Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.06-23 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 2-oktabrda hisobga olindi, hisob raqami 300]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-martdagi PF-5963-son “Oʻzbekiston Respublikasining qurilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmonlariga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.06.06-23 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1998-yil 20-martdagi 28-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.06.06-98 “Beton va temirbeton toʻgʻonlar” qurilish meʼyorlari va qoidalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2002-yil 11-dekabrdagi 73-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.06.06-98 “Beton va temirbeton toʻgʻonlar” qurilish meʼyorlari va qoidalariga kiritilgan 1-sonli oʻzgartirishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Energetika vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu buyruq 2025-yil 1-avgustdan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir v.b. Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 9-avgust,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-52-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEnergetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 26-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 29-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 27-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFanlar akademiyasining prezidenti v.v.b. S. MIRZAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 1-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 5-avgust
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv xoʻjaligi vaziri Sh. XAMRAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 12-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 9-avgustdagi 01/2-52-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.06-23 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) beton va temir-beton toʻgʻonlarni (bundan buyon matnda toʻgʻon deb yuritiladi) loyihalash, qurish va rekonstruksiya qilishga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.02.02-98 “Gidrotexnika inshootlarining zaminlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.01-97 “Gidrotexnika inshootlari. Loyihalashtirishning asosiy nizomlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.04-21 “Gidrotexnika inshootlariga yuklar va taʼsirlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.05-21 “Grunt materiallaridan toʻgʻonlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.08-21 “Gidrotexnika inshootlarining beton va temir-beton tuzilmalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.11-04 “Seysmik tumanlarda qurilish. Gidrotexnika inshootlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 26633-15 “Ogʻir va mayda toʻldiruvchili betonlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: GOST 26633-15 — Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosim fronti — bosimni qabul qiladigan suv toʻsuvchi inshootlar toʻplami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosim sathi — suv oqimi toʻsilishi natijasida hosil boʻlgan suv sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrotexnika inshootining asosi (inshoot asosi) — inshoot poydevori, suv oʻtkazmaydigan elementlar va drenaj qurilmalari tagida joylashgan yoki uni oʻz ichiga olgan, tuproqning tabiiy yoki sunʼiy ravishda hosil boʻlgan (texnogen) qatlami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuffoziya — grunt ichidagi filtrlash oqimi sababli gruntning alohida zarralarining harakatlanishi yoki ularning yuvilishi yoki grunt tarkibidagi suvda eruvchan tuzilish hosil qiluvchi minerallarning erishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon — suv sathini koʻtarish uchun suv oqimini va uning vodiysini toʻsib qoʻyadigan suvni toʻsib turuvchi inshoot.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Konstruksiyasi va texnologik maqsadidan kelib chiqib toʻgʻonlar mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan asosiy turlarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrouzel tirqishlarida (stvor) quriladigan toʻgʻonlarning turi, konstruksiyasi va oʻrnashgan joyi hamda ularni qurish uslublari variantlarini texnik-iqtisodiy jihatdan taqqoslash asosida quyidagilarni hisobga olgan holda tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlar sinfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish hududining topografik, muhandislik-geologik, gidrotexnologik, geokriologik va iqlimiy sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning qurilish va foydalanish sarflarini oʻtkazish shartlari, hududning seysmik jihati, gidrouzelning oʻzaro joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning qirgʻoq va boshqa inshootlarga tutashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish muddatlari va uning tashkil etilishi (zinapoya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy qurilish materiallarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlar va gidrouzel inshootlaridan foydalanish shartlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik talablar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Qoya boʻlmagan asoslarda toʻgʻonlar suvni chiqarib tashlash inshooti sifatida loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTegishli ravishda asoslashlar bilan bosim frontining yopiq qismlari uchun toʻgʻonlarni loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV*) — asos boʻyicha toʻgʻonning kengligi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — toʻgʻonning balandligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Qoyali asoslarda keng tirqish (stvor) boʻlganda (lch /h≥10 bu yerda lch — toʻgʻon yuqori qirrasi sathidagi xorda boʻyicha kenglik, h — toʻgʻon balandligi) betonli, gravitatsion va kontrforsli toʻgʻonlar loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTirqish (stvor) tor (lch /h ≤ 5 boʻlganda) sharoitlarda arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlarni loyihalash variantlari koʻrib chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoyatoshli asoslarda 5<lch /h <10 boʻlgan sharoitda toʻgʻonlarning gravitatsion, kontrfors, arkali-gravitatsion va arkali turlarini loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Toʻgʻonlarni loyihalashda atrof-muhitga yetkaziladigan zararni imkon qadar kamaytiruvchi tadbirlarni ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Toʻgʻonlar sinflari QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon sinfini aniqlashda uning balandligi tirqishning (stvor) eng chuqur qismidan toʻgʻon balandligigacha boʻlgan masofaga teng boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Toʻgʻonning yuqori qirrasining uzunligi quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asosda boʻlgan toʻgʻonlar uchun — bir boʻlinma uzunligiga teng deb;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda boʻlgan toʻgʻonlar uchun — bir boʻlinma uzunligiga yoki yuqori qirrasi boʻyicha toʻgʻon uzunligining 1/50 qismiga (kichik qiymat qabul qilinadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon balandligi yuqori qirra sathidan (panjara bundan mustasno) va yuqorigi qirra ostidagi inshoot tubi orasidagi farqi boʻyicha aniqlanishi (yirik yoriqlarni berkitish uchun asosdagi mahalliy chuqurliklarni, tish uskunalari bundan mustasno) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ustunning eng chuqur qismi toʻgʻon uchun asos boʻlib xizmat qiluvchi yaxlit tiqin (probka) koʻrinishida boʻlsa, bunda uning balandligi tiqin ustidan toʻgʻonning yuqori qirrasi sathigacha aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosim frontining ayrim qismlari turli koʻrinishdagi toʻgʻonlardan tashkil topgan boʻlsa, bunda ularning sinfi tirqishning (stvor) eng chuqur qismida joylashgan toʻgʻon sinfiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-chizma. Qoyali asoslar ustidagi toʻgʻonlarning asosiy koʻrinishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGravitatsion: a — yaxlit, b — keng choklar bilan, v — asos yonidagi uzunasiga tekislik bilan, g — bosimli yon qirradagi ekran bilan, d — asosdagi ankerlash bilan. Kontrforsli: j — yaxlit-kontrforsli, z — koʻp arkali, i — bosimli tekis toʻsiq bilan. Arkali: k — siqilgan tovonli, l — konturli (perimetrlangan) chok bilan, m — uch yoqlama sharnirli belbogʻlardan, n — gravitatsion ustunlar bilan, 1 — keng chok, 2 — uzunasiga boʻshliq, 3 — ekran, 4 — oldindan kuchlangan anker, 5 — kontrforslar, 6 — yaxlit kallaklar, 7 — arkali bosimli toʻsiqlar, 8 — tekis bosimli toʻsiqlar, 9 — konturli (perimetrli) chok, 10 — uch sharnirli bebogʻlar, 11 — sharnirlar, 12 — gravitatsion ustunlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-chizma. Qoyasiz asos ustidagi ortiqcha suvni chiqarib tashlaydigan toʻgʻonlarning asosiy koʻrinishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — oqova ariqli, b — chuqur ortiqcha suvni chiqarib tashlaydiganlar bilan, v — ikki qavatli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. I, II, III sinf toʻgʻonlarda hamda ularning qirgʻoqlarga tutash yerlarida inshootlar va ularning asoslari ustidan qurilish davrida boʻlganidek foydalanish davrida ham dala kuzatuvlari va tadqiqotlar olib borilishi uchun nazorat-oʻlchov uskunalari (NOʻU) oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV sinfdagi toʻgʻonlar va ularning asoslari uchun NOʻU uskunani asoslangan hollarda oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Barcha toʻgʻonlarni rekonstruksiya qilish uchun quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot holatini tizimli kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanish davrida toʻgʻon asosining mustahkamligi va xavfsizligini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfavqulodda taʼsirlar natijasida avariya vaziyati yuzaga kelishi mumkinligini va aniqlangan xavf darajasiga mos keladigan choralarni koʻrishni yengillashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish mobaynida zarur boʻlganda ishlab chiqarish shartlariga tuzatishlar kiritish hamda mazkur SHNQning 8-bandiga muvofiq tashkil etilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNazorat kuzatuvlarining hajmi ushbu SHNQ talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalanish davridagi toʻgʻonning holatini oʻrganish uchun quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha nazorat kuzatuv ishlari olib borilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlar va ularning asoslarini vertikal choʻkishlari, gorizontal bukilishlari va qiya surilishlari (faol va yaqin aloqa zonalari atrofida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosim qarshiligini va filtrlanish sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlar va ularning asoslarida kuchlanish va issiqlik kuchlanishlarining holati (betonda, armaturada, tuproqda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy va vaqtinchalik choklarning ochilishi (toʻgʻonlar va asosi oʻrtasidagi ulanish choklari ortidagi armatura kuchlanishlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tashlash inshootlari va byeflardagi oqim gidravlikasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik va boshqa dinamik taʼsirlarda toʻgʻonlarning holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlovchining mexanik va kimyoviy tarkibi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Hisoblash usullarini, modelli tadqiqotlarni takomillashtirish, betonning asosiy mexanik xususiyatlarini aniqlash uchun toʻgʻonlarda maxsus kuzatishlar amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Dala kuzatuvlari qurilish davrida, suv omborini toʻldirish hamda undan foydalanish davrlarida oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala kuzatuvlar va tadqiqotlar quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarni qurish va foydalanishning aniq shartlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarga maksimal yuk va taʼsirlarda uning mustahkamligini loyiha boʻyicha normal holatiga mos kelishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilayotgan va foydalanilayotgan toʻgʻonlardagi oʻlchanadigan miqdorlar xususiyatlarining tarkibi va nazorat qiymatlarini hamda uning qurilishi va foydalanilishining turli bosqichlari uchun toʻgʻonlarning tekshiruv boʻyicha talablarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Yetti va undan ortiq balli seysmik hududlarda joylashgan I sinf toʻgʻonlarni hamda 8 balldan kam boʻlmagan seysmik hududlarda joylashgan II sinf toʻgʻonlarni loyihalashtirishda quyidagilar koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlar va qirgʻoq tutashishlarida (seysmometrik monitoring) muhandislik-seysmometrik kuzatuvlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborining toʻgʻon ustuni yaqinidagi oʻzanida va yondosh hududlarda (seysmologik monitoring) muhandislik-seysmologik kuzatuvlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmologik kuzatuvlar zilzila taʼsiri natijasida avariya holati vujudga kelishi ehtimolini aniqlashi va choralar koʻrish uchun aniqlangan xavfning mos darajasini belgilashni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Muhandislik seysmometrik kuzatuvlarni oʻtkazish uchun