishning texnologik jarayonini ta’minlaydigan xizmatlar;
telekommunikatsiyalar uskunalari (aktiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi) — telekommunikatsiyalarni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan texnik uskunalar va ularga o‘rnatilgan dasturiy ta’minot;
telekommunikatsiyalar xizmatlari — foydalanuvchilarga operator va telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi tomonidan telekommunikatsiyalar asosida taqdim etiladigan xizmatlar;
telekommunikatsiyalar xizmatlari provayderi (bundan buyon matnda provayder deb yuritiladi) — foydalanuvchilarga operatorlar tarmog‘i orqali tijorat asosida telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;
telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanuvchi (bundan buyon matnda foydalanuvchi deb yuritiladi) — telekommunikatsiyalar xizmatlarining iste’molchisi bo‘lgan yuridik yoki jismoniy shaxs;
telekommunikatsiyalarning universal xizmatlari (bundan buyon matnda universal xizmatlar deb yuritiladi) — umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali barcha foydalanuvchilarga ko‘rsatiladigan belgilangan sifatdagi majburiy xizmatlar to‘plami (foydalanuvchilarning ushbu tarmoqdan foydalanishini ta’minlash, mahalliy, shaharlararo va xalqaro telefon so‘zlashuvlari, telegrammalar jo‘natish va boshqalar);
foydalanuvchi qurilmasi — telekommunikatsiyalar tarmoqlari bilan o‘zaro bog‘lanadigan va signallarni shakllantirish, uzatish, qabul qilish uchun mo‘ljallangan foydalanuvchining texnik vositasi.
4-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlariga bo‘lgan mulkchilik
O‘zbekiston Respublikasida telekommunikatsiyalar tarmoqlari ommaviy yoki xususiy mulkda bo‘lishi mumkin.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining barcha mulkdorlari teng huquqlarga ega bo‘ladi va qonunda kafolatlangan teng himoyadan foydalanadi.
5-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari
Telekommunikatsiyalar uskunalari va inshootlaridan foydalanish, ularni saqlash, qurish, qayta qurish, rekonstruksiya qilish, ta’mirlash bo‘yicha o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun operatorlarga va provayderlarga berilgan yerlar telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari jumlasiga kiradi. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yerlari aloqa maqsadlariga mo‘ljallangan yerlar tarkibiga kiradi.
Telekommunikatsiyalar faoliyatini ta’minlash uchun yerlar qonunchilikda belgilangan tartibda beriladi.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksining 23, 24-moddalari.
Telekommunikatsiyalarning kabel, radiorele va havo liniyalaridan foydalanilishini ta’minlash maqsadida muhofaza hududlari belgilanadi.
Muhofaza hududlarini belgilash tartibi, ularning o‘lchamlari, ushbu maqsadlar uchun ajratilgan yerlardan foydalanish rejimi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
 LexUZ sharhi
Qarang: Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 15-maydagi 210-con qarori bilan tasdiqlangan Telekommunikatsiya liniyalari va inshootlarini muhofaza qilish qoidalari.
6-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlari
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari belgilangan maqsadiga ko‘ra umumiy foydalanishdagi, idoraviy va ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlariga bo‘linadi.
Aloqa liniyasi umumiy foydalanish, idoraviy, ajratilgan, shu jumladan umumdavlat vazifalarini bajaruvchi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining ajralmas qismidir.
Telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatishning yagona prinsiplari, ularni taqdim etish va haq to‘lash tartibi asosida O‘zbekiston Respublikasi hududida barcha yuridik va jismoniy shaxslarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan telekommunikatsiyalar tarmoqlari umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga kiradi. Umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmog‘ida telekommunikatsiyalar xizmatlari ko‘rsatish qoidalari telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.
Yuridik va jismoniy shaxslarning ishlab chiqarish va maxsus ehtiyojlarini ta’minlash uchun mo‘ljallangan, ularning ixtiyorida bo‘lgan va ular tomonidan foydalaniladigan telekommunikatsiyalar tarmoqlari idoraviy telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga kiradi. Idoraviy telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan boshqa foydalanuvchilarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatish uchun ham foydalanilishi mumkin.
Ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlari jumlasiga foydalanuvchilarning muayyan doirasiga xizmatlar ko‘rsatish uchun yuridik shaxslarning tijorat maqsadlarida yaratiladigan telekommunikatsiyalar tarmoqlari kiradi.
Idoraviy va ajratilgan telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari tomonidan xizmatlar ko‘rsatish qoidalari ushbu telekommunikatsiyalarning operatorlari yoki provayderlari tomonidan qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Operatorlar va provayderlar aktiv hamda passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan, shuningdek aloqa kanallaridan, radiochastota spektridan qonunchilikka muvofiq shartnoma asosida birgalikda foydalanishi mumkin.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi yo‘ldosh aloqa tizimlari va kanallaridan qonunchilikda belgilangan talablar asosida foydalaniladi.
