Ushbu Qonunning maqsadi pochta aloqasi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Pochta aloqasi to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining pochta aloqasi to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

adresat — o‘ziga pochta yoki kuryerlik jo‘natmasi jo‘natilayotgan yuridik yoki jismoniy shaxs;

yozma xat-xabarlar — oddiy va ro‘yxatga olinadigan xatlar, pochta varaqchalari, banderollar, mayda paketlar, ko‘zi ojizlar uchun jo‘natmalar va “M” qoplari;

kuryerlik jo‘natmalari — jo‘natilishi pochta kuryeri orqali amalga oshiriladigan, hujjatlar va (yoki) tovar joylanmasi mavjud bo‘lgan jo‘natmalar;

posilka — belgilangan o‘lchamdagi, og‘irlikdagi va o‘rovdagi tovar joylanmasi mavjud bo‘lgan, ro‘yxatga olinadigan pochta jo‘natmasi;

pochta aloqasi — pochta aloqasi vositalari va obyektlarining yagona ishlab chiqarish-texnologiya majmuidan iborat bo‘lgan, pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatilishini ta’minlaydigan aloqa turi;

pochta aloqasi vositalari — pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish uchun foydalaniladigan binolar, yashash uchun mo‘ljallanmagan joylar, uskunalar, taralar, texnika va transport vositalari;

pochta aloqasining milliy operatori — O‘zbekiston Respublikasi doirasida pochta aloqasi xizmatlari bozoridagi talabni qanoatlantirish, majburiy ravishda universal pochta xizmatlari ko‘rsatish bo‘yicha vazifalarni va Umumjahon pochta ittifoqining hujjatlaridan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarish vazifalari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan o‘z zimmasiga yuklatilgan pochta aloqasi operatori;

pochta aloqasi obyektlari — pochta aloqasi operatorining alohida bo‘linmalari (pochtamtlar, pochta aloqasi bog‘lamalari, bo‘limlari, punktlari, shuningdek boshqa bo‘linmalar);

pochta aloqasi operatori — mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquqlar asosida pochta aloqasi tarmog‘iga egalik qiluvchi va faoliyatning asosiy turi sifatida pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;

pochta aloqasi provayderi — pochta aloqasi operatorlarining tarmog‘i orqali pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatuvchi yuridik shaxs;

pochta aloqasi tarmog‘i — pochta aloqasi vositalari, obyektlari va pochta yo‘nalishlarining majmui;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natish — pochta va kuryerlik jo‘natmalarini qabul qilish, ularga ishlov berish, ularni saqlash, tashish, yetkazib berish (topshirish) bo‘yicha texnologik operatsiyalar majmui;

pochta jo‘natmalari — pochta jo‘natmasida ko‘rsatilgan pochta manzili bo‘yicha adresatga jo‘natish uchun pochta aloqasi operatori yoki provayderi tomonidan qabul qilingan yozma xat-xabar jo‘natmalari, posilkalar, pul mablag‘larining pochta o‘tkazmalari;

pochta yo‘nalishi — transport vositalarining pochta va kuryerlik jo‘natmalari almashinuvini amalga oshirish uchun pochta aloqasi obyektlari o‘rtasida, shuningdek pochta va kuryerlik jo‘natmalarini qabul qilish va (yoki) yetkazib berish uchun pochta aloqasi obyektlari va foydalanuvchilar o‘rtasida belgilangan tartibda tasdiqlangan harakatlanish yo‘li;

pochta kuryeri — pochta aloqasi operatorining yoki provayderining xodimi yoxud ro‘yxatga olinadigan pochta va (yoki) kuryerlik jo‘natmasini bevosita jo‘natuvchidan pochta aloqasi obyektlaridan tashqarida qabul qiladigan va (yoki) bunday pochta va (yoki) kuryerlik jo‘natmasini adresatga topshiradigan, pochta aloqasi operatori yoki provayderi bilan shartnomaga ega bo‘lgan jismoniy shaxs;

pochta xizmati — pochta jo‘natmalarini bir pochta aloqasi obyektidan (pochta qutisidan, pochtomatdan) boshqa pochta aloqasi obyektiga (abonentning pochta javoniga (qutisiga), pochtomatga) jo‘natish bo‘yicha pochta aloqasi xizmati;

pul mablag‘larining pochta o‘tkazmasi — pochta jo‘natmasi bo‘lib, jo‘natuvchi uning vositasida o‘zi pochta aloqasi operatoriga to‘lagan pul mablag‘lari summasini adresatga to‘lashni topshiradi.

Pochta aloqasi sohasidagi asosiy prinsiplar quyidagilardan iborat:

qonuniylik;

O‘zbekiston Respublikasi hududida barcha pochta aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchilar (bundan buyon matnda foydalanuvchi deb yuritiladi) uchun universal pochta xizmatlaridan foydalana olish;

pochta aloqasi sohasidagi texnik talablar, normalar va qoidalarning yagonaligi;

foydalanuvchilar huquqlari va qonuniy manfaatlarining ta’minlanishi;

pochta aloqasining siriga rioya etilishi;

xalqaro pochta va kuryerlik jo‘natmalari tranzitining erkinligi.

Pochta aloqasi sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:

universal pochta xizmatlaridan foydalana olishni va ularning sifatini ta’minlash;

pochta aloqasining xavfsizligini va sirini ta’minlash;

majburiy texnik talablar, normalar va qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish;

pochta aloqasini xalqaro normalar va standartlarga muvofiq rivojlantirish;

investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;

davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish;

ilg‘or innovatsion, axborot va kommunikatsiya texnologiyalari joriy etilishini rag‘batlantirish;

xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

pochta aloqasi sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini ta’minlaydi;

pochta aloqasi sohasidagi davlat dasturlarini tasdiqlaydi va amalga oshirilishini ta’minlaydi;

pochta aloqasining milliy operatorini tayinlaydi;

davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlarining, mahalliy davlat hokimiyati organlarining pochta aloqasi sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi;

Favqulodda vaziyatlarda pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish tartibini belgilaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi pochta aloqasi sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).