zilzilalar paytida toʻgʻonlar holatni kuzatish punktlarida uning hamda qirgʻoqqa tutashgan hududlarining kinematik xususiyatlarini (siljishlar, chiziqli burchak tezliklari va tezlanishlar) oʻrganish hamda olingan maʼlumotlarni qayta ishlash imkonini beruvchi avtomatlashtirilgan uskunalar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmometrik kuzatuv punktlarining joylashish chizmasi toʻgʻonlarning dinamik hisoblari va modelga oid tadqiqotlar asosida ishlab chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning konstruksiyalariga koʻra, toʻgʻon tanasida 10÷15 uning tayanch konturida 6÷8 kuzatuv punktlari joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Toʻgʻonlar yaqinida va suv ombori qirgʻoqlarida muhandislik-seysmologik kuzatuvlarni oʻtkazish uchun markaziy maʼlumotni yigʻish va qayta ishlash punkti hamda yagona seysmologik kuzatuv xizmati bilan aloqa oʻrnatilgan avtonom seysmologik stansiyalarni bir-biridan 5 — 30 km masofada loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning joylashgan hududning muhandislik-geologik va seysmotektonik sharoitidan kelib chiqib, inshootlardan 50 — 100 km radiusli hududda seysmologik stansiyalar tarmogʻini loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik toʻlqinlarning xususiyatlarini aniqlash, suv omborini toʻldirishdan oldin va uni toʻldirish paytida hududning seysmik faolligini kuzatish, shuningdek inshoot yaqinida seysmik toʻlqinlarning tarqalish xususiyati haqidagi maʼlumotni olish maqsadida seysmologik kuzatuv punktlarini toʻgʻonlardan 3 — 8 km uzoqlikda loyihalashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmologik stansiyalarning umumiy soni 3 tadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Toʻgʻonlar holatini baholashni loyihada belgilangan maksimal yoʻl qoʻyilgan koʻrsatkichlarni toʻgʻonda joylashgan nazorat-oʻlchov asboblari koʻrsatkichlari bilan taqqoslash asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaksimal yoʻl qoʻyilgan koʻrsatkichlardan foydalangan holda toʻgʻonlarning holatini oʻrganish bilan birga, toʻgʻonlarda holati va ishlashini davriy majmuaviy tahlil qilishni, muntazam koʻz bilan (vizual) va gʻavvoslik kuzatuvlarini olib borish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Qurilish materiallariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Toʻgʻonlar hamda ularning elementlari uchun qurilish materiallari SHNQ 2.06.08-21, SHNQ 2.03.05-23 va ushbu bob talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Toʻgʻonlar va ularning elementlarining alohida qismlarida betonning, foydalanish davridagi ish sharoitlariga koʻra quyidagilarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — toʻgʻonlarning tashqi qismlari va ularning atmosfera taʼsiri ostida boʻlgan, suv omborlari suv bilan yuvilmaydigan elementlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII — suv sathining tebranishlari oraligʻida joylashgan yuqori va quyi byeflarning tashqi qismlari, shuningdek vaqti-vaqti bilan suv oqimining taʼsiriga uchraydigan toʻgʻonlar qismlari va ularning elementlari (ortiqcha suvni chiqarib tashlash inshooti, suv oʻtkazgichlar, toʻgʻondan keyingi mustahkamlangan qurilmalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-chizma. Toʻgʻonlarning tanasi zonalari boʻyicha taqsimlanishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — yopiq toʻgʻon, b — oqova suv chiqarish toʻgʻoni, I — IV — toʻgʻonlarning zonalari, III — tashqi va toʻgʻon qismi asosiga tutashgan, yuqori va quyi toʻgʻonoldi qismlar suvidan minimal foydalanish sathlaridan pastda joylashgan qismlar; IV — toʻgʻonlarning ichki qismi, I — III zonalar bilan chegaralangan va toʻgʻon ichidagi yopiq boʻshliqlarga tutashgan beton konstruksiyalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Toʻgʻonlarni loyihalashda barcha sinflardagi turli zonalarning betonlariga quyidagi 2-jadvalda keltirilgan talablarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
| 2-jadval |
Toʻgʻonning turlicha zonalari uchun betonga boʻlgan talablar | Toʻgʻon zonalari | |
beton | temir-beton | |
Siqilishga mustahkamligi boʻyicha | I, II, III, IV | I, II, III |
Choʻzilishga mustahkamligi boʻyicha | I, II, III | I, II, III |
Suv oʻtkazmasligi boʻyicha | II, III | II, III |
Sovuqqa bardoshliligi boʻyicha | I, II | I, II |
Chegaraviy choʻziluvchanlik boʻyicha | I, II, III, IV | tatbiq etilmaydi |
Suvning zararli taʼsiriga qarshi bardoshligi boʻyicha | II, III | II, III |
Suvning zararli taʼsirlariga qarshi bardoshliligi boʻyicha muallaq va oqib keluvchi loyqalar boʻlganda suv oqimi orqali ishqalanish qarshiligi, shuningdek beton yuzasi boʻyicha suvning 15 m/s va undan ortiq tezligidagi kavitatsiyaga qarshi turgʻunligi | II | II |
Betonning qotishida issiqlik chiqarishi boʻyicha | I, II, III, IV | Tegishli asoslashda taqdim etiladi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. IV sinf toʻgʻonlari uchun chegaraviy choʻzilish va issiqlik ajratish boʻyicha betonga boʻlgan talab qoʻyilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Toʻgʻonlar tashqi zonalarining qalinligi toʻgʻonlarning koʻrinishini, kuchlanganlik holatini, toʻgʻonlarning konstruktiv qismlari va elementlarining oʻlchamlarini, taʼsir etuvchi bosimning kattaligini, sutkalik harorat oʻzgarishlarining kirib borish chuqurligini hisobga olgan holda belgilanishi, shuningdek ularning qalinligi 1,5 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Toʻgʻonlar betoniga siqilishiga va oʻq choʻzilishiga, suv oʻtkazmasligiga, sovuqqa chidamliligiga, qurilish va foydalanish davrida turli zonalarda betonning haqiqiy ish sharoitlariga muvofiq differensial tarzda oʻrnatilishi, bunda ularning balandligi boʻyicha ichki va tashqi zonalar betoniga boʻlgan talablar darajasidagi farqni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Betonning siqilishga mustahkamligi va oʻq boʻylab choʻzilishi hamda suv oʻtkazmaslik boʻyicha markasiga mos keladigan betonning yoshini (qotishi davri) suv omborini qurish va toʻldirish muddatini hisobga olgan holda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamligi va suv oʻtkazmasligi boʻyicha sinfiga muvofiq toʻgʻon monolit betonining yoshini 180 d ga teng, sovuqqa bardoshlilik boʻyicha yoshini esa 28 d ga teng deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m dan ortiq va beton hajmi 50 ming m3 dan ortiq beton toʻgʻonlar uchun mustahkamlik va suv oʻtkazmaslik boʻyicha yoshi bir yilga teng deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Suv oʻtkazmaslik boʻyicha beton markasini quyidagi 3-jadvalga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
| 3-jadval |
Bosimning gradiyentida suv oʻtkazmaslik boʻyicha betonning rusumi | ||||
5 gacha | 5 — 10 | 10 — 15 | 15 — 20 | 20 — 30 |
W 2 | W 4 | W 6 | W 8 | W 10 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Suv oʻtkazmaslik boʻyicha betonning markasi bosim gradiyentlaridan kelib chiqib, SHNQ 2.06.08-21 talablariga muvofiq boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Bosim qirrasini gidroizolyatsiyani (ekran bilan) loyihalashda suv oʻtkazmaslik boʻyicha betonning markasi ekran orti gradiyentlariga bogʻliq ravishda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Davriy ravishda suv bilan yuviladigan toʻgʻonlarning qismlari va elementlari uchun (II zona) betonning suvga chidamlilik boʻyicha markasi W4 dan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Betonga choʻkindili suv oqimi taʼsiri va betonning kavitatsiyaga qarshi chidamliligi talablari qoʻyilganda, beton markasining suvga chidamlilik darajasi kamida W8 boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Zararli suv muhitida suv oʻtkazmaslik boʻyicha beton markasini QMQ 2.03.11-96ga muvofiq oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Sovuqqa bardoshlilik boʻyicha beton markasini toʻgʻonlar qurilayotgan hududning iqlim sharoitlaridan kelib chiqib va yil davomida ketma-ket tarzda muzlash va erish davrlarini hisobga olib hamda SHNQ 2.06.08-21 talablariga muvofiq belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. II zonaning betonga taʼsir etuvchi loyqali suv oqimi bilan ishqalanishiga boʻlgan qarshiligi yoki kavitatsiyaga qarshi chidamliligi, suv oʻtkazmaslik boʻyicha beton markasi W8 dan, sovuqqa bardoshliligi boʻyicha F300 dan, betonning siqilishga mustahkamligi boʻyicha sinfi esa B30 dan past boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Siqilish va choʻzilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha betonning sinflari SHNQ 2.06.08-21 talablariga muvofiq toʻgʻonlarning hisobiy qismlaridagi kuchlanish darajasiga koʻra konstruksiyalarning amaliy yuklanish vaqtini hisobga olgan holda aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlar qurilishining har bir bosqichida bir vaqtning oʻzida betonning toʻrttadan koʻp boʻlmagan sinflaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Beton hajmi 1,0 mln.m3 dan ortiq boʻlgan toʻgʻonlar betoni uchun SHNQ 2.06.08-21da siqish mustahkamligi boʻyicha oʻrnatilgan beton sinflari bilan bir qatorda sinflarning oraliq qiymatlari qabul qilinishi, bunda betonlar tavsiflari (hisobiy va normativ qarshiliklar, taranglik moduli) interpolyatsiya boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Toʻgʻonlar betonining 180 d marka yoshidagi hisobiy qarshiliklari yuklanish vaqtida talab qilinuvchi, betonning hisobiy qarshiliklari taʼsirida betonda mavjud boʻluvchi yoshini hamda toʻgʻon barpo qilinishi shartlarini hisobga olgan holda quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiqishga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRb | = | Rb4 |
| (1) |
g tcgr |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRb,ser | = | Rbt,ser |
| (11) |
g tcgr |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻzishga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRbt | = | Rbtt |
| (2) |
gtc · gr |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRb,ser | = | Rbtt, ser |
| (21) |
gtt · gr |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRb, Rbt, Rb,ser va Rbt,ser — betonning siqish va choʻzishga birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun 180 d (yoki 1 yil) marka yoshidagi hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— birinchi va ikkinchi guruh chegaraviy holatlari uchun, toʻgʻonlarni foydalanish yuklanishlari bilan yuklash vaqtiga toʻgʻonlarni mustahkamlikka boʻlgan hisoblar boʻyicha talab qilinadigan hamda mazkur SHNQning 8, 9, 10 va 11-boblariga muvofiq aniqlanuvchi betonning siqish va choʻzishga boʻlgan hisobiy qarshiliklari;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 4-jadvali orqali aniqlanadigan beton yoshining siqilishida va choʻzilishida uning mustahkamligiga taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyentlar;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyr — betonning nazorat namunalarida va toʻgʻonlar mustahkamligidagi tafovutlarni hisobga oluvchi va quyidagilarga teng etib qabul qiluvchi koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,0 — beton qorishmasini mexanizatsiyalashgan holda tayyorlashda, yetkazib berish va tarqatishda qoʻl vibratorlari bilan tarqatish va zichlashtirishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1,1 — beton qorishmasini avtomatlashtirilgan holda tayyorlash, toʻliq mexanizatsiyalashgan holda yetkazib berish, yotqizish va zichlashtirishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
| 4-jadval |
Inshootni yuklanish vaqtiga boʻlgan betonning yoshi, yil | Tashqi havoning oʻrtacha yillik harorati 0 °S va undan yuqori boʻlgan hududlar uchun gtc koeffitsiyent | gtt koeffitsiyent |
