16.07.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3901
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг қарори, 16.07.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3901
Кучга кириш санаси
17.07.2026
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қарори
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашда ҳамда газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда хавфсизлик талабларини тасдиқлаш тўғрисида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 16 июлда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3901]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикасининг «Атом энергиясидан тинчлик мақсадларида фойдаланиш тўғрисида»ги Қонуни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 24 декабрдаги ПФ-224-сон «Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги соҳасида давлат назоратини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси қарор қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашда ҳамда газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда хавфсизлик талаблари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги ва Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Раис А. РАФИҚОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 30 июнь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги директори А. ЖУМАНАЗАРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 15 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси А. АБДУХАКИМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 8 июнь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фавқулодда вазиятлар вазири А. ИКРАМОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 14 май
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фанлар академияси президенти Ш. АЮПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 8 май
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Атом энергияси агентлиги директори А. АХМЕДХАДЖАЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 4 май
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Соғлиқни сақлаш вазири А. ХУДАЯРОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2026 йил 28 апрель
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг 2026 йил 30 июндаги 48-сон қарорига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашда ҳамда газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ХАВФСИЗЛИК ТАЛАБЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур Хавфсизлик талаблари ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар, қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш пунктларида қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ҳамда кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш жараёнларида радиациявий ва ядровий хавфсизликни таъминлашга қўйиладиган талабларни белгилайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу Хавфсизлик талаблари қуйидаги радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишга нисбатан татбиқ этилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив рудаларни қазиб олиш ва бойитиш натижасида ҳосил бўладиган қаттиқ радиоактив чиқиндиларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таркибида табиий радионуклидлар миқдори юқори бўлган минерал ва органик хомашёни қазиб олиш ҳамда қайта ишлаш натижасида ҳосил бўладиган қаттиқ радиоактив чиқиндиларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив моддалар билан ифлосланган ҳудудларни реабилитация қилиш натижасида ҳосил бўладиган қаттиқ радиоактив чиқиндиларга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фойдаланилган ёпиқ ионлаштирувчи нурланиш манбаларига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-боб. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур Хавфсизлик талабларида қуйидаги тушунчалар қўлланилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар — атом энергиясидан фойдаланиш объектларининг ва мазкур соҳадаги фаолиятнинг хавфсизлиги талабларини белгиловчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эксплуатация қилувчи ташкилот — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан ташкил этилган ҳамда ядровий қурилма ва (ёки) сақлаш пункти учун масъул этиб тайинланган ҳамда ўз кучлари билан ёки бошқа юридик шахсларни жалб этган ҳолда ядровий қурилмани ва (ёки) сақлаш пунктини эксплуатация қилишга қодир бўлган юридик шахс;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиациявий манбалар — таркибида радиоактив моддалар мавжуд бўлган ёки ионлаштирувчи нурланиш чиқарадиган, ядровий қурилмалар жумласига кирмайдиган мажмуалар, қурилмалар, аппаратлар, ускуналар ва буюмлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив чиқиндилар — фойдаланиш учун мўлжалланмаган, йўл қўйилиши мумкин бўлган энг кўп миқдордан ошадиган фаоллик даражасига эга радионуклидларни ўз ичига олган ҳар қандай агрегат ҳолатидаги материаллар ва моддалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив чиқиндиларни кондициялаш (бундан буён матнда кондициялаш деб юритилади) — радиоактив чиқиндиларни кўмиш учун яроқли бўлган ва радиоактив чиқиндиларни кўмиш учун мақбуллик мезонларига мувофиқ бўлган физик шакл ва ҳолатга келтириш бўйича технологик жараёнлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ядровий қурилмалар — атом электр станциялари, тадқиқот ядро реакторлари, критик ва субкритик ядровий стендлари бўлган иншоотлар ҳамда мажмуалар, ядровий ёқилғидан ва ядровий материаллардан фойдаланиш ҳамда уларни ташиш учун мўлжалланган қурилмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-боб. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомала бўлишда хавфсизликни таъминлашнинг умумий талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш жараёнларида қуйидаги хавфсизлик талаблари таъминланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишнинг хавфсизлик талабларига (рўйхат рақами 3694, 2025 йил 28 октябрь) риоя қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ходимлар ва аҳолининг ионлаштирувчи нурланишдан оладиган дозалари СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН-2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ-2006)»да белгиланган доза чегараларидан ошмаслиги ҳамда нурланишнинг оқилона эришиш мумкин бўлган энг паст даражада сақланиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик ва иқтисодий омилларни ҳисобга олган ҳолда қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар ҳажми ва фаоллигини камайтириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиациявий аварияларнинг олдини олиш ҳамда улар юзага келганда оқибатларини чеклаш ва бартараф этиш бўйича зарур ташкилий ҳамда техник чораларни кўриш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни кондициялаш ва кўмишга тайёрлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ионлаштирувчи нурланиш манбалари билан боғлиқ фаолиятни қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда олинган лицензия асосида амалга ошириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашда, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда хавфсизликни таъминлашга қаратилган ташкилий ҳамда техник чора-тадбирларни белгилашда қуйидагилар ҳисобга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳосил бўлиш манбаи;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
агрегат ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
физик ва кимёвий хоссалари, шу жумладан уларнинг органик ёки ноорганик табиати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радионуклид таркиби, радионуклидларнинг умумий ва солиштирма фаоллиги, шунингдек уларнинг ярим емирилиш даври;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ радиоактив чиқиндиларнинг морфологик таркиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларнинг кимёвий таркиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қайта ишлаш, кондициялаш, ташиш ва сақлаш усуллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив моддаларнинг физик хусусиятлари ва кимёвий таркиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ядровий хавфли бўлинувчи радионуклидлар миқдори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тозаланадиган газсимон радиоактив чиқиндилар ҳажми;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газсимон радиоактив чиқиндиларнинг умумий ҳажмий фаоллиги қийматларининг ўзгариш диапазони;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
атмосфера ҳавосига чиқариладиган ҳамда ҳисобга олиниши ва нормалаштирилиши лозим бўлган радионуклидлар ҳажмий фаоллигининг энг кам қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аэрозоллар (туман, тутун, чанг) мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
инерт радиоактив газлар мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
молекуляр, аэрозол ва (ёки) учувчан шаклдаги, шу жумладан органик бирикмалар кўринишидаги радиоактив йод мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив моддаларнинг буғ-газ аралашмалари мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