Vakolatli davlat organi:

pochta aloqasi sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;

pochta aloqasi sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi;

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarini tasdiqlaydi;

pochta to‘lovining davlat belgilari namunalarini, Pochta to‘lovining davlat belgilari to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlaydi, pochta markalarining muomalaga kiritilishini va muomaladan chiqarilishini amalga oshiradi, shuningdek pochta markalarini kolleksiyalash turkumiga o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qiladi;

pochta to‘lovi davlat belgilarining davlat kolleksiyasini shakllantiradi, Pochta to‘lovining davlat belgilari davlat kolleksiyasi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlaydi;

maxsus xotira shtempellarini tayyorlash va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi;

universal pochta xizmatlariga oid tariflarni qonunchilikka muvofiq tasdiqlaydi;

pochta aloqasi tarmoqlari hamda xizmatlarini rivojlantirish masalalari bo‘yicha pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining faoliyatiga ko‘maklashadi, axborot xavfsizligini va pochta aloqasi xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlarni muvofiqlashtiradi;

pochta indekslarini, shuningdek pochta aloqasi operatorlari va provayderlari uchun majburiy bo‘lgan pochta jo‘natmalari o‘tishining nazorat muddatlarini tasdiqlaydi;

frankirlash mashinalaridan foydalanish tartibini belgilaydi;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun foydalaniladigan pochta aloqasi milliy operatorining transport vositalariga joylashtiriladigan maxsus farqlash belgilarini tasdiqlaydi;

foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ta’minlashga ko‘maklashadi, pochta aloqasi operatorlari, provayderlari va foydalanuvchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar masalalarini ko‘rib chiqadi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha maxsus vakolatli davlat organi bilan birgalikda pochta aloqasining milliy operatori uchun Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlaydi;

pochta aloqa sohasida tezkor-qidiruv tadbirlarini o‘tkazayotgan maxsus vakolatli davlat organiga qonunchilikka muvofiq uning zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda ko‘maklashadi;

pochta aloqasi sohasida kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etadi;

pochta aloqasi sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi, shu jumladan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi hamda O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalar bo‘yicha majburiyatlari bajarilishini tashkil etadi va muvofiqlashtiradi;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi bilan kelishuvga ko‘ra xalqaro pochta almashinuvi joylarini belgilaydi.

Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Pochta aloqasi sohasida qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat nazoratini O‘zbekiston Respublikasi Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi (O‘zkomnazorat) amalga oshiradi.

O‘zkomnazorat:

pochta aloqasi sohasidagi qonunchilik, normativ hujjatlar va davlat standartlari talablariga rioya etilishi;

o‘z vakolatlari doirasida iste’molchilar huquqlarining ta’minlanishi va ko‘rsatiladigan pochta aloqasi xizmatlarining sifatiga rioya etilishi;

pochta aloqasi xizmatlarini rivojlantirishga doir choralar amalga oshirilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.

Pochta aloqasi xizmatlari pochta aloqasi operatorlari va provayderlari tomonidan pochta, kuryerlik xizmatlari hamda boshqa turdagi pochta xizmatlari tarzida shartnoma asosida ko‘rsatiladi.

Pochta xizmatlari jumlasiga pochta jo‘natmalarini jo‘natish, shu jumladan tezlashtirilgan pochta rejimida jo‘natish kiradi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari tomonidan quyidagi turdagi pochta xizmatlari ham ko‘rsatilishi mumkin:

pochta jo‘natmalarini qo‘shimcha jo‘natish va qaytarish;

yozma xat-xabarlar va posilkalarni o‘rash;

pochta jo‘natmalariga ilova qilinadigan manzil blanklarini, joylanma ro‘yxatlarni, pul mablag‘lari pochta o‘tkazmalarining blankalarini va boshqa blankalarni to‘ldirish;

manzillarni va yozma xabarlarni yozish;

pochta aloqasi xizmatlarini uyda ko‘rsatish;

telegraf xabarlarni va boshqa xabarlarni amalga oshirish;

pochta to‘lovi davlat belgilarini va filateliya mahsulotlarini realizatsiya qilish;

pochta aloqasi sohasidagi boshqa xizmatlar.

Ro‘yxatga olinadigan pochta jo‘natmalarini pochta aloqasi operatori yoki provayderi tomonidan pochta kuryeri orqali jo‘natish bo‘yicha ko‘rsatiladigan xizmat kuryerlik xizmatidir.

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalari pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish tartibini belgilaydigan hamda pochta aloqasi operatorlari, provayderlari va foydalanuvchilar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soladigan normativ-huquqiy hujjatdir.

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarida quyidagilar bo‘lishi kerak:

foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatishni tashkil etishga doir talablar;

pochta aloqasi operatorlarining nomli buyumlaridan (shtamplar, shtempellar, muhrlardan) foydalanish tartibi;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini rasmiylashtirish standartlari;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarining turlari hamda ularning texnik tavsiflari (cheklangan o‘lchamlari, og‘irligi, ularni o‘rash va boshqalar);

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natish tartibi;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini saqlash muddatlari;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini qo‘shimcha jo‘natish hamda qaytarish shartlari;

pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan hamda cheklangan predmetlar va moddalar ro‘yxati;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini ushlab turish va ko‘zdan kechirish tartibi;

foydalanuvchilarning e’tirozlarini ko‘rib chiqish tartibi;

O‘zbekiston Respublikasi doirasida jo‘natiladigan pochta va kuryerlik jo‘natmalaridan pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar va moddalarni olib qo‘yish tartibi;

pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar va moddalarni yo‘q qilib tashlash tartibi;

universal pochta xizmatlari ko‘rsatish tartibi va ularning sifat ko‘rsatkichlari.

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarida qonunchilikka muvofiq boshqa qoidalar ham bo‘lishi mumkin.

