27.12.2025 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3737
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Таълим сифатини таъминлаш миллий агентлиги директорининг буйруғи, 27.12.2025 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3737
Кучга кириш санаси
29.12.2025
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИ АДМИНИСТРАЦИЯСИ ҲУЗУРИДАГИ ТАЪЛИМ СИФАТИНИ ТАЪМИНЛАШ МИЛЛИЙ АГЕНТЛИГИ ДИРЕКТОРИНИНГ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БУЙРУҒИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўрта махсус таълим ташкилотларини комплекс ва махсус давлат аккредитациясидан ўтказишда баҳолаш мезонлари бўйича индикаторларни тасдиқлаш ҳақида
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 27 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3737]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 5 майдаги ПФ-76-сон «Таълим сифатини таъминлаш ва таълим хизматлари кўрсатиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармони ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 августдаги 498-сон «Ўрта махсус, касбий, олий ва олий таълимдан кейинги таълим, шунингдек, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ташкилотларини комплекс ҳамда махсус давлат аккредитациясидан ўтказиш тизимини жорий этиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ўрта махсус таълим ташкилотларини комплекс ва махсус давлат аккредитациясидан ўтказишда баҳолаш мезонлари бўйича индикаторлар иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги билан келишилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Директор Б. ЮЛДАШЕВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тошкент ш.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 19 декабрь,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Келишилди:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олий таълим, фан ва инновациялар вазири К. ШАРИПОВ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025 йил 17 ноябрь
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Таълим сифатини таъминлаш миллий агентлиги директорининг 2025 йил 19 декабрдаги 7-сон буйруғига
ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўрта махсус таълим ташкилотларини комплекс ва махсус давлат аккредитациясидан ўтказишда баҳолаш мезонлари бўйича индикаторлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I бўлим. Ўрта махсус таълим ташкилотларининг таълим дастурларини махсус давлат аккредитациясидан ўтказишда баҳолаш мезонлари бўйича
ИНДИКАТОРЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Мезон

Индикатор

1-боб. Ташкилий-бошқарув ва сифатни таъминлаш йўналиши

1.

Таълим дастурини амалга ошириш бўйича таркибий тузилма ва унинг самарали ишлаш механизмларининг мавжудлиги

Таълим дастурини амалга ошириш учун масъул бўлган таркибий тузилмани (кафедрани, бўлимни) (бундан буён матнда таркибий тузилма деб юритилади) ташкил этиш ҳамда уни моддий-техник база ва молиявий ресурслар билан таъминлаш бўйича аниқ режалар мавжуд*

Таркибий тузилманинг ваколатлари, вазифалари ва функциялари таълим дастурини самарали амалга оширишга йўналтирилган ва таълим дастури доирасида белгиланган мақсадларга уйғун тарзда аниқ белгиланган

Таркибий тузилма томонидан таълим босқичлари узлуксизлигини таъминлаш, меҳнат бозори талаблари ва технологик ўзгаришларга мувофиқ таълим дастурини такомиллаштириш механизмлари мавжуд

Таълим дастурини самарали амалга ошириш учун таркибий тузилма моддий-техник база, молиявий ва инсон ресурслари билан таъминланиб борилади ҳамда таркибий тузилманинг иш режалари мавжуд**

Таркибий тузилма томонидан таълим дастурининг таълим босқичлари узлуксизлигини таъминлаш, меҳнат бозори талаблари ва технологик ўзгаришларга мувофиқлиги ва натижадорлиги баҳоланиб, таҳлилий маълумотлар тайёрлаб борилади**

Тайёрланган таҳлилий маълумотлар асосида таркибий тузилма томонидан чора-тадбирлар режаси тизимли равишда ишлаб чиқилади, амалга оширилади ҳамда ижроси назорат қилинади**

2.

Таълим дастурини ривожлантириш ва молиявий барқарорлигини таъминлаш бўйича 3 йиллик истиқболли режанинг (бундан буён матнда истиқболли режа деб юритилади) мавжудлиги

Истиқболли режа ишлаб чиқилган ва ўрта махсус таълим ташкилотининг стратегик режаси (миссияси, стратегияси) билан мос

Истиқболли режада таълим дастури учун зарур бўлган моддий-техник база, инфратузилма, ахборот технологиялари, инсон ресурслари, молиявий манбалар ва қошида (ҳузурида) ўрта махсус таълим ташкилоти бўлган вазирлик, идора ёки олий таълим ташкилоти (бундан буён матнда юқори турувчи ташкилот деб юритилади) билан ҳамкорлик масалалари акс эттирилган ҳамда вазифаларни бажариш муддатлари ва масъул ижрочилар аниқ кўрсатилган

Истиқболли режада белгиланган вазифаларни амалга оширишга таъсир қилувчи хавф таҳлили мавжуд ҳамда ушбу хавфларни бартараф этиш бўйича муқобил чоралар белгиланган

Истиқболли режада белгиланган вазифаларнинг бажарилишини мониторинг ва таҳлил қилиш механизмлари ишлаб чиқилиб, мониторинг ва таҳлил натижалари асосида аниқланган камчиликларни тузатиш чоралари кўриб борилади**

3.

Таълим дастури доирасида сифатни ички таъминлаш механизмининг мавжудлиги ҳамда бу жараёнларда манфаатдор томонларнинг иштироки

Таълим дастурини мониторинг қилиш ва баҳолаш бўйича сифатни ички таъминлаш бўлинмаси ташкил этилган ёки масъул ходим(лар) ажратилган

Таълим дастурини ички баҳолаш тартиби ишлаб чиқилган ҳамда педагогик кенгаш муҳокамасидан ўтказилган ҳолда тасдиқланган

Юқори турувчи ташкилот масъуллари, педагоглар, ўқувчилар, шунингдек ота-оналар ва уларнинг ўрнини босувчи шахсларнинг (бундан буён матнда ота-оналар деб юритилади) таклиф ва фикр-мулоҳазалари асосида таълим дастурини такомиллаштириш ва сифатни ички таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режаси шакллантирилиб борилади**

Таълим дастурини такомиллаштириш ва сифатни ички таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режасида белгиланган вазифалар ижроси мониторинг ва таҳлил қилиниб, таълим дастури такомиллаштирилиб борилади**

Таълим дастурини такомиллаштириш ҳақидаги маълумотлар ўрта махсус таълим ташкилотининг веб-сайти ва (ёки) ижтимоий тармоқларда очиқ эълон қилиб борилади**

4.

Меҳнат бозори ва таълим эҳтиёжлари сўнгги тенденцияларини аниқлаш бўйича мониторинг тизимининг мавжудлиги

Меҳнат бозори ва таълим эҳтиёжлари, шунингдек илмий-тадқиқот тенденцияларини ўрганиш учун мониторинг ўтказиш режаси ишлаб чиқилган ва тасдиқланган

Мониторинг жараёнида педагоглар, юқори турувчи ташкилот масъуллари ва соҳа мутахассисларининг иштироки таъминланиб, меҳнат бозори ва таълим соҳасига оид маълумотлар мунтазам йиғилади ва таҳлил қилинади**

Мониторинг натижалари асосида таълим дастурини такомиллаштириш учун зарур бўлган муаммо ва камчиликлар аниқланади ҳамда таълим дастуридаги фанларга (фанларнинг мавзу(лар)ига ва мазмунига) тегишли ўзгартиришлар киритиб борилади**

Илмий-тадқиқот йўналишларидаги янгиликлар, меҳнат бозори талаблари ва таълим эҳтиёжлари асосида доимий янгиланувчи маълумотлар базаси яратиб борилади**

Меҳнат бозори ва таълим соҳасига оид маълумотлар жамоатчилик учун очиқ эълон қилиб борилади**

5.

Амалдаги таълим дастурлари бўйича ўқувчилар ўртасида сўровномалар ўтказилгани ва унинг натижалари асосида таълим дастурининг такомиллаштирилгани

Амалдаги таълим дастурини баҳолаш ва такомиллаштириш бўйича сўровнома, интервью ва фокус-гуруҳлар (бундан буён матнда сўровнома деб юритилади), уларнинг мавзулари, саволлар (масалалар) рўйхати, сўровномани ўтказиш муддатлари ҳамда масъул ижрочилар белгилаб борилади**

Ўтказиладиган сўровномалар тўғрисида ўқувчилар мунтазам хабардор қилинади ҳамда тизимли равишда уларнинг иштирокини таъминлаш чоралари кўрилади**

Сўровнома жараёнлари очиқлик, тенглик ва холислик тамойиллари асосида ташкил этилади**

Ўтказилган сўровнома натижалари масъул ижрочилар томонидан таҳлил қилиниб, ўқувчиларнинг таълим дастурини такомиллаштиришга оид таклиф ва фикр-мулоҳазалари мунтазам йиғилади**

Сўровнома натижалари бўйича таҳлилий ҳисобот тайёрланиб, педагогик кенгашга тақдим этиб борилади**

Тайёрланган таҳлилий ҳисобот асосида таълим дастурини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси тизимли равишда ишлаб чиқилади ва таълим дастурига зарур ўзгартиришлар киритиб борилади**

Сўровнома натижалари ва улар асосида амалга оширилган ўзгаришлар ҳақида маълумотлар ўрта махсус таълим ташкилотининг веб-сайти ва (ёки) ижтимоий тармоқларда очиқ эълон қилиб борилади**

2-боб. Таълим дастурлари йўналиши

6.

Таълим дастурининг мақсади, натижаларининг белгилангани, давлат таълим стандарти (бундан буён матнда ДТС деб юритилади) ва миллий малакалар рамкаси (бундан буён матнда ММР деб юритилади) талабларига мувофиқлиги

Таълим дастурини ишлаб чиқиш бўйича юқори турувчи ташкилот масъуллари, педагоглар ва соҳа мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ (бундан буён матнда ишчи гуруҳ деб юритилади) ташкил этилган

Ишчи гуруҳ томонидан таълим дастурининг мақсадлари, компетенциялари ҳамда кутилган ўқув натижалари белгиланган

Таълим дастури ДТС, ММР, касбий стандарт(лар) (ёки малака талаблари) ҳамда меҳнат бозори талабларига мослиги бўйича таҳлил қилинган

Таҳлил натижалари асосида таълим дастурининг мақсадлари, компетенциялари ҳамда кутилган ўқув натижалари аниқлаштирилган ҳамда муаммо ва камчиликлар юзасидан хулосалар тайёрланган

Таълим дастурининг мақсади ва натижалари ДТС ва ММР талабларига мувофиқлиги таъминланган

7.

Манфаатдор томонлар иштирокида таълим дастурининг белгиланган тартибда ишлаб чиқилгани ва тасдиқлангани

Ишчи гуруҳ аъзолари томонидан таълим дастури лойиҳаси ишлаб чиқилган

Таълим дастури лойиҳаси юқори турувчи ташкилот масъуллари, педагоглар ва соҳа мутахассисларининг таклиф ва фикр-мулоҳазалари асосида таълим дастурига ўзгартиришлар киритилган

Таълим дастури ДТС, ММР ва касбий стандарт(лар)га (ёки малака талаблари) мувофиқ тасдиқланган*

8.

