21.11.2024 йилдаги 01/2-81-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 21.11.2024 йилдаги 01/2-81-сон
Date of entry into force
23.12.2024
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 23 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 323]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 21 ноябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-81-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмита раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 17 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 24 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 22 октябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизимини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу ШНҚнинг талаблари қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинолардан ташқарида жойлашган технологик қурилмаларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўчма стеллажларга эга бўлган омборхоналарга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аэрозолли қадоқларда маҳсулотларни сақлаш учун мўлжалланган омборхоналарга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юкларни 5,5 m дан ортиқ бўлган баландликда сақлайдиган омборхона биноларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Д синфидаги ёнғинларга ҳамда кимёвий фаол модда ва материаллардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддаси билан реакцияга киришиб, портлашга олиб келувчи моддалардан (алюминий-органик бирикмалар, ишқор металлар) фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсирлашганда парчаланиб, ёнувчан газларни (литий-органик бирикмалар, қўрғошин азид, алюминий, рух, магний гидридлари) ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсир қилиш оқибатида кучли экзотермик таъсирига эга (сульфат кислота, титан хлориди, термит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўзидан-ўзи ёнадиган (натрий гидросульфит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 21.203-78 «Лойиҳа ҳужжатларининг асл нусхаларини ҳисобини юритиш ва сақлаш қоидалари» (расмий манба: «Система проектной документации для строительства. Правила учета и хранения подлинников проектной документации»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12.1.005-88 «Иш зонасининг ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиеник талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования к воздуху рабочей зоны»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12.1.019-2017 «Электр хавфсизлиги. Умумий талаблар ва ҳимоя турларининг номенклатураси» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Общие требования и номенклатура видов защиты»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12.1.030-81 «Электр хавфсизлиги. Ерга улаш, ноллантириш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Защитное заземление, зануление»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12.2.047-86 «Ёнғин хавфсизлиги техникаси. Атамалар ва талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника. Термины и определения»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 12.4.009-83 «Объектларни ҳимоя қилиш учун ёнғин хавфсизлиги техникаси. Хавфсизлик техникасининг асосий турлари, уларни жойлаштириш ва уларга хизмат кўрсатиш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника для защиты объектов. Основные виды, размещение и обслуживание);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 28130-89 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғин ўчиргичлар, ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмалари. Шартли график белгилар» (расмий манба: «Пожарная техника. Огнетушители, установки пожаротушения и пожарной сигнализации. Обозначения условные графические»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 3262-75 «Сув-газ пўлат қувурлари. Техник шартлар» (расмий манба: «Трубы стальные водогазовые. Технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 8732-78 «Иссиқлик деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные горячедеформированные»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 8734-75 «Совуқ деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные холоднодеформированные»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 10704-91 «Электр пайвандланган тўғри чокли пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные электросварные прямошовные»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 21130-75 «Электртехник буюмлар. Ерга улаш қисқичлари ва ерга улаш белгиларию Конструкцияси ва ўлчамлари» (расмий манба: «Изделия электротехнические. Зажимы заземляющие и знаки заземления. Конструкция и размеры»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 27331-87 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғинларнинг таснифи» (расмий манба: «Пожарная техника. Классификация пожаров»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 30379-2017 «Қўриқлаш, ёнғин ва қўриқлаш-ёнғин электрмагнитли сигнализация технологик воситаларининг бир-бирига қўшилувчанлиги. Шовқинбардошликка ва индустриал радиошовқинларга синаш талаблари, нормалари ва усуллари» (расмий манба: «Совместимость технологических средств охранной, пожарной и охранно-пожарной сигнализации электромагнитная. Требования, норм и методы испытания на помехоустойчивость и индустриальных радиопомех»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
OʻzDSt 1034:2003 «Оптик-электронли ёнғин тутун хабар бергичлар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Извещатели пожарные дымовые оптикоэлектронные. Общие технические требования. Методы испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 26952-97 «Ёнғин ўчирадиган кукунлар. Умумий техник талаблар ва синаш усуллари» (расмий манба: «Порошки огнетушащие. Общие технические требования и методы испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ Р 53325-2012 «Ёнғин техникаси. Ёнғин автоматикасининг техник воситалари. Умумий техник талаблар ва синов усуллари» (расмий манба: «Техника пожарная. Технические средства пожарной автоматики. Общие технические требования и методы испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 5789-78 «Реактивлар. Толуол. Техник шартлар» (расмий манба: «Толуол. Технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ Р 53280.3-2009 «Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари. Ўт ўчириш моддалари. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Установки пожаротушения автоматические. огнетушащие вещества. Общие технические требования и методы испытаний»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 6016-77 «Реактивлар. Изобутил спирти. Техник шартлар» (расмий манба: «Реактивы. Спирт изобутиловый. Технические условия»);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НРБ-2006, ОСПОРБ-2006 Радиацион хавфсизлик нормалари (РХН-2006) ва радиацион хавфсизликни таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (расмий манба: Нормы радиационной безопасности (НРБ-2006) и основные санитарные правила обеспечения радиационной безопасности);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқ деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 32598-2013 «Сув ва газ учун юмалоқ кесимли мис қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы медные круглого сечения для воды и газа. Технические условия).
(1-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Атамалар, таърифлар ва қисқартмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин сигнализацияси тизими ёки қурилманинг ўзида ўрнатилган ёнғинни инсон аралашувисиз аниқловчи техник воситалар орқали қабул қилинган бошқарув сигналидан сўнг ўт ўчириш моддасининг узатилишини (чиқарилишини) ҳамда ёнғин тўғрисидаги сигнални ташқи занжирларга узатиб берилишини таъминловчи ёнғин ўчириш қурилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аланга ёнғин хабарлагичи — аланганинг ёки чўғланаётган ўчоқнинг электромагнит нурланишга таъсирланувчи мослама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқлик ёнғин хабарлагичлари — ҳароратнинг маълум бир қийматига ва (ёки) унинг ўсиш тезлигига таъсирланадиган ёнғин хабарлагичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализацияси шлейфи — ёнғин хабарлагичлардан тарқатиш қутисигача ёки ёнғин қабул-назорат мосламасигача тортилган уланиш линиялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари — ёнғин қабул қилиш-назорат мосламаси ва ёнғин бошқарув мосламаси функцияларини ўзида бирлаштирган қурилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализация тизими — ёнғинни аниқлаш, ёнғинлар тўғрисида сигналларни, тизимнинг иш режимлари ҳақида ва бошқа маълумотларни шакллантириш, йиғиш, қайта ишлаш, қайд этиш ва уларни белгиланган шаклда узатиб бериш, ҳамда ёнғиндан ҳимоя қилиш техник воситалари, технологик, электр ва бошқа жиҳозларга (зарур бўлганда) бошқарув сигналларини шакллантириб бериш учун мўлжалланган, ўзаро алоқа қилувчи техник воситалар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш станцияси — ёнғин ўчириш қурилмасининг идишлари ва жиҳозлари жойлашган махсус хона;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализацияси қурилмалари — ёнғинни аниқлаш, ёнғин сигналини ва махсус маълумотларни қайта ишлаш, уларни белгиланган шаклда узатиб бериш ва/ёки ёнғин ўчириш қурилмаларни ва техник мосламаларни ишга туширишга буйруқ шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситалар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш қурилмаси — ўт ўчириш моддасини чиқариш орқали ёнғинни ўчиришга мўлжалланган стационар техник воситалар тўплами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин автоматикаси тизими — объектнинг ёнғин хавфсизлигини таъминлаш учун мўлжалланган ўзаро алоқа қилувчи ёнғин сигнализацияси, ёнғин тўғрисида хабар бериш, одамларни огоҳлантириш ва эвакуация қилиш, тутунга қарши шамоллатиш тизимлари ҳамда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва бошқа автоматик ёнғинга қарши ҳимоя техник ускуналари мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин хабарчиси — ёруғлик, товуш, нутқ сигнали (уларнинг комбинацияси) ёки инсоннинг сезги аъзоларига бошқа таъсирлар орқали, одамларга ёнғин ҳақида хабар бериш учун мўлжалланган техник восита;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин хабарлагичи — ёнғин оқибатида атроф муҳит жисмоний параметрларидаги ўзгаришларни кузатиш орқали ёнғинни аниқлаш ва (ёки) ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кечиктириш камераси — босим сигнализатори линиясига ўрнатилган ва сув таъминоти манбаи босимининг кескин ўзгариши туфайли сигнал клапанининг очилишидан келиб чиқадиган сохта ташвиш сигналларни эҳтимолини минималлаштириш учун мўлжалланган мослама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модулли ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин ўчириш вазифасини мустақил бажара оладиган бир ёки бир неча модуллардан иборат алоҳида объект (бино, бинонинг бир қисми ва (ёки) технологик ускуна)ни ўчириш учун мўлжалланган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
найча — ўт ўчириш моддасини чиқариш ва тарқатиш учун мўлжалланган мослама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув ёки кўпик сепиш хариталари — спринклерли ёки дренчерли пуркагичларни ўрнатилаётган бино ва иншоотларнинг хоналарида жойлашув хариталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддаси — ёнишни тўхтатиш учун шароит яратишга имкон берадиган физик-кимёвий хусусиятларга эга модда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўл ёнғин хабарлагичлари — қўл орқали ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб берадиган ёнғин хабарлагичлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ушбу ШНҚда қуйидаги шартли белгиланишлар ва қисқартмалар қўлланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Г-ЁЎҚ — газли ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АЁЎҚ — автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К-АЁЎҚ — кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
С-АЁЎҚ — спринклерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Д-АЁЎҚ — дренчерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЁС — ёнувчан суюқлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ — газли ўт ўчириш моддаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЕАС — енгил алангаланувчи суюқлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ХБЭБТ — хабар бериш эвакуацияни бошқариш тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ТҲ — техник ҳужжат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ЁСТ — ёнғин сигнализация тизимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Автоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бино, иншоот, хона ва жиҳозларнинг рўйхати мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АЁЎҚ ва ЁСТ орқали ҳимоя қилинадиган бино ва иншоотлар ҳамда уларнинг хоналарини ишлаб чиқариш жараёнининг хусусиятига кўра ўт ўчириш моддалардан фойдаланиш имконияти ва шартларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳавода портловчи муҳит ҳосил бўлмаса, «C» синфидаги ёнғинларни автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ўчиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмаларининг шартли графикли белгилари ГОСТ 28130-89 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари бир вақтнинг ўзида автоматик ёнғин сигнализацияси функцияларини ҳам бажариши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг тури, ўчириш усули, ўт ўчириш моддаси ёнғин хавфини ва ишлаб чиқариладиган, сақланадиган ҳамда фойдаланиладиган моддалар, материалларнинг физик-кимёвий, шунингдек ҳимояланадиган жиҳозларнинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш топшириғига асосан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Бино ва иншоотларда ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашда фақат ёнғин сигнализацияси талаб қилинадиган алоҳида хоналар мавжуд бўлса, техник-иқтисодий асослар орқали бу хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ёнғин ўчирувчи модданинг узатиш тезлигини норматив деб қабул қилиниши, унинг сарфи эса чекланган бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ёнғин ўчириш қурилмалари ишлаб кетган ҳолатда технологик регламентга ёки ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ ҳимояланадиган хонада технологик жиҳозни ўчириш учун сигнал берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Бино ва иншоотларнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 28130-89 га мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 3-жадвалларга мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ҳамда намлантирувчи восита билан аралашган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ўт ўчириш моддаси сифатида сувга аралаштириб намлантирувчи восита қўлланилганда, майдон учун ҳисобланадиган қурилмаларнинг сув сарфи ва иш вақти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ сувли ёнғин ўчириш қурилмалари каби ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Кучланиш остидаги очиқ изоляцияланмаган электр токини ўтказувчи қисмларга эга бўлган хоналар учун сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалар ўрнатилганда, улардан чиққан ўт ўчириш моддаси ёнғин ўчоғига етказиб берилгунга қадар, ушбу хоналарда электр таъминоти автоматик тарзда ўчирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Технологик жиҳозлар ва техник майдончалари мавжуд хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари (К-АЁЎҚ, С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ)ни ўрнатишда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эни ёки кесим диаметри 0,75 m дан ортиқ бўлган, юза текислигидан 0,7 m дан баландликда жойлашган горизонтал ва ётиқ шамоллатиш каналлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларига ҳимоя майдонига суюқлик, кўпикларни сепишига тўсқинлик қилса, бунда майдонча ва қути остига қўшимча равишда қўзғатиш тизими билан жиҳозланган спринклер ёки дренчер пуркагичлар ўрнатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Спринклерли ёки дренчерли пуркагичлар мазкур ШНҚнинг 1-жадвали талабларига мувофиқ ва уларнинг техник тавсифлари ҳамда сув ёки кўпик сепиш хариталарини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Ёнғин ўчириш қурилмаларида қўлланадиган арматураларни беркитиш мосламаларининг турлари (зулфинлар) ҳолатини («ёпиқ», «очиқ») кўз орқали (визуал) назорат қилиш имконияти таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Беркитиш мосламаси ҳолатини датчиклар орқали назорат қилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Пуркагичларни ўрнатиш ва уларнинг техник тавсифлари, сув ёки кўпик сепиш хариталари қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Хоналар гуруҳи

Сепиш жадаллиги, l/(сm2), кам эмас

Битта спринклер пуркагичи ёки ундовчи тизимидаги иссиқлик қулфи томонидан назорат қилинадиган максимал майдон m2

Сув сарфини, кўпик ҳосил қилувчи моддаси ҳамда эритмасини ҳисоблаш учун майдон, m2

Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ишлашининг давомийлиги,

min

Спринклер пуркагичлар ёки енгил эрувчан қулфлар орасидаги максимал масофа,

m

Сув билан

Кўпик ҳосил қилувчи модда билан

1

0,08

-

12

120

30

4

2

0,12

0,08

12

240

60

4

3

0,24

0,12

12

240

60

4

4.1

0,3

0,15

12

360

60

4

4.2

-

0,17

9

360

60

3

5

2-жадвал бўйича

9

180

60

3

6

2-жадвал бўйича

9

180

60

3

7

2-жадвал бўйича

9

180

-

3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Хоналарни дренчер қурилмалари билан жиҳозлашда сув сарфининг миқдори, кўпик ҳосил қилувчи модда ва бир вақтнинг ўзида ишлаётган секциялар сонини ҳисоблаш учун майдон технологик талабларни инобатга олган ҳолда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг ишлаш давомийлигини қуйидагича қабул қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «А», «Б», «В1» тоифали хоналар учун — 15 min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «В2» ва «В3» тоифали хоналар учун — 10 min.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ёнғин ўчириш қурилмаларида ўт ўчириш воситаси сифатида умумий мақсадли, кўпик ҳосил қилувчи моддага асосланган намловчи восита қўшилган сув ишлатилганда, сув ёки кўпик сепиш жадаллиги сувли ёнғин ўчириш қурилмаларга нисбатдан 1,5 баравар кам олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. С-АЁЎҚ лар учун суғориш жадаллигининг ҳамда сув ва кўпик ҳосил қилувчи модданинг сарф қилиш учун майдон қийматлари баландлиги 10 m гача бўлган шунингдек, ёруғлик фонарларининг умумий майдонининг 10 фоиздан ортиқ бўлмаган майдонидаги фонарли хоналар учун келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фонарларнинг майдони 10 фоиздан ортиқ бўлганда, уларнинг баландлигини фонар том қопламасигача олиниши керак. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган хоналар учун қурилманинг белгиланган параметрлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидан олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган майдон ушбу жадвалда келтирилган сув сарфини ҳисоблаш майдонидан кам бўлса, ёнғин ўчириш қурилмаси учун сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфи, ҳақиқий майдондан келиб чиққан ҳолда аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландликларига кўра сув ёки кўпик сепиш жадалликларининг кўрсаткичлари қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

2-жадвал

Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги, m

Хоналар гуруҳи

5

6

7

Сепиш жадаллиги, l /(сm2), кам эмас

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

1 гача

0,08

0,04

0,16

0,08

-

0,1

1 дан юқори

2 гача

0,16

0,08

0,32

0,2

-

0,2

2 дан юқори

3 гача

0,24

0,12

0,4

0,24

-

0,3

3 дан юқори

4 гача

0,32

0,16

0,4

0,32

-

0,4

4 дан юқори

5,5 гача

0,4

0,32

0,5

0,4

-

0,4

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. 6-гуруҳда резина, резина техник маҳсулотларни (РТМ), каучук ва смолаларни сувга аралашган намловчи восита ёки паст каррали кўпик билан ўчиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги 5,5 m гача ва хона баландлиги 10 m дан ортиқ бўлган омборлар учун 5 — 7 гуруҳлардаги сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфининг майдони ҳамда жадаллик қийматлари хона баландлигининг ҳар 2 m учун 10 фоизга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритмаси билан сув ёки кўпик сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. С-АЁЎҚлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчиришнинг С-АЁЎҚ лари хоналардаги ҳаво ҳароратини инобатга олиб қуйидагича лойиҳалаштириши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув билан тўлдирилган — ҳавонинг минимал ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган хоналар учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво билан тўлдирилган — биноларнинг 5°C дан паст бўлган минимал ҳароратли иситилмайдиган хоналари учун.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Баландлиги 20 m дан ортиқ бўлмаган хоналар учун С-АЁЎҚ ларни лойиҳалаштириш лозим (бино ва иншоотлар том ёпмаларининг конструктив элементларини ҳимоя қилиш учун мўлжалланган қурилмалар бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20 m дан ортиқ бўлган хоналар учун қурилмаларнинг параметрларини мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ хоналарнинг 1-гуруҳи бўйича қабул қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. С-АЁЎҚ нинг бир секцияси учун 800 тадан ортиқ бўлмаган барча турдаги спринклерли пуркагичлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳаво қурилмаларининг ҳар бир секциясидаги қувур ўтказгичларнинг умумий идиши 3 m3 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Спринклер қурилманинг ҳар бир секцияси мустақил бошқарув уламага эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

3-жадвал

Хоналарнинг баландлиги, m

Хоналар гуруҳи

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

Суғориш интенсивлиги, l/(sm2) кам эмас

сув, кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун майдон, m2

сув билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

10 дан

12 гача

0,09

0,13

0,09

0,26

0,13

0,33

0,17

-

0,20

132

264

264

396

475

12 дан юқори

14 гача

0,1

0,14

0,1

0,29

0,14

0,36

0,18

-

0,22

144

288

288

432

518

14 дан юқори

16 гача

0,11

0,16

0,11

0,31

0,16

0,39

0,2

-

0,25

156

312

312

460

552

16 дан юқори

18 гача

0,12

0,17

0,12

0,34

0,17

0,42

0,21

-

0,27

166

336

336

504

605

18 дан юқори

20 гача

0,13

0,18

0,13

0,36

0,18

0,45

0,23

-

0,30

180

360

360

540

650

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритма билан сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Акселераторлар билан жиҳозланган бошқариш узелидан фойдаланилганда, ҳаволи қурилмалардаги қувур ўтказгичларнинг идиши 4,0 m3 гача оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Битта спринклерли секция билан бинонинг бир нечта қаватлари ёки хоналари ҳимоя қилинганда, ёнғин чиққан манзилни аниқлаштирувчи сигнални бериш, шунингдек хабарлагич ва тутунга қарши ҳимоя тизимларини ишга тушириш учун тўйдирувчи қувур ўтказгичларига суюқлик оқими сигнализаторларини ўрнатишга йўл қўйилади (шлейфли қувур ўтказгичлар бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Суюқлик оқими сигнализаторидан олдин беркитиш арматурасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Спринклерли пуркагичлар пол сатҳи бўйлаб бир хил сув ёки кўпик сепишни таъминлаши ҳамда ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» ва «К1» синфидаги тўсинли томёпмалари (қопламалари) бўлган биноларда бўртиб чиқадиган қисмларининг баландлиги 0,32 m дан, бўртиб чиқмаганда эса 0,2 m дан ортиқ бўлганда, тўсинлар, плиталарнинг қовурғалари ва томёпманинг (қопламанинг) бошқа бўртиб чиқадиган элементлари орасига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Спринклерли пуркагичларнинг розеткасидан томёпма (қоплама)нинг текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 м гача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзининг ўқига нисбатан горизонтал ҳолатда ўрнатилган спринклер пуркагичнинг қайтаргичидан, томёпма (қоплама) текислигигача бўлган масофа 0,07 m дан 0,15 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пуркагичларни яширин ҳолатда ёки осма шифтлар ичига ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Қиялиги 1/3 дан ортиқ бўлган, бир ва икки нишабли томёпмаларига эга бўлган биноларда горизонтал бўйича спринклерли пуркагичлардан деворгача ва томёпмасининг энг юқори қисмигача бўлган масофа ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфидаги томёпмаларида 1,5 m дан ортиқ бўлмаслиги ва қолган ёнғин хавфи синфига тегишли томёпмаларида эса 0,8 m дан ошиб кетмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда спринклерли пуркагичлар махсус ҳимоя панжаралари билан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Спринклерли пуркагич розеткалари қуйидагича ўрнатилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига, пастга ёки горизонтал;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига ёки горизонтал ҳолатда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Қурилмаларнинг спринклер пуркагичлари хона ва жиҳозларда ўрнатилаётганда, уларни ишлаб кетиш ҳамда атроф-муҳитнинг ҳароратлари мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Ҳимояланадиган хона ичида бир хил диаметрдаги сув чиқариш оғзига эга бўлган спринклерли пуркагичлари ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

Атроф-муҳит ҳарорати, °С

Ишлаб кетиш ҳарорати, °С

38 гача

57

39 дан 50 гача (50 ҳам киради)

68 — 79

51 дан 70 гача (70 ҳам киради)

93

71 дан 100 гача (100 ҳам киради)

141

101 дан ва 140 гача (140 ҳам киради)

182

141 дан 200 гача (200 ҳам киради)

240

201 дан 220 гача (220 ҳам киради)

260

221 дан 300 гача (300 ҳам киради)