Foydalanuvchilarning manziliga oid ma’lumotlar, pochta va kuryerlik jo‘natmalari hamda ularning tarkibi to‘g‘risidagi axborot, pochta aloqasi operatorlari hamda provayderlarining faoliyati sohasiga kiradigan boshqa xabarlar, shuningdek ushbu pochta va kuryerlik jo‘natmalarining o‘zi pochta aloqasining sirini tashkil etadi.

Yozishmalar siri davlat tomonidan kafolatlanadi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari pochta aloqasi siriga rioya etilishini kafolatlaydi. Pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining barcha xodimlari pochta aloqasi sirini saqlashi shart.

Pochta aloqasi sirini ta’minlash maqsadida quyidagilar taqiqlanadi, bundan qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno:

boshqa shaxsga pochta va kuryerlik jo‘natmalari haqidagi ma’lumotlarni, shuningdek foydalanuvchilarning manzili va shaxsiga doir ma’lumotlarni ma’lum qilish;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini ochish;

foydalanuvchi hamda (yoki) uning pochta va kuryerlik jo‘natmalari tarkibi (joylanmasi) to‘g‘risidagi ma’lumotlarni qonunga xilof ravishda yig‘ish yoki tarqatish.

Pochta aloqasi operatorlarining, provayderlarining pochta aloqasi siri buzilishiga yo‘l qo‘ygan xodimlari belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.

O‘zbekiston Respublikasi hududida barcha foydalanuvchilar uchun belgilangan tariflar va sifat talablari bo‘yicha pochta xizmatlarining muayyan ro‘yxatini doimiy asosda taqdim etishga doir xizmatlar universal pochta xizmatlaridir.

Quyidagilar universal pochta xizmatlari jumlasiga kiradi:

foydalanuvchilarning oddiy yozma xat-xabarlarni (pochta varaqchalarini, xatlarni, banderollarni va mayda paketlarni) jo‘natish bo‘yicha ehtiyojlarini qanoatlantirishga doir pochta xizmatlari;

ko‘zi ojizlar uchun jo‘natmalar almashinuvida ko‘zi ojizlarning va ko‘zi ojizlar uchun mo‘ljallangan muassasalarning ehtiyojlarini qanoatlantirish bo‘yicha pochta xizmatlari.

Foydalanuvchilarga universal pochta xizmatlari O‘zbekiston Respublikasi doirasida, maqbul narxlar bo‘yicha ko‘rsatiladi.

Universal pochta xizmatlari ko‘rsatish majburiyati pochta aloqasining milliy operatori zimmasiga yuklatiladi.

Quyidagilar universal pochta xizmatlaridan foydalanish va ushbu xizmatlar sifatining davlat kafolatidir:

O‘zbekiston Respublikasi hududida foydalanuvchilar uchun universal pochta xizmatlaridan teng huquqlar asosida foydalanilishini;

pochta aloqasi obyektlarining universal pochta xizmatlaridan foydalanuvchilar uchun qulay rejimda ishlashini;

ko‘rsatilayotgan universal pochta xizmatlarining lozim darajadagi sifatini;

universal pochta xizmatlari uchun tariflarning davlat tomonidan tartibga solinishini ta’minlash.

Pochta va kuryerlik jo‘natmasini foydalanuvchining manziliga doir zarur ma’lumotlar aniq emasligi yoki yo‘qligi, adresat ko‘chib ketganligi yoxud pochta aloqasi operatori va provayderi pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish shartnomasi bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajara olishi imkoniyatini istisno etadigan boshqa holatlar tufayli jo‘natish imkoni bo‘lmasa, ular jo‘natuvchiga Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarida belgilangan muddatlarda qaytariladi.

Agar foydalanuvchining manziliga doir zarur ma’lumotlar aniq emasligi yoki yo‘qligi tufayli yetkazib berilmagan (topshirilmay qolgan) pochta yoki kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natuvchiga qaytarishning imkoni bo‘lmasa yoxud jo‘natuvchi qaytarilgan pochta yoki kuryerlik jo‘natmalarini olishdan voz kechgan taqdirda, ular tarqatilmay qolgan jo‘natmalar sifatida vaqtincha saqlash uchun pochta aloqasi operatori yoki provayderi tomonidan qabul qilinadi.

Tarqatilmay qolgan pochta va kuryerlik jo‘natmalarini vaqtincha saqlash qonunchilikda belgilangan tartibda pochta aloqasi operatori yoki provayderi tomonidan olti oy davomida amalga oshiriladi.

Ushbu moddaning uchinchi qismida ko‘rsatilgan muddat o‘tganidan keyin:

qimmatli qog‘ozlar, qimmatbaho metallar va boshqa predmetlar belgilangan tartibda realizatsiya qilinadi hamda pochta aloqasi operatorlari yoki provayderlari xarajatlarining o‘rni qoplanganidan keyin tushgan pul mablag‘lari, shuningdek pochta va kuryerlik jo‘natmalarida aniqlangan pul mablag‘lari O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti daromadiga o‘tkaziladi;

hujjatlar (pasportlar, identifikatsiyalovchi ID kartalari, diplomlar, shahodatnomalar, guvohnomalar va boshqalar) ularni bergan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga topshiriladi;

xatlar tegishli dalolatnoma tuzilib, yo‘q qilib tashlanadi.

Adresatlarni va jo‘natuvchilarni qidirishning imkoni bo‘lmaganda, tarqatilmay qolgan pul mablag‘larining pochta o‘tkazmalari pochta aloqasining milliy operatori tomonidan o‘n sakkiz oy davomida saqlanadi, shundan keyin bu pul mablag‘lari mahalliy budjet daromadiga o‘tkaziladi.

Pochta aloqasining xavfsizligi pochta aloqasi sirini himoya qilishga, pochta va kuryerlik jo‘natmalarining, pochta aloqasi vositalarining but saqlanishini ta’minlashga qaratilgan, qonunchilikda belgilangan tadbirlar majmuidan iboratdir.

Pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatishda pochta aloqasi operatorlari va provayderlari foydalanuvchilarning hamda pochta aloqasi operatorlari va provayderlari xodimlarining hayoti va sog‘lig‘i xavfsizligini ta’minlash uchun choralar ko‘radi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari:

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natish uchun foydalaniladigan texnika va transport vositalarining ishlab chiqarish-texnologik majmuasi xavfsizligini;

foydalanuvchilardan qabul qilingan pochta va kuryerlik jo‘natmalarining but saqlanishini;

pochta va kuryerlik jo‘natmalaridagi pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar va moddalarni aniqlashga qaratilgan choralar ko‘rilishini;

pochta sirining, shuningdek tijorat, bank sirining yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirning saqlanishini;

pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatishning barcha bosqichlarida xavfsizlik bo‘yicha talablarga rioya etilishini ta’minlashi shart.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalaridagi jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar va moddalarni aniqlash uchun pochta aloqasi operatorlari hamda provayderlari pochta va kuryerlik jo‘natmalarini ochmasdan ulardagi mazkur predmetlar va moddalarni aniqlash imkonini beruvchi maxsus texnik vositalardan foydalanadi.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalarini pochta aloqasi xavfsizligi nuqtai nazaridan nazorat qilishni, shuningdek pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natishni amalga oshirish vaqtida pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar hamda moddalar aniqlangan taqdirda, pochta aloqasi operatorlari va provayderlari bu haqda tegishli maxsus vakolatli davlat organlariga xabar berishi shart.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalarini ochish ular aniqlangan joyda hamda pochta aloqasi operatori va (yoki) provayderi xodimlari hozirligida tegishli maxsus vakolatli davlat organlarining vakillari tomonidan amalga oshiriladi.

Pochta aloqasi tarmog‘i orqali pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natishdagi cheklovlar qonunchilikda belgilanadi.

Pochta aloqasi operatori va provayderi pochta aloqasi tarmog‘i orqali jo‘natilishi taqiqlangan joylanmasi bo‘lgan pochta va kuryerlik jo‘natmalarini ushlab turish huquqiga ega.

Pochta aloqasi operatori va provayderi qaysi pochta va kuryerlik jo‘natmalarining joylanmasi Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarida nazarda tutilgan alohida alomatlariga ko‘ra jo‘natilishi taqiqlangan yoki pochta aloqasi xodimlarining hayoti va sog‘lig‘i uchun xavf tug‘diradi, boshqa pochta va kuryerlik jo‘natmalarining buzilishiga (shikastlanishiga) olib kelishi mumkin, shuningdek aholining hayoti va sog‘lig‘iga hamda atrof-muhitga xavf tug‘diradi deb taxmin qilish uchun asos bersa, agar bu xavfni boshqa yo‘l bilan bartaraf etib bo‘lmasa, o‘sha pochta va kuryerlik jo‘natmalarini yo‘q qilish huquqiga yoki yo‘q qilishga ruxsat berish huquqiga ega.

Xalqaro pochta va kuryerlik jo‘natmalarining bojxona nazorati va bojxona rasmiylashtiruvi tartibi O‘zbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi bilan belgilanadi.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalarining but saqlanishi pochta aloqasi operatorlari va provayderlari tomonidan ta’minlanadi.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalariga ishlov berish va ularni saqlash amalga oshiriladigan binolar, xonalar zarur asbob-uskunalar, qo‘riqlash-yong‘in signalizatsiya vositalari bilan jihozlangan bo‘lishi kerak.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalari tashiladigan transport vositalari belgilangan normalar va qoidalarga muvofiq jihozlangan bo‘lishi kerak.

Qiymati e’lon qilingan va (yoki) ustama to‘lovli jo‘natmalar qonunchilikda belgilangan tartibda sug‘urtalanishi mumkin.

Pochta aloqasi xizmatlari uchun to‘lov pochta aloqasi operatori va (yoki) provayderi tomonidan belgilanadigan tariflar bo‘yicha shartnoma asosida amalga oshiriladi.

Universal pochta xizmatlari uchun to‘lov qonunchilikda belgilangan tartibda vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadigan tariflar asosida aniqlanadi.

Oddiy va ro‘yxatga olinadigan xatlar va banderollarni, pochta varaqchalarini pochta aloqasining milliy operatori orqali jo‘natish uchun to‘lov ularga tushirilgan pochta to‘lovi davlat belgilari bilan tasdiqlanadi.

Pochta aloqasi tarmoqlari va vositalarini rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish ularning mulkdorlari, egalari tomonidan o‘z mablag‘lari, manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslarning mablag‘lari, qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullar, turar joy dahalari hamda majmualari, alohida binolar va inshootlar loyihalashtirilayotganda hamda rivojlantirilayotganda mahalliy davlat hokimiyati organlari pochta aloqasi obyektlarini ularda joylashtirish uchun binolar yoki alohida xonalar qurilishini shaharsozlik hujjatlariga muvofiq nazarda tutishi kerak.

Pochta aloqasi obyektlarini avtomobil va temir yo‘l vokzallari, aeroportlar qoshida, bozorlar va mehmonxonalarda joylashtirish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

Avtomobil va temir yo‘l vokzallari, aeroportlar qoshida pochta aloqasi obyektlarining binolari hamda inshootlari qurilishi uchun yer uchastkalari bevosita ularga yaqin joylardan ajratilishi, shaharlarda pochtamtlar (pochta aloqasi bog‘lamalari) qurilishi uchun esa shaharning markaziy qismidan, pochta va kuryerlik jo‘natmalari almashinuvi uchun shart-sharoitlar ta’minlangan holda ajratilishi kerak.

Aholi punktlarini va ayrim binolarni yangidan qurish, kengaytirish, rekonstruksiya qilish, foydali qazilmalarni qazib olish tufayli pochta aloqasi obyektlarini ko‘chirish (qayta qurish) bunday ishlarning buyurtmachisi tomonidan uning o‘z mablag‘lari hisobidan, pochta aloqasi operatorlarining texnologik shartlariga muvofiq amalga oshiriladi.