0,5 1,0 2,0 3,0 va undan ortiq | 1,0/0,9 1,1/1,0 1,15/1,10 1,20/1,15 | 1,0/0,9 1,05/1,0 1,10/1,05 1,15/1,1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Suratda 180 d lik marka yoshidagi betonning ytc va yrt koeffitsiyentlari qiymatlari, maxrajda 360 sutkalik yoshidagisi keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Seksiyalarga qirqishda yrc koeffitsiyenti tashqi havoning oʻrtacha yillik harorati 0°S va undan ortiq boʻlgan hududlar uchun boʻlgani kabi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3 I sinf toʻgʻonlar uchun yrc va yrt koeffitsiyentlarni qabul qilingan tarkibli betonlar bilan tajribaviy tadqiqotlar oʻtkazish orqali aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Beton va beton qorishmasi sinfi, monolit holga keltiriluvchi tuzilmalar betoni sinfidan (V25 dan kam boʻlmasa) past boʻlmasligi, boshqa hollarda beton va beton qorishmasi sinfi monolit tuzilma betoni sinfidan bir pogʻona baland boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Toʻgʻonlarni qurilishi uchun portlandsement, sulfatbardosh portlandsement va maʼdanli qoʻshimchalar qoʻshilgan portlandsement qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha hollarda ham klinkerdagi 3SaOA103 miqdori 8 foizdan ortiq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning suv usti va suv osti zonalari uchun (I va III zona) portlandsementning boshsa turlaridan ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi yer osti (III zona) va ichki qism uchun (IV zona) esa shlakli portlandsement qoʻllanilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. I va II sinfdagi toʻgʻonlar uchun sementga boʻlgan maxsus texnik shartlar ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200 va undan yuqori markali betonning talab qilinadigan sovuqqa chidamliligini taʼminlash, shuningdek uning zichligi va suvga chidamliligini hamda uning texnologik xususiyatlarini oshirish uchun havo chaqiruvchi (gaz hosil qiluvchi) hamda kompleks qoʻshimchalardan foydalanish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Gravitatsiyali va arkali-gravitatsiyali toʻgʻonlarning ichki zonalari uchun uchuvchi kul qoʻshilgan past sementli beton qorishmalardan hamda bostirib zichlashtirilgan (bostirilgan beton) qattiq beton qorishmalaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Umumiy konstruktiv talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Toʻgʻonlar koʻrinishini, qurilish ishlarini amalga oshirish sharoitlarini, foydalanish davomida choʻqqidan oʻtish yoʻli sifatida foydalanish shartlarini hisobga olib yopiq uning choʻqqisining kengligi va konstruksiyasi tanlanishi, bunda uning choʻqqisi kengligi 2 m dan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Yopiq toʻgʻonlar choʻqqisini yuqori byef suv sathidan koʻtarishni SHNQ 2.06.05-21ga asosan aniqlanishi, bunda ularning choʻqqisi koʻtarilishining zaxiraviy qismining miqdori, a m (parapetni hisobga olgan holda) quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI sinfli toʻgʻonlar uchun — 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII sinf uchun — 0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV sinflar uchun — 0,4.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Suvni chiqarib tashlovchi toʻgʻonlar ustunlarining oʻlchamlari quyidagilarga muvofiq belgilanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzatvorlar turi va konstruksiyasiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni chiqarib tashlaydiganlarning teshiklari oʻlchamlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanish va avariya chiqish boʻylama yoʻlaklariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻprik oraliq qurilmalar oʻlchamlari va konstruksiyalariga bogʻliq ravishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon ustunining halqasimon oʻyiq boʻyin qismining qalinligi barcha holatlarda kamida 0,8 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Yuqori byef suv toʻkiladigan toʻgʻon ustunlari choʻqqisining sathini quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopiq toʻgʻonning choʻqqisi sathini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzatvorlarning turini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzatvorlarni manyovr qilish shartlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarish va transport mexanizmlarini, koʻprik oʻtish joyining mavjudligini va uning balandligi boʻyicha oʻlchamlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlar ustunlarining yuqori sathida mazkur shartlar boʻyicha aniqlangan eng katta koʻrsatkich qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Rejada yuqori byefdan toʻgʻonlar ustunlarining koʻrinishi suvning suv chiqarib tashlash inshootiga mayin kirishini va oqimning minimal siqilishini taʼminlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzni oʻtkazib yuborish shartlari boʻlganda, toʻgʻonlar ustunining boshi uchli shaklda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Toʻgʻonlar ustunlarining rejadagi koʻrinishi va quyi byef tomonidan balandligi mustahkamlik va gidravlik sharoitlarni, koʻprik konstruksiyalari va boshqa inshootlarning joylashishini va ular ustunlarining yuqori qismini suv bosmasligini hisobga olgan holda umumiy konstruktiv talablar asosida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Toʻgʻonlarning suv chiqarish inshootlari chegaralarida joylashgan ajratuvchi va qirgʻoq tayanchlari, toʻgʻonlar ustunlarining tekislangan yuzalariga qoʻyiladigan talablarni hisobga olgan holda loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Gidroelektrostansiyalarning bosimli turbinali quvurlarini, pastki qirralari boʻylab joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli turbinali quvurlarini toʻgʻonlar tanasiga joylashtirilishi texnik-iqtisodiy hisoblash bilan asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Toʻgʻonlarning alohida qismlarining tutashishida (yopiq va stansiyali suv chiqarib tashlash qismini) toʻgʻonning bir qismini ikkinchisiga nisbatan bosimli qirrasini turtib chiqishiga yoʻl qoʻymaslik kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Toʻgʻonlarning yuqori qirrasi boʻylab boʻylama yoʻlaklarga (galereya) chiqish joyi mavjud boʻlgan vertikal quduqlar (drenajlar) koʻrinishida drenaj moslamasini koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal drenalar betonlar qavatlariga toʻgʻri keltirilgan boʻlishi, shuningdek kuzatuv shaxtalarida chiqish joyiga ega boʻlishi, toʻgʻonning seksiyalararo oraliqlarida joylashishi va bu yechimlar loyihada maxsus asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Vertikal drenaj quduqlarining diametri 10 — 30 cm, zovur oʻqlari orasidagi masofa 2-3 m boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻndalang kesimlari maydoni 400 — 800 cm2 boʻlgan gorizontal zovurlarni toʻgʻon balandligi boʻyicha har 2-3 m da joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Beton toʻgʻonlarning bosim qirrasidan drenajning oʻqigacha boʻlgan masofa adr, shuningdek boʻylama yoʻlak (galereya) yuqori qirrasigacha boʻlgan masofa quyidagi shartga asosan 2 m dan kam boʻlmagan holda tayinlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNdgn | ≤ | Icr,m |
|
adr | , |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNd — hisobiy kesim ustidagi bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIcr,m — toʻgʻon betoni uchun chegaraviy (kritik) bosim gradiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn — inshootning masʼuliyati boʻyicha, ushbu SHNQning 113-bandiga muvofiq qabul qilinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKritik gradiyent bosimining miqdori gravitatsion va massiv-kontrfors toʻgʻonlar uchun — 25, arkali, arkali-gravitatsion va koʻp arkali toʻgʻonlarning arkali bosimli toʻsiqlari uchun — 50 deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda toʻgʻonlarning asosida drenaj moslamalari loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Drenaj moslamalarni foydalanish davrida ijobiy haroratlarga ega boʻlgan beton va temir beton toʻgʻonlarning va asoslarning tanasi zonalarida joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Toʻgʻonlarning tanasida koʻndalang va boʻylama yoʻlaklar (galereya) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning balandligi boʻyicha yoʻlaklarni har 12¸25 m dan keyin joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻylama yoʻlaklardan birini toʻgʻonning butun ustki qismidan oʻtuvchi oʻz oqimi boʻyicha oqib chiqib ketishini taʼminlash uchun pastki byefning maksimal sathidan yuqorida joylashtirilishi, pastda joylashgan yoʻlaklardan suvni tortib chiqarilishi hamda barcha holatlarda quyi byefga suv chiqarish, minimal sathdan pastda amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Suv yigʻish va oʻtkazish, toʻgʻonlar betoni va choklarini zichlashtirish, NOʻU va turlicha xildagi kommunikatsiyalarni joylashtirishga moʻljallangan yoʻlaklarning kengligi 1,2 m dan hamda balandligi 2,0 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv yigʻish va oʻtkazish uchun yoʻlaklar 1:40 dan katta boʻlmagan nishab ostida suv oqib tushuvchi ariqcha tomonga loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Bir nechta qavat yoʻlaklariga ega boʻlgan toʻgʻonlarda olib chiquvchi zinapoyalar yoki lift moslamalari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoʻlaklarning pastda joylashgan qavati oʻzidan yuqorida joylashgan avariya chiqishlarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoʻylama yoʻlak bir-biridan 300 m dan koʻp boʻlmagan masofada joylashgan, kamida ikkita avariya chiqish joylariga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Toʻgʻonlarni loyihalashda ishlab chiqarish qobiliyatini oshirish maqsadida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi yuzalari minimal maydonga ega boʻlgan toʻgʻon profillarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaxtalar, zinapoya va poternalar minimal zaruriy soni, shuningdek ularning yigʻma temir-betondan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarni yiriklashtirilgan qismlarga kesik-choklar bilan qirqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma temir-beton qoʻllanishi bilan seksiyalararo choklar va kesik choklar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni chiqarib tashlash va suv oʻtkazish konstruksiyalarini beton yotqizishning asosiy hajmlaridan tashqarida, chetki qismlarda joylashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Toʻgʻonlarda gidroizolyatsiya moslamasini boʻlishi, (asfaltli shtukaturkali, quyma asfaltli, shimdirilgan bitumli, shtukaturkali maʼdanli, polimer boʻyash bilan va polimer bitumli) bunda betonning suv oʻtkazmaslik boʻyicha markasi ushbu SHNQning 22-bandi talablarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Yilning eng sovuq oyida tashqi havoning oʻrtacha oylik harorati minus 25 °C dan past boʻlganda, suv sathi oʻzgaruvchan qismlarda beton yuzasi boʻylab yengil asfalt-beton, epoksidli, toshli, koʻmirli va polivinilxloridli penoplastlarini va boshqa (issiqlik gidroizolyatsiya suv oʻtkazgichdan tashqari) moslamalarni oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Suvni oʻtkazish va suvni chiqarib tashlash inshootlarining yediriladigan va kavitatsiyaga bardoshli sirti qoplamalarining qalinligini 1,0 — 2,0 m oraliqda olinishi, bunda sirt qoplamasini betonlash bilan bir vaqtda toʻgʻon tanasiga tutashgan yon qismlarga ham beton yotqizish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Atmosfera yogʻinlari va manfiy-musbat belgilari oʻzgaruvchan haroratlar taʼsiriga uchraydigan toʻgʻonlarning tashqi qismlari uchun himoya zonasining qalinligi kamida 1,0 m etib tayinlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar toʻgʻonlarning tashqi qismlari betoniga sovuqqa chidamliligi 75 dan yuqori boʻlmagan talablar qoʻyilgan boʻlsa, ichki qism betonining sovuqqa chidamliligi ushbu talabni qondirish sharti bilan himoya zonasini ajratmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻonlarning deformatsiya choklari va ularni zichlashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Toʻgʻonlarni loyihalashda doimiy va vaqtinchalik (qurilish) deformatsiya choklari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDoimiy deformatsiya choklari ikki boshi ochiq (seksiyalararo) hamda ikki boshi yopiq boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkki boshi yopiq boʻlgan choklarni shimoliy qurilish-iqlim zonalarida quriladigan toʻgʻonlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning seksiyalari va bloklarini betonlash oʻlchamlari quyidagilarga bogʻliq ravishda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning koʻrinishi va uning balandligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGES binosi seksiyasining oʻlchamidan hamda toʻgʻonlarda suv oʻtkazuvchi teshiklar, turbinali quvurlarning joylashishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon seksiyalari choklari oraligʻidagi beton monolitligini taʼminlanishini hisobga olib qurilish hududini iqlim sharoitlariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarni qurish uslublariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzanning koʻndalang kesimi shakllari, toʻgʻon asosini geologik va geokriologik tuzilishi va deformatsiyalanishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Deformatsiya choklarini va ular orasidagi masofalarni tanlashda SHNQ 2.06.08-21 talablariga rioya qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Doimiy deformatsiya chokining kengligi toʻgʻonlarning yondosh seksiyalarining deformatsiyalari boʻyicha hisobiy maʼlumotlarni solishtirish, loyihadagi choklar konstruksiyasini, materialning deformatsiya xususiyatlarini va uning toʻldirilishi hamda toʻgʻonlar seksiyalarining bir-biriga nisbatan mustaqil siljishini taʼminlash asosida tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Doimiy deformatsiya choklari konstruksiyalarini oldindan belgilanishida ularning kengligi quyidagicha boʻlishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharoratli — 0,5 — 1 cm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlar tanasi ichida — 0,1 — 0,3 cm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlar asosining qoyasiz va yarim qoyali tuproqlaridagi toʻgʻonlarning va undan keyingi mustahkamlangan qismi poydevor plitasi chegaralarida harorat-choʻkadigan choklar — 1-2 cm uzunlikda boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Toʻgʻonlarning qoyasiz tuproqli asosida joylashgan poydevor plitasidan 5 cm dan kam boʻlmagan balandlikda oʻrnatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Doimiy deformatsiya choklarining konstruksiyalarida quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazmaslikni taʼminlovchi zichlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaylanib oʻtish orqali suvni chiqarib yuborish uchun filtrlash drenaj uskunasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchokning holatini kuzatish va zichlashtirishni taʼmirlash uchun kuzatuv shaxtalari va yoʻlaklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Toʻgʻonlarning doimiy deformatsiya choklarini zichlashtirishda quyidagilarga boʻlish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchokda joylashishi boʻyicha vertikal, gorizontal va konturlilar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyasi va materiallari boʻyicha metalldan, rezinadan va plastik massalardan tayyorlangan diafragmalar (ushbu SHNQning 5-a rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasfaltli materiallardan boʻlgan shponkalar va taglik (ushbu SHNQning 5-b rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinyeksionli (sementlash va bitumlash) (ushbu SHNQning 5-v rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va temir-betondan chorqirralar va plitalar (ushbu SHNQning 5-g rasmida keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV sinfdagi toʻgʻonlar uchun hajm sathidan past zonalaridagi suv taʼsiriga chidamli boʻlgan, yogʻochdan tayyorlangan antiseptlangan yogʻoch elementlardan (UMO) tayyorlangan zichlashtirishlar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Toʻgʻonlarning deformatsiya choklarining zichlashtirilish konstruksiyalarini loyihalashda quyidagi shartlarga rioya qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzichlashtirish materiali seksiyalar chokini hosil qiluvchi betonga bevosita tutashib turishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻrib chiqilayotgan kesimdagi beton bilan asfalt material zichlash qismidagi kuchlanishlar kattaligi oʻsha kesimdagi suvning tashqi gidrostatik bosimi kattaligidan kam boʻlmasligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton orqali zichlashtirish konturi boʻyicha filtrlanish bosimi oʻrtacha gradiyentlari ushbu SHNQning 44-bandida keltirilgan kattalikdan ortiq boʻlmasligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Toʻgʻonlarning doimiy choklariga taʼsir koʻrsatuvchi oʻrtacha bosim gradiyentini aniqlashda filtrlanishning umumiy yoʻli quyidagilarga teng qilib olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton haroratini choklar zonasidagi 6 °S gacha oʻzgarishida — diafragma va shponkalar orasidagi choklarning sementlanadigan yoki bitumlangan qismlari uzunligi boʻylab filtrlash yoʻlini hisobga olgan holda asfalt shponkalar, metall yoki rezina diafragmalarni chetlab oʻtuvchi filtrlash yoʻliga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton haroratini choklar zonasidagi 6 S dan ortiq oʻzgarishida — choklarning sementlanadigan yoki bitumlangan qismlari uzunligi boʻylab filtrlash yoʻlini hisobga olmagan holda asfalt shponkalar, metall yoki rezina diafragmalarni chetlab oʻtuvchi filtrlash yoʻliga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-chizma. Qoyali (a, b) va qoyasiz (v, g) asoslar ustida boʻlgan toʻgʻonlar doimiy deformatsiya choklaridagi zichlashtirishlar joylashish sxemalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — chok, t =0,5 — 1 cm, 2 — chok, t=0,1 — 0,3 cm, 3 — chok, t =1-2 cm, 4 — chok, t ≥5 cm, 5, 6, 7 — muvofiq ravishdagi vertikal, gorizontal va konturli zichlashishlar, 8 — drenaj uskunasi, 9 — kuzatish shaxtasi, 10 — kuzatish yoʻlagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-chizma. Toʻgʻonlarning deformatsiya choklari asosiy zichlashtirishlari sxemalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — metalldan, rezinadan va plastik massalardan tayyorlangan diafragmalar; b — asfalt materiallardan tayyorlangan shponkalar va prokladkalar; v — inyeksion (sementlash va bitumlash) zichlashtirishlar; g — beton va temir-betondan boʻlgan chorqirralar va plitalar; 1 — metall tunukalar; 2 — rezina yoki sintetik materiallardan tayyorlangan profillangan elementlar; 3 — asfaltli mastika; 4 — temir-beton plita; 5 — sementlash tizimini yigʻiluvchi quvurlari; 6 — sementlash klapanlari; 7 — temir-beton chorqirra; 8 — asfaltli gidroizolyatsion taglik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Toʻgʻon oldida suv sathi koʻtarilishidan oldin vaqtinchalik vertikal qurilish choklarini bir butun holga keltirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstunlararo choklarni massivning bir butun holga keltirish loyihaviy haroratidan kelib chiqib tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli qirrasi tomonida boʻlgan vaqtinchalik gorizontal choklarni (latundan, zanglamaydigan poʻlatdan boʻlgan) eni 15 — 20 cm va qalinligi 1,0÷1,5 mm tekis metall tunukalar bilan zichlashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV sinf toʻgʻonlar uchun zichlashtirgich sifatida yogʻochdan antiseptlangan chorqirralar yoki profillangan rezinadan yoki sintetik materiallardan tayyorlangan tasmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal qurilish choklari seksiyalararo va haroratli-choʻkish choklar bilan mustahkam tutashtirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Toʻgʻonlarni loyihalashda beton bilan toʻldiriladigan (tutashuvchi bloklar) vaqtinchalik keng choklar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeng choklarni bir butun holga keltirishning muddatlari beton massivlari va atrof-muhit oʻrtasidagi haroratni tenglashtirish, choʻkindilarni barqarorlashtirish va suv omborini toʻldirishni hisobga olgan holda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Ortiqcha suvni chiqarib tashlash, suv tushirish va suv oʻtkazish inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Toʻgʻonlarning ortiqcha suvni chiqarish front uzunligini, yuzaki va quyi suv chiqarish inshootlari oraliqlarining oʻlchamlari hamda sonini QMQ 2.06.01-97ga muvofiq, asosiy hisobiy holatning suvni chiqarib tashlash sarfi tezligi va ushbu geologik sharoitlarda yoʻl qoʻyilgan suv oqimining tezligiga koʻra variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOqimning daryo oʻzaniga va gidrouzelning boshqa inshootlariga taʼsiri, byeflarda oʻzanli oqimning gidravlik tartibi hamda oʻzan va qirgʻoqlarning deformatsiyasini keltirib chiqaradigan quyi byefda suv sathining oʻzgarishini hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI, II, III toifali toʻgʻonlar uchun ishlab chiqilgan variantlarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini gidravlik hisob-kitoblar va laboratoriya tadqiqotlari natijalariga koʻra taqqoslash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV sinf toʻgʻonlar uchun variantlarni gidravlik hisob-kitoblar va analoglarning natijalari bilan taqqoslash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Barcha sinflardagi suv tashlaydigan toʻgʻonlarning kallaklarining asosiy kesimi, gidravlik hisob-kitoblar yoki tadqiqotlar orqali asoslanganda, suv tashlaydigan qirra bilan silliq yoki pogʻona bilan bogʻlangan vakuumsiz kesim sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPogʻona bilan birlashganda havo pogʻona ostida berilishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Suv tashlaydigan qirraning qiyaligi va uning uzunligi toʻgʻon profilining konstruktiv xususiyatlaridan kelib chiqqan holda tayinlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOstona ustida 12 m gacha bosim boʻlishida suv tashlaydigan toʻgʻonlarning kallaklarining koʻrinishi trapetseidal yoki toʻgʻri toʻrtburchakli shaklda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVakuumli kallaklarni hamda ostona ustida 12 m dan yuqori bosimdagi trapetseidal yoki toʻgʻri toʻrtburchakli kallaklar qoʻllanilishi, texnik-iqtisodiy hamda gidravlik hisoblar va tajribaviy tadqiqotlar bilan asoslangan boʻlishi, shuningdek kavitatsiya vujudga kelishini oldini oluvchi vakuum qiymatini taʼminlash lozim (bosim pulsatsiyasini hisobga olgan holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. 15 m/s dan ortiq tezlikda kam qarshilik koʻrsatadigan oqimlar bilan toʻgʻonlarning suvni chiqarib tashlaydigan (suvni tushiruvchi, suvni chiqaruvchi) inshootlarni, ularning mexanik uskunalarini va pastki byefini mahkamlashlarni loyihalashda inshootlarini kavitatsiyadan va kavitatsiya eroziyasidan himoya qilish uchun quyidagi choralar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvakuum hosil boʻlmaydigan yoki yoʻl qoʻyilgan (bosim pulsatsiyasini hisobga olgan holda) qiymatlarini taʼminlaydigan sirtlarni silliq tekislash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmahalliy notekisliklarni tekislash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkavitatsiya yuzaga kelishi ehtimoli boʻlgan zonada havo yetkazish (oʻyiq joylar, deflektorlar, aerator-oʻyiqchalar va ularni tranzit oqimining tuzilishini hamda uning tabiiy va devoroldi qatlamlarini havo bilan toʻyinishini taʼminlovchi havo yetkazish moslamalari oʻrnatish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtirqishlarni (zatvor) va kameralarning eroziyasiz maxsus konstruksiyalardan tayyorlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишenergiya oʻchiruvchilar sifatida gidravlik sakrashini toʻgʻondan keyingi mustahkamlangan qismidagi silliq suv oʻzanida soʻndirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv qudugʻidan, suv devorida yoki eroziyasiz oʻchiruvchilardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori kavitatsiyaga bardosh betonlardan, shuningdek polimer bogʻlovchilar asosidagi maxsus betonlardan (polimer betonlarni), zaruriy hollarda esa metall ustki qoplamalardan foydalanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI, II, III sinf toʻgʻonlar uchun gidravlik tadqiqotlar va hisoblar natijalarini inobatga olgan holda bajarilgan texnik-iqtisodiy hisoblar bilan, IV sinf toʻgʻonlar uchun esa hisoblar va analoglar bilan solishtirish orqali asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Quyi suv chiqarish inshooti oqimining markaziy oʻqi toʻgʻri chiziqli holda loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgri chiziqli oʻq maxsus gidravlik hisoblar va tadqiqotlar oʻtkazilishini talab qilgan hollarda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyi suv chiqarish inshooti kirish kallagi sathini uning oʻqining qiyaligi, profilning shakli va suv chiqish yoʻlidagi (trakt) gidravlik tartibini hisobga olgan holda qabul qilinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarning konstruktiv xususiyatlari jihatidan oʻziga xosligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqarib tashlash inshootini tugallanish qismini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻllaniladigan mexanik uskunalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sarflarini oʻtkazish tartibini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori byefda suv sathlari oʻzgarish oraligʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosim tartibida ishlaydigan quyi suv chiqarish inshootlarining kirish kesimining chekkalari silliq koʻrinishga ega boʻlishi va bunday inshootlarning ishchi kesimining maydoni (suv toʻkishlar, suv chiqarib tashlash joylari) chiqish kesimida kamaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa turdagi bosimli quyi suv chiqarish inshootlarini qoʻllash texnik-iqtisodiy asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZatvorlarning kameralari kirish kallagida yoki quyi suv chiqarish inshooti traktining oʻrta qismida joylashganida, havo taʼminotini zatvordan tashqarida oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Yer usti va quyi suv chiqarish inshootlari oxirgi qismlarining konstruksiyasini quyidagilarni inobatga olgan holda loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning chiqish joyidagi solishtirma suv sarfi qiymatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosidagi tuproqlarning xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbyeflarning asosiy gidravlik tartiblari yigʻindisiga qoʻyiladigan talablarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Byeflarni sirtda birlashtirishni loyihalashda, chiqarilgan suv sarflaridan toʻlqinlar hosil boʻlishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Byeflarning tubda birlashgan joyida suvni chiqarib tashlash yuzasini silliq yoki uncha katta boʻlmagan oʻyiq bilan tutashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oqimi va risberma yuzasining balandligi, ularning uzunligi hamda qalinligi, quyi byefdagi gidravlik sharoitlarga taʼsir qiluvchi chora-tadbirlar majmuasini hisobga olgan holda gidravlik tadqiqotlar va variantlarni (zatvorlardan foydalanish uchun qulay sharoitlar yaratish, beton risbermasidan mahkamlanmagan oʻzanga oʻtish) texnik-iqtisodiy taqqoslash asosida tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMahkamlash elementlarini qattiq materiallar (toshlar, metall) bilan shikastlanishini oldini oluvchi tadbirlarni amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda beton va temir beton toʻgʻonlar qurilishi davrida suv va mayda muz parchalarini oʻtkazish boʻyicha tadbirlarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Byeflarni birlashganda ingichka oqim otilishini loyihalashda suv tashlash inshootining oxirgi qismining konstruksiyasini ingichka oqimni inshootga xavfsiz uzoqlikka otilishini taʼminlovchi va tor stvorlarda oqimning qirgʻoqlarga zararli taʼsir yetkazmasligini taʼminlovchi-tramplin shaklida bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv pastga tushadigan joyda toʻgʻon asosining yorilishlaridan kelib chiqib, gidravlik hisob-kitoblar va tadqiqotlar asosida suv energiyasini soʻndirilishini taʼminlash uchun suv oʻzanidagi energiya soʻndiruvchi quduq inshooti, sunʼiy oʻnqir-choʻnqir chuqurlarning moslamasi, koʻp qatlamli tramplinlar, sochuvchi tramplinlar, ajratkichlar yordamida toʻkiladigan oqimni kattaroq maydonga tarqatib yuborish kabi maxsus choralar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Suv oʻtkazish inshootlarining mexanik uskunalarini QMQ 2.06.01-97 ga asosan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazish inshootlarining mexanik uskunalari tarkibida asosiy, avariya-taʼmirlash va taʼmirlanadigan zatvorlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTexnik-iqtisodiy asoslangan hollarda avariya-taʼmirlash yoki taʼmirlanadigan zatvorlarni oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuzaki suvni chiqarish inshootlari uchun suvga choʻktirilmaydigan tayanch-yuradigan qismlarga ega boʻlgan zatvorlardan (masalan, segmentli zatvorlar) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv chiqarib tashlaydigan inshootlarning barcha ish tartiblarida mexanik uskunaning konstruksiyasi, oʻyiq konstruksiyalarning shakli va oʻrnatilgan qismlar minimal tebranish bilan kavitatsiyasiz taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosiy zatvorlar uchun mexanizmlar sifatida gidravlik koʻtargichlarni asosan markazlashtirilgan yogʻ-bosimli moslama oʻrnatilgan turlarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Toʻgʻonlarning asos bilan birikishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Toʻgʻonlarning mustahkamligi va barqarorligi hisoblar bilan asoslangan hollarda ularning poydevoridagi tuproqni minimal darajada olib tashlashga (yigʻish) yoʻl qoʻyilishi, bunda poydevor tuprogʻining mustahkamlash chora-tadbirlarini amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Beton toʻgʻonlari tosh asoslarining aloqa yuzalarini tekislashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkali, arkali-gravitatsiya va asosining qiyalik qismlari bilan fazoviy ishlaydigan gravitatsiya toʻgʻonlarning biriktirish tokchalarsiz amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Toʻgʻonlarning asosi tuproqlarining mustahkamligi, deformatsiyasi va filtrlash xususiyatlarini aniqlashda hamda ularning hisoblash sxemalarini tanlashda tuproq massivlarida koʻtarilgan va minerallashgan tuproqlarning mavjudligiga, shuningdek quyidagi zaiflashuv zonalari mavjudligi hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz tuproqli asoslarda — choʻkma tuproqli joylar, yumshoq plastik yoki suyuq konsistensiyali, yumshoq tuzilishli tuproqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali tuproqli asoslarda — kichik va oʻrta yoriqlar tizimlari (yirik yoriqlar va parchalar, yemirilgan va kuchli yemirilgan yuzalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Toʻgʻonlar asoslarining fizik-mexanik (mustahkamlik, filtratsiya) xususiyatlarini QMQ 2.02.02-98 ga asosan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Toʻgʻonlarni loyihalash, qurish va foydalanishda tuproq xususiyatlarini hamda geokriologik sharoitlarning oʻzgarishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproqlarning mustahkamlik, deformatsiya va filtratsiya xususiyatlarini yaxshilash uchun quyidagi choralarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosidagi tuproqlarning bir qismini sementlovchi yoki boshqa bogʻlovchi qorishmalar bilan mustahkamlash va zichlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassivlarning yon-bagʻirlari va qiyaliklariga tirgak devorlar oʻrnatish hamda turgʻun boʻlmagan qoyali massivlarni ankerlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik yoriqlar, qoyali massivlardagi siniqliklar va boʻshliqlarni qazib olish va ularni beton yoki temir-beton bilan alohida berkitish, shponkalar, uzunasiga boʻlgan tasma yoki panjara koʻrinishida toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Toʻgʻonlarning asosi filtrlovchi kuchsiz suvga chidamli va tez eruvchi tuproqlardan iborat boʻlgan barcha holatlarda, suffoziya jarayonlarini oldini oluvchi yoki ularni kamaytiruvchi filtrlanishga qarshi maxsus tadbirlar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKimyoviy va mexanik suffoziyaga qarshi chidamli tuproqlar boʻlganda, filtrlanishga qarshi moslamalar texnik-iqtisodiy hisoblar bilan asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlar asoslaridagi filtrlanishga qarshi moslamalar, qirgʻoqlar va ularga birlashib turuvchi gidrouzel inshootlaridagi oʻxshash moslamalar bilan tutashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Filtrlanishga qarshi devor kuchsiz suv oʻtkazuvchi tuproqlargacha bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvbardosh mavjud boʻlmaganda devor chuqurligi muhandislik-geologiya shart-sharoitlari, tuproqlarning oʻtkazishlari, beton va temir beton toʻgʻonlar asosidagi qarshi bosim miqdori, suv qochirish drenajining mavjudligini inobatga olgan holda hisoblar orqali aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanishga qarshi devor chuqurligini hisobiy asoslanishida inshootning geokriologik sharoitlari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Toʻgʻonlarning asosida filtrlanishga qarshi devor loyihalashtirilishida bosimning kritik gradiyentlari Icr,m devorda quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asos tuproqlari uchun ushbu SHNQning 173-bandiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asos tuproqlari uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIcr,m = Iad,myn ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIad,m — QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq devordagi yoʻl qoʻyilgan bosim gradiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn — ushbu SHNQning 118-bandiga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Yuklanishlar va taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Toʻgʻonlarga yuklanishlar, taʼsirlar va ularni yigʻindisi QMQ 2.06.01-97, SHNQ 2.06.04-21, QMQ 2.02.02-98, QMQ 2.01.03-19 ga va ushbu bobga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Toʻgʻonlarning yuklanishlar va taʼsirlar asosiy mujassamligiga boʻlgan hisoblarida quyidagilar inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) doimiy yuklanishlar va taʼsirlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning oʻz ogʻirligi, foydalanish jarayonida joylashuvi oʻzgarmaydigan doimiy texnologik uskunalarning ogʻirligi (zatvorlar, koʻtarish mexanizmlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori byefning moʻtadil bosim sathidagi suvning quyi byefga kuch taʼsiri (inshoot orqali texnologik va ekologik talablarga muvofiq minimal sarf oʻtkazilishi hamda drenaj va filtrlanishga qarshi jihozlar normada ishlashi koʻzda tutiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning yuqori va quyi qirralariga boʻlgan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori va quyi byeflar tomonidan asos yuklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanuvchi suvning kuch bilan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va temir beton toʻgʻonlar bilan birga harakatlanuvchi tuproqning ogʻirligi va yuqori hamda quyi byeflar tomonidan tuproqning yon tomon bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) vaqtinchalik davomiy kuchlar va taʼsirlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon oldida yotqizilgan nasoslarning bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha uzoq muddatli iqlim xususiyatlarida inshootni qurish va foydalanish uchun loyiha shartlari uchun belgilangan harorat taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bilan toʻyingan hamda drenaj va filtrlashga qarshi qurilmalarning normal ishlashi paytida kuchli muzli tuproq eriyotgan daridagi gʻovak bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) qisqa muddatli yuklamalar va taʼsirlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.01-97 ga muvofiq asosiy hisobiy holatda inshoot orqali oʻtuvchi oqimga mos keladigan, yuqori va quyi byeflar sathlaridagi suv kuchining taʼsiri (drenaj va filtrlashga qarshi qurilmalarning normal ishlashida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning yuqorigi va pastki qirralariga boʻladigan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqorigi va pastki byeflar tomonidan asosning yuklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlovchi suvning kuch bilan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtushirilayotgan suvning oqimidan dinamik yuklanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamolning oʻrtacha koʻp yillik tezligi bilan aniqlanadigan toʻlqin bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarish, qayta yuklash va transport qurilmalardan hamda boshqa konstruksiyalar va mexanizmlardan (koʻprikli hamda osilgan kranlar) yuklanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuzuvchi jismlardan tushadigan yuklanishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Beton va temir beton toʻgʻonlarni yuklanish va taʼsirning alohida yigʻindisini hisoblashda doimiy, vaqtinchalik, davomli, qisqa muddatli yuklanish va taʼsirlar hamda quyidagi yuklanishlardan biri hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.01-97 hamda drenaj va filtrlanishga qarshi moslamalarga ushbu bobning 89-bandiga muvofiq ravishda oʻrnatiluvchi, inshoot orqali qiyosiy hisobiy holat sarfini oʻtkazilishiga toʻgʻri keluvchi, yuqori byef jadallashgan toʻsiq sathida (JTS) quyi byef sathidagi suvning kuchli taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning yuqori quyi qirralariga boʻladigan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori va quyi byeflar tomonidan asosning yuklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanuvchi suvning kuch bilan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdinamik yuklanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik va ekologik talablar boʻyicha minimal sarfga muvofiq keluvchi, yuqori byefning JTS va quyi byef sathidagi filtrlanishga qarshi moslamalarning birini (sementatsion parda, shpunt, ponur) hisobiy element uzunligining yarmisiga toʻgʻri keladigan qismini (toʻgʻon seksiyasini yoki butun toʻgʻonni) ishdan chiqishi tufayli kelib chiquvchi suvning kuch bilan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻoning yuqori va quyi qirralariga boʻladigan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori va quyi byeflar tomonidan asosning yuklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanuvchi suvning kuch bilan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvga toʻyingan asosdagi gʻovakli bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik va ekologik talablar boʻyicha minimal sarfiga muvofiq keluvchi, yuqori byefning JTS va quyi byef sathidagi asos drenajining ishdan chiqishi tufayli kelib chiquvchi kuch bilan boʻlgan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning yuqori va quyi qirralariga boʻladigan suv bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori va quyi byeflar tomonidan asosning yuklanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanuvchi suvning kuch bilan boʻladigan taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvga toʻyingan asos tuprogʻidagi gʻovakli bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 foiz taʼminlanganlik bilan muzning koʻp yillik maksimal qalinligi boʻyicha aniqlanuvchi muz bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2 foiz taʼminlanganlik bilan shamolning koʻp yillik maksimal tezligi boʻyicha aniqlanuvchi toʻlqin bosimi — I va II sinf inshootlari uchun — 2 foiz hamda III va IV sinf inshootlari uchun — 4 foiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Yuklanish va taʼsirlarning asosiy va alohida mujassamliklariga qisqa muddatli yuklanishlar va taʼsirlarning faqat bir vaqtning oʻzida amal qiluvchilari kiritilishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Yuqori va quyi byeflardagi suv bilan asosning yuklanish miqdorini aniqlashda asosdagi suv bosimining inshootni barpo etilishigacha va barpo etilgandan soʻng suv bosimining farqi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Toʻgʻonning qurilish davri va taʼmirlash holati uchun yuklanish va taʼsirlar asosiy va alohida mujassamliklar boʻyicha qabul qilinishi, bu yuklanish va taʼsirlar miqdori esa inshootni barpo etish va taʼmirlashning muayyan shart-sharoitlaridan kelib chiqqan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Yuklanish va taʼsirlar foydalanish va qurilish davrlari uchun alohida eng noqulay, biroq boʻlishi mumkin boʻlgan mujassamliklarda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Toʻgʻonlarni hisoblashda yuklanishlar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti SHNQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Toʻgʻonlarning umumiy mustahkamligi va turgʻunligini hisoblashda harorat, namlik va dinamik taʼsirlar uchun yuklanish boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti, shuningdek barcha tuproq yuklanishlari uchun KMK 2.02.02-98 ga muvofiq aniqlanuvchi tuproqlar tavsiflari hisobiy qiymatlarida 
teng deb olinishi lozim.