2-bob. Telekommunikatsiyalar sohasini davlat tomonidan tartibga solish
7-modda. Telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari
Telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:
Internet jahon axborot tarmog‘idan foydalanishni ta’minlash uchun shart-sharoitlar yaratish;
telekommunikatsiyalarni yagona ilmiy-texnika siyosati asosida xalqaro normalar va standartlarga muvofiq rivojlantirish;
telekommunikatsiyalar sohasidagi xizmatlar sifatini ta’minlash;
majburiy texnik talablar, normalar va qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;
investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
ilg‘or innovatsion, axborot va kommunikatsiya texnologiyalari joriy etilishini rag‘batlantirish;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
8-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatlari
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
telekommunikatsiyalar sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini ta’minlaydi;
telekommunikatsiyalar sohasida aholi, biznes va davlat o‘rtasida samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yish uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari turlarini kengaytirish, telekommunikatsiyalar infratuzilmasini modernizatsiya qilish choralarini amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar infratuzilmasini himoya qilishning zamonaviy texnologiyalarini joriy etish choralarini ko‘radi;
Oldingi tahrirga qarang.
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xo‘jalik boshqaruvi organlarining, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;
(8-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi O‘RQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)
litsenziyalarni va ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni berish tartibi hamda shartlarini, shuningdek faoliyatning ayrim turlari uchun litsenziyalar berish bo‘yicha tanlovlar (tenderlar) o‘tkazish tartibini belgilaydi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi tartibga soluvchi organni (bundan buyon matnda tartibga soluvchi organ deb yuritiladi) belgilaydi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini ta’minlaydi;
O‘zbekiston Respublikasining telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi mobil qurilmalarning o‘ziga xos xalqaro identifikatsiya kodlarini ro‘yxatdan o‘tkazish tartibini belgilaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organi
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi telekommunikatsiyalar sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Vakolatli davlat organi:
telekommunikatsiyalar sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni va telekommunikatsiyalar faoliyatini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni o‘z vakolatlari doirasida ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasida metrologiya va standartlashtirishga doir ishlarni muvofiqlashtiradi;
telekommunikatsiyalarning texnik vositalarini sertifikatlashtirishga doir ishlarni tashkil etadi;
operatorlar va provayderlarning telekommunikatsiyalar tarmoqlarining axborot xavfsizligini ta’minlashga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi qonunchilikka rioya etilishini ta’minlaydi;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, operatorlar va provayderlarning telekommunikatsiyalar tarmoqlari va xizmatlarini rivojlantirish masalalariga doir faoliyatini muvofiqlashtiradi;
tarmoqqa ruxsatsiz ulanishda va trafikni o‘tkazishda himoya choralarining chetlab o‘tilishi ustidan tegishli organlar bilan birgalikda nazorat o‘rnatadi;
telekommunikatsiyalar sohasida inson kapitalining yaratilishi va rivojlantirilishini tashkil etadi;
telekommunikatsiyalar sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi;
davlat boshqaruvi sohasiga zamonaviy telekommunikatsiyalar tarmoqlarini joriy etish, ularni rivojlantirish va ulardan samarali foydalanish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda yuridik va jismoniy shaxslarga interaktiv davlat xizmatlari ko‘rsatish tizimini shakllantirish masalalari bo‘yicha takliflar hamda tavsiyalar ishlab chiqadi;
telekommunikatsiyalar sohasidagi atamalar va ta’riflarni belgilaydi hamda tasdiqlaydi;
qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
Vakolatli davlat organining o‘z vakolatlari doirasida qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlari talablari barcha yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan bajarilishi majburiydir.
10-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida davlat nazorati
Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat bo‘yicha inspeksiya telekommunikatsiyalar sohasida davlat nazoratini amalga oshiruvchi organdir (bundan buyon matnda davlat nazorati organi deb yuritiladi).
Davlat nazorati organi:
telekommunikatsiyalar sohasidagi qonunchilik, normativ hujjatlar va milliy standartlar talablariga rioya etilishi;
o‘z vakolatlari doirasida foydalanuvchilar huquqlarining ta’minlanishi va ko‘rsatiladigan telekommunikatsiyalar xizmatlarining sifatiga rioya etilishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlari va xizmatlarini rivojlantirishga doir choralar amalga oshirilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Davlat nazorati organi telekommunikatsiyalar sohasida qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
Davlat nazorati organi o‘z vakolatlariga taalluqli masalalar bo‘yicha operatorlar va provayderlarning o‘rganilishi hamda tekshirilishini (moliyaviy-xo‘jalik faoliyatiga aralashmagan holda) qonunchilikda belgilangan tartibda, davlat nazorati organi boshlig‘ining o‘rganish va tekshirish o‘tkazish to‘g‘risidagi buyrug‘i asosida amalga oshirish huquqiga ega.
11-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida tartibga solish
Tartibga soluvchi organ telekommunikatsiyalar sohasini tartibga soladigan, moliyaviy, tuzilmaviy jihatdan va qaror qabul qilish borasida mustaqil bo‘lgan yuridik shaxsdir.