343

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Ёнғин хавфлилиги «К1» синфидаги деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган масофанинг ярмидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хавфлилиги синфи нормаланмайдиган деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа 1,2 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текис ораёпма (қопламалар) остида ўрнатиладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг спринклерли пуркагичлар орасидаги масофа 1,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Спринклерли пуркагичларнинг номинал ишлаб кетиш ҳарорати 79°C дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пуркагичларнинг иссиқлик қулфининг номинал ишлаб кетиш ҳароратини танлаш мазкур ШНҚнинг 27-бандига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Д-АЁЎҚлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Д-АЁЎҚ ларни лойиҳалаш ишларида уларни автоматик равишда ишга тушириш қуйидаги техник воситаларнинг турларидан сигнал бериш орқали амалга оширишни инобатга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўзғатувчи тизимлардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализацияси қурилмаларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик жиҳозлар датчикларидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритма билан тўлдирилган дренчер қурилмаларининг қўзғатувчи қувурларини лойиҳалашда уларни сигнал клапанига нисбатан таъминловчи қувурдаги доимий босимнинг 1/4 қисмидан ортиқ бўлмаган баландликда (m да) ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Функционал жиҳатдан боғлиқ бўлган бир нечта парда ҳосил қиладиган дренчер учун битта бошқариш уламаси бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Дренчерли пардани ишга тушириш автоматик тарзда ёки қўлда (масофадан туриб ёки жойидан) амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Дренчерли парда пуркагичлари орасидаги масофани, сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сарфини 1 m очиқлик кенглиги учун 1,0 l/s ҳисоблаш орқали аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Қўзғатувчи тизимининг иссиқлик қулфидан ораёпма (томёпма) текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 m гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Хона кўпик билан ҳажм усулида, кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаси ёрдамида тўлдирилганлигида, ҳимоя қилинаётган жиҳозларнинг энг юқори нуқтасидан камида 1 m дан кам бўлмаган баландликда тўлдирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қилинадиган хонанинг умумий ҳажми аниқланаётганда, хонада ўрнатилган жиҳозларнинг ҳажми ҳимоя қилинаётган ҳажмдан чиқариб ташланмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Қувур ўтказгичларни ГОСТ 10704-91 мувофиқ пайвандли ва фланецли, пайвандли, фланецли ва резбали боғламалар билан, шунингдек ажралувчи қувур ўтказгич муфталарини ГОСТ 3262-75 мувофиқ пўлатдан тайёрланган қувурлардан лойиҳалаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ажралувчи қувур ўтказгич муфталарини диаметри 200 mm дан ортиқ бўлмаган қувурлар учун қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ечилмайдиган осма шифтлар орқасида, ёпиқ штробларда қувур ўтказгичлар ётқизилганда уларни монтажи пайвандлаш йўли билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) шлейфли кўринишда лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқарув уламалар уч ва ундан кам бўлганда, келтирувчи қувурларни боши берк ҳолатда лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ташқи боши берк қувур ўтказгичларнинг узунлиги 200 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Шлейфли келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) зулфинлар билан таъмирланадиган қисмларга ажратилиши лозим. Бунда, битта қисмдаги бошқарув уламаларнинг сони учтадан кўп бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур узаткичларни гидравлик ҳисоблашда таъмирланадиган ҳудудларнинг шлейфли тармоқларга киритилиши ҳисобга олинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, шлейфли қувур ўтказгичнинг диаметри бошқарув уламаларига бирлашадиган қувур ўтказгичнинг диаметридан кичик бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг келтирувчи (ташқи) ва ёнғинга қарши қувур ўтказгичларининг хўжалик-ичимлик ёки ишлаб чиқариш сув таъминоти тармоқларини умумий бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Ишлаб чиқариш ҳамда санитария-техник жиҳозларни ёнғин ўчириш қурилмаларининг тўйдирувчи қувур ўтказгичларига улашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Сув тўлдирилган С-АЁЎҚ ларда диаметри 65 mm ва ундан ортиқ бўлган таъминловчи қувурларга ШНҚ 2.04.01-22 бўйича ўт ўчириш кранларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Спринклер қурилмаларининг қувур ўтказгичларига уланадиган ички ёнғин ўчириш кранларини ўрнатиш ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Ўн икки ва ундан ортиқ ёнғин ўчириш кранлари бўлган спринклер қурилмасининг секциясида иккита кириш жойи бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Икки ёки ундан ортиқ секцияга эга бўлган спринклерли қурилмалари учун иккинчи кириш зулфин билан туташ секция орқали амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқарув тугунлари устидаги қўл билан фаоллаштирилувчи зулфинларни ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келтирувчи қувур ўтказгичлар шлейфланган ва бошқарув узеллари ўртасида ажратувчи зулфинлар ўрнатилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Қурилмаларнинг тақсимловчи қувур ўтказгичларининг бир тармоғида чиқиш диаметри 12 mm гача бўлган, олтитадан кўп бўлмаган пуркагичлар ва чиқиш диаметри 12 mm дан ортиқ бўлган, тўрттадан кўп бўлмаган пуркагичлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Ҳимояланадиган хоналар ичидаги тарқатувчи қувур ўтказгичларда бир хил турдаги пуркагичлар ёки сачраткичлар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан кўп бўлмаган I-гуруҳга ҳамда ёнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан 1400 MJ/m2 гача бўлган II-гуруҳга киритилган хоналар учун спринклерли пуркагич ва сачраткичларнинг иссиқлик қулфи диаметри 5 mm дан катта бўлмаган иссиқликка сезгир колба асосидаги синувчан иссиқликка сезгир элемент билан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Спринклерли қурилмаларга тааллуқли тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичларига эшик ва технологик тешикларни суғориш учун, дренчер пардаларни ва тўйдирувчи қувур ўтказгичларга қўзғатувчи тизим билан ишга туширадиган дренчерларни улашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Д-АЁЎҚ нинг ундовчи қувур ўтказгичи диаметри 15 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Боши берк ва ҳалқасимон таъминот қувурлари шартли ўтиш диаметри камида 50 mm бўлган ювиш кранлари ёки тиқинлар билан жиҳозланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Берк қувур ўтказгичларда кран ёки тиқинларни ҳудуд охирида, шлейфли қувур ўтказгичларда эса бошқарув уламаларидан энг чекка нуқтасида ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Диаметри 40 mm ва ундан катта бўлган, металлдан тайёрланган ҳамда қувур ўтказгичларга ўрнатилган беркитувчи қурилмалар арматуранинг ишлаши вақтида пайдо бўладиган кучлар узатмаларга ўтмаслиги учун бинонинг қурилиш конструкцияларига мустаҳкам ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Тўйдирувчи ва тарқатувчи узатмаларга беркитувчи арматура ўрнатилишига йўл қўйилмайди (мазкур ШНҚнинг 19, 39, 43, 45, 47-бандларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Спринклерли қурилмалар қувур ўтказгичларининг юқори нуқталарида ҳаво чиқариш мосламалари сифатида тиқинли кранлар ҳамда хонанинг энг узоқ ва юқори нуқтасида жойлашган пуркагич олдидаги босимни назорат қилиш учун манометр остига кран ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Ҳаволи спринклер қурилмаларининг тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичлари бошқарув узелига ёки тушиш мосламаларига қуйидаги тенг қиялик билан ётқизилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи диаметри 57 mm дан кам бўлган қувурлар учун 0,01 (100 m учун — 1 m нишаб);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи диаметри 57 mm ва ундан ортиқ бўлган қувурлар учун 0,005 (100 m учун — 0,5 m нишаб).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Қурилманинг тўйдирувчи қувур ўтказгичларида босимни 1,0 MPa дан ошиб кетишини олдини олиш чораларини кўриш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш усули мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш ва жиҳозларни ўрнатиш ҚМҚ 2.04.04-97, ШНҚ 2.04.11-22 ҳамда ҚР 05.05-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Қувур ўтказгичлар тутқичлар билан бевосита қурилиш конструкцияларига маҳкамланиши, улардан бошқа конструкциялар учун таянч сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Қувурўтказгичларни бинолардаги технологик қурилмалар конструкцияларига фақат алоҳида ҳоллардагина маҳкамлашга йўл қўйилади. Бунда, технологик қурилмалар конструкцияларига тушадиган юклама маҳкамлаш элементлари учун ҳисобланган юкламадан камида икки баробар кўп бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Қувурларни маҳкамлаш тугунлари 4 m дан ортиқ бўлмаган масофада кетма-кетликда ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шартли ўтиш диаметри 50 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун маҳкамлаш тугунлари орасидаги масофани 6 m гача оширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Узунлиги 1 m дан ортиқ бўлган тарқатувчи қувур ўтказгичларида тик (эгри) қувурлар қўшимча тутқичлар билан маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тутқичдан тик (эгри) қувурлардаги пуркагичгача бўлган масофа 0,15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Шартли ўтиш диаметри 25 mm ва ундан кам бўлган қувур учун тақсимловчи қувур узаткичдаги ушлагичдан охирги пуркагичгача бўлган масофа 0,9 m дан, диаметри 25 mm дан ортиқ бўлса 1,2 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. Қурилиш конструкциясининг гилзалари ва тиқинлари орқали қувур ўтказгичларни ётқизишда, қўшимча маҳкамлагичларсиз таянч нуқталари орасидаги масофа 6 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Бошқарув узеллари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Бошқарув узелларини лойиҳалашда қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув узелларининг ишга тушиши ҳақидаги сигнални текширишни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув узелларидан олдин ва кейин босимни ўлчашни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Бошқарув узелларининг қурилмаларини бошқарув уламалари ҳаво ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган ва техник хизмат кўрсатувчи ходимларнинг эркин киришини таъминлайдиган насос станциялари, ёнғин постлари ҳамда ҳимояланадиган хоналарга жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган хонада жойлашган бошқарув уламалари ушбу хоналардан оловбардошлилик чегараси камида «REI 45» бўлган ёнғинга қарши тўсиқлар ва ораёпмалар ҳамда оловбардошлилик чегараси «EI 30» дан кам бўлмаган эшиклар билан ажратилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган бошқарув уламалар ойнали ёки тўрсимон тўсиқлар билан ажратилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
65. Сув билан тўлдирилган спринклер қурилмаларининг бошқарув тугунларида (ёнғин ҳақида) ёлғон ишлаб кетиш сигналларини олдини олиш мақсадида, босим сигнализатори олдидан кечиктириш камерасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
66. Кўпикли С-АЁЎҚ ларни бошқарув узелларига бурама очиш (зулфин)ни бошқарув узелидан юқорида ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Сув ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Турли вазифаларни бажарувчи сувўтказгичларидан сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини сув билан таъминлаш манбаи сифатида фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув узатмасининг гидравлик параметрлари (босим кучи, сув сарфи) қурилманинг ҳисобланган параметрларини таъминламаса, бунда босимни ошириш учун насосли станция лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти манбаи ичимлик суви бўлмаган мақсадлар учун мўлжалланган сув қувурлари бўлиши лозим. Бунда, сувнинг сифати қўлланиладиган кўпик ҳосил қилувчи моддаларга оид техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув олиш пайтида оқимнинг узилишини таъминловчи қурилма мавжуд бўлганда, ичимлик суви қувуридан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сувнинг ҳисобий миқдори сувўтказгичларнинг қувур ўтказгичлари идишларида сақланиши, бунда улардаги сув бошқа эҳтиёжлар учун сарфланишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун қувур ўтказгичлар идишининг ҳажмини аниқлашда, ёнғинни ўчиришнинг бутун вақти давомида уларни автоматик равишда сув билан тўлдириш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Сувнинг ҳажми 1000 m3 ёки ундан кам бўлганда, сувни битта идишда сақлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоиз захираси (ҳисоблангандан ташқари) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг сақлаш шароитлари маҳсулотнинг техник йўриқномаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг тайёр аралашмасини аралаштириш учун идишда сақлашда, унинг периметри бўйлаб ундаги ҳисобланган сув сатҳидан 0,1 m пастроқда ётқизилган тешикли қувур узаткич бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг миқдорини аниқлашда ёнғин ўчириш қурилмаси қувур ўтказгичларининг идишлари сонини ҳам ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш моддасининг ҳисобий миқдори учун максимал тикланиш муддати ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Спринклер ва дренчер қурилмаларида автоматик сув тўйдирувчи сув (камида 0,5 m3 ) ва сиқилган ҳаво билан тўлдирилган идиш бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматик сув тўйинтирувчи сифатида қуйидагича сув қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳажми камида 40 l бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оралиқ мембрана идишига эга бўлган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
таъминлаб турувчи насос ёки турли мақсадлар учун мўлжалланган бошқарув узелларини ишга туширишни таъминловчи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кафолатланган босимга эга бўлган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Қўлда ишга тушириладиган, ички ёнув двигателидан ишлайдиган ҳамда эҳтиёт захирасидаги ёнғин насоси бўлган ёнғин ўчириш қурилмаларида 10 min давомида ўт ўчириш моддасининг ҳисобий истеъмоли (сарфи) билан қурилманинг ишлашини таъминлаш учун автоматик сув тўйинтирувчи ускуна бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Асосий насослар ёқилганда автоматик сув тўйинтирувчи ўчирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Баландлиги 30 m дан ортиқ бўлган биноларда ёрдамчи сув тўйинтирувчини юқори техник қаватларга жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Ер ости иншоотларида ёнғин содир бўлганда, сувни чиқариб ташлаш учун ускуналар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида уларни синаб кўришда ёки қувур ўтказгичларни таъмирлашда, улардан кўпик ҳосил қилувчи моддани махсус идишга тўплаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Ёнғин ўчириш насос станциялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш насос станцияларининг сув узатишни таъминланганлик даражаси бўйича 1-тоифага тегишли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Ёнғин ўчириш насос станциялари биноларнинг (турар жой объектлари бундан мустасно) алоҳида хоналарида биринчи, ярим ертўла (цокол) ёки ертўла қаватларида жойлаштирилиши ҳамда алоҳида ташқарига чиқиш йўлига ёки ташқарига олиб чиқувчи зина катагига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Ёнғин ўчириш насос станцияларини алоҳида ёки қўшимча (ёнма-ёнма қурилган) биноларда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш насос станцияларининг хонаси бошқа хоналардан оловбардошлилик чегараси «REI 45» бўлган ёнғинга қарши ораёпмалар ва тўсиқлар билан ажратилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш насос станцияларининг хоналарида ҳаво ҳарорати 5 дан 35°C гача, нисбий намлиги эса 25°C да 80 фоиздан юқори бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишчи ва фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш насос станциялари хонаси телефон алоқаси воситалари билан жиҳозланган ёнғин назорати пости хонасига уланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш насос станциялари хонасига кириш жойининг тепасида «Ёнғинни ўчириш насос станцияси» деб ёзилган нурли (электрон) табло ўрнатилиши ва фавқулодда ёритиш тармоғига уланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Ёнғин ўчириш насос станциялари хоналарида жиҳозларни жойлаштириш ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Ёнғин ўчириш насос станциялари кўчма ёнғин ўчириш техникасига улаш учун насос станцияси хонасидан ташқарига чиқарилган қувур ўтказгичларнинг ташқи қисми улаш каллаклари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур ўтказгичлар ёнғин ўчириш қурилмаларининг етакчи секцияларини энг катта ҳисобланган сарф билан таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқаридаги улаш каллаклари бир вақтнинг ўзида камида иккита ёнғин-қутқарув техникаларини улаш имкониятини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Ёнғин ўчириш насос станциясида камида иккита ёнғин ўчириш, дозатор насослари (битта захира) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Идишни ўт ўчирувчи модда билан тўлдириб турувчи қувур ўтказгичларга ўрнатиладиган зулфинлар насос станцияси хонасида ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Идишларда (идишларда) ўт ўчириш моддасининг даражасини кўз билан (визуал) назорат қилиш учун ўлчов таёғи бўлган назорат-ўлчаш ускуналари насос станцияси хонасида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Қурилмаларнинг таснифлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А2» ва «В» синфидаги ҳажмли ва маҳаллий (локал) ёнғинларни ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари хоналарни тўлиқ ҳимоя қилишда, қурилмалардан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки жиҳозлардаги ёнғинларини ўчириш учун ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Ҳимоя қилинаётган биноларга таъсири бўйича юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги таснифларга бўлиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генераторлар хона шифтининг орқасига унинг юзаси бўйича бир текис тақсимланиб, тўсилган жойларни ҳам киритган ҳолда хона бутун ҳажмининг кўпик билан тўлдирилишини таъминлаган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генераторлар хонанинг бевосита ҳимоя қилинаётган ҳудуди ёки технологик бирлик устига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан ташкил топиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар рўйхати, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол)лар ва осма шифтлар бўшлиқларининг мавжудлиги тўғрисидаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир вақтнинг ўзида ёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар (йўналишлар) сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонанинг геометрик параметрлари (хона конфигурацияси, тўсувчи конструкцияларнинг узунлиги, кенглиги ва баландлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ораёпмаларининг тузилиши ва муҳандислик коммуникацияларининг жойлашуви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсувчи конструкцияларда доимо очиқ бўлган тешиклар майдони ва уларнинг жойлашуви;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хонадаги рухсат этилган максимал босим тўғрисидаги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хонада ва қурилманинг таркибий қисмлари жойлашган хонадаги ҳарорат, босим ва намлик диапазони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонадаги моддалар ва материалларнинг ёнғин хавфи рўйхати, кўрсаткичлари ва ГОСТ 27331-87 бўйича тегишли ёнғин синфи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин юкини тақсимлаш тури, ҳажми ва схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш, кондиционерлаш, ҳаво иситиш тизимларининг мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик жиҳозларнинг тавсифлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хоналар тоифаси — электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича тасдиқланган нормалар ва зоналар синфлари бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонадаги одамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари ҳажми бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки ускуналарнинг ёнғинини ўчириш учун ишлатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришнинг ҳисобий ҳажми ҳимояланадиган агрегат ёки ускунанинг баландлигини пол юзасидаги проекция майдонига кўпайтириш орқали аниқланиши, бунда агрегат ёки ускунанинг барча ҳисобий ўлчамлари (узунлиги, кенглиги ва баландлиги) 1 m га оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш учун карбонат ангидриддан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Карбонат ангидрид билан ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришда норматив массали ёнғин ўчириш концентрацияси 6 кг/m3 ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришда ГЎЎМни етказиб бериш вақти 30 s дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида фақат юқори карраликдаги кўпикларни олиш учун мўлжалланган махсус кўпик ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ҳимоя қилинаётган ҳажмни, унинг энг баланд нуқтасидан камида 1 m дан ошадиган баландликкача 10 min дан кўп бўлмаган вақт давомида кўпик билан тўлдирилишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерционлиги 180 s дан ошмаслиги шартидан келиб чиқиб жиҳоз ҳамда қувур ўтказгичларни узунлиги ва диаметрини танлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг кўпик ҳосил қилувчи моддасининг миқдори ҳимоя қилинаётган хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар қурилма бир неча хоналарда қўлланилаётган бўлса, ҳимоя қилиш учун энг катта миқдордаги кўпик ҳосил қилувчи моддани талаб қиладиган хона ҳисобий хона сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш учун қурилмаларни қўллашда ҳимоя қилинаётган агрегатлар ёки ускуналар катакчасининг ўлчами 5 mm дан кичик бўлмаган металл тўр билан тўсилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсувчи конструкциянинг баландлиги ҳимоя қилинаётган агрегат ёки жиҳознинг баландлигидан камида 1 m га баландроқ бўлиши ва ундан 0,5 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш ҳажми агрегатни ёки ускунани тўсувчи конструкция асосининг юзасини шу конструкция баландлигига кўпайтириш билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғинни маҳаллий (локал) ўчиришда ҳимоя қилинаётган ҳажмни тўлдириш вақти 3 min дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини таъминловчи қувур ўтказгичларга пуркагичдан олдинда ўрнатиладиган фильтрловчи элементлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фильтрловчи катакчанинг ўлчами пуркагичдаги оқизиш каналининг минимал ўлчамидан кичик бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Битта хонада фақат бир хил турдаги ва конструкциядаги кўпикли генераторлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўпик генераторлари сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ҳамда камида иккита қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Кўпик генераторлари механик шикастланиш мумкин бўлган жойларда ўрнатилган бўлса, уларнинг ҳимояси кўзда тутилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида ҳисобланган миқдорга қўшимча равишда кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоизли захираси бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108. Насос станцияларини, юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг сув таъминотини, қувур ўтказгичларни лойиҳалаш ва уларни маҳкамлашда мазкур ШНҚнинг 6-иловаси талабларига амал қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур ўтказгичларни ГОСТ 3262-75 га мувофиқ руҳ қопланган пўлат қувурлардан лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ҳавони мажбурий равишда узатувчи генераторларга эга бўлган қурилмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Кўпик генераторлари насос станциясида ёки бевосита ҳимояланадиган хонада жойлаштирилиши, бунда кўпик ҳимояланадиган хонага тўғридан-тўғри генераторнинг чиқиш қисқа қувуридан (патрубкасидан) ёки диаметри генераторнинг чиқиш қисқа қувурининг диаметридан кам бўлмаган, узунлиги эса 10 m дан ошмайдиган махсус каналлар орқали узатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Кўпикни етказиб бериш каналлари ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Кўпик келиб тушганда ҳимоя қилинадиган хоналарнинг юқори қисмида ҳавони чиқариб юбориш мосламаси бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Ҳимояланадиган хоналарнинг майдони 400 m2 дан ошса, кўпикни хоналарнинг қарама-қарши қисмларида жойлашган камида иккита жойдан амалга ошириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В» синфидаги ёнғин ўчоғларини юза бўйича ҳажмли ва маҳаллий (локал) ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Қурилмаларнинг бажарилиши техник йўриқномаларга мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Чўкиндилар ҳосил қиладиган ёки узоқ муддат сақланганда фазаларга ажралиб кетадиган қўшимчалар қўшилган сув ишлатилганда, қурилмаларда уни аралаштириш учун махсус мосламалар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Пуркагичларнинг чиқиш жойлари ички ва ташқи муҳитнинг ифлослантирувчи омилларидан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя чоралари, ускуналар, мосламалар (ички юзаларга ишлов бериш, филтрлар, тўрлар, декоратив қобиқлар, қопқоқлар) қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг қувур ўтказгичлари рухланган ва зангламайдиган пўлатдан тайёрланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш ишларида ишлаб чиқарувчи корхонанинг техник тавсияларини инобатга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Г-ЁЎҚ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Г-ЁЎҚ лар ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В», «C» синфларининг ва электр жиҳозлари (ишлатиладиган ГЎЎМ учун ТҲда келтирилганидан ошмайдиган кучланишли электр қурилмалари)нинг ёнғинларини бартараф этиш учун ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, Г-ЁЎҚ лардан қуйидаги ёнғинларни ўчиришда фойдаланишга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модданинг ҳажми ичида ўз-ўзидан ёниши ва туташга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво таъсирисиз ёниш ва туташга мойил бўлган полимер материаллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металл гидридлари ва пирофор моддалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металл кукунлари (натрий, калий, магний, титан) ёнғинларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Ҳажм бўйича ёнғинни ўчириш қурилмалари (азотли ва аргонли ёнғинни ўчириш қурилмалари бундан мустасно) ушбу ШНҚнинг 5-иловасидаги 12-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмайдиган герметиклик параметрига эга бўлган стационар тўсиқ конструкцияли хоналарни (жиҳозларни) ҳимоя қилиш учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Азотли ва аргонли ёнғин ўчириш қурилмалари учун герметик бўлмаган параметри 0,001 m-1 дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Ҳимояланадиган хонанинг ҳажмини туташ зоналарга (фальшпол, фальшшифт ва бошқалар) бўлишда, герметик бўлмаган параметри ҳар бир зона учун белгиланган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Герметик бўлмаган параметри агар бир вақтнинг ўзида газли ўт ўчириш моддаларини етказиб беришни таъминласа, туташ зоналар орасидаги тўсувчи юзалардаги тешикларни ҳисобга олмасдан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Герметик бўлмаган параметрининг катта қийматлари бўлган хоналарни ҳимоя қилиш учун ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш маълум бир бино-иншоот учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг таснифи ва таркиби
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги усуллар бўйича ажратилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўчириш усули бўйича: ҳажмлий ўчириш, ҳажми бўйича маҳаллий ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ўт ўчириш моддасини сақлаш усули бўйича: марказлашган, модулли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга тушириш импульсидан ёқиш усули бўйича: электр, пневматик, механик ишга тушириш ёки уларнинг комбинацияси билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Г-ЁЎҚ учун ёқиш (ишга тушириш)нинг қуйидаги турлари назарда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофавий;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маҳаллий.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг технологик қисми газли ўт ўчириш моддаси билан тўлдирилган идишлар, қувур ўтказгичлар ва найчалар ҳамда қурилманинг технологик қисмини қўзғатиш тизимларини ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилган ГЎЎМлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Сиқиб чиқарувчи газ сифатида ҳаво ёки азотдан фойдаланилиш лозим. Бунда, ўсиш нуқтаси минус 40ºC дан юқори бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

Суюлтирилган газлар

Сиқилган газлар

Карбон диоксиди (CО2)

Азот (N2)

Хладон 23 (СF3Н)

Аргон (Ar)

Хладон 125 (С2F5Н)

Инерген:

Хладон 218 (С3F8)

Азот — 52 фоиз (умумий)

Хладон 227ea (С3F7Н)

Аргон — 40 фоиз (умумий)

Хладон 318Ц (С4F8Ц)

Углерод икки оксиди — 8 фоиз (умумий)