teng deb olinishi lozim. Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Beton zichligi I, II va III sinf toʻgʻonlari uchun tanlab olingan beton tarkiblaridan tayyorlangan namunalarni sinash natijalari asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSovuqbardoshlikni taʼminlash shartlari boʻyicha 200 va undan ortiq beton markasi koʻzda tutilgan toʻgʻonlarning tashqi zonalarining betoni uchun GOST 26633-15 ga muvofiq beton tarkibiga havo tortuvchi qoʻshimchalar qoʻshilishi sababli beton mustahkamligini 4-5 foizga kamayishi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton zichligi IV sinf beton va temir beton toʻgʻonlar uchun barcha hollarda, I, II va III sinf beton hamda temir-beton toʻgʻonlar uchun esa loyihalashtirishning dastlabki bosqichlarida mazkur SHNQning 5-jadvali boʻyicha qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻldiruvchining zichligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda beton zichligi toʻldiruvchining 2650 — 2700 kg/m3 miqdorda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
| 5-jadval |
Toʻldiruvchining zichligi, kg/m3 | Toʻldiruvchining maksimal yirikligidagi (mm) betonning oʻrtacha zichligi, kg/m3 | ||
40 | 80 | 120 | |
2600-2650 2650-2700 2700-2750 | 2370 2400 2440 | 2410 2450 2490 | 2430 2470 2500 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Toʻgʻonlarning tashqi qirralariga suv bosimi taʼsirlari p'(1 - a2,d) ga teng etib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp' — gidrostatik bosim, Pa,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa2,d — ushbu SHNQning 99-bandiga muvofiq aniqlanuvchi, beton va temir-beton toʻgʻon materialidagi qarshi bosimning samarali maydoni koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Yuqori va quyi byeflardagi asosning erkin yuzalariga boʻlgan suv bosimi taʼsiri (asosning yuklanishi) p' (1 - a2,f) ga teng etib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa2,f — asos tuprogʻidagi qarshi bosimning samarali maydoni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi toʻgʻonlar turgʻunlik va mustahkamlik hisoblarida yuqori va quyi byeflardagi asos yuklanishi inobatga olinmasligiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda joylashgan, 60 m dan kam balandlikka ega boʻlgan barcha sinf beton va temir beton toʻgʻonlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asosda joylashgan III va IV sinf beton va temir beton toʻgʻonlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda joylashgan, 60 m dan yuqori balandlikka ega boʻlgan I va II sinf toʻgʻonlar loyihalashtirishning dastlabki bosqichlarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz tuproqlarda joylashgan I va II sinf toʻgʻonlar loyihalashtirishning dastlabki bosqichlarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Filtrlanuvchi suvning kuch bilan boʻladigan bosimi quyidagi koʻrinishda hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) p (a2,f - a2,d) jadallik bilan toʻgʻon poydevoriga normal qoʻyilgan (qarshi bosim) tashqi kuchlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишp — ushbu SHNQning 101-bandiga muvofiq aniqlanuvchi filtrlanuvchi suv oqimidagi gidrodinamik bosim, Pa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-chizma. Suvning kuch bilan taʼsiri sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — toʻgʻonning quruq qismi; 2 — toʻgʻonning suvga toʻyingan qismi; 3 — toʻgʻon drenaji; 4 — asosining drenaji; 5 — sementatsiya devori; 6 — toʻgʻonning yuqori qirrasiga bosim; 7 — toʻgʻonning pastki qirrasiga bosim; 8 — yuqori byef tomonidan asosini qoʻshimcha yuklash; 9 — quyi byef tomonidan asosining qoʻshimcha yuklash; 10 — toʻgʻon poydevori boʻyicha qarshi bosim; 11 — toʻgʻonning suvga toʻyingan zonalarida suvni filtrlashning hajmli kuchlari; 12 — asosdagi filtrlanadigan suvni hajmli kuchlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) toʻgʻonlarning asosidagi hajmiy kuchlarni gorizontal qfx va vertikal qfy vektor proyeksiyalari 
boʻlib, u quyidagiga tengdir:
boʻlib, u quyidagiga tengdir:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, asosning tuprogʻi solishtirma ogʻirligi suvga toʻyingan holatda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa2,f=const boʻlganda asosining hisobiy sohasida hajmiy kuchlar jadalligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ga tengҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda: 
— gidrodinamik bosim gradiyenti;
— gidrodinamik bosim gradiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) bosimli qirralar va suv qochirish drenaji orasida hamda toʻgʻon poydevori va quyi byef sathi orasida 
jadallik bilan, bunda gorizontal qdx va vertikal qdy,
jadallik bilan, bunda gorizontal qdx va vertikal qdy,Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvektorning proyeksiyalari joylashgan toʻgʻon qismlarini oʻz ichiga oluvchi, uning suvga toʻyingan zonalaridagi hajmiy kuchlari quyidagilarga teng boʻladi:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, betonning solishtirma ogʻirligi suvga toʻyingan holatda qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa2,d=const boʻlganda toʻgʻonning suvga toʻyingan zonalari hisobiy sohasida hajmiy kuchlarning jadalligi 
ga teng boʻlishi lozim.
ga teng boʻlishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gidrodinamik bosim gradiyenti.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanuvchi suvning kuch bilan boʻladigan taʼsiri toʻliq hajmda quyidagi holatlarda hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosida joylashgan, bosimli qirrasi gidroizolyatsiya ekranisiz, balandligi 60 m dan yuqori boʻlgan I sinf toʻgʻonlarini mustahkamlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfaqat qarshi bosim koʻrinishida va asosidagi hajmiy kuchlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda joylashgan, bosimli qirrasining gidroizolyatsiya ekrani boʻlgan, balandligi 60 m dan yuqori boʻlgan I sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda joylashgan, balandligi 60 m dan yuqori boʻlgan II sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asosda joylashgan II-III sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfaqat qarshi bosim koʻrinishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali asosda joylashgan balandligi 60 m dan kichik boʻlgan barcha sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asosda joylashgan, III-IV sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltranuvchi suvning kuch bilan boʻladigan bosimi, qoyali asosda joylashgan balandligi 60 m dan yuqori boʻlgan I va II sinf toʻgʻonlari va qoyasiz asosda joylashgan I va II sinf toʻgʻonlarni loyihalashtirilishining dastlabki bosqichlarida faqat qarshi bosim koʻrinishida hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Toʻgʻon va asosining suvga toʻyingan qismlarida a2 koeffitsiyenti qiymati a'2 qiymatdan a''2 qiymatgacha hamda a'2 > a''2 holda oʻzgaradigan boʻlsa, bunda a2 ning turli qiymatlaridagi qismlar chegarasida a''2 qism tomonga p(a'2 -a''2 ) yoʻnaltirilgan qismlar boʻlinish chizigʻiga moʻtadil boʻlgan yuza kuchlarini qoʻyish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. a2 koeffitsiyentining qiymati mazkur SHNQning 6-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi holatlarda a2,d = 0 etib olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha sinf va koʻrinishdagi toʻgʻonlarning turgʻunlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimli qirrada nazorat qilinuvchi gidroizolyatsiyalovchi ekranli barcha sinf toʻgʻonlarining mustahkamlik hisoblarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻp yillik muzlagan tuproqlar tarqalgan va yilning 8 oyidan ortiq vaqt davomida havo bilan tutashib turuvchi hududlarda barpo etiluvchi, toʻgʻonlarning tashqi qirralariga jipslashib turuvchi beton uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz asosda joylashgan, barcha sinf toʻgʻonlarining mustahkamlik hisoblarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoyali asosda joylashgan II, III, IV sinf toʻgʻonlarining mustahkamlik hisoblarida a2,d=0 etib olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Toʻgʻon asosini va jismini filtrlanish hisobiy sohalarida filtrlanuvchi suv oqimidagi gidrodinamik bosim p va uning gradiyenti qiymatlari ushbu SHNQning 132 — 135-bandlariga muvofiq filtratsiya hisoblari orqali aniqlanishi lozim.