портлаш хавфи мавжуд бўлган ва ёнувчи моддалар мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳарорат ва нисбий намлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аэрозол заррачаларининг дисперс таркиби ва масса концентрацияси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радионуклидларнинг газсимон шакллари (фракциялари), шунингдек аэрозол заррачаларининг сувда ёки ускунада мавжуд бўлиши мумкин бўлган бошқа суюқликларда эрувчанлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ускунанинг ички юзаларида қаттиқ заррачалар чўкмасини ҳосил қилиши мумкин бўлган моддалар ва (ёки) аэрозол заррачалар мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кимёвий агрессив моддалар мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин ва портлаш хавфи.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш пунктларининг (бундан буён матнда сақлаш пунктлари деб юритилади) лойиҳа ҳужжатларида улар билан муомалада бўлиш жараёнларининг радиациявий хавфсизлигини таъминлашга қаратилган лойиҳа ечимлари назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш учун мўлжалланган ишлаб чиқариш хоналари радиациявий хавф даражаси, радиоактив ифлосланиш эҳтимоли ҳамда бажариладиган технологик жараёнларнинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда функционал зоналарга ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда портлаш ва ёнғин хавфининг олдини олишга қаратилган ташкилий ҳамда техник чора-тадбирлар ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари учун атом энергиясидан фойдаланиш объектларининг (бундан буён матда объект деб юритилади) лойиҳа ҳужжатларида радиациявий аварияларнинг олдини олиш, уларнинг ривожланишини чеклаш ҳамда оқибатларини камайтиришга қаратилган муҳандислик-техник ечимлар назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур лойиҳа ечимлари ходимлар, аҳоли ва атроф-муҳитни ионлаштирувчи нурланишнинг зарарли таъсиридан ҳимоя қилишни, радиоактив моддаларнинг назоратсиз тарқалишининг олдини олишни ҳамда объектнинг хавфсиз эксплуатациясини таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Объектлар радиациявий назорат, авариявий огоҳлантириш, муҳандислик ҳимояси ва бошқа хавфсизлик тизимлари билан жиҳозланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Таркибида бўлинувчи ядровий материаллар мавжуд бўлган қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда амалга ошириладиган ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктларининг лойиҳа ҳужжатларида атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларга мувофиқ ядровий хавфсизликни таъминлашга қаратилган ташкилий ҳамда техник чора-тадбирлар назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Таркибида бўлинувчи ядровий материаллар мавжуд бўлган газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда ядровий хавфсизликни таъминлаш мақсадида қуйидаги ташкилий ҳамда техник чора-тадбирлар амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газларни тозалаш тизимларининг қувурларида (ҳаво ўтказгичлари) ва фильтрлаш ускуналарида бўлинувчи ядровий материалларнинг тўпланишига йўл қўйиладиган норматив кўрсаткичларни лойиҳа ҳужжатлари ҳамда атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларга мувофиқ белгилаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газларни тозалаш тизимларининг қувурлари (ҳаво ўтказгичлари) ва фильтрлаш ускуналарида бўлинувчи ядровий материалларнинг тўпланишини назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газларни тозалаш тизимларининг қувурлари (ҳаво ўтказгичлари) ва фильтрлаш ускуналарида бўлинувчи ядровий материалларнинг белгиланган норматив кўрсаткичлардан ортиқ миқдорда тўпланишига йўл қўймаслик.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналарни лойиҳалаш ва тайёрлашга, шунингдек ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ҳамда сақлаш пунктларида радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишни таъминловчи тизимлар ва уларнинг элементларини лойиҳалаш ҳамда хавфсизлик бўйича таснифлашга қўйиладиган талаблар атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларга мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Эксплуатация қилувчи ташкилот қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш жараёнларида уларнинг физик, кимёвий ҳамда радиациявий тавсифларини, шу жумладан радионуклид таркибини, умумий ва солиштирма фаоллигини аниқлаш ҳамда уларни назорат қилиш мақсадида ўлчаш воситалари, лаборатория таҳлиллари ва назорат усулларидан фойдаланган ҳолда технологик назорат ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар ҳамда кондицияланган радиоактив чиқиндиларнинг назорат қилинадиган кўрсаткичлари, уларни назорат қилиш усуллари ва воситалари атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ объектнинг лойиҳа ва эксплуатация ҳужжатларида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Назорат натижаларини расмийлаштириш, ҳисобга олиш ва сақлаш тартиби, шунингдек қаттиқва суюқ радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш жараёнларини назорат этишни ташкил қилиш ва амалга оширишга оид талаблар объектнинг сифатни таъминлаш дастурида назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан газсимон радиоактив чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишда босим, ҳарорат, радионуклид таркиби ва фаоллиги, шунингдек газларни тозалаш ҳамда шамоллатиш (вентиляция) тизимларининг ишлаш самарадорлигини ўлчаш, қайд этиш ва назорат қилиш имконини берувчи техник воситалардан фойдаланган ҳолда технологик параметрларнинг бошқарилиши ва мониторинги таъминланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш жараёнларида радиациявий назорат ташкил этилади ва амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунда радиациявий назоратнинг ҳажми, усуллари, назорат қилинадиган кўрсаткичлари ҳамда даврийлиги СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)» ҳамда атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш жараёнларида қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларнинг хавфсизликка салбий таъсир кўрсатадиган назоратсиз физик ёки агрегат ҳолати ўзгаришларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқариб бўлмайдиган экзотермик кимёвий реакцияларнинг юзага келишига.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомала бўлиш учун мўлжалланган ускуналар, қувурлар, контейнерлар ва хоналар уларни дезактивация қилиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ускуналар, қувурлар, контейнерлар ва хоналарнинг ички юзалари агрессив муҳит таъсирига чидамли, радионуклидларга нисбатан паст сорбция хусусиятига эга ҳамда дезактивация қилиш воситалари таъсирига чидамли материаллардан тайёрланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, кондициялаш ва сақлаш, шунингдек газсимон радиоактив чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга оширишда фойдаланиладиган ўлчаш воситалари метрологик текширувдан ўтказилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш жараёнларида ҳосил бўладиган ҳамда атмосфера ҳавосига чиқариладиган газсимон радиоактив чиқиндилар атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ тозаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялаш учун мўлжалланган хоналар ишчи зона ҳавоси ҳамда атроф-муҳитнинг радиоактив ифлосланишининг олдини олишни таъминлайдиган шамоллатиш тизими (вентиляция) билан жиҳозланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шамоллатиш тизими (вентиляция) эксплуатация давомида доимий соз ва ишга яроқли ҳолатда сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни радиоактив бўлмаган чиқиндилар билан аралаштириш, уларни биргаликда тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар оралиқ сақлаш муддати тугагунига қадар Радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича мақбуллик мезонлари ва талабларига (рўйхат рақами 3734, 2025 йил 23 декабрь) мувофиқ кондицияланади ҳамда кўмишга тайёрланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Эксплуатация қилувчи ташкилот қаттиқ, суюқ ва газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда қуйидагиларни таъминлайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив моддалар ва радионуклидларнинг атмосфера ҳавоси, ер усти ва ер ости сувлари ҳамда тупроққа назоратсиз тарқалишига йўл қўймасликни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни уларнинг агрегат ҳолати, радионуклид таркиби, радиациявий фаоллиги ва ярим емирилиш даврига кўра алоҳида тўплаш ва сақлашни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар ҳажми ва радиациявий фаоллигини оқилона эришиш мумкин бўлган энг паст даражагача камайтиришни;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш ҳамда қайта ишлашга мўлжалланган иншоотлар атроф-муҳитдан изоляция қилинишини ҳамда газсимон радиоактив чиқиндилар учун газларни тозалаш тизимларининг узлуксиз ишлашини.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда қуйидаги ташкилий ва техник чора-тадбирлар амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