Таълим дастурининг давомийлиги, фанларнинг узвийлиги ва узлуксизлигининг таъминлангани

Таълим дастурининг давомийлиги (умумий соатлар, ўқиш муддати) ушбу дастурнинг мақсадлари ва кутилган ўқув натижаларига мувофиқ равишда белгиланган

Ўқув режадаги фанларнинг кетма-кетлиги ва узлуксиз таълим тизимига (ўрта махсус ва олий таълим) мувофиқлиги таъминланган

Фанлар учун ажратилган соатлар, фанлардаги назарий, амалий, лаборатория ва семинар машғулотлари ҳамда мустақил иш (бундан буён матнда фанларнинг таркибий қисмлари деб юритилади) кетма-кетлиги давомийлик, узлуксизлик ва кутилган ўқув натижаларига мос равишда ишлаб чиқилган

Фанларнинг таркибий қисмлари ўртасида ўзаро интеграция таъминланган

Таълим дастурини қайта кўриб чиқиш жараёнида фанларнинг таркибий қисмларининг ўзаро узвийлиги ва узлуксизлиги доимий таҳлил қилинади ҳамда такомиллаштирилади**

9.

Амалдаги таълим дастурларининг тизимли равишда мониторинги юритилгани ҳамда унинг самарадорлигини ошириш ва такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларнинг амалга оширилгани

Таълим дастурининг самарадорлигини баҳолаш тартиби ва мезонлари ишлаб чиқилган**

Таълим дастури бўйича тизимли мониторинг ва таҳлил жараёнлари амалга ошириб борилади**

Мониторинг жараёнида юқори турувчи ташкилот масъуллари, ўқувчилар, ота-оналар, битирувчилар ҳамда соҳа мутахассисларининг иштироки тизимли равишда йўлга қўйилади**

Мониторинг натижалари таҳлил қилиниб, таълим дастурининг самарадорлиги ва кутилган ўқув натижаларига мослиги баҳолаб борилади ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар режаси шакллантириб борилади**

Чора-тадбирлар режасида белгиланган вазифалар ижроси таҳлил қилиниб, фанларнинг таркибий қисмларининг мазмуни ҳамда баҳолаш тартиби ва мезонларига зарур ўзгартиришлар киритиб борилади**

3-боб. Ўқув жараёнини ташкил этиш ва ўқув натижаларини баҳолаш йўналиши

10.

Ишчи ўқув режа ва дастурларининг белгиланган талабларга мувофиқ ишлаб чиқилгани

Ишчи ўқув режа ва фан дастурлари белгиланган тартибда ишлаб чиқилган ва тасдиқланган*

Ишчи ўқув режа (ўқув режа) (бундан буён матнда ишчи ўқув режа деб юритилади) ва дастурларни ишлаб чиқишда ДТС талаблари ва юқори турувчи ташкилот масъуллари томонидан берилган таклиф ва фикр-мулоҳазалар инобатга олинган

Ишчи ўқув режадаги ўқув (иш) юкламаларида фанларнинг таркибий қисми ўртасида мутаносиблик таъминланган

Ишчи ўқув режа ва фан дастурлари меҳнат бозори ва таълим эҳтиёжларига мувофиқлаштирилган

11.

Ўқув жараёнининг таълим дастурида белгиланган ўқув натижаларига эришишга йўналтирилгани

Ўқув жараёни юқори турувчи ташкилот билан ҳамкорликда меҳнат бозоридаги замонавий эҳтиёжлар ва соҳанинг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда режалаштирилган

Ишчи ўқув режа бўйича ўқув машғулотлари (дарс) жадвали ўқув жараёни графигига мувофиқ ишлаб чиқилган ва амалиётга жорий қилинган**

Ишчи ўқув режа бўйича ўқув жараёнини ташкил этишда фанларнинг ўзаро узвийлиги ва узлуксизлиги таъминланган**

Ўқув жараёнини ташкил этиш учун зарур бўлган ўқув-услубий ресурслар ва ахборот-коммуникация технологияларидан (бундан буён матнда АКТ деб юритилади) фойдаланиб борилади**

Ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан таълим дастурининг кутилган ўқув натижаларига эришиш таъминлаб борилади ҳамда кутилган ўқув натижаларига эришиш даражаси таҳлил қилиб борилади**

12.

Ўқув жараёнининг доимий баҳолаб борилиши ва такомиллаштиришга қаратилгани

Ўқув жараёнини баҳолаш, таҳлил қилиш ва такомиллаштириш тартиби ишлаб чиқилган

Ўқув жараёнини баҳолаш, таҳлил қилиш ва такомиллаштириш тартибида белгиланган даврийликда (ойлик, семестр, йиллик) ўқув жараёнини баҳолаш ва таҳлил қилиш амалга оширилади**

Ўқув жараёнини баҳолаш жараёнига юқори турувчи ташкилот масъуллари, ўқувчилар, битирувчилар, педагоглар ва соҳа мутахассислари мунтазам жалб этилади, уларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазалари ҳужжатлаштирилган ҳолда таҳлил қилиб борилади**

Баҳолаш натижалари бўйича аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар режаси тизимли равишда ишлаб чиқилади, ижро мониторинги юритилади ҳамда ўқув жараёни баҳоланади, таҳлил қилинади ва белгиланган даврийликда (ойлик, семестр, йиллик) такомиллаштириб борилади**

13.

Амалдаги таълим дастурлари бўйича ўқув жараёнида илғор педагогик технологияларнинг қўлланилгани ва тегишли самарадорликка эришилгани

Таълим дастурида белгиланган ўқитиш усуллари, педагогик технологиялар, фанларнинг таркибий қисмлари мазмуни кутилган ўқув натижаларига эришишни таъминлашга йўналтирилган ҳолда илғор педагогик ва инновацион таълим технологиялар доимий равишда қўлланилади**

Ўқитиш усуллари, педагогик технологияларнинг қамрови, илғор педагогик технологияларни жорий этиш тенденциялари ва мураккаблик даражаси таълим дастурининг даражаси ва ўқувчиларнинг эҳтиёжларига мос равишда белгиланган**

Илғор ўқитиш усуллари ва педагогик технологияларни қўллашнинг самарадорлиги бўйича мониторинг ва таҳлил олиб борилади, мониторинг ва таҳлил натижасида аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш мақсадида педагогларнинг касбий салоҳияти ошириб борилади**

Мониторинг, таҳлил ва педагогларнинг касбий салоҳиятини ошириш натижалари асосида педагогик технологиялар доимий равишда янгиланади ҳамда такомиллаштирилади**

Илғор педагогик технологияларнинг қўлланилиши ва уларнинг самарадорлиги бўйича йиллик таҳлилий ҳисобот тайёрланади ва педагогик кенгаш томонидан кўриб чиқилади**

14.

Таълим дастури доирасида ўқувчилар билимининг шаффоф ва холис баҳоланиши, баҳолаш жараёнларининг ўқув натижаларига мувофиқлиги

Таълим дастури доирасида ўқувчиларнинг билим, кўникма ва компетенцияларини баҳолаш жараёнлари бўйича тартиб, қоидалар, мезонлар ва усуллар (бундан буён матнда баҳолаш тартиби деб юритилади) ишлаб чиқилган

Баҳолаш тартиби ўқув жараёни бошланишидан олдин ўқувчиларга маълум қилиб борилади**

Баҳолаш жараёнларига юқори турувчи ташкилот масъуллари ва педагоглар, шунингдек кузатувчи сифатида ота-оналар, битирувчилар ва (ёки) жамоатчилик вакиллари жалб этиб борилади**

Таълим дастури доирасида ўқувчиларнинг билим, кўникма ва компетенцияларини баҳолаш жараёнида холислик, шаффофлик ва академик ҳалоллик таъминланган**

Баҳолаш натижалари рақамли платформалар, якуний давлат аттестация комиссиясининг баҳолаш баённомаларида тизимли равишда акс эттирилади, юритилади ҳамда сақланади**

Баҳолаш жараёнининг таълим дастурига мослиги тизимли ва мунтазам мониторинг қилинади, таҳлил юритилади ҳамда мониторинг ва таҳлил натижалари ўқувчилар ва ота-оналарга тақдим этилади**

15.

Ўқувчиларнинг баҳолаш натижалари бўйича фикр-мулоҳазаларини олиш имконияти мавжудлиги

Ўқувчиларнинг баҳолаш натижалари юзасидан таклифлари, фикр-мулоҳазалари ва шикоятларини йиғиш, кўриб чиқиш ва таҳлил қилиш бўйича тартиб ишлаб чиқилган ҳамда масъул ижрочилар белгиланган

Ишлаб чиқилган тартибда шикоят бериш шакллари, муддатлари, уларни кўриб чиқиш тартиби ва қарор қабул қилиш механизми аниқ белгиланган

Таклифлар, фикр-мулоҳазалар ва шикоятлар ўқувчилар учун қулай шароитларда ва уларнинг эҳтиёжларига мос шакллар орқали қабул қилинади ҳамда уларни кўриб чиқиш жараёни очиқлик, ҳисобдорлик, шаффофлик ва манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаслик тамойилларига асосан амалга оширилади**

Баҳолаш жараёни ва натижалари бўйича ўқувчиларнинг шикоятлари ўрта махсус таълим ташкилотининг апелляция комиссияси томонидан кўриб чиқилади ва тизимли равишда таҳлил қилинади**

Таҳлил натижалари бўйича ҳисоботлар мунтазам тайёрланади ва баҳолаш жараёнини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилади, шунингдек баҳолаш тартиби ва мезонларига зарур ўзгартиришлар киритиб борилади**

4-боб. Ўқувчилар фаолияти йўналиши

16.

Таълим дастури бўйича қабул талаблари аниқ белгилангани, ўқишга қабул қилиш шаффоф тарзда йўлга қўйилгани

Таълим дастури бўйича ўқишга қабул қилиш тартиби белгиланган ва ҳужжатлаштирилган бўлиб, абитуриентлар ва уларнинг ота-оналарига қабул жараёни билан боғлиқ маълумотларнинг очиқлиги таъминланган**

Таълим дастури бўйича қабул талабларини белгилашда таълим ва меҳнат бозори эҳтиёжлари ҳамда битирувчиларнинг қизиқишлари ҳақида таҳлил ва маълумотлар мавжуд

Қабул ва апелляция комиссиялари таркиби тасдиқланган, қабул жараёнида шаффофликни таъминловчи воситалар қўлланилган ва махсус хоналар ташкил этилган (онлайн рўйхатдан ўтиш, очиқ танлов комиссиялари ва бошқалар)

Қабул жараёнида адолат ва тенглик тамойиллари таъминланади, қабул қилинган абитуриентлар рўйхатлари очиқ ҳамда жамоатчиликка маълум қилиб борилади**

Қабул жараёнига оид ариза ва шикоятларни кўриб чиқиш механизми мавжуд

17.

Қабул параметрларининг таълим ташкилотининг ресурслари ва имкониятларига мос келиши

Таълим дастури бўйича қабул параметр(лар)и ўрта махсус таълим ташкилотининг инфратузилмаси, молиявий имкониятлари, аудитория, лаборатория хоналари ва ДТСларга мос равишда белгиланган

Таълим дастури бўйича қабул параметр(лар)и меҳнат бозори, ўрта махсус таълим ташкилотининг стратегик режаси (миссияси, стратегияси), педагогларнинг сони ва таркиби, уларнинг ўқув (иш) юкламаси билан уйғунлаштирилган

Таълим дастури бўйича қабул параметр(лар)ининг бажарилиш ҳолати бўйича ҳар йили таҳлиллар амалга оширилади, таҳлил натижалари асосида қабул параметрларига зарур ўзгартиришлар киритиб борилади**

18.