Tartibga soluvchi organ:
yuridik shaxslarning telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatini litsenziyalashni, ruxsat berish tartib-taomillarini qonunchilikka muvofiq amalga oshiradi;
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasining “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonuni.
tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar infratuzilmalaridan ustuvor foydalanish hamda ularning faoliyatini tiklash va rivojlantirishga doir ishlarni markazlashtirilgan tarzda boshqaradi, shuningdek ularning ishlashini belgilangan tartibda cheklaydi yoki to‘xtatib turadi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini va telekommunikatsiyalar inshootlarini qurish uchun loyiha-smeta hujjatlarining ekspertizasini o‘tkazuvchi yuridik shaxslarni akkreditatsiya qilishni amalga oshiradi;
telekommunikatsiyalar xizmatlarining ayrim turlari, shuningdek tarmoqlararo ulanishlar tariflarini tartibga soladi;
universal xizmatlar ro‘yxatini va ularning sifatiga doir talablarni belgilaydi;
operatorlar va provayderlarning faoliyat ko‘rsatishi uchun teng hamda adolatli raqobat muhitini ta’minlashga ko‘maklashadi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari bozorini erkin raqobat asosida shakllantirish va rivojlantirishga ko‘maklashadi;
foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi, operatorlar, provayderlar va foydalanuvchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar masalalarini ko‘rib chiqadi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimini ishlab chiqadi va telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash rejasining boshqaruvini amalga oshiradi;
Internet jahon axborot tarmog‘i milliy segmentining manzil maydonidan foydalanish tartibini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, domen nomlari tizimini belgilaydi;
telekommunikatsiyalar vositalarini majburiy ravishda raqamli markirovkalashni amalga oshiradi;
tarmoqqa ruxsatsiz ulanishda va trafikni o‘tkazishda himoya choralarining chetlab o‘tilishi ustidan tegishli organlar bilan birgalikda nazorat o‘rnatadi;
ko‘rsatilayotgan telekommunikatsiyalar xizmatlari sifatining belgilangan talablar va normalarga muvofiqligi yuzasidan monitoringni amalga oshiradi.
12-modda. Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xo‘jalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining telekommunikatsiyalar sohasidagi majburiyatlari
Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari yuridik va jismoniy shaxslarga elektron davlat xizmatlari ko‘rsatish maqsadida umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining samarali ishlashi hamda rivojlantirilishi uchun o‘z vakolatlari doirasida shart-sharoitlar yaratadi.
Shaharsozlik faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi manfaatdor respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari bilan birgalikda jamoat, ma’muriy, uy-joy va sanoat maqsadlaridagi binolar va inshootlarni loyihalashtirish uchun topshiriqlarni hamda loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish va kelishish bosqichlarida quyidagi talablarni majburiy tartibda nazarda tutishi kerak:
binolarda telekommunikatsiyalar vositalarini o‘rnatish uchun tegishli maydonlar va muhandislik infratuzilmasi ularga elektr ta’minoti keltirilgan holda ajratilishini;
binolarning ichida telefoniya, ma’lumotlar uzatish tarmoqlari va Internet jahon axborot tarmog‘i, kabel va efir televideniyesini jamoaviy qabul qilish tizimlari, shuningdek “xavfsiz uy” tizimi hamda qo‘riqlash signalizatsiyasi kabellarini o‘tkazish uchun past tokli kabel shaxtalari mavjud bo‘lishini;
jamoat, ma’muriy, turar-joy va sanoat hududlarida aloqa liniyalarini yotqizish hamda telekommunikatsiyalar vositalarini o‘rnatish uchun tegishli yer uchastkalari ajratilishini;
viloyatlar va tumanlar markazlaridagi mobil aloqa tarmoqlari bazaviy stansiyalarining, shuningdek telekommunikatsiyalar operatorlari va provayderlari markaziy bog‘lamalarining, teleradioeshittirish obyektlarining elektr tarmoqlaridan o‘chirilmaydigan obyektlar ro‘yxatiga kiritilishini.
3-bob. Telekommunikatsiyalar sohasida xizmatlar ko‘rsatish
13-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillari
Yuridik shaxslarning telekommunikatsiyalar sohasidagi ayrim faoliyat turlari litsenziyalar yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar asosida amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar sohasidagi litsenziyalar yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlar asosida amalga oshiriladigan faoliyat turlari ro‘yxati qonun bilan belgilanadi.
Umumiy foydalanish punktlari, shu jumladan qishloq joylardagi kichik tadbirkorlik subyektlarining umumiy foydalanish punktlari tomonidan ma’lumotlarni uzatish tarmoqlari xizmatlarini ko‘rsatishga, qishloq joylardagi kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan mahalliy, shaharlararo va xalqaro telekommunikatsiyalar tarmoqlari xizmatlarini ko‘rsatishga doir faoliyat uchun litsenziya talab etilmaydi.
Ma’lumotlar uzatish tarmoqlaridan bank, to‘lov tizimi, to‘lov tashkiloti, shuningdek elektron tijorat platformasi xizmatlarini ko‘rsatish uchun ishlab chiqarish-texnologik jarayonda va (yoki) signallarni yetkazib berish maqsadida foydalanilganda ma’lumotlar uzatish tarmoqlaridan foydalanish va (yoki) ularning xizmatlarini ko‘rsatish uchun litsenziya talab etilmaydi.
