«Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонунининг 16-моддасига ва «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Регламенти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 6-моддасига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Кенгаши қарор қилади:

1. Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари сессияларида аҳоли мурожаатлари билан ишлаш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентининг вилоят, туман, шаҳарлардаги Халқ қабулхоналарининг ахборотларини, ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитишнинг намунавий тартиби иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларига 10 кун муддатда мазкур Қарор билан тасдиқланган намунавий тартибдан келиб чиқиб, Халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари сессияларида аҳоли мурожаатлари билан ишлаш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президентининг вилоят, туман, шаҳарлардаги Халқ қабулхоналарининг ахборотларини, ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитиш тартибини тасдиқлаш тавсия этилсин.

3. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати девонининг Ҳудудий вакиллик органлари фаолиятини ўрганиш маркази (Қ. Муқумов) ушбу Қарорнинг ижросини таъминлашда халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашларига ва уларнинг котибиятларига амалий ёрдам кўрсатсин.

4. Мазкур Қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг биринчи ўринбосари С. Сафоев зиммасига юклансин.

5. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.

1. Ушбу намунавий тартиб Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, «Маҳаллий давлат ҳокимияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг 2025 йил 28 январдаги КҚ-54-V-сонли Қарори билан тасдиқланган Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари сессияларида ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари мансабдор шахсларининг ҳисобот (ахборот)ларини эшитишнинг намунавий тартибига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 1 апрелдаги «Аҳоли билан мулоқот тизимини самарали ташкил қилиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-51-сон Фармонига асосан ишлаб чиқилган.

Мазкур намунавий тартиб халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари сессияларида Ўзбекистон Республикаси Президентининг вилоят, туман, шаҳарлардаги Халқ қабулхоналарининг (бундан буён матнда Халқ қабулхоналари деб юритилади) тегишли ҳудуддаги давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарлари фаолияти ҳамда мурожаатлар билан ишлаш ҳолати тўғрисидаги ахборотларини (бундан буён матнда ахборот деб юритилади), ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг аҳоли мурожаатлари билан ишлаш бўйича ҳисоботларини (бундан буён матнда ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботи деб юритилади) эшитиш тартиб-таомилларини белгилайди.

2. Халқ қабулхоналарининг ахбороти, шунингдек ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботи тегишинча халқ депутатлари вилоят, туман, шаҳар Кенгашлари (бундан буён матнда маҳаллий Кенгаш деб юритилади) сессияларида эшитилади.

Халқ депутатлари вилоят Кенгаши сессиясида туман (шаҳар) ҳокимларининг, Тошкент шаҳар Кенгаши сессиясида туман ҳокимларининг ҳисоботлари эшитилиши ҳам мумкин.

3. Халқ қабулхоналари ҳар чорак якуни бўйича кейинги ойнинг 10-санасига қадар тегишли маҳаллий Кенгашга ҳудуддаги давлат органлари ва ташкилотлар раҳбарлари фаолияти ҳамда мурожаатлар билан ишлаш ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этади.

4. Маҳаллий Кенгаш раиси Халқ қабулхонаси томонидан тақдим этилган ахборотни кўриб чиқиш учун масъул доимий комиссияни белгилайди.

Масъул доимий комиссия Халқ қабулхонаси томонидан тақдим этилган ахборотни ўрганиб чиқади ва аҳоли мурожаатларида энг кўп кўтарилган масалалар ҳамда мурожаатлар билан ишлашдаги муаммолардан келиб чиққан ҳолда ҳокимнинг, тегишли ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини маҳаллий Кенгаш сессиясида эшитиш юзасидан таклифлар тайёрлайди.

5. Ҳокимнинг ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини маҳаллий Кенгаш сессиясида эшитиш юзасидан таклифлар Кенгаш раисига тақдим этилади, унда ҳокимнинг, шунингдек қайси ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини эшитиш кўрсатилади ва бунинг зарурияти асослантирилади.

Бунда ҳокимларнинг ҳисоботи ҳар чоракда маҳаллий Кенгаш сессиясида эшитилиши шарт.