Pochta aloqasining milliy operatoriga pochta aloqasi obyektlarini joylashtirish uchun nazarda tutilgan yer uchastkalari doimiy foydalanish huquqi asosida davlat va jamoat ehtiyojlariga yer ajratish tartibida beriladi.

Pochta aloqasi obyektlarini joylashtirish uchun pochta aloqasining milliy operatoriga yer uchastkalarini berish vakolatli davlat organining murojaatiga ko‘ra belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Pochta aloqasi milliy operatorining manzili ko‘rsatilgan oddiy xatlar va pochta varaqchalarini yig‘ish uchun mo‘ljallangan, belgilangan shakl va o‘lchamdagi, maxsus qulflanadigan qutisi pochta qutisidir.

Pochta qutilari pochta aloqasining milliy operatori tomonidan binolar, inshootlar va foydalanuvchilar uchun hamda oddiy xatlar va pochta varaqchalarini yig‘ib olish uchun qulay bo‘lgan joylarga mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, binolar va inshootlar mulkdorlari (egalari, foydalanuvchilari) bilan kelishgan holda joylashtiriladi.

Xat-xabarlarni, davriy bosma nashrlarni, pochta va kuryerlik jo‘natmalari kelib tushganligi to‘g‘risidagi xabarnomalarni adresatlarga yetkazib berish uchun mo‘ljallangan qulflanadigan qutichalardan iborat maxsus javon abonent pochta javonidir.

Abonent pochta javonlari ko‘p kvartirali uylarning birinchi qavatlariga bu uylar qurilayotgan paytda qurilish tashkilotlari tomonidan o‘rnatiladi. Abonent pochta javonlarini olishga va o‘rnatishga doir xarajatlar loyiha tashkiloti tomonidan ko‘p kvartirali uylarning qurilish loyiha-smeta hujjatlariga kiritiladi.

Aholi punktlarining yakka tartibdagi imoratlar qurilgan hududlarida pochta jo‘natmalarini yetkazib berish uchun qulay bo‘lgan joylarda yakka tartibdagi pochta qutilari yakka tartibda qurilgan uylarning mulkdorlari tomonidan o‘z hisobidan o‘rnatiladi.

Abonent pochta javonlarini, yakka tartibdagi pochta qutilarini yaroqli holatda saqlab turish tegishincha uy-joy fondi tasarrufida bo‘lgan tashkilotlar va (yoki) boshqaruvchi tashkilotlar (boshqaruvchi) tomonidan, uy-joy mulkdorlari shirkatlari yoki uylarning (ko‘p kvartirali uylarning turar joylari) mulkdorlari tomonidan amalga oshiriladi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun o‘ziga tegishli transport vositalaridan foydalanadi, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli transport vositalaridan shartnoma asosida foydalanadi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun foydalaniladigan transport vositalari maxsus farqlash belgilariga ega bo‘lishi kerak. Pochta aloqasi milliy operatorining transport vositalarini maxsus farqlash belgilari vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun foydalaniladigan transport vositalaridan boshqa ishlarni bajarish uchun ularning roziligisiz foydalanilishi hamda ular olib qo‘yilishi mumkin emas.

Shaharlararo va xalqaro yo‘nalishlarda yo‘lovchilarni hamda yuklarni muntazam tashuvchi temir yo‘l, havo va avtomobil transportining xo‘jalik yurituvchi subyektlari pochta aloqasi operatorlari va provayderlari bilan pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun shartnomalar tuzishni rad etishga haqli emas.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining pochta va kuryerlik jo‘natmalarini tashish uchun foydalaniladigan transport vositalari shaharlar, shaharchalar, qishloqlar va ovullarning ko‘chalari bo‘ylab, avtomobil yo‘llarida moneliksiz yurish hamda avtomobil, temir yo‘l vokzallari va aeroportlar qoshida joylashgan pochta aloqasi obyektlariga, yuk (bagaj) majmualariga moneliksiz kirish huquqiga ega.

Pochta aloqasi operatorlarining nomli buyumi ilova qilinadigan hujjatlarga, pochta va kuryerlik jo‘natmalariga pochta aloqasi obyektining nomi, pochta, kuryerlik jo‘natmasi qabul qilingan hamda kelib tushgan sana va boshqa axborot ko‘rsatilgan izlarni tushirish uchun moslamadan (shtampdan) iboratdir.

Pochta aloqasi operatorlari pochta aloqasi obyektlarini ilova qilinadigan hujjatlarni, pochta va kuryerlik jo‘natmalarini rasmiylashtirish uchun ishlab chiqarish jarayonlarida foydalaniladigan nomli buyumlar bilan ta’minlaydi.

Pochta aloqasi operatorlari tomonidan nomli buyumlardan foydalanish tartibi Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalari bilan belgilanadi.

Pochta aloqasi operatori va provayderining xodimi xizmat vazifalarini bajarish uchun formali kiyim-bosh va ko‘krak nishoni bilan ta’minlanishi mumkin.

Pochta aloqasi milliy operatorining xodimini formali kiyim-bosh va ko‘krak nishoni bilan ta’minlash majburiydir. Pochta aloqasi milliy operatori xodimi formali kiyim-boshining va ko‘krak nishonining namunalari, shuningdek ulardan foydalanish tartibi vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlanadi.