Ўқувчилар ўқишини кўчириш, курсдан-курсга ўтказиш, ўқишдан четлаштириш ва ўқишни қайта тиклаш (бундан буён матнда ўқувчилар ҳаракати деб юритилади) тартибининг белгилангани

Ўқувчилар ҳаракати ўрта махсус таълим ташкилотига ўқишга қабул қилиш, ўқишни кўчириш, қайта тиклаш ва ўқишдан четлаштириш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган тартибда амалга оширилади ҳамда ўқувчилар ҳаракатини амалга ошириш бўйича масъул комиссия (ёки ишчи гуруҳ) ташкил этилган**

Ўқувчилар ҳаракати бўйича буйруқлар, комиссия баённомалари ва бошқа тегишли ҳужжатлар асосли, адолатли ва шаффоф тарзда қабул қилинган ҳолда тўғри расмийлаштирилади ҳамда уларнинг ҳисоботи ва мониторинги мунтазам юритилади**

Ўқувчилар ҳаракати бўйича ўқувчиларнинг ҳуқуқлари таъминланади ҳамда ўқувчилар ва уларнинг ота-оналари жараёнлар тўғрисида хабардор қилинади, барча ўзгаришлар таълим жараёнларини бошқариш ахборот тизимларида (EMIS AL) ўз вақтида ва тўлиқ акс эттирилади**

Ўқувчилар ҳаракати бўйича шикоят бериш учун очиқ ва қулай тизим яратилган ва шикоятларни кўриб чиқиш тартиби белгиланган**

19.

Ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш ва уларга маслаҳат бериш механизмларининг мавжудлиги

Таълим дастури бўйича ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш, шу жумладан академик, психологик, ижтимоий ва касбий йўналиш бўйича маслаҳат бериш тизими режалаштирилган

Ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш ва маслаҳат хизматлари тўғрисидаги маълумотлар очиқ (веб-сайт, буклетлар, стендлар ва бошқалар орқали) ёритилган

Ўқувчилар ўқишга қабул қилинганидан сўнг уларни ишлаб чиқилган чора-тадбирлар режалари, таълим-тарбия муҳити ва таълим дастури билан таништиришга қаратилган тадбирлар тизимли ташкил этилади**

Ўрта махсус таълим ташкилотида битирувчиларни олий таълим билан қамраб олишни кенгайтириш мақсадида доимий равишда методик ва ахборот кўмаги кўрсатилади**

Ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш ва маслаҳат хизматларидан фойдаланиш бўйича маълумотлар тизимли равишда йиғилади, таҳлил қилинади, хизматлардан қониқиш даражаси ўрганилади ҳамда маслаҳат бериш тизими самарадорлиги такомиллаштирилади**

5-боб. Инсон ресурслари йўналиши

20.

Таълим дастури учун белгиланган меъёрларга мувофиқ педагог кадрлар, шунингдек, бошқарув ва ўқув-ёрдамчи ходимлар мавжудлиги ҳамда уларнинг сифат таркиби, малакаси ва мутахассислиги белгиланган талабларга мослиги

Бошқарув ходимларининг таълим соҳасида иш тажрибаси мавжуд

Бошқарув ходимларининг малака ошириш курсларида иштироки ташкиллаштирилиб, тегишли сертификатларга эга бўлиши таъминлаб борилади**

Педагог кадрларнинг сони улар дарс бераётган фанларга мос равишда таъминланган

Ўқув-ёрдамчи ходимлар сонини таълим дастурини самарали ташкил этиш учун мос даражада таъминлаш чоралари кўрилган

Таълим дастури бўйича кадрларга бўлган эҳтиёж (бўш иш ўринлари) тўғрисида тегишли олий таълим ташкилотлари ва Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг ҳудудий бўлинмаларига чиқарилган мурожаатлар ёки ижтимоий тармоқларда берилган эълонлар мавжуд**

21.

Амалдаги таълим дастурлари бўйича ўқув режадаги фанларга мос (тегишли) касбий, педагогик ва илмий компетенцияларга эга педагог кадрлар билан таъминлангани

Амалдаги таълим дастуридаги фанлар педагоглар билан таъминланган ҳамда ушбу педагогларнинг дипломи (сертификати), малака тоифаси ва соҳавий тажрибаси таълим йўналишига мос келади**

Таълим дастурига мувофиқ педагог кадрларнинг сони ўқув (иш) юкламаси асосида шакллантирилган**

Педагог кадрларни аттестациядан ўтказиш механизми мавжуд ҳамда педагог кадрлар аттестациядан ўтказиб борилади**

Педагог кадрлар таъминоти ва сифат таркибини ошириш бўйича амалий тадбирлар (танлов, тренинг, стажировка ва бошқалар) амалга ошириб борилади**

Таълим дастури бўйича хорижий педагоглар мавжуд, шунингдек хорижий давлатлар олий таълим ташкилотларида таҳсил олган ва стажировка ўтаган педагоглар мавжуд**

Таълим дастури бўйича илмий даражага эга, чет тили ва фанларни билиш даражаси тўғрисидаги миллий ёки халқаро сертификатга эга бўлган асосий штатдаги педагоглар мавжуд**

22.

Янги таълим дастурлари бўйича ўқув режадаги фанларга мос (тегишли) касбий, педагогик ва илмий компетенцияларга эга педагог кадрлар билан таъминлаш бўйича аниқ режанинг мавжудлиги

Янги таълим дастури бўйича педагог кадрларга бўлган эҳтиёж таҳлил қилинган ва педагог кадрлар билан таъминлаш режаси ишлаб чиқилган*

Янги таълим дастури бўйича педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва малака ошириш курсларига юбориш чоралари кўрилган

Педагог кадрлар билан таъминлаш режасида таълим ташкилотларининг илмий даража ёки амалий тажрибага эга бўлган педагог кадрларини дарс машғулотларига жалб қилиш назарда тутилган

Янги таълим дастури бўйича педагогик кадрлар билан таъминлаш режасининг ижросини мониторинг ва таҳлил қилишни назарда тутувчи назорат механизми ишлаб чиқилган

23.

Кадрларнинг касбий ривожланиши ва малака оширишига шароит яратилгани, моддий ва маънавий рағбатлантириш тизимининг мавжудлиги

Кадрларнинг малака ошириш курсларида иштирок этиши ҳамда олий таълим ташкилотларида стажировка ўташи бўйича графиклар ишлаб чиқилган

Кадрларни ўрта махсус таълим ташкилотининг касбий ривожлантириш тизимига мувофиқ илмий-амалий конференция, вебинарлар, семинар-тренинглар ва форумларга юбориш (иштирокини таъминлаш, ташкил этиш) чоралари кўрилган

Кадрлар малака ошириш курсларида, шунингдек стажировкада иштирок этиши графикларга мувофиқ амалга оширилади**

Ижобий натижаларга эришган кадрларни моддий ва маънавий рағбатлантириш механизми ишлаб чиқилган ҳамда ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан белгиланган тартибда амалга ошириб борилади**

Моддий ва маънавий рағбатлантириш жараёнларида шаффофлик ҳамда адолат тамойилларига доимий амал қилинади**

Кадрларни касбий ривожлантиришга қаратилган чоралар кўриб борилади ҳамда ушбу чораларнинг самарадорлиги бўйича таҳлилий ҳисоботлар мунтазам юритилади**

6-боб. Моддий-техник таъминот йўналиши

24.

Таълим ташкилотидаги ўқув ва лаборатория хоналарини таълим дастурига мослиги, ўқув хоналарининг ахборот-коммуникация технологиялари (бундан буён матнда АКТ деб юритилади) билан жиҳозлангани

Ўқув ва лаборатория хоналаридаги моддий-техник база, реактив моддалар, хомашё материаллари, реагентлар, жиҳозлар, асбоб-ускуналар таълим дастури талабларига мос*

Ўқув хоналари АКТ воситалари (компьютер, проектор, электрон доска, интернет ёки бошқалар) билан таъминланган

Ўқув ва лаборатория хоналарида рақамли таълим муҳити ва платформаларидан фойдаланиш имконияти яратилган

Ўқув ва лаборатория хоналаридан фойдаланиш самарадорлиги ва жиҳозлар ҳолати бўйича мониторинг юритилади**

Ўқув жараёнига мос ўқув ва лаборатория хоналари фаолият кўрсатади**

25.

Таълим дастурини амалга ошириш учун етарли миқдорда моддий-техник база, жиҳозлар, асбоб-ускуналар ва реактив моддалар ҳамда методик қўлланма (кўрсатма)лар билан таъминлангани

Таълим дастурини амалга ошириш учун зарур моддий-техник база, реактив моддалар, хомашё материаллари, реагентлар, жиҳозлар, асбоб-ускуналар мавжуд ҳамда ишчи ҳолатда

Жиҳоз ва асбоб-ускуналардан фойдаланиш бўйича методик қўлланмалар, кўрсатмалар ва йўриқномалар (хавфсизлик йўриқномалари, инструкциялар) мавжуд

Таълим дастури бўйича жиҳозлар ва асбоб-ускуналар сони ўқувчилар контингентидан (гуруҳ ҳажмидан) келиб чиққан ҳолда таъминланган**

Таълим дастури ва ўқувчилар сонига мос равишда лаборатория машғулотлари учун реактив моддалар миқдори (ҳажми) шакллантирилган ҳамда захира қилинган**

Реактив моддалардан фойдаланиш ҳамда уларни ҳисобдан чиқариш тартиби мавжуд ва улар юритиб (ҳужжатлаштириб) борилади**

26.

Фанлар кесимида ўқув ва ўқув-методик адабиётлар, электрон таълим ресурслари билан белгиланган талабларга мувофиқ таъминлангани

Таълим дастуридаги фанлар бўйича дарсликлар, ўқув адабиётлари, методик қўлланмалар ва электрон таълим ресурслари мавжуд

Таълим дастуридаги фанлар бўйича дарсликлар, ўқув адабиётлари, методик қўлланмалар ва электрон таълим ресурслари сони ўқувчилар контингентига мос равишда таъминланган

Фанлар бўйича дарсликлар, ўқув адабиётлари, методик қўлланмалар ва электрон таълим ресурслари доимий равишда ишлаб чиқилади ҳамда фойдаланиш учун очиқлиги таъминлаб борилади**

Ўқув адабиётлари ва методик қўлланмалар янгилаб борилади ҳамда уларни фаннинг мазмунига мослаштириш механизми жорий этиб борилади**

Таълим дастуридаги фанлар мазмунига мос замонавий (хорижий) адабиётлардан ва қўшимча материаллардан фойдаланиш имконияти яратилган

Таълим дастури бўйича ўқув қўлланмалар доимий равишда янгиланиб, фанларнинг сўнгги талабларига мос ҳолда такомиллаштириб борилади**

27.

