toggle_night_mode
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Buyrugʻi
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 29-mayda hisobga olindi, hisob raqami 255]
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
1. ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qumitasi raisining 2009-yil 18-sentabrdagi 97-son buyrugi bilan tasdiqlangan ShNQ 2.08.03-09 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
3. Mazkur buyruk Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Energetika vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Vazir B. ZAKIROV
Toshkent sh.,
2024-yil 26-aprel,
01/2-14-son
Kelishildi:
Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
2024-yil 19-mart
Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YuSUPALIYEV
2024-yil 1-aprel
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDAShEV
2024-yil 4-aprel
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 26-apreldagi 01/2-14-son buyrugʻiga
ILOVA
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ushbu shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda ShNQ deb yuritiladi) turli profildagi (yurak-qon tomir tizimi, ovqat hazm qilish, nafas olish tizimi, tayanch harakat tizimi va boshqalar) qurilayotgan va rekonstruksiya qilinadigan sanatoriylarni loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga havolalar
1. Mazkur ShNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga havolalar qoʻllanilgan:
ShNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
ShNQ 2.01.02-04 “Bino va inshootlarning yongʻin xavfsizligi”;
QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
QMQ 2.01.04-18 “Qurilish issiqlik texnikasi”;
QMQ 2.01.05-19 “Tabiiy va sunʼiy yoritish”;
QMQ 2.01.08-19 “Shovqindan himoya”;
ShNQ 2.03.10-19 “Tom va tomqoplamalar”;
QMQ 2.03.13-19 “Pollar”;
QMQ 2.04.01-98 “Binolar ichki vodoprovodi va kanalizatsiyasi”;
QMQ 2.04.05-97 “Isitish, ventilatsiya va konditsiyalash”;
ShNQ 2.04.15-23 “Fotoelektrik stansiyalar (tizimlar)”;
ShNQ 2.04.16-23 “Quyosh suv isitish qurilmalari”;
ShNQ 2.04.17-19 “Turarjoy va jamoat binolarining elektr jihozlari”;
QMQ 2.04.20-98 “Turarjoy va jamoat binolari muhandislik uskunalarining aloqa, signalizatsiya va dispetcherlashtirish qurilmalari”;
ShNQ 2.07.01-03 “Shaharsozlik. Shahar va qishloq aholi punktlari hududlarini rivojlantirish va qurilishini rejalashtirish”;
ShNQ 2.07.02-22 “Qurilish obyektlarini nogironligi boʻlgan shaxslar hamda keksalar ehtiyojini inobatga olgan holda loyihalashtirish”;
ShNQ 2.08.02-09 “Jamoat binolari va inshootlari”;
SanQvaN 0020-22 “Davolash-profilaktika muassasalarini loyihalashtirish, qurish va ekspluatatsiya qilishning sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari”.
2-bob. Atamalar va taʼriflar
2. Ushbu ShNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
aerotoriylar — shifokor nazorati ostida ochiq havoda kunduzgi va tungi uyqu uchun moʻljallangan, sovuq shamollardan, quyoshdan himoya qiladigan oynavand verandalar, lodjiyalar;
aerariylar — soyabonli yozgi xona va terrasalar;
aerosolyariylar — quyosh nurlarini qabul qilishga moʻljallangan ochiq terrasalar yoki maydonlar;
sanatoriy — turli profildagi (yurak-qon tomir tizimi, ovqat hazm qilish, nafas olish tizimi, tayanch harakat tizimi va boshqalar) va tabiiy omillar (iqlim, mineral suv, loy va boshqalar), fizioterapevtik vositalar, parhez rejimdan foydalangan holda muolajalar hamda sanatoriy-sogʻlomlashtirish va rekreatsion xizmatlar majmuini taqdim etuvchi tashkilot;
fotariy — profilaktika va terapevtik, ultrabinafsha hamda issiqlik nurlari bilan guruhli nurlanishni oʻtkazish uchun moʻljallangan yorugʻlik terapiya xonasi.
3-bob. Umumiy qoidalar
3. Sanatoriyning turi, uning hisobiy sigʻimi, binolar va inshootlar tarkibi, kurort-dam olish zonalari, tabiiy shifobaxsh omillardan (iqlim, mineral suv, loy va boshqalar) foydalanishni hisobga olgan holda loyihalanishi lozim.
4. Sanatoriylarni joylashtirish ShNQ 2.07.01-03, QMQ 2.01.03-19 va ShNQ 2.01.01-22 lar hamda quyidagilarga muvofiq loyihalanishi lozim:
uchastkalarining yechimi;
bino va inshootlar;
uchastkada rekreatsion qurilmalarni joylashtirish;
koʻkalamzorlashtirish;
tungi vaqtda yoritish;
avtomobillar uchun toʻxtash joylarini qurish;
xizmat koʻrsatish obyektlari va jamoat transporti mavjudligini taʼminlash va boshqalar.
Sanatoriylarning hajmiy-rejaviy yechimlari va ularning muhandislik uskunalari ushbu ShNQ va ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq boʻlishi lozim.
Sanatoriylar ShNQ 2.07.02-22 ga muvofiq nogironligi boʻlgan shaxslar hamda keksalar ehtiyojini inobatga olgan holda loyihalanishi lozim.
5. Asosiy xonalarni joylashtirish, yoʻnaltirish va insolatsiyalashga, shovqin hamda issiqlik muhofazasini taʼminlash SanQvaN 0020-22, QMQ 2.01.04-18 va QMQ 2.01.08-19 ga muvofiq belgilanishi lozim.
6. Sanatoriylarning muhandislik-texnik infratuzilma tizimi energiya tejamkor texnologiyalar, quyosh issiqligidan foydalangan holda loyihalanishi lozim.
7. Sanatoriylarni dam olish va kurort zonalarida joylashtirishda, umumiy foydalanishdagi yoʻllar boʻylab 3 km dan oshmaydigan radiusda yongʻin-qutqaruv depolari mavjudligi inobatga olinishi kerak.
8. Sanatoriylar hududidagi bino va inshootlar, rekreatsion va fizkultura-sport obyektlarining tarkibi, markazlashgan davolash-profilaktika, rekreatsion, jismoniy tarbiya-sport obyektlaridan foydalanish imkoniyatlari mahalliy shart-sharoitlardan kelib chiqib, loyihalanishi lozim.
Sanatoriylarda dam oluvchilarning markazlashgan xizmat koʻrsatish obyektlariga kirib borish masofasi 600 m dan oshmasligi kerak.
Sanatoriydan jamoat transporti toʻxtash joylarigacha boʻlgan masofa 600 m dan, sanatoriyni aholi punktlari yaqinida yoki uning hududida joylashtirishda 400 m dan oshmasligi lozim.
9. Sanatoriylarning turarjoy yoki yotoq korpuslaridan sport, madaniy-ommaviy va koʻngilochar inshootlar, davolash shifoxonalari, kurort ichidagi koʻchalar (yoʻllar)gacha boʻlgan masofa kamida 30 m, transport harakati koʻp boʻlgan yoʻllar va aholi punktlarigacha masofa esa, kamida 50 m boʻlishi kerak.
Asosiy xonalar derazalarining yoʻnalishi ushbu ShNQning 15-bandiga muvofiq boʻlishi lozim.
Sanatoriylarning maʼmuriy bino va xonalari, maishiy xonalari yashash zonasida joylashtirish kerak.
Sanatoriyning turarjoy korpusida xoʻjalik ishlari bilan shugʻullanadigan hamshira xonasi, toza choyshablar uchun omborxona va ishlatilgan choyshablarni vaqtincha saqlash xonasi boʻlishi lozim.
10. Binolarning hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimlari ShNQ 2.01.01-22, ShNQ 2.01.02-04, QMQ 2.01.03-19, QMQ 2.01.04-18, ShNQ 2.03.10-19, ShNQ 2.08.02-09 larga muvofiq boʻlishi lozim.
Binolarning qavatlari soni va qavatlarning balandligi, turarjoy korpuslarining sigʻimi, binolarning olovga bardoshliligi hamda evakuatsiya yoʻllari ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Bolalari boʻlgan ota-onalar uchun alohida yotoqxona korpuslari yoki 3 qavatdan yuqori boʻlmagan bloklar nazarda tutiladi.
Binolarning yertoʻlalari va tsokol qavatlaridan foydalanish ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Sanatoriy binolaridagi evakuatsiya yoʻllari ShNQ 2.01.02-04 va ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Sanatoriy tarkibida alohida turgan, shuningdek mavsumiy foydalaniladigan, bir-ikki qavatli turarjoy bloklarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
11. Oʻrindiqli aravachadan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslarni binolardan evakuatsiya qilishni taʼminlash boʻyicha rejalashtirish tadbirlari ShNQ 2.07.02-22 ga asosan loyihalanishi kerak.