Telekommunikatsiyalar sohasidagi ayrim faoliyat turlari uchun litsenziyalar berish tanlov (tender) asosida amalga oshirilishi mumkin. Tanlovlarni (tenderlarni) o‘tkazish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Operatorlar va provayderlar tomonidan litsenziya, ruxsat berish talablari va shartlariga rioya etilishi ustidan nazorat qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
14-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida sertifikatlashtirish
O‘zbekiston Respublikasida telekommunikatsiyalar tarmoqlarida foydalaniladigan telekommunikatsiyalarning texnik vositalari, shu jumladan foydalanuvchi qurilmalari qonunchilikka va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiqligi yuzasidan sertifikatlashtirilishi lozim.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridagi mobil qurilmalarning xalqaro o‘ziga xos identifikatsiya kodlari ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.
15-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan o‘tkazish
Davlat sirlarini yoki maxfiy axborotni o‘z ichiga olgan axborotga ishlov berish uchun mo‘ljallangan telekommunikatsiyalar tarmoqlari axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligi yuzasidan majburiy attestatsiyadan o‘tkazilishi lozim.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilmagan telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan o‘tkazish ixtiyoriy tusga ega bo‘ladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini attestatsiyadan o‘tkazish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
16-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi va rejasi, domen nomlari tizimi
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash tizimi va rejasi, shuningdek Internet jahon axborot tarmog‘i milliy segmentining domen nomlari tizimi tartibga soluvchi organ tomonidan tasdiqlanadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslarini va domen nomlarini hisobga olish, tizimlashtirish va ulardan foydalanilishi ustidan nazorat tartibga soluvchi organ tomonidan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslaridan operatorlar va provayderlar tomonidan, shuningdek domen nomlaridan yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan foydalanish pulli asosda amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini raqamlash resurslaridan va domen nomlaridan foydalanganlik uchun to‘lovlarning miqdorlari hamda ularni to‘lash tartibi, shuningdek ularga doir imtiyozlar qonunchilikda belgilanadi.
17-modda. Telekommunikatsiyalar sohasida raqobatni rivojlantirish
Telekommunikatsiyalar sohasida investitsiya faoliyatini amalga oshiruvchi operatorlar, provayderlar, yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek uskunalarni ishlab chiqaruvchilar va yetkazib beruvchilar telekommunikatsiyalar infratuzilmasini hamda xizmatlar bozorini tashkil etish va rivojlantirishda teng ravishda ishtirok etish imkoniyatini qo‘lga kiritadi.
Vakolatli davlat organi va tartibga soluvchi organ raqobat sohasidagi vakolatli davlat organi bilan birgalikda telekommunikatsiyalar sohasida raqobatni rivojlantirishga ko‘maklashadi, insofsiz raqobat va raqobatni cheklash faktlariga barham berish, shuningdek iste’molchilar huquqlarini himoya qilish yuzasidan qonunchilikda belgilangan chora-tadbirlarni ko‘radi.
Insofsiz raqobat, foydalanuvchilarning manfaatlarini kamsitganlik, raqobatga to‘siq bo‘luvchi yoki uni cheklovchi boshqa biror-bir harakatga (harakatsizlikka) yo‘l qo‘yganlik uchun operatorlar va provayderlar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 178-moddasi.
Tegishli davlat organlarining mansabdor shaxslari bozor munosabatlariga asossiz ravishda aralashganligi, raqobatga to‘siq bo‘luvchi yoki uni cheklovchi boshqa biror-bir harakatga (harakatsizlikka) yo‘l qo‘yganligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
18-modda. Universal xizmatlar
Umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari va provayderlari barcha foydalanuvchilarga belgilangan sifatga ega universal xizmatlarni litsenziya doirasida cheklanmagan tarzda ko‘rsatadi.
Universal xizmatlar ro‘yxati va ularning sifatiga doir talablar tartibga soluvchi organ tomonidan belgilanadi.
19-modda. Telekommunikatsiyalar xizmatlariga doir tariflar
Telekommunikatsiyalar xizmatlariga doir tariflar bunday xizmatlarni ko‘rsatish xarajatlari hisobga olingan holda, shartnoma asosida qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Universal xizmatlarga doir tariflar tartibga soluvchi organ tomonidan foydalanuvchilarning manfaatlari hisobga olingan holda, qonunchilikda belgilangan tartibda tartibga solinadi.
Texnologik xizmatlarga doir tariflar bunday xizmatlarni ko‘rsatish xarajatlari hisobga olingan holda, operatorlar va (yoki) provayderlar o‘rtasidagi shartnomalar asosida qonunchilikka muvofiq belgilanadi.
Favqulodda tezkor xizmatlarni (yong‘in-qutqaruv bo‘linmalarini, ichki ishlar organlarini, tez tibbiy yordamni, gaz tarmog‘ining avariya xizmatini va boshqa xizmatlarni) chaqirish hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti virtual qabulxonasining ishonch telefonlariga qo‘ng‘iroqlar barcha foydalanuvchilar tomonidan bepul asosda amalga oshiriladi. Favqulodda tezkor xizmatlarning ro‘yxati qonunchilikda belgilanadi.