Ўқув ва лаборатория хоналарининг таълим дастурларига мослиги, хавфсизлик қоидалари ва ўқувчилар сонидан келиб чиқиб жиҳозлангани

Ўқув ва лаборатория хоналари таълим дастурига мос ҳамда уларни жиҳозлашда ўқувчилар контингенти (гуруҳ ҳажми) инобатга олинган*

Ўқув ва лаборатория хоналарида ўқувчилар сонидан келиб чиққан ҳолда зарур ўриндиқлар ва иш жойлари мавжуд

Ўқув ва лаборатория хоналарида хавфсизлик қоидалари, техника ва ёнғин хавфсизлиги бўйича кўрсатмалар, биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш воситалари ва хавфсизлик журналлари мавжуд ҳамда эвакуация йўллари (схемалари) белгиланган

28.

Инклюзив таълим олиш учун бинолар ва жиҳозларнинг мослаштирилгани, махсус ўқув материалларининг мавжудлиги, ахборот-коммуникация воситаларидан фойдаланиш имконияти яратилгани

Ўрта махсус таълим ташкилотининг бинолари ва ўқув хоналари, шу жумладан йўлаклар, пандуслар, эшиклар ва санитария хоналари (ҳожатхоналар) ногиронлиги бўлган шахслар (ўқувчилар) учун мослаштирилган

Таълим дастури бўйича махсус ўқув материаллари (Брайл алифбосидаги китоблар, кўргазмали материаллар), махсус жиҳозлар ва ёрдамчи техник воситалар мавжуд

Инклюзив таълим учун АКТ, электрон таълим ресурслари ва дастурий таъминотдан фойдаланиш имконияти (аудио-видео ресурслар, Брайл алифбоси, субтитр ва бошқалар) яратилган

Инклюзив таълим методикаси бўйича тайёрланган ва зарур кўникмаларга эга педагог(лар) ва (ёки) психолог мавжуд

Таълим жараёнида инклюзив таълимни қўллаб-қувватловчи педагогик ва психологик ёрдам кўрсатиш тизими мавжуд**

Инклюзив таълим шароитларининг амалда қўлланиши ва самарадорлиги бўйича мониторинг олиб борилади**

29.

Ахборот-ресурс марказининг (кутубхонанинг) таълим дастурларига мос ўқув адабиётлари, компьютерлар билан таъминлангани, ўқув зали ва электрон кутубхонанинг мавжудлиги

АРМда таълим дастурига мос дарслик, ўқув ва бадиий адабиётлар мавжуд*

АРМ замонавий АКТ ва электрон қурилмалар билан жиҳозланган ва улардан фойдаланиш бўйича ўқувчиларга доимий равишда тушунтиришлар берилади**

АРМ ўқув зали, электрон кутубхонадан фойдаланиш ва интернет тармоғига уланиш имкониятлари яратилган

Электрон кутубхонанинг ахборот-кутубхона фондида таълим дастури бўйича дарсликлар, ўқув адабиётлари, ўқитиш материаллари тўплами, электрон таълим ресурслари ва мультимедиа контентлар рақамли форматда жойлаштирилган

АРМ ва электрон таълим ресурсларидан фойдаланиш тартиби қулай ва очиқ, электрон маълумотлар базасига эркин кириш таъминланган ҳамда кутубхона хизматларидан фойдаланиш самарадорлиги бўйича мониторинг юритиб борилади**

АРМ фаолияти натижалари педагогик кенгашда мунтазам муҳокама қилинади, шунингдек АРМ фаолиятини такомиллаштириш ҳамда зарур ўқув-услубий ва молиявий ресурслар билан таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режалари шакллантирилади ва ҳисобот юритиб борилади**

Кутубхона фонди мунтазам янгиланиб борилади**

30.

Рақамли таълим муҳити яратилгани (LMS, Wi-Fi зоналари, онлайн курслар, вебинарлар ва масофавий таълим имкониятлари)

Таълим дастури бўйича ўқувчилар ва педагоглар учун барқарор интернет уланиши, Wi-Fi зоналари ва рақамли қурилмалардан (компьютер синфи, ВР тизимлар, планшетлар ва бошқалар) фойдаланиш имконияти яратилган

Таълим дастури бўйича электрон таълим ресурсларини бошқариш бўйича алоҳида масъул ходим(лар) (администратор) мавжуд

Таълим дастури бўйича онлайн курслар, видео дарслар, онлайн тестлар ва бошқа рақамли контентлар мавжуд ҳамда улар амалда қўлланиб борилади**

Вебинар ва онлайн машғулотларни ўтказиш учун зарур техник ҳамда методик шароитлар яратилган, вебинарлар ва онлайн семинарлар мунтазам ташкил этилади**

LMS (learning management system) ва (ёки) таълим жараёнларини бошқариш ахборот тизимлари (EMIS AL) ҳамда рақамли платформалардан фойдаланиш бўйича педагоглар ва ўқувчилар учун ўқув-семинарлар (тренинглар, вебинарлар) ташкил этиб борилади**

LMS ва (ёки) таълим жараёнларини бошқариш ахборот тизимлари (EMIS AL) орқали таълим жараёнини ташкил этиш, баҳолаш ва мониторинг қилиш имконияти мавжуд*

31.

Таълим дастури хусусиятидан келиб чиқиб, махсус хона ёки бино ва иншоотларининг (спорт зали, стадион, мусиқа хонаси ва бошқаларнинг) мавжудлиги

Ўқувчилар сонига мос равишда буфет (ошхона) мавжуд, буфет (ошхона) санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ юритилган ҳамда буфетда (ошхонада) соғлом овқатланишга оид тавсиялар ва рационал меню йўлга қўйилган

Таълим дастури доирасида ўқишга қабул қилинган ўқувчилар сонини ҳисобга олган ҳолда дам олиш учун ўриндиқлар (айвонлар) ва соя жойлар мавжуд

Таълим дастури доирасида ўқувчилар сонидан келиб чиқиб, жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланиш учун спорт зали, спорт майдонча(лар)и ва соғломлаштириш иншоотлари мавжуд

Спорт зали, спорт майдонча(лар)и ва соғломлаштириш иншоотлари фаолият кўрсатади, уларнинг жиҳозлари техник жиҳатдан соз ҳолда сақланади ва янгиланиб борилади**

Ўрта махсус таълим ташкилотида жиҳозланган фаоллар зали мавжуд**

Бинолар (иншоотлар) хавфсизлик талабларига жавоб беради**

Инфратузилмадан фойдаланиш ҳолати ва самарадорлиги баҳоланиб, биноларнинг (иншоотларнинг) техник ҳолати бўйича йиллик мониторинг ва ҳисобот юритиб борилади**

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) мезонларни мажбурий ва умумий турларга ажратиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 августдаги 498-сон «Ўрта махсус, касбий, олий ва олий таълимдан кейинги таълим, шунингдек, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ташкилотларини комплекс ҳамда махсус давлат аккредитациясидан ўтказиш тизимини жорий этиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ амалга оширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) мажбурий ва умумий индикаторлар «мувофиқ» ёки «мувофиқ эмас» тарзида баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) мажбурий ва умумий индикаторлар бўйича мезонни баҳолаш мазкур изоҳнинг 4-кичик бандининг талабларини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги тартибда аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60 фоиз ва ундан ортиқ индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «мувофиқ»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50 фоиздан 60 фоизгача индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «қисман мувофиқ»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50 фоизгача индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «мувофиқ эмас» деб баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) мезон таркибидаги мавжуд мажбурий индикатор (мажбурий индикаторлардан бири) «мувофиқ эмас» деб топилса, умумий натижадан қатъи назар, ушбу мезон «мувофиқ эмас» деб баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5) индикаторларда назарда тутилган ўрта махсус таълим ташкилотининг ички ҳужжатларини (тартиб, низом, қоидалар, чора-тадбир режаси, мониторинг ва таҳлил натижалари) бирлаштириш (унификация қилиш) мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6) *мажбурий индикаторлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
**фақат амалдаги таълим дастурлари учун фойдаланиладиган умумий индикаторлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II бўлим. Ўрта махсус таълим ташкилотларини комплекс давлат аккредитациясидан ўтказишда баҳолаш мезонлари бўйича
ИНДИКАТОРЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Т/р

Мезон

Индикатор

1-боб. Ташкилий бошқарув фаолияти йўналиши

1.

Таълим ташкилоти фаолиятини самарали ташкил этиш ва режалаштириш, таълим сифатини таъминлаш учун молиявий ресурсларнинг мақсадли йўналтирилгани

Ўрта махсус таълим ташкилотининг фаолиятини самарали ташкил этиш ва таълим сифатини таъминлаш мақсадида ўрта махсус таълим ташкилотини ривожлантириш режасига (стратегик режаси, миссияси, стратегияси) (бундан буён матнда ривожлантириш режаси деб юритилади) мувофиқ молиявий ресурсларни мақсадли бошқариш ва тақсимлаш тизими йўлга қўйилган

Молиявий ресурслар ўқув жараёнини режалаштириш, ташкил этиш ҳамда моддий-техник база ва инфратузилмани ривожлантириш мақсадларига мувофиқ равишда тақсимланган

Молиявий бошқарув жараёни йўлга қўйилган ҳамда йиллик молиявий режа тасдиқланган ва ижроси амалга оширилган

Йиллик молиявий режада таълим сифатини таъминлашга йўналтирилган маблағлар мақсадли ва самарали сарфланган

Йиллик молиявий режанинг ижроси бўйича мунтазам мониторинг ва таҳлил амалга оширилган ҳамда молиявий ресурслардан фойдаланиш юзасидан қарорлар мониторинг ва таҳлил натижалари асосида қабул қилинган

2.

Таълим ташкилотида Педагогик кенгаш фаолияти йўлга қўйилгани ва унинг самарадорлиги

Педагогик кенгашнинг иш режаси ва низоми, шу жумладан ваколатлари, вазифалари ва иш юритиш тартиби тасдиқланган

Педагогик кенгашнинг йиғилишлари мунтазам ўтказилган ҳамда йиғилиш қарорлари асосида чора-тадбирлар режалари ишлаб чиқилган ва ижроси назорат қилинган

Педагогик кенгаш қарорларини қабул қилишда қошида (ҳузурида) ўрта махсус таълим ташкилоти бўлган вазирлик, идора ёки олий таълим ташкилотининг (бундан буён матнда юқори турувчи ташкилот деб юритилади) масъуллари, педагоглар ва соҳа мутахассисларининг таклиф ва фикр-мулоҳазалари инобатга олинган

Педагогик кенгаш томонидан қабул қилинган қарорлар таълим сифатини ошириш, педагогларни қўллаб-қувватлаш, молиявий ресурслардан самарали ва мақсадли фойдаланиш ҳамда ўрта махсус таълим ташкилотини ривожлантириш мақсадлари учун йўналтирилган

Педагогик кенгаш фаолиятига оид маълумотлар очиқлик, ҳисобдорлик ва шаффофлик тамойилларига мувофиқ жамоатчиликка тақдим этиб борилган

3.