Toʻshakda yotgan bemorlar va oʻrindiqli aravachadan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslar uchun moʻljallangan xonalardan tashqariga chiqishgacha boʻlgan masofa koʻpi bilan 50 m ni tashkil etishi kerak.
12. Sanatoriylarning kirish qismida oʻrindiqli aravachalardagi nogironligi boʻlgan shaxslarning kirishi va ularni evakuatsiya qilinishi uchun panduslar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Sanatoriylar oʻrindiqli aravachadan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslarni xavfsiz, tezkor evakuatsiya qilishni taʼminlash uchun ShNQ 2.01.02-04, ShNQ 2.08.02-09 va ShNQ 2.07.02-22 larni hisobga olgan holda tutunlanmaydigan zonalar bilan loyihalanishi kerak.
Tutunlanmaydigan zonalar sifatida bino qavatlarida ochiq yozgi xonalar terrasalar, lodjiyalar koʻzda tutilishi lozim.
13. Sanatoriylar binolarida liftlarni oʻrnatish ShNQ 2.08.02-09 hamda ShNQ 2.07.02-22 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Sanatoriylarda ShNQ 2.08.01-19 va ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq liftlar mavjud boʻlmaganda bino qavatlariga oʻrindiqli aravachadan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslar kira olishi uchun maxsus koʻtargich qurilmalar boʻlishi lozim.
14. Muayyan maqsadlar uchun moʻljallangan xonalarda shovqindan himoya qilishni taʼminlash QMQ 2.01.08-19 hamda ShNQ 2.08.01-19 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Bemorlarni notinch qilishi yoki tibbiyot xodimlari ishiga xalaqit berishi mumkin boʻlgan xonalarni (nasos qurilmalari boʻlgan boylerlar, mashina boʻlimlariga ega sovitish kameralari, ventilatsiya kameralari, kompressorlar, oshxonalarning ovqatlanish zallari va ishlab chiqarish xonalari, taʼmirlash ustaxonalari va boshqalar) davolash-diagnostika xonalarining yoniga, yotoqxonalar usti va ostiga joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Liftlar shaxtalari, shuningdek liftlar mashina boʻlimlarini yotoqxona va davolash-diagnostika xonalarining usti va ostiga joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
15. Sanatoriyning barcha asosiy xonalari, yoʻlaklari va xollari, zinapoya kataklari tabiiy yoritish va derazalarning ochiladigan tabaqalari orqali tabiiy shamollatish bilan taʼminlanishi lozim. Yoʻlaklar tabiiy yoritish va shamollatishga ega boʻlishi kerak.
Binolarni tabiiy yoritish QMQ 2.01.05-19 ga muvofiq loyihalanishi lozim.
16. Quyidagilarni sunʼiy yorugʻlik bilan yoritishga yoʻl qoʻyiladi:
uxlash xonalardagi sanitariya uzellarini;
gigiyenik vannalar va dushlarni;
umumiy foydalaniladigan va xodimlar uchun sanitariya uzellarini;
echinish xonalarini;
rentgen xonalari qoshidagi fotolaboratoriyalarni;
fizioterapevtik va boshqa protsedura xonalaridagi yordamchi xonalarni;
laboratoriya xonalarni (yuvish, vazn oʻlchash, emlash yoki namunalar qabul qilish uchun bokslar);
ovqatlanish xonalarida (yuvinish, yuvish, non kesish, ishlab chiqarish boshqaruvchisi xonalari hamda omborxonalar);
yertoʻlada joylashtirishga yoʻl qoʻyiladigan xonalarni.
Xonalarni tabiiy yoritish uchun ichki hovlilar va atriumlar koʻzda tutilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurlarining koʻzni qamashtiruvchi taʼsiri va xonalarning isib ketishini oldini olish uchun sanatoriylar xonalaridagi deraza yoriqlarini quyoshdan himoyalovchi vositalar (pardalar, darpardalar, jalyuzalar va boshqalar) bilan jihozlashga yoʻl qoʻyiladi.
Sanatoriylarning dam olish joylari, uxlash xonalarining derazalaridagi yorugʻlik va quyoshdan himoyalovchi vositalari kunduzi 80 foizdan 100 foizgacha qorongʻilatishni taʼminlashi lozim.
16. Poli erning belgilangan rejalashtirish darajasidan 0,5 m dan past boʻlmagan tsokol qavatda turarjoy xonalari, bolalar uchun oʻyin va oʻquv xonalari, davolash uchun moʻljallangan xonalardan tashqari, barcha xonalarni loyihalashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Pol darajasi erning rejalashtirish belgisidan 1,2 m dan past boʻlmaganda va yer belgilanish darajasidan yuqorida joylashgan derazalarning mavjudligida vestibyullar, registraturalar, maʼmuriy xonalar, tibbiy arxiv, xodimlar uchun xonalar, oshxonaning ishlab chiqarish xonalari, davolash suvlarini tayyorlash boʻyicha laboratoriyalar, basseynlar, dushlar, sanuzellar, jismoniy tarbiya-mashq qilish va hordiq mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun xonalar, shuningdek boshqa yordamchi va xoʻjalik-texnik xonalarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Jamoat binolarining yertoʻla va tsokol qavatlaridagi xonalar ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq joylashtirilishi lozim.
17. Sanatoriyning derazalarini ufq tomon boʻyicha yoʻnaltirish insolatsiya va issiqlikdan himoyalashni koʻzda tutishi lozim.
Bunda, ularni quyidagicha yoʻnaltirishga yoʻl qoʻyiladi:
palatalar, uxlash xonalarini — Shq, JShq, J, ShShq, ShGʻ;
shifokor mutaxassislarning xonalari, fizioterapiya xonalari, bakteriologik tadqiqot laboratoriyalari — shimoliy rumblarga;
ovqatlanish bloki (issiq sex) xonalari — shimoliy rumblarga;
bolalar (oʻyinlar, oʻquv mashgʻulotlari) uchun xonalar — Shq, JShq, J.
Quyoshdan himoya qiluvchi qurilmalar derazalar va maʼlum maqsadlarga moʻljallangan xonalar yoʻnalishini hisobga olgan holda, mahalliy sharoitlardan kelib chiqib belgilanishi lozim.
Ufqning janubiy rumblariga yoʻnaltirilgan bemorlar va xodimlar doimo boʻladigan xonalarda ham quyoshdan himoyalashni koʻzda tutish lozim.
18. Dam oluvchilar yashaydigan xonalar jamoat xonalaridan (oshxona, davolash-diagnostika xonalari, madaniy-maʼrifiy tadbirlar uchun moʻljallangan xonalardan) 1-tipdagi — REI 150 yongʻinga qarshi devorlar bilan ajratilishi lozim.
Turarjoy (yotoq) xonalar sport va tomosha zallari, oshxona va davolash-diagnostika xonalarining yuqorisida joylashtirilmasligi kerak.
19. Sanatoriylar binolarida dam oluvchilar yashaydigan xonalar mavjud boʻlgan korpusda rentgen xonalari, biologiya laboratoriyalari, zararli moddalar ajralishi bilan bogʻliq loy va suv bilan davolash xonalarini joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
20. Sanatoriyning kirish zonasi yogʻingarchiliklardan himoya qiluvchi tamburdan iborat boʻlishi kerak. Tamburlarning eni kamida 1,8 m va uzunligi kamida 2,2 m boʻlishi kerak.
Tamburlar kirish maydonchalaridagi drenaj va suv yigʻish panjaralari pol yuzasi bilan baravar qilib oʻrnatilishi lozim. Bunda, ushbu drenaj va suv yigʻish panjaralari mayda, teshiklarning kattaligi 1,5 sm dan oshmaydigan boʻlishi lozim.
21. Ichki pardoz xonaning funksional maqsadiga mos kelishi kerak.
Palatalar, uxlash xonalari, shifokor mutaxassislarning xonalari, xollar va vestibyullar, oshxonalar, quruq ekspluatatsiya rejimli davolash-diagnostika xonalarining devorlari va shiftlarini pardozlash uchun suv emulsiyali, silikat boʻyoqlar, moy boʻyoqlar va ohak bilan oqlash qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
22. Nam ekspluatatsiya rejimli va dezinfeksiya qilinadigan xonalardagi (vanna va dush xonalar, sanitariya uzellari, ishlatilgan choyshablarni ajratish va saqlash xonalari) devorlar suv oʻtkazmaydigan va yuviladigan materiallar bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Ushbu xonalarning shiftlari suvga chidamli boʻyoqlar bilan boʻyalishi zarur.
23. Turli konstruksiyalardagi osma shiftlarni qoʻllashga dezinfeksiya rejimiga rioya qilish talab qilinmaydigan xonalarda (vestibyullarda, xollarda, yoʻlaklarda, oshxona zallarida, madaniy hordiq chiqarishga moʻljallangan xonalarda) yoʻl qoʻyiladi.
24. Sanatoriyning pollarini QMQ 2.03.13-19 ga muvofiq oʻrnatish lozim.
Pollar texnologik, funksional talablarga muvofiq qoplamalarga ega boʻlishi, yuqori issiq izolatsiyalash yoki suv oʻtkazmaslik, antistatik, uchqunsiz kabi boshqa xossalar bilan tavsiflanishi lozim.