водороднинг портлаш хавфини юзага келтирувчи концентрациялари ҳосил бўлишининг олдини олиш учун зарур техник воситалар ва усулларни қўллаш (агар бундай концентрациялар ҳосил бўлиш эҳтимоли мавжуд бўлса);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тортиш-пуфлаш қурилмаларининг (газ пуфлагичлар, шамоллатиш (вентиляция) агрегатлари, вентиляторлар, компрессорлар, эжекторлар) унумдорлигини бошқариш ва тартибга солиш воситаларини назарда тутиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газсимон радиоактив чиқиндиларни тозалаш жараёнини тўхтатмаган ҳолда фильтрловчи ва ютувчи элементларни алмаштириш ёки қайта тиклаш имконини берувчи захира тизимларини жорий этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бокслар, камералар, жавонлар, канёнлар ҳамда бошқа шунга ўхшаш қурилмалардан, шу жумладан таъмирлаш ва профилактика ишлари вақтида чиқариладиган ҳавонинг маҳаллий газ тозалаш тизимлари орқали тозаланишини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фильтрлар ва ютувчиларнинг самарадорлигига таъсир этувчи муҳит параметрларининг (ҳарорат, намлик, газ оқими тезлиги) барқарорлигини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
объектни лойиҳалашда ҳаво ўтказгичларининг узунлигини қисқартириш, уларнинг иссиқлик изоляциясини назарда тутиш ҳамда газсимон радиоактив чиқиндиларни иситиш ёки совутиш чораларини кўриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда тозалаш ускуналарида фаоллаштирилган кўмир сорбент сифатида қўлланилганда, унинг алангаланиши ҳамда ёнғин тарқалишининг олдини олиш, шунингдек ёнғин содир бўлганда уни ўз вақтида аниқлаш ва бартараф этишни таъминловчи ташкилий ҳамда техник чора-тадбирлар назарда тутилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Технологик радиоактив пуфламалар (технологик ускуналардан чиқариладиган радиоактив буғ-газ аралашмалари ҳамда газсимон ва (ёки) аэрозол ҳолатидаги радиоактив моддалар) атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ тозаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик радиоактив пуфламалар қувурларини умумий шамоллатиш (вентиляция) тизимининг йиғма шамоллатиш (вентиляция) қутиларига улашга фақат мазкур пуфламалар қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш учун мўлжалланган ускуналарда тозалангандан сўнггина йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-боб. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплашда хавфсизлик талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш объектнинг лойиҳа ва эксплуатация ҳужжатларида белгиланган махсус ажратилган ва жиҳозланган хоналар, майдонлар ёки иншоотларда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Эксплуатация қилувчи ташкилот қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашга тайёрлашни, шунингдек радиоактив моддаларнинг атроф-муҳитга назоратсиз тарқалишига йўл қўйилмаслигини таъминлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни тўплашда уларни кейинчалик хавфсиз қайта ишлаш, ташиш, сақлаш ва кондициялаш имконини берадиган сиғимлар ёки контейнерлардан фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Суюқ радиоактив чиқиндилар кейинчалик қайта ишлаш технологиясини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги турлар бўйича алоҳида тўпланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ноорганик суюқ радиоактив чиқиндилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
органик суюқ радиоактив чиқиндилар (ёғлар, бошқа органик суюқликлар, уларнинг эмульсиялари ва эритмалари);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фильтрловчи материаллардан ҳосил бўлган пулпа ва шламлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Таркибида ярим емирилиш даври 15 суткадан кам бўлган радионуклидлар мавжуд қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар улардаги радионуклидларнинг солиштирма фаоллиги СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)»да белгиланган радиоактив чиқиндиларни радиоактив чиқиндилар тоифасига киритиш талабларидан паст даражага тушгунига қадар оралиқ сақлаш жойларида сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Портлаш ёки ёнғин хавфига эга қаттиқ радиоактив чиқиндилар бошқа турдаги қаттиқ радиоактив чиқиндилар билан аралаштирилмаслиги, алоҳида тўпланиши ҳамда уларнинг физик-кимёвий хоссаларини ҳисобга олган ҳолда хавфсиз шароитларда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Суюқ радиоактив чиқиндиларни бевосита ҳосил бўлган жойида тўплаш имконияти мавжуд бўлмаганда улар атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ махсус йиғиш тизими орқали йиғилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Махсус йиғиш тизимидан фойдаланиш имконияти мавжуд бўлмаганда суюқ радиоактив чиқиндиларни йиғиш учун герметик контейнерлардан (йиғгичлар) фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Суюқ радиоактив чиқиндиларни хўжалик-маиший оқова сувларни чиқариш тизимига, ишлаб чиқариш ва жала оқова сувларини чиқариш тизимларига, сув объектларига, ютувчи ўраларга, қудуқларга, суғориш ва фильтрлаш майдонларига ҳамда ер юзасига оқизишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш тартиби атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар ҳамда ушбу Хавфсизлик талаблари асосида объектнинг лойиҳа ва эксплуатация ҳужжатларида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-боб. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлашда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Эксплуатация қилувчи ташкилот қаттиқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш натижасида уларнинг ҳажмини камайтириши ва (ёки) уларнинг радиоактив чиқиндилар билан кейинги хавфсиз муомаласини таъминлайдиган шаклга келтириши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Эксплуатация қилувчи ташкилот суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш натижасида уларнинг физик-кимёвий хоссаларини ўзгартириш, радионуклидларни суюқ фазадан ажратиб олиш ва (ёки) концентрлаш ҳамда суюқ радиоактив чиқиндиларни барқарор қаттиқ шаклга ўтказиш орқали радионуклидларнинг атроф-муҳитга тарқалиш эҳтимолини камайтириши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш, пиролиз, пресслаш, майдалаш (фрагментлаш), қайта эритиш (металл қаттиқ радиоактив чиқиндилар учун) ёки лойиҳа ҳужжатларида назарда тутилган ва хавфсизлик жиҳатидан асослантирилган бошқа усуллар билан қайта ишлаш натижасида ҳосил бўлган радиоактив чиқиндиларнинг кейинчалик сақлаш, ташиш, кондициялаш ва кўмишга топшириш имконини берувчи тавсифлари Радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича мақбуллик мезонлари ва талабларига (рўйхат рақами 3734, 2025 йил 23 декабрь) мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Қайта ишлаш учун топширилаётган қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар объектнинг эксплуатация ҳужжатларида белгиланган тартиб ҳамда ҳажмда кириш назоратидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш ва (ёки) пиролиз усули билан қайта ишлаш учун мўлжалланган ускуналар қуйидаги техник воситалар билан жиҳозланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёқиш ва тўлиқ ёниш жараёнларининг асосий параметрларини, шу жумладан ҳарорат, босим (сийракланиш), шунингдек газ тозалаш тизимидаги босимлар фарқини назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёқиш ва (ёки) пиролиз жараёнида ҳосил бўладиган газларни зарарли (ифлослантирувчи) ва радиоактив моддалардан атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларда белгиланган йўл қўйиладиган ташламалар даражасигача тозалашни таъминловчи тизимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёқиш ва (ёки) пиролиз жараёнида ҳосил бўладиган ҳамда атмосфера ҳавосига чиқариладиган газлар ва аэрозолларнинг радионуклид таркиби ҳамда ҳажмий фаоллигини назорат қилишни таъминловчи техник воситалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёқиш ва (ёки) пиролиз жараёнларини автоматик ёки автоматлаштирилган бошқариш тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асбоб-ускуналар ва хоналарни дезактивация қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин ҳақида хабар бериш ва ёнғинни ўчириш тизимлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш ва (ёки) пиролиз усули билан қайта ишлашда технологик жараён параметрларининг қийматлари ёниш маҳсулотлари ҳамда пиролиз натижасида ҳосил бўладиган газларнинг кейинги тўлиқ оксидланишини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ёндириладиган қаттиқ радиоактив чиқиндилар таркибида термик ишлов бериш жараёнида йўл қўйиладиган даражалардан ортиқ миқдорда агрессив, заҳарли ёки бошқа хавфли моддалар ҳосил бўлишига олиб келиши мумкин бўлган поливинилхлорид ва бошқа органик материалларнинг миқдори чекланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёндириш ва (ёки) пиролиз қилиш учун юбориладиган қаттиқ радиоактив чиқиндилар таркибида портлаш ёки ёнғин хавфини келтириб чиқарувчи заҳарли ва кимёвий фаол моддаларнинг йўл қўйиладиган миқдори объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни радиоактив бўлмаган чиқиндилар билан биргаликда ёқиш ва (ёки) пиролиз қилишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Ёндириш ва (ёки) пиролиз қилиш учун юбориладиган қаттиқ радиоактив чиқиндилар таркибида портлаш ёки ёнғин хавфини келтириб чиқарувчи заҳарли ва кимёвий фаол моддаларнинг йўл қўйиладиган миқдори объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Монолитланган кул қолдиқларининг сифат кўрсаткичлари атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларда қаттиқ шаклга келтирилган радиоактив чиқиндилар учун белгиланган талабларга мувофиқ бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни пресслаш усули билан қайта ишлашда қуйидаги техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чанг ва радиоактив аэрозолларнинг тарқалишини олдини олиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