20-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon so‘zlashuvlarining, elektron va boshqa xabarlarning (ma’lumotlarning) sir saqlanishi
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon so‘zlashuvlari, shuningdek elektron va boshqa xabarlar (ma’lumotlar) (bundan buyon matnda xabarlar deb yuritiladi) sir saqlanishi shart.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan telefon so‘zlashuvlari va xabarlar to‘g‘risidagi axborot, shuningdek xabarlar operatorlar va provayderlar tomonidan faqat abonentlarning o‘zlariga, bunday xabarlarni jo‘natuvchilarga va ularni oluvchilarga yoki ularning qonuniy vakillariga berilishi mumkin.
Telefonlar va boshqa foydalanuvchi qurilmalari orqali olib borilayotgan so‘zlashuvlarni eshitishga, telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan xabarlar bilan tanishishga, ular to‘g‘risida axborot olishga, shuningdek ularning sir saqlanishini boshqacha usulda cheklashga faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda hamda sudning qaroriga asosan yo‘l qo‘yiladi.
Telekommunikatsiyalar tarmog‘idan o‘rnatilgan himoya tizimlarini chetlab o‘tgan holda foydalanish va telekommunikatsiyalar tarmog‘idan xalqaro trafikni o‘tkazish maqsadida qonunga xilof ravishda (ruxsatsiz) foydalanish taqiqlanadi.
Ushbu modda talablarining buzilishiga yo‘l qo‘ygan mansabdor shaxslar va boshqa shaxslar qonunga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
21-modda. Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasi telekommunikatsiyalar vositalari majmuidan iboratdir.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasi, mulk shaklidan qat’i nazar, muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi obyektlari jumlasiga kiradi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish ularning egalari tomonidan o‘z mablag‘lari, manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslarning mablag‘lari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Umumdavlat vazifalarini hal etishga mo‘ljallangan telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan va qonunchilikda belgilangan tartibda moliyalashtiriladigan davlat dasturlariga va boshqa dasturlarga asosan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish loyihalarini amalga oshirishda ishtirok etuvchi yuridik va jismoniy shaxslarga qonunchilikda belgilangan tartibda soliqqa oid va boshqa imtiyozlar berilishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
Shaharlarni, shaharchalarni va boshqa aholi punktlarini, turar-joy dahalari va majmualarini, alohida binolar va inshootlarni loyihalashtirish hamda rivojlantirish chog‘ida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari belgilangan normativlarga muvofiq telekommunikatsiyalar vositalarini joylashtirish uchun binolar yoki alohida xonalar qurilishini, yer osti aloqa liniyalarini qurish uchun joylar ajratilishini nazarda tutishi kerak. Ushbu maqsadlar uchun yer (joy) ajratilishini asossiz ravishda rad etgan mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va mansabdor shaxslar qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
(21-moddaning oltinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2025-yil 30-dekabrdagi O‘RQ-1109-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 66-moddasi, O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksining XV bobi.
Telekommunikatsiyalar vositalari, shu jumladan kabel kanalizatsiyasi, kuchsiz tokli kabel shaxtalari, telekommunikatsiyalar uskunalarini joylashtirish uchun maydonlar va boshqa zarur passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasi bilan ta’minlanmagan jamoat, ma’muriy, turar joy hamda sanoat binolari va inshootlarini qurishga hamda foydalanishga qabul qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Yuridik shaxslar telekommunikatsiyalar inshootlari qurilishini shu maqsad uchun berilgan yer uchastkalarida belgilangan tartibda amalga oshirishga, shuningdek binolar va inshootlarning tomlariga (tayanchlarga, ko‘priklarga, kollektorlarga, yer osti yo‘llariga va boshqa inshootlarga) ushbu yer uchastkalari, binolar va inshootlarning mulkdorlari (egalari, ijarachilari) bilan kelishilgan holda telekommunikatsiyalar vositalarini o‘rnatishga hamda xizmat ko‘rsatishga haqlidir.
Aholi punktlarining, binolar, yo‘llar, ko‘priklarning va boshqa obyektlarning yangidan qurilishi, kengaytirilishi, rekonstruksiya qilinishi, shuningdek yangi yerlar o‘zlashtirilishi, melioratsiya tizimlari o‘zgartirilishi, foydali qazilmalar qazib olinishi, ularning egasi o‘zgarishi munosabati bilan telekommunikatsiyalar infratuzilmasini ko‘chirish yoki qayta qurish mazkur obyekt egasining, ushbu obyekt qurilishi buyurtmachisining yoki tashabbuskorining o‘z mablag‘lari hisobidan, operatorlar va provayderlarning texnik shartlari bo‘yicha amalga oshiriladi.
Operatorlar va provayderlar normativ-huquqiy hujjatlarda, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablarga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining butun hududida kabellarni yer ostiga yotqizish va kabellarni elektr tarmoqlari hamda yuqori kuchlanishli liniyalarning tayanchlariga osish yo‘li bilan kabel aloqa liniyalari qurilishini amalga oshirishi mumkin.
Binoda yashovchilardan telekommunikatsiyalar xizmatlari ko‘rsatilishiga doir ariza mavjud bo‘lgan taqdirda, uy-joy mulkdorlarining shirkatlari yoki boshqaruvchi tashkilotlar bino ichidagi mavjud kabel shaxtalaridan, telekommunikatsiyalar uskunalarini o‘rnatish uchun maydonlardan va boshqa passiv telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan operatorlar hamda provayderlar tomonidan bepul foydalanilishini rad etishga yoki bunga to‘sqinlik qilishga haqli emas.