Barcha pochta aloqasi operatorlari va provayderlari, o‘z tashkiliy-huquqiy shaklidan qat’i nazar, teng huquqlardan foydalanadi hamda pochta aloqasi to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq bir xil majburiyatlarni bajaradi, bundan pochta aloqasi milliy operatorining ushbu Qonunning 29-moddasida belgilangan mutlaq huquqlari va majburiyatlari mustasno.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari quyidagi huquqlarga ega:

pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish;

qonunchilikka muvofiq autsorsing asosida bank xizmatlarini ko‘rsatish va operatsiyalarini bajarish, elektron tijoratga, shu jumladan tovarlarni saqlash hamda yetkazib berishga doir faoliyatni amalga oshirish;

o‘z faoliyatida timsoldan foydalanish.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari tomonidan autsorsing asosida ayrim turdagi bank xizmatlarini ko‘rsatish tartibi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilanadi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari:

pochta aloqasi sohasidagi faoliyatni pochta aloqasi to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshirishi;

barcha foydalanuvchilarning pochta aloqasi xizmatlaridan foydalana olishini ta’minlashi;

ko‘rsatilayotgan pochta aloqasi xizmatlarining sifatini ta’minlashi;

pochta aloqasining xavfsizligini ta’minlashi;

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalarida belgilangan talablar foydalanuvchi tomonidan buzilgan taqdirda, pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatishni to‘xtatib qo‘yishi;

foydalanuvchilarga Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalari to‘g‘risida, tariflar hamda pochta va kuryerlik jo‘natmalarini jo‘natish muddatlari, pochta aloqasi obyektlarining ish rejimlari, jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar, pochta aloqasi operatori va provayderining foydalanuvchilar oldidagi javobgarligi haqida axborot taqdim etishi;

pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatilmaganligi yoki lozim darajada ko‘rsatilmaganligi tufayli foydalanuvchilarga yetkazilgan moddiy zararlarning o‘rnini qonunchilikka muvofiq qoplashi, shuningdek ularga yetkazilgan ma’naviy ziyonni kompensatsiya qilishi;

pochta aloqa sohasida tezkor-qidiruv tadbirlarini o‘tkazayotgan maxsus vakolatli davlat organiga qonunchilikka muvofiq tashkiliy, texnik jihatdan va boshqacha tarzda ko‘maklashishi, bunday tadbirlarni o‘tkazuvchi har qanday kuchlar, vositalar, manbalar va usullar to‘g‘risidagi axborotning oshkor etilmasligini ta’minlashi shart.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin.

Foydalanuvchilar quyidagi huquqlarga ega:

O‘zbekiston Respublikasining butun hududida universal pochta xizmatlaridan foydalanish;

o‘z huquq va majburiyatlari, Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalari, ko‘rsatilayotgan xizmatlar va ushbu xizmatlarga doir tariflar haqidagi axborotdan foydalana olish;

pochta va kuryerlik jo‘natmalarini o‘zining pochta manzili bo‘yicha, yo‘qlab olish tarzida yoki pochtomatdan olish;

o‘zining pochta manziliga kelib tushgan pochta yoki kuryerlik jo‘natmalaridan voz kechish;

qiymati e’lon qilingan jo‘natma joylanmasining bahosi summasini joylanmaning haqiqiy qiymatiga muvofiq mustaqil ravishda aniqlash;

pochta aloqasi operatorlari va provayderlari tomonidan o‘z vaqtida hamda sifatli xizmat ko‘rsatilishi;

pul mablag‘larining pochta o‘tkazmalarini pochta manzili bo‘yicha yoki yo‘qlab olish tarzida olish;

pochta yoki kuryerlik xizmatlari ko‘rsatilmaganligi yoki lozim darajada ko‘rsatilmaganligi natijasida yetkazilgan moddiy zararlarning o‘rni qoplanishi, ma’naviy ziyon kompensatsiya qilinishi;

mansabdor shaxslarning foydalanuvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzadigan qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan bevosita sudga yoxud bo‘ysunuv tartibida yuqori turuvchi organga, mansabdor shaxsga shikoyat bilan murojaat etish.

Foydalanuvchilar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

Foydalanuvchilar:

ushbu Qonun hamda Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish qoidalari talablariga rioya etishi;

o‘ziga ko‘rsatilgan pochta aloqasi xizmatlari uchun haq to‘lashi;

taqiqlangan moddalar va predmetlar jo‘natilishiga yo‘l qo‘ymasligi;

pochta aloqasi operatorlari va provayderlarining ish sifatini pasaytirishga qaratilgan harakatlarni qo‘llamasligi shart.

Foydalanuvchilarning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham bo‘lishi mumkin.

Pochta aloqasining milliy operatori pochta aloqasining O‘zbekiston Respublikasi majburiyatlarini Umumjahon pochta ittifoqi hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi hududida bajarish uchun tayinlangan operatori maqomiga ega bo‘ladi.

Pochta aloqasining milliy operatori quyidagi mutlaq huquqlarga ega:

pochta vagonlariga va pochta qutilariga O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirini tushirish;

oddiy xatlarni, pochta varaqchalarini va pul mablag‘larining pochta o‘tkazmalarini jo‘natish bo‘yicha pochta xizmatlari ko‘rsatish, shuningdek yozma xat-xabarlarni, bildirishnomalarni, chaqiruv qog‘ozlarini va boshqa yuridik ahamiyatga ega hujjatlarni Elektron pochta jo‘natmalarining yagona milliy tizimi orqali yetkazib berish (topshirish);

vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan normativlarga muvofiq O‘zbekiston Respublikasining butun hududida oddiy xatlarni va pochta varaqchalarini yig‘ish uchun pochta qutilarini joylashtirish hamda ulardan foydalanish;

pochta markalarini, markalangan konvertlarni, markalangan pochta varaqchalarini tayyorlash hamda tarqatishni tashkil etish, shuningdek maxsus esdalik shtempellarini tayyorlash va ulardan foydalanishni tashkil etish, pochta markalarining rasmiy kataloglarini nashr etish;

pochta markalarining nominal qiymatini, kolleksiya qilinadigan pochta markalari va boshqa filateliya mahsulotlarining preyskurant narxlarini belgilash, shuningdek pochta markalarini xalqaro kataloglarga joylashtirish;

boshqa davlatlarning tayinlangan pochta aloqasi operatorlari bilan pochta aloqasi sohasida hamkorlik qilish chog‘ida va xalqaro tashkilotlarda O‘zbekiston Respublikasining manfaatlarini o‘z vakolatlari doirasida ifodalash va himoya qilish;

ko‘rsatilgan xalqaro pochta aloqasi xizmatlari uchun boshqa davlatlarning pochta aloqasi operatorlari bilan o‘zaro hisob-kitoblarni olib borish;

Express Mail Service (EMS) xalqaro kooperativida EMS logotipidan foydalanish huquqi bilan O‘zbekiston Respublikasining vakili bo‘lish.

Pochta aloqasining milliy operatori:

O‘zbekiston Respublikasining butun hududida ushbu Qonunning 12-moddasida belgilangan ro‘yxat bo‘yicha universal pochta xizmatlarini ko‘rsatishi;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga hamda ommaviy qirg‘in qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bog‘liq pul mablag‘lari bilan amalga oshirilgan operatsiyalar to‘g‘risida qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va tartibda maxsus vakolatli davlat organiga axborot taqdim etishi;

bojxona organlari bilan birgalikda xalqaro pochta almashinuvi joylarining faoliyat ko‘rsatishini tashkil etishi va bevosita xalqaro pochta almashinuvini amalga oshirishi;

pochta kalendar shtempelining yuridik jihatdan haqiqiyligi va ishonchliligini pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish texnologiyalariga doir texnik shartlar va talablarga muvofiq kafolatlashi hamda ta’minlashi shart.

Pochta aloqasining milliy operatori boshqa mutlaq huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin, shuningdek qonunchilikka muvofiq uning zimmasida boshqa majburiyatlar bo‘lishi mumkin.

Pochta aloqasi sohasidagi xalqaro hamkorlik O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

O‘zbekiston Respublikasi Umumjahon pochta ittifoqiga a’zo bo‘lgani holda yagona pochta hududiga kiradi va o‘zining butun hududida xalqaro pochta va kuryerlik jo‘natmalari tranzitining erkinligini kafolatlaydi.

Pochta aloqasining xalqaro tashkilotlari bilan huquqiy, tashkiliy va moliyaviy hamkorlik, pochta aloqasi masalalarida O‘zbekiston Respublikasi manfaatlarining xalqaro-huquqiy himoyasi vakolatli davlat organi tomonidan o‘z vakolatlari doirasida amalga oshiriladi.

Pochta aloqasining milliy operatori ushbu Qonunga muvofiq boshqa davlatlarning tayinlangan pochta aloqasi operatorlari bilan hamkorlik qiladi, Umumjahon pochta ittifoqining hujjatlarida belgilangan qarorlarning hamda O‘zbekiston Respublikasining hududidagi ularga taalluqli bo‘lgan majburiyatlarning bajarilishini ta’minlaydi.

Pochta aloqasi operatorlari va provayderlari pochta aloqasi xizmatlarini ko‘rsatish bo‘yicha majburiyatlarni bajarmaganlik yoxud lozim darajada bajarmaganlik uchun foydalanuvchilarga yetkazilgan zararlarning o‘rnini qonunchilikka muvofiq qoplaydi.

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatishda foydalanuvchilarga yetkazilgan zararlarning o‘rni ularning talabiga binoan pochta aloqasi operatori yoki provayderi tomonidan quyidagi hollarda va miqdorlarda qoplanadi:

buyurtma xat, buyurtma pochta varaqchasi, buyurtma banderol yoki buyurtma mayda paket yo‘qotilganda — pochta aloqasi xizmati uchun to‘langan summa miqdorida neustoyka;

oddiy posilka yo‘qotilganda — pochta aloqasi xizmati uchun to‘langan summa miqdorida neustoyka;

qiymati e’lon qilingan posilka, banderol va xat yo‘qotilganda — e’lon qilingan qiymatining ikki baravari miqdorida va pochta aloqasi xizmati uchun to‘langan summa miqdorida neustoyka, bundan e’lon qilingan qiymat uchun tarif to‘lovi mustasno;

qiymati e’lon qilingan jo‘natma joylanma ro‘yxati bilan jo‘natilganda joylanmaning bir qismi yetishmaganda yoki buzilganda (shikastlanganda) — jo‘natuvchi tomonidan ro‘yxatda ko‘rsatilgan joylanmaning yetishmayotgan yoki buzilgan (shikastlangan) qismi uchun e’lon qilingan qiymatining ikki baravari miqdorida;

qiymati e’lon qilingan jo‘natma joylanma ularning ro‘yxatisiz jo‘natilganda joylanmaning bir qismi yetishmaganda yoki buzilganda (shikastlanganda) — joylanmaning yetishmayotgan yoki buzilgan (shikastlangan) qismi og‘irligining jo‘natilayotgan joylanmaning og‘irligiga (pochta va kuryerlik jo‘natmasi o‘rovining og‘irligisiz) nisbati bilan mutanosib tarzda aniqlanadigan pochta va kuryerlik jo‘natmasining qiymati e’lon qilingan qismining ikki baravari miqdorida;

adresatga pul mablag‘larining pochta o‘tkazmasi bo‘yicha pul to‘lanmaganda yoki noto‘g‘ri to‘langanda yoxud agar o‘tkazilgan pullarni adresatga berishning imkoni bo‘lmagan bo‘lsa, pullar jo‘natuvchiga to‘lanmagan bo‘lsa — o‘tkazmaning to‘lanmagan yoki yetarlicha to‘lanmagan summasi miqdorida hamda pochta aloqasi xizmatiga to‘langan summa miqdorida neustoyka;

ustama to‘lovli yozma xat-xabarlar yoki tovarlar mavjud bo‘lgan posilkalar yo‘qotilganda, o‘g‘irlanganda yoki shikastlanganda — shartnomada belgilangan summa miqdorida yoki ustama to‘lov summasi miqdorida;

adresatdan ustama to‘lov summasi yetarlicha olinmaganda yoki ustama to‘lov noto‘g‘ri to‘langanda — olinmay qolgan yoki noto‘g‘ri to‘langan ustama to‘lov summasi miqdorida;