прессланадиган қаттиқ радиоактив чиқиндилардан ажралиб чиқадиган намликни чиқариш ва йиғиш тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
прессланган қаттиқ радиоактив чиқиндиларни контейнерларга жойлаштириш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пресслаш жараёнининг технологик параметрларини автоматик ва (ёки) автоматлаштирилган тарзда бошқариш тизимлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Қуйидаги хусусиятларга эга қаттиқ радиоактив чиқиндиларни пресслашга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
намлик миқдори 1 фоиздан ортиқ бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пирофор ва портлаш хавфи мавжуд бўлган моддалар мавжуд бўлса;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таркибида пресслаш жараёнида ўзини ўзи таъминловчи занжирли ядровий бўлиниш реакцияси юзага келиши мумкин бўлган миқдорда ядровий хавфли бўлинувчи радионуклидлар мавжуд бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни радиоактив бўлмаган чиқиндилар билан биргаликда пресслашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни қайта эритиш усули билан қайта ишлашда қуйидаги техник воситалар назарда тутилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эритиш жараёнининг асосий параметрларини, шу жумладан эритиш печидаги ҳароратни назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эритиш қурилмасидан чиқарилаётган газлар ва аэрозолларнинг радионуклид ҳамда кимёвий таркибини назорат қилишни таъминловчи техник воситалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эритиш жараёнининг технологик параметрларини автоматик ва (ёки) автоматлаштирилган тарзда бошқариш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
асбоб-ускуналар ва хоналарни дезактивация қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёнғин ҳақида автоматик хабар бериш ва ёнғинни ўчириш воситалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни герметик ёпилган идишлардан чиқармасдан қайта эритишга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Радионуклидлар билан ифлосланган металл чиқиндиларни қайта эритиш жараёнида ҳосил бўладиган қаттиқ радиоактив чиқиндилар, шу жумладан шлаклар, ишлатилган ўтга чидамли материаллар, газ тозалаш тизимида ушлаб қолинадиган чанглар ҳамда ишлатилган газ тозалаш фильтрлари ушбу Хавфсизлик талабларига мувофиқ йиғилади, сақланади ва кондицияланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни майдалаш (фрагментлаш) усули билан қайта ишлашда ходимларни ҳимоя қилиш, шунингдек ҳаво муҳитининг радиоактив чанг ва аэрозоллар билан ифлосланишини олдини олиш учун СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)» ҳамда атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ техник воситалар назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Металл қаттиқ радиоактив чиқиндиларни кейинги хавфсиз муомалага тайёрлаш мақсадида уларни дезактивация қилиш имконияти назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Суюқ радиоактив чиқиндиларни буғлатиш усули билан қайта ишлашда қуруқ қолдиқ таркибидаги кимёвий компонентлар ўртасида бошқариб бўлмайдиган экзотермик реакциялар юзага келишининг олдини олиш мақсадида таркибида эриган тузлар миқдори юқори бўлган сувли эритмаларни тўлиқ сувсиз ҳолатга келтиришга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Суюқ радиоактив чиқиндиларни буғлатиш натижасида ҳосил бўлган туз концентратларини сақлаш ва кондициялаш тизимларига узатишда қувурлар ҳамда ускуналарда чўкиндилар тўпланишининг олдини олиш бўйича ташкилий ва техник чора-тадбирлар кўрилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш натижасида ҳосил бўлган тозаланган сувлардаги радионуклидлар концентрацияси СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)» ҳамда атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқ бўлганда бундай сувлардан ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктларининг технологик эҳтиёжлари учун такроран фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Суюқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш ва (ёки) пиролиз усули билан қайта ишлашда фойдаланиладиган техник воситалар ушбу Хавфсизлик талабларининг 38-бандига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Суюқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш ва (ёки) пиролиз қилиш технологик жараёнининг параметрлари ёниш ва (ёки) пиролиз маҳсулотлари ушбу Хавфсизлик талабларининг 39-бандига мувофиқ максимал даражада оксидланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Ёндириладиган суюқ радиоактив чиқиндилар таркибидаги портлаш ёки ёнғин хавфини келтириб чиқарувчи, заҳарли ҳамда кимёвий фаол моддаларнинг йўл қўйиладиган миқдори ушбу Хавфсизлик талабларининг 40-бандига асосан объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Суюқ радиоактив чиқиндиларни ёқиш ва (ёки) пиролиз қилиш натижасида ҳосил бўлган кул қолдиқлари ушбу Хавфсизлик талабларининг 41-бандида белгиланган талабларга мувофиқ кондицияланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Суюқ радиоактив чиқиндиларни қотириш усули билан қайта ишлашда қуйидагилар ҳисобга олинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларнинг физик ва кимёвий хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларни ёки таркибидаги радиоактив моддаларни монолит тузилмада (матрицали материал) иммобилизация қилиш учун қўлланиладиган радиоактив бўлмаган материалларнинг хусусиятлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кондицияланган суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш, ташиш ва кўмиш усуллари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича белгиланган мақбуллик мезонлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Суюқ радиоактив чиқиндиларни цементлаш, битумлаш, полимер матрицага киритиш ва шишалаш усуллари билан қотириш жараёнларининг технологик параметрлари радионуклидларнинг матрица ҳажми бўйлаб бир текис тақсимланишини ҳамда бир хил таркиб ва хусусиятларга эга барқарор компаунд ҳосил бўлишини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Суюқ радиоактив чиқиндиларни цементлаш, битумлаш, полимер матрицага киритиш ва шишалаш усуллари билан қотириш натижасида ҳосил бўлган кондицияланган радиоактив чиқиндилар ушбу Хавфсизлик талабларининг иловасидаги 1 — 4-жадвалларда белгиланган сифат кўрсаткичларига мувофиқ бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Суюқ радиоактив чиқиндиларни цементлаш усули билан қотиришда таркибида заҳарли моддалар ҳосил бўлишига олиб келувчи ёки цемент матрицаси билан кимёвий реакцияга киришувчи моддалар мавжуд бўлган суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Цемент компаундини контейнерларга қадоқлашда унинг тўкилишини олдини олиш учун қуйидаги техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
цемент компаунди учун мўлжалланган контейнерни маҳкамлаш ва тўғри жойлаштирилишини назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
контейнернинг цемент компаунди билан тўлдирилишини назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қотмаган цемент компаунди мавжуд бўлган контейнерни тўлдириш жойидан технологик сақлаш жойига кўчиришда цемент компаундининг тўкилишига йўл қўймайдиган қурилмалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Суюқ радиоактив чиқиндиларни битумлаш усули билан қотиришда қуйидагилар бажарилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
матрица материали сифатида алангаланиш ҳарорати 200 °С дан юқори бўлган битумдан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таркибий қисмлари битум билан бошқариб бўлмайдиган кимёвий экзотермик реакцияга киришадиган, шунингдек газсимон заҳарли ёки портлаш ва ёнғин хавфи бўлган моддалар ҳосил қиладиган суюқ радиоактив чиқиндиларни битумлашга йўл қўйилмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳосил бўлган битум компаунди сифатининг ёмонлашишига йўл қўйилмаслиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Битумлаш усули билан қотиришга юбориладиган суюқ радиоактив чиқиндилар таркибидаги туз концентратлари қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кучли оксидловчилар, шу жумладан уч валентли металларнинг нитратлари ва калий перманганат миқдори қуруқ қолдиқ массасининг 5 фоизидан ошмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аммоний нитрат миқдори қуруқ қолдиқ массасининг 12 фоизидан ошмаслиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pH қиймати 6,5 дан 12,0 гача бўлган оралиқда бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