Олти фторли олтингугурт (SF6)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Бошқа ГЎЎМлардан фойдаланиш (суюлтирилган азот ёки аргон ҳамда мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилганлар)ни маълум бир бино учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари ва уларнинг таркибига киритилган ускуналарни лойиҳалаш уларнинг ишлаш бўйича техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик қисмини лойиҳалашда қуйидаги ҳисоб-китоблар амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш қурилмасидаги ГЎЎМ нинг массаларини ҳисоблаш (ГЎЎМ нинг массалари ушбу ШНҚнинг 6-иловасига, массани ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар эса мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ олиниши керак);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ёнғин ўчириш қурилма қувур ўтказгичларининг диаметри, найчаларнинг тури ва сони, ГЎЎМни етказиб бериш вақтини гидравлик ҳисоблаш ишлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
изотермик идишни ўз ичига олган карбонат ангидрид қурилмаси учун ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ўт ўчириш моддаси узатилганда, ҳимояланадиган хонада ортиқча босимни бартараф этиш учун очиқ майдонларни ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ бажарилиши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Газли ўт ўчириш моддасининг миқдори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Қурилмадаги ГЎЎМларнинг ҳисобий миқдори ҳимояланадиган хонада ёки бир вақтнинг ўзида ҳимояланадиган хоналар гуруҳида норматив ўт ўчирувчи концентрациясини таъминлаш учун етарли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Марказлашган қурилмалар, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз захирасига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказлашган қурилмалар реверсивли (икки йўналишли) юритмага эга бўлган қулфлаш ва ишга тушириш қурилмаси ҳамда уни бошқариш учун техник воситалар билан жиҳозланган бўлса, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдори ва захирасини изотермик идишда биргаликда сақлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
132. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз ўт ўчириш моддаси захирасига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино ва иншоот (хона)да бир нечта модулли қурилмаларни лойиҳалашда, унинг ҳимояланган хоналаридан исталганда ишга тушган қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклаш учун етарли миқдорда захира кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Захирали модуллар ёнғин ўчириш қурилмаларига хизмат кўрсатадиган алоҳида омборларда сақланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Модулли ёнғин ўчириш қурилмасини синовдан ўтказиш зарур бўлса, келтирилган синовларни ўтказиш учун ГЎЎМ захираси бошқа талаблар бўлмаса, энг кичик ҳажмдаги хонани ҳимоя қилиш шартидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сиқиб чиқарувчи восита сифатида ҳаво, инерт газлари, «CО2», «H2» дан фойдаланилиши, бунда ўт ўчириш моддасининг сиқиб чиқарувчи воситалар сифатида қўлланиладиган сиқилган газлар қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Ўт ўчириш моддасини сиқиб чиқариш учун қурилмаларда саноат синовларидан ўтган ва ёнғинга қарши ускуналарда фойдаланиш учун тавсия этилган газ ҳосил қилувчи элементлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газ ишлаб чиқарувчи элементнинг тузилиши унинг ҳар қандай бўлакларини ўт ўчириш моддасига тушмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Маданий бойликларни ҳимоя қилишда газ ҳосил қилувчи элементлардан ўт ўчирувчи моддаси сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Вақтинчалик тавсифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминлаш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилма хонада эвакуация ҳақида хабар берувчи мосламалар ишга тушган пайтдан бошлаб 10 s дан кечиктирмасдан одамларни хонадан эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақт давомида, автоматик ва масофадан ишга тушириш пайтида ҳимояланадиган хонага газли ўт ўчириш моддасини чиқаришни кечиктиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш (кондициялашни) тизимларини ўчиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган хонадаги шамоллатиш тизимларининг ҳаво узаткичларида клапанларни тўлиқ ёпиш вақти ушбу хонага белгиланган кечикиш вақтидан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138. Ёнғинни ўчиришда ҳимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш қурилмаларини ўчирмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қурилмани ҳисоблаш ҳимояланадиган хонанинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда махсус усул бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси 15 s дан кўп бўлмаган инерцияни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси ҳимояланадиган хонада норматив ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун зарур бўлган газли ўт ўчириш модда массасини қуйида ошмайдиган вақт оралиғи учун камида 95 фоизини етказиб беришни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидриддан ташқари) ишлатиладиган модулли қурилмалар учун — 10 s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидрид бундан мустасно) ишлатиладиган марказлаштирилган қурилмалар учун 15 s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ сифатида карбонат ангидрид ёки сиқилган газлар ишлатиладиган модулли ва марказлаштирилган қурилмалар учун 60 s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вақт оралиғининг номинал қиймати ГЎЎМ солинган идишни 20°C ҳароратда сақлаш орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида қуйидагилар қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ёнғин ўчириш модуллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ёнғин ўчириш батареялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
изотермик идишлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Марказлашган қурилмаларга тегишли идишларни ёнғин ўчириш станцияларига жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Модулли қурилмалардаги модулларни ҳимояланадиган хонанинг ўзида унинг ташқарисида, унга яқин жойда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлардан иссиқлик манбалари (иситиш мосламалари)гача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тарқатиш қурилмалари ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Марказлашган ва модулли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик жиҳозларини жойлаштириш уларга техник хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар ҳимояланадиган хоналарга яқинроқ жойлаштирилиши, бунда идишларни уларга ёнғин (портлаш)нинг хавфли омиллари таъсир қилиши мумкин бўлган жойларга, механик, кимёвий ёки бошқа турдаги шикастланишлар рўй бериши, қуёш нурларининг тўғридан-тўғри тушиши мумкин бўлган жойларга жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Қурилмада бир хил ўлчамдаги модуллар учун ГЎЎМ ва сиқиб чиқарувчи газни тўлдириш учун ҳисобий қийматлар бир хил бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Икки ёки ундан ортиқ модулни коллекторга улашда суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ва сиқилган газ ГЎЎМ сифатида фойдаланилганда, қуйидаги бир хил ўлчамдаги модуллардан фойдаланиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир хил ГЎЎМ тўлдириш ва сиқиб чиқарувчи газ босими билан, агар суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир хил ГЎЎМ босими билан, агар сиқилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Модулларни коллекторга улаш тескари (қайтиш) клапани орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари алгоритми умумий коллекторга уланган барча модуллардан бир вақтнинг ўзида етказиб беришни назарда тутса, уларни коллекторга улаш учун қайтиш клапанларини ўрнатмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, модулларни узишда коллекторни герметизациялаш (зич беркитиш) учун зулфинлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Газли ёнғин ўчириш қурилманинг бир қисми сифатида газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар улар учун фойдаланиш қоидаларига мувофиқ маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Сиқилган газлар ГЎЎМ сифатида қўлланиладиган қурилмаларда модуллар ёки изотермик идишлар учун техник ҳужжатларига мувофиқ, ГЎЎМ массасини назорат қилишни таъминлайдиган техник воситалар кўзда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. ГЎЎМ — сиқиб чиқарувчи гази бўлмаган сиқилган газларни ўз ичига олган модулли қурилмаларни лойиҳалаш жараёнида унинг массасини назорат қилиш учун мосламалар билан жиҳозлашни ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиқилган газни ГЎЎМ ҳамда сиқиб чиқарувчи газ сифатида ишлатилганда, газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар босимни назорат қилиш мосламалари билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Қувур ўтказгичлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ГОСТ 8732-78 ёки ГОСТ 8734-75 бўйича пўлат қувурлардан, шунингдек латун ёки зангламайдиган пўлатли қувурлардан, ундаш қувур ўтказгичлари эса ГОСТ 10704-91 бўйича пўлат қувурлардан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурларни резба орқали улаш учун пўлат ва латун материалларидан тайёрланган фитингларидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Ёнғинни ўчириш қурилмаларидаги қувурларнинг бирикмалари пайвандланган, резьбали, фланесли ёки кавшарланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Қувур ўтказгичларнинг тузилиши гидравлик синовдан ёки тўпланган конденсатни тўкишдан сўнг сувни олиб ташлаш учун тозалаш имкониятини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Қувур ўтказгичлар ишончли тарзда маҳкамланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувур ўтказгичлар билан девор орасидаги оралиқ масофа 2 cm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш га тенг босимда мустаҳкамликни таъминлаши ва фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босимига тенг босимда 5 min давомида герметикликни таъминлаши керак (бу ерда Риш — фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босими).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ерлантирилган (ноллаштирилган) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ерлантириш белгиси ва жойи — ГОСТ 21130-75 бўйича аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Модулларни қувур ўтказгичлар билан улаш учун эгилувчан улагичлардан (масалан, юқори босимли енглар) ёки камида 1,5 Риш босим остида мустаҳкамлигини таъминлаб берадиган мис қувур ўтказгичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Тарқатиш қувур ўтказгичлари тизими симметрик ҳолатда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Қувур ўтказгичларнинг ички ҳажми 20°C ҳароратда ГЎЎМнинг ҳисобий миқдорининг суюқ фазаси ҳажмининг 80 фоиздан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Қўзғатувчи тизимлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Қўзғатувчи тизимларнинг ҳароратга сезгир элементларини ҳимояланадиган хоналарда жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 8-банди талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Қўзғатувчи қувур ўтказгичларнинг шартли ўтказиш диаметри 15 mm га тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Қўзғатувчи қувур ўтказгичлар ва уларнинг қурилмалардаги уланган жойлари 1,25 Р босимдаги мустаҳкамликни ва камида ундовчи тизимдаги газ (ҳаво) ёки суюқликнинг максимал босимдаги герметикликни (зичликни) таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини масофадан ишга тушириш мосламалари 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Найчалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Найчалар турини танлаш уларнинг маълум бир ГЎЎМ учун техник хусусиятлари билан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Найчалар ҳимояланаётган хонанинг геометриясини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши ва хонанинг бутун ҳажми бўйлаб норматив даражадан паст бўлмаган концентрацияда ГЎЎМ тарқалишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Нормал шароитларда зичлиги ҳаво зичлигидан катта бўлган ГЎЎМни етказиб бериш учун қувур ўтказгич ажратишларига ўрнатилган найчалар ҳимояланадиган хонанинг ораёпмаси (шифт, осма шифт, фальшшифт)дан 0,5 m дан ортиқ бўлмаган масофада жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Битта тарқатувчи қувур ўтказгичдаги икки энг охирги найчалар орасидаги ГЎЎМнинг сарфидаги фарқ 20 фоиздан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Диаметри 3 mm дан ошмайдиган, индивидуал чиқиш тешиклари бўлган найчанинг кириш қисмида фильтрлар ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Бир хонада (ҳимояланадиган ҳажмда) фақат бир хил ўлчамдаги найчаларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. 1,25 Риш босимда найчаларнинг мустаҳкамлиги таъминланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Найчаларнинг чиқиш тешикларининг юзаси коррозияга чидамли материалдан тайёрланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Найчаларнинг чиқиш тешиклари тўғридан-тўғри ГЎЎМ оқимлари ҳимояланадиган хонанинг очиқ майдонларига йўналтирилмаган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Найчалар механик шикастланиш ёки тиқилиб қолиши мумкин бўлган жойларда жойлаштирилганда, улар механик таъсирлардан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Ёнғин ўчириш станцияси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналари бошқа хоналардан 1-турдаги ёнғинга қарши тўсиқлар ва 3-турдаги ораёпмалар билан ажратилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш станцияси хоналарини «А» ва «Б» тоифалардаги (портлаш хавфи мавжуд) хоналарнинг остида ва тепасида жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналари биноларнинг ертўласида, ярим ертўла (цокол) қаватида ёки биринчи қаватида жойлашган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш станциясини биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ёнғин ўчириш станцияси бино ва иншоотлардаги кўтариш-ташиш ускуналари, қурилмаларни ўрнатиш жойига етказиб бериш ва фойдаланиш ишларини бажариш имкониятини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш станцияси жойлашган хонадан ташқарига чиқиш жойига эга зинапоя катаги, вестибюль ёки йўлакка чиқиш жойи қуйидаги ҳолларда назарда тутилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш станциясининг чиқиш жойидан зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ушбу йўлакка «А» ва «Б» тоифадаги хоналардан чиқиш жойлари мавжуд бўлмаса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Изотермик идишлар ёнғин ўчириш станцияси биносидан ташқарида ёғингарчилик ва қуёш нурларидан ҳимоя қилиш учун соябон билан, ҳудуднинг периметри атрофида эса тўсиқ билан ўрнатилиши лозим. Бунда, қуйидагиларга амал қилиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
изотермик идишларни ўрнатиш жойида фавқулодда ёритишни таъминлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
изотермик идишларга ҳамда уни бошқариш (ишга тушириш) тугунлари ва тақсимлаш мосламаларига одамларнинг рухсатсиз киришни максимал (юқори) даражада истисно қилишни ҳисобга олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
изотермик идишларга кириш йўлларини таъминлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Ёнғин ўчириш станцияси хонасининг баландлиги модуллар ёки батареялар ишлатиладиган қурилмалар учун камида 2,5 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изотермик идишлардан фойдаланганда, хонанинг минимал баландлиги ундан камида 1 m шифтгача бўлган масофани таъминлаши ҳамда идишларнинг баландлиги билан белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналарида ҳарорат 5 дан 35°C гача бўлиши, 25°C да нисбий ҳаво намлиги 80 фоиздан ошмаслиги, ёритилганлик — люминесцент лампалар билан камида 100 lk ёки чўғланма лампалар билан камида 75 lk бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 нинг талабларига мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Ёнғин ўчириш станциялари камида иккита ҳаво алмашинувига эга тортиш-чиқариш шамоллатиш жиҳозларига, шунингдек телефон алоқаси билан таъминланган кеча-кундуз навбатчилик қилувчи ходимларнинг хонасига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кириш эшиги ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида мослама ва жиҳозларни жойлаштириш уларга хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Марказлашган қурилмалар маҳаллий ишга тушириш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Модуллари ҳимояланадиган хонада жойлашган модулли қурилмалардан қурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Модулларда ишга тушириш элементлари мавжуд бўлса, улар блокланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Модуллари ҳимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган модулли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга туширишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга ишга тушириш элементлари қуйидаги шартларга жавоб бергандагина йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хоналардан ташқарида ёнғин омиллари таъсиридан хавфсиз жойда жойлашган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилманинг барча ишга тушириш элементларини (яъни модулларни) бир вақтнинг ўзида ишга туширишни таъминлаши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари полдан 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. ГЎЎМни етказиб бериш учун бир нечта йўналишлар мавжуд бўлса, батареялар (модуллар) ва тарқатиш қурилмалари маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари ҳимояланадиган хонанинг йўналишини кўрсатувчи тахтачаларга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Ҳимояланган хоналарга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Ҳимояланган хоналарнинг герметик бўлмаган параметри мазкур ШНҚда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Технологик асоссиз тешикларни бартараф этиш чораларини кўриш, дераза ва эшикларни ёпиш мосламаларини ўрнатиш, кабель ўтказмаларини зич ҳолатда ёпиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Хона, унинг зарурлиги мазкур ШНҚнинг 8-иловасида келтирилган усул бўйича ҳисобланган бўлса, босимни камайтириш учун доимий очиқ тешик ГЎЎМ етказиб берилганда, тешиги очиладиган қурилма бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Умумий алмашинув, шамоллатиш, ҳаво иситиш ва ҳимояланадиган хоналарни кондициялаш ҳаво узаткичлари тизимларида ёнғин аниқланганда, автоматик равишда ёпиладиган ҳаво тўсиқлари (тўсма қопқоқлар ёки ёнғинга қарши клапанлар) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш мосламаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қуйидаги ҳолларда ҳаво ўтказгичларга автоматик тарзда очилиб-ёпиладиган механизмларни ўрнатмасликка йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш жараёнида шамоллатиш оралиқлари ҳар доим очиқ турадиган оралиқлар сифатида инобатга олинган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш оқимларининг тўхталиши ГЎЎМни бергунга қадар амалга оширилса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Ёнғин ўчирилгандан кейин ГЎЎМларни олиб ташлаш учун бино-иншоотлар ва хоналарнинг умумий алмашинув шамоллатишдан фойдаланилиши, бунда кўчма шамоллатиш қурилмалари бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Хавфсизлик талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Қурилмаларни лойиҳалаш ушбу турдаги қурилмалар учун техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган қурилмани ўрнатиш, ишга тушириш, қабул қилиш ва ишлатиш вақтида хавфсизлик талабларига жавоб бериш имкониятини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини қўлда ишга тушириш мосламалари (ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида ўрнатилган маҳаллий ёки ёнғин постларини масофадан ишга тушириш мосламалари бундан мустасно) тасодифий ишга тушириш ёки механик шикастланишдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. ГЎЎМ (газ)ни чиқариб юбориш учун сақлаш мосламалари ишга туширилганда, ходимларнинг шикастланишига йўл қўймайдиган тарзда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Газни хавфсиз ҳудудга олиб ташлаш учун дренаж қувур ўтказгичлари изотермик идишларнинг сақлаш мосламаларини чиқиш тугунларига уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Суюлтирилган ГЎЎМ учун берк бўшлиқлар клапанлар ўртасида ҳосил бўлиши мумкин бўлган қувур ўтказгичлари ҳудудларидаги қурилмаларда ГЎЎМни хавфсиз тушириш учун сақлаш мосламалари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг асбоб ва ускуналарини ерлантириш ҳамда ноллаштириш электр қурилмаларни ўрнатиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилиши ва ускунанинг техник йўриқномаларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Қурилмалардан фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш, синовдан ўтказиш ва таъмирлаш вақтида ўт ўчириш моддалари учун қўйилган техник талабларга амал қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. «А», «В», «C» синфлари ва электр жиҳозлари (кучланиш остидаги электр қурилмалари)нинг ёнғинларини тарқалишини чеклаш ва бартараф этиш учун К-АЁЎҚ дан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи тоифасига мансуб хоналарни ҳимоялашда, (ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ «А» ва «Б» тоифалари ва электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича портловчи зоналар) қурилма таркибига кирувчи асбоб-ускуналар ҳимояланаётган хонага жойлаштирилганда, портлашдан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Қурилмаларни ҳимояланадиган ҳудуддаги ёнғин тарқалишини чеклаш ёки уни ўчириш, ҳудуднинг ёки ҳажмнинг бир қисмини маҳаллий ўчириш ҳамда бутун ҳимояланадиган ҳажмни ўчиришда мазкур ШНҚнинг 209, 210-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда ишлатилишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Одамлар гавжум бўладиган жойлар (кино ва театрлар, савдо марказлари заллари ҳамда хоналари)да қурилмалар мазкур ШНҚнинг 236 — 239, 246 — 249-бандлари талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Ўт ўчириш кукунлари ГОСТ 26952-97 талабларига мувофиқ бўлиши, бунда кукунли ёнғин ўчиришнинг импулс модуллари учун тешиб ўтувчи кучланиш параметрини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан, ўчириш зонасида ҳаво оқимларининг тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган, одамларнинг доимий бўлиши назарда тутилмаган ҳамда вақти-вақти билан ташриф буюриладиган (ишлаб чиқариш заруратига кўра ҳажми 100 m3 дан ошмайдиган) хоналарни, электр шкафлари, кабель иншоотлари ҳимоя қилиш учун фақат ёнғинни аниқлаш ва ўчириш вазифаларини бажарадиган, шунингдек ёнғин сигналини узатувчи қурилмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Қуйидаги ёнғинларни ўчиришда модул туридаги К-АЁЎҚ дан фойдаланмаслик керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модданинг ҳажмида ўз-ўзидан ёнишга ва туташга мойил бўлган ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво киришисиз туташга ва ёниб кетишга мойил пирофорик ва полимерик материаллар ёнғинларини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Модул туридаги К-АЁЎҚ учун лойиҳа ҳужжатлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Кукунли ёнғин ўчириш модулининг тузилишига боғлиқ ҳолда қурилмалар тақсимловчи қувур ўтказгичларга эга бўлиши ёки эга бўлмаслигига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Кукунли ёнғин ўчириш идишларида сиқиб чиқарувчи газни сақлаш усулига кўра қуйидагиларга бўлиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дам берилувчига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газ ҳосил қилувчи элементга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сиқилган ёки суюлтирилган газ баллонига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Кукунли ёнғин ўчириш идишларни ҳимояланадиган хонага жойлаштиришда маҳаллий қўлда ишга туширишни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Ҳимояланадиган хоналарнинг ҳажмини ҳисоблашда агар асбоб-ускуналар ва қурилиш конструкциялари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган бўлса, уларнинг ҳажмини хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан олиб ташлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Алоҳида ишлаб чиқариш майдонлари, ҳудудлари, агрегатлари ва ускуналарини маҳаллий ҳимоя қилиш ҳаво оқими тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган ёки кукунли ёнғин ўчириш модули учун техник ҳужжатларда (ТҲ) кўрсатилган параметрларга эга бўлган хоналарда олиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Маҳаллий ёнғин ўчиришнинг назорат зонасини ҳисоб-китоби сифатида 10 фоизга оширилган ҳимояланган майдон ўлчами 15 фоизга оширилган ҳимояланган ҳажм ўлчами қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Герметик бўлмаганлик даражаси 1,5 фоизгача бўлган хоналарда уларнинг бутун ҳимояланадиган ҳажмини ўчиришни таъминлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Ҳажми 400 m3 дан ортиқ бўлган хоналарда майдони (ҳажми) бўйича ёки бутун майдон бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш усуллари қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. К-АЁЎҚ (кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилма)ларидаги қувур уланишлари пайвандланган, гардишли ёки резбали (бурама тишли) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг ёнғин ўчириш қурилмаларидаги уланишлари Риш. га тенг бўлган синов босимида герметикликни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. К-АЁЎҚлардаги қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш синов босимида мустаҳкамликни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Кукунли ёнғин ўчириш идишлари ва сачратгич найчалар модуллар учун техник ҳужжатларга мувофиқ ҳимояланадиган ҳудудга жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Сачратгич найчалари билан модулли ускуналар ёки қувур ўтказгичларни ўрнатиш учун ишлатиладиган конструкциялар ўрнатиладиган элементлар оғирлигининг беш бараварига тенг бўлган юк таъсирига бардош бериши ва уларнинг сақланишини ҳамда тасодифий шикастланишлардан ҳимояланишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. К-АЁЎҚларнинг сачратгич найчаларини тиқилиб қолиш эҳтимолини истисно қилиш учун чоралар кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Энг катта хона ёки ҳудудни ҳимоя қилувчи қурилма учун бутловчи қисмлар, қайта қувватланмайдиган модулли ускуналар ва алмаштириш кукуни захирасининг 100 фоиз миқдори кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир бино-иншоот (хона)да турли ўлчамдаги бир нечта модулли ускуналар ишлатилса, захира ҳар бир ўлчамдаги модулли ускуналар билан қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклашни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
218. Захира объект омборида сақланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Кукунли ёнғин ўчириш модуллари фойдаланиш ҳарорати оралиғини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Тарқатиш қувур ўтказгичлари бўлган модулларни қуйидаги хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хонанинг ўзида (мўлжалланган ёниш зонасидан узоқда) ва унинг ташқарисида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хонага бевосита яқин жойда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
махсус тўсиб олинган жойда, алоҳида хонада.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Ёнғинни ўчириш учун зарур бўлган модуллар сонини ҳисоблаш ҳимояланадиган ҳажмни ўт ўчириш кукуни билан бир хилда тўлдиришни ёки мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ пуркаш диаграммаларини (модуль учун ТҲда берилган) ҳисобга олган ҳолда, ҳудудга бир хилда сув сепишни таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Сачратгич найчаларнинг жойлашиши модул учун ТҲга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланувчи хонанинг баландлиги найчалар ўрнатилишининг максимал баландлигидан юқори бўлса, бунда уларни жойлаштириш пуркаш диаграммаларини ҳисобга олган ҳолда, қатламларда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. К-АЁЎҚдан фойдаланишда (лойиҳада асосланган ҳолда) захиралашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, модулли ускуналарнинг умумий сони ҳисобланганига нисбатан икки баробар кўпайтирилиши ва модулли ускуналарни икки босқичли ишга тушириш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иккинчи босқични ёқиш учун масофадан бошқариш тизимини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ҳимояланадиган хоналарга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Ҳажми бўйича ўчириш пайтида хонанинг герметик бўлмаганлик даражаси техник кўрсаткичлари қийматларидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маълумотлар мавжуд бўлмаганда, герметик бўлмаганлик даражаси мазкур ШНҚнинг 209-бандига мувофиқ олиниши ва «К4» ни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Бутун ҳимоя қилинадиган ҳажмни ўчириш кўзда тутилган хоналарни лойиҳалашда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосиз очиқ оралиқларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз-ўзидан очилиб кетадиган эшикларнинг бўлишига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Ҳимояланган хоналарнинг умумий алмашинув вентиляцияси, ҳаво билан иситиш ва ҳавони кондициялаш тизимларининг ҳаво ўтказгичларида ҳаво тўсиқлари ёки ёнғинга қарши клапанлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланган хоналарни лойиҳалаш ишларида К-АЁЎҚ ўчирилгандан сўнг ёниш маҳсулотлари ва ҳавода муаллақ ҳолатдаги кукунни йўқотиш мақсадида, умумий алмашинув вентиляцияси назарда тутилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, кўчма вентиляция қурилмаларидан фойдаланишни ҳам ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чўккан кукун чангютгич ёрдамида ёки нам тозалаш орқали олиб ташланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Хавфсизлик талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Қурилмаларни лойиҳалаш ГОСТ 12.1.019-2017, ГОСТ 12.3.046-91, ГОСТ 12.4.009-83, ГОСТ 12.1.005-88, ГОСТ 28130-89, ЭЎҚ талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Қурилмани қўлда масофадан ва маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар муҳрланган бўлиши лозим (ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган қўлда ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. К-АЁЎҚ ҳимоя қилинаётган хонадан одамларни эвакуация қилиш, шамоллатишни (кондиционерлаш) ўчириш, тўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпиш учун зарур бўлган вақт давомида, бироқ эвакуация тўғрисида хабар бериш қурилмаларинг уланиш вақтида 10 s дан кам бўлмаган вақт давомида кукун чиқарилишини ушлаб туришни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари (ЁҚ) ишлатмасдан автоматик тарзда ёнғинни аниқлаш ва ўчириш функцияларини бажарадиган қуйидаги қурилмаларни ўз ичига олиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи қувват манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир вақтнинг ўзида ёнғин ҳақида хабарлашларни бажарадиган ёнғин ўчириш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муҳандислик тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ижро этувчи (масофадан бошқариш пультлари, қисқа туташув назорати ва изоляция қурилмалари, реле модуллари ҳамда овозли ва ёруғлик сигналли огоҳлантирувчи) мосламаларнинг бир вақтнинг ўзида ишлаб кетиши учун сигнал ва буйруқ импулсларини берувчи бошқариш ва назорат қилиш тизимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Мустақил (автоном) қурилмалар ўт ўчириш моддаси аэрозолли, сувли, кўпикли, газли, кукунли ва комбинациялашган турларга бўлиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. К-АЁЎҚларга ишлаб чиқариш заруриятидан келиб чиққан ҳолда техник хизмат кўрсатиш, таъмирлашларни бажаришда, одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун техник ва ташкилий чоралар кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Мустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмалари фақат ҳажми 5 m3 гача бўлган электр ускуна жиҳозларининг (40 kv гача кучланиш остидаги электр шитлари) чекланган жойларида қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Ҳажмли усулда аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларини қуйидаги хоналарда ўрнатилган электр қурилмаларида қўллашга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генераторнинг ташқи юзасидан 150 mm масофада жойлашган зона ташқарисида 400 °C дан юқори ҳароратга эга бўлган ёнғин ўчирувчи аэрозоль генераторларидан фойдаланган ҳолда, III ва ундан паст даражадаги оловбардошлилик даражасидаги бино ва иншоотлар хоналарида, шунингдек аэрозолни масофадан узатиш қувурларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иш ўринлари мавжуд бўлганда ва одамлар бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«А» ва «Б» тоифалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модда қатлами (ҳажми) ичида ўз-ўзидан ёниб кетишга ва (ёки) чириб кетишга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчи материаллар (ёғоч қипиғи, пахта, ўт уни);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво кирмасдан чириш ва ёнишга мойил бўлган кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, полимер материаллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металлар ва пирофор моддаларининг гидридлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металлар кукунлари (магний, титан, цирконий);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
генераторлар ишлай бошлагунга қадар одамлар чиқиб кетиши мумкин бўлмаган хоналарда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланганда, ёнувчан материаллар ва жиҳозларнинг аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмасининг хавфли юқори ҳароратли зоналари билан алоқа қилиш имкониятини истисно қилиш учун ишлаб чиқарувчи корхонасининг ТҲда келтирилган тегишли конструктив чоралари (ҳимоя экранлари, тўсиқлар) таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Ҳар бир турдаги мустақил автоном ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш таркиби миқдорини ҳисоблаш автоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг ўт ўчириш таркиби турига мос келиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Мустақил (автоном) қурилмаларнинг таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддасини сақлаш ва етказиб бериш функцияларини бажарадиган қурилмалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчоқларини аниқлаш қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ишга туширишни таъминлайдиган қурилмалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган бино ва иншоотлар ҳамда хоналар ёнғин сигнализацияси техник воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-боб. Ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув ускуналарини лойиҳалаш жараёнида қуйидагилар кўзда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмаларни ўчириш ва уларни автоматик ишга тушириш режимини қайта тиклаш ўрнатмаларини навбатчи пост хонасига ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хонага жойлаштиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қилиш тизими мавжуд бўлса, автоматик ишга туширишни тиклаш мосламаларни ҳимояланадиган хоналарнинг кириш жойларига жойлаштирилишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Умумий талаблардан ташқари сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқариш ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлайдиган насосларни автоматик тарзда ишга тушириш (ёнғин ва ўлчаш насослари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга туширилмаган ёки ишловчи насослар белгиланган муддатда режимга етиб бормаганда, захира насосларни (ёнғин ва дозатор насосларини) автоматик тарзда ишга тушириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёпиб-очадиган мосламанинг электр узатмаларини автоматик тарзда ёқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дренаж насосини автоматик ишга тушириш ва ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
насосларни маҳаллий ва масофадан ишга тушириш ва ўчириш (спринклер тизимлари бундан мустасно);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қувур ўтказгичлар ва гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишлардан ўт ўчириш моддасини ва сиқилган ҳаво оқишини қоплаш учун ускуналарни автоматик ва маҳаллий бошқариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ускуналарни автоматик назорат қилиш қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узилиши учун электр узатмасига эга бўлган қулфлаш мосламаларининг электр занжирларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин насосларини ва узилиш ва қисқа туташувлар учун ўлчаш насосларини автоматик равишда ёқиш буйруғини шакллантириш, бошқарув тугунларининг ишга тушишини рўйхатдан ўтказувчи қурилмаларнинг электр занжирларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алоҳида сақлаш вақтида гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишдаги, дренаж чуқурида, кўпик ҳосил қилувчи билан идишдаги фавқулодда даражани;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
гидропневматик идишдаги босимни автоматик назорат қилишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Одамлар бўлиши мумкин бўлган ва ҳимояланадиган хоналар учун ҳажмий ёнғин назорати пости хонасида жойлашган кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик ва овозли сигналларни бериш йўли билан мазкур қурилмани автоматик ишга туширишни масофадан бошқаришга ўтказиш учун мосламалар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Насос станциясининг хонасига қуйидаги қурилмалар жойлаштирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
насосларни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш (навбатчи пост хонасидан ёнғин насосларини ишга тушириш ва тўхтатишга йўл қўйилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
компрессорни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Автоматик газли ва кукунли ёнғинни ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш жараёнида мазкур қурилмалар учун бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаб бериши ҳисобга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмани масофадан ишга туширишни (ҳимояланадиган хоналарга киришда, ёнғин назорати пости хонасида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирлари ва ишга тушириш мосламаларининг узилиши учун занжирларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ишга тушириш идишлари ва қўзғатилувчи қувур ўтказгичлардаги босимлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хонага эшикларни очишда ўчирилган ҳолатни кўрсатган ҳолда қурилмани автоматик ва масофадан ишга туширишни ўчиришни автоматик назорат қилишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Автоматик газли ва кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларни масофадан ишга тушириш учун мосламалар ҳимояланадиган хоналардан ташқарида, фавқулодда чиқиш жойларига жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати постининг хоналарида ёки суткалик навбатчилик қиладиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Ҳимояланадиган хоналарнинг эшикларида улар очилганда қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш учун сигнал берадиган мосламаларни таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Одамлар оммавий тарзда тўпланмайдиган ва ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан ошмайдиган, ҳажми 100 m3 дан ортиқ бўлмаган хоналарни, шунингдек электр шкафлари, кабель иншоотларини ҳамда кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларини автоматик ишга туширишни ўчириб қўядиган мосламалар билан жиҳозламасликка, рухсатсиз киришдан ҳимояланган автоматик ишга туширишни тиклаш мосламалари ҳимояланадиган хоналарнинг кириш қисмида ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмани масофадан ишга тушириш (ҳимояланадиган хоналарга кириш олдида);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирларини ва уларнинг занжирларини узилиши учун автоматик назорат қилишни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини масофадан ишга тушириш мосламалари ҳимояланадиган хонадан ташқарида, эвакуация чиқиш жойларига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Ушбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Масофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати пости хоналарида ёки кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарининг сигнализациясига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