Sanatoriyning pollarini oʻrnatishda ShNQ 2.07.02-22 ga muvofiq nogironligi boʻlgan shaxslarning xavfsiz harakatlanishlarini hisobga olish kerak.
Mexanik taʼsir va tez-tez nam tozalashga chidamli pollar marmar, uvoqli marmar, mozaika, keramika plitkadan qilingan boʻlishi, shuningdek sirpanchiq, travmatik boʻlmasligi kerak.
25. Binolardan supirindi va chiqindilarni tozalash uchun asboblar va qurilmalar ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Bunda, ushbu asboblar va qurilmalar chiqindi toʻplanishining haqiqiy hajmini (turarjoy korpusidagi 1 oʻrin uchun — 0,16-0,2 kg/d; jamoat ovqatlanish chiqindilari — 1 ovqat turi uchun — 0,07-0,1 kg /d) hisobga olib loyihalanishi kerak.
26. Binolarning tomlari va tom qoplamalari ShNQ 2.03.10-19 ga muvofiq loyihalanishi lozim.
4-bob. Sanatoriylarning asosiy xonalari
27. Sanatoriylardagi xonalarning quyidagi funksional guruhlari koʻzda tutiladi:
qabul qilish (vestibyul) uchun moʻljallangan (qabulxona, sanitar uzellar, bank va savdo-maishiy xizmat koʻrsatish);
turarjoy (yotoq) yoki palatalar;
davolash-diagnostika xonalari;
ommaviy-madaniy va jismoniy tarbiya-sport mashgʻulotlari uchun moʻljallangan (bolalar uchun oʻyingohlar, kutubxona, ommaviy tadbirlar zali, sport va trenajyor zallari, basseynlar va boshqalar);
ovqat bloki (ishlab chiqarish, yuvish, omborxonalar va boshqalar), oshxona;
maʼmuriy, xoʻjalik va texnik (omborlar, sabzavot saqlash omborxonasi, qozonxona, kir yuvish, garaj, taʼmirlash ustaxonalari va boshqalar).
Binoning rejaviy tarkibi texnologik jarayonlar uzluksizligini (ketma-ketligini), xodimlar, kontingent (dam oluvchilar), sanatoriy yuklari asosiy oqimlarining harakatlanish yoʻllarining optimallashuvini taʼminlashi lozim.
Sanatoriylar xonalarining gabaritlari va maydonlari SanQvaN 0020-22, mazkur ShNQ, shuningdek ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq loyihalanishi kerak.
Sanatoriylar asosiy xonalarining kengligi mazkur ShNQning 1-ilovasiga asosan belgilanishi kerak.
28. Qabul qilish-vestibyul guruhi xonalarining tarkibi va maydoni mazkur ShNQning 2-ilovasiga muvofiq belgilanadi.
29. Yashash xonalari guruhi boshqa guruh xonalaridan alohida joylashtirilishi lozim.
Yashash, mehmonxonalar uchun xonalar turi boʻyicha yoki davolash xonalari palata boʻlinmalarining turi boʻyicha loyihalashtirilishi kerak.
Yordamchi xonalarga ega yotoqxonalar (xonalar, palatalar) qavatlar boʻyicha seksiyalarga yoki 30 — 50 oʻrinli boʻlinmalarga, har bir shunday seksiya yoki boʻlinma uchun maishiy xizmatlarga moʻljallangan xonalar (dazmol, kir yuvish, choyshablarni saqlash (belyevaya), inventar xona) turli maqsadlar uchun protsedura xonasi loyihalanishi lozim.
Yotoqxonalar yoki yashash xonalari balandligi sof holda (poldan shiftgacha) kamida 3 m boʻlishi lozim.
30. Mehmonxona nomerlari (yoki statsionar palatalari)ning tipi ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq mahalliy sharoitlarni inobatga olgan holda belgilanishi kerak.
Sanatoriyda birinchi qavatda joylashtiriladigan tashqariga mustaqil chiqishga ega alohida xonalar koʻzda tutilishi lozim.
Maktabgacha yoshdagi bolalarga moʻljallangan yotoqxonalarning sigʻimi sakkizta joydan oshmasligi kerak.
Umumiy oʻrta taʼlim yoshidagi oʻgʻil va qiz bolalarga moʻljallangan yotoqxonalar alohida boʻlishi kerak. Bunda, ularning sigʻimi toʻrtta joydan oshmasligi lozim. Har bir yotoqxonada oʻz hojatxonasi va dushxonasi boʻlishi lozim.
31. Umumiy oʻrta taʼlim yoshidagi bolalarga moʻljallangan sanatoriylar uchun umumiy boʻlgan oshxona, har bir oʻrindiqning oʻlchami 1,5 m boʻlishi lozim.
Ovqatlanish zali oldida 10 ta oʻrindiq uchun bitta qoʻl yuvish uchun zona moʻljallanishi kerak.
32. Yashash xonasining eni kamida 2,4 m, uzunligi 6 m dan oshmasligi kerak.
Bunda, yashash xonasining maydoni bir kishi uchun kamida 16 m2 boʻlishi lozim.
Oʻrindiqli aravachadagi nogironligi boʻlgan shaxsning yashashi uchun turar joy maydoni 23 m2 dan kam boʻlmasligi kerak.
Yashash xonalarida dahlizlar (ustki kiyim va chemodanlar uchun shkaflar) boʻlishi lozim.
Yashash xonalari sanitariya uzellari (bet-qoʻl yuvgich, unitaz, dush yoki vanna) bilan jihozlangan, yuqori qulaylikdagi yashash xonalarida esa qoʻshimcha jihozlar (oyoq vannalari, bide vanna-jakuzilar va boshqalar) koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Yashash xonalaridagi lodjiya yoki balkonlarni loyihalashda ShNQ 2.08.02-09 va ShNQ 2.07.02-22 va mahalliy sharoitlar inobatga olinishi kerak.
33. Sanatoriyning turarjoy korpusida quyidagilar koʻzda tutilgan boʻlishi lozim:
hamshira xonasi;
toza choyshab uchun omborxona va ishlatilgan choyshablarni vaqtinchalik saqlash uchun xona.
34. Turarjoy korpuslari qavatlaridagi umumiy yordamchi xonalarning tarkibi va maydonlari mazkur ShNQning 3 va 4-ilovalariga asosan loyihalanishi kerak.
35. Davolash-diagnostika xonalari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
funksional diagnostika xonalari;
laboratoriya;
maslahatchi-shifokor xonalari;
psixoterapiya;
stomatolog;
muolaja, fizioterapiya (shu jumladan, suv va loy bilan davolash, issiqlik-elektr bilan davolash, kislorod bilan davolash, davolash fizkulturasi va boshqalar) xonalari;
dorixona;
avtoklav;
yordamchi va xoʻjalik maqsadlari uchun moʻljallangan xonalar.
Sanatoriy tarkibiga davolash va reabilitatsiya uchun ixtisoslashgan xonalarni kiritish davolash ixtisoslashuvini hisobga olgan holda loyihalashtirishi lozim.
Davolash-diagnostika xonalari ushbu ShNQ, SanQvaN 0020-22 va ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq loyihalanishi lozim.
Sanatoriylar tarkibidagi davolash-diagnostika xonalarining tarkibi mazkur ShNQning 5-ilovasida nazarda tutilgan.
Bemorlarni qabul qilish xonalariga ega boʻlinmalarda kutish xona (joy)larini koʻzda tutish lozim. Bunda, kutish xona (joy)lari koridorlarni kengaytirish, koridorlarda choʻntak-xollarni, xollar tizimini yaratish hisobiga tashkil etish kerak.
36. Massaj va individual davolash jismoniy mashqlarga moʻljallangan xonalar (shu jumladan, maxsus trenajyorlar) kamida 15 m2, kengligi kamida 3 m boʻlishi lozim.
37. Fizioterapiya, elektrissiqlik protseduralari xonalari, fotariylar, aeratsion, aerozol va elektraerozol terapiyasi uchun xonalar kiyinish joylari, pult xonalari boʻlgan protsedura xonalarini (20 — 25 m2) oʻz ichiga olishi kerak.
Xonalar maydoni protseduralar texnologiyasi boʻyicha uskunalari tipini hisobga olib taxminan bitta protsedura joyiga (kushetkaga) 6 m2, lekin 12 m2 dan kam emas qilib belgilanishi kerak.
Boshqa xonalar mazkur ShNQning 6-ilovasiga asosan loyihalanishi kerak.
38. Parafin-ozokerit va terapiya boʻlimi xonalari va kiyinish joylari boʻlgan protsedura zali, parafin va ozekeritni isitish uchun yordamchi xonani oʻz ichiga olgan yordamchi xona tortuvchi ventilatsiya shkafi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Kabinadagi yechinish joyining kengligi kamida 1,6 m (maydoni kamida 2,5 m2) boʻlishi kerak.
39. Bemorlarning protseduralardan keyin dam olishi uchun keng xollar — koridorlarning “choʻntaklari” koʻzda tutilishi, 1 dam olish joyining maydoni 1,2 m2 boʻlishi lozim.
Protseduralardan keyin dam olish uchun joylar soni, shuningdek protseduralardan soʻng kushetkalarda dam olish uchun maxsus xonalar texnologik talablarga koʻra koʻzda tutilishi kerak.
40. Davolash mashqlari uchun zallar 10 — 12 kishilik guruhga kamida 60 m2 maydonga ega boʻlishi lozim.
Trenajyor zallar kamida 30 m2 (bitta trenajyor uchun 5-6 m2) boʻlishi lozim. Ushbu zallarda inventar, dush (2 setkaga) va hojatxonalar (1 unitaz) bilan jihozlangan erkaklar va ayollar kiyinish xonalari boʻlishi lozim. Bunda, har bir kiyinish xonasining maydoni kamida 12 m2 boʻlishi lozim.