qiymati e’lon qilingan posilkalar, banderollar va xatlarni, shuningdek pul mablag‘larining pochta o‘tkazmalarini jo‘natish nazorat muddatlaridan ko‘proq ushlab qolinganda — ushlab qolingan har bir kun uchun pochta aloqasi xizmatiga to‘langan summaning bir foizi miqdorida, lekin ushbu xizmatga to‘langan summadan ko‘p bo‘lmagan miqdorda neustoyka;

aviajo‘natmalarni (banderollarni, posilkalarni) jo‘natish yoki yetkazib berish (topshirish) nazorat muddatlaridan ko‘proq ushlab qolinganda — avia- va yer usti transportida jo‘natish o‘rtasidagi to‘lov farqi miqdorida va, bundan tashqari, yer usti transporti orqali jo‘natishning nazorat muddatlaridan ko‘proq ushlab qolingan har bir sutka uchun — ushbu modda ikkinchi qismining o‘ninchi xatboshisiga muvofiq;

xalqaro pochta va kuryerlik jo‘natmalari yo‘qotilganda, buzilganda (shikastlanganda), joylanmalar yetishmaganda, topshirilmaganda, pul mablag‘larining xalqaro pochta o‘tkazmalari amalga oshirilmaganda — yetkazilgan zararning o‘rni O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bilan aniqlanadigan miqdorda qoplanadi.

Pochta va kuryerlik jo‘natmalarining yo‘qotilganligi, buzilganligi (shikastlanganligi), topshirilmaganligi yoki ularni jo‘natish muddatlari buzilganligi uchun, agar bu kabilar yengib bo‘lmas kuch yoki pochta va kuryerlik jo‘natmalari joylanmasining xususiyatlari tufayli sodir bo‘lganligi isbotlansa, shuningdek pochta va kuryerlik jo‘natmalarini bojxona ko‘rigidan o‘tkazish muddatlari buzilganligi yoxud ular bojxona organlari tomonidan olib qo‘yilganligi uchun pochta aloqasi operatorlari va provayderlari zararlarning o‘rnini qoplamaydi.

Pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish bo‘yicha majburiyatlar bajarilmagan yoki lozim darajada bajarilmagan taqdirda foydalanuvchi pochta aloqasi operatori yoki provayderiga e’tiroz taqdim etishga, shu jumladan yetkazilgan zararning o‘rni qoplanishi to‘g‘risida talab mavjud bo‘lgan e’tiroz taqdim etishga haqli.

Pochta va kuryerlik jo‘natmasi topshirilmaganligi, o‘z vaqtida yetkazib berilmaganligi yoki yo‘qotilganligi, buzilganligi (shikastlanganligi) yoxud o‘tkazilgan pul mablag‘lari to‘lanmaganligi bilan bog‘liq e’tirozlar pochta va kuryerlik jo‘natmasi topshirilgan kundan e’tiboran olti oy ichida taqdim etiladi.

E’tirozlar yozma shaklda taqdim etiladi va belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart.

E’tirozlarga yozma javoblar quyidagi muddatlarda berilishi kerak:

bir aholi punkti doirasida jo‘natiladigan (o‘tkaziladigan) pochta va kuryerlik jo‘natmalariga doir e’tirozlarga — besh kun ichida;

boshqa barcha pochta va kuryerlik jo‘natmalariga doir e’tirozlarga — bir oy ichida.

Pochta aloqasi operatorlari yoki provayderlariga pochta va kuryerlik jo‘natmasi qabul qilingan yoki jo‘natilishi belgilangan manzil bo‘yicha e’tiroz taqdim etilishi mumkin.

Xalqaro pochta va kuryerlik jo‘natmalarini qidirib topish bo‘yicha e’tirozlar O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida hamda xalqaro shartnomalarida nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda qabul qilinadi hamda ko‘rib chiqiladi.

Pochta aloqasi xizmatlaridan foydalanuvchilar pochta aloqasi xizmatlarining boshqa foydalanuvchilariga, pochta aloqasi operatorlari yoki provayderlariga yetkazilgan, jo‘natilishi taqiqlangan predmetlar va moddalarni pochta va kuryerlik jo‘natmalariga joylash natijasida yoki ular lozim darajada o‘ralmaganligi natijasida yuzaga kelgan zarar uchun belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.

Qalbakilashtirilgan pochta to‘lovining davlat belgilarini sotish maqsadida tayyorlaganlikda yoki sotganlikda, shuningdek frankirlash mashinalarining bila turib qalbakilashtirilgan tamg‘a izlaridan yoki bila turib qalbakilashtirilgan nomli buyumlardan foydalanganlikda aybdor shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar bo‘ladi.

Pochta aloqasi obyektlaridagi hodisalar, avariyalar oqibatlarini bartaraf etish ularning mulkdorlari, egalari tomonidan amalga oshiriladi.

Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari pochta aloqasi obyektlaridagi hodisalar, avariyalar oqibatlarini bartaraf etishda pochta aloqasi operatorlariga ko‘maklashadi.

Pochta aloqasi obyektlarida yuridik va jismoniy shaxslarning aybi bilan ro‘y bergan hodisalar, avariyalar oqibatida pochta aloqasi operatorlari yoki provayderlariga yetkazilgan zararlarning o‘rni qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanadi.

Pochta aloqasi sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

Pochta aloqasi to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.

Quyidagilar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin:

1) O‘zbekiston Respublikasining 2000-yil 31-avgustda qabul qilingan “Pochta aloqasi to‘g‘risida”gi 118-II-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 7-8, 210-modda);

2) O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2000-yil 31-avgustda qabul qilingan “Pochta aloqasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 119-II-sonli Qarori (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-yil, № 7-8, 211-modda);

3) O‘zbekiston Respublikasining 2009-yil 22-aprelda qabul qilingan “Pochta aloqasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi O‘RQ-211-sonli Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2009-yil, № 4, 138-modda);

4) O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-683-sonli Qonunining (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 119-moddasi.

O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.