248. Навбатчи пост хонаси ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хоналарда ёруғликли ва овозли сигнализациялар бўлиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ортиқ ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ҳамда савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига узатилиши керак.
(248-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
249. Овозли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин рўй берганлиги ҳақида ёнғин сигнализациясининг манзилли тизимларини қўллаган ҳолда йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин рўй бергандан сўнг, қурилмаларни ишлаганлиги тўғрисида йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан хабар беришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Ёруғликли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр таъминотининг кириш ва захиравий кириш жойларида кучланиш мавжудлиги тўғрисида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ҳақида хабар берувчи овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
носозликлар ҳақида овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида хабар беришни (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Ёнғин ҳақидаги сигнал қурилманинг носозлиги ва унинг ишлаб кетганлиги тўғрисидаги сигналдан импульслиги ёки овознинг тавсифи фарқ қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Ҳажмий кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган хоналар ва уларнинг киришлари олдида ҳамда улар орқали кириш мумкин бўлган қўшни хоналарда ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ёнғин сигнализация ва қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш ҳақида ёруғлик сигнализацияси тизими лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Ёнғин назорати пости хонасида ёки суткалик навбатчиликни олиб борадиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда қуйидагича сигнализациялар билан таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёруғлик ва товуш сигнализацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
насосларни ишга тушириш ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўт ўчириш моддасини етказиб бериш йўналишларини кўрсатган ҳолда қурилма ишлашининг бошланиши ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
насослар ва қурилмаларни автоматик ишга туширишни ўчириш тўғрисида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 237-банди бешинчи хатбошиси, 238-банднинг саккизинчи, ўнинчи хатбошилари бўйича қурилманинг носозлиги, қурилманинг асосий ва захира электр таъминоти кириш жойларида кучланишнинг йўқолиши, очиш буйруғи берилганда электр юритмали қулфлаш қурилмаларининг тўлиқ очилмаслиги, қулфлаш қурилмаларининг электр бошқарув занжирларининг носозлиги, сув сатҳи ва ҳаво босимининг рухсат этилган даражадан пасайиб кетиши ҳақида (умумий овозли сигнал);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) ҳақида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатма (очиқ, ёпиқ) билан эшик сурилма қопқоқларининг ҳолатини ёруғлик сигнализацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Насос станциясининг хоналарини лойиҳалаш ишларида ёруғлик сигнализацияси қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий ва захира электр таъминоти киришларида кучланиш мавжудлигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин, ўлчаш, дренаж насосларини автоматик ишга тушириш ва ўчиришни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқарув тугунларининг ишлашини рўйхатдан ўтказадиган ва қурилма ҳамда қулфлаш мосламаларини ёқиш буйруғини берувчи ускуналарнинг электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини электр узатма билан бошқариш учун электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр узатма билан қулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини очиш учун буйруқ бериш режимида (йўналишлар бўйича расшифровка қилиш билан) тўлиқ очилиши йўқлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) тўғрисида хабар беришни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Насос станциясининг хоналарида электр сурилма қопқоқлари ўрнатилмаган бўлса, бунда ушбу банднинг бешинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган сигналлар электр сурилма қопқоқлари ўрнатилган жойда берилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Ёнғин назорати пости хоналарида ёки сутка давомида навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналари қуйидаги сигнализация турлари билан таъминланган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур ШНҚнинг 237-бандининг бешинчи хатбошиси ва 238-банднинг учинчи хатбошиларига мувофиқ ўрнатишнинг нотўғри ишлаши тўғрисида ёруғлик ва овозли сигнализация, электр таъминотининг асосий ва захира киришларида кучланишнинг йўқолиши ҳақида умумий овозли сигнал;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик сигнализацияси (ҳимояланадиган йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан).
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101-боб. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2551. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда жойлашган умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фуд-кортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш хоналарида), шунингдек меҳмонхоналар, баланд бинолар ҳамда кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида жойлашган ошхона (бундан буён матнда ошхона деб юритилади) блокларида очиқ аланга ёки қиздирилган ёғдан фойдаланиладиган қуйидаги технологик жиҳозлар ўрнатилганда ҳамда ушбу жиҳозларнинг умумий иссиқлик қуввати 20 кВтдан ортиқ бўлган ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари назарда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пишириш ва қовуриш плиталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қиздирилган ёғда қовуриш ускуналари (фритюрницалар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
гриллар, мангаллар, печлар ҳамда шунга ўхшаш иссиқлик ҳосил қилувчи ускуналар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2552. Ошхона жиҳозларининг қуйидаги қисмлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ошхона жиҳозларининг юзалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво тортиш (сўриш) зонтларининг ички ҳажми;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғ ажратувчи (йиғувчи) фильтрлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
биринчи ёнғинга қарши тўсиққача бўлган ҳаво тортиш (сўриш) қувурларининг ички бўшлиғи.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2553. Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати мазкур ШНҚнинг 91-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг турлари ва ўт ўчириш моддалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2554. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг тури ва сони ошхона жиҳозларининг тури, қуввати, миқдори, шунингдек атроф-муҳит шароитларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2555. Ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ҳар бир автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси фақат битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2556. Битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиш учун бир нечта автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси талаб этилганда, уларнинг бир вақтда ишга туширилиши таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2557. Ошхона жиҳозлари зонасида қиздирилган ёғ ва мойлар билан алоқада бўлиши мумкин бўлган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2558. Ошхона жиҳозлари учун қуйидаги турдаги автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мойларни ўчириш учун мўлжалланган суюқ модда асосидаги ёнғин ўчириш қурилмаларини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
махсус мақсадлар учун мўлжалланган кўпикли қурилмаларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2559. Ёнғинни ўчириш моддалари одамлар ва асбоб-ускуналар учун хавфсиз бўлиши, шунингдек ишга тушганда заҳарли моддалар ҳосил қилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг қисмларини лойиҳалаш ва жойлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25510. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ҳамда қўлда (механик) ишга тушириш имконияти бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25511. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг элементлари ошхона жиҳозларининг нормал ишлашига тўсқинлик қилмаслиги ҳамда шамоллатиш тизимининг бевосита ҳаво оқими таъсир зонасида жойлаштирилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25512. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, ошхона жиҳозларига газ (суюқ ёқилғи) узатишни тўсувчи клапан ҳамда электр таъминоти автоматик равишда ёпилиши (ўчирилиши) лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25513. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув, хабарлаш ҳамда қўлда ишга тушириш жиҳозлари улардан фойдаланиш, назорат қилиш ва техник хизмат кўрсатиш ишларини бажариш учун қулай жойлаштирилган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25514. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари ёнғин ўчириш қурилмасининг ишчи ҳолатини тўлиқ акс эттириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25515. Барча ишга тушириш қурилмалари механик, атроф-муҳит ҳамда бошқа таъсирлар натижасида тизимнинг тасодифий ишга тушишига йўл қўймайдиган тарзда лойиҳаланиши, жойлаштирилиши ва ҳимояланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25516. Ёнғин ўчириш тизимининг қўлда ишга тушириш қурилмалари ва ажратувчи клапанлари жойлашган жойларда аниқ ҳамда яхши кўринадиган белгилар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Пуркагичлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25517. Пуркагичларнинг сони, тури ва жойлашуви қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ошхона жиҳозларининг ўлчамлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрнатиш баландлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сўриб олинадиган ҳаво оқимининг жадаллиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимоя қилинадиган зонанинг тўлиқ қамраб олиниши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25518. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, битта ҳимояланадиган майдон доирасида жойлашган барча пуркагичлар ёнғин ўчириш моддасининг бир вақтда берилишини ҳамда ҳимояланадиган юзага бир текис пуркалишини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25519. Ҳаво тортиш (сўриш) зонтини ҳимоя қилиш учун пуркагичлар ёғ тутувчи фильтрларнинг юқори қисмида жойлаштирилиши, бунда горизонтал пуркаш усулини қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25520. Ҳар бир дудбуроннинг зонтга уланиш жойининг ички қисмида камида битта пуркагич ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25521. Дудбурон вертикал йўналишда жойлашган бўлса, унинг ички қисмини ҳимоя қилиш учун пуркагич зонтнинг энг яқин кириш жойидан дудбурон ичкарисига кўра камида 6 м масофада йўналтирилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25522. Пуркагичлар ўрнатилгандан сўнг уларнинг тури, техник хусусиятлари, ўрнатиш жойи ҳамда пуркаш тешикларининг йўналиши лойиҳа талабларига мувофиқ текширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25523. Пуркагичларни ўрнатишда уларнинг зичловчи элементлари ва ички қисмларига бегона жисмлар тушишининг олдини олиш чоралари кўрилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25524. Пуркагичларнинг пурковчи тешиклари чанг ёки мой билан тиқилиб қолишини олдини олиш учун улар ҳимоя қопқоқчалар билан жиҳозланиши ҳамда ўт ўчириш моддаси берилганда улар автоматик тарзда очилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Қўзғатувчи тизим
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25525. Қўзғатувчи тизим қуйидаги вазифаларни таъминлаши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин содир бўлганда ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари автоматик ишга туширилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ходимлар томонидан ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўлда ишга тушириш имкониятини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналлар узатилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган ускуналарнинг электр энергияси ва ёқилғи манбаларини ўчириш бўйича буйруқлар шакллантирилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинодаги бошқа муҳандислик тизимлари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари билан ўзаро алоқани.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25526. Қўлда ва автоматик қўзғатиш занжирлари функционал жиҳатдан мустақил бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25527. Қўзғатувчи тизим элементлари қуйидаги таъсирлардан ҳимояланган бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
механик шикастланишлардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори ҳарорат, намлик ҳамда ёғ қатламлари таъсиридан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ходимлар томонидан тизимнинг тасодифий ёки қасддан ўчирилишидан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25528. Қўзғатувчи тизим ва бинодаги бошқа тизимларнинг ҳолатидан қатъи назар ишчи қобилиятини сақлаб қолиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Автоматик тарзда ишга тушириш (қўзғатиш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25529. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг автоматик ишга туширилиши иссиқликни аниқлаш воситалари орқали таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25530. Иссиқликни аниқлаш воситалари ошхонанинг хоналарига мос бўлган ёғ тутуни, буғ ҳамда юқори намлик таъсирига чидамли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25531. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари сифатида қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чизиқли иссиқлик хабарлагичлари (термокабеллар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқликка сезгир элементлар (енгил эрувчи қулфлар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари таркибига кирувчи бошқа иссиқлик хабарлагичлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25532. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари қуйидаги жойларда ўрнатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тутун сўрувчи зонт остида ҳимояланадиган зона бўйлаб тўлиқ узунлиги бўйича;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво сўрувчи каналларнинг кириш зонасида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган ҳар бир ошхона жиҳози устида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25533. Автоматик ишга тушириш элементларининг ишга тушиш ҳарорати ошхона жиҳозларининг нормал иш ҳароратларини ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25534. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари фаоллашганда, ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари дарҳол ишга туширилишини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Қўлда ишга тушириш (қўзғатиш)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25535. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари қўлда ишга тушириш мосламаси билан жиҳозланган бўлиши ҳамда қурилмадаги автоматик аниқлаш воситаларининг ҳолатидан қатъи назар уни ишга тушириш имконияти бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25536. Қўлда ишга тушириш мосламаси қуйидагиларга мувофиқ ўрнатилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация йўлида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аланга таъсири эҳтимоли мавжуд бўлган зонадан ташқарида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга тушириш учун қулай жойда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25537. Қўлда ишга тушириш мосламаси унинг вазифаси ҳамда ишга тушириш тартиби кўрсатилган аниқ белги билан жиҳозланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25538. Қўлда ишга тушириш мосламаси фаоллаштирилганда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга туширилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр таъминоти ҳамда газ ёқилғиси манбаларининг узилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналларнинг шакллантирилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25539. Қўзғатувчи тизимнинг автоматик қисми ишдан чиққанда қўлда ишга тушириш мосламаси ўз ишчанлик қобилиятини сақлаб қолиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Сигнализация ва индикация
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25540. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган хона «Ёнғин ўчириш қурилмасини ишга тушириш» ёзувли ёруғлик таблолари, товушли ҳамда ёруғлик хабарчилари билан таъминланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25541. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув жиҳозлари қуйидагиларга сигналларни узатиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёруғлик ва (ёки) товушли хабарчиларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг умумий ёнғин сигнализацияси тизимига ёки диспетчерлик пунктига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25542. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг ҳимоя майдони, ҳимоя қилинаётган жиҳознинг геометрик ўлчамларидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши ҳамда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ошхона жиҳозлари учун ҳимоя доираси уларнинг максимал горизонтал проекция майдонига кўра аниқланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво тортиш (сўриш) зонтлар учун ҳимоя доираси уларнинг ёғ тутувчи фильтрларининг юзасига кўра белгиланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳаво тортиш (сўриш) каналлари учун ҳимоя доираси ҳимояланадиган каналларнинг ички майдонидан келиб чиқиб аниқланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25543. Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули ушбу ШНҚнинг 92-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Ўт ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25544. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ҳимояланадиган ошхона жиҳозларига яқин жойда жойлаштирилиши ҳамда коррозиядан ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25545. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари жойлашган ҳудуддаги муҳит ҳарорати 4 °C дан 55 °C гача бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25546. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларининг жойлашуви уларни кўрикдан ўтказиш ва техник хизмат кўрсатиш имконини таъминлаши, шунингдек мой буғлари ҳамда иссиқлик манбалари таъсиридан ҳоли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25547. Ишчи (сиқиб чиқарувчи) газ сифатида инерт газдан фойдаланилиши, бунда сиғимдаги ишчи газ босими 6,0 МПа дан ёки ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида белгиланган босим қийматидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25548. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ишончли тарзда ўрнатилиши ва маҳкамланиши, шунингдек лойиҳа ҳужжатларида назарда тутилган ечимларга мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Қувур арматураси ва фитинглар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25549. Қувур ўтказгичлар, арматура ва фитинглар мазкур ШНҚда келтирилган атроф-муҳит ҳарорати оралиғида ишчи босимга бардош беришини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25550. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларидан ташқарида жойлашган, ёнғин ўчириш моддасини узатишга мўлжалланган қувурлар зангламайдиган пўлатдан тайёрланган чоксиз қувурлардан иборат бўлиши лозим. Бунда уларнинг сифати ГОСТ 9941-2022 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Углеродли пўлат ва композит қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25551. Ишчи газни етказиб берувчи қувурлар мис қувурлардан ёки юқори босимга мўлжалланган шланглардан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мис қувурлар қўлланилганда уларнинг сифати ГОСТ 32598-2013 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25552. Қувурлар диаметри ўзгарганда ўтказгичлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25553. Қувурлар доимий (стационар) таянчлар ва осмалар билан жиҳозланиши, бунда таянчлар ҳамда осмалар орасидаги масофа 2,5 м дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25554. Полимер қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25555. Қувурлар ишончли тарзда маҳкамланиши, таянчлар ва осмалар орасидаги масофа лойиҳа талабларига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25556. Қувурлар конструкцияси гидравлик синовлар ўтказиш ва ҳаво билан пуркаш имкониятини таъминлаши керак.
(101-боб Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-боб. Ёнғин сигнализацияси тизимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ҳимояланадиган объект учун ёнғин хабарлагичлари турларини танлашда умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Нуқтали тутунни сезиб ишлайдиган ёнғин хабарлагичи турини танлаш ГОСТ Р 53325-2012 бўйича аниқланиши мумкин бўлган турли хил тутун турларини аниқлаш қобилиятига мувофиқ амалга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Қуйидаги ёнғин ривожланишининг юқори тезлиги ҳолларида аланга ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дастлабки босқичда ёнғин содир бўлганида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
назорат зонасида очиқ аланга ёки қизиб кетган юзалар (600°C дан юқори) пайдо бўлиши кутилса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
алангали ёниш мавжуд бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонанинг баландлиги тутун ёки иссиқлик хабарлагичларини ишлатиш қийматларидан ошиб кетганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа турдаги хабарлагичлар томонидан ёнғинни аниқлаш вақти одамлар ва моддий бойликларни олиб чиқиш вазифаларини бажаришга имкон бермаса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Аланга ёнғин хабарлагичнинг спектрал сезгирлиги хабарлагичнинг назорат зонасида жойлашган ёнувчи материаллар алангасининг нурланиш спектрига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
назорат зонасида ёнғиннинг дастлабки босқичида иссиқлик чиқиши (сезиларли даражада) кутилганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин бўлмаган ҳолатларда бошқа турдаги хабарлагичларнинг нотўғри ишга тушишига олиб келадиган омиллар мавжуд бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Назорат ҳудудида ёнғин билан боғлиқ бўлмаган ва бу турдаги хабарлагичлар ишга тушишига сабаб бўлиши мумкин бўлган ҳарорат ўзгаришлари кутилмаса, дифференциал ва максимал-дифференциал иссиқлик ёнғин хабарлагичлари ёнғин ўчоғини аниқлаш учун қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин пайтида ҳаво ҳарорати хабарлагичларнинг ҳароратига етиб бормаслиги ёки қабул қилиб бўлмайдиган даражада узоқроқ вақтдан кейин етиб борадиган хоналарда максимал иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларини танлашда максимал ва максимал-дифференциал хабарлагичларнинг ишлаш ҳарорати хонада рухсат этилган максимал ҳаво ҳароратидан камида 20°C юқори бўлишини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Назорат зонасида ёнғиннинг бошланғич босқичида ёнғин содир бўлганда маълум турдаги газларнинг концентрацияларда ажралиб чиқиши тахмин қилинаётган бўлса, газли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш (хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келиши)га йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газли ёнғин хабарлагичларини ёнғин бўлмаганда хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келадиган концентрациядаги газлар пайдо бўлиши мумкин бўлган хоналарда қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Назорат зонасида устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, турли хил ёнғин омилларига жавоб берадиган ёнғин хабарлагичларини ёки комбинацияланган ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Ҳимояланадиган хоналарнинг мақсади ва ёнғин юкламасининг турига кўра ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Хабарлагичларнинг тури ва параметрлари уларнинг жойлашган жойларида иқлимий, механик, электромагнит, оптик, радиация ва бошқа атроф-муҳит омиллари таъсирига чидамлилигини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. АЁЎҚ, тутунни олиб ташлаш, ёнғин сигнализациясини бошқариш мақсадида хабар бериш учун мўлжалланган ёнғин хабарлагичлари ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчисидан паст бўлмаган қаттиқлик даражаси билан электромагнит шовқинларга чидамли бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Ёнғин сигнализацияси шлейфи орқали таъминланадиган ва ўрнатилган товушли хабарлагичга эга тутунли ёнғин хабарлагичларини бир вақтнинг ўзида қуйидаги шартлар бажариладиган хоналарда тезкор, маҳаллий хабар бериш ва ёнғин жойини аниқлаш учун қўллашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дастлабки босқичда ёнғин ўчоғи пайдо бўлишининг асосий омили тутун пайдо бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланадиган хоналарда одамларнинг мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичларни меҳмонхоналар, тиббиёт муассасалари, музейларнинг кўргазма заллари, санъат галереялари, кутубхоналарнинг ўқиш заллари, савдо бинолари, ахборот марказларида қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичлардан фойдаланиш мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ хонанинг хабарлаш тизими билан жиҳозланишини истисно қилмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ёнғин сигнализациясини назорат қилиш зоналарини ташкил этишга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан жиҳозланган ёнғин сигнализациясининг битта шлейфи қуйидагиларни ўз ичига олган назорат зонасини жиҳозлашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий майдони 300 m2 ва ундан кам бўлган, бир-бири билан боғланган 2 қаватдан ошмайдиган хоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган ўнтагача алоҳида ва туташ хоналар, (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши лозим);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган йигирматагача алоҳида ва туташ хоналар (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши, шунингдек ҳар бир назорат қилинадиган хонага кириш жойида ёнғин хабарлагичларининг ишлаши ҳақида ташқи ёруғлик сигнализацияси мавжуд бўлиши зарур);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализациясининг манзилли бўлмаган шлейфлари хоналарни уларнинг ҳимоя зоналарига бўлинишига мувофиқ бирлаштиришига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин сигнализацияси шлейфлари хоналарни навбатчи ходимлар томонидан ярим автоматик бошқаришда ёнғин содир бўлган жойни аниқлаш вақти, одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақтнинг 1/5 қисмидан ошмаслигини ҳисобга олган ҳолда бирлаштириши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин содир бўлган жойни аниқлашда одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақт келтирилган қийматдан ошса, бошқарув автоматик бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сигнализация шлейфи орқали таъминланадиган манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичларининг максимал миқдори, қўлланиладиган қабул-назорат қурилмасида кўзда тутилган барча хабарларни рўйхатга олишни таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Манзилли ёнғин хабарлагичлари ўрнатилган битта шлейфли ёки радиал шлейфда ҳимояланадиган хоналарнинг максимал сони ва майдони қабул-назорат қурилмасининг техник имкониятлари ҳамда шлейфга уланадиган хабарлагичларнинг техник хусусиятлари хоналарнинг бинодаги жойлашувига боғлиқ бўлмаган ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин сигнализациясининг манзилли шлейфларига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
манзилли ёнғин хабарлагичлари билан бир қаторда киритиш/чиқаришнинг манзилли қурилмалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
манзилсиз шлейфларга уланган манзилсиз ёнғин хабарлагичларини назорат қилувчи манзилли модуллар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисқа туташув сепараторлари ва манзилли ижро қурилмалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Манзилли қурилмаларни манзилли шлейфга киритиш имконияти ва уларнинг сони ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган фойдаланилаётган ускунанинг техник хусусиятлари билан аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қабул-назорат қилиш ускуналарининг манзил чизиқларига манзилли қўриқлаш хабарномаларини ёки манзил қурилмалари орқали манзилсиз қўриқлаш хабарномаларини, ёнғиндан ҳимоя ва қўриқлаш тизимларининг зарур ишлаш алгоритмларини таъминлаш шарти билан улашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Автоматик ёнғин хабарлагичлари сони хоналарнинг назорат қилинадиган ҳудудларида содир бўлиши мумкин бўлган ёнишларни аниқлаш зарурати билан ва аланга хабарлагичлари сони эса жиҳознинг назорат қилинадиган майдони билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Ҳар бир ҳимояланадиган хонада иккитадан кам бўлмаган ёнғин хабарлагичи ўрнатилиши ва улар «ЁКИ» мантиқий схемасига мувофиқ ёқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагич қўлланилганда битта нуқтавий (манзилли бўлмаган) ёнғин хабарлагичи сифатида битта ҳаво сўриш тешигини ҳисобга олиниши, бунда хабарлагич ҳаво сўриш қувуридаги ҳаво оқими сарфи ишчи параметри сифатида белгиланган бошланғич қийматидан 20 фоиз миқдорга ўзгарганда носозлик сигналини ҳосил қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилган бўлса, ҳимояланадиган хонада (ҳудудда) битта ёнғин хабарлагичини ўрнатишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонанинг майдони унинг техник ҳужжатларида келтирилган ёнғин хабарлагичи томонидан ҳимояланадиган майдондан ва мазкур ШНҚнинг 5-, 8-жадвалларида келтирилган ўртача майдондан кўп бўлмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин хабарлагичининг ишлашини автоматик назорат қилиш таъминланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
унинг функцияларини бажаришини қабул-назорат қилиш мосламасига носозлик ҳақида хабар бериш орқали аниқланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қабул-назорат қилиш мосламаси томонидан носоз хабарлагични аниқлаш таъминланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин хабарлагичининг сигналига кўра, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш ва тутун тортиш қурилмаларини, шунингдек 5-тоифали ёнғин ҳақида хабар бериш тизимларини ишга туширувчи бошқарув қурилмасини ишга тушириш учун сигнал шакллантирилмаганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Нуқтали ёнғин хабарлагичлари аланга хабарлагичларидан ташқари, устма-уст ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хабарлагичларни бевосита том остида ўрнатиш имкони бўлмаганда, уларни деворларга, устунларга ва бошқа юк кўтарувчи қурилиш конструкцияларига ўрнатишга, шунингдек тросларга маҳкамлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томёпма остидаги ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворлардан камида 0,1 m масофада жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворларга нуқтали ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворларнинг бурчагидан 0,5 m кам бўлмаган масофада ва томёпмадан 0,1 m дан 0,3 m гача бўлган масофада, шунингдек хабарлагичнинг ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хабарлагичларни пўлат арқонга осишда уларнинг барқарор ҳолати ва фазодаги йўналиши таъминланиши лозим. Бунда, томёпмадан хабарлагичнинг энг қуйи нуқтасигача бўлган масофа 0,3 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланилганда, горизонтал ва вертикал текисликда ҳаво олиш қувурларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хабарлагичлари 6 m дан баланд жойлаштирилганда, уларга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун кириш имкониятини таъминлайдиган усул аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Тик томлари бўлган, диагонал, икки нишабли, тўрт қиялик, чодирсимон, тишли, қияликлари 10º дан юқори бўлган хоналарда хабарлагичларнинг бир қисми том тизмасининг вертикал текислигига ёки бинонинг энг юқори қисмига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томларнинг юқори қисмларига ўрнатилган битта хабарлагич билан ҳимояланадиган майдон 20 фоизга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Томёпма текислиги турли хил қияликларга эга бўлса, бунда хабарлагичлар кичикроқ қияликларга эга бўлган томёпма юзаларига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Нуқтали, иссиқлик ва тутун ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш ҳимояланадиган хонада етказиб бериш ёки тортиб олиш вентиляцияси натижасида юзага келадиган ҳаво оқимларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда хабарлагичдан шамоллатиш туйнугигача бўлган масофа 1 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари қўлланилганда, тешикли ҳаво олиш қувуридан вентиляция тешигигача бўлган масофа хабарлагичнинг техник ҳужжатларига мувофиқ, ушбу турдаги хабарлагичлар учун рухсат этилган ҳаво оқими миқдори билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хабарлагичлардан яқин атрофдаги жиҳоз, қурилма ва электр лампаларгача бўлган горизонтал ва вертикал масофа 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хабарлагичларини қуйидагича жойлаштириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
яқин атрофдаги жиҳоз ва қурилмалар (қувурлар, ҳаво ўтказгичлари, асбоб-ускуналар) ёнғин омилларининг хабарлагичларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёруғлик нурланиш манбаларига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электромагнит шовқинлар хабарлагичнинг ишлаш қобилиятини сақлашга таъсир қилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Шифтнинг ҳар бир бўлинмасида 0,75 m ва ундан ортиқ кенгликдаги тутун ҳамда иссиқлик ёнғин хабаларгичлари ўрнатилиб, улар 0,4 m дан ортиқ масофада шифтдан чиқиб турган қурилиш конструкциялари (нурлар, таянчлар, устунлар, плиталарнинг қовурғалари) билан чегараланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш конструкциялари шифтдан 0,4 m ва ундан кўпроқ масофада чиқиб турган ва уларни ташкил этувчи бўлмаларининг кенглиги 0,75 m дан кам бўлса, мазкур ШНҚнинг 7 ҳамда 9-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилинадиган майдон 40 фоизга камайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш конструкциялари шифтдан 0,08 m дан 0,4 m гача бўртиб чиқиб турган хоналарда мазкур ШНҚнинг 5 ва 8-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичларининг назорат майдони 25 фоизгача камайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қутилар кенглиги 0,75 m ва ундан ортиқ, яхлит тузилишга эга бўлган ҳамда шифтдан пастки белги бўйлаб 0,4 m дан ортиқ ва пол текислигидан 1,3 m дан кам бўлмаган масофада жойлашган технологик майдончалар мавжуд бўлган назорат қилинадиган хоналарида технологик майдончалар остида қўшимча ёнғин хабарлагичлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Нуқтали, чизиқли, тутунли ва иссиқлик ёнғин хабарлагичлари, шунингдек аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлар материалларнинг тахламлари, токчалар, асбоб-ускуналар ва материаллар уюмлари билан ҳосил қилинган хонанинг ҳар бир бўлмасига ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уларнинг юқори четлари шипдан 0,6 m ва ундан кам масофада жойлашган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида ёки фальшшифтдан юқорида баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда нуқтали тутун хабарлагичларини ўрнатишда ушбу ШНҚнинг 5-жадвалида келтирилган хабарлагичлар орасидаги масофа 1,5 баробарга оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Ёнғин хабарлагичларини асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида, фальшшифт остида ва кўриш имкони бўлмаган бошқа жойларда ўрнатиш (лойиҳалаш) ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишга туширилган хабарлагичнинг жойлашишини аниқлаш имконияти бўлишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
улар манзилли қурилмага эга бўлишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
улар мустақил ёнғин сигнализация шлейфларига уланган ёки масофавий оптик кўрсаткичга эга бўлишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш уларнинг техник ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Хабарлагичга механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда унинг ишлаш қобилиятини ва алангани аниқлаш самарадорлигини бузмайдиган ҳимоя тузилиши таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Бир назорат ҳудудида турли хил ёнғин хабарлагичлари ўрнатилганда, уларни жойлаштириш ҳар бир турдаги хабарлагич учун ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, комбинацияланган (тутунли ва/ёки иссиқлик) ёнғин хабарлагичларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 10-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тутун ёнғиннинг асосий омили сифатида қабул қилинганда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 5 ёки 9-жадвалларига мувофиқ амалга оширилиши, бунда хабарлагичлар сонини аниқлашда бирлаштирилган хабарлагич битта хабарлагич сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилса, томёпмага ўрнатилган хабарлагичларни тешилган фальшшифт остидаги майдонни ҳимоя қилиш мақсадида ишлатишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тешилиш даврий тузилишга эга ва унинг майдони юзанинг 40 фоиздан ошганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳар қандай кесимдаги ҳар бир тешилишнинг минимал ўлчами камида 10 mm бўлганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фальшшифтнинг қалинлиги тешилиш катакчасининг минимал ўлчамидан уч баравардан ортиқ бўлмаганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу талаблардан камида биттаси бажарилмаганда, хабарлагичлар асосий хонанинг фальшшифтига ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Осма шифт ортидаги бўшлиқни ҳимоя қилиш зарур бўлган ҳолларда эса қўшимча хабарлагичлар асосий шифтга ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Хабарлагичлар жойлаштиришда индикаторлар хонадан чиқишга олиб борувчи эшик томон йўналтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Нуқтали тутун ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Битта нуқтавий тутунли ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган майдон, хабарлагичлар ва девор орасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича аниқланиши, бунда майдон ва масофалар қиймати техник шартлар ва муайян турдаги хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган миқдорлардан ошмаслиги (ушбу ШНҚнинг 282-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