солиштирма фаоллиги белгиланган рухсат этилган қийматлардан ошмаслиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Битум компаундини контейнерларга қадоқлаш жараёнида унинг хонага тўкилишининг олдини олишга қаратилган ташкилий ва техник чора-тадбирлар ушбу Хавфсизлик талабларининг 59-бандида белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Суюқ радиоактив чиқиндиларни полимер матрицага киритиш усули билан қотиришда чиқинди таркибидаги моддалар ва полимер матрица компонентлари ўртасидаги кимёвий ўзаро таъсир натижасида қуйидаги ҳолатлар юзага келиши мумкин бўлган суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлашга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқариб бўлмайдиган кимёвий экзотермик реакциялар юзага келиши, газсимон заҳарли моддалар ёки портлаш ва ёнғин хавфи мавжуд моддалар ҳосил бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
полимер компаунди сифат кўрсаткичларининг ёмонлашиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Суюқ радиоактив чиқиндиларни шишалаш усули билан қотиришда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқинди таркибидаги моддалар шишалаш жараёнида бошқариб бўлмайдиган кимёвий экзотермик реакцияга киришиши натижасида газсимон заҳарли моддалар ёки портлаш ва ёнғин хавфи мавжуд моддалар ҳосил бўлиши мумкин бўлган суюқ радиоактив чиқиндиларни шишалашга йўналтириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳосил бўлган шишасимон компаунд сифат кўрсаткичларининг ушбу Хавфсизлик талаблари иловасида белгиланган қийматлардан ёмонлашиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шишалашга юбориладиган суюқ радиоактив чиқиндилар таркибидаги плутоний концентрацияси 0,03 г/дм³ дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Шишасимон компаундни контейнерларга қадоқлашда тўкилишнинг олдини олиш ва қадоқлаш жараёнининг хавфсизлигини таъминлаш учун ушбу Хавфсизлик талабларида белгиланган умумий техник воситалар билан бир қаторда қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тўкиш қувурини ёпиш учун захира (дубляж) қурилмаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қадоқлаш жараёнида тўкилган шишасимон компаундни хавфсиз олиб ташлаш имконини берувчи техник воситалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Объектнинг лойиҳа ва эксплуатация ҳужжатларида қуйидагилар белгиланади ва асослантирилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шишасимон компаундни сақлашда унинг чегаравий ҳарорати, бунда мазкур ҳарорат ядровий қурилма, радиация манбаи ва сақлаш пунктининг нормал эксплуатацияси, шунингдек нормал эксплуатация бузилиши, шу жумладан лойиҳа авариялари шароитида ҳам тегишли компаунднинг шишаланиш ҳароратидан камида 100°С паст бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шишасимон компаунд ҳароратининг белгиланган чегаравий қийматдан ошмаслигини таъминловчи чегаравий иссиқлик ажралиш даражаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-боб. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлашда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Объектнинг лойиҳа ҳужжатларида қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни хавфсиз сақлаш бўйича ташкилий ва техник чора-тадбирлар, шу жумладан уларни кейинчалик қайта ишлаш ёки чиқариб олиш имконини берувчи, радиациядан ҳимояланган ҳамда изоляцияланган идишларда вақтинча сақлаш тартиби белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)» ҳамда атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ радиоактив моддаларнинг атроф-муҳитга тарқалишининг олдини олувчи муҳандислик тўсиқлари тизими билан жиҳозланган жойларда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар сақланадиган жойларнинг конструкцияси ҳамда конструкция материаллари сақлаш жойининг хизмат муддати давомида, бироқ ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари учун объектнинг эксплуатация ҳужжатларида белгиланган муддатдан кам бўлмаган давр мобайнида ионлаштирувчи нурланишдан ҳимоя қилишни ҳамда радиоактив чиқиндиларни ишончли изоляция қилишни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш учун мўлжалланган сиғимлар жойлаштириладиган хоналар гидроизоляция қилинган ҳамда коррозияга чидамли материаллар билан қопланган бўлиши, бунда гидроизоляция қилинган қисмнинг сиғими идишлардаги барча суюқ радиоактив чиқиндиларни тўлиқ қабул қилиш имконини таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш учун мўлжалланган сиғимларнинг конструкцияси уларга техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлашни, шунингдек радиоактив чиқиндилар ўрамларини кейинчалик хавфсиз чиқариб олиш имкониятини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Жуда паст фаолликка эга бўлган қаттиқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш жойларидан ташқари, қаттиқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш жойларида қуйидаги техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
омборнинг ички юзаларини дезактивация қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ радиоактив чиқиндилар ва уларнинг ўрамларини кўздан кечириш, техник кўрикдан ўтказиш ҳамда сақлаш жойидан чиқариб олиш имконини берувчи воситалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш жойида ҳосил бўладиган намликни йиғиш ва чиқариш тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамоллатиш (вентиляция) тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хоналарда радиация назоратини амалга ошириш воситалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Юқори фаол қаттиқ радиоактив чиқиндилар сақланадиган жойларда қуйидагилар бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эквивалент доза қуввати юқори бўлган шароитларда қаттиқ радиоактив чиқиндилар контейнерларини масофадан бошқариш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш жойи ҳавосининг ҳароратини назорат қилиш тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш жойи ҳавосидаги водород концентрациясини назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш жойи ҳавосидаги радионуклидлар концентрациясини назорат қилиш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иссиқлик ажратувчи қаттиқ радиоактив чиқиндилар учун иссиқликни олиб чиқиш (совутиш) тизимлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш жойининг сиғими суюқ радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш ҳамда қисқа яшовчи радионуклидларнинг табиий парчаланиши учун зарур бўлган муддат давомида уларни хавфсиз сақлаш имконини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш учун мўлжалланган сиғимлар жойлаштирилган хоналарда қуйидаги техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиғимлардан сизиб чиқишни аниқловчи сигнализация тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сизиб чиққан суюқ радиоактив чиқиндиларни йиғиш ва хавфсиз чиқариб олиш (ёки қайта узатиш) тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шамоллатиш (вентиляция) тизими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиация назоратини амалга ошириш воситалари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хоналарни дезактивация қилиш воситалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Органик суюқ радиоактив чиқиндилар сақланадиган сиғимлар жойлаштирилган хоналар ёнғин сигнализацияси ва ёнғинни ўчириш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таркибида оксидловчи моддалар мавжуд бўлган органик суюқ радиоактив чиқиндиларни бошқа органик суюқ радиоактив чиқиндилар билан биргаликда сақлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш учун мўлжалланган сиғимлар қуйидаги техник воситалар билан жиҳозланган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндиларни қабул қилиш, қайта ишлаш ва кондициялаш қурилмаларига узатиш ҳамда сиғимларни бўшатиш учун мўлжалланган қувурлар ва қувур арматуралари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик параметрларни (ҳарорат, босим ва сиғимдаги сатҳни) назорат қилиш воситалари, шу жумладан сиғимдаги сатҳнинг белгиланган юқори қийматдан ошганлиги ва сизиб чиқиш ҳолатлари ҳақида сигнал берувчи тизимлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