Таълим ташкилотини ривожлантириш режасининг ишлаб чиқилгани ва уни амалга ошириш учун ресурслар мавжудлиги, шунингдек, унинг жамоатчилик учун очиқлиги ва мониторинги юритилгани

Ривожлантириш режаси тасдиқланган ҳамда ўрта махсус таълим ташкилотини ривожлантиришнинг мақсадлари ва вазифалари, уларни амалга ошириш механизмлари, ижро муддатлари ва масъул ижрочилар белгиланган*

Ривожлантириш режасини самарали амалга ошириш учун ўрта махсус таълим ташкилотидаги барча таркибий бўлинмаларнинг (кафедраларнинг, бўлимларнинг) йиллик иш режалари тизимли равишда ишлаб чиқилган

Ривожлантириш режасини самарали амалга ошириш учун моддий-техник база, молиявий ва инсон ресурслари ажратилган ҳамда уларнинг тақсимоти ривожлантириш режасидаги мақсадлар ва вазифалар билан уйғунлаштирилган

Ривожлантириш режасининг мониторинги натижалари ҳамда юқори турувчи ташкилот масъуллари, педагоглар, ўқувчилар, битирувчилар, шунингдек ота-оналар ва уларнинг ўрнини босувчи шахсларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазалари асосида ривожлантириш режасини такомиллаштириш чоралари кўрилган

Ривожлантириш режасининг ижроси ҳамда натижалари очиқ ва шаффоф тарзда жамоатчиликка эълон қилиб борилган

4.

Таълим жараёнларини бошқариш ҳамда таълим сифатини назорат қилиш бўйича ахборот тизимининг (бундан буён матнда ахборот тизими деб юритилади) мавжудлиги ва ушбу тизимнинг таълим соҳасидаги ваколатли давлат органларининг ахборот тизимларига интеграция қилингани

Ўрта махсус таълим ташкилотида ахборот тизими (EMIS AL, LMS, электрон журнал, бошқарув платформаси ёки бошқалар) жорий этилган*

Ахборот тизимида ўқувчилар ва педагогларга оид маълумотлар, шунингдек ўқув машғулотлари (дарс) жадвали, баҳолаш ва ўқувчилар давомати бўйича маълумотларни юритиш имконияти мавжуд

Ўзаро маълумотлар алмашинувини йўлга қўйиш мақсадида ахборот тизими Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Таълим сифатини таъминлаш миллий агентлиги ва Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг ахборот тизимлари билан интеграция қилинган

Ахборот тизимини техник қўллаб-қувватлаш ва ахборот хавфсизлигини таъминлаш чоралари тизимли равишда кўрилган ҳамда ахборот тизимида фойдаланувчиларнинг самарали ва қулай ишлай олиши таъминланган

Ахборот тизимидаги маълумотларнинг аниқлиги ва ишончлилиги таъминланган ҳамда ахборот тизими ўз вақтида янгиланиб борилган ва мониторинг юритилган, шунингдек ушбу маълумотлар асосида йиллик таҳлилий ҳисоботлар тайёрлаб борилган

Тайёрланган ҳисоботлар педагогик кенгашнинг йиғилишларида муҳокама қилинган ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликларни тузатиш чоралари кўрилган

2-боб. Таълим сифатини таъминлаш йўналиши

5.

Манфаатдор томонлар билан ҳамкорликда таълим сифатини ички таъминлашнинг йўлга қўйилгани

Таълим сифатини ички таъминлаш жараёнида юқори турувчи ташкилотнинг масъуллари, педагоглар, ўқувчилар, соҳа мутахассислари, битирувчилар, шунингдек ота-оналар ва уларнинг ўрнини босувчи шахслар (бундан буён матнда манфаатдор томонлар деб юритилади) иштироки таъминланган

Манфаатдор томонлар иштирокида мунтазам тадбирлар (муҳокамалар, сўровномалар, интервьюлар, фокус-гуруҳлар ёки бошқалар) ўтказилган ҳамда уларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазалари асосида таълим сифатини ички таъминлаш тизимини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

Манфаатдор томонларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазаларини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилган чора-тадбирлар режаси асосида таълим сифатини ички таъминлаш тизими мунтазам такомиллаштирилган

Таълим сифатини ички таъминлаш тизими такомиллаштирилганлиги тўғрисидаги маълумотлар ўрта махсус таълим ташкилотининг веб-сайти ва (ёки) ижтимоий тармоқларда очиқ эълон қилиб борилган

6.

Таълим сифатини ички таъминлаш тизими самарадорлиги мунтазам таҳлил қилиб борилгани ва таҳлил натижалари асосида такомиллаштириш чораларининг кўрилгани

Ўрта махсус таълим ташкилотида таълим сифатини ички таъминлаш тизими (ички баҳолаш тартиби) ишлаб чиқилган ҳамда таълим сифатини ички таъминлаш бўлинмаси ташкил этилган ёки масъул ходим(лар) ажратилган*

Таълим сифатини ички таъминлаш тизимини ички баҳолаш тартиби амалиётга жорий этилган

Таълим сифатини ички таъминлаш тизимининг самарадорлиги доимий равишда мониторинг қилинган ва даврий (ярим йиллик ва йиллик) таҳлиллар асосида баҳолаб борилган

Мониторинг ва таҳлил натижалари асосида аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш ҳамда таълим сифатини ички таъминлаш тизимини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

Аниқланган муаммо ва камчиликлар чора-тадбирлар режасига мувофиқ ўз вақтида бартараф этиб борилган

Таълим сифатини ички таъминлаш тизими доимий равишда ички баҳолашдан ўтказилган, ички баҳолаш натижалари педагогик кенгашнинг йиғилишларида муҳокама қилинган ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Таълим сифатини таъминлаш миллий агентлигига ўз вақтида ва тўлиқ тақдим этиб борилган

7.

Ўқувчилар билимини баҳолашнинг белгиланган тартибда амалга оширилгани ва унинг ўқув натижаларига мувофиқлиги

Ўқувчиларнинг билим, кўникма ва компетенцияларини баҳолаш жараёнлари бўйича тартиб, қоидалар, мезонлар ва усуллар (бундан буён матнда баҳолаш тартиби деб юритилади) ишлаб чиқилган ҳамда таълим дастурларидаги кутилган ўқув натижалари (learning outcomes) ва фанларнинг мақсадларига мослиги таъминланган

Баҳолаш тартиби ўқув жараёни бошланишидан олдин ўқувчиларга маълум қилиб борилган

Баҳолаш жараёнида рақамли технологиялар самарали ва доимий қўлланилган ҳамда ўқувчиларнинг билим, кўникма ва компетенцияларини баҳолаш жараёнида холислик, шаффофлик ва академик ҳалоллик таъминланган

Баҳолаш натижалари рақамли платформалар, ўқувчиларнинг амалиёт кундалиги, якуний давлат аттестация (бундан буён матнда ЙДА деб юритилади) комиссиясининг баҳолаш баённомаларида тизимли равишда акс эттирилган ҳамда сақланган

Баҳолаш жараёни ва натижалари бўйича ўқувчиларнинг шикоятлари ўрта махсус таълим ташкилотининг апелляция комиссияси томонидан кўриб чиқилган ва тизимли равишда таҳлил қилинган

Шикоятлар таҳлили натижалари бўйича ҳисоботлар мунтазам тайёрланган ва баҳолаш жараёнини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган, шунингдек баҳолаш тартиби ва мезонларига зарур ўзгартиришлар киритиб борилган

8.

Битирувчилар бандлиги мониторинги юритилгани ва манфаатдор томонларнинг битирувчиларга оид фикр-мулоҳазалари мунтазам равишда таҳлил қилингани

Битирувчилар билан ишлаш бўлинмаси ёки масъул ходим(лар) фаолият юритади ҳамда унинг йиллик иш режасида белгиланган вазифаларнинг ижроси таъминланган

Меҳнат бозоридаги тенденциялар асосида ўқувчиларнинг билим, кўникма ва компетенцияларини ривожлантириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган

Битирувчиларнинг тайёргарлиги, амалий кўникмалари ва иш жойидаги самарадорлиги юзасидан иш берувчилардан таклиф ва фикр-мулоҳазалар олинган

Иш берувчиларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазалари асосида ўқув жараёни тизимли равишда такомиллаштирилган ҳамда қабул параметрлари қайта кўриб чиқилган

3-боб. Ўқувчилар фаолияти йўналиши

9.

Қабул параметрларининг таълим ташкилоти ресурслари ва имкониятларига мослиги

Қабул параметрлари ўрта махсус таълим ташкилотининг инфратузилмаси, молиявий имкониятлари, ўқув ва лаборатория хоналари, давлат таълим стандартларига мос равишда белгиланган*

Қабул параметрлари меҳнат бозори, ривожлантириш режаси, педагогларнинг сони ва таркиби, уларнинг ўқув (иш) юкламаси билан уйғунлаштирилган

Қабул параметрларининг бажарилиш ҳолати бўйича ҳар йили таҳлиллар амалга оширилган ҳамда таҳлил натижалари асосида қабул параметрларига зарур ўзгартиришлар киритиб борилган

10.

Ўқувчиларни ўқишга қабул қилиш белгиланган тартиб-қоидалар асосида тўғри ташкил қилингани ҳамда шаффоф ва адолатли амалга оширилгани

Ўқишга қабул қилиш тартиби, қабул комиссияси фаолияти, қабул мезонлари ва баҳолаш усуллари белгиланган

Ўқишга қабул қилиш тартиби, қабул мезонлари ва баҳолаш усуллари билан боғлиқ маълумотларнинг очиқлиги таъминланган

Қабул жараёнида абитуриентлар учун тенг имкониятлар яратилган ва қабул жараёнининг барча босқичлари (ҳужжат топшириш, кириш имтиҳонларини ўтказиш ва натижаларини эълон қилиш, танлов асосида ўқишга тавсия этилган ёки тавсия этилмаган абитуриентлар рўйхатини эълон қилиш ва бошқалар) очиқ ва шаффоф тарзда амалга оширилган

Қабул натижалари бўйича апелляция комиссиясига келиб тушган ариза ва шикоятлар расмийлаштирилган, кўриб чиқилган ва уларнинг ижроси назоратга олинган

Коррупциянинг олдини олиш, манфаатлар тўқнашуви хавфини камайтириш ва қабул жараёнида холисликни таъминлашга қаратилган рақамлаштирилган тизим жорий этилган

Қабул жараёни доимий равишда таҳлил қилинган ҳамда таҳлил натижалари асосида қабул жараёнини такомиллаштириш чоралари кўрилган

11.

Ўқувчилар ўқишини кўчириш, курсдан-курсга ўтказиш ва ўқишдан четлаштириш (бундан буён матнда ўқувчилар ҳаракати деб юритилади) жараёнларининг белгиланган тартибда амалга оширилгани

Ўқувчилар ҳаракати ўрта махсус таълим ташкилотига ўқишга қабул қилиш, ўқишни кўчириш, қайта тиклаш ва ўқишдан четлаштириш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган тартибда амалга оширилган ҳамда ўқувчилар ҳаракатини амалга ошириш бўйича масъул комиссия ёки ишчи гуруҳ ташкил этилган

Ўқувчилар ҳаракати бўйича буйруқлар, комиссия баённомалари ва бошқа тегишли ҳужжатлар асосли, адолатли ва шаффоф тарзда қабул қилинган ҳолда тўғри расмийлаштирилган ҳамда уларнинг ҳисоботи ва мониторинги мунтазам юритилган

Курсдан-курсга ўтказишнинг мезонлари аниқ белгиланган ҳамда курсдан-курсга ўтказиш ёки четлаштириш бўйича қарор қабул қилишда академик кўрсаткичлар ҳам ҳисобга олинган

Ўқувчилар ҳаракати бўйича ўқувчиларнинг ҳуқуқлари таъминланган ҳамда ўқувчилар ҳаракати жараёнлари ҳақида ўқувчилар ва уларнинг ота-оналари хабардор қилинган, шунингдек ўқувчилар ҳаракати бўйича барча ўзгаришлар таълим жараёнларини бошқариш ахборот тизимларида (EMIS AL) ўз вақтида ва тўлиқ акс эттирилган

Ўқувчилар ҳаракати бўйича шикоят бериш учун очиқ ва қулай тизим яратилган ва шикоятларни кўриб чиқиш жараёнлари самарали ташкил этилган

12.