7-жадвал

Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m

Битта хабарлагич томонидан назорат қиладиган ўртача майдон, m2

Максимал масофа, m

хабарлагичлар орасида

хабарлагичдан деворгача

3,5 — гача

85 гача

9,0

4,5

3,5 — дан 6,0 — гача

70 гача

8,5

4,0

6,0 дан 10,0 гача

65 гача

8,0

4,0

10,5 дан 12,0 гача

55 гача

7,5

3,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узатгич ва қайтаргич) деворлар, тўсиқлар, устунлар ва бошқа конструкцияларга мустаҳкам ўрнатилиши, бунда уларнинг оптик ўқи ораёпма сатҳидан камида 0,1 m ва кўпи билан 0,6 m масофада ўтишини таъминлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Аниқлаш вақти ёнғинга қарши ҳимоя вазифаларини бажариш учун етарли бўлса, асосланган ҳисоб-китоблар орқали хабарлагичларни ораёпма сатҳидан 0,6 m дан пастроққа ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узаткич ва қайтаргич)ни хонанинг қурилиш конструкцияларига жойлаштиришда хабарлагич ишлаган вақтида турли хил объектлар ёнғинни аниқлаш зонасига тушмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нур тарқатгич ва қабул қилувчи ёки хабарлагич ва қайтаргич ўртасидаги минимал ва максимал масофа хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотлар асосида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Баландлиги 12 m гача бўлган хоналарда икки ёки ундан ортиқ чизиқли тутун ёнғин хабарлагичлари билан ҳимояланадиган ҳудудни назорат қилишда уларнинг параллель оптик ўқлари орасидаги максимал масофа 9,0 m дан, оптик ўқ ва деворгача бўлган максимал масофа эса 4,5 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Баландлиги 12 m дан 21 m гача бўлган хоналарда чизиқли хабарлагичлар, мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ икки қаватда (ярусда) қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарлагичларнинг биринчи қавати ёнғин юкламасининг юқори сатҳидан 1,5 — 2 m масофада, бироқ пол текислигидан камида 4 m масофада;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарлагичларнинг иккинчи қавати томёпма сатҳидан 0,8 m дан ошмайдиган масофада.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

 

8-жадвал

Ҳимояланаётган хонанинг баландлиги

Қават

(ярус)

Хабарлагични ўрнатиш баландлиги

Максимал масофа

Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқлар орасида

Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқдан деворгача

12 m дан 21 m гача

1

1,5 — 2 ёнғин юкламасидан, 4 m пол юзасигача

9 m

4,5 m

2

том қопламадан 0,8 m гача

9 m

4,5 m

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда унинг оптик ўқидан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган минимал масофалар 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичларнинг оптик ўқлари орасидаги минимал масофа оптик ўқлардан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган ўзаро шовқинларни олдини олиш хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотларга мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-§. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларини лойиҳалашда улар томонидан назорат қилинадиган майдон, шунингдек хабарлагичлар ҳамда хабарлагичлар ва девор ўртасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 9-жадвали бўйича аниқланиши (ушбу ШНҚнинг 280-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

9-жадвал

Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m

Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган ўртача майдон, m2

Максимал масофа, m

нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлар орасида

нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичдан деворгача

3,5 гача

25 гача

5,0

2,5

3,5 дан 6,0 гача

20 гача

4,5

2,0

6,0 дан 9,0 гача

15 гача

4,0

2,0

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари уларга ёнғин билан боғлиқ бўлмаган иссиқлик таъсирининг истисно қилишни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши ва жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-§. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Чизиқли ва кўп нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларининг сезгир элементи ораёма остида ёки ёнғин юкламасининг бевосита устига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларини мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидаги ҳоллардагина ёнғин юкламаси устидаги ораёпма остида ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган катталикларнинг қийматлари ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган катталикларнинг қийматларидан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичнинг сезгир элементидан ораёпмагача бўлган масофа камида 25 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Материалларни токчаларда сақлашда чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларнинг сезгир элементини қават (ярус)лар ва токчаларнинг устки қисмига ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-§. Аланга ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Аланга ёнғин хабарлагичлари бино ва иншоотларнинг ораёпмалари, деворлари қурилиш конструкцияларига, шунингдек технологик ускуналарга ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғиннинг дастлабки босқичида тутун чиқиши мумкин бўлса, аланга ёнғин хабарлагичдан ораёпмагача бўлган масофа камида 0,8 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Аланга ёнғин хабарлагичларини ўрнатишда, уларни оптик шовқинларнинг эҳтимолий таъсиридан ҳимоялашни ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчоғининг ёниш майдони 3 s ичида хабарлагичнинг назорат зонаси майдонидан ошиб кетадиган бўлса, пульсация туридаги аланга ёнғин хабарлагичлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Назорат зонаси иккитадан кам бўлмаган аланга ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилиниши, бунда аланга ёнғин хабарлагичларнинг жойлашуви ҳимояланадиган юзани қарама-қарши томонлардан назорат қилишни таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир вақтнинг ўзида хабарлагич бутун майдонни назорат қилиши мумкин бўлса ва ушбу ШНҚнинг 275-бандининг шартлари бажарилса, назорат зонасида битта ёнғин хабарлагичидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Аланга ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилишда хона ёки жиҳознинг майдони қуйидагича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аланга ёнғин хабарлагичнинг назорат қилиш бурчаги қиймати ва ГОСТ Р 53325-2012 бўйича белгиланган синфига мувофиқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник ҳужжатларида келтирилган ёнувчан материалнинг оловга сезгирлиги асосида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-§. Қўл ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Қўл ёнғин хабарлагичларини девор ва конструкцияларга ер ёки пол сатҳидан бошқарув қисмигача (тутқич, тугма ва бошқаларгача) 1,5 m баландликда лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қўл ёнғин хабарлагич қурилмаларини ўрнатиш жойлари мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Қўл ёнғин хабарлагичлари электромагнит, доимий магнит ва бошқа қурилмалардан узоқда жойлашган жойларда қуйидагича масофада жойлаштирилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинолар ичида бир-биридан 50 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинолар ташқарисида бир-биридан 150 m гача;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўл ёнғин хабарлагичга эркин киришга тўсқинлик қиладиган бошқа бошқарув элементлари ва предметлардан камида 0,75 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Қўл ёнғин хабарлагичи ўрнатиш жойидаги ёруғлик ушбу турдаги хоналар учун ШНҚ 2.01.05-24 га белгиланган қийматларидан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-§. Газ ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Бино ва иншоотларнинг шифти, девори ва бошқа қурилиш конструкциялари жойлашган хоналарга газ ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-§. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. АТЁХ сезгирлик синфига боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалга мувофиқ ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

 

 

 

10-жадвал

ГОСТ Р 53325-2012 га мувофиқ аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг сезгирлик синфи

Ҳаво олиш қувурларини ўрнатиш баландлиги, m

Ҳаво олиш тешиклари орасидаги максимал масофа, m

Ҳаво олиш тешикларидан деворгача бўлган максимал масофа, m

«С» синфи, нормада сезувчанлик

8

9,0

4,5

«В» синфи, оширилган сезувчанлик

15

9,0

4,5

«А» синфи, юқори сезувчанлик

21

9,0

4,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«А», «В» синфидаги аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан катта очиқ жойлар, баландлиги 8 m дан юқори бўлган хоналар ва қуйидагиларни ҳимоя қилишда фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атриумлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ишлаб чиқариш цехлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
омборлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
савдо заллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
йўловчи терминаллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
спорт заллари ва стадионлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
цирклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
музей кўргазма заллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
санъат галереялари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электрон ускуналарнинг катта концентрацияси бўлган биноларни ҳимоя қилиш учун сервер хоналари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АТС;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маълумотларни қайта ишлаш марказлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг ҳаво олиш қувурларини, ҳаво олиш тешикларига киришни сақлаган ҳолда, қурилиш конструкциясига ёки хонанинг пардозлаш элементларига жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг қувурлари ҳаво олиш тешиги бинонинг асосий бўшлиғига чиқадиган фальшшифт/фальшпол орқали ўтадиган, ўзгарувчан узунликдаги қўшимча капилляр найчалар орқали ҳавони олиш билан осма шифт орқасида (фалшпол остида) жойлаштирилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асосий ва ажратилган майдонда (фальшшифт орқасида/фальшпол остида) тутун мавжудлигини назорат қилиш учун ҳаво қабул қилиш қувуридаги тешиклардан (капилляр найчалар орқали) фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Эришиш қийин бўлган жойларни ҳимоя қилиш учун, шунингдек агрегатлар, механизмлар, устунларнинг ички қисмидан ҳаво олиш учун охирида (учида) тешикли капилляр найчалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Ҳаво олиш қувурининг максимал узунлиги, шунингдек ҳаво олиш тешикларининг максимал сони аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг техник хусусиятларига кўра белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларининг қувурларини кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, фальшпол остида ёки фальшшифтдан юқорида ва баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда ўрнатишда, мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган ҳаво олиш қувурлари ва девор орасидаги масофаларни 1,5 баробарга кўпайтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-§. Ёнғин қабул қилиш-назорат ва бошқарув мосламалари асбоблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Ёнғин қабул-назорат, бошқарув мосламалари ва бошқа жиҳозларни уларнинг ўрнатилган жойларидаги иқлимий, механик, электромагнит таъсирларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Ёнғин қабул-назорат, ёнғин бошқарув мосламалари ва ёнғинни автоматлаштириш тизимларида ишлайдиган бошқа жиҳозлар ташқи шовқинларга нисбатан ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчи даражадан кам бўлмаган чидамликка эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Хонада жойлашиш ўрни маълум бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан ишлаш учун мўлжалланган қабул-назорат мосламаларининг шлейфлар сони 10 ва ундан ортиқ бўлганда 10 фоизни ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминланган ҳолларда кеча-кундуз навбатчилик қилинмайдиган хоналарга жойлаштиришга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ҳақидаги хабарлар ва носозликлар ҳақидаги маълумотларни кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган хоналарга узатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабарларни узатиш каналларини назорат қилиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, мосламалар ўрнатилган хона хавфсизлик ва ёнғин сигнализацияси билан жиҳозланган ҳамда рухсатсиз киришдан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган девор, тўсиқ ва конструкцияларга ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини ёнувчи материаллардан тайёрланган конструкцияларга ўрнатиш, ушбу конструкцияларни қалинлиги камида 1 mm бўлган пўлат лист ёки қалинлиги камида 10 mm бўлган бошқа ёнмайдиган лист материали билан ҳимоялаш шарти билан йўл қўйилади. Бунда, лист материали ўрнатиладиган ускуна чегарасидан камида 100 mm га чиқиб туриши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Ёнғин қабул-назорат ва ёнғин бошқарув мосламасининг юқори четидан ёнувчан материаллардан тайёрланган хонанинг томёпмасигача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Бир нечта қабул-назорат ва бошқарув ускуналарининг қўшни жойлашуви билан улар орасидаги масофа камида 50 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини жойлаштиришда пол сатҳидан ушбу мосламаларнинг бошқарув элементларигача бўлган баландлик 0,8 — 1,5 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона бинонинг биринчи ёки ярим ертўла (цоколъ қавати)да жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур хонани биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга ундан чиқиш вестибюлга ёки бинонинг ташқарисига тўғридан-тўғри чиқиш имкониятига эга бўлган зинапоя катаги ёнидаги йўлакка олиб бориши шарти билан йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Ёнғин ўчириш пости хонасининг эшигидан ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хонадан ташқарига чиқадиган зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона қуйидагича таъминланган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
майдони 15 m2 дан кам бўлмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
табиий, сунъий ва фавқулодда ёритиш (табиий ёруғлик 100 lk дан кам бўлмаслиги), табиий ёки сунъий шамоллатиш мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150 lk кам бўлмаган люминесцент ва 100 lk кам бўлмаган чўғланма лампалар билан жиҳозланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50 lk кам бўлмаган фавқулодда ёритиш билан жиҳозланганлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объект ёки жойнинг ёнғин-қутқарув қисми билан телефон алоқаси мавжудлиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу хоналарда белгиланганлардан ташқари, захира қувватли батареялар ўрнатилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хоналарни лойиҳалаш ишларида ушбу хоналарда асосий ёритиш ўчирилган вақтда фавқулодда ёритиш автоматик равишда ёқилишини ҳисобга олиш керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3261. Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3262. Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ва савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига автоматик узатилиши керак.
(3261-3262-бандлар Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-§. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари. Ёнғин сигнализациялари ва бошқарув аппаратларини уланиш линиялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Ёнғин сигнализация тизимларини лойиҳалашда уларнинг шлейфлари ва уланиш линияларини ташкил этиш учун симлар ва кабелларни танлаш, уларни ётқизиш усуллари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22 га мувофиқ амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Симли ва симсиз ёнғин сигнализацияси шлейфлари, шунингдек симли ва симсиз уланиш линиялари ахборот узатишнинг зарур ишончлилигини таъминлаш ва уларнинг бутун узунлиги бўйлаб хизмат кўрсатиш қобилиятини доимий автоматик назорат қилиш шарти билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Ёнғин сигнализация тизимининг электр симлари ва уланиш линияларини лойиҳалашда уларни мис ядроли мустақил симлар ва кабеллар орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари лойиҳа топшириғига асосан ёнғин қабул-назорат мосламалари учун махсус турдаги симлар ёки кабеллардан фойдаланишни назарда тутмаса, бунда ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари алоқа симлари билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Ёнғиндан ҳимоя қилиш воситаларини автоматик бошқариш мавжуд бўлмаса, махсус алоқа линияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Оптик ва электр бўлмаган (пневматик, гидравлик) уланиш линияларни электромагнит таъсирлар катта бўлган зоналарда қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Ёнғин автоматикаси тизимларининг турли қисмларига уланган симлар ва кабелларнинг оловбардошлилиги ушбу компонентларни ўрнатиш учун сарфланадиган вақтдан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Объектнинг комплекс алоқа тармоғидаги мис симли телефон кабеллари орқали бажариладиган уланиш линияларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сигнализацияси тизими объектнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари, хабарлаш тизимлари, тутун тортиш ва бошқа ёнғин хавфсизлиги муҳандислик тизимларини бошқариш учун мўлжалланмаганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60 V гача кучланишли радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини қабул-назорат мосламаларига улаш учун алоқа каналлари ажратилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ёнғин сигнализацияси шлейфларини ўрнатишда қўлланиладиган кроссдан тақсимлаш қутиларгача ажратилган бўш жуфтликларни ҳар бир тақсимлаш қутиси доирасида гуруҳларга ажратиб жойлаштириш ва қизил ранг билан белгилаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Телефон ва назорат кабеллари билан бажарилган уланиш линиялари 10 фоиз дан кам бўлмаган кабель кесим юзалари ва уланиш қутилари қисқичларининг эҳтиёт захирасига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари уланиш қутилари ва кросслар орқали ёнғин қабул-назорат мосламаларига уланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мосламаларнинг ахборот сиғими 20 та шлейфдан ошмайдиган бўлса, радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини бевосита ёнғин мосламаларига улашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Ҳалқасимон турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари алоҳида симлар ва алоқа кабеллари ёрдамида амалга оширилиши, бунда ҳалқасимон шлейфнинг бошланиш ва тугаш нуқталари ёнғин қабул-назорат мосламаларининг тегишли қисқичларига уланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Мис толали симлар ва кабелларнинг кесим юзалари диаметри рухсат этилган кучланиш пасайишини ҳисоблаш орқали аниқланиши, бироқ 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Қабул-назорат ва ёнғин бошқариш мосламаларининг электр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линиялари мустақил алоҳида симлар ва кабеллар орқали бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уларни портловчи ва ёнғинга хавфли хоналар (зоналар) орқали лойиҳалашга, олиб ўтишга ва ётқизишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Электр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линияларини К0 синфига мансуб қурилиш конструкцияларининг бўшлиқларидан ёнғин хавфи юқори бўлган хоналар (зоналар) орқали ўтказишга йўл қўйилади. Бунда, оловбардош симлар ва кабеллардан ёки ГОСТ 3262-75 га мувофиқ пўлат қувурларга ётқизилган кабеллар ва симлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари ва уланиш линияларини 60 V гача кучланишли, автоматик ёнғин ўчириш ва хабар бериш тизимларини бошқариш линияларини 110 V ва ундан юқори кучланишли линиялар билан бир қути, қувур, ўрам, бино конструкциясининг ёпиқ канали ёки бир лотокда биргаликда ётқизишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур линияларни биргаликда ўтказишга ёнмайдиган материалдан тайёрланган, 0,25 h ёнғинга чидамлилик чегарасига эга бўлган узлуксиз бўйлама тўсиқли қути ва лотокларнинг турли бўлмаларида бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Параллель очиқ ётқизиш билан ёнғин сигнализацияси симлари ҳамда 60 V гача кучланишли кабеллардан қувват ва ёритиш кабелларигача бўлган масофа камида 0,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу сим ва кабелларни улар электромагнит шовқинлардан ҳимояланган бўлсагина қувват ва ёруғлик кабелларидан 0,5 m дан кам масофада ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин сигнализациясининг шлейф симлари ва уланиш линияларидан якка ёритиш симлари ва назорат кабелларигача бўлган масофани ташқи таъсирлардан ҳимояланмаган ҳолда 0,25 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Ёнғин сигнализацияси шлейф (шлейф)ларини ва уланиш линияларини электромагнит шовқинлардан ҳимоя қилиш зарур бўлганда, металл қувурлар, бўлмаларга ётқизилган экранланган (ўз электромагнит майдонларининг тарқалишига тўсқинлик қиладиган ва симни ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи) ёки экранланмаган сим ва кабеллардан фойдаланилиши, бунда сим ва кабеллар ноллаштирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг ташқи электр симлари ер остига ёки оқова қувурларига ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур усулда ётқизиш имкони бўлмаса, уларни бино ва иншоотларнинг ташқи деворлари бўйлаб, соябонлар остида, кўча ва йўллардан ташқаридаги бинолар орасидаги таянч устунларда ЭҚЎ қоидалари талабларига мувофиқ ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линиялари назорат қилинаётган объектда ёнғин чиқиш ҳолати юз берганда, уларнинг бир вақтнинг ўзида ишдан чиқиш эҳтимолини истисно этувчи турли йўналишлар бўйлаб ўтказилиши лозим. Бунда, линияларни турли кабель иншоотлари орқали ўтказиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёруғликда улар орасидаги масофа камида 1 m бўлганда, ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини хоналарнинг деворлари бўйлаб параллель равишда ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини улардан камида биттаси оловбардошлик чегараси 0,75 h бўлган ёнмайдиган материаллардан бажарилган қутига (қувурга) ётқизилган бўлса, биргаликда ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатилган линияларни хона деворлари бўйлаб параллел равишда ўтказишга, улар орасидаги очиқ масофа камида 1 m бўлган ҳолда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўрсатилган кабель линияларини биргаликда ўтказишга, уларнинг камида биттаси 0,75 h оловга бардошлилик чегарасига эга бўлган ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қувур ичига жойлаштирилганда йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Ёнғин сигнализациясининг шлейфларини улаш қутилари ёрдамида қисмларга ажратишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шлейфнинг охирида унинг ёқилган ҳолатини кўз билан (визуал) кузатишни таъминловчи қурилма (қизил рангдан фарқли, милтилловчи частотаси 0,1 — 0,3 Нz бўлган ялтироқ сигналли қурилма)ни ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин сигнализацияси тизимининг ҳолатини баҳолаш учун мосламани улаш мақсадида, уланиш қутиси ёки бошқа коммутация қурилмани кўзда тутиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу қурилмаларни қулай жой ва баландликда жойлаштириш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқаришда радиоканал алоқа линиялари ахборот узатишни таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-§. Ёнғин сигнализация тизимларининг бошқа тизимлар, бино ва иншоотларнинг технологик ва электротехник жиҳозлари билан ўзаро алоқаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Объектнинг хабарлаш, тутун тортиш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналлар шакллантирилиши эвакуация йўлларини тўсиб қўйиш вақтининг минимал қиймати билан ёнғин ҳақида хабар берилгандан кейинги эвакуация вақти ўртасидаги фарқдан ошмайдиган муддат ичида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш қурилмаларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин ўчоғини ривожланиши учун чеклаш вақти ва ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерциялилиги ўртасидаги фарқдан ошмаган, бироқ хавфсиз эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақтдан кўп бўлмаган вақт давомида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинни ўчириш, тутун тортиш, хабарлаш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш ва камида иккита ёнғин хабарлагич ёқилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 7 — 9-жадвалларига мувофиқ (белгиланган норманинг ярмидан кўп бўлмаган масофада) амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ 1, 2, 3-турдаги хабарлаш тизимлари, шунингдек ёнғин сигнализация тизими томонидан блокланган технологик, электротехникавий ускуналар учун бошқарув сигналларини шакллантиришга битта ёнғин хабарлагични ишга тушириш орқали йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Ҳимояланадиган хонада ёки ҳудудда бошқарув буйруғини шакллантириш учун камида қуйидагилар бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
учта ёнғин сигнализатори — улар икки босқичли қурилмаларнинг шлейфларига ёки манзилли шлейфларга ёки бир босқичли қурилмаларнинг учта мустақил радиал шлейфларига уланган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўртта ёнғин сигнализатори — улар бир босқичли қурилмаларнинг иккита шлейфига уланган ҳолда, бунда ҳар бир шлейфга иккитадан сигнализатор уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Навбатчи ходимлар кеча-кундуз бўладиган хонадан ташқарида ўрнатилган назорат ва бошқарув асбобларининг, шунингдек ёнғин пайтида одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш техник воситаларини назорат қилиш ва бошқариш алоқа линияларининг, тутундан ҳимоя қилиш, автоматик ёнғин ўчириш ҳамда бошқа ёнғинга қарши ҳимоя қурилмалари ва мосламаларининг носозлиги тўғрисидаги маълумотлар ушбу хонага етказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Спринклер ёнғинни ўчириш тизими ишлатилганда, тутун тортиш тизимини ишга тушириш тутун ёки газ ёнғин хабарлагичлардан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тутунга қарши шамоллатиш тизимини ёнғин хабарлагичлари орқали ишга тушириш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик спринклер ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга тушиш вақти тутунга қарши шамоллатиш тизимининг ишлаши ва хавфсиз эвакуацияни таъминлаш учун зарур бўлган вақтдан кўпроқ бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сувли ёнғин ўчириш спринклерли қурилмасининг ўт ўчириш моддаси (сув) одамларни эвакуация жараёнини қийинлаштирса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тутунга қарши шамоллатиш тизимлари спринклер ёнғин ўчириш қурилмаси орқали ёқилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Ҳимояланадиган хоналарда автоматик ёнғин ўчириш (газли, кукунли ва аэрозолли) ва тутундан ҳимоя қилиш қурилмаларининг бир вақтнинг ўзида ишлашига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-боб. Ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр таъминоти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Электр таъминотининг ишончлилигини таъминлаш даражасига кўра, автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр қабул қилгичларини ЭҚЎ қоидаларига мувофиқ, I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, электр таъминотининг III тоифасига мансуб бўлган компрессор электр моторлари, дренаж ва кўпик ҳосил қилувчи модда ҳайдовчи насослар, шунингдек мазкур ШНҚнинг 357 ва 360-бандларида келтирилган ҳолатларни I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ф1.1» функционал ёнғин хавфи синфига мансуб бўлган, одамлар сутка давомида ташриф буюрадиган биноларнинг ёнғинга қарши ҳимоя тизимларини электр билан таъминлаш учта мустақил, ўзаро захираловчи таъминот манбаларидан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу манбалардан бири сифатида мустақил (автоном) электр генераторларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Электр қабул қилувчиларни электр таъминоти мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда ЭЎҚ бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
355. Битта электр таъминоти манбаи мавжуд бўлганда (электр таъминоти ишончлилигининг III-тоифасидаги объектларда), мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчилар учун захира қувват манбаи сифатида аккумуляторли батареялар ёки узлуксиз қувват манбаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Улар ушбу электр қабул қилувчиларни кутиш режимида 24 h ва «Ташвиш» режимида камида 3 h қувват билан таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
356. Мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчиларни лойиҳалаш жараёнида иккита мустақил манбадан қувватлантириш имкони бўлмаса, электр қабул қилувчиларни:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битта манбадан — икки трансформаторли подстанциянинг турли трансформаторларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
турли йўналишлар бўйлаб ётқизилган турли хил таъминот линияларига уланган иккита яқин битта трансформаторли подстанциялардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик захира киритиш мосламаси билан, паст кучланишли томондан етказиб беришни кўзда тутишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Автоматик захира киритиш мосламасининг жойлашуви қуйидагича лойиҳалаш орқали белгиланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр қабул қилувчиларининг кириш жойларида марказлаштирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
электр таъминоти ишончлилигининг I-тоифасидаги электр қабул қилувчиларда марказлаштирилмаган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
масофавий электр қабул қилувчиларга етказиб бериш линияларини ётқизишнинг ўзаро жойлашуви ва шартлари асосида.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Электр таъминотининг I тоифадаги ишончлилигига эга бўлган, автоматик равишда ишга тушириладиган технологик захирага (битта ишчи ва битта захира насос мавжуд бўлганда) эга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг электр қабул қилгичларини лойиҳалаш ишларида улар учун захирани автоматик ишга тушириш қурилмаси талаб этилмаслиги ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Сув ва кўпикли ёнғинни ўчириш қурилмаларида захира қувват манбаи сифатида дизель электр станцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилувчи қурилмалари захира манбасидан таъминланганда, зарурат туғилганда, объектдаги электр таъминотининг II ва III ишончлилик тоифасидаги электр қабул қилувчи қурилмаларни ўчириш орқали ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилгичларининг электр таъминотини таъминлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр занжирларини ҳимоя қилишни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғинни ўчириш автоматик қурилмаларининг бошқарув занжирларида ёнғин ўчоғига ўт ўчирувчи модданинг етказиб берилишини тўхтатиб қўйилишини олдини олиш мақсадида, иссиқлик ва максимал ҳимоя тизимларини ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Ҳимоявий ерлантириш, ноллаштириш ва хавфсизлик талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр жиҳозларини ҳимоявий ерлантириш (ноллаштириш)ни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22, ГОСТ 12.1.030-81 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар тасодифий киришдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак (ёнғин ўчириш станцияси ёки ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган маҳаллий ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. Турли мақсадларга мўлжалланган бино ва иншоотлар (музей, кўнгилочар марказлар, театрлар, кимё маҳсулотлари сақлаш омборлари)ни лойиҳалаштиришда радиациявий хавфсизлик талабларига риоя қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Ёнғин автоматикасининг техник воситаларини танлашда ҳисобга олинадиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Ёнғин хабарлагичлари, қабул-назорат мосламалари ва бошқариш қурилмаларининг турларини танлашда ГОСТ 12.1.004-91 га мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Ёнғинни аниқлаш ва бошқарув сигналини шакллантиришнинг техник воситалари қуйидаги бошқарув сигналларини шакллантириши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хабар бериш ва эвакуацияни бошқариш воситаларини ёқиш учун — ёнғиннинг хавфли омиллари чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларнинг хавфсиз эвакуациясини таъминлайдиган вақт давомида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинни ўчириш воситаларини ёқиш учун — ёнғинни ўчириш (ёки локализация қилиш) мумкин бўлган вақт давомида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тутунга қарши ҳимоя қилиш воситаларини ёқиш учун — ёнғин хавфининг чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларга эвакуация йўллари орқали ўтишга йўл қўйилган вақт давомида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғиндан ҳимоя қилиш тизимларининг ишлашига жалб қилинган технологик қурилмаларни технологик регламентда белгиланган вақт давомида бошқариш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бинолар, иншоотлар, хоналар ва жиҳозларнинг рўйхати
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 1-жадвалида келтирилган рўйхат бино, иншоот, хона ва ускуналарни АЁС ва АЁЎҚ билан барча босқичларда ҳимоялаш, ўрнатиш, ишлатиш, таъмирлашнинг тартибга солувчи асосий талабларни белгилаб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рўйхатга киритилмаган объектлар, қурилиш, ёнғин хавфсизлиги бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ (ҚМҚ, ШНҚ, РҲ, ЁХҚ) ҳамда идоравий қурилиш нормалари талабларига мувофиқ АЁС ва АЁЎҚ билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
АЁС, АЁЎҚ ва ёнғинни ўчириш воситасининг турлари ва кўрсаткичларини аниқлаш ҳимояланаётган объектларнинг технологик, конструктив ва ҳажмий-режавий хусусиятларини, моддалар ва материалларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларини, ускуналарнинг техник хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мустақил (автоном) автоматик ёнғинни ўчириш қурилмаларини (АЁЎҚ) алоҳида ёнғин-хавфли ҳудудлар, ҳажмли ускуналарни муҳофаза қилишда қўлланилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Биноларнинг ер ости қисми мазкур ШНҚга мувофиқ ёнғинга қарши девор (ёнғинга қарши отсек)лар билан ажратилган бинонинг бир қисми сифатида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хона майдонининг кўрсаткичи бино ёки иншоотнинг оловбардошлилик чегараси «ЕI 45» кам бўлмаган тўсиқлар ҳамда оловбардошлилик чегараси «REI 45» кам бўлмаган ёнғинга қарши девор ва ораёпмаларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Қуйидаги хоналардан ташқари бино ва иншоотларда барча хоналар майдонидан қатъи назар, АЁС ва АЁЎМ билан ҳимоя қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нам жараёнлар билан (душ, санитар хоналари, совитиш камералари, ювиш хоналари);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш камералари («А» ёки «Б» тоифадаги ишлаб чиқариш хоналарига хизмат қилмайдиган таъминот, сўрувчан, сув таъминоти насос станциялари, қозонхоналар);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
муҳандислик ускуналари учун хоналар, ёнувчи материаллар бўлмаган бинолар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин хавфлилиги бўйича «В4» ва «Д» тоифали хоналар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зина катаклари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланадиган хоналар майдони бино ва иншоотларнинг умумий қават майдонининг 50 фоизи ёки ундан ортиқ бўлса, объектнинг барча бино ва иншоотлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланиши зарур (мазкур ШНҚнинг 1-иловасининг 3-бандида келтирилган хоналар бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Хона, бино ва ташқи қурилмаларнинг тоифаси ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ аниқланиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Ҳимоя объекти

