Ўзбекистон Республикасининг «Инсон аъзолари ва тўқималарининг трансплантацияси тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 8 сентябрдаги ПФ-161-сон «Ислоҳотларни ҳуқуқий жиҳатдан таъминлаш самарадорлигини ошириш ҳамда ижтимоий муносабатларни тартибга солишда вазирлик ва идораларнинг масъулияти ва ташаббускорлигини кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 13 июндаги 333-сон «Инсон аъзолари ва (ёки) тўқималарини трансплантация қилишни тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:

1. Давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги тиббиёт муассасаларида реципиент ҳамда тирик донорни трансплантация амалиётига тайёрлаш ва уларнинг амалиётдан кейинги реабилитацияси ва кузатувда бўлиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Низом давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги тиббиёт муассасаларида реципиент ҳамда тирик донорни трансплантация амалиётига тайёрлаш ва уларнинг амалиётдан кейинги реабилитацияси ва кузатувда бўлиш тартибини белгилайди.

1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

реципиент — ўзига нисбатан инсон аъзосининг ва (ёки) тўқимасининг трансплантацияси бажариладиган инсон;

тирик донор — ўзидан аъзоларнинг ва (ёки) тўқималарнинг трансплантация учун олинишига ихтиёрий равишда, бепул асосда, нотариал тартибда тасдиқланган ёзма розилик берган инсон;

трансплантация — реципиентда мавжуд бўлмаган ёхуд шикастланган, ўзининг муҳим ҳаётий вазифаларини бажаришга қодир бўлмаган аъзоларни ва (ёки) тўқималарни тирик донордан ёки инсон мурдасидан олинган аъзоларга ва (ёки) тўқималарга жарроҳлик амалиёти ёки муолажа ўтказиш йўли билан алмаштириш.

2. Реципиент ва тирик донорни трансплантация амалиётига тайёрлаш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 13 июндаги 333-сон қарори билан тасдиқланган Инсон аъзолари ва (ёки) тўқималарини оладиган ҳамда трансплантация қиладиган давлат соғлиқни сақлаш тизимининг тиббиёт муассасалари рўйхатида келтирилган давлат соғлиқни сақлаш тизимидаги тиббиёт муассасалари (бундан буён матнда тиббиёт муассасалари деб юритилади) томонидан амалга оширилади.

3. Реципиент ва тирик донор трансплантация амалиётига тайёрланишидан олдин Реципиент ва тирик донорни ҳар тарафлама тиббий текширувдан ўтказиш, реципиентга инсон аъзолари ва (ёки) тўқималари трансплантацияси амалиётига муҳтожлиги ҳамда тирик донорга трансплантация амалиётига лаёқатлилиги тўғрисидаги хулосаларни бериш тартиби тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 3706, 2025 йил 21 ноябрь) асосан ҳар тарафлама тиббий текширувдан ўтишлари ҳамда тиббиёт муассасаларининг тиббий консилиумидан реципиентга инсон аъзолари ва (ёки) тўқималари трансплантацияси амалиётига муҳтожлиги, тирик донорга эса трансплантация амалиётига лаёқатлилиги тўғрисида тиббий хулоса (бундан буён матнда тиббий хулоса деб юритилади) олишлари зарур.

4. Реципиент ва тирик донор тиббиёт муассасаларининг тиббий консилиумидан тиббий хулосани олган кундан бошлаб ўн кун ичида уни нотариал идорага тақдим қилади.

5. Нотариал идора реципиент ва тирик донор мурожаат қилган куни тирик донорнинг нотариал тартибда розилигини тасдиқлайди.

6. Реципиент ва тирик донор нотариал тасдиқланган розилик олингандан сўнг ўн иш куни ичида тиббиёт муассасасига ҳар тарафлама тиббий текширувлар натижаларини, тиббий хулосани ҳамда тирик донорнинг нотариал тартибда тасдиқланган розилигини тақдим қилади.

7. Тиббиёт муассасаси реципиент ва тирик донор мурожаат қилган куни:

реципиент ва тирик донор ҳақидаги маълумотларни «Донорлар, реципиентлар, шунингдек, инсон аъзолари ва (ёки) тўқималарининг ягона давлат реестри» ахборот тизимига (бундан буён матнда Ягона давлат реестри деб юритилади) киритади;

реципиент ва тирик донор жуфтлиги мавжуд ҳолларда реципиент ва тирик донорни тиббиёт муассасасига жойлаштиради;

инсон мурдаси аъзолари ва (ёки) тўқималари трансплантация амалиёти учун олинишида донорни Ягона давлат реестри орқали аниқлайди.

8. Реципиент ва тирик донор тиббиёт муассасасига жойлаштирилганидан сўнг, мазкур муассасанинг даволовчи шифокори томонидан уларга трансплантация амалиётини ўтказиш учун зарур бўлган тиббий тавсиялар берилади ҳамда уларнинг саломатлик ҳолатини барқарорлаштириш ва трансплантация амалиётига тайёрлаш мақсадида тегишли тиббий муолажалар амалга оширилади.

9. Тиббиёт муассасасининг даволовчи шифокори трансплантация амалиётидан бир кун олдин ёки трансплантация амалиёти куни реципиент ва тирик донордан бўлажак трансплантация амалиёти ёки муолажа амалга оширилиши муносабати билан ўз соғлиғи учун юзага келиши мумкин бўлган асоратлар ҳақида ва трансплантация амалиётига мажбурланмаётганлиги тўғрисида яна бир маротаба ёзма шаклда розилик олади ҳамда уни видеоёзувга қайд этади.

10. Реципиент ва тирик донор трансплантация амалиёти амалга оширилганидан сўнг, ушбу амалиётни амалга оширган тиббиёт муассасасида уларнинг соғлиғи ҳолатини инобатга олиб, йигирма бир кунгача реабилитацияда бўлиши лозим.

11. Реципиент ва тирик донорнинг реабилитация давридаги умумий аҳволи тиббиёт муассасасининг даволовчи шифокори ёки масъул шифокорлар гуруҳи томонидан қуйидаги чора-тадбирлар бажарилиши бўйича мунтазам назорат қилиб борилади:

жисмоний ҳаракатларнинг чекланишига риоя этилиши;

овқатланиш режимининг тўғри ташкил этилиши;

дори воситаларини қабул қилиш тартибига амал қилиниши;

тиббий кузатувга риоя этилиши;

гигиена ва соғлом ҳаёт тарзига амал қилиниши;

инфекцион хавфсизлик чораларига қатъий риоя этилиши.

12. Реабилитация якунланганидан сўнг, тиббиёт муассасаси реципиент ва тирик донорни зарур тиббий тавсиялар билан ҳудудий тиббиёт муассасаларига диспансер назоратига юборади.

13. Диспансер назоратида бўлган реципиентга мутахассис-шифокорлар (трансплантолог, нефролог, гепатолог, гематолог, офталмолог) томонидан унинг соғлиғи ҳолатидан келиб чиқиб, рецептга мувофиқ иммуносупрессив дори воситалари бепул берилади.

14. Реципиент ва (ёки) тирик донорда трансплантация амалиёти билан боғлиқ асоратлар юзага келган тақдирда реципиент ёки тирик донор трансплантация амалиётини амалга оширган тиббиёт муассасаларига ёки ҳудудий тиббиёт муассасаларига мурожаат қилади ва реципиент ва (ёки) тирик донорга ушбу тиббиёт муассасалари томонидан зарур тиббий ёрдам кўрсатилиши таъминланади.

15. Мазкур Низомнинг талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.