6. Ҳокимнинг ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини эшитиш маҳаллий Кенгаш иш режаларига, қарорларига, маҳаллий Кенгаш, унинг бошқа доимий комиссиялари (муваққат комиссиялари), партия гуруҳлари, шунингдек, депутатлар ташаббусига мувофиқ ўтказилиши ҳам мумкин.

7. Халқ қабулхоналари, ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари уларнинг тегишинча ахбороти (ҳисоботи) маҳаллий Кенгаш сессиясида эшитилиши тўғрисида, қоида тариқасида, камида 10 кун олдин хабардор қилинади.

Бунда ҳокимлар, ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ўзлари раҳбарлик қилаётган ҳокимлик, давлат органи томонидан аҳоли мурожаатлари билан ишлаш ҳолати бўйича ҳисоботларига доир материалларни маҳаллий Кенгаш сессияси ўтказилиш санасидан камида 5 кун олдин Кенгашга тақдим этади.

8. Маҳаллий Кенгашнинг доимий комиссияси зарур ҳолларда ҳокимларнинг ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ҳисоботларини эшитишга тайёрлаш учун ишчи гуруҳ тузиши ҳамда қўшимча ўрганишлар ўтказиши мумкин.

9. Маҳаллий Кенгашнинг доимий комиссияси ахборотга (ҳисоботга) доир материалларни ўрганиш давомида қуйидагиларни таҳлил қилади:

келиб тушган мурожаатларнинг (шу жумладан такрорий мурожаатларнинг), уларнинг ҳудудлар ва соҳалар бўйича сонини, улушини, ўсиш ва камайиш динамикасини;

ҳокимлик, ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари томонидан мурожаатларни кўриб чиқиш борасидаги фаолияти самарадорлигини, йўл қўйилган камчиликларни;

мурожаатларда кўтарилган, шу жумладан энг кўп кўтарилган масалаларнинг ҳал этилиши ҳолатини;

аҳоли мурожаатлари билан ишлаш соҳасига оид қонунчилик ҳужжатларининг ижро этилиш ҳолатини;

ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини эшитиш якуни бўйича илгари қабул қилинган маҳаллий Кенгаш қарорларининг ижроси ҳолатини.

10. Ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари ҳисоботи тегишинча ҳоким, ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари томонидан имзоланган ҳолда тақдим этилади.

11. Ҳисоботда, қоида тариқасида, қуйидагилар акс эттирилиши лозим:

а) аҳоли мурожаатлари билан ишлаш соҳасидаги давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан келиб чиқиб ҳокимликнинг, давлат органининг амалга оширадиган асосий вазифалари ва бу борада амалга оширилган ишлар:

соҳага оид қабул қилинган қонунчилик ҳужжатларининг, Ўзбекистон Республикаси Президенти раҳбарлигида ўтказилган видеоселектор йиғилишларида белгилаб берилган вазифаларнинг ижроси ҳолати;

мурожаатлар билан ишлаш бўйича махсус бўлинма (ходимлар) фаолияти;

ҳокимликнинг, давлат органининг мурожаатлар билан ишлаш соҳасидаги вазифаларини такомиллаштириш, масъулиятини ошириш бўйича кўрилаётган чоралар;

б) келиб тушган мурожаатларга доир статистик маълумотлар:

ҳисобот даврида ҳокимликка, тегишли давлат органига келиб тушган мурожаатларнинг (ариза, таклиф ва шикоятлар), шунингдек уларнинг ҳудудлар, соҳалар бўйича таҳлили ҳамда ўтган йилнинг мос даврига нисбатан солиштирмаси;

мурожаатларнинг қайси тоифадаги шахслардан (ногиронлар, кам таъминланганлар, аёллар, вояга етмаганлар, ишсиз фуқаролар, чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар, тадбиркорлар ва бошқалар) келиб тушганлиги тўғрисида маълумотлар;

ҳокимлик, давлат органи ходимлари хатти-ҳаракатларидан норози бўлиб йўлланган мурожаатлар;

д) мурожаатларни кўриб чиқилишига доир маълумотлар:

кўриб чиқилган (шу жумладан қаноатлантирилган, асоссиз деб топилган ёки тушунтириш берилган), бошқа давлат органларига юборилган, кўрмасдан қолдирилган мурожаатлар сони;

мурожаатлар билан ишлашдаги камчиликлар, қонун бузилиши ҳолатлари, кўриб чиқиш муддатларига риоя этилиши;

э) мурожаатлардаги муаммоларни ҳал этишга доир кўрилган амалий чоралар:

аҳоли томонидан мурожаатларда энг кўп кўтарилаётган тизимли муаммолар, уларнинг келиб чиқиш сабабларини ўрганиш, уларни ҳал этиш бўйича кўрилган амалий чоралар, режалаштирилган тадбирлар;

такрорий ва жамоавий тусдаги мурожаатлар ва улар билан ишлаш ҳолати;

аҳоли мурожаатларидан келиб чиқиб, қонунчиликни такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар, тизимли муаммоларни бартараф қилиш юзасидан юқори турувчи ташкилотларга киритилган таклифлар, уларнинг натижасига доир маълумотлар;

ф) фуқаролар қабули, шу жумладан сайёр ва оммавий қабуллар ўтказилгани ва аҳоли томонидан кўтарилган муаммоларни ҳал қилиш бўйича кўрилган чоралар;

г) аҳоли мурожаатларини қабул қилиш учун яратилган қулайликлар:

ишонч телефони ташкил этилганлиги ва фаолият юритиши (рақами, келиб тушган мурожаатлар, уларнинг кўриб чиқилиши);

веб-сайт ёки бошқа ахборот коммуникация-технологиялари орқали аҳоли мурожаатларини қабул қилиш имконияти яратилганлиги (келиб тушган мурожаатлар, уларнинг кўриб чиқилиши);

мурожаатлар билан ишлаш жараёнларининг рақамлаштирилганлик ҳолати;

ҳ) жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этмаганлик ҳолатлари юзасидан масъул ходимларга нисбатан кўрилган чоралар;

и) Халқ қабулхонаси томонидан киритилган талабнома, тақдимнома, кўрсатмалар ва уларнинг кўриб чиқилиши (ижро этилиши) бўйича амалга оширилган ишлар;

ж) оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқлардаги мурожаатларнинг кўриб чиқилиши, асосли мурожаатларни ҳал этиш, мурожаатлар бўйича муносабат билдириш бўйича олиб борилган ишлар;

к) қуйи турувчи ташкилотларнинг аҳоли мурожаатлари билан ишлаш борасидаги фаолиятини самарали ташкил қилиш бўйича кўрилган чоралар;

л) оммавий ахборот воситалари ёки ижтимоий тармоқлардаги расмий саҳифалар орқали мурожаатлар билан ишлаш фаолияти, ҳудудда муаммоларни ҳал қилиш бўйича кўрилган чоралар, келгусида бажариладиган ишлар ва режалар ҳақида кенг жамоатчиликка батафсил ахборот бериш ҳолати;

м) мурожаатлар билан иш олиб борувчи ходимларни ўқитиш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича кўрилган чоралар;

н) мурожаатлар билан ишлаш самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар.

12. Ҳисоботда мурожаатлар ва уларнинг кўриб чиқилишига доир маълумотлар қўшимча равишда жадвалларда, диаграммаларда кўрсатилиши мақсадга мувофиқ.

13. Халқ қабулхоналарининг ахбороти, ҳокимлар ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботлари дастлабки тарзда тегишли доимий комиссия мажлисида кўриб чиқилади.

Доимий комиссия мажлисида Халқ қабулхонаси мудири ўринбосари ахборот, шунингдек ҳисоботи эшитиладиган раҳбар ҳисобот беради.

Доимий комиссия Халқ қабулхонасининг ахбороти, ҳоким ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботи юзасидан маҳаллий Кенгашнинг қарори лойиҳасини, ҳисоботни эшитиш натижаларидан келиб чиққан ҳолда тегишли давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг фаолиятига баҳо бериш юзасидан таклифларни ва бошқа зарур материалларни тайёрлайди.