qiymatlari ushbu SHNQning 132 — 135-bandlariga muvofiq filtratsiya hisoblari orqali aniqlanishi lozim.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqori va quyi byeflardagi asosining erkin yuzalaridagi va toʻgʻonning tashqi qirralaridagi p qiymatlar gidrostatik bosim miqdori bilan mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning suvga toʻyingan hamda quruq qismini ajratib turuvchi chiziqda (depressiya egri chizigʻi), R=0 deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon poydevoridagi gidrodinamik bosim, Pa quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhv — quyi byefning hisobiy (muallaqlashtiruvchi taʼsiri ostida koʻrib chiqiluvchi) nuqtasidagi pyezometrik bosim ordinatasi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhf — quyi byefning hisobiy bosim N taʼsiri ostida filtrlanishda, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyw — suvning solishtirma ogʻirligi, N/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhv — quyi byefdagi suv sathi va koʻrib chiqilayotgan nuqta ayirmasiga teng qiymat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhf — qiymat 132 — 135-bandlarga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoyali asosda boʻlgan 60 m dan kam balandlikdagi toʻgʻonlar uchun hf qiymat 7-chizmada keltirilgan epyura boʻyicha topilishi, bunda sementatsiya devori oʻqi boʻyicha Nas va suv qochirish moslamalari oʻqi boʻyicha Ndr, hf qiymat, mazkur SHNQning 7-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-chizma. Toʻgʻon poydevori boʻyicha pyezometrik bosim epyuralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишA — asosida semetatsiya devorli gravitatsion toʻgʻon; b — sementatsion devorsiz gravitatsion toʻgʻon; v — asosi oldida boʻlgan boʻylama boʻshliqli gravitatsion toʻgʻon; g — kengaytirilgan chokli gravitatsion toʻgʻon va massiv kontrofors toʻgʻon; d — tekis devorli kontrofors toʻgʻon; e — arkali toʻgʻon
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
| 6-jadval |
T/r | Beton, asos tuproqlari va ularning kuchlanish holati tavsiflari | Loyihalashtirish bosqichida | |
loyiha, ishchi loyihalashtirish | dastlabki bosqich | ||
1. | Choʻzilgan qismlar beton, shuningdek ochilgan qurilish choklari | 1,0 | 1,0 |
2. | Bir oʻqli yoki ikki oʻqli siqish sharoitidagi beton | tadqiqotlar natijalari boʻyicha | 0,40 |
3. | Hajmiy siqish sharoitidagi beton | tadqiqotlar natijalari boʻyicha | Mazkur SHNQning 1 va 2-ilovasiga asosan |
4. | Muzlagan beton | 0,0 | 0,0 |
5. | Yirik boʻlakli, qumli, yarim qoyali kuchli yorilgansimon tuproqlar, shuningdek choʻzilgan qismdagi qoyali tuproqlar | 1,0 | 1,0 |
6. | Siqilgan qismdagi yoriqsimon qoyali tuproqlar | tadqiqotlar natijalari boʻyicha | 0,75 |
7. | Zich loytuproqli va qumoq tuproqlar | tadqiqotlar natijalari boʻyicha | 0,60 |
8. | Siqilgan qismdagi kuchsiz va oʻrtacha yoriqsimon qoyali tuproqlar | tadqiqotlar natijalari boʻyicha | 0,50 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Beton va asos tuproqlari uchun koeffitsiyentni aniqlash boʻyicha tajribaviy tadqiqotlar, tekshirilayotgan materiallarning suv oʻtkazmaslik xususiyati, suv omborining toʻldirilish rejimi va suv sathining oʻzgarib turishi, bosimli qirradagi filtrlanishga qarshi jihozlarning samaradorligi, toʻgʻon va sos choklarini, tutash qirgʻoqlarni oʻz ichiga olgan holda oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
| 7-jadval |
Toʻgʻon koʻrinishlari | Yuklanishlar mujassamligidagi Nas /Nd qiymatlar | Yuklanishlarning barcha mujassamliklaridagi Ndr/Nd qiymatlar | |
FBS va filtrlanishga qarshi jihozlarning moʻtadil ishlashidagi asosiy va alohida | Filtrlanishga qarshi jihozlarning moʻtadil ishlashining buzilish holatida alohida | ||
Asos oldida boʻshliqlarsiz, gravitatsion quyidagi sinf toʻgʻonlari: |
|
|
|
I II III va IV | 0,40 0,40 0,30 | 0,50 0,50 0,35 | 0,20 0,15 0,05 |
Asosida gravitatsion uzunasiga boʻshliq bilan I — IV sinflar | 0,30 | 0,35 | 0,10 |
Gravitatsion keng choklar bilan va massiv-kontrforsli (7,g chizma) I — IV sinflar | 0,20 | 0,25 | 0,05 |
Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlar (7e chizma) I — IV sinflar | 0,40 | 0,60 | 0,20 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Tekis yoki arkali bosimli devori boʻlgan kontrfors toʻgʻonlar uchun Nd hisobiy bosim taʼsiri ostida filtrlanishda pyezometrik bosim Nd epyurasi toʻgʻonning yuqorigi ponasining (klin) quyi qirrasida Nf ordinatali uchburchak boʻyicha qabul qilinadi (7, d chizma).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Suv tashlashni amalga oshirilishidagi dinamik yuklanishlar I va II sinf toʻgʻonlari uchun hisoblar va tajribaviy tadqiqotlar natijalari boʻyicha, III va IV sinf toʻgʻonlari uchun esa hisoblar natijalari boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Tuproqlardagi gʻovak bosimlarning siljishga boʻlgan turgʻunliklarini tekshirishda va toʻgʻonni QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq loytuproqlar ustida qurilishida toʻgʻonning choʻkishi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Toʻgʻonlarning turgʻunlik hisobida choʻkindilar bosimini Pws,kN, yuqori byef tomondan toʻgʻonning 1 m uzunligi uchun quyidagi 4-formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyws — muallaq holatdagi choʻkindilar tuprogʻining solishtirma ogʻirligi, kN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhws — toʻgʻon oldidagi choʻkindilar balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfws — choʻkindilar tuprogʻi ichki ishqalanish burchagi, grad.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Harorat taʼsirlarini suv omborining toʻsiq chizigʻidagi asosining tuproqlari va havo harorati ustidan boʻladigan koʻp yillik kuzatuv maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon asosida filtrlanuvchi suvning harorat taʼsirlari suv omborining quyi qatlamidagi yuqori va quyi byeflardagi filtrlanuvchi suv haroratlari orasidagi chiziqli interpolyatsiya asosida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Toʻgʻonlar hisoblari boʻyicha asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Toʻgʻonlar hisoblari QMQ 2.06.01-97, QMQ 2.02.02-98, SHNQ 2.06.08-21 talablariga muvofiq hamda ushbu bob talablariga asosan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Toʻgʻonlar hisobi ikki guruh chegaraviy holatlar boʻyicha amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirinchi guruh chegaraviy holatlari (foydalanishga yaroqsizligi boʻyicha) — inshootlarning umumiy mustahkamlik va uning elementlari turgʻunligi hisoblari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikkinchi guruh chegaraviy holatlari (normal holda foydalanishga yaroqsizligi boʻyicha) — inshootlarni yoriqlar paydo boʻlishi va deformatsiyalar, shuningdek beton va temir-beton konstruksiyalarda qurilish choklarining ochilishi boʻyicha hisoblar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Toʻgʻonlarning I va II sinflari uchun hisoblarga qoʻshimcha tarzda tajribaviy tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim (toʻgʻonlarning III va IV sinflari uchun bunday tadqiqotlar tegishli asoslashlar boʻlganda amalga oshiriladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Deformatsiyalar va yoriqlarni ochilishi boʻyicha umumiy mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari, shuningdek,toʻgʻonlarni barpo etish navbatini inobatga olgan holda qurilish choklarining ochilishi boʻyicha hisoblar amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu hisoblar toʻgʻonning umumiy qismi, alohida qismlari yoki ustunlari boʻyicha alohida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Mahalliy mustahkamlik va yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblar inshootning alohida konstruktiv elementlari uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton konstruksiyalar uchun yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha hisoblar esa faqat qurilish va konstruktiv choklari bilan cheklangan elementlarga nisbatan bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Toʻgʻonlar, ularning asoslari hamda alohida elementlarining mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari toʻgʻonlarni barpo etish tartibi, yuklanish ketma-ketligi, harorat rejimlarining oʻzgarishlari inobatga olingan holda qurilish va foydalanish davrlarining eng noqulay hisobiy holatlari uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Loyiha boʻyicha gidrouzelni barpo etish va foydalanishga topshirish alohida navbatma-navbat koʻzda tutilgan boʻlsa, toʻgʻon qismlari mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari (ishga tushirish profili) har bir qurilish bosqichi boʻyicha barcha sinflar uchun oʻrnatilgan yuklanish va taʼsirlarni hisobga olgan holda bajarilishi lozim. Bunda, toʻgʻonlarning mustahkamlik shartlari vaqtinchalik va doimiy foydalanish davrlari uchun belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Qoyali asoslar ustida barpo etiladigan I va II sinf toʻgʻonlarning mustahkamlik hisoblari inshootdagi qurilish choklari hamda qoyali asosdagi yoriqlarning mumkin qadar ochilishini hisobga olgan holda, geomexanika va taranglik nazariyasi hisoblash uslublari asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoyasiz asosda barpo etiladigan toʻgʻonlarning I va II sinflari mustahkamlik hisoblari poydevor plitasi va konstruksiyaning boshqa tutib turuvchi elementlarining fazoviy ishlashini hisobga olgan holda bajarilishi, bunda ichki kuchlanishlar betonda yoriq paydo boʻlishi sababli kelib chiqqan konstruksiyaning tarang boʻlmagan holatini hisobga olgan holda SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq kesimlar qattiqligini oʻzgartirish bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning III va IV sinflari mustahkamlik hisoblari hamda I va II sinf toʻgʻonlarning dastlabki hisoblari qurilish mexanikasining soddalashtirilgan uslublari orqali bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Suv toʻsish inshootlaridan foydalanishdan soʻng ularning buzilishi inobatga olingan holda, I yoki II sinfli toʻgʻonlar mustahkamlik hisoblarini bajarishda qurilish mexanikasining soddalashtirilgan usullaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Toʻgʻonlar va asoslarning kuchlanish-deformatsiyalanish holatlarini taranglik va geomexanika nazariyasi usullari orqali aniqlashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon oʻqi boʻylab yoʻnalgan boʻshliqlar (boʻylama yoʻlaklar, gidrostansiya mashina zali xonalari) mavjudligi, boʻshliqning koʻndalang kesimdagi maksimal tashqi oʻlchamlari toʻgʻon poydevori hisobiy kesimi kengligining 10 foizdan ortiq boʻlmagan qismini tashkil etishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal yoʻnalishda yoki oqim boʻylab yoʻnalgan boʻshliqlar (kengaygan choklar, turbinali suv oʻtkazgichlar, koʻndalang yoʻlaklar) gorizontal kesimi yuzasi toʻgʻonning gorizontal hisobiy kesimining 5 foizdan ortiq yuzasini tashkil etishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon va asos materiali mustahkamlik hamda deformatsiya tavsiflarining farqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorning bir jinsli emasligi, katta yoriqlar va boʻlinganliklar hamda foydalanish jarayonida eriydigan koʻp yillik muzlagan jinslarning (tekis yoki orolning muzligi) mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish boʻgʻinlari va yoriqlarni ochish imkoniyati hamda choʻzilgan zonalarda poydevor tekisligining buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish jarayonining ketma-ketligi va toʻgʻonlarning yaxlitlanish muddatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBetonni izotrop material sifatida koʻrib chiqishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Inshootda qurilish choklarining ochilishi, yoriqlar paydo boʻlishi va kengayishi asosida choʻzilgan zonalarda tekislik buzilishi mumkin boʻlsa, hosil boʻladigan ikkilamchi sxemalarni inobatga olgan holda inshootlarni mustahkamlikka hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootning statik ishlashining ikkilamchi sxemasini belgilashda uning kuchlanish-deformatsiya holati, hisoblashda qoʻllanilayotgan materiallarning mustahkamlik va deformatsiya xususiyatlarining oʻrtacha statistik koʻrsatkichlari inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIkkilamchi sxema boʻyicha inshootning mustahkamligi mazkur SHNQning 121-bandida keltirilgan koeffitsiyentlar hisobga olingan holda, materiallar mexanik xususiyatlarining hisoblangan qiymatlari asosida aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Toʻgʻonning quyi qirrasidan ustunlararo va bloklararo choklar, shuningdek uzluksiz toʻgʻonlardagi kesmalararo choklarning ochilish zonalari va oʻlchamlari quyidagilarni inobatga olingan holda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning oʻz ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrostatik bosim va harorat taʼsirini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning dastlabki qotib qolish rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish choklarining yopilish haroratini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon devorining oʻrtacha uzoq muddatli ish haroratigacha boʻlgan umumiy sovishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi havo haroratining mavsumiy tebranishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish va foydalanish davrlarida suv omboridagi suv haroratining mavsumiy oʻzgarishlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Seysmik taʼsirlar uchun beton toʻgʻonlarni hisoblash QMQ 2.01.03-19 va ushbu SHNQning 6, 7, 8-boblariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha sinf toʻgʻonlarni hisoblash chiziqli-spektorial nazariya asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmikligi 7 balldan yuqori boʻlgan hamda I va II sinflarga mansub hududlarda joylashgan toʻgʻonlar uchun asosning bazaviy tezlanishlari instrumental qaydlar va sintezlangan akselerogrammalardan foydalangan holda hisob-kitoblar bajarilishi, bunda konstruksiyada egiluvchan boʻlmagan deformatsiyalar paydo boʻlishini hisobga olish va dinamik taʼsirlar ostida betonning normativ qarshiligi uchun tajriba qiymatlaridan foydalanish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Toʻgʻonlarni hisoblashda quyidagi koeffitsiyentlar hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning maqsadga muvofiq ishonchlilik koeffitsiyenti yn ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.01-97 ga muvofiq qabul qilinadigan yuklanish koeffitsiyenti ylc;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu SHNQning 8-jadvaliga asosan qabul qilinadigan ish sharoitlari koeffitsiyenti ycd.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Toʻgʻonlarning umumiy mustahkamligi va turgʻunligi hamda alohida elementlarining mahalliy mustahkamligi hisobida quyidagi shartlardan biriga rioya qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn, ylc, ycd — ushbu SHNQning 121-bandiga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF, R — umumlashtirilgan kuch bilan taʼsirlar va inshootning umumlashgan tutib turish qobiliyatiga muvofiq hisobiy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— kuchlanishlarning hisobiy qiymatlari;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — koʻrinishi toʻgʻonning kuchlanish-deformatsiyalangan holati tavsifiga bogʻliq ravishda aniqlanuvchi funksiya;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs, Rc — SHNQ 2.06.08-21 ga asosan aniqlanuvchi, muvofiq ravishda armatura va betonning hisobiy qarshiliklari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshoot hajmi yoki uning qiymatini aniqlovchi hisobiy holatda, tengsizlikning oʻng qismi chap qismidan koʻpi bilan 10 foiz ortiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