Sport zallari ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
41. Davolash xonalari majmuasida ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq saunalar koʻzda tutilishiga yoʻl qoʻyiladi.
42. Suv va loy bilan davolashga moʻljallangan zallar, davolash mashqlari uchun zallar, sogʻlomlashtirish mashgʻulotlari uchun kichik basseynlarning balandligi kamida 3,9 m boʻlishi lozim.
43. Suv bilan davolashga moʻljallangan xonalar tarkibida vanna xonalari (mineral, rodon, kontrast, suvakval), davolash-sogʻlomlashtirish dushlari va ustidan suv quyishlar, ishqalashlar va oʻrashlar, umurtqa pogʻonasini suv ostida tortishlar uchun xonalar koʻzda tutilishi kerak.
Bunda, suv bilan davolashga moʻljallangan xonalar tarkibi va maydoni mazkur ShNQning 6-ilovasiga asosan belgilanishi kerak.
Suv bilan davolashga moʻljallangan xonalar tabiiy mineral suv manbalari, shuningdek sunʼiy tayyorlanadigan davolash suvlaridan foydalanishi kerak.
Davolash vannalari vanna zalida alohida kabinalarda (kiyinish xonalari bilan — har bir kabinada ikkita) koʻzda tutilishi, xizmat koʻrsatish yoʻlagi kamida 1,5 m kenglikda boʻlishi lozim.
Protsedura kabinalari (3,5 — 6 m2) va kiyinish xonalari (2 — 4 m2) pardevorlar (balandligi kamida 2 m) bilan ajratilishi kerak.
Oʻrindiqli aravachadan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslar uchun protsedura xonalarining oʻlchamlari ShNQ 2.07.02-22 ga muvofiq boʻlishi lozim.
44. Shifobaxsh balchiq bilan davolash xonalari quyidagi xonalarni oʻz ichiga olishi kerak:
davolash xonasi;
shifobaxsh balchiq tayyorlash xonasi,
shifobaxsh balchiq saqlash va regeneratsiya qilish uchun xona,
choyshablar,
xolstlar,
brezentlar va boshqalarni yuvish uchun xona.
Protsedura xonalarining maydoni bitta yoki bir nechta protsedura joylari hisobidan protseduralar texnologiyasini hisobga olgan holda koʻzda tutiladi. 1 kushetkali protsedura xonasi kamida 14 m2 boʻlishi lozim.
Loy protseduralarini qabul qilish zali kabinalarni guruhlab joylashtirishni (protseduralar turiga qarab maydoni 4,0-8,0 m2) hisobga olgan holda koʻzda tutilishi, har bir kabinada, odatda, ikkita kiyinish xonasi (zarurat boʻlganda, dush xonalari bilan) koʻzda tutilishi lozim. Protsedura joylari kengligi kamida 1,6 m, loyni tashish uchun aravachalar qoʻllanilganda — 1,8 m boʻlgan texnik yoʻlaklar bilan birlashtirilishi kerak.
Shifobaxsh balchiq bilan davolash xonalari tarkibi va maydoni mazkur ShNQning 6-ilovasiga asosan belgilanadi.
Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun protsedura xonalari ShNQ 2.07.02-22 ga muvofiq boʻlishi lozim.
45. Suv-loy bilan davolash xonalarida, shuningdek issiqlik va elektr bilan davolash xonalarida kiyinish xonalari, dush, hojatxonalar mazkur ShNQning 6-ilovasiga asosan belgilanadi.
46. Vodorod sulfidli suvda ishlaydigan, suv va loy bilan davolash xonalari alohida binolarda joylashgan boʻlishi, yoqimsiz hidlar tarqalishidan himoyalash choralari taʼminlanishi lozim.
47. Iqlim terapiyasi sharoitlarini taʼminlash uchun yozgi xonalar (ayvonlar, balkonlar, lodjiyalar) va rekreatsion maydonchalar bilan bir qatorda maxsus inshootlar (aerotoriylar, aerariylar, aerosolyariylar va boshqalar) koʻzda tutilishi lozim.
Aerotoriyga moʻljallangan xonaning maydoni har bir toʻshak (koyka) uchun 6 m2 miqdorida belgilanadi. Bunda, ushbu xonada sanuzellar va hamshira posti koʻzda tutiladi.
Aerariy va aerosolyariylar binolar tarkibida yoki hududda, suv havzalari va basseynlar yaqinida joylashtirilishi kerak. Bunda, ularning maydoni har bir toʻshakka 4 — 6 m2 hisobida belgilanadi. Aerariy va aerosolyariylarda sanuzellar, dushlar, hamshira postlari koʻzda tutiladi.
Ochiq havoda davolash fizkulturasi va gimnastika mashgʻulotlari uchun maydoncha-terrasalar bitta shugʻullanuvchiga 5 m2 hisobidan (umumiy maydon kamida 60 m2) boʻlishi lozim Gimnastika uchun maydonchalar jihozlar toʻplamini oʻrnatish lozim.
48. Yopiq yoki ochiq basseynlar ShNQ 2.08.02-09 ga asosan loyihalanishi kerak. Bunda, ular oʻz ichiga yordamchi va texnik xonalarni olishi lozim.
Basseynlarning vannalari egri chiziqli, ixtiyoriy shaklda boʻlishi kerak.
49. Oshxonalar binolarning birinchi qavatlarida biriktirilgan bloklarda, issiq sexlarning makoniy izolatsiyasini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Har bir ovqatlanish zalining sigʻimi 250 oʻrindan oshmasligi lozim.
Ovqatlanish zalining maydoni zaldagi bir oʻrindiq uchun 1,6-1,8 m2 hisobidan qabul qilinishi kerak.
Oshxona xonalarining tarkibi va maydoni 1,5-2 smenada ovqatlanishni tashkil etishga moʻljallanishi kerak. Bunda, ushbu xonalar mazkur ShNQning 7-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
100 — 250 oʻrinli oshxona yoki oshxona-klub zalining balandligi kamida 4,2 m boʻlishi lozim.
50. Madaniy-maʼrifiy, dam olishga moʻljallangan xonalarning tarkibi va maydoni ushbu ShNQning 8-ilovasiga asosan loyihalanishi kerak.
Kutubxonalar, kino-videozallar, oʻyin xonalari ShNQ 2.08.02-09 ni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi lozim.
200 oʻringacha sanatoriy-reabilitatsiya muassasalari uchun zaldan dam olish tadbirlari uchun foydalanish bilan klub-oshxonani koʻzda tutishga yoʻl qoʻyiladi.
51. Sanatoriylar maʼmuriy xonalarining tarkibi va maydoni bitta doimiy xodim uchun 6 m2, kanselyariya-qabulxona kamida 12 m2, direktor xonasi 18 — 20 m2, direktor oʻrinbosarlari xonalari 12 — 15 m2, arxiv 6 — 8 m2 va buxgalteriya 12 — 15 m2 boʻlishi lozim.
52. Xoʻjalik va texnik maqsadlar uchun moʻljallangan xonalarning tarkibi ushbu ShNQning 9-ilovasiga asosan belgilanadi.
53. 500 oʻringacha sigʻimli sanatoriyda ikkita bir oʻrinli palatalarga ega izolyator; sigʻimi 1000 oʻringacha boʻlgan sanatoriyda esa, toʻrtta bir oʻrinli palatalari mavjud boʻlgan izolyator koʻzda tutilishi lozim. Izolyatorda shifokor (hamshira) xonasi va sanitariya xonasi boʻlishi zarur.
Maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim yoshdagi bolalarga moʻljallangan sanatoriylarda izolyator ushbu sanatoriy sigʻimining kamida 2 foiz koykalari hisobidan koʻzda tutiladi.
5-bob. Binolarning muhandislik uskunasi
1-§. Isitish, ventilatsiya va konditsiyalash
55. Sanatoriylar binolarining muhandislik uskuna tizimlari ushbu ShNQning 5-bobi hamda ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq boʻlishi lozim.
56. Issiqlik taʼminoti, isitish, ventilatsiya, havoni konditsiyalash tizimlari ShNQ 2.08.02-09 va QMQ 2.04.05-97 hamda ushbu bob koʻrsatmalariga muvofiq mikroiqlim va havo muhitining normalashtirilgan parametrlarini taʼminlashi lozim.
Tibbiyot muassasalarida ovqat tayyorlash va kir yuvish xizmatlari uchun issiqlik taʼminoti, isitish, ventilatsiya va issiq suv taʼminotini loyihalashda QMQ 2.04.01-98 hamda QMQ 2.04.05-97 ni va ushbu bob koʻrsatmalarini bajarish lozim.
Issiqlik punktlari, isitish, ventilatsiya va havoni konditsiyalash tizimlari jihozlarini joylashtirishda QMQ 2.01.08-19 ga rioya qilish zarur.
57. Isitish asboblarining yuzasi silliq, chang adsorbsiyasini istisno qiluvchi va yuvish hamda dezinfeksiya qiluvchi eritmalar taʼsiriga bardoshli boʻlishi lozim.
58. Isitish asboblari yorugʻlik tushadigan derazalar ostida (tekshirish, taʼmirlash va tozalash uchun ochiq joylarda), sof pol sathidan kamida 100 mm va devor yuzasidan kamida 60 mm masofada joylashtirilishi lozim.
59. Binolardagi ventilatsiya havo massalarini havoning tozaligiga nisbatan past talablarga ega boʻlgan zonalar (xonalar)dan yuqori talablarga ega xonalarga oqib oʻtish ehtimolini istisno qilishi lozim.
60. Ventilatsiya tizimlarini loyihalashda QMQ 2.01.08-19 ga muvofiq amalga oshiriladi.