14. Халқ қабулхонасининг ахборотини, ҳоким ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини доимий комиссия мажлисида дастлабки тарзда кўриб чиқиш, ушбу масалани маҳаллий Кенгаш сессияси кун тартибига киритиш ва сессияни ўтказиш:

Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари доимий комиссиялари тўғрисидаги низом;

Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари сессияларида ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари мансабдор шахсларининг ҳисобот (ахборот)ларини эшитиш тартиби;

Халқ депутатлари Кенгашининг Регламентида белгиланган тартибда амалга оширилади.

15. Маҳаллий Кенгашнинг сессиясида Халқ қабулхонаси мудири ўринбосари ахборот, шунингдек ҳоким ҳамда тегишли давлат органи ва ташкилоти раҳбари ҳисобот беради.

Маҳаллий Кенгашнинг сессиясида Халқ қабулхонасининг жамоатчилик асосида раҳбари ахборот бериши мумкин.

16. Халқ қабулхонасининг ахборотини, ҳокимнинг ҳамда ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини эшитиш якунлари бўйича маҳаллий Кенгаш қарори қабул қилинади.

17. Маҳаллий Кенгашнинг қарорида:

ҳудуддаги аҳолидан Халқ қабулхонасига келиб тушган мурожаатлар, уларнинг соҳалар, ҳудудлар бўйича сони, ўсиш камайиш динамикаси, кўриб чиқилиши, тегишли органларга юборилиши ва бошқа масалалар;

тегишли ҳокимликка, давлат органи ва ташкилотига келиб тушган мурожаатлар, уларни кўриб чиқиш борасида, шунингдек ҳокимлик, давлат органи ва ташкилоти томонидан соҳага оид бошқа вазифаларнинг ижроси доирасида амалга оширилган ишлар, фойдаланилмаган имкониятлар, йўл қўйилган камчиликлар;

Халқ қабулхонасининг мурожаатлар билан ишлаш борасидаги фаолияти самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар;

аҳоли муаммоларини ҳал этишда «маҳалла еттилиги» билан ҳамкорликда олиб борилган ишлар ва бу борадаги камчиликлар;

ҳоким, давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ишига берилган баҳо;

ҳоким, давлат органлари ва ташкилотларининг мурожаатлар билан ишлаш борасидаги фаолиятини самарали ташкил этиш ва келгусида бажарилиши лозим бўлган долзарб масалалар юзасидан таклиф ҳамда аниқ ва муддатли топшириқлар;

бошқа давлат органлари ва ташкилотларига ҳисобот (ахборот) натижалари юзасидан бериладиган тавсия ва топшириқлар;

қарорнинг ижро этилиш муддатлари ва унинг назорати;

қарорнинг кучга кириш санаси ва эълон қилиниши назарда тутилади.

Ҳудудий давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг аҳоли мурожаатлари билан ишлаш бўйича фаолияти қониқарсиз деб топилган тақдирда, унинг юқори турувчи идорасига ушбу раҳбарнинг масъулияти ва фаолияти самарадорлигини ошириш ёки эгаллаб турган лавозимига лойиқлиги масаласини кўриб чиқиш бўйича таклифлар берилиши мумкин.

18. Маҳаллий Кенгашнинг қарори тегишли давлат органларига, зарур ҳолларда юқори турувчи орган ёки мансабдор шахсга юборилади.

19. Маҳаллий Кенгашларининг доимий комиссиялари маҳаллий Кенгаш қарорларининг ижроси ҳолатини ўрганиб боради.

20. Маҳаллий Кенгаш сессияларида Халқ қабулхонасининг ахборотини, ҳокимлар ҳамда давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарларининг ҳисоботини эшитишга тайёргарлик кўриш жараёнида тегишли материаллар белгиланган муддатларда тайёрланиши, қонунчиликка мувофиқлиги, унда кўрсатилган маълумотлар асослилиги учун маҳаллий Кенгашнинг тегишли доимий комиссияси ҳамда маҳаллий Кенгаш котибияти жавобгар ҳисобланади.

21. Намунавий тартиб бузилишида айбдор бўлган шахсларга нисбатан белгиланган тартибда жавобгарлик чоралари қўлланилиши мумкин.