портлаш ва ёнғин хавфи мавжуд бўлган газлар ҳамда буғлар концентрациясини назорат қилиш воситалари ва уларнинг белгиланган чегаравий қийматлардан ошиши ҳақида сигнал берувчи тизимлар (бундай газ ва буғлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган сиғимлар учун);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эритмалар, шламлар ва сорбентларни бир сиғимдан бошқасига узатиш учун мўлжалланган ускуналар ва қувурлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиғимлардан суюқ радиоактив чиқиндилар тошиб кетишининг олдини олувчи қурилмалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик пуфлаш тизимлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сиғим ичидаги босимнинг ошиши ёки вакуум ҳосил бўлиши натижасида сиғимнинг шикастланишининг олдини олувчи ҳимоя қурилмалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлашда қуйидаги техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндилардан репрезентатив намуналар олиш имконини берувчи воситалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қийин эрийдиган чўкиндилар ва ётқизиқлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган сиғимларда уларнинг ҳосил бўлишининг олдини олувчи воситалар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чўкиндилар ва шламларни олиб ташлаш воситалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш идишларида ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари учун объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган эксплуатация муддати давомида туз чўкиндиларининг ҳосил бўлишига йўл қўймайдиган ҳамда сақлаш идишларидан ишончли ва хавфсиз фойдаланишни таъминлайдиган сув-кимёвий режим сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш идишларидаги сув-кимёвий режим коррозия жараёнларининг юзага келишига йўл қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Юқори фаол суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлашда қуйидаги ҳолатларнинг олдини олишни таъминлайдиган қўшимча техник воситалар мавжуд бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
суюқ радиоактив чиқиндилар ҳароратининг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган чегаравий қийматдан ошиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
идишнинг бўш ҳажмида ёнувчан ва портлаш хавфини туғдирувчи газлар ҳамда буғлар концентрациясининг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган чегаравий қийматлардан ошиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари учун объектнинг лойиҳа ҳужжатларида авария ҳолатларида ҳамда авария оқибатларини бартараф этиш жараёнида суюқ радиоактив чиқиндиларни қабул қилиш ва вақтинча сақлаш учун мўлжалланган захира сиғимлари назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш учун мўлжалланган захира сиғимларининг минимал ҳажми лойиҳа ҳужжатларида белгиланади ва асослантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Паст фаол суюқ радиоактив чиқиндиларнинг кичик ҳажмлари (умумий ҳажми 0,2 м³ дан кам бўлган суюқ радиоактив чиқиндилар) уларни сақлаш ёки қайта ишлаш учун мўлжалланган жойларга топширилгунга қадар ушбу мақсад учун жиҳозланган хоналарда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мазкур хоналарнинг жойлашуви, жиҳозланиши ҳамда кичик ҳажмдаги суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш шароитлари СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитар қоидалари (РХТАСҚ 2006)» талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Сақлаш вақтида радионуклидларнинг сақлаш жойидан ташқарига чиқиши ва атроф-муҳитга тарқалиши эҳтимоли мавжуд бўлган қаттиқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш жойлари атрофидаги ҳудудда ер ости сувларидан намуналар олиш учун назорат-кузатув қудуқлари мавжуд бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Назорат-кузатув қудуқларининг сони ва жойлашуви ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари учун объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланади ҳамда асослантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Паст фаол қаттиқ радиоактив чиқиндилар эксплуатация қилувчи ташкилотларнинг объектларида ушбу Хавфсизлик талаблари ҳамда СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)» талабларини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилган объектнинг лойиҳа ёки технологик ҳужжатларда белгиланган сақлаш жойларида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Паст фаол қаттиқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш жойларининг жойлашуви, муҳандислик-техник воситалар билан жиҳозланиши ҳамда сақлаш шароитлари СанҚваМ 0251-08 «Радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишнинг санитария қоидалари» талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш тартиби ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари объектларининг эксплуатация ҳужжатларида атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар ҳамда ушбу Хавфсизлик талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлашда радиация назорати ҳамда суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш тизимининг мониторинги, шунингдек суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлашда хавфсизликни таъминлашни тартибга солувчи атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ геологик муҳит ва ер ости сувлари ҳолатининг мониторинги амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Радиация назорати ва мониторингни амалга ошириш ҳажми, усуллари, тартиби ҳамда даврийлиги, шу жумладан суюқ радиоактив чиқиндилар сақланадиган жой атрофида кузатув қудуқларини қуриш зарурати, уларнинг сони ва жойлашуви суюқ радиоактив чиқиндилар сақланадиган жойнинг хавфсизлигини баҳолаш натижалари асосида объектнинг лойиҳа ва (ёки) эксплуатация ҳужжатларида белгиланади ҳамда асослантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мониторинг дастури объектнинг нормал эксплуатацияси ҳамда нормал эксплуатация бузилиши ва лойиҳа авариялари шароитларида хавфсизликни баҳолаш бўйича бажарилган прогноз ҳисоб-китоблари натижаларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-боб. Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни кондициялашда хавфсизликни таъминлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Эксплуатация қилувчи ташкилот қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни кондициялаш жараёнида ҳосил бўладиган кондицияланган радиоактив чиқиндиларнинг Радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича мақбуллик мезонлари ва талабларига (рўйхат рақами 3734, 2025 йил 23 декабрь) мувофиқлигини таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари объектларининг лойиҳа ҳужжатларида қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни кондициялаш усуллари ва техник воситалари, шунингдек кондицияланган радиоактив чиқиндиларнинг тавсифларини назорат қилишнинг усуллари ҳамда воситалари атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар ҳамда ушбу Хавфсизлик талабларига мувофиқ белгиланиши ва асослантирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни кондициялаш усуллари ва воситаларини танлаш қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кондицияланиши лозим бўлган қаттиқ радиоактив чиқиндиларнинг физик, кимёвий ва радиациявий тавсифлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ радиоактив чиқиндиларни кўмиш учун белгиланган мақбуллик мезонлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Қаттиқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, ташиш, сақлаш ва (ёки) кўмиб ташлаш учун мўлжалланган контейнерларнинг конструкцияси ҳамда тайёрланадиган материаллари ва уларнинг хусусиятлари ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари объектларининг лойиҳа ҳужжатларида асослантирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Кондицияланган паст, ўрта ва юқори фаоллик даражасига эга қаттиқ ҳамда суюқ радиоактив чиқиндиларни сақлаш ва кўмиш учун мўлжалланган контейнерларнинг атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидаларда ҳамда Радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича мақбуллик мезонлари ва талабларида (рўйхат рақами 3734, 2025 йил 23 декабрь) белгиланган қоидаларга мувофиқлиги баҳоланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Контейнернинг конструктив материаллари унинг ташқи юзасини дезактивация қилиш имкониятини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Контейнер кўмишгача бўлган кутилаётган сақлаш даври давомида ўз бутунлигини сақлаши ҳамда қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар жойлаштирилган контейнердан радионуклидларнинг ва (ёки) ионлаштирувчи нурланишнинг атроф-муҳитга тарқалишига йўл қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Контейнер қуйидаги имкониятларни таъминлаши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сақлаш муддати якунида радиоактив чиқиндилар жойлаштирилган контейнерни сақлаш жойидан хавфсиз чиқариб олиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