Ўқувчиларни касбга йўналтириш ишлари ташкил этилгани, уларнинг меҳнат бозоридаги ва таълимнинг кейинги босқичи бўйича мавжуд имкониятлар тўғрисидаги ишончли ахборотлар билан таъминлангани

Ўрта махсус таълим ташкилотида ўқувчиларни касбга йўналтириш ва таълимни кейинги босқичда давом эттириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

Ўқувчиларга меҳнат бозоридаги бўш иш ўринлари, карьера кунлари, потенциал иш берувчилар ва касбга йўналтириш ҳамда таълимни кейинги босқичида давом эттириш бўйича маълумотлар берилган

Ўқувчиларни касбга йўналтириш бўйича иш берувчилар ва таълимни кейинги босқичида давом эттириш бўйича олий таълим ташкилотлари билан ҳамкорлик йўлга қўйилган

Ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан ўқувчилар иштирокида касбга йўналтириш ва таълимни кейинги босқичида давом эттириш бўйича тадбирларни (семинарлар, учрашувлар, маслаҳатлар, давра суҳбатлари ёки бошқалар) ўтказиб бориш йўлга қўйилган

Меҳнат бозори ва таълим соҳасига оид маълумотлар ўрта махсус таълим ташкилотининг веб-сайти ва (ёки) ижтимоий тармоқларига мунтазам жойлаштирилган ва янгиланиб борилган

13.

Ўқувчиларнинг республика ва халқаро фан олимпиадалари, танловлар, мусобақаларда (бундан буён матнда танловлар деб юритилади) иштирок этгани ҳамда уларда совриндор бўлган ўқувчиларнинг рағбатлантирилгани

Ўқувчиларнинг танловларда иштирок этишини таъминлаш юзасидан чора-тадбирлар режаси мавжуд

Ўқувчиларнинг танловлардаги иштирокини мувофиқлаштириш учун бўлинма ташкил этилган ёки масъул ходим(лар) ажратилган

Ўқувчиларни танловларга тайёрлаш бўйича тўгараклар ёки махсус курслар ташкил этилган

Ўқувчиларнинг танловлардаги иштироки бўйича мониторинг юритилган, шунингдек танловларда қатнашган ўқувчиларнинг рўйхати ва уларнинг натижалари қайд этиб борилган

Танлов натижалари асосида педагоглар ва ўқувчиларни моддий ва маънавий рағбатлантириш чоралари кўрилган

Ўқувчиларнинг танловлардаги натижалари тизимли равишда таҳлил қилинган ва танловларга тайёрлаш жараёнларини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган

14.

Битирувчиларнинг олий таълим ташкилотларига ўқишга киргани

Ўқувчиларни олий таълим билан қамровини кенгайтириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

Ўқувчиларни олий таълимга тайёрлаш бўйича курслар ва тўгараклар ташкил этилган

Ўқувчиларнинг олий таълим ташкилотларида ташкил этиладиган тадбирларда (семинарлар, учрашувлар, маслаҳатлар, давра суҳбатлари ёки бошқалар) иштироки бўйича шарт-шароитлар яратилган

Битирувчиларнинг олий таълим ташкилотларига кириш кўрсаткичлари бўйича мониторинг ва таҳлил юритиб борилган ҳамда битирувчиларни олий таълим билан қамровини кенгайтириш бўйича чоралар кўрилган*

4-боб. Ўқув жараёнини ташкил этиш йўналиши

15.

Ўқув жараёнини режалаштириш ҳужжатларини ишлаб чиқилгани ва белгиланган тартибда тасдиқлангани

Ишчи ўқув режа ва фан дастурлари, шунингдек ўқув жараёни графиги давлат таълим стандартларининг талабларига мос*

Ўқув жараёнини режалаштириш ҳужжатлари (ишчи ўқув режалар, ишчи ўқув дастурлар, ўқув жараёни графиги ва ўқув машғулотлари (дарс) жадвали) педагогик кенгашда муҳокамадан ўтказилган ҳолда тасдиқланган

Ўқув машғулотлари (дарс) жадвали ишчи ўқув режалар ва ўқув жараёни графигига мувофиқ ишлаб чиқилган

Ўқув жараёнини ташкил этиш учун ўқув-услубий ресурслар ва ахборот-коммуникация технологияларидан (бундан буён матнда АКТ деб юритилади) самарали ва мақсадли равишда фойдаланилган

16.

Педагогларнинг ўқув-меъёрий ҳужжатлари белгиланган талаб асосида ишлаб чиқилгани ва юритилиши

Педагогларнинг ўқув-меъёрий ҳужжатларини (ишчи ўқув дастури, ўқитиш материаллари) ишлаб чиқиш ва амалиётга татбиқ этиш бўйича муҳокамалар ва семинар-тренинглар ташкил этилган

Педагогларнинг ўқув-меъёрий ҳужжатлари таълим тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда педагогик кенгаш муҳокамасидан ўтказилган ҳолда ҳужжатлаштирилган

Ишлаб чиқилган ўқув-меъёрий ҳужжатлар амалиётга татбиқ этилган ҳамда ушбу ҳужжатларнинг амалда қўлланилиши доимий равишда мониторинг ва таҳлил қилинган

Мониторинг ва таҳлил натижасида ўқув-меъёрий ҳужжатларни қўллашда аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар белгиланган ва ижро этилган ҳамда шу асосида ўқув-меъёрий ҳужжатлар такомиллаштириб борилган

17.

Педагогларга ўқув юкламаларининг белгиланган нормаларга мувофиқ ажратилгани

Педагогларнинг ўқув (иш) юкламалари ўрта махсус таълим ташкилотларида педагог ходимлар иш фаолиятининг (ўқув ва педагогик юкламасининг) вақт меъёрлари ва штатлар жадвалига мувофиқ ишлаб чиқилган

Ўқув (иш) юкламаларининг тақсимотида педагогларнинг мутахассислиги, дарс берадиган фанлари, иш турлари ва вақт меъёри (соат) ҳисобга олинган*

Ўқув (иш) юкламаларнинг бажарилиш ҳолати доимий равишда мониторинг қилинган ва даврий (ойлик, ярим йиллик ва йиллик) таҳлиллар амалга оширилган ҳамда ҳисоботлар юритилган

Мониторинг ва таҳлил жараёнида аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган ҳамда ижроси таъминланган

Мониторинг ва таҳлил жараёнлари очиқ ва адолатли тарзда амалга оширилганлиги ва чора-тадбирлар режасининг ижроси таъминланганлиги бўйича маълумотлар педагогик кенгашга тақдим этилган ва муҳокама қилинган

18.

Ўқув жараёнида илғор педагогик технологиялар қўлланилгани ва тегишли самарадорликка эришилгани

Фанлар ва лаборатория машғулотларни ўқитиш жараёнида кутилган ўқув натижаларига эришишга қаратилган илғор педагогик технологиялар ва инновацион ўқитиш усуллари доимий равишда қўлланилган

Илғор педагогик технологиялар ва инновацион ўқитиш усулларининг қамрови ва мураккаблиги таълим дастурининг даражаси ва ўқувчилар эҳтиёжларига мос равишда белгиланган

Илғор педагогик технологиялар ва инновацион ўқитиш усулларини қўллаш самарадорлиги мунтазам мониторинг ва таҳлил қилиб борилган ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликлар бўйича педагогларнинг касбий салоҳиятини ошириш чоралари кўрилган

Мониторинг, таҳлил ва педагогларнинг касбий салоҳиятини ошириш натижалари асосида ўрта махсус таълим ташкилотида қўлланилаётган илғор педагогик технологиялар доимий равишда янгиланган ҳамда такомиллаштирилган

Илғор педагогик технологиялар ва инновацион ўқитиш усулларини қўллаш самарадорлиги бўйича йиллик таҳлилий ҳисобот тайёрланган ва педагогик кенгашда кўриб чиқилган

19.

Таълим ташкилотида дарс таҳлилларининг олиб борилгани ва натижаларининг муҳокама қилингани

Раҳбар ва педагог кадрлар томонидан дарс таҳлилларини амалга ошириш бўйича режа-график ишлаб чиқилган

Дарс таҳлилида илғор педагогик технологиялар, инновацион ўқитиш усуллари ва баҳолаш воситалари инобатга олинган ҳамда таҳлил жараёни турли усуллар (махсус шакл, чеклист, рубрика ёки бошқалар) асосида амалга оширилган

Дарс таҳлили натижалари педагоглар билан индивидуал ёки гуруҳ шаклида муҳокама қилинган

Дарс таҳлили натижалари таълим сифатини ички таъминлаш ҳисоботларига киритилган ва педагогик кенгашда кўриб чиқилган

Педагогик кенгашда қабул қилинган қарорларнинг бажарилиши мониторинг қилинган ҳамда аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар белгиланган ва ижроси назорат қилинган

5-боб. Инсон ресурслари йўналиши

20.

Таълим ташкилотида педагог кадрларнинг маълумоти, мутахассислиги (ихтисослиги) дарс ўтадиган фан(лар)га мослиги ва сифат таркиби

Фанлар бўйича асосий штатдаги педагоглар мавжуд ҳамда ушбу педагогларнинг дипломи (сертификати) ва малака тоифаси таълим йўналишига мос келади*

Ўқув жараёнини самарали ташкил этиш учун олий маълумотли педагог кадрлар ва амалий кўникмага эга бўлган ходимлар мавжуд

Педагог кадрлар ўзининг ихтисослиги бўйича қайта тайёрлаш ва (ёки) малака ошириш курсларини тамомлаган ҳамда дипломга (сертификатга) эга

Ўрта махсус таълим ташкилотида педагог кадрлар аттестациядан ўтиш лозимлиги тўғрисида олдиндан хабардор қилинган ҳамда уларнинг педагогик маҳорати ва психологик тайёргарлигини баҳолаш ташкил этилган

Педагог кадрларнинг мутахассислиги билан дарс берадиган фанларнинг ўзаро мослиги юзасидан мониторинг юритилган

Мониторинг натижалари асосида педагогларнинг дипломи (сертификати), малака тоифаси ва соҳавий тажрибасига мос фанлар бўйича дарс машғулотларини олиб бориши таъминланган

21.