АЁЎҚ

АЁС

Норматив кўрсаткичлар

I. Бинолар

1. Ёнувчан изоляцияли енгил металл конструкцияларидан ишланган турар жой, умумий ётоқхоналар ва жамоат бинолари:

бир қаватли;

майдони 500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

икки ва ундан юқори қаватли

майдонидан қатъи назар

11. Кўп квартирали турар жой бинолари

баландлиги 50 м ва ундан баланд

майдонидан қатъий назар

2. Енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликларни сотишга ихтисослаштирилган савдо корхоналари бинолари (идиши 20 l дан ошмайдиган идишларда қадоқланган товарлар бундан мустасно)

майдонидан қатъи назар

3. Икки ва ундан ортиқ қаватли меҳмонхона бинолари

ёнғинга қарши бўлма майдони 800 m2 ва ундан катта бўлганда

ёнғинга қарши отсек майдони 800 m2 гача бўлганда

4. Ёнғин хавфи бўйича «В» тоифадаги омборлар:

баландлиги икки ва ундан юқори қаватли;

5,5 m ёки ундан ортиқ баландликдаги жавонларда сақланадиган

майдонидан қатъи назар

5. Транспорт воситаларини сақлаш учун ёпиқ турдаги бинолар:

ер остида, қаватлар сонидан қатъи назар;

ер устида, икки ёки ундан ортиқ қаватли;

механизациялашган

майдонидан қатъи назар

6. Автотранспорт воситаларини сақлаш, техник хизмат кўрсатиш, диагностика ва таъмирлаш бинолари:

хоналарнинг умумий майдони:

оловга бардошлилик бўйича I ва II-даражали;

7000 m2 ва ундан катта

7000 m2 гача

оловга бардошлилик бўйича III-даражали;

3600 m2 ва ундан катта

3600 m2 гача

оловга бардошлилик бўйича IV-даражали

2000 m2 ва ундан катта

2000 m2 гача

II. Хоналар

Жамоат биноларидаги (иншоотларидаги) хоналар

1. Цирклардаги безак буюмлари, бутафориялар, реквизитлар омборхоналари, дурадгорлик устахоналари, ем-хашак, инвентарь, хўжалик, реклама маҳсулотларини сақлаш, ишлаб чиқариш хоналари, саҳнага хизмат кўрсатувчи ва таъмирлашга мўлжалланган хоналар, ҳайвонлар учун омборхоналар, томошабинлар зали гумбази остидаги чордоқ хоналари

майдонидан қатъи назар

2. Жамоат биноларидаги ишлаб чиқариш ва омборхоналарга мўлжалланган хоналар

ишлаб чиқариш, сақлаш (сақлаб туриш) хоналарига қўйиладиган талабларга мувофиқ

Ишлаб чиқариш хоналари

3. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (ушбу жадвалнинг 8-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно).

300 m2 ва ундан катта

300 m2гача

4. Ишқорий металлар мавжуд хоналарни қаватларга жойлаштиришда:

ярим ертўла (цокол) қаватларида;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ер усти қаватларида

500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

5. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаси «В1» бўлган хоналарни қаватларга жойлаштиришда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно);

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

майдонидан қатъи назар

300 m2 гача

ер усти қаватларида (ушбу жадвалнинг 8 — 15 бандларида келтирилганлари бундан мустасно)

300 m2 ва ундан катта

6. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни жойлаштиришда (ушбу ШНҚнинг 7 — 15-бандларида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно):

ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлмаганда;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлганда;

700 m2 ва ундан катта

700 m2 гача

ер усти қаватларида

1000 m2 ва ундан катта

1000 m2 гача

7. Ёғ-мой ертўлалари

майдонидан қатъи назар

8. Алюмин кукуни асосида суспензиялар, резина елимларини тайёрлаш хоналари, ЕА ва Ё суюқликлар асосида лок, бўёқ, елим, суртма (мастика) ва сингдирувчи аралашмаларни тайёрлаш хоналари, бўёқлаш, синтетик каучукнинг полимеризациялаш, газ турбинали двигателлар ўрнатилган компрессор хоналари, нефтни оловли қиздиргичлар хоналари, суюқ ёқилғида ишловчи двигателли генераторлар хоналари

майдонидан қатъи назар

9. Юқори вольтли синов хоналари, шунингдек ёнувчи материаллар билан ҳимояланган хоналар

майдонидан қатъи назар

Алоқа хоналари

10. Узатиш мосламалари қуввати 150 кW ва ундан юқори бўлган узатиш радиостанциялари, қабул қилиш мосламалари сони 20 дан ортиқ бўлган қабул қилиш радиостанциялари, узатиш мосламаси қуввати 1 кW дан ортиқ бўлган доимий космик алоқа станциялари, узатиш мосламалари қуввати 25-50 кW бўлган ретранслация телевизион станциялари, тармоқ узеллари, шаҳарлараро ва шаҳар телефон станциялари, телеграф станциялари, чекка ҳудудлардаги кучайтириш пунктлари ва туманлар алоқа тармоқларининг шамоллатиш, трансформаторлар ва ажратувчи қурилмалар хоналари

майдонидан қатъи назар

11. Кечки ва тунги сменаларсиз хизмат кўрсатилмайдиган ҳамда хизмат кўрсатиладиган:

охирги кучайтириш пунктлари, оралиқ радиореле станциялари, узатувчи ва қабул қилувчи радиомарказларнинг техник цехлари

майдонидан қатъи назар

12. Ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг таянч станцияларидаги хизмат кўрсатилмайдиган аппарат хоналари ҳамда ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг радио-релей станцияларидаги аппарат хоналари

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

13. Асосий кассалар, ўтказмаларни назорат қилиш бюроси хоналари ва почта алоқа бўлимларининг ҳисоблаш марказлари, шаҳар ва туман почта алоқа бўлимларининг хоналари:

бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 ва ундан катта;

бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 гача

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

14. Кваз-электрон ва электрон турдаги коммутация ускуналари компьютер билан биргаликда ўрнатиладиган автоматик телефон алмашув станциялари, бошқарув комплекси сифатида ишлатиладиган, кириш-чиқиш қурилмалари, электрон коммутация станциялари хоналари, узеллар, электр алоқа ҳужжатлари марказлари, ҳажмига кўра:

рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 минг ва ундан ортиқ;

рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 мингтагача

майдонидан қатъи назар

майдонидан қатъи назар

15. Станцияларнинг идиши бўйича автоматик шаҳарлараро телефон станцияларининг компьютерлари асосида бошқариладиган қурилмалар учун ажратилган хоналар:

шаҳарлараро каналлар 10 минг ва ундан ортиқ;

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

шаҳарлараро каналлари 10 мингтагача

майдонидан қатъи назар

16. Почта жўнатмаларини сақлаш, саралаш ва жўнатишга тайёрлаш хоналари

500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

Транспорт воситаларини сақлаш хоналари

17. Транспорт воситаларини бошқа мақсадлар учун мўлжалланган биноларда сақлаш хоналарида (якка тартибдаги турар жой бинолари бундан мустасно) жойлашувига кўра:

ертўлаларда ва ер ости қаватларида (кўприк остида);

майдонидан қатъи назар

ярим ертўла (цокол) ва ер устидаги қаватларда

3 ва ундан ортиқ автомобиллар

3 тагача автомобиллар

Жойлаштириш ва сақлаш хоналари

18. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно)

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

19. Каучук, резина ва резинатехник буюмлар, целлулоид ва целлулоид буюмлари, гугурт, ишқорли металлар ва пиротехника буюмлари, мўйна, жун, мўйна ва ундан тайёрланган буюмлар, ёнадиган асосда кино-фото-аудио тасмалар, қимматбаҳо металлар ва тошлар

майдонидан қатъи назар

20. Ёнғин хавфи бўйича «В1» тоифадаги хоналарни қаватларга жойлаштиришда (ушбу жадвалнинг 19-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ҳамда сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно):

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

майдонидан қатъи назар

ер усти қаватларида.

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

21. Ёнғин хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни қаватларда жойлаштиришда (19-бандда кўрсатилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналардан ташқари):

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ер усти қаватларида

1000 m2 ва ундан катта

1000 m2 гача

III. Иншоотлар

1. Жамоат ва саноат биноларининг кабель иншоотлари*.

100 m3 ва ундан катта

100 m3 гача

2. Саноат бинолари оралиғида ётқизилган кабель туннеллари ва тўлиқ ёпиқ галереялар (шу жумладан комбинацияланган)

50 m3 ва ундан катта

3. Шаҳар кабель коллекторлари ва туннеллари (шу жумладан, бошқа коммуникациялар билан комбинацияланган)

ҳажми ва майдонидан қатъи назар

4. Металл қувурлар орқали мойли кабеллар ётқизилган кабель иншоотлари

ҳажми ва майдонидан қатъи назар

5. Ёғоч материалларини ташиш учун ёпиқ галереялар, туннеллар

узунлигидан қатъи назар

6. Осма шифтлар юқорисидаги бўшлиқларда «Ё1-Ё4» алангаланиш гуруҳига мансуб материаллардан тайёрланган изоляцияли ҳаво каналлари ва қувурларни ётқизишда, шунингдек аланга тарқатмайдиган кабеллар (симлар), шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида**:

ҳаво каналлари, қувурлар ёки кабеллар (симлар),

шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида, кабелларнинг (симларнинг) ёнувчи массаси ҳажми билан,

1 m кабель линияси учун 7 ва ундан ортиқ l бўлганда

узунлигидан қатъи назар

ёнадиган массанинг умумий ҳажми бўлган ёнмайдиган турдаги кабеллар учун

1 m кабель линияси учун 1,5 дан 7 l гача бўлганда

7. Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари

узунлиги 2500 l ва ундан ортиқ

узунлиги 300 l ва ундан ортиқ

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Кабель иншоотлари — электр кабелларини (бошқа коммуникациялар билан биргаликда) ётқизишда ишлатиладиган туннеллар, каналлар, ертўлалар, шахталар, қаватлар, икки қаватли поллар, галереялар ва камералар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** 1. Кабель иншоотлари, осма шифтлар ва икки қаватли поллар орасидаги бўшлиқларни қуйидаги ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозлашга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлатли сув ва газ қувурларига ёки қопқоқлари бутунлай очиладиган пўлат қутиларга (коробларга) кабелларни (симларни) ётқизишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнмайдиган ҳимоя қобиқли қувурлар ва ҳаво қувурларига ётқизишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёритиш занжирини таъминлаш учун ёнмайдиган «ЁНМ» турдаги якка кабелларни (симларни) ётқизишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнмайдиган «ЁНМ» ва «Ё1» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган осма шифтлар орасидан умумий ёнувчан массаси 1 m кабель линияси учун 1,5 l дан кам бўлган «ЁНМ» туридаги кабелларни (симларни) ётқизишда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Бинолар (хоналар) тўлиқ АЁЎҚ билан ҳимояланиши керак бўлган ҳолларда осма шифтлар орасидаги бўшлиқлардан «Ё1» — «Ё4» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган ҳимоя қобиқлари билан ўралган ҳаво каналлари ва қувурлари ўтказилганда ёки умумий ёнувчи массаси 1 m кабель линияси учун 7 l дан кўп бўлган кабеллар (симлар) ётқизилганда тегишли қурилмалар билан ҳимояланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шифтдан осма шифтгача бўлган оралиқ 0,4 m дан ошмаса, АЁЎҚларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Кабелларнинг (симларнинг) ҳимоя қобиқларини ёнувчан массаси ҳажми белгиланган тартибда усулда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Баландлиги 28 м гача бўлган турар жой объектларида ошхоналар ва квартира ички йўлаклари ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Баландлиги 28 м дан 50 м гача бўлган турар жой объектларида эса квартираларнинг барча хоналари, шунингдек қават холлари ва йўлаклари манзилли ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Баландлиги 50 м ва ундан баланд бўлган турар жой объектлари ёнғин сигнализацияси тизими билан бирга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

IV. Жиҳозлар

Ҳимоя объекти

АЁЎҚ

АЁС

Норматив кўрсаткичлар

1. Енгил алангаланувчи ва ёнувчан суюқликлар қўлланадиган бўяш камералари

Майдони ва туридан қатъи назар

2. Қуритиш камералари

Майдони ва туридан қатъи назар

3. Ёнувчи чиқиндиларни йиғиш жойлари (циклон, бункерлар)

Майдони ва туридан қатъи назар

4. Автомобиллар ва тиркамаларга ўрнатилган дизель ва бензинли электр қурилмали кўчма электр станцияларининг синов станциялари

Майдонидан қатъи назар

5. Ёнувчи материалларни ва ёнувчи қадоқдаги ёнмайдиган материалларни сақлаш учун баландлиги 5,5 m дан ошиқ бўлган стеллажлар

Майдонидан қатъи назар

6. Мой қиздириш учун идишлар

3 m3 ва ундан ортиқ

61. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда

Майдонидан қатъи назар

 

62. Умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фудкортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш жойлари)

Майдонидан қатъи назар ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати 20 кВт дан ошса

 

63. Меҳмонхоналар, баланд қаватли бинолар, кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида

Майдонидан қатъи назар

 

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини турини, ўчириш усулини (ҳажми ва майдони бўйича, маҳаллий ва бошқалар), ўт ўчириш моддаси турини (сув, кўпик, кукун, газ) танлашда лойиҳа топшириғи асосида норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
(1-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин хавфи даражаси (ишлаб чиқариш ва технологик жараёнлар) ҳамда уларнинг функционал мақсади ва ёнувчан материалларнинг ёнғин юкламаси бўйича хоналарнинг гуруҳлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Хоналар

гуруҳи

Функционал вазифага эга бўлган хоналар, ишлаб чиқариш, технологик жараёнлар рўйхати

1.

Китоб сақлаш хоналари, кутубхоналар, цирклар, ёнувчан музей бойликларини сақлаш жойлари, омборхоналар, музейлар ва кўргазмалар, бадиий галереялар, концерт заллари, электрон ҳисоблаш ускуналари хоналари, савдо дўконлари, маъмурий бинолар, меҳмонхоналар, шифохоналар

2.

Ёғочга ишлов бериш, тўқимачилик, трикотаж, тўқимачилик-атторлик, тамаки, пойабзал, чарм, мўйна, целлюлоза-қоғоз ва босма ишлаб чиқариш хоналари, бўяш, шимдириш, бўёқ тайёрлаш, аралашмалар тайёрлаш, ёғсизлантириш, консервациялаш ва консервациядан чиқариш, тез алангаланувчи ва ёнувчан суюқликларни қўллаган ҳолда деталларни ювиш, пахта, сунъий ва плёнкали материаллар ишлаб чиқариш, тикувчилик саноати, резина-техник буюмларни қўлловчи ишлаб чиқаришлар, автомобилларга хизмат кўрсатиш корхоналари, гаражлар ва тўхташ жойлари, «В3» тоифасидаги хоналар (ёнғин юкламаси 181 — 1400 MJ/кв. м)

3.

Резина-техник буюмлар ишлаб чиқариш хоналари

4.

Ёнувчан табиий ва синтетик толаларни ишлаб чиқариш, бўяш ва қуритиш, очиқ ҳолда бўяш, қуритиш хоналари, бўёқ, лок ҳамда «ЕАС» ва «ЁС» ёрдамида елим тайёрлаш, «В2» тоифали хоналар (ёнғин юкламаси 1400 — 2200 MJ/ kv. m)

5.

Компрессор станцияларининг машина хоналари, регенерация станциялари, гидрация, экстракция ва ёнувчи газларни, бензин, спирт эфирлар ва бошқа енгил алангаланувчан ҳамда ёнувчан суюқликларни қайта ишлов бериш хоналари, «В1» тоифадаги хоналар (ёнғин юкламаси 2200 МDj/m2 дан юқори)

6.

Ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар омборлари (автомобиль эҳтиёт қисмлари, мева-сабзавот сақлаш), қийин ёнувчан бўлган материаллар омборлари (қурилиш материаллари сақлаш, маиший техника омборлари)

7.

Қаттиқ ёнадиган материаллар омборлари, шу жумладан каучук, резина техник маҳсулотлар, ишқорлар

8.