контейнер яхлитлиги бузилганда ёки қўшимча ҳимоя талаб этилганда уни қўшимча контейнерга жойлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар жойлаштирилган контейнерни кўмиш жойига ташиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни кўмиш жараёнида контейнер билан хавфсиз муомалада бўлиш ва уни кўмиш иншоотига жойлаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Кондицияланган қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндилар жойлаштирилган контейнерлар учун Радиоактив чиқиндиларни кўмиш бўйича мақбуллик мезонлари ва талабларига (рўйхат рақами 3734, 2025 йил 23 декабрь) мувофиқ паспорт расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-боб. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш учун мўлжалланган тизимлар (элементлар)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Газсимон радиоактив чиқиндиларни тозалаш ускуналарида қўлланиладиган фильтрловчи материаллар ва сорбентлар намлик, ҳарорат, радиация, органик эритувчилар буғлари, ишқорлар ва кислоталар таъсирига, шунингдек газ оқими параметрларининг ўзгаришига чидамли бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан ишлашга мўлжалланган тозалаш ускуналарини тайёрлашда қўлланиладиган конструкцион материаллар қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоактив моддаларни кам сорбцияловчи хусусиятга эга бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дезактивация қилувчи эритмаларнинг таъсирига чидамли бўлиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш учун мўлжалланган тизимларнинг элементлари, жумладан фильтрлари, ушбу элементларга техник кўрикдан ўтказиш, таъмирлаш ва алмаштириш ишларини бажариш имкониятини таъминлайдиган тарзда ҳамда СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)»ни инобатга олган ҳолда лойиҳаланиши ва жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишга мўлжалланган тозалаш ускуналари, шу жумладан аэрозол фильтрлари, фильтр-адсорберлар ва барботаж қурилмалари қуйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
эксплуатация давомида шамоллатиш (вентиляция) агрегатлари томонидан ҳосил қилинадиган сийракланиш тозалаш ускунасининг максимал аэродинамик қаршилигини енгиб ўтишни таъминлаши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газсимон радиоактив чиқиндиларни тозалаш самарадорлиги бутун эксплуатация муддати давомида лойиҳа ҳужжатларида белгиланган даражадан паст бўлмаслиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Газсимон радиоактив чиқиндиларни тозалаш самарадорлигининг лойиҳада қабул қилинган қийматлари ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктлари объектларининг лойиҳа ҳужжатларида асослантирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишга мўлжалланган тизимларда ҳаво оқимлари параметрларини ҳисоблашда фильтр юзасида аэрозол заррачаларининг тўпланиши натижасида унинг фильтр қаршилигининг ортиши инобатга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлиш тизимлари фильтрлари орқали ҳавони радиоактив аэрозоллардан тозалаш коэффициентини ҳисоблаш қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
аэрозол заррачаларининг ўлчами тозалаш ускунаси ишлаб чиқарувчисининг ҳужжатларида кўрсатилган энг қийин ушланадиган (энг юқори ўтувчанликка эга) заррачалар ўлчамига тенг деб қабул қилиниши (тозалаш самарадорлиги қийматлари ва заррача ўлчамлари лойиҳа ҳужжатларида келтирилиши лозим);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
технологик жараённинг иссиқлик-техник ва аэродинамик параметрлари энг ноқулай эксплуатация шароитларини ҳисобга олган ҳолда танланиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Газсимон радиоактив чиқиндилар таркибидаги радиоактив ёдни ушлаб қолиш учун мўлжалланган адсорберлар атом энергиясидан фойдаланиш объектларининг нормал эксплуатацияси ҳамда нормал эксплуатация бузилиши шароитларида радиоактив ёднинг турли кимёвий бирикмаларини ушлаб қолишни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Газсимон радиоактив чиқиндилар таркибидаги радиоактив ёдни тутиб қолишга мўлжалланган адсорберлар ва бошқа қурилмаларни ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фойдаланилаётган сорбентларнинг эксплуатация шароитидаги сорбция сиғими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
адсорберларга (қурилмаларга) уларнинг бутун эксплуатация даври давомида тушадиган радиоактив ёднинг умумий миқдори.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Газгольдерлар ва радиохроматографик газ тозалаш тизимлари инерт радиоактив газларни ушлаб қолишни ҳамда лойиҳа ҳужжатларида белгиланган тозалаш коэффициентини (газсимон радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш қурилмасига киришдаги радиоактив моддалар концентрациясининг ушбу қурилмадан чиқишдаги концентрацияга нисбатини) атом энергиясидан фойдаланиш объектининг барча лойиҳавий иш режимларида таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Инерт радиоактив газларни радиоактив парчаланиш содир бўлгунига қадар тутиб қолиш ва вақтинча сақлашга мўлжалланган радиохроматографик тизимларни ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олиниши зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сорбентларнинг эксплуатация шароитларидаги (ҳарорат, намлик) сиғими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
инерт радиоактив газларнинг адсорбцион ушлаб қолиш тизимида бўлиш вақти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишга мўлжалланган тизимлар ва уларнинг элементлари ишга яроқлилиги ҳамда лойиҳа ҳужжатларида белгиланган техник тавсифларга мувофиқлиги бўйича, шу жумладан ядровий қурилмалар, радиациявий манбалар ва сақлаш пунктларида юзага келган авариялар оқибатлари бартараф этилгандан сўнг текширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Ҳар бир фильтр ёки сорбент партияси ишлаб чиқарувчининг паспортига эга бўлиши ва унда асосий параметрлар ҳамда ушбу фильтр ёки сорбентларни синовдан ўтказиш натижасида олинган қуйидаги кўрсаткичлар келтирилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фильтрлар учун — номинал сарфдаги қаршилик, аэродинамик қаршилик, энг қийин ушланадиган (энг юқори ўтувчанликка эга) заррачалар учун тозалаш самарадорлиги (заррача диаметрига боғлиқ самарадорлик эгри чизиғининг минимумига мос келувчи заррача ўлчами);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сорбентлар учун — сорбент мўлжалланган моддаларни ушлаб қолиш самарадорлиги, агар сорбент радиоактив ёдни ушлаб қолиш учун мўлжалланган бўлса молекуляр йод ва метилёдидни (алоҳида-алоҳида) ушлаб қолиш самарадорлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Аэрозол фильтрлари, фильтр-адсорберлар ва фильтр-абсорберлар номинал ҳаво сарфининг уч бараваригача ошишига бардош бериши ҳамда ўз функционал хусусиятларини сақлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳаво сарфи номинал қийматга қайтарилгандан сўнг тозалаш самарадорлиги объектнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган даражадан паст бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Аэрозол фильтрлари ва сорбентларга лойиҳа ҳужжатларида белгиланган ишчи ҳароратдан юқори ҳароратларнинг таъсири токсик моддаларнинг ҳосил бўлиши ва ажралиб чиқишига олиб келмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Белгиланган эксплуатация ресурси тугаган фильтрлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди. Бундай фильтрларни чиқариб олиш, сақлаш ва утилизация қилиш атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги нормалар ва қоидалар ҳамда СанҚваМ 0193-06 «Радиация хавфсизлиги нормалари (РХН 2006)» ва «Радиация хавфсизлигини таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (РХТАСҚ 2006)» талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Тозалаш ускуналари учун радиациявий ва технологик назорат усуллари ҳамда воситаларини, шунингдек технологик жараёнлар параметрларини қайд этиш тизимларини белгилашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газсимон радиоактив чиқиндилар оқимларининг параметрлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
иссиқлик-техник ва аэродинамик параметрлар — босим (сийракланиш), газ оқимига қаршилик, ҳарорат ва намлик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
портлаш хавфи мавжуд моддалар, жумладан водород концентрацияси (агар улар газсимон радиоактив чиқиндилар таркибида мавжуд бўлса);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тозалаш ускунасининг самарадорлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тозалаш коэффициенти.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Газсимон радиоактив чиқиндиларни тозалаш жараёнида тозалаш коэффициентини даврий ўлчаш усуллари ва воситалари, шунингдек тозалаш ускунасининг самарадорлигини аниқлаш учун технологик назорат воситалари мавжуд бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Технологик назорат усуллари ва воситалари назорат қилинадиган параметрларни уларнинг мумкин бўлган барча ўзгариш диапазонида ўлчашни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Газсимон радиоактив чиқиндиларнинг назорат қилинадиган кўрсаткичлари рўйхати, уларни назорат қилиш усуллари ва воситалари, шунингдек назорат натижаларини расмийлаштириш ва сақлаш тартиби Атом энергиясидан фойдаланиш объектининг тўлиқ «ҳаётий» даври мобайнида сифатни таъминлашнинг умумий дастурига қўйиладиган талабларга (рўйхат рақами 3770, 2026 йил 9 февраль) мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-боб. Якуний қоида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Мазкур Хавфсизлик талабларини бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қаттиқ ва суюқ радиоактив чиқиндиларни тўплаш, қайта ишлаш, сақлаш ва кондициялашда ҳамда газсимон радиоактив чиқиндилар билан муомалада бўлишда хавфсизлик талабларига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Цемент компаундининг асосий сифат кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Сифат кўрсаткичи