Таълим ташкилотига педагог кадрларнинг белгиланган тартибда ишга қабул қилиш ва ишдан бўшатиш тўғри ташкил қилингани ҳамда кадрлар қўнимсизлигининг олдини олиш бўйича тегишли чоралар кўрилгани

Педагог кадрларни ишга қабул қилиш ва меҳнат шартномасини бекор қилиш жараёнлари меҳнат тўғрисидаги қонунчилик ва ўрта махсус таълим ташкилотининг ички ҳужжатлари асосида амалга оширилган ҳамда ушбу жараёнларга доир ҳужжатлар (танлов ҳужжатлари, суҳбат баённомалари, аризалар, буйруқлар ёки бошқалар) расмийлаштирилган

Педагог кадрларни ишга қабул қилиш жараёнлари очиқлик ва адолат тамойиллари ҳамда танлов (имтиҳон, суҳбат) асосида амалга оширилган

Педагог кадрлар бўйича электрон ёки қоғоз шаклдаги шахсий портфолиолар (папкалар) шакллантирилган

Педагог кадрларнинг қўнимсизлиги бўйича доимий равишда мониторинг ва таҳлил олиб борилган, шу жумладан педагог кадрлар таркибидаги ўзгаришлар динамикаси ва меҳнат шартномасини бекор қилиш сабаблари ўрганилган

Мониторинг ва таҳлил натижалари асосида чора-тадбирлар режаси ва йиллик ҳисобот ишлаб чиқилган ҳамда чора-тадбирлар режасининг ижроси таъминланган

Педагог кадрларга бўлган эҳтиёж тўғрисида олий таълим ташкилотлари ва Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг ҳудудий бўлинмаларига чиқарилган мурожаатлар ёки ижтимоий тармоқларда қилинган эълонлар мавжуд

Педагог кадрлар қўнимсизлигини олдини олиш мақсадида кадрлар захираси шакллантирилган

22.

Раҳбар ва педагог кадрлар фаолияти самарадорлигини баҳолаш тизимининг йўлга қўйилгани ҳамда уларнинг моддий ва маънавий рағбатлантирилгани

Раҳбар ва педагог кадрларнинг фаолияти самарадорлиги натижалари асосида уларни моддий ва маънавий рағбатлантириш механизми ишлаб чиқилган ҳамда ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан амалга ошириб борилган

Раҳбар ва педагог кадрларнинг фаолияти самарадорлигини баҳолаш жараёнлари ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан белгиланган даврийликда ўтказиб борилган

Баҳолаш натижалари асосида раҳбар ва педагог кадрларнинг рейтинги (самарадорлик кўрсаткичлари) шакллантирилган ҳамда расмийлаштирилган

Раҳбар ва педагог кадрларни баҳолаш ҳамда моддий ва маънавий рағбатлантириш жараёнларида шаффофлик ҳамда адолат тамойилларига амал қилинган

23.

Педагог кадрларни касбий ривожлантириш, тажрибасини оммалаштириш ва малака ошириши учун шароит яратилгани

Педагог кадрларни касбий ривожлантириш бўйича эҳтиёжларни аниқлаш юзасидан мониторинг ўтказиб борилган

Мониторинг натижалари асосида педагог кадрларнинг малака ошириш ва қайта тайёрлаш курсларида иштирок этиши бўйича графиклар ишлаб чиқилган

Малака ошириш ва қайта тайёрлаш курсларида иштирок этиш йўлга қўйилган ҳамда педагог кадрлар график асосида малака ошириш ва қайта тайёрлашга юборилган*

Педагог кадрларни ўрта махсус таълим ташкилотининг касбий ривожлантириш тизимига мувофиқ илмий-амалий конференция, вебинарлар, семинар-тренинглар ва форумларга юбориш (иштирокини таъминлаш, ташкил этиш) чоралари кўрилган

Малака ошириш ва қайта тайёрлаш курслари ҳамда касбий ривожлантириш тизими доирасида педагог кадрлар томонидан ўзлаштирилган компетенция ва илғор тажрибаларни оммалаштириш мақсадида семинар-тренинглар, маҳорат ва очиқ дарслар ташкил этилган, шунингдек «устоз — шогирд» ва менторлик тизимлари жорий этилган

24.

Ўқув жараёнларига олий таълим ташкилотлари профессор-ўқитувчиларининг жалб қилингани

Ўқув жараёнларига олий таълим ташкилотларидан профессор-ўқитувчилар жалб қилиш бўйича ҳамкорлик ҳужжатлари (меморандумлар, шартномалар) мавжуд

Олий таълим ташкилотларининг профессор-ўқитувчиларини ўқув жараёнларига жалб қилиш билан боғлиқ жараёнлар ҳужжатлаштирилган (ишга қабул қилинганлиги тўғрисида буйруқ, меҳнат шартномаси ва бошқалар) ва сақланган

Олий таълим ташкилотлари профессор-ўқитувчилари томонидан олиб борилган дарс машғулотлари мунтазам мониторинг ва таҳлил қилиб борилган

Мониторинг ва таҳлил натижалари асосида йиллик ҳисобот ишлаб чиқилган ҳамда ўқув жараёнларини такомиллаштиришда олий таълим ташкилотлари профессор-ўқитувчиларининг таклиф ва фикр-мулоҳазалари инобатга олинган

6-боб. Ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш йўналиши

25.

Ўқувчиларнинг бўш вақтини самарали ташкил қилиш учун тўгарак машғулотларининг йўлга қўйилгани ва уларнинг самарадорлиги

Тўгараклар фаолиятини ташкил этиш бўйича йиллик режа-график мавжуд, тўгарак раҳбарлари белгиланган ҳамда тўгарак дастурлари ишлаб чиқилган

Тўгарак машғулотлари йиллик режа-график асосида ўтказилган ҳамда қайднома журнали юритилган ёки электрон тизим орқали ҳисобга олинган

Тўгаракларнинг ўрта махсус таълим ташкилотидаги ўқувчиларни қамраб олиш даражаси ҳамда қамраб олинган ўқувчиларнинг тўгараклардаги иштироки бўйича доимий мониторинг амалга оширилган

Тўгараклар доирасида (мусобақалар, кўргазмалар, танловлар, лойиҳалар ёки бошқалар) ўқувчилар эришган натижалар эътироф этилган ҳамда ушбу ўқувчилар рағбатлантирилган

Тўгараклар фаолияти юзасидан ўқувчилар, ота-оналар ва педагогларнинг таклиф ва фикр-мулоҳазалари ўрганилган ҳамда тўгаракларнинг самарадорлиги таҳлил қилинган

Таҳлил натижалари асосида тўгараклар сифатини ошириш, қамровини кенгайтириш ёки янги йўналишларни жорий этиш бўйича чоралар кўрилган

26.

Ўқувчиларга етарли даражада таълим олиш ва психологик қўллаб-қувватлаш бўйича маслаҳат бериш ва карьера хизматларининг ташкил этилгани

Ўқувчилар билан ишлаш бўйича психологик қўллаб-қувватлаш бўйича маслаҳат бериш хизмати фаолияти мунтазам йўлга қўйилган

Ўқувчилар билан психологик қўллаб-қувватлаш, шахсий ривожланиш ва муаммоларни бартараф этиш бўйича суҳбатлар (тренинглар) ўтказилган

Таълим олишда қийналаётган ёки қўшимча ёрдамга муҳтож ўқувчилар билан индивидуал маслаҳатлашувлар ўтказилган

Ўқувчилар учун тенг имкониятлар яратишга қаратилган маслаҳат хизматлари ташкил этилган ва доимий равишда фаолият кўрсатган

Меҳнат бозоридаги ўзгаришлар бўйича семинарлар, бўш иш ўринлари ярмаркалари ва иш берувчилар билан учрашувлар ташкил этилган ёки уларда ўқувчилар иштироки таъминланган

Ўқувчиларга етарли даражада таълим олиш ва психологик қўллаб-қувватлаш юзасидан маслаҳат бериш хизматлари самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган ҳамда амалий чоралар кўрилган

27.

Таълим хизматлари юзасидан ўқувчилар фикр-мулоҳазаларининг мониторинг қилиниши ва унинг натижалари асосида такомиллаштириш чораларининг кўрилгани

Ўрта махсус таълим ташкилоти томонидан кўрсатиладиган таълим хизматлари бўйича сўровнома, суҳбат, электрон анкета, интервью ва фокус-гуруҳлар (бундан буён матнда сўровнома деб юритилади), уларнинг мавзулари, саволлар (масалалар) рўйхати, сўровномани ўтказиш муддатлари ҳамда масъул ижрочилар белгиланган

Таълим хизматларининг сифати юзасидан ўтказиладиган сўровномалар тўғрисида ўқувчилар мунтазам хабардор қилинган ҳамда тизимли равишда уларнинг иштирокини таъминлаш чоралари кўрилган

Сўровнома жараёнлари очиқлик, тенглик ва холислик тамойиллари асосида ташкил этилган

Ўтказилган сўровнома натижалари масъул ижрочилар томонидан таҳлил қилинган, ўқувчиларнинг таълим хизматларини такомиллаштиришга оид таклиф ва фикр-мулоҳазалар мунтазам йиғилган

Сўровнома натижалари бўйича таҳлилий ҳисоботлар тайёрланган ҳамда педагогик кенгашга тақдим этиб борилган

Сўровнома доирасида билдирилган таклиф ва фикр-мулоҳазалар ҳамда тайёрланган таҳлилий ҳисоботлар асосида таълим хизматларини такомиллаштириш чоралари кўрилган

Сўровнома натижалари ва улар асосида амалга оширилган ўзгаришлар ҳақида маълумотлар ўрта махсус таълим ташкилотининг веб-сайти ва (ёки) ижтимоий тармоқларда очиқ эълон қилиб борилган

28.

Ижтимоий ҳимояга муҳтож, имконияти чекланган ва иқтидорли ўқувчиларга шарт-шароитлар яратиш ҳамда уларни қўллаб-қувватлаш механизмларининг жорий этилгани

Ижтимоий ҳимояга муҳтож, имконияти чекланган ва иқтидорли ўқувчиларни аниқлаш ва қўллаб-қувватлаш (рағбатлантириш) механизмлари ишлаб чиқилган

Ижтимоий ҳимояга муҳтож, имконияти чекланган ва иқтидорли ўқувчиларнинг рўйхатлари шакллантирилган ҳамда улар учун индивидуал таълим траекториялари ишлаб чиқилган

Ижтимоий ёрдам, психологик қўллаб-қувватлаш, имтиёзлар, моддий ва маънавий кўмак хизматлари мавжуд

Имконияти чекланган ўқувчилар учун инклюзив таълим шароитлари (мослаштирилган хона, махсус ўқув материаллари ва кўргазмали материаллар, Брайл алифбосидаги китоблар, махсус жиҳозлар ва ёрдамчи техник воситалар) яратилган

Ўқувчиларнинг ўз иқтидорини кўрсатиши учун шарт-шароитлар яратилган ҳамда иқтидорли ўқувчиларни саралаш, қўллаб-қувватлаш ва эътироф этишда очиқлик ва шаффофлик тамойилларига амал қилинган

Ижтимоий ҳимояга муҳтож, имконияти чекланган ва иқтидорли ўқувчиларни аниқлаш ва қўллаб-қувватлаш механизмларининг самарадорлиги мониторинг қилинган ҳамда ушбу механизмлар такомиллаштирилган

29.