Xonalar

Havoning hisobiy harorati, °C

1 h mobaynida havo almashuvining tezligi (karralik), kamida

Xona tipi

Davolash loyini isitish uchun xonalar

16

4

R1

Kleyonka va brezentlarni yuvish va quritish uchun xonalar

16

9

R1

Loyni regeneratsiyalash va saqlash uchun basseyn

12

1

R1

Gidropatiya zali

25

8

R1

Suvda harakatlanish bilan davolash uchun basseynli xona

25

5

R1

Oshqozon yuvish xonasi

22

3

R1

Gastroduodenal yuvish uchun xona

22

5

R1

Izohlar:
1. Vodorod sulfidi ajratadigan mineral suvlar va davolash loylaridan foydalanganda, havo almashinuvi xona havosida uning konsentratsiyasi sanitariya talablari bilan koʻzda tutilgan darajaga pasayishini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak. Bunday xonalardan havoni chiqarib yuborish, odatda, vannalar yaqinida oʻrnatiladigan havo tortish moslamalari orqali taʼminlanishi lozim.
2. Talab qilinadigan siyraklanish R1 (ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq) boʻyicha xona tipi — har bir eshik orqali qoʻshni xonalardan 50 m3/h miqdorida havo kirishini taʼminlaydigan siyraklanishi talab etiladi.
61. Havo tortish shkaflari oʻrnatilgan xonalarda toza havoni 70 foiz miqdorini xonalarga va 30 foiz miqdorini yoʻlaklar va qoʻshni xonalarga uzatib berish koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
62. Rentgen xonasida sunʼiy induksiyali mustaqil uzatish va chiqarish ventilatsiya tizimlarini loyihalash lozim.
63. Uxlash xonalarining chiqarish ventilatsiyasini sanitariya uzellari orqali tabiiy induksiyali qilib koʻzda tutish lozim.
2-§. Vodoprovod va kanalizatsiya
64. Sanatoriylar binolarida ShNQ 2.08.02-09 hamda QMQ 2.04.01-98 ga muvofiq loyihalashtirilgan xoʻjalik-ichimlik suvi, yongʻinga qarshi va issiq suv taʼminoti, kanalizatsiya va oqovalar koʻzda tutilishi lozim.
Xoʻjalik-maishiy ehtiyojlar uchun qoʻshimcha ravishda quyosh issiq suv taʼminoti qurilmalaridan foydalanishi lozim. Quyosh issiq suv taʼminoti qurilmalari QMQ 2.04.01-98 va ShNQ 2.04.16-23 ga muvofiq loyihalash lozim.
Iqlim bilan davolash inshootlari maydonining hisobiy koʻrsatkichlari mazkur ShNQning 10-ilovasida nazarda tutilgan.
65. Davolash protseduralariga suv sarfi normalarini, asboblarning bir vaqtning oʻzida ishlash foizini va suvning hisobiy temperaturasi mazkur ShNQning 11-ilovasini hisobga olgan holda qabul qilish lozim.
66. Loyni yuvish uchun dushlar pedalli yoqish, shuningdek setkali statsionar rojokdan tashqari, egiluvchan shlangli setka bilan jihozlanishi lozim.
Ushbu dushlarga chuchuk suv suv haroratini 35 — 37 °C da ushlab turishni taʼminlovchi termolegulyator bilan jihozlangan guruh smesitel orqali sovuq va issiq suv baklaridan (sigʻimi bitta xizmat koʻrsatiladigan toʻshakka kamida 100 l) uzatiladi.
67. Basseynlardagi suv harorati 24 — 27 °C chegarasida, tayanch-harakat apparati va periferik asab tizimi kasalliklari bor bemorlar uchun sanatoriylarda 28 — 33 °C chegarasida ushlab turilishi lozim.
68. Oqova suvlarni loy protseduralari uchun xonalardan, loy oshxonasidan, brezentlarni yuvish xonasidan, loyni saqlash va regeneratsiya qilish xonasidan gidravlik qulf va yechiladigan panjaralar bilan jihozlangan yigʻma loy tindirgichga chiqarish koʻzda tutilishi lozim.
3-§. Elektrotexnika qurilmalari
69. Sanatoriylarning elektrotexnika qurilmalari ShNQ 2.08.02-09, ShNQ 2.04.17-19 hamda QMQ 2.04.20-98 ga muvofiq belgilanishi kerak.
Elektrpriyomniklar elektr taʼminotining ishonchlilik darajasi ShNQ 2.08.02-09 ga muvofiq taʼminlanishi lozim. Binolarni yongʻin signalizatsiyasi va avtomatik yongʻin oʻchirish tizimlari bilan jihozlashni ShNQ 2.08.02-09 va ShNQ 2.01.02-04 ga muvofiq amalga oshirish lozim.
70. Shahar va mahalliy aloqa telefonlari xonalarning barcha asosiy guruhlarida koʻzda tutilishi lozim.
71. Oʻyinlar, ochiq havodagi mashgʻulotlar, raqslar uchun pavilonlar radiolashtirilgan va elektr yoritishga ega boʻlishi lozim.
72. Qoʻshimcha elektr taʼminoti bilan taʼminlash uchun ShNQ 2.04.15-23 ga muvofiq fotoelektr stansiyalarni qoʻllash kerak.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Sanatoriylar asosiy xonalarining kengligi