Рухсат этилган қийматлар

Сувга чидамлилик (137Сс ва 90Ср радионуклидларининг ювилиб чиқиш тезлиги)

1·10-3 г/см²·суткадан ортиқ эмас

Механик мустаҳкамлик (сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси)

50 кгф/см² дан кам эмас

Радиациявий барқарорлик

106 Гй доза билан нурлантирилгандан сўнг механик мустаҳкамлик 50 кгф/см² дан кам эмас

Термик даврларга барқарорлик

(-40 … +40 °С) да 30 маротаба музлатиш ва эритишдан сўнг механик мустаҳкамлик 50 кгф/см² дан кам эмас

Сувга бардошлилик

90 кун давомида сувга ботирилгандан сўнг механик мустаҳкамлик 50 кгф/см² дан кам эмас

Цемент компаунд таркибига кирмаган суюқ радиоактив чиқиндилар ҳажми

эркин суюқлик ҳажми умумий ҳажмнинг 1 фоизидан ортиқ эмас

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Битум компаундининг асосий сифат кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Сифат кўрсаткичи

Рухсат этилган қийматлар

Компаунднинг солиштирма фаоллиги:

бета-фаоллик

альфа-фаоллик

1010 Бқ/кг дан ортиқ эмас;

106 Бқ/кг дан ортиқ эмас

Сувга чидамлилик (137Сс ва 90Ср радионуклидларининг ювилиб чиқиш тезлиги)

1·10-4 г/(см/сутка) дан ортиқ эмас

Компаунд таркибидаги эркин намлик миқдори

ион алмашинув смолалари асосидаги компаундлар учун — 3 фоиздан кам

туз концентратлари асосидаги компаундлар учун — 1 фоиздан кам

Радиациявий барқарорлик

106 Гй доза билан нурлантирилгандан сўнг ҳажмнинг ортиши 10 фоиздан ошмаслиги

Термик барқарорлик

чақнаш ҳарорати — 200 °С дан юқори;

алангаланиш ҳарорати — 250 °С дан юқори;

ўз-ўзидан алангаланиш ҳарорати — 400 °С дан юқори

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шишасимон компаундининг асосий сифат кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

Сифат кўрсаткичи

Рухсат этилган қийматлар

Кондицияланган радиоактив чиқиндилар таркиби (альфа-нурланувчилар масса улуши)

0,2 фоиздан ошмаслиги

Бир жинслилик

Компаунд таркибининг макрокомпонентлар бўйича ±10% доирасида бир хил бўлиши дисперс фазаларнинг ажралиб чиқмаслиги

25 °С да сувга чидамлилик (137Сс, 90Ср, 239Пу радионуклидларининг ювилиб чиқиш тезлиги)

137Сс — 1·10-5 г/(см²·сут) дан ошмаслиги;

90Ср — 1·10-6 г/( см²·сут) дан ошмаслиги;

239Пу — 1·10-7 г/( см²·сут) дан ошмаслиги

Термик барқарорлик

Компаундни сақлаш жараёнида ундан ажраладиган иссиқлик таъсирида юзага келадиган ҳароратлар шароитида ушбу Хавфсизлик талаблари билан белгиланган кўрсаткичларга мувофиқ ҳолда компаунднинг хоссалари (бир жинслилиги, механик мустаҳкамлиги ва сувга чидамлилиги) сақланиши лозим

Радиациявий барқарорлик

Ионлаштирувчи нурланиш (радиоактив таркиб билан боғлиқ, 10 000 йиллик давр учун прогноз қилинган ютилган доза) таъсирида ҳам компаунднинг ушбу Хавфсизлик талабларида белгиланган кўрсаткичларга мувофиқ хоссалари (жумладан, бир жинслилиги, механик мустаҳкамлиги ва сувга чидамлилиги) сақланиши лозим, бунда радиацион барқарорлик камида қуйидаги даражаларда таъминланиши керак:

бета ва гамма нурланиш бўйича — 108 Гй;

альфа парчаланиш бўйича — 1018 α-парчаланиш/см³

Механик мустаҳкамлик

Сиқилишдаги мустаҳкамлик — 4,1 × 107 Па дан кам бўлмаслиги;

Эгилишдаги мустаҳкамлик — 9 × 106 Па дан кам бўлмаслиги;

Юнг модули — 5,4 × 1010 Па дан кам бўлмаслиги

Газ ажралиши (радиоактив парчаланиш натижасида ҳосил бўладиган газсимон маҳсулотлар бундан мустасно)

Мавжуд эмас

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Полимер компаундининг асосий сифат кўрсаткичлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-жадвал

Сифат кўрсаткичи

Рухсат этилган қийматлар

Сувга чидамлилик (137Сс ва 3Ҳ радионуклидларининг ювилиб чиқиш тезлиги)

137Сс: 2·10-2 — 10-3 г/(см²·сут);

3Ҳ: 2·10-2 —·10-3 г/(см²·сут)

Термик барқарорлик

0 °С дан +100 °С гача бўлган ҳароратда сақлаш натижасида компаунднинг тузилиши ҳамда сувга чидамлилик хоссаларининг сақланиши

Радиациявий барқарорлик

4×104 Гй доза (³Ҳ бета-нурланиши бўйича) таъсирида компаунднинг тузилиши ҳамда сувга чидамлилик хоссаларининг сақланиши

Газ ажралиши

Мавжуд эмас

Полимер компаунд таркибига кирмаган суюқ радиоактив чиқиндилар ҳажми

умумий ҳажмнинг 1 фоиздан кўп эмас

(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 17.07.2026 й., 10/26/3901/0746-сон)
Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси