Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгашининг
қарори
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасида жисмоний ва юридик шахсларнинг қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга қаратилган таклифларини кўриб чиқиш борасидаги ишлар самарадорлигини ошириш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари Р. Хакимовнинг «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасида жисмоний ва юридик шахсларнинг қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга қаратилган таклифларини кўриб чиқиш борасида амалга оширилган ишлар тўғрисида»ги ахборотини эшитиб, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Кенгаши таъкидлайдики, кейинги йилларда халқ вакиллари фаолиятида фуқароларнинг қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифларини кўриб чиқиш, қонун лойиҳаларини муҳокама қилиш жараёнида улардан фойдаланиш, таклиф берган фуқаролар билан ҳамкорлик қилишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг янги сайланган Олий Мажлис палаталарининг 2024 йил 18 — 20 ноябрь кунлари бўлиб ўтган мажлисларидаги дастурий нутқларида аҳоли билан бевосита мулоқот қилиб, одамларни қийнаётган муаммоларнинг ҳуқуқий ечимини топиш, фуқаролик жамияти институтлари билан мулоқотни янада кучайтириш, аҳоли фикрлари ва таклифларини эшитиш муҳим эканлигига устувор аҳамият қаратилган эди.
Бугунги кунда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси (бундан буён матнда Қонунчилик палатаси деб юритилади) ўз фаолиятини очиқ ва ошкора олиб бормоқда. Биргина қуйи палата мажлисларини тўғридан-тўғри эфирга узатиш амалиётининг йўлга қўйилгани аҳоли учун муҳокама қилинаётган қонун лойиҳалари юзасидан ўз фикр-мулоҳаза ва таклифларини билдириш имконини кенгайтирди.
Қонунчилик палатасига жисмоний ва юридик шахслар томонидан 2024 йилда юборилган мурожаатлар таҳлили олиб борилаётган ислоҳотлар натижасида аҳолининг ҳуқуқий маданияти юксалиб, қонун ижодкорлиги жараёнига дахлдорлик ҳисси ортиб бораётганлигини кўрсатмоқда.
Хусусан, Қонунчилик палатасига келиб тушган мурожаатлар орасида қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга қаратилган таклифлар сони йилдан-йилга кўпаймоқда. 2023 йилда Қонунчилик палатасига жисмоний ва юридик шахслардан қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга доир жами 332 та таклиф келиб тушган бўлса, 2024 йилда уларнинг сони 378 тага етган.
Таклифларнинг 204 таси Қонунчилик палатаси Виртуал қабулхонаси, 71 таси Ўзбекистон Республикаси Президенти Виртуал қабулхонаси, 45 таси фуқаролар қабули ҳамда 58 таси почта алоқа воситалари орқали келиб тушган.
Уларда тадбиркорлик, таълим, соғлиқни сақлаш ва экология соҳаларини янада ривожлантириш, суд-ҳуқуқ, банк-молия, солиқ, аҳоли бандлиги ва ижтимоий ҳимоя йўналишларидаги қонун ҳужжатларини янада такомиллаштириш юзасидан қатор таклифлар билдирилган.
Таклифлар асосан Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги, Жиноят, Жиноят-процессуал, Меҳнат, Уй-жой, Солиқ кодекслари, «Таълим тўғрисида»ги, «Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида»ги, «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги, «Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида»ги, «Педагогнинг мақоми тўғрисида»ги, «Реклама тўғрисида»ги каби қонунларни такомиллаштиришга қаратилган.
Қонунчилик палатаси қўмиталари томонидан қонунлар, қонун лойиҳалари юзасидан таклиф билдирган фуқаролар билан ўзаро ҳамкорлик йўлга қўйилган. Таклифлари асосли деб топилган фуқаролар билан учрашувлар ташкил этилиб, уларнинг иштирокида муҳокамалар ўтказилган ва айрим таклифлар қонун ҳужжатларини такомиллаштириш жараёнида фойдаланилган.
Жумладан, Тошкент шаҳрида яшовчи фуқаролар И. Расулов ва Х. Қурбонованинг таклифлари «Ўзбошимчалик билан эгалланган ер участкалари ҳамда уларда қурилган бино ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида»ги, фуқаро Д. Қаҳҳоровнинг таклифи «Ҳуқуқбузарликлар ва жиноятларнинг олдини олиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодексига ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги қонун лойиҳасида акс эттирилган.
Шу билан бирга, қонун ҳужжатларига доир фуқароларнинг таклифлари таҳлили уларни кўриб чиқиш борасида эътибор қаратилиши лозим бўлган айрим масалалар ҳам мавжудлигини кўрсатмоқда.
Хусусан, қонун ҳужжатларига таклифларни Қонунчилик палатаси қўмиталарида муаллифлар иштирокида муҳокама қилиб бориш амалиётини янада кенгайтириш, асосли таклиф йўллаган фуқароларни рағбатлантириш чораларини кўриш муҳим аҳамият касб этади.
Мурожаатлардаги асосли таклифларни қонун ижодкорлиги жараёнида, шу жумладан Қонунчилик палатаси депутатларининг қонунчилик ташаббуси ҳуқуқидан фойдаланишида инобатга олишга алоҳида эътибор қаратиш лозим.
Амалдаги қонун ҳужжатларидаги нормалар бўйича таклиф жўнатган жисмоний ва юридик шахсларга қонунчилик талабларига мувофиқ ўз вақтида ва асослантирилган жавоб юбориш зарур.
Юқоридагилардан келиб чиқиб, қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга қаратилган таклифларни кўриб чиқиш борасидаги ишлар самарадорлигини янада ошириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг кенгаши қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари Р. Хакимовнинг «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасида жисмоний ва юридик шахсларнинг қонун ҳужжатларини такомиллаштиришга қаратилган таклифларини кўриб чиқиш борасида амалга оширилган ишлар тўғрисида»ги ахбороти маълумот учун қабул қилинсин.
2. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг қўмиталари томонидан қонун ҳужжатларини янада такомиллаштириш юзасидан таклиф юборган фуқаролар билан учрашувлар ташкил этиш бўйича «Йўл харита» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасидаги сиёсий партиялар фракцияларига ўзларининг дастурий мақсад ва вазифаларидан келиб чиқиб, фуқаролар томонидан қонун ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан билдирилган таклифларни ўз мажлисларида доимий равишда кўриб бориш тавсия этилсин.
4. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг қўмиталари:
Қонунчилик палатасига жисмоний ва юридик шахслар томонидан қонун ҳужжатларини такомиллаштириш юзасидан юборилган таклифларни ўзларининг мажлисларида кўриб бориш амалиётидан самарали фойдалансин;
асосли таклиф йўллаган фуқароларни Қонунчилик палатасининг Фахрий ёрлиғи ва Ташаккурномаси билан тақдирлаш орқали рағбатлантириш юзасидан таклифлар киритиб борсин;
қўмиталар ҳузуридаги Жамоатчилик кенгашлари мажлисларига қонунчиликка таклиф берган фуқароларни таклиф этиш, улар билан учрашувлар ташкил қилиш амалиётини йўлга қўйсин ҳамда билдирилган таклифлардан қонун ижодкорлигида фойдаланишга алоҳида эътибор қаратсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг қўмиталари ва депутатлари қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклиф жўнатган жисмоний ва юридик шахсларга асослантирган ҳолда, қонунчилик талабларига мувофиқ ўз вақтида жавоб юборишни таъминласин.
6. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Девонининг Ташкилий ишлар ва кадрлар бўлими ҳар ярим йилда қонун ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича жисмоний ва юридик шахслардан келиб тушган таклифларни умумлаштирган ҳолда Қонунчилик палатаси раҳбариятига маълумот киритиб борсин.
7. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Девонининг Матбуот хизмати қонун ҳужжатларини янада такомиллаштириш юзасидан билдирилган таклифларни ҳамда уларни юборган фуқаролар билан ўтказиладиган учрашувларни оммавий ахборот воситаларида кенг ёритиб бориш чораларини кўрсин.
8. Ушбу Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари зиммасига юклатилсин.
9. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Спикери Н. ИСМОИЛОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 6 февраль,
437-V-сон