Xonalar nomi

Kenglik, m, kam boʻlmagan

Yashash xonalari

2,4

Davolash-diagnostika

2,4-3,2

Bogʻlash xonalari, xirurg, urolog, ginekolog, ortoped xonalari

3,2

Rentgenning protsedura xonalari

4,0

Yashash korpuslarining yoʻlaklari

1,8

Davolash-diagnostika xonalari guruhida kutish joylari sifatida foydalaniladigan yoʻlaklar:

2,4 — 2,8

xonalarning bir tomonlama joylashishida

3,2

xonalarning ikki tomonlama joylashishida

2,0

Kutish joylari sifatida ishlatilmaydigan yoʻlaklar

Maʼmuriy xonalar guruhidagi yoʻlaklar

1,6

Izoh: Suv-loy bilan davolash xonalarida yoʻlaklar texnologik talablarga koʻra koʻzda tutiladi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Sanatoriyning qabulxona-vestibyul guruhi xonalarining tarkibi va maydoni

Xonalar

Xonalar maydoni, m2, sanatoriydagi oʻrinlar sonida

400-500

600-1000

Garderob xonasi bilan vestibyul

1 oʻringa 0,3 m2 hisobidan

Registratura xonasi (yoki vestibyuldagi zona)

10 — 12

15 — 18

Bosh shifokor xonasi

14 — 16

16 — 18

Navbatchi shifokor xonasi

12 � 14

14

Yuk saqlash kamerasi

15 — 20

30 — 35

Sartaroshxona

24

36

Kompleks maishiy xizmat punkti (narsalarni yuvishga va kimyoviy tozalashga qabul qilish,
poyabzal taʼmirlash )

12 — 16

18

Transport agentligi punkti (vestibyulda)

6 — 10

8 — 12

Aloqa boʻlimi (vestibyuldagi zona)

10 — 12

12 — 16

Hojatxonalar (shlyuzdagi umivalnik bilan)

6

6

Izoh: Dam oluvchilarga savdo-maishiy xizmat koʻrsatish uchun xonalar mahalliy sharoitlarni hisobga olgan holda koʻzda tutiladi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
30 — 50 oʻrinli boʻlim xonalarining tarkibi va maydoni

Xonalar

Xonalar maydoni, m2

Yashash (yotoq) yacheykalari

loyihalashtirishga topshiriq boʻyicha

Shifokor xonasi

12

Protsedura xonasi

12

Mehmonxona-xoll (yoʻlakning yorugʻlik choʻntagi)

30

Kirxona

8

Kiyim tozalash va dazmollash xonasi

12

Umumiy foydalanish uchun sanitariya uzeli (shlyuzdagi umivalnik bilan), tozalash uchun inventar xonasi

6

Hamshira posti

Topshiriq boʻyicha

(6)

Izohlar:
1. Yashash (yotoq) yacheykalari (yoki nomerlari) yashash uchun turli qulaylikda (bitta yoki bir nechta xonalar, dahlizlar va sanitariya uzellari) koʻzda tutiladi, xonalar tarkibi loyihalashtirishga topshiriq bilan belgilanadi.
2. Xizmat koʻrsatish xonalari texnologik, sanitariya talablariga muvofiq (davolash jarayonining xususiyatlarini hisobga olgan holda) koʻzda tutiladi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Sanatoriy yotoq korpusi yordamchi xonalarining tarkibi va maydoni

Xonalar

Maydoni, m2, sanatoriydagi oʻrinlar sonida

250

500

1000

Inyeksiya xonasi (sterilizatsiya xonasi bilan)

18

18

18

Protsedura xonasi (klizma qilish xonasi)

8

8

2 po 8

Xoʻjalik ishlari boʻyicha hamshira xonasi

10

10

10

Toza va ishlatilgan choyshablar omborxonasi

2x6

2x8

2x10

Inventar uchun omborxona

10

10 — 12

15

Izoh: Yotoq korpusi tarkibidagi tibbiy xizmat koʻrsatish xonalari texnologik talablarga koʻra aniqlanadi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Oshqozon-ichak, qon aylanish organlari, harakatlanish va asab tizimi organlarini davolash uchun sanatoriylardagi davolash-diagnostika boʻlimining tarkibi va maydoni

Xonalar nomi

Xonalar maydoni, m2, joylar sonida

500 oʻrin

1000 oʻrin

1

2

3

Laboratoriya

Kuniga 150 analizlar uchun

Kuniga 250 analizlar uchun

Qon namunalarini olish xonasi

12

12

Tayyorlash xonasi bilan gastroskopiya xonasi (ovqat hazm qilish organlarini davolashda)

32

32

Meʼda shirasini olish uchun xona (yordamchi xona bilan)

10+4

10+4

Kabinaga ega namunalarni qabul qilish va saralash uchun xona

6

6

Laboratoriya mudirining xonasi

8

10

Omborxona

6

6 — 8

Xodimlar sanuzeli

3

3

Klinik boʻlim

Klinik preparatorxona

18

18

Laborantlar xonasi

10

12

Yuvish xonasi

10

12

Laborantlar xonasi (gematologik)

10

10

Biokimyoviy boʻlim

Biokimyoviy tadqiqotlar uchun laborantlar xonasi

16

16

Vazn oʻlchash xonasi

4

4

Preparatorxona boks bilan (bakteriologik)

18+3

18+3

Sredovarka

8

8

Yuvish xonasi

10

10

Avtoklav xonasi

10

10

Xodimlar uchun dushxona

3

3

Rentgen-diagnostika boʻlimi:

protsedura xonasi 2 shtativ uchun

42

42

boshqarish xonasi

10

10

fotolaboratoriya

10

10

umivalnik bilan hojatxona

3

3

Funksional diagnostika boʻlimi

Elektrokardiogramma (EKG) xonasi

20

24

Perifirik qon aylanish tizimini tekshirish xonasi

15

15

Asosiy modda almashinuvini tekshirish xonasi

18

18

Drenajli rektoromanoskopiya xonasi

18+2

18+2

Elektrofiziologik tadqiqotlar xonasi

12

12

Funksional tadqiqotlar xonasi

12 — 18

12 — 18

Shifokor-konsultantlar xonalari:

otolaringologiya (LOR) va oftalmologiya qorongʻi kabina bilan

22+8

22+8

Ginekolog (urolog)

18+6

18+6

Stomatologiya xonalari:

terapevtik

14 — 21

20 — 28

xirurgik (1 kresloga)

14

14

protezlash xonasi

16 — 20

16 — 20

tish texnika laboratoriyasi

15

15

Dorixona va avtoklav:

dorixona avtoklav-sterilizatsiya

12

18

12

24

Muolaja xonalari:

Vanna zali (6 m2 li alohida kabinalarda vannalar har bir vannada yechinish uchun ikkita kabina bilan)

12 kabinalar uchun

24 kabinalar uchun

Dush zali:

5 dush qurilma uchun kafedraga ega zal

25

25

kiyinish xonasi

10

10

Oʻrash uchun xona

12

12

Suvosti dush-massaj xonasi (2 m2 dan yechinish uchun 2 kabinali)

18

18 tadan 2 ta

Suv ostida ichaklarni yuvish uchun vannali xona (oshqozon-ichak sanatoriylari) uchun)

18

18 tadan 2 ta

Ichaklarni yuvish va mikroklizmalar uchun xona (oshqozon-ichak sanatoriylari uchun):

6 m2 dan kabinalarga ega xona

30

48

yordamchi xona

12

12

Vaginal sugʻorish xonasi (har bir muolaja joyi uchun 6 m2)

18

36

Oshqozon yuvish xonasi

12

12

Vanna boʻlinmasidagi xodimlar xonasi

8

8

Kontrast vannalar uchun xona

36

36

Elektrnurterapiyasi xonasi:

kabinali zal (4 — 6 m2)

42 — 50

90 — 100

yordamchi xona

8

8

Aeroiondavolash xonasi

15

15

Ingalyatoriy:

xona

18

27

sterilizatsiya xonasi

7

7

Kislorod terapiyasi xonasi

16

16 — 20

Parafin-ozokeritli davolash xonasi:

6 m2 li kabinalarga ega zal

18

24

yordamchi xona

8

8

Guruhli mashgʻulotlar uchun davolash

jismoniy tarbiya zali:

zal

kiyinish xonalari (erkaklar va ayollar uchun)

kiyinish xonalarida sanuzellar va dushxonalar

sport anjomlari uchun omborxona

60÷100

12 tadan 2 ta

Ikkita zal 60÷100

18 — 20 tadan 2 ta

sanitariya asboblarini oʻrnatishni hisobga olib

6

12

Shaxsiy mashgʻulotlar uchun davolash

jismoniy tarbiya xonasi

15

15 tadan 2 ta

Instruktor xonasi

8

8

Massaj xonasi (8 m2 li kabinalar bilan)

40

80

Mexanoterapiya xonasi (har bir muolaja joyiga 4 m2)

18 — 20

18 — 20

Quruq tortish (vityajeniye) xonasi

18

18

Davolash basseyni:

suv havzasi yuzasi 6x12 m boʻlgan basseyn xonasi

150

150

kiyinish xonalari (erkaklar va ayollar uchun)

12

20 tadan 2 ta

dushxonalar va hojatxonalar

6

8

Suvloy bilan davolash xonalarida bemorlar uchun dam olish xonasi

30

50

Bemorlar uchun hojatxonalar (shlyuzlardagi umivalniklar bilan)

12

24 — 30

Maʼmuriy xonalar

Bosh shifokor xonasi

18

20

Bosh shifokor oʻrinbosari, shifokor fizioterapevt (boʻlim boshligʻi) xonalari

12 — 14

12 — 16

Uslubiy xona, kutubxona

25 — 36

40 — 48

Bosh hamshira xonasi

10

10

Meditsina arxivi

6 — 10

10 — 12

Xodimlar uchun xonalar (garderob, dush, sanuzel bilan)

24

30

Xodimlar uchun hojatxonalar (shlyuzlardagi umivalniklar bilan)

9

12

Vestibyul, xollar

75

120

1. Xonalar tarkibi va maydoni sanatoriyning maqsadi, profili, sigʻimi, umumkurort obyektlar (poliklinikalar, markaziy laboratoriyalar va boshqalar)dan foydalanish imkoniyatiga bogʻliq holda mahalliy sharoitlar boʻyicha loyihalashtirishga topshiriq bilan belgilanadi.
2. Davolash-diagnostika boʻlimini bir nechta qavatlarda joylashtirishda har bir qavatda hojatxonalar boʻlishi kerak.
3. Kutish va qisqa muddatli dam olish joylari koridorlarning yorugʻlik “choʻntaklarida” joylashtiriladi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Fizioterapiya boʻlimi xonalarining maydoni va tavsiya etiladigan tarkibi

T/r

Xonalar nomi

Maydon, m2 (kamida)

1

2

3

Fizioterapiya

Elektr va nur bilan davolash

1.

Elektr va nur bilan davolash xonasi (xona qoshida maydoni 8 m2. boʻlgan prokladkani yuvish xonasi koʻzda tutiladi)

1 ta kushetkaga 6, lekin 12 dan kam emas

2.

Qorin boʻshligʻida muolajalarni oʻtkazish xonasi 1 ta ginekologik kreslo uchun

12

3.

Mikrotoʻlqinli terapiya xonasi

1 ta kushetkaga 6, lekin 12 dan kam emas

4.

Ultra yuqori chastotali terapiya xonasi

1 ta kushetkaga 6, lekin 12 dan kam emas

5.

Lazer terapiyasi xonasi

1 ta kushetkaga 12

6.

Refleksoterapiya xonasi

1 ta kushetkaga 12

Ingalyatoriy

7.

Ingalatsiya zali

1 ta joy uchun 3, lekin 10 dan kam emas

8.

Individual ingalatsiya xonasi

12

Fotariy

9.

Nurlanish xonasi

Asbob-uskuna oʻlchamlari bilan belgilanadi, lekin kamida 16

10.

Kiyinish xonasi

9

11.

Boshqaruv pulti

4

12.

Elektr uyqu bilan davolash xonasi (shlyuz bilan)

1 ta kushe�kaga 6, lekin 12 dan kam emas

13.

Guruhda aeroion, aerozol va elektr aerozol terapiya xonasi

1 ta joy uchun 2, lekin 12 dan kam emas

14.

Individual aeroion, aerozol va elektr aerozol terapiya xonasi

12

15.

Xodimlar xonasi

10

Issiqlik bilan davolash

16.

Issiqlik bilan davolash xonasi

1 ta kushetkaga 6, lekin 12 dan kam emas

17.

Parafin va ozokeritni isitish xonasi

8

18.

Oʻrash xonasi

1 ta kushetkaga 6, lekin 12 dan kam emas

19.

Prokladkalarni qurilish xonasi

8

20.

Tibbiy hamshira xonasi

8

Suv bilan davolash

21.

5 ta dush qurilmasiga ega kafedrali dush zali

25

22.

Dush zali qoshidagi kiyinish xonasi

10

23.

Toʻrt kamerali vannalar xonasi

1 ta vannaga 6, lekin 12 dan kam emas

24.

Vanna zali

1 ta vannaga 8, lekin 12 dan kam emas

25.

Echinib kiyinish kabinasi

2

26.

Subakval vanna xonasi

18

27.

Serovodorodli (rodonli) vanna xonasi

12

a) vanna xonasi

1 ta vannaga 8, lekin 12 dan kam emas

b) eritmani tayyorlash laboratoriyasi

10

v) reaktivlar ombori

8

g) vanna xonasi va kiyinish kabinasi oʻrtasidagi shlyuz

2

28.

Suv osti massaj-dush vanna xonasi

12

29.

Suvda harakatlanish bilan davolash uchun vanna xonasi

32

30.

Davolash suzish basseyni xonasi (10 kishilik)

180

31.

Davolash-suzish basseyni qoshidagi dushxonaga ega kiyinish xonasi

18

32.

Dush kabinali xodimlar xonasi

1 ta dush uchun 1,5, lekin 8 dan kam emas

Shifobaxsh balchiq bilan davolash

33.

Shifobaxsh balchiq bilan davolash zali

1 ta kushetkaga 8, lekin 12 dan kam emas

34.

Shifobaxsh balchiq bilan davolash zali qoshidagi xonalar

a) yechinib-kiyinish kabinasi

2

b) dush kabinasi

2ta kushetkaga 1ta kabina

35.

Ginekologiya muolajalari xonasi

a) shifobaxsh balchiq bilan davolash xonasi

1ta kushetkaga 14, bittadan ortiq boʻlsa — maydon 6ga koʻpaydi

b) dush kabinasi

1ta kushetkaga 1ta kabina

v) kiyinish kabinasi

1 ta kushetkaga 2

36.

Shifobaxsh balchiq tayyorlash xonasi

1 ta kushetkaga 3, lekin 18dan kam emas

37.

Dush kabinali xodimlar xonasi

1 ta xodimga 2, lekin 8 dan kam emas

38.

Choyshab, matolar, brezentlarni yuvish va quritish xonasi

1 ta kushetkaga 3, lekin 18 dan kam emas

39.

Shifobaxsh balchiqni saqlash va regeneratsiya qilish xonasi

12

Davolash jismoniy tarbiyasi, mexanoterapiya va mehnat terapiyasi

40.

Individual mashgʻulotlar uchun davolash jismoniy tarbiyasi xonasi

12

41.

Guruhli mashgʻulotlar uchun davolash jismoniy tarbiyasi zali

1 ta joyga 5, lekin 20 dan kam emas

42.

Dush kabinasi (zaldagi 8 ta joyga 1 ta dush setkasi, lekin 1 tadan kam emas)

1 ta dush setkasiga 2,4

43.

Kiyinish xonasi

zaldagi 1ta joyga 1,3, lekin 10 dan kam emas

44.

Jihozlar ombori

6

45.

Massaj xonasi

1ta kushetkaga 8, lekin 10dan kam emas

46.

Xodimlar xonasi

12

47.

Mexano- va mehnat terapiyasi xonasi

1 ta joyga 4, lekin 12 dan kam emas

Fizioterapiya boʻlimining umumiy xonalari

48.

Boʻlim mudiri xonasi

12

49.

Shifokor xonasi

12

50.

Metodist xonasi

10

51.

Yigʻishtirish buyumlari va kir kiyimlar-choyshablar ombori

4

52.

Toza kiyim-choyshablar ombori

4

53.

Hojatxona (1 ta bemorlar uchun va 1 ta xodimlar uchun)

3x2

54.