Локлар, бўёқлар, енгил алангаланувчан ва ёнувчан суюқликлар омборхоналари

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Хоналар гуруҳлари уларнинг функционал мақсадига, шунга ўхшаш ишлаб чиқаришни танлаш имконсиз бўлган ҳолларда, гуруҳ хоналар тоифасига кўра белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Хоналари 1-гуруҳга тааллуқли бино ичига қурилган омборхоналар учун сув ва кўпикли ўт ўчириш мосламаларининг параметрлари биноларнинг 2-гуруҳига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувли, паст ва ўрта каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларни ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ўрнатишни ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар мазкур ШНҚнинг 10-банди талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган баландликдаги стеллажли омборхоналарда юкларни қабул қилиш, ўраш-жойлаш ва жўнатиш ҳудудларида сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун мазкур ШНҚнинг 18-бандида келтирилган 5-, 6- ва 7-гуруҳлар бўйича жадаллик ва майдон кўрсаткичлари ҳар 2 m баландлик учун 10 фоиз ҳисобида оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ўрнатиш қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш йўли билан аниқланиши, қувурлардаги сув ва кўпикли модданинг ҳаракат тезлиги 10 m/s дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилмаларнинг ассимиляция қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш билан аниқланиши, бунда қувурларда сувнинг тезлиги 2,8 m/s дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Қувурларни гидравлик ҳисоблаш ушбу қурилмаларни фақат асосий сув таъминотидан сув билан таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Бошқариш блокидаги босим 1,0 MPa дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Спринклер (генератор) орқали кўпикли модда Qd л.с-1 сувнинг тахминий оқим тезлиги қуйидаги (1) формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k — пуркагичнинг (генераторнинг) ишлаш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Н — суғориш мосламаси (генератор) олдида эркин босим, m сув.устуни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Чиқишнинг шартли диаметри бўлган пуркагичлар (спрейлер, сув тошқини) учун минимал эркин босим қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dy = 8...12 mm — 5 m сув. устуни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
dy = 15...20 mm — 10 m сув. устуни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Спринклерлар учун йўл қўйилган максимал даража (дренчерли пуркагич) 100 m/s бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сув сарфи суғориш норматив интенсивлигининг майдонга кўпайтириш йўли билан аниқланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички ёнғинга қарши сув таъминоти учун сув сарфи автоматик ёнғинга қарши ўрнатиш учун сув сарфи билан умумлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Спринклер ва дренчер қурилмаларининг сув сарфини, кўпикли моддани йиғиш зарурати технологик талаблар билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Н 1, m қувурларининг ҳисобий қисмида босимнинг йўқолиши қуйидаги (2) формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— сув оқими, қувур линиясининг лойиҳа қисмида кўпикли модда, l·s-1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
B — қувур линиясининг хусусияти қуйидаги (3) формула билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k1 — коэффициенти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l — қувур линиясининг тахминий қисмининг узунлиги, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳ2, m, қурилмаларнинг бошқарув тугунларида босимнинг йўқолиши қуйидаги (4) формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
e — бошқарув блокидаги босим йўқотиш коэффициенти, клапанлар учун техник ҳужжатлардан олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бошқарув тугунлари орқали кўпикли модданинг ҳисобланган сув сарфи, l/s-1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Кўпик ҳосил ҳажми 1m3 ташкил қилади, m, ҳажмли ёнғинга қарши восита қуйидаги (5) формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k2 — кўпикни йўқ қилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 2-жадвалидан олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
V — ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k3 кўпикнинг карралиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Қувурлар

Шартли ўтиш диаметр,

mm

Ташқи диаметр,

mm

Девор қалинлиги,

mm

к1 нинг қиймати

Электр пайвандланган пўлат

(ГОСТ 10704-91)

15

20

25

32

40

50

65

80

100

100

100

100

125

125

125

150

150

150

200

250

18

25

32

40

45

57

76

89

108

108

114

114*

133

133*

140

152

159

159*

219*

273*

2,0

2,0

2,2

2,2

2,2

2,5

2,8

2,8

2,8

3,0

2,8

3,0*

3,2

3,5*

3,2

3,2

3,2

4,0*

4,0*

4,0*

0,0755

0,75

3,44

13,97

28,7

110

572

1429

4322

4231

5872

5757

13530

13190

18070

28690

36920

34880

209900

711300

Электр пайвандланган пўлат

(ГОСТ 10704-91)

300

350

325*

377*

4,0*

5,0*

1856000

4062000

Пўлат сув ва газ қувурлари

(ГОСТ 3262-75)

15

20

25

32

40

50

65

80

90

100

125

150

21,3

26,8

33,5

42,3

48

60

75,5

88,5

101

114

140

165

2,5

2,5

2,8

2,8

3,0

3,0

3,2

3,5

3,5

4,0

4,0

4,0

0,18

0,926

3,65

16,5

34,5

135

517

1262

2725

5205

16940

43000

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ.*Белгиси билан белгиланган параметрларга эга қувурлар ташқи сув таъминоти тармоқларида қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

Ҳимояланган ишлаб чиқаришнинг ёнувчан материаллари

Кўпик йўқ қилиш коэффициенти к2

Ўрнатиш муддати, min

Қаттиқ

Суюқ

3

4

25

15

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Бир вақтда ишлайдиган «Н1» кўпик генераторлари сони қуйидаги (6) формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— кўпикли модда восита учун битта генераторнинг ишлаши, m3 min -1;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ўрта карралик кўпик билан ҳосил қилувчи қурилманинг унумдорлиги, min, мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Қўлда сув ёки кўпикли ўт ўчириш идишлари билан жиҳозланган ва пуркагич мосламасининг таъминот қувурларига уланган ички ёнғин ўчириш кранларининг ишлаш муддати пуркагич мосламасининг ишлаш вақтига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз-ўзидан кириш жойларидан қувватланадиган кўпикли ёнғин идишлари бўлган ёнғин кранларининг ишлаш муддати 1 h деб қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрларини ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми (m3) ёки маҳаллий ёнғинни ўчириш ҳажми аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қилинадиган хонанинг ёки маҳаллий ёнғин ўчириш жойининг ҳисобланган ҳажми V (m3) аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хонанинг ҳисобий ҳажми пол майдони билан хонани кўпик билан тўлдириш баландлиги кўпайтмаси орқали аниқланиши, бунда туташ (ўтказмайдиган) қурилишнинг ёнмайдиган элементлари (устунлар, тўсинлар, пойдеворлар) ҳажмини ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Юқори каррали кўпик генераторининг тури ва маркаси танланиши ва унинг ишлаш воситаси кўпикли модда билан белгиланиши керак (dm3 min-1).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Юқори каррали кўпик генераторларининг тахминий сони қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — кўпик йўқ қилиш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— бу ҳимояланган хонанинг ҳажмини кўпик билан тўлдириш учун максимал вақт min;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K — кўпикнинг кўплиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а коэффициентининг қиймати қуйидаги (2) формула бўйича ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а = К1 · К2 · К3, (2)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К1 — кўпикнинг қисқаришини ҳисобга оладиган коэффициент хонанинг баландлиги 4 m гача бўлган 1,2 га ва хонанинг баландлиги 10 m гача бўлган 1,5 га тенг бўлиши, хонанинг баландлиги 10 m дан юқори бўлган ҳолда экспериментал равишда аниқланиши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К2 — кўпик оқишини ҳисобга олиши, очиқ тешиклар бўлмаганда 1,2 га тенг деб тахмин қилиниши ва очиқ тешиклар мавжуд бўлганда, экспериментал равишда аниқланиши керак;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К3 — чиқинди газларининг кўпикни йўқ қилишга таъсирини ҳисобга олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Углеводород суюқликларининг ёниш маҳсулотларининг таъсирини ҳисобга олиш учун коэффициент қиймати 1,5 деб қабул қилиниши, бошқа турдаги ёнғин юкламаси учун экспериментал тарзда аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланган хона ҳажмини кўпик билан тўлдиришнинг максимал вақти 10 min дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Тизимнинг ишлашида кўпикли модда восита қуйидаги (3) формула бўйича аниқланиши лозим, m3 · с-1:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. с, (фоиз) эритмасида кўпиклантирувчи воситанинг ҳажмли концентрацияси ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Кўпиклантирувчи воситасининг ҳисоблаш миқдори қуйидаги формула орқали аниқланиши керак, m3:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газли ўт ўчириш воситаларининг массасини ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Газсимон азотнинг норматив ҳажмли ўчириш концентрацияси (H2).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да газ зичлиги 1,17 кg/·m3 га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

34,6

Этанол

36,0

Бензин А-76

33,8

Двигатель мойи

27,8

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Аргон газининг (Ар) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC га газ зичлиги 1,66 кg/m-3 га тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

39,0

Этанол

46,8

Бензин А-76

44,3

Двигатель мойи

36,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Карбонат ангидриднинг (CО2) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,88 кg/m-3 деб ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

3-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

34,9

Этил спирти

O'z DSt 3490:2020

35,7

Техник ацетон

33,7

Толуол

ГОСТ 5789-78

30,9

Изобутил спирти

ГОСТ 6016-77

33,2

Керосин ёритиш КО-25

Oʻz DSt 3034:2015

32,6

Эритувчи 646

ГОСТ 18188-2020

32,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Олтингугурт гексафторитнинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. (СФ6)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 6,474 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

4-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.)

Н-гептан

10,0

Этанол

O'z DSt 3490:2020

14,4

Ацетон

10,8

Трансформатор мойи

7,2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Хладон 23 (CФ3Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 2,93 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

5-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

14,6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Хладоннинг 125 (C2Ф5Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 5,208 кg/m-3 ни ташкил этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

6-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

9,8

Этанол

O'z DSt 3490:2020

11,7

Вакуум мойи

9,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Хладоннинг 218 (C3Ф8) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 7,85 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

7-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.)

Н-гептан

7,2

Толуол

5,4

Бензин А-76

6,7

Эритувчи 647

6,1

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Хладон 227 ва (C3Ф7Н)норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 7,28 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

8-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

7,2

Толуол

6,0

Бензин А-76

7,3

Эритувчи 647

7,3

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Фреоннинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. 318 Ц (C4Ф).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 8,438 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

9-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

7,8

Этанол

O'z DSt 3490:2020

7,8

Ацетон

7,2

Керосин

7,2

Толуол

5,5

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. «Инерген» таркибининг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси. [азот (H2) — 52 фоиз (ҳаж.); аргон (Ар) — 40 фоиз (ҳаж.); карбонат ангидриди (CО2) — 8 фоиз (ҳаж.)].
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,42 кg/m-3-ни ташкил этиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

10-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

36,5

Этанол

O'z DSt 3490:2020

36,0

Двигателm мойи

28,3

Техник ацетон

37,2

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. А2 синфидаги ўт ўчириш учун юқорида санаб ўтилган газли ёнғинга қарши воситаларнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси н-гептанни ўчириш учун норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрациясига тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Ҳимояланган объектнинг денгиз сатҳига нисбатан баландлигини ҳисобга оладиган тузатиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

11-жадвал

Баландлиги, m

Тузатиш коэффициенти К3

0,0

1,00

300

0,96

600

0,93

900

0,89

1200

0,86

1500

0,82

1800

0,78

2100

0,75

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Оқим параметрларининг қийматлари ҳимояланган биноларнинг ҳажмига боғлиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

12-жадвал

Оқим параметри, ортиқ эмас

Ҳимояланган хонанинг ҳажми

0,044 m-1

10 m3-гача

0,033 m-1

10-дан 20 m3-гача

0,028 m-1

20-дан 30 m3-гача

0,022 m-1

30-дан 50 m3-гача

0,018 m-1

50-дан 75 m3-гача

0,016 m-1

75-дан 100 m3-гача

0,014 m-1

100-дан 150 m3-гача

0,012 m-1

150-дан 200 m3-гача

0,011 m-1

200-дан 250 m3-гача

0,010 m-1

250-дан 300 m3-гача

0,009 m-1

300-дан 400 m3-гача

0,008 m-1

400-дан 500 m3-гача

0,007 m-1

500-дан 750 m3-гача

0,006 m-1

750-дан 1000 m3-гача

0,005 m-1

1000-дан 1500 m3-гача

0,0045 m-1

1500-дан 2000 m3-гача

0,0040 m-1

2000-дан 2500 m3-гача

0,0037 m-1

2500-дан 3000 m3-гача

0,0033 m-1

3000-дан 4000 m3-гача

0,0030 m-1

4000-дан 5000 m3-гача

0,0025 m-1

5000-дан 7500 m3-гача

0,0022 m-1

7500-дан 10000 m3-гача

0,001 m-1

10000 m3-дан юқори (фақат ГЁЎАҚ учун)

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳажмли ўчириш усулида газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун газли ўт ўчириш моддасининг массасини ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қурилманинг ичида сақланиши керак бўлган ГЎЎМ массасининг Мг ҳисоблаш қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Mp— сунъий ҳаво вентиляцияси бўлмаганда хонанинг ҳажмида ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун мўлжалланган ГЎҚМ-нинг массаси ушбу формулалар орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ учун — углеродни икки оксидидан ташқари сиқилган газ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ учун — углеродни икки оксиди ва сиқилган газ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vp — ҳимояланадиган хонанинг ҳисобий ҳажми, m3.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хонанинг ҳисобий ҳажмида хона ва вентиляция, кондициялаш, ҳаво билан иситиш (герметик клапанлар ёки қопқоққача) тизимининг геометрик ҳажми кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хонада жойлашган жиҳоз ҳажмини ҳисобдан чиқариб ташлашга йўл қўйилмайди (яхлит ўтказмайдиган қурилиш элементлари (устунлар, тўсинлар, жиҳозлар учун пойдеворлар) ҳажми бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K1 — идишлардан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K2 — хонанинг оралиғи (проеми)дан газли ўт ўчирувчи модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— минимал ҳаво ҳарорати TM учун денгиз сатҳидан ҳимояланадиган хонанинг баландлигини ҳисобга олган ҳолда, газли ўт ўчириш моддасининг зичлиги, кg/m-3, қуйидаги (4) формула билан аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— газли ўт ўчирувчи модда буғининг зичлиги, To = 293 К (20 ºС) вап атмосфера босими 101,3 kPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
TM — ҳимояланадиган хонанинг минимал ҳаво ҳарорати, К;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
объект жойланишининг денгиз сатҳидан баландлигини назарда тутувчи тузатиш коэффициенти ва унинг қиймати мазкур ШНҚнинг 5-иловаси 11-жадвалидан олиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сн — концентрация вазнли норма, фоиз (ҳаж).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўт ўчирувчи аралашмаларнинг Сн норматив миқдори мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
MTP, қувур ўтказгичлардаги ГЎЎМ қолдиқларининг массаси kg, қуйидаги (5) формула ёрдамида аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VTP — барча қурилма қувурининг разводкасининг вазни, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳимояланган хонадаги газли ўт ўчирувчи модданинг Мр массасини оқишининг якунидан сўнг қувурда мавжуд бўлган босимдаги ГЎЎМ қолдиқларининг зичлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— модуль учун ТҲ томонидан қабул қилинган модулдаги (Мб) ГЎЎМ қолдиғининг маҳсулоти, кг, ўрнатишдаги модуллар сони.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилмаган суюқ ёнувчи моддалар учун барча компонентлари нормал шароитда газ фазасида бўлган ГЎЎМнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси, карбонат ангидриддан ташқари, барча ГЎЎМ учун минимал ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси ва хавфсизлик коэффициенти 1,2 га тенг маҳсулот сифатида аниқланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
CО2 учун хавфсизлик коэффициенти 1,7 бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Суюқ фазада бўлган ГЎЎМ, шунингдек оддий шароитда камида битта таркибий қисми суюқ фазада бўлган ГЎЎМ аралашмалари учун стандарт ўт ўчириш аралашмаси ҳажмли ўт ўчириш аралашмасини 1,2 хавфсизлик коэффициентига кўпайтириш орқали аниқлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазнли ўт ўчирувчи концентрация ва ўт ўчирувчи модданинг концентрациясини аниқлаш усули ГОСТ Р 53280.3-2009 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Тенглама коэффициентини аниқлаш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
идишдан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олувчи коэффициент:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонанинг очиқликдаги газли ўт ўчириш модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент қуйидаги (6) формула ёрдамида аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П — ҳимояланган хонанинг баландлиги бўйича очиқликларни жойлашишини ҳисобга олувчи кўрсаткич, m0,5 ·c -1 .
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П кўрсаткичнинг рақамли қиймати қуйидагича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П = 0,65 — очиқликларни жойлашиши хонанинг бир вақтда пастки (0 — 0,2) Н ва устги (0,8 — 1,0) Н қисмларида ёки бир вақтни ўзида хонанинг поли а шифтида шу жумладан, пастки ва юқори қисмларидаги ораёпмаларнинг майдонлари тахминан тенг ва очиқликларнинг умумий майдонининг яримини ташкил этади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П = 0,1 — ҳимояланаётган хонанинг фақат юқори қисмида жойлашган қисмларда (ёки шифтда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П = 0,25 — ҳимояланаётган хонанинг фақат пастки қисмида жойлашган қисмларда (ёки полда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
П = 0,4 — оралиқ (проем) майдонининг ҳимояланувчи хонанинг бутун баландлиги бўйлаб тахминан бир хил тақсимланганида ва бошқа барча ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
герметик бўлмаган хонанинг параметри, m-1,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— оралиқ (проем) ларнинг умумий майдони, m2 ,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Н — хонанинг баландлиги, m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳимояланган хонага ГЁҚМнинг норматив узатиш вақти, с.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. А1 синф бўйича ёнғин ўчириш (мазкур ШНҚнинг 113-бандида келтирилган тутаб ёниб кетадиган материаллар бундан мустасно) герметикланмаган кўрсаткичи 0,001 m-1 дан кўп бўлмаган хоналарда амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А1 синфидаги ёнғинларни ўчириш учун Мр масса қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мр = К4 · Мр-гепт,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мр-гепт н-гептанни ўчиришда меъёрий ҳажмли аралашмаси учун Мр массасининг қиймати (2) ёки (3) формула бўйича аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К4 — ёнувчан материалнинг турини ҳисобга олувчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К4 коэффициент қиймати тенг ҳисобга олинди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1,3 — таҳлам, рулон ёки папкалардан қоғоз, гофраланган қоғоз, картон, мато учун;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,25 — Г-АЁЎҚ ишлаб тугагандан сўнг ёнғин-қутқарувчиларга кириш тақиқланган бир хил материалларга эга хоналар учун ҳамда К4 захираси 1,3 га тенг қийматда ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К4 қиймати 2,25 га тенг бўлган ГЎЎМнинг асосий захирасини етказиб бериш муддати 2,25 баравар оширилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А1 кичик гуруҳидаги ёнғинлар учун К4 қиймати 1,2 га тенг қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ ҳисобий массаси (1) формула бўйича ҳисобланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ ишлагандан кейин (ёки ёнғин-қутқарув бўлинмалари келгунига қадар) 20 min ичида киришга йўл қўйилмаган ҳимояланган хоналарни очмаслик ёки унинг герметиклигини бошқа йўл билан бузмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Паст босимли карбонат ангидридли ёнғин ўчириш мосламасини гидравлик ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Изотермик идишда углерод ангидридни етказиб бериш пайтида ўртача босим pm, МPа, қуйидаги (1) формула ёрдамида аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p1 — идишда углерод ангидридини сақлашдаги босим, MPa;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p2 — ҳисобланган углерод ангидрид миқдорини чиқариш охирида идишдаги босим, МPа, 1-расм бўйича аниқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Углерод ангидриднинг сарфини ўртачаси , кg·с-1, қуйидаги (2) формула орқали аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м — углерод ангидридини ҳисобий миқдори, kg;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
м — углерод ангидридини норматив узатиш вақти, s.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Таъминот (асосий) қувур ўтказгичларининг ички диаметри di,, m, қуйидаги (3) формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К4 — кўпайтма, жадвал бўйича аниқланади: л1 — лойиҳа бўйича таъминот (асосий) қувурининг узунлиги, m
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

pm, МPа

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,4

Кўпайтма к4

0,68

0,79

0,85

0,92

1,0

1,09

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ҳимояланадиган хонанинг кириш нуқтасида таъминловчи магистраль қувур ўтказгичидаги ўртача босим қуйидаги тенглама орқали ҳисобланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
l2 — изотермик Идишдан босим аниқланадиган нуқтагача бўлган қувурларнинг эквивалент узунлиги, m қуйидаги (5) формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— қувур ўтказгичнинг фасон қисмларининг қаршилигининг коэффициентларини йиғиндиси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ўртача босим қуйидаги (6) формула орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p3 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) ҳимояланган хонага кириш жойидаги босим, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
p4 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) охиридаги босим, МPа.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Найча орқали ўртача сарф Қм, кg·с-1, қуйидаги (7) формула орқали аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— учлик орқали ўртача сарф;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
А3 — учликнинг чиқиш тешиги майдони, m2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к5 — қуйидаги (8) формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Найчалар сони қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Тақсимлайдиган қувурнинг ички диаметри , m, шартлар бўйича қуйидаги (9) формула орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
d — учлик чиқиш тешиги диаметри, m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳисобий углерод ангидриди миқдорини чиқариш охирида изометрик идишдаги босимни аниқлаш учун график
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Углерод ангидриди m4 нинг нисбий массаси қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, m5 —углерод ангидридининг дастлабки массаси, кg.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газли ёнғинга қарши қурилмалар билан ҳимояланган хоналарда ортиқча босимни йўқотиш учун проём майдонини ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ортиқча босимни чиқариш учун мўлжалланган проём майдони Фc, м2, қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pnp — ҳимояланадиган хонанинг қурилиш конструкциялари ёки унда жойланган жиҳозларнинг мустаҳкамлигини сақлаш шарти билан белгиланадиган максимал йўл қўйилган ортиқча босим, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Pa — атмосфера босими, МPа;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— ҳимояланган хонанинг иш шароитида ҳавонинг зичлиги, кg·m-3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K2 — захира коэффициенти, 1,2 га тенг деб олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
K3 — етказиб беришдаги босимнинг ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— гидравлик ҳисоб-китоб орқали аниқланадиган ГЁҚМ етказиш вақти, s;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
— хонанинг ораёпма конструкцияларида доимий очиш проёмлар майдони (тушириш тешигидан ташқари), m2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўлчамларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ — суюлтирилган газлар учун коэффициент К3 = 1.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГЎЎМ — сиқилган газлар учун К3 коэффициенти бир хил қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
азот учун — 2,4;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аргон учун — 2,66;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Инерген» таркиби учун — 2,44.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тенгсизликнинг ўнг томонининг қиймати нолдан кичик ёки тенг бўлса, бунда ортиқча босимни йўқотиш учун очиқликлар бўлишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Очиқлик майдонининг қиймати ГЎЎМ — суюлтирилган газнинг совитиш таъсирини ҳисобга олмасдан ҳисоблаб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Очиқлик майдонининг қисқаришига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Модуль туридаги кукунли ўт ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш талаблари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Қурилмаларни ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан иборат бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонанинг геометрик ўлчамлари (ҳажм, ораёпма ажратувчи конструкцияларнинг майдони, баландлиги);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўсувчи конструкциялардаги очиқ бўлган очиқликларнинг майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланаётган хонадаги ишчи ҳарорат, босим ва намлик;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хонада бўлган материаллар, моддаларнинг рўйхати ва ёнғин синфи ГОСТ 27331-87 га мувофиқ уларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин юкламасини тақсимлаш тури, бирлиги ва схемаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаволи иситиш тизимларининг хусусиятлари ва мавжуд эканлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
технологик жиҳозларнинг жойлашиши ва хусусиятлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хоналарнинг ШНҚ 2.01.19-22 бўйича тоифалари ва ЭМЎ бўйича синфлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Қурилмаларни ҳисоблаш қуйидагиларни аниқлашни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинни ўчириш учун мўлжалланган модулларнинг сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
одамлар бўлганда эвакуация вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилмани ишлаш вақти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модуллар, комплектловчилар, кукун захирасининг миқдори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қурилманинг ишлашини таъминлаш учун уларнинг сигнал-ёқиш воситаларини тури ва керакли сони (агар керак бўлса), сигнални ишга тушириш мосламалари, ўрнатишни бошлаш учун қувват манбалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Модулли кукунли ёнғинга қарши қурилмалар учун модуллар сонини ҳисоблаш усули қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳимояланаётган ҳажмни ўчириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
барча ҳимояланаётган ҳажмни ўчириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хона ҳимоялаш учун модуллар сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — хонани ҳимоялаш учун керак бўлган модуллар сони, дона;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Vn — ҳимоя қилинаётган хонанинг ҳажми, m3;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
VH — Танланган турдаги битта модулни ҳимоялаш ҳажми техник ҳужжатлар бўйича аниқланиши, модулга, куб. m (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k1= 11,2 — кукунни нотекис сочиш коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сочиш модулларини максимал йўл қўйилади баландлик чегарасига қўйишда (модуль учун ҳужжатлашга мувофиқ) К1=1,2 ёки модул учун ҳужжатлаштириш орқали қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k2 — Мумкин бўлган ёнғин манбасининг тўпланишини ҳисобга оладиган ортиқча коэффициенти бўлиб, S3 ускунаси томонидан сояланган майдоннинг Сy ҳимояланган ҳудуд нисбатига кўра ва қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S3 — соялаш майдони ёнғин ўчоғи пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳимояланган майдоннинг бир қисмининг майдони сифатида аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Унга кукуннинг пуркагич найчасидан тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракатланиши чанг ўтказмайдиган таркибий элементлар билан тўсиб қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қўшимча модулларни тўғридан-тўғри сояли жойга ёки сояни йўқ қиладиган жойга ўрнатишга йўл қўйилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ушбу шарт бажарилганда К2 1 га тенг деб қабул қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k3 — ҳимояланган ҳудуддаги ёнувчи моддага нисбатан ишлатиладиган кукуннинг ўчириш самарадорлигининг А76 бензинига нисбатан ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент бўлиб, мазкур илованинг жадвали бўйича аниқланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k4 — хонанинг герметик бўлмаган даражасини ҳисобловчи коэффициент;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
k4= 1 + ВFногер , бу ерда Fногер = F/Fхона — герметик бўлмаган умумий майдоннинг (проёмлар, ёриқлар) Ғ хонанинг умумий юзасига нисбати Fхона коэффициенти 2-расм билан белгиланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fнгер — хонанинг пастки қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Fю — хонанинг юқори қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
F — герметик бўлмаганнинг умумий майдони (проёмлар, ёриқлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўт ўчиришнинг импулсли мосламалари учун коэффициент «В» модулга бўлган ҳужжатлаш бўйича қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ҳажм бўйича маҳаллий (локалли) ёнғин ўчиришни ҳисоблаш бутун ҳажмни ўчириш каби амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир модуль томонидан ҳимояланадиган маҳаллий ҳажм (Vн) модуллар ҳақидаги ҳужжатларга асосан аниқланиши лозим (пуркаш геометриясини, ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган маҳаллий ҳимояланадиган ҳажмнинг шакли ва ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган ҳажм (Vз) эса объект ҳажмининг 15 фоизга оширилган миқдори сифатида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к4 коэффициентни ҳисоблашда В коэффициентни аниқлаш учун график
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳажми бўйича маҳаллий ўчириш К4=1,3 қабул қилиниши, модуль учун ГОСТ Р 53280.1-2010 да белгиланган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ҳимояланаётган хонанинг майдони бўйича ўт ўчириш модулларининг сони қуйидаги (2) формула бўйича аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — модуллар сони, дона;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Sy — девор, ажратувчи конструкциялар билан чекланган ҳимояланаётган хонанинг майдони, м2;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SH — битта модуль билан ҳимояланган майдонни ишлаб чиқарувчи билан белгиланган ҳимояланаётган майдонни ўлчам, сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда, модулга бўлган ҳужжатлаш билан белгилаш лозим, кв.м.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
К4 коэффициентининг қиймати 1,2 га тенг деб қабул қилиниши лозим;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
модуль учун ҳужжатларда берилган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Майдон бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришни ҳисоблаш ҳудудлар бўйича ёнғинни ўчириш билан бир хил тарзда амалга оширилиши ҳамда қуйидагилар қабул қилиниши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
SH — битта модуль билан ҳимояланган маҳаллий майдон модуль учун ҳужжатлар билан белгиланади (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда), ҳимояланаётган майдон Sy эса 10 фоизга кўпайтирилган объект майдонида қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Майдон бўйича маҳаллий ўчириш К4 = 1.3 қабул қилинади, модуль учун лойиҳада асосланганда К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
В синф ўчоғининг максимал даражаси майдони SH сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади, уни ўчириш модуль томонидан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Модуллар сонини ҳисоблашда каср сонлар олинса, охирги сон сифатида навбатдаги энг катта бутун сон олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳудудлар бўйича ҳимоя қилишда ҳимояланган объектнинг лойиҳаси ва технологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, ҳимояни таъминлайдиган алгоритмлардан фойдаланган ҳолда модулларни ишга туширишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, лойиҳа ечимларида (ўтиш йўллари) ёки конструктив ечимларида (ёнмайдиган деворлар, тўсиқлар) белгиланган майдон қисмини ҳимояланадиган зона сифатида қабул қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилманинг ишлаши (ёнувчи материалларнинг муайян тури учун) қурилманинг инерционлиги ва ёнғиннинг тарқалиш тезлигини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланган ёнғиннинг ҳимояланган зона чегарасидан ташқарига тарқалмаслигини таъминлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Турли моддаларни ўчиришда k3 кукунларини ўчириш қиёсий самарадорлиги коэффициенти
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Т/р

Ёнувчан модда

А ,В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар

В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар

1.