22-modda. Tarmoqlararo ulanishlar
Tarmoqlararo ulanishlar texnologik xizmatlarning bir turidir.
Tarmoqlararo ulanishlar turli telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan foydalanuvchilar o‘rtasida axborotni uzatish va qabul qilish uchun amalga oshiriladi.
Ulanayotgan operatorlar va provayderlar tarmoqlararo ulanishlarni ulayotgan operator yoki provayderning texnik shartlari bo‘yicha hamda telekommunikatsiyalar sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarga va telekommunikatsiyalar faoliyatini texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq amalga oshirishi kerak.
Tarmoqlararo ulanishlar tegishli telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari va provayderlari o‘rtasidagi shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarini o‘zaro ulash, operatorlar tomonidan o‘zaro xizmat ko‘rsatish hamda ular o‘rtasidagi o‘zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi va shartlari tartibga soluvchi organ tomonidan tasdiqlanadi.
4-bob. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarining xavfsizligi
23-modda. Operatorlar va provayderlarning maxsus vakolatli davlat organi bilan o‘zaro munosabatlari
O‘zbekiston Respublikasi hududida faoliyat ko‘rsatayotgan operatorlar va provayderlar telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini o‘tkazish uchun foydalaniladigan uskunalarni, dasturlarni hamda apparat-dasturiy majmualarni qonunchilikda belgilangan tartibda maxsus vakolatli davlat organi orqali o‘z mablag‘lari hisobidan olishi, o‘rnatishi va ularning normal ishlashini ta’minlashi, shuningdek mazkur tadbirlarni o‘tkazishning tashkiliy, texnik va taktik usullari oshkor etilishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rishi shart.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini o‘tkazishda foydalaniladigan uskunalarni, dasturlarni hamda apparat-dasturiy majmualarni joriy etish va ulardan foydalanish faqat maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini o‘tkazishda foydalaniladigan uskunalar, dasturlar hamda apparat-dasturiy majmualarning miqdori va tarkibi operatorlar hamda provayderlar tomonidan maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishiladi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida tezkor-qidiruv tadbirlarini tashkil etish va o‘tkazish bo‘yicha maxsus vakolatli davlat organining ko‘rsatmalari operatorlar va provayderlar tomonidan bajarilishi, ushbu maqsadlar uchun shart-sharoitlar yaratilishi, shuningdek o‘z axborot tizimlariga va telekommunikatsiyalar tarmoqlariga boshqa axborot tizimlarini hamda telekommunikatsiyalar vositalarini o‘rnatish va ulash masalasi maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilishi shart.
Operatorlar va provayderlarning maxsus vakolatli davlat organi bilan o‘zaro munosabatlari tartibi qonunchilikda belgilanadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlaridan yoki vositalaridan shaxs, jamiyat va davlat manfaatlariga zarar yetkazuvchi jinoiy maqsadlarda foydalanilgan taqdirda, bunday telekommunikatsiyalar tarmoqlarining yoki vositalarining ishlashi to‘xtatiladi.
24-modda. Tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda telekommunikatsiyalar tarmoqlarini boshqarish
Odamlarning qurbon bo‘lishiga, ularning sog‘lig‘iga yoxud atrof tabiiy muhitga zarar yetishiga, jiddiy moddiy talafotlarga hamda odamlarning hayot faoliyati sharoitlari buzilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarda yoki favqulodda holatda tartibga soluvchi organ telekommunikatsiyalar infratuzilmasidan ustuvor foydalanishga hamda ularning faoliyatini tiklash va rivojlantirish bo‘yicha ishlarni markazlashtirilgan holda boshqarishga, shuningdek ularning ishlashini cheklashga yoki to‘xtatib turishga haqli.
Operatorlar va provayderlar ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollar to‘g‘risida aholini xabardor qilishni tashkil etish uchun zarur bo‘lgan vositalar o‘rnatilishini va ulardan foydalanilishini ta’minlashi shart.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda telekommunikatsiyalar tarmoqlari hamda vositalaridan foydalanish chog‘ida operatorlar va provayderlarga yetkazilgan zararlarning o‘rni davlat budjeti mablag‘lari hisobidan qoplanadi.
Operatorlar va provayderlar odamlarning dengizdagi, yerdagi, havodagi, kosmik fazodagi xavfsizligiga, mudofaa, xavfsizlik va huquq-tartibotni saqlash sohasidagi kechiktirib bo‘lmaydigan tadbirlarni o‘tkazishga taalluqli barcha xabarlarga, shuningdek yirik avariyalar, falokatlar, epidemiyalar, yong‘inlar va boshqa favqulodda vaziyatlar haqidagi xabarlarga mutlaq ustuvorlik berishi kerak.