Kutish zali

Bitta tashrif buyuruvchi uchun 1,2

55.

Fizioterapevtik apparaturani joriy taʼmirlash xonasi

12

56.

Koʻchma fizioterapevtik apparatura xonasi

12

57.

Karbonat kislotali ballonlarni saqlash xonasi

10

ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Sanatoriylarda ovqatlanish xonalarining tarkibi (xomashyoda ishlashda)

Xonalar

Xonalar maydoni, m2, sanatoriyning sigʻimida

250 oʻrin

500 oʻrin

1000 oʻrin

1

2

3

4

Ovqatlanish zali — har biri 250 oʻrindan koʻp boʻlmagan, 1,6-1,8 m2/1 joy hisobidan, 2 smenaga yoʻl qoʻyiladi

Tarqatish punkti

14

20

40

Ofitsiantlar uchun xonalar

6

8

8

Sovuq sex

10

12

17

Issiq sex

50

75

125

Bufet

8

8

8

Non saqlash va kesish uchun xona

7

8

11

Goʻsht sexi va baliq sexi

18

20

25

Sabzavot sexi

14

18

30

Tuxumni qayta ishlash zonasiga ega parranda sexi

10

12

16

Ishlab chiqarish mudiri xonasi

6

8

8

Oshxona idishlarini yuvish xonasi

20

24

40

Serviz xona

7

10

16

Oshxona idishlarini yuvish xonasi

8

10

16

Konditer sexi

14

16

24

Diyet shifokor, diyethamshira xonasi

9

9

9

Sovitish kameralari quyidagilarni saqlash uchun:

goʻsht va yarim tayyor goʻsht mahsulotlari

7

7

10

sut mahsulotlari, yogʻlar va gastronomiya mahsulotlari

9

10

13

mevalar, rezalar, ichimliklar

5

6

9

baliqlar

6

6

6

piщevix otxodov

4

5

6

Quruq mahsulotlar omborxonasi

9

11

14

Sabzavotlar omborxonasi

8

10 — 12

15 — 20

Mahsulotlar sutkalik zaxirasi omborxonasi

6

6

8

Yuk ortish xonasi

13

16

24

Omborxona va tara yuvish xonasi

7

9

14

Xodimlar xonalari (ovqatlanish)

8

8

13

Omborchi xonasi

-

6

6

Xodimlar uchun garderob xonalar (alohida erkaklar va ayollar uchun)

12 — 16

18

24

Dushxonalar, hojatxonalar (ayollar shaxsiy gigiyena xonasi bilan)

8

11

20

Inventar omborxonasi

5

7

15

Toza choyshablar uchun xona

5

6

9

Ishlatilgan choyshablar uchun xona

4

6

8

Tashrif qiluvchilar uchun hojatxonalar (shlyuzlardagi umivalniklar bilan)

9

12

24

Izohlar:
1. Vestibyullarda yoki ovqatlanish zallariga olib boruvchi yoʻlaklarda umivalniklarni koʻzda tutish lozim (ovqatlanish zalidagi 50 oʻringa bitta umivalnik).
2. Ovqatlanish xonasini alohida turgan binoda joylashtirishda garderobi va hojatxonalari boʻlgan vestibyulni koʻzda tutish lozim.
3. Xonalar tarkibi va maydoni ishlab chiqarish hajmini hisobga olgan holda mahalliy sharoitlar boʻyicha belgilanadi.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Madaniy-ommaviy klub xonalarining tarkibi va maydoni

Xonalar nomlanishi

Xonalar maydoni, m2, sanatoriy sigʻimida

250 oʻrin

500 oʻrin

1000 oʻrin

Tomosha zali (katta ekranda video namoyish bilan)

Loyihalashtirishga topshiriq boʻyicha (50 foiz sigʻimga)

Foye

zaldagi 1 oʻringa 0,6 m2

Foyeda mebel omborxonasi

8 — 10

10

10

Tomosha zali uchun sport anjomlari va mebel omborxonasi

zaldagi 1 oʻringa 0,05 m2

Estrada

36 — 50

54

54 — 84

Hajmli dekoratsiyalar; butaforiya va mebel; elektroapparatura omborlari

8

8

13

Yongʻin-qutqaruv posti xonasi

-

-

10

Artistlar uchun xonalar

15

15 tadan 2 ta

15 tadan 2 ta

Estrada tomoshalari ishtirokchilari uchun hojatxona (shlyuzdagi umivalnik bilan)

3

3

3

Qoʻl tennisi oʻyinlari uchun xona

36

36

36 tadan 2 ta

Radiouzel

6

10

10

Madaniyat xodimi xonasi

10

10

10

Klub mehmonxonasi

30

40

50

Toʻgaraklar xonalari

30

30 tadan 2 ta

30 tadan 2 ta

Kutubxona:

kitob berish kafedrasi uchun joy

5

5

5

kitob ombori

13

13

23

qiroatxona

20

30

40

kitoblarga ishlov berish xonasi

10

10

10

Tashrif buyuruvchilar uchun hojatxonalar (shlyuzdagi umivalnik bilan)

hisob-kitob boʻyicha ShNQ 2.08.02-09* ni hisobga olgan holda (klub muassasalari uchun)

ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Xoʻjalik maqsadlari uchun moʻljallangan xonalar tarkibi va maydoni

Xonalar nomlanishi

Xonalar maydoni, m2, sanatoriy sigʻimida

250 oʻrin

500 oʻrin

1000 oʻrin

Taʼmirlash ustaxonasi (uskunalar va inventarni taʼmirlash boʻyicha)

20

40

60

Rentgen plyonkalari arxivi* (alohida kirish bilan)

10

10

20

Sport anjomlari omborxonasi

16 — 20

20

36

Ombor xonalari (oziq-ovqat va moddiy)

50

70

100

Navbatchi xodimlar xonalari, yongʻin-qutqaruv posti

12

15

18

* Portlash-yongʻin xavfi boʻlgan plyonkalar arxivini alohida binoda joylashtirish kerak.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Iqlim bilan davolash inshootlari maydonining hisobiy koʻrsatkichlari

Inshootlar

1 oʻringa maydon, m2

Gimnastika maydonchasi

5-6

Suzish basseynining suv oynasi

5-6

Aerariy, aerosolyariy

3,5 — 5,0

Aerotoriy (ochiq havoda uxlash uchun)

4,5 — 6

Plyaj

5 — 7

Tinch dam olish uchun maydoncha

5 — 7

Izohlar:
1. Kiyinish xonasining maydoni har bir joy uchun 0,8 — 1,0 m2 hisobidan qabul qilinadi. Kiyinish xonalarida umivalniklar va oyoq vannalari (xonada 1-2 asbob), shuningdek, hojatxonalar koʻzda tutiladi. Dushxonalarda 8 — 12 oʻringa 1 dush setkasi, basseynlarning dushxonalarida 6 — 8 oʻringa 1 setka koʻzda tutiladi.
2. Tibbiy xodimlar uchun xona kamida 12 m2 boʻlishi lozim.
ShNQ 2.08.03-21 “Sanatoriylar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Davolash muolajalari uchun suv sarfi normasi

Muolaja nomlanishi

Suv sarfi, l/s

Hisobiy sarf, l/s

Asboblarning bir vaqtda ishlash foizi

Suvning hisobiy harorati, °C

Vanna (xvoyali, karbonat angidridli, marjonli)

900

2.0

75

38

Subakval vanna (ichakni yuvish uchun)

700

2.0

75

37

Loyni yuvib yuborish uchun dush*

200

0,2

100

37

Suv bilan davolash kafedrasi (gidropatiya)**

3000

1,7

100

38

Suv osti dush-massaj uchun vanna

500

2,0

100

38

Suvda vertikal tortish uchun vanna (4x3x2 m)

Suvni almashtirish hisobidan:

har kuni — 10 foiz va har hafta — 100 foiz

Kontrast vanna (2x2 m) 2 dona

800

2,0

100

38 ta bitta va 25 ta boshqa vannada

Davolash basseyni (5x12 m)

Basseynda suvni almashtirish hisobidan

har kuni — 10 foiz; har hafta — 100 foiz

37

* Bitta muolaja kushetkasi uchun.
** Ikkita muolajani bir vaqtda bajarishda.
Izohlar:
1. Suv sarfi muolajalardan keyin vanna yuvishni hisobga olib koʻrsatilgan (xarajatning 15 foiz).
2. Dushlarda loyni yuvib tushirish uchun suv sarfi bitta muolaja kushetkasi uchun koʻrsatilgan.