Бензин А-76

1

0,9

2.

Дизель ёқилғиси

0,9

0,8

3.

Трансформатор мойи

0,8

0,8

4.

Бензол

1,1

1

5.

Изопропанол

1,2

1,1

6.

Ёғоч

1,0(2,0)

-

7.

Резина

1,0(1,5)

-

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 200, 201-бандлари талабларига мувофиқ (жадвалдаги қавслар ичида) қурилмалар учун k3 коэффициентнинг қийматлари кўрсатилиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
91-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қувватини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати паспорт маълумотларига кўра барча иссиқлик ишлаб чиқарувчи асбобларнинг иссиқлик қувватларини жамлаш орқали аниқланади ҳамда уларнинг ишлаш режими ва бир вақтда ишлатилиш коэффициентлари ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ni — и-ускуналарининг номинал иссиқлик қуввати, кВт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ko,i — бир вақтдаги ишлаш коэффициенти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Kz,i — юкланиш (қувватдан фойдаланиш) коэффициенти.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бир вақтлилик коэффициенти Ko
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Жиҳозлар сони

Ko

1-2

1,0

3 — 5

0,7-0,8

6 — 10

0,6-0,7

>10

0,5-0,6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юкланиш коэффициенти Kz
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Жиҳоз тури

Kz

Электроплиталар

0,65

Газ плиталари

0,55

Қовуриш жавонлари

0,75

Овқат пишириш қозонлари

0,7

Буғ конвекторлари

0,6

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Газ жиҳозлари ва суюқ ёқилғида ишлайдиган ошхона жиҳозлар учун горелкаларнинг иссиқлик қуввати, электр жиҳозлари учун эса электр қуввати ҳисобга олинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Масалан, ҳисоблаш намунаси:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
жиҳозлар: электроплита — 12 кВт, қовуриш жавони — 8 кВт, буғ конвектори — 10 кВт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қабул қилинади: Kb =0,7 ва Kyu =0,6. бунда Nyigʻ=(12+8+10)×0,7×(0,65+0,75+0,6)=42 кВт.
(91-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
92-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ҳимояланган зона доирасидаги пуркагичларнинг талаб этиладиган сони ошхона ускунасининг ҳимояланган майдонидан келиб чиқиб, шунингдек битта пуркагичнинг меъёрий пуркаш майдонини ҳисобга олган ҳолда аниқланади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
N — талаб этиладиган пуркагичлар сони, дона. (катта томонга яхлитлаб қабул қилинади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S — бир зона доирасидаги ошхона жиҳозларининг умумий ҳимояланган майдони, м2. S миқдори битта ҳимояланган зонага кирувчи жиҳозларнинг (плиталар, қиздирилган ёғда қовуриш ускуналар (фритюрницалар), гриллар, қовуриш юзалари) майдонидан келиб чиқиб аниқланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
S0битта пуркагич ёрдамида самарали ҳимояланадиган меъёрий майдони, м2.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Агар жиҳознинг шакли мураккаб ёки чўзинчоқ бўлса, пуркагичларни бир текисда жойлаштирилган ҳолда бир нечта шартли майдончаларга бўлишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ҳимояланадиган ҳар бир зонадаги пуркагичларнинг энг кам сони унинг майдонидан қатъи назар биттадан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ошхона жиҳозлари учун ёнғин ўчириш тизимларидаги ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бу ерда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
m — ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми (л ёки кг);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1.05 ~ 1.1 — захира коэффициенти (тизим қувурлари, арматура ва технологик йўқотишларни ҳисобга олиш учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Nҳимояланган зонада зарур бўлган пуркагичлар сони;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Q — битта жиҳоз учун ўт ўчириш модданинг меъёрий берилиш сарфи (л/с);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
t — ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с). Ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с) ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларига мувофиқ аниқланади.
(92-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимояланган хонанинг вазифаси ва ёнғин юкламасига боғлиқ ҳолда ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ишлаб чиқариш, технологик жараёнларнинг хоналари рўйхати

Ёнғин хабарлагич турлари

Ишлаб чиқариш бинолари:

1.

Ишлаб чиқариш ва сақлаш билан: синтетик смолалар, синтетик толалар, полимер материаллар, тўқимачилик, тўқимачилик галантерия, тикувчилик, пойабзал, чарм, тамаки, мехли ва целлюлоза қоғоз маҳсулотлари, целлюлоза, резиналар, резина-техник маҳсулотлар, ёнувчан рентген ва кинофоплёнкалари, пахта

Тутунли, иссиқлик, оловли

2.

Локлар, бўёқлар, эритувчилар, (ЕАС), (ЁС), мойлаш материаллари, кимёвий реактивлар, спиртли ичимликлар

Иссиқлик, оловли

3.

Ишқорий металлар, металл кукунлари

Оловли

4.

Ун, омихта ем, чанг ажралиб чиқадиган материаллар маҳсулотлар

Иссиқликли, оловли

5.

Ишлаб чиқариш билан: қоғоз, картон, девор қоғози, чорвачилик ва паррандачилик маҳсулотлари

Тутунли, иссиқликли, оловли

6.

Сақлаш билан: ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар, қаттиқ ёнувчан материаллар

Тутунли, иссиқликли, оловли

7.

Электрон ҳисоблаш машиналари, радио ускуналари ва автоматик телефон станциялари билан жиҳозланган хоналар

Тутунли

Махсус иншоотлар:

1.

Кабелларни қистирмалар, трансформаторлар ва тақсимловчи ускуналар, электр шитли хоналар

Тутунли, иссиқликли

2.

Ёнувчан суюқликлар ва мойларни узатиш ускуналари ҳамда қувурлари, ички ёнув двигателлари ва ёнилғи аппаратураларини синаш, баллонларни ёнувчи газлар билан тўлдириш учун мўлжалланган хоналар

аланга, иссиқлик

3.

Корхоналарнинг автомобилларга хизмат кўрсатиш хоналари

Тутунли, иссиқликли, оловли

Маъмурий, маиший ва жамоат бино-иншоотлари

Тутунли

1.

Кузатиш, репетиция, маъруза, ўқиш ва конференция заллари, саҳна ортида, фое, заллар, йўлаклар, кийиниш хоналари, китоб омборлари, архивлар, осма шифтлар ортидаги жойлар

2.

Бадиий, костюм, реставрация устахоналари, кино ва ёруғлик проекцияси, ускуна, фото лабораториялар

Тутунли, иссиқликли, оловли

3.

Маъмурий-хўжалик бинолари, жамоат транпортларининг бошланғич ва охирги бекатлари, бошқариш пультлари, яшаш хоналари

Тутунли, иссиқлик

4.

Касалхона палаталари, савдо-сотиқ корхона хоналари, умумий овқатланиш шохобчаларининг хоналари, хизмат хоналари, меҳмонхоналар ва ётоқхоналарнинг яшаш хоналари

Тутунли, иссиқликли

5.

Музей ва кўргазма хоналари

Тутунли, иссиқликли

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хоналар ва биноларнинг мақсадига кўра қўл ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш жойлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ишлаб чиқариш бинолари, иншоотлари ва хоналари (устахоналар, омбор)

Ўрнатиш жойи

1.

Бир қаватли

Эвакуация йўллари бўйлаб, йўлакларда, устахоналардан, омборлардан чиқишда

2.

Кўп қаватли

Ҳар бир қаватнинг зинапоялар майдонида

3.

Кабелли тузилмалари (туннеллар, қаватлар)

Туннелга киришда, қаватда, туннелдан фавқулодда чиқишларда, тармоқларга бўлинган туннелларда

4.

Маъмурий-маиший ва жамоат бинолари

Йўлакларда, залларда, қабулхоналарда, зинапоялар майдонида, бинодан чиқишда

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино ва иншоотлардаги одамлар учун ёнғиндан огоҳлантириш тизимларини лойиҳалашга қуйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ёнғин содир бўлганда, одамларни эвакуация қилиш тўғрисида хабар бериш ва бошқариш қуйидаги усуллардан бири ёки уларнинг комбинациялари орқали амалга оширилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинонинг барча хоналарига одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлишлари билан овозли ва(ёки) ёруғлик сигналларини бериш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация йўллари, ҳаракат йўналиши ва одамлар хавфсизлигини таъминлашга қаратилган бошқа ҳаракатлар зарурлиги ҳақидаги матнларни трансляция қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташвиш ва эвакуацияни мураккаблаштирадиган бошқа ҳодисаларнинг олдини олишга қаратилган махсус ишлаб чиқилган матнларни трансляция қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация йўлларида эвакуация хавфсизлиги белгиларини жойлаштириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация хавфсизлиги белгиларини киритиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация ёритгичини ёқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация чиқиш эшикларини масофадан очиш (электромагнит қулфлар билан жиҳозланган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Эвакуация режаларини амалга ошириш учун одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш тизими (ОЭБТ) ишлаб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОЭБТ ни лойиҳалашда уни фуқаро муҳофазаси тўғрисида огоҳлантириш тизими билан боғлаш имконияти бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. ОЭБТ автоматик ёнғин сигнализацияси ёки ёнғин ўчириш тизими томонидан яратилган буйруқ пулсидан фаоллаштирилиши (мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг тўртинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно) керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу турдаги бинолар учун автоматик ёнғин ўчириш мосламалари ва автоматик ёнғин сигнализациясини жиҳозлаш талаб этилмаса, ОЭБТ ни масофавий ва маҳаллий фаоллаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошланғич элементлар қўлда ёнғин хабарлагичлари талабларига мувофиқ амалга оширилиши ва жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ёнғин хавфсизлиги қоидалари талабларига мувофиқ битта ёнғин хабарлагичи ишга туширилганда ОЭБТ ёқишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. 3 — 5-турдаги ОЭБТ алоҳида огоҳлантириш зоналарида ярим автоматик бошқарувдан, шунингдек масофадан ва маҳаллий фаоллаштиришдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бошқарув турини танлаш ёнғин содир бўлганда одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларидан келиб чиқиб, бинонинг функционал мақсади, таркибий ва космик режалаштириш ечимларига кўра лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ёнғин содир бўлган да, ёнғиндан огоҳлантириш зоналарининг ўлчамлари, хабар беришнинг махсус тартиби ва алоҳида зоналарда хабарноманинг бошланиш вақти одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартлари асосида белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. ОЭБТ одамларни бинодан эвакуация қилишни якунлаш учун зарур бўлган вақт давомида ишлаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОЭБТ уланиш линияларининг симлари ва кабеллари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қурилиш конструкцияларига, қутиларга ёки каналларга ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Эвакуация ёруғлик кўрсаткичлари ишчи ёритишнинг асосий ёритиш мосламалари билан бир вақтда ёқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ОЭБТ томонидан ёнғин огоҳлантиришининг бошланиши ва(ёки) ишчи ёритгичнинг фавқулодда қувват узилиши ҳақида буйруғи қабул қилинганда, автоматик равишда ёқиладиган эвакуация ёруғлик кўрсаткичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кузатиш, намойиш, кўргазма ва бошқа заллардаги «Чиқиш» ёруғлик белгилари одамларнинг қолиш муддати давомида ёқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. ОЭБТ товуш сигналлари умумий товуш даражасини, доимий шовқиннинг товуш даражасини ёнғин хабарчиси томонидан ишлаб чиқарилган барча сигналлар билан бирга, ёнғин хабарчисидан 75 dBA масофада камида 3 m, бироқ ҳимояланган хонанинг исталган нуқтасида 120 dBA дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Аниқ эшитилишни таъминлаш учун ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг рухсат этилган даражасидан камида 15 dBA юқори товуш даражасини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўлчов пол сатҳидан 1,5 m баландликда ўтказилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ётоқхона хоналарида ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг товуш даражасидан камида 15 dBA, бироқ камида 70 dBA бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Деворга ўрнатилган товуш ёнғин хабарчиси замин сатҳидан камида 2,3 m баландликда ўрнатилиши, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисигача бўлган масофа камида 150 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Одамлар шовқинга чидамли ускунада бўлган ёки шовқин баландлиги 95 dBA дан юқори бўлган қўриқланадиган ҳудудларда овозли ёнғин хабарлагичлар енгил бўлганлар билан бирлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёруғлик милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Овозли ёнғин хабарчилар эшитиладиган частоталарни 200 дан 5000 Нz гача кўпайтириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Қўриқланадиган ҳудудларда радиокарнайлар ва бошқа овозли ёнғин хабарчиларни ўрнатиш акс эттирилган товушнинг концентрацияси ва нотекис тақсимланмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Деворга ўрнатилган овозли ёнғин хабарчилари юқори қисми пол сатҳидан камида 2,3 m ни, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисининг юқори қисмигача бўлган масофа камида 150 mm ни бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Овозли ва нутқли ёнғин хабарчисининг сони, уларнинг жойлашиши ва қуввати одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлган барча жойларида овоз баландлигини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ёнғин хабарчиларда овоз баландлигини бошқариш мосламалари бўлмаслиги ва тармоққа ажраладиган қурилмаларисиз уланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Ёнғин хабарчисининг овозли сигналлари оҳангда бошқа мақсаддаги овозли сигналлардан фарқ қилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. ОЭБТ коммуникацияларни бинонинг радио узатиш тармоғи билан биргаликда лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Электр таъминоти, ерлантириш, ноллаш, кабель ва узатиш симларини ОЭБТ танлаш талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. ОЭБТ бошқариш ёнғин станцияси назорат хонаси ёки бошқа махсус хонадан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Биноларда ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимларининг турлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Бинони хабарчиси зоналарига бўлинишига ва қуйидаги 1-жадвалда келтирилган хусусиятларга кўра, ОЭБТ беш турга ажратилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

1-жадвал

ХБЭБТ тавсифи

ХБЭБТ нинг ҳар хил турларида кўрсатилган тавсифларнинг мавжудлиги

1

2

3

4

5

1. Ёнғин хабарчиси усуллари:

овоз (сирена, тонтроовкаланган сигнал) нутқ (махсус матнларни узатиш)

+

+

*

*

*

нурли

-

-

+

+

+

милтилловчи ёруғликли кўрсаткичлари

*

*

*

*

*

енгил ёнғин хабарчилар «Чиқиш»

*

+

+

+

+

статик йўналиш кўрсаткичлари

-

*

*

+

*

динамик йўналиш кўрсаткичлари

-

-

-

*

+

2. Бинонинг ёнғиндан ёнғин хабарчиси зоналарига бўлиниши

-

-

*

+

+

3. Ёнғин станцияси-диспетчер бинолари билан ёнғин хабарчиси зоналарининг пост-дисперчери

-

-

*

+

+

4. Ҳар бир ёнғин хабарчиси зонасидан эвакуацияни ташкил қилиш учун бир нечта вариантларни амалга ошириш имконияти

-

-

-

*

+

5. Битта ёнғин назорати пост — диспетчеридан ёнғин содир бўлганда одамларнинг хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ барча қурилиш тизимларини мувофиқлаштирилган бошқариш

-

-

-

-

+

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. + талаб қилинади; * йўл қўйилади; — талаб қилинмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Алоҳида билдиришнома зоналарида 3 — 5 турдаги ОЭБТ учун овозли билдиришнома усулидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Кар ва эшитиш қобилияти паст одамлар жойлашган биноларда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ёруғлик ёки енгил милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. ОЭБТ 3 — 5 тури автоматлаштирилган тизимларга тегишли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Турли мақсадлардаги бинолар ва иншоотлар учун ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимлари турларини аниқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Бинолар учун ОЭБТ тури ушбу илованинг 2-жадвали бўйича белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларига риоя қилган ҳолда, бинолар учун юқори турдаги ОЭБТ дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

2-жадвал

Бинолар, мажмуалар ва иншоотлар гуруҳи (норма кўрсаткич номи)

Норматив кўрсаткичнинг қиймати

Қаватлар сони

ОЭТБ тури

Изоҳ

1

2

3

4

5

1. Маиший хизмат кўрсатиш корхоналари, банклар (ёнғинга қарши отсекнинг майдони, kv. m)

800 гача

1

+

Майдони 200 kv. m дан ортиқ бўлган бинолар.

савдо ва жамоат марказлари ёки бошқа мақсадлардаги жамоат биноларида жойлашган мустақил ёнғин хабарчиси зоналари ҳисобланади

800-1000

2

+

1000-2500

6

+

2500 юқори

6 юқори

+

+

2. Сартарошхоналар, таъмирлаш устахоналари (майдони, kv. m)

300 гача

+

300 ва ундан ортиқ

+

3. Умумий овқатланиш корхоналари

50 гача

2

талаб этилмайди

 

50 гача

2 дан ортиқ

+

50-200

+

200-1000

+

1000 дан ортиқ

+

+

Ертўла ва ярим ертўла (цокол)га жойлашган

-

+

4. Соғломлаштириш мажмуалари (ўриндиқлар сони)

20 гача

+

Ўрнатилган ванналар (сауналар) улар мустақил зоналар деб ҳисобланади

20 ва ундан ортиқ

+

5. Савдо корхоналари (дўконлар, бозорлар) (ёнғинга қарши отсек майдони, kv. m)

500 гача

1

+

Майдони 100 kv. m. дан ортиқ бўлган савдо заллари бошқа мақсадлардаги биноларда мустақил зоналар деб ҳисобланади

500-3500

2

+

3500 дан ортиқ

5

+

Савдо заллари

Табиий ёруғликсиз

+

6. Мактабгача таълим ташкилотлари (ўринлар сони)

100 гача

1

+

Мактабгача таълим ташкилотларида фақат хизмат кўрсатувчи ходимлар хабардор қилинади. Мактабгача таълим ташкилотлари ва бошланғич мактабларни (ёки) умумий сиғими 50 кишидан ортиқ бўлган ходимлар учун яшаш жойларини битта бинога жойлаштиришда улар мустақил огоҳлантириш зоналарига ажратилади. Мактабда аввал ходимлар, кейин ўқувчилар хабардор қилинади

100-150

2

+

150 дан ортиқ

3

+

Махсус болалар муассасалари

-

-

+

7. Мактаблар интернатларнинг мактаблари ва ўқув бинолари

(бинодаги жойлар сони, одамлар)

270 гача

1

+

270-350

2

+

351-160

3

+

1600 дан ортиқ

3 дан ортиқ

+

+

Махсус мактаблар (кўзи ожизлар мактаби)

+

Мактаб-интернатлар ва бошқа меҳрибонлик уйларининг ётоқ бинолари (бинодаги ўринлар сони)

100 гача

1

*

101-200

3

*

200 дан ортиқ

4

*

8. Профессионал ва олий таълим ташкилотларининг ўқув бинолари

4 гача

+

Аудиториялар, мажлислар заллари ва 300 дан ортиқ ўриндиқли бошқа зал хоналари, шунингдек олти қаватдан юқорида жойлашган 300 ўриндиқдан кам бўлганлар мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади

4-9

+

9 дан ортиқ

+

+

9. Маданият ташкилотлари (театрлар, цирклар ва бошқалар): йил давоми

(залнинг энг катта сиғими, одамлар)

300 гача

1

+

300-800

2

+

800 дан ортиқ

3

+

Мавсумий ҳаракат:

а) ёпиқ

600 гача

1

+

600 ва ундан юқори

1

+

б) очиқ

800 гача

1

+

800 ва ундан юқори

1

+

клублар

400 гача

2

+

400-600

3

+

600 дан ортиқ

3 дан ортиқ

+

10. Жисмоний тарбия ва спорт мақсадлари учун бинолар, ёпиқ ва очиқ иншоотлар (ўриндиқлар сони)

200 гача

3

+

200-1000

3 дан ортиқ

+

1000 дан ортиқ

+

+

11. Тиббиёт муассасалари (койкалар сони):

60 гача

+

Бошқа мақсадлардаги биноларда жойлашган тиббий, амбулатория ва поликлиника муассасалари ва дорихоналарнинг бинолари мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади.

60 ва ундан юқори

+

психиатрия шифохоналари,

+

амбулатория клиникалари (сменада ташрифлар, одамлар сони)

90 гача

+

90 ва ундан юқори

+

12. Санаторийлар, дам олиш ва туризм муассасалари ётоқ биноларида (овқатланиш бўлимлари ва маданий объектлар мавжуд бўлганда)

10 гача

+

10 ва ундан юқори

+

+

+

13. Болалар соғломлаштириш оромгоҳлари:

йил давомида ишлайдиган

+

Оловбардошлилик даражаси IV, V бўлган ёзги

+

14. Кутубхоналар ва архивлар:

+

Ўқиш хоналари мавжуд бўлганда (ўриндиқлар сони 50 кишидан ортиқ бўлганда)

+

Омборлар

(китоб омборлари)

+

15. Давлат бошқаруви муассаса ва ташкилотлари, лойиҳалаш ташкилотлари, илмий-тадқиқот институтлари, ахборот марказлари ва бошқа ташкилотларнинг маъмурий бинолари

6 гача

+

6-16

+

16. Музейлар ва кўргазмалар (ташриф буюрувчилар сони)

500 гача

3

+

500-1000

3 дан ортиқ

+

1000 дан ортиқ

+

+

17. Вокзаллар

1

+

1 дан ортиқ

+

18. Меҳмонхоналар, ётоқхоналар (ўринлар сони)

50 гача

3 гача

+

50 дан ортиқ

3-9

+

9 дан ортиқ

+

+

19. Турар жой бинолари

 

5 — 10 гача

+

 

 

 

 

 

10 — 16 гача

 

+

 

 

 

 

17 — 33 гача

 

 

+

 

 

Баландлиги 50 м дан 100 м гача бўлган бинолар

34 — 50 гача

 

 

 

+

 

Баландлиги 100 м дан 150 м гача бўлган бинолар

51 ва ундан юқори

 

 

 

 

+

Баландлиги 150 м ва ундан баланд бинолар

20. Саноат бинолари ва иншоотлари (қурилиш тоифаси)

А, Б, В, Г, Д

1

+

ОЭБТ нинг 1-турини селекторли алоқа билан бирлаштиришга йўл қўйилади

А, Б

2-6

+

В

2-8

+

Г, Д

2-10

+

Портлаш ва ёнғин хавфи объектлари ҳудудлари (ишлаб чиқариш объектлари, базалар)

+

А ва Б тоифали биноларнинг ОЭБТ технологик ёки ёнғин автоматикаси билан ўзаро боғланган бўлиши керак

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ОЭБТ нинг керакли тури норматив кўрсаткичнинг қиймати билан белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаватлар сони ушбу турдаги қаватдан кўп бўлса, ушбу функционал мақсаддаги бино ёки жадвалларга кириш имконини бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур ШНҚнинг 2-жадвалидаги кўрсатгичнинг қиймати йўқ бўлса, керакли ОЭБТ тури бинонинг қаватлари сонига қараб белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Мазкур ШНҚда ёнғинга қарши отсек майдонининг меъёрий кўрсаткичи ёнғинга қарши деворлар орасидаги майдон сифатида қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Жисмоний имконияти чекланган (кўриш қобилияти заиф, эшитиш қобилияти паст) одамлар жойлашган бино ва хоналарда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ОЭБТ юқорида санаб ўтилган хусусиятларни ҳисобга олиши керак.
(2-жадвал Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
2-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
РЎЙХАТИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2007 йил 14 мартдаги 33-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2018 йил 28 сентябрдаги 205-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилган 1-сон ўзгартиришлар.