25-modda. Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida ro‘y bergan hodisalar oqibatlarini bartaraf etish
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida ro‘y bergan hodisalar (avariyalar, shikastlanishlar) oqibatlarini bartaraf etish ushbu tarmoqlarning operatorlari tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat organlari va tashkilotlari operatorlarga telekommunikatsiyalar tarmoqlarida ro‘y bergan hodisalar oqibatlarini bartaraf etishda ko‘maklashadi.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida ro‘y bergan hodisalarning oqibatlarini bartaraf etish ishlarini amalga oshirish telekommunikatsiyalar infratuzilmasi joylashgan yer uchastkasi, bino yoki inshoot mulkdorining (egasining, ijaraga oluvchisining) roziligi olinishini talab etmaydi. Hodisalarning oqibatlarini bartaraf etish natijasida mulkdorga (egalik qiluvchiga, ijaraga oluvchiga) yetkazilgan zararlarning o‘rni tegishli operator tomonidan qoplanishi lozim.
Telekommunikatsiyalar tarmoqlarida yuridik va jismoniy shaxslarning aybi bilan ro‘y bergan hodisalar natijasida operatorlar hamda provayderlarga yetkazilgan zararlarning o‘rni qonunchilikda belgilangan tartibda ushbu shaxslar tomonidan qoplanadi.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 57-bobi.
5-bob. Operatorlar va provayderlarning huquq va majburiyatlari
26-modda. Operatorlar va provayderlarning huquqlari
Operatorlar va provayderlar quyidagi huquqlarga ega:
foydalanuvchilarga telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatish;
foydalanuvchilarning muayyan guruhiga yoki ma’lum cheklangan hududda alohida tarif rejalarini va imtiyozlarni taqdim etish;
foydalanuvchilar telekommunikatsiyalardan foydalanishning belgilangan qoidalarini buzgan taqdirda ularga xizmat ko‘rsatishni to‘xtatish;
yuridik va jismoniy shaxslardan ularning aybi bilan yuzaga kelgan zararlarning o‘rni qoplanishini talab qilish;
yuridik va jismoniy shaxslarning qonunga xilof harakatlari ustidan qonunchilikka muvofiq shikoyat qilish;
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi Qonuni.
davlat organlarining qonunga xilof qarorlari, harakatlari va harakatsizligi telekommunikatsiyalar xizmatlari bozoriga asossiz aralashishi, erkin bozor munosabatlariga va raqobatga to‘sqinlik qilishi ustidan qonunchilikka muvofiq shikoyat qilish hamda o‘z manfaatlarini himoya qilish.
Operatorlar va provayderlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
27-modda. Operatorlar va provayderlarning majburiyatlari
Operatorlar va provayderlar:
telekommunikatsiyalar sohasidagi faoliyatni litsenziya talablari va shartlariga, shuningdek belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshirishi;
ko‘rsatilayotgan xizmatlarning sifati qonunchilik va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq bo‘lishini ta’minlashi;
ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifatini baholash uslublarini ochiq manbalarda ko‘rsatishi;
telekommunikatsiyalar tarmoqlari orqali uzatiladigan barcha turdagi so‘zlashuvlarning, xabarlarning sir saqlanishiga rioya etishi;
xizmatlar ko‘rsatish shartlari va tartibi to‘g‘risidagi, shu jumladan telekommunikatsiyalar xizmatlarining tariflari o‘zgarishi to‘g‘risidagi to‘liq axborotni foydalanuvchilarga o‘z vaqtida taqdim etishi;
qonunchilikka, shuningdek litsenziya talablari va shartlariga muvofiq vakolatli davlat organi bilan kelishuvga ko‘ra o‘z tarmoqlarini izchillik bilan rivojlantirishi hamda kengaytirishi;
telekommunikatsiyalar xizmatlari ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomalar bajarilmaganligi yoki lozim darajada bajarilmaganligi uchun, shuningdek xizmatlarni ko‘rsatmaganlik yoki lozim darajada sifatli xizmatlar ko‘rsatmaganlik oqibatida foydalanuvchilarga yetkazilgan zararlarning o‘rnini qonunchilikka muvofiq qoplashi;
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 57-bobi.
o‘zi ko‘rsatayotgan xizmatlar to‘g‘risidagi axborotni bepul taqdim etishi, shuningdek abonentlarni qo‘llab-quvvatlash markazi orqali abonentlarning murojaatlarini bepul qabul qilishi va ularning ijrosini ta’minlashi shart.
Operatorlar va provayderlarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin.
6-bob. Foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari
28-modda. Foydalanuvchilarning huquqlari
Foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:
umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlari xizmatlaridan foydalanish;
o‘z foydalanuvchi qurilmalarini qonunchilikda belgilangan shartlar asosida va tartibda umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiyalar tarmoqlariga ulash;
operatorlar va provayderlar tomonidan belgilangan qoidalarga muvofiq o‘z vaqtida va sifatli xizmatlar ko‘rsatilishini talab qilish;
texnik imkoniyatlar mavjud bo‘lgan taqdirda operatorlar va provayderlarni erkin tanlash;
muayyan xizmatlarga doir alohida tarif rejalaridan operator tomonidan belgilangan shartlarga muvofiq maqsadli foydalanish;
operator va provayder shartnomada kelishilgan shartlarni buzgan taqdirda telekommunikatsiyalar xizmatlarini rad etish;
telekommunikatsiyalar xizmatlarini ko‘rsatmaganlik yoki lozim darajada sifatli xizmatlar ko‘rsatmaganlik natijasida yetkazilgan zararlarning o‘rni qoplanishini, ma’naviy ziyonning kompensatsiya qilinishini talab etish;
o‘z huquqlari buzilgan taqdirda vakolatli davlat organlariga yoki sudga murojaat qilish.
Foydalanuvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
29-modda. Foydalanuvchilarning majburiyatlari
Foydalanuvchilar:
telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishning belgilangan qoidalariga rioya etishi;
texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqlik sertifikatiga ega bo‘lgan, xalqaro o‘ziga xos identifikatsiya kodlari ro‘yxatdan o‘tkazilgan mobil qurilmalardan foydalanishi;
o‘ziga ko‘rsatilgan xizmatlar uchun haqni o‘z vaqtida to‘lashi;
ish sifatini pasaytirishga yoki telekommunikatsiyalar tarmoqlarini shikastlantirishga qaratilgan xatti-harakatlar qilmasligi shart.
Foydalanuvchilarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin.
30-modda. Telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishdagi imtiyozlar
Qonunchilikda foydalanuvchilarning ayrim toifalariga telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishga doir imtiyozlar belgilanishi mumkin.
Foydalanuvchilarning ayrim toifalariga telekommunikatsiyalar xizmatlaridan foydalanishga doir belgilangan imtiyozlar berilishi munosabati bilan operatorlar va provayderlarning mablag‘larini kompensatsiya qilish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
31-modda. Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini qo‘riqlash
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasini qo‘riqlash tartibi qonunchilikda belgilanadi.
Telekommunikatsiyalar infratuzilmasiga shikast yetkazilishiga, unga ruxsatsiz ulanishga yo‘l qo‘ygan yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
32-modda. Nizolarni hal etish
Vakolatli davlat organi, davlat nazorati organi, tartibga soluvchi organ, operatorlar, provayderlar va foydalanuvchilar o‘rtasida yuzaga keladigan telekommunikatsiyalar sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
33-modda. Telekommunikatsiyalar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Telekommunikatsiyalar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasining “Qo‘riqlash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni.
 LexUZ sharhi
Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 1552-moddasi.
34-modda. O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish
Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin:
1) O‘zbekiston Respublikasining 1992-yil 13-yanvarda qabul qilingan “Aloqa to‘g‘risida”gi 512-XII-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1992-yil, № 3, 159-modda);
2) O‘zbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 549-I-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 3, 38-modda) IV bo‘limi;
3) O‘zbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi 822-I-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 219-modda);
4) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 20-avgustda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi Qarori (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 220-modda);
5) O‘zbekiston Respublikasining 2000-yil 26-mayda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 82-II-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 5-6, 153-modda) III bo‘limi;
6) O‘zbekiston Respublikasining 2003-yil 25-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 482-II-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2003-yil, № 5, 67-modda) II bo‘limi;
7) O‘zbekiston Respublikasining 2004-yil 27-avgustda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 671-II-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 9, 171-modda) XIV bo‘limi;
8) O‘zbekiston Respublikasining 2005-yil 22-sentabrda qabul qilingan “Tadbirkorlik subyektlarining faoliyati tartibga solinishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-7-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 311-modda) 4-moddasi;
9) O‘zbekiston Respublikasining 2006-yil 6-aprelda qabul qilingan “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish tartib-taomillari soddalashtirilganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-31-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 157-modda) 6-moddasi;
10) O‘zbekiston Respublikasining 2007-yil 5-sentabrda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 19-moddasiga o‘zgartish kiritish haqida”gi O‘RQ-107-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 9, 414-modda);
11) O‘zbekiston Respublikasining 2011-yil 30-dekabrda qabul qilingan “Telekommunikatsiyalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi O‘RQ-314-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 12/2, 366-modda);
12) O‘zbekiston Respublikasining 2012-yil 29-dekabrda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-345-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 336-modda) 11-moddasi;
13) O‘zbekiston Respublikasining 2013-yil 30-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-352-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 98-modda) 31-moddasi;
14) O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 14-mayda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ayrim qonun hujjatlarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb topish to‘g‘risida”gi O‘RQ-372-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 5, 130-modda) 1-moddasi;
15) O‘zbekiston Respublikasining 2017-yil 18-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-429-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 4, 137-modda) 1-moddasi;
16) O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 23-mayda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga jinoyat protsessi ishtirokchilarining huquqlari himoya qilinishini ta’minlash bilan bog‘liq o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-542-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 267-modda) 20-moddasi;
17) O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-683-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 12 va 110-moddalari;
18) O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi O‘RQ-721-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 10, 968-modda) 16-moddasi;
19) O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 6-iyunda qabul qilingan “Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni ta’minlash, yerga bo‘lgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-775-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 6, 570-modda) 9-moddasi;
20) O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 3-noyabrda qabul qilingan “Standartlashtirish to‘g‘risida”gi O‘RQ-800-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 11, 1061-modda) 28-moddasi birinchi qismining 7-bandi;
21) O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 23-oktabrda qabul qilingan “Yer to‘g‘risidagi qonunchilik takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-871-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 10, 795-modda) 3-moddasi.
35-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini ta’minlash
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.
36-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.
37-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 27-dekabr,
O‘RQ-1015-son
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 03/24/1015/1087-son; 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son)