Ёшлар билан ишлаш самарадорлиги, ҳуқуқбузарликлар ва жиноятларнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларнинг амалга оширилгани

Ёшлар билан ишлаш, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликни олдини олиш бўйича бўлинма ташкил этилган ёки масъул ходим(лар) ажратилган ҳамда ушбу масалалар бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

Чора-тадбирлар режасига мувофиқ ўқувчилар билан тарбиявий суҳбатлар, профилактик йиғилишлар, давра суҳбатлари ва психологик тренинглар ўтказилган

Чора-тадбирлар режасининг самарадорлиги мониторинг қилинган, муаммоли ҳолатлар аниқланган ҳамда уларни бартараф этиш бўйича қўшимча чоралар кўрилган

Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, «Маҳалла еттилиги» аъзолари ва бошқа ҳамкор ташкилотлар билан профилактик тадбирлар амалга оширилган

Ҳуқуқбузарликка мойил ёки ижтимоий хавфли тоифадаги ўқувчилар билан индивидуал профилактик ишлар олиб борилган ва ҳужжатлаштирилган

Ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, спорт мусобақалари ва маданий-маърифий тадбирлар орқали уларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ишлари йўлга қўйилган

30.

Ўқувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва шикоятларини кўриб чиқиш тартибининг мавжудлиги

Ўқувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ҳамда уларнинг ариза ва шикоятларини кўриб чиқиш бўйича ички ҳужжатлар тасдиқланган

Ариза ва шикоятларни кўриб чиқиш бўйича таркибий бўлинма ташкил этилган ва (ёки) масъул ижрочилар белгиланган, шунингдек уларнинг фаолияти юзасидан ҳисоботлар юритилган

Ариза ва шикоятлар ўқувчилар учун қулай шароитларда ва уларнинг эҳтиёжларига мос шакллар орқали (қутилар, онлайн форма, психолог, масъул шахс, ишонч телефони ёки бошқалар) қабул қилиб борилган

Ариза ва шикоятлар рўйхати юритилган, уларни кўриб чиқиш муддатлари белгиланган ҳамда кўриб чиқиш жараёнлари ҳужжатлаштирилган

Ариза ва шикоятларни кўриб чиқиш жараёнлари очиқлик, ҳисобдорлик ва манфаатлар тўқнашувига йўл қўймаслик тамойилларига асосан амалга оширилган

Ариза ва шикоятларнинг таҳлили асосида ўқувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган ва ижроси юритилган

7-боб. Моддий-техник таъминот йўналиши

31.

Таълим йўналиши хусусиятидан келиб чиқиб ўқув жараёнини ташкил қилиш учун ўқувчилар контингентига мос равишда зарур бино ва иншоотлар, замонавий моддий-техник база, реагентлар ва дастурий таъминот билан таъминлангани

Ўқувчилар контингенти ва таълим дастурларига мос бино ва иншоотлар, ўқув ва лаборатория хоналари мавжуд*

Лаборатория машғулотлари учун зарур моддий-техник база, реактив моддалар, хомашё ва ёнилғи-мойлаш материаллари, реагентлар, жиҳозлар, асбоб-ускуналар ишчи ҳолатда ҳамда хавфсизлик талабларига риоя қилган ҳолда сақланган

Ўқув жараёнларига мос келадиган дастурий таъминот, симуляторлар, ўқув платформалари ва компьютер техникалари ишчи ҳолатда

Моддий-техник базанинг ҳолати бўйича мунтазам мониторинг ўтказилган ҳамда мониторинг натижалари асосида аниқланган муаммо ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан чоралар кўрилган

Ўқувчилар контингенти ва таълим дастурларига мос равишда мавжуд жиҳозлар, асбоб-ускуналар ва лаборатория ресурсларини янгилаш бўйича чора-тадбирлар амалга оширилган

32.

Ахборот-ресурс марказининг (кутубхонанинг) (бундан буён матнда АРМ деб юритилади) ўқувчилар контингентига мос ўқув ва бадиий адабиётлар, ахборот-коммуникация воситалари билан таъминлангани ҳамда унда ўқув зали ва электрон кутубхонанинг мавжудлиги

АРМда ўқувчилар контингентига мос дарслик, ўқув ва бадиий адабиётлар мавжуд*

АРМ замонавий АКТ ва электрон қурилмалар билан жиҳозланган ва улардан фойдаланиш бўйича ўқувчиларга доимий равишда тушунтиришлар берилган

АРМда ўқув зали, электрон кутубхонадан фойдаланиш ва интернет тармоғига уланиш имкониятлари яратилган

Электрон кутубхонанинг ахборот-кутубхона фондида дарсликлар, ўқув адабиётлар, ўқитиш материаллари тўплами, электрон таълим ресурслари ва мультимедиа контентлари рақамли форматда жойлаштирилган

АРМ ва электрон таълим ресурсларидан фойдаланиш тартиби қулай ва очиқ, электрон маълумотлар базасига эркин кириш таъминланган

АРМ хизматларидан фойдаланиш самарадорлиги бўйича мониторинг ва фойдаланувчилар статистикаси юритилган ва таҳлил қилиб борилган

АРМ фаолияти натижалари педагогик кенгашда мунтазам муҳокама қилинган, шунингдек АРМ фаолиятини такомиллаштириш ҳамда зарур ўқув-услубий ва молиявий ресурслар билан таъминлаш бўйича чора-тадбирлар режалари ишлаб чиқилган, ижроси таъминланган ва ҳисоботи юритиб борилган

Кутубхона фонди мунтазам янгиланиб борилган

33.

Инклюзив таълим олиш учун бинолар ва жиҳозларнинг мослаштирилгани, махсус ўқув материалларининг мавжудлиги, ахборот-коммуникация воситаларидан фойдаланиш имконияти яратилгани

Ўрта махсус таълим ташкилотининг бинолари ва ўқув хоналари, шу жумладан йўлаклар, пандуслар, эшиклар ва санитария хоналари (ҳожатхоналар) ногиронлиги бўлган шахслар (ўқувчилар) учун мослаштирилган

Таълим дастурлари бўйича махсус ўқув материаллари (Брайл алифбосидаги китоблар, кўргазмали материаллар), махсус жиҳозлар ва ёрдамчи техник воситалар мавжуд

Инклюзив таълим учун АКТ, электрон таълим ресурслари ва дастурий таъминотдан фойдаланиш имконияти (аудио-видео ресурслар, Брайл алифбоси, субтитр ёки бошқалар) яратилган

Инклюзив таълим методикаси бўйича тайёрланган ва зарур кўникмаларга эга педагог(лар) ва (ёки) психолог мавжуд

Ўқув жараёнида инклюзив таълимни қўллаб-қувватловчи педагогик ва психологик ёрдам кўрсатиш тизими мавжуд

Инклюзив таълим шароитларининг амалда қўлланиши ва самарадорлиги бўйича мониторинг олиб борилган

34.

Барча ўқув ва лаборатория хоналарида жиҳозларнинг тегишли хавфсизлик қоидалари ҳамда ўқитиш эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилгани

Ўқув ва лаборатория хоналарида жиҳозлар ва асбоб-ускуналарнинг жойлашуви ўқув машғулотларининг мазмуни ва амалиёт жараёнларига мос

Ўқув ва лаборатория хоналарида жиҳозлар меҳнатни муҳофаза қилиш, техника ва ёнғин хавфсизлиги қоидалари ҳамда санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мос равишда жойлаштирилган

Ўқув ва лаборатория хоналарида эркин ҳаракатланиш таъминланган ҳамда фавқулодда ҳолатларда эвакуация чиқиш йўллари белгиланган

Жиҳозлар ва асбоб-ускуналарни жойлаштиришда ўқувчиларнинг ёш хусусиятлари ва жисмоний имкониятлари, машғулот турлари инобатга олинган

Ўқув ва лаборатория хоналарида жиҳозлар ва асбоб-ускуналарнинг жойлашуви ўқув машғулотларининг мазмунига ва амалиёт жараёнларига мос

35.

Ўқув хоналарининг ахборот-коммуникация технологиялари билан жиҳозлангани ва рақамли таълим муҳити яратилгани

Ўқув хоналари АКТ воситалари (компьютерлар, электрон доскалар, проекторлар ёки бошқалар) билан жиҳозланган

Рақамли таълим муҳити яратиш учун зарур бўлган интернет тармоғи, Wi-Fi зоналари ва локал тармоқлар барқарор (ишчи ҳолатда)

Педагоглар ва ўқувчиларнинг электрон платформалардан фойдаланиш имконияти яратилган

АКТ воситаларидан фойдаланиш бўйича хавфсизлик техникаси ва тартиб-қоидалари ишлаб чиқилган

АКТ воситаларининг ҳолати бўйича мониторинг ўтказилган, хизмат кўрсатиш, янгилаш ва таъмирлаш ишлари амалга оширилган

Рақамли таълим муҳитидан фойдаланиш самарадорлиги бўйича таҳлиллар ўтказилган ҳамда ўқув жараёнини такомиллаштиришга қаратилган чора-тадбирлар режаси ишлаб чиқилган

36.

Таълим ташкилотида ўқувчилар контингентига мос буфет/ошхона, ўриндиқлар ва спорт майдонларининг мавжудлиги

Ўрта махсус таълим ташкилотида ўқувчилар контингентига мос равишда буфет (ошхона) мавжуд ҳамда санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мувофиқ юритилган, шунингдек буфетда (ошхонада) соғлом овқатланишга оид тавсиялар ва рационал меню йўлга қўйилган

Дам олиш учун ўриндиқлар (айвонлар) ва соя жойлар мавжуд

Ўрта махсус таълим ташкилотида ўқувчилар контингентидан келиб чиқиб, жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланиш учун спорт зали, спорт майдонча(лар)и ва соғломлаштириш иншоотлари мавжуд

Спорт зали, спорт майдонча(лар)и ва соғломлаштириш иншоотлари фаолият кўрсатади, уларнинг жиҳозлари техник жиҳатдан соз ҳолда сақланган ва янгиланиб борилган

Ўрта махсус таълим ташкилотида жиҳозланган фаоллар зали мавжуд

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1) мезонларни мажбурий ва умумий турларга ажратиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 августдаги 498-сон «Ўрта махсус, касбий, олий ва олий таълимдан кейинги таълим, шунингдек, кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ташкилотларини комплекс ҳамда махсус давлат аккредитациясидан ўтказиш тизимини жорий этиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ амалга оширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2) мажбурий ва умумий индикаторлар «мувофиқ» ёки «мувофиқ эмас» тарзида баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3) мажбурий ва умумий индикаторлар бўйича мезонни баҳолаш мазкур изоҳнинг 4-кичик бандининг талабларини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги тартибда аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60 фоиз ва ундан ортиқ индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «мувофиқ»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50 фоиздан 60 фоизгача индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «қисман мувофиқ»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50 фоизгача индикаторлар «мувофиқ» деб баҳоланса — мезон «мувофиқ эмас» деб баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4) мезон таркибидаги мавжуд мажбурий индикатор (мажбурий индикаторлардан бири) «мувофиқ эмас» деб топилса, умумий натижадан қатъи назар, ушбу мезон «мувофиқ эмас» деб баҳоланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5) индикаторларда назарда тутилган ўрта махсус таълим ташкилотининг ички ҳужжатларини (тартиб, низом, қоидалар, чора-тадбирлар режаси, мониторинг, таҳлил натижалари) бирлаштириш (унификация қилиш) мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6) *мажбурий индикаторлар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.12.2025 й., 10/25/3737/1233-сон)