| 8-jadval |
Toʻgʻonlar hisoblari koʻrinishi va ish sharoitlari koeffitsiyentlari kiritilishini shart qilib qoʻyuvchi omillar | Ish sharoitlari koeffitsiyenti, gcd |
Yarimqoya va qoyasiz asoslardagi toʻgʻonlar turgʻunlik hisoblari |
|
Qoyali asoslardagi gravitatsion va kontrofors toʻgʻonlar turgʻunlik usti hisoblari: | 1 |
asos massividagi yoriqlardan oʻtuvchi siljish yuzalari uchun; | 1 |
beton-qoya tutashishi hamda asos massividagi qisman yoriqlar, qisman bir butun yaxlitlikdan oʻtuvchi siljish yuzalari uchun. | 0,95 |
Beton toʻgʻonlarning umumiy va mahalliy mustahkamligi hisoblari: |
|
choʻzilganlik boʻyicha: |
|
yuklanish va taʼsirlarning asosiy mujassamligi uchun; | 0,90 |
yuklanish va taʼsirlarning seysmik taʼsirlarni hisobga olmagan holda alohida mujassamliklari uchun; | 1,00 |
seysmik taʼsirlarni hisobga olgan holda; | 1,10 |
siqilish boʻyicha: |
|
yuklanish va taʼsirlarning asosiy mujassamligi uchun; | 1,00 |
yuklanish va taʼsirlarning alohida mujassamligi uchun. | 1,10 |
Toʻgʻonlar va ularning elementlari umumiy hamda mahalliy mustahkamlik hisoblari quyidagi konstruksiyalar uchun bajarilishi lozim: |
|
temir-beton plitali hamda plitasi qalinligi (qovurgʻa) 60 sm va undan ortiq boʻlgan qovurgʻalilar uchun; | 1,15 |
temir-beton plitali hamda plitasi qalinligi (qovurgʻa) 60 sm dan kichik boʻlgan qovurgʻalilar uchun; | 1,00 |
shuningdek, oldindan zoʻriqtirilgan armaturaga ega boʻlgan holatlarda: |
|
temir-beton elementlar; | 1,1 |
poʻlat-temir-beton konstruksiyalar. | 0,8 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Arkali va arka-gravitatsion toʻgʻonlarning mustahkamligi va turgʻunlik hisoblarida ushbu jadvalga muvofiq ishlash sharoitlari koeffitsiyentlarini mazkur SHNQning 269-bandida keltirilgan ycda koeffitsiyentiga koʻpaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Oldindan zoʻriqtirilgan armatura mustahkamligi aniqlangan va toʻgʻon elementlariga koʻp marta takrorlanuvchi yuklanishlar hisobga olingan holatlarda, ularning barcha koʻrinishlari boʻyicha umumiy va mahalliy mustahkamligini hisoblashda ishlash sharoitlari koeffitsiyenti SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Beton toʻgʻonlarning umumiy mustahkamlik va deformatsiyalarga boʻlgan hisoblarida, choklar mavjudligi hisobga olinmagan taqdirda, toʻgʻon beton devori deformatsiya modulining hisobiy qiymati Ebd, MPa, quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) ustunli massivlar yoki betonlash bloklarini bogʻlash tarzida barpo etilgan toʻgʻonlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) betonlashning qatlamli uslubi orqali quriladigan toʻgʻonlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEb — betonning boshlangʻich egiluvchanlik moduli, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnj — toʻgʻon poydevoridagi betonlashning vertikal choklar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnjs — texnologik siqish tadbirlari qoʻllanilgan ustunlararo va seksiyalararo choklar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhbl — blokni betonlashning balandligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStatistik hisoblarda deformatsiyaning hisobiy moduli Ebd, MPa, 0,65Eb≤Ebd≤30000 chegaralarida boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDinamik hisob-kitoblarda beton devor deformatsiya moduli QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq boʻlishi, bunda Ebd qiymat 40000 MPa miqdor bilan chegaralanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Choklar mavjud boʻlganda beton toʻgʻonlarning umumiy mustahkamlik va deformatsiyalar boʻyicha hisoblarida, yoriqlarni hamda qurilish choklarining ochilishi boʻyicha beton toʻgʻonlarning termokuchlanishli holati hisoblarida hamda inshootning kuchlanish holatiga oid amaliy kuzatuvlar maʼlumotlarini tahlil qilishda, beton devorning deformatsiya moduli hisobiy qiymati Ebd=Eb etib sifatida yoki inshootda aniqlangan maʼlumotlarga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Toʻgʻonlarning temir-beton elementlarining mustahkamlik hisoblarida deformatsiya moduli Ebd qiymati SHNQ 2.06.08-21 boʻyicha qabul qilinadigan betonning boshlangʻich taranglik moduli Eb teng etib belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. 180 d dan kam t yoshdagi betonning boshlangʻich taranglik moduli Eb, MPa toʻgʻonlarda quyidagi 7-formula bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda, a — ushbu SHNQning 9-jadvali boʻyicha qabul qilinuvchi oʻlchamsiz parametr.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBetonning 180 d va undan ortiq yoshida beton toʻgʻonlarining boshlangʻich taranglik moduli mazkur SHNQning 10-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Inshoot materialining hajmiy siqilish taʼsiriga uchraydigan zonalari uchun betonning hisobiy qarshiliklari SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir ishorali kuchlanishlar taʼsiridagi tekis kuchlanish holatida betonning hisobiy qarshiliklari bir oʻqli yuklanishdagidek qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootga turli belgili kuchlanishlar taʼsirida material tekis yoki hajmiy kuchlanish holatida boʻlsa, betonning siqish va choʻzishga boʻlgan hisobiy qarshiliklari bir oʻqli yuklanishlar hisobiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m dan ortiq beton toʻgʻonlar uchun murakkab kuchlanish holatida betonning mustahkamlik xususiyatlari tajribaviy tadqiqotlar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Toʻgʻonlar asosini tashkil etuvchi tuproq massivlarida mustahkamlik, deformatsiya va filtratsiya xususiyatlarini aniqlash hamda hisobiy sxemalarni tanlashda quyidagi boʻshashgan zonalar mavjudligini inobatga olish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyasiz tuproqli asoslarda — choʻkuvchi yoki koʻp yillik muzlagan tuproqlar, yumshoq qayishqoq, oquvchi konsistensiyali, torflashgan tuproqlar, yumshoq-gʻovak tuzilishli tuproqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoyali tuproqlardan boʻlgan asoslarda — mayda va oʻrta yoriqlar tizimlari, yakka holda yirik yoriqlar va siniqlar, nuragan hamda kuchli nuragan qismlar va yengillashgan zonalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Toʻgʻonlarning filtrlanish hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Toʻgʻonlar asoslari tuproqlarining umumiy filtrlanish mustahkamligi hisoblarini, filtrlanish hisobiy sohasidagi oʻrtacha bosim gradiyentlariga va QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
|
|
|
|
| 9-jadval | |
Beton qorishmasi konusining choʻkishi, cm | Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami Dmax, maks, mm | Betonning siqilish mustahkamligi boʻyicha loyihaviy sinfidagi a parametr | |||||||
V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | ||
< 4,0 | 40 80 120 | 27 32 37 | 37 44 52 | 45 56 66 | 54 66 77 | 62 77 90 | 77 98 116 | 90 116 139 | 106 133 162 |
4-8 | 40 80 120 | 20 25 29 | 28 37 40 | 35 42 50 | 41 50 60 | 47 58 68 | 58 71 86 | 68 86 102 | 80 102 116 |
> 8 | 40 80 120 | 12 14 17 | 15 19 23 | 18 24 29 | 22 29 35 | 26 33 40 | 35 42 50 | 42 52 60 | 50 60 68 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
|
|
|
|
| 10-jadval | |
Beton qorishmasi konusining choʻkishi, cm | Yirik toʻldiruvchining maksimal oʻlchami Dmax, maks, mm | Betonning siqish va choʻzishdagi, betonning siqish mustahkamligi boʻyicha loyihaviy sinfidagi boshlangʻich taranglik modullari Eb×10-3, MPa | |||||||
V5 | V7,5 | V10 | V12,5 | V15 | V20 | V25 | V30 | ||
< 4,0 | 40 80 120 | 23,5 26,0 28,0 | 28,0 30,5 33,0 | 31,0 34,0 36,5 | 33,5 36,5 38,5 | 35,5 38,5 40,5 | 38,5 41,5 43,5 | 40,5 43,5 45,5 | 42,5 45,0 47,0 |
4-8 | 40 80 120 | 19,5 22,5 24,5 | 24,0 28,0 29,0 | 27,0 30,0 32,0 | 29,5 32,5 35,0 | 31,5 34,5 37,0 | 34,5 37,5 40,0 | 37,0 40,0 42,0 | 39,0 42,0 43,5 |
> 8 | 40 80 120 | 13,0 15,0 17,5 | 16,0 19,0 21,5 | 18,0 22,0 24,5 | 21,0 24,5 27,0 | 23,0 26,5 29,0 | 27,0 30,0 32,5 | 30,0 33,0 35,0 | 32,5 35,0 37,0 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha hollarda umumiy filtrlanish mustahkamligi hisoblari toʻgʻonlarning yer osti konturini hisobga olgan holda bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Toʻgʻonning filtrlanishga qarshi elementlari (ponurlar, tishlar, inyeksion devorlar) hamda asos tuprogʻi mustahkamlik hisoblari QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq, bosimning keskinlik gradiyentlari mavjud boʻlgan quyidagi qismlarda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlangan oqimning quyi byef va drenaj uskunalariga chiqish qismida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli jinsli tuproqlar chegarasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyirik yoriqlar joylashgan joylarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Yer osti suvlarining qiyaliklar boʻylab sizib chiqishi hamda inshoot atrofining suv bilan toshishi holatlari yuzaga kelmasligi uchun filtrlanish oqimi depressiya yuzasining hisobiy va yoʻl qoʻyiluvchi sathlarini solishtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlagan tuproqlar holatida esa ularning erishi ehtimolini inobatga olgan holda tahlil amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Toʻgʻonlarning filtrlanish hisoblari filtrlanish chiziqli talabiga boʻysunuvchi va filtrlanish tartibi oʻrnatilgan deb hisoblangan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишByeflardagi tez oʻzgaruvchi suv sathlarida oʻrnatilmagan filtrlanish rejimi boʻyicha hisoblar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Toʻgʻonlarning I, II va III sinflari uchun filtrlanish oqimi tavsiflari (sathlar, bosimlar, bosim gradiyentlari, sarflar) hisoblash mashinalarida EGDA usuli orqali quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning oʻzanli qismlari uchun — ikki oʻlchamli vertikal kesimlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoq qismlar uchun — rejada oqim chiziqlari boʻyicha vertikal kesimlarda ikki oʻlchamli yoki fazoviy.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV sinfi toʻgʻonlari uchun hamda I, II va III sinf toʻgʻonlarining dastlabki hisoblari uchun filtrlanish oqimi tavsiflari yaqinlashtirilgan tahliliy uslublar orqali (qarshilik koeffitsiyentlari, parchalar) aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Filtrlanish oqimi tavsiflari aniqlanishida quyidagilarning taʼsiri hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj va filtrlanishga qarshi moslamalarning;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning asos bilan tutashish joylaridagi yoʻlaklar (poterna), boʻshliqlar va keng choklarning;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va qurilish choklarining suv oʻtkazmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon asosi va jismining kuchlanish-deformatsiyalangan holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari harorati va ularni maʼdanlashganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosning harorat rejimi hamda tuproqlarning filtrlanish tavsiflarini oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. II va III sinfli toʻgʻonlar filtrlanish hisoblarini faqat suv toʻsuvchi inshootlarning foydalanish davrida buzilishi oqibatlarini hisobga olib yaqinlashtirilgan tahliliy usul orqali bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Toʻgʻonlarning gidravlik hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Toʻgʻonlarning suv tashlash, suv chiqarish va suv tushirish inshootlarining gidravlik hisoblari, qurilish va foydalanish sarflarini oʻtkazish shartlariga muvofiq quyidagi maqsadlarda bajariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtkazish qobiliyatini aniqlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtraktlar va ulardagi mexanik uskunalarning eng samarali koʻrinishlari, oʻlchamlari va konstruksiyalarini asoslashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori va quyi byeflarning turli sathlarida oqim tartiblarini oʻrnatishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbyeflarni tutashtirish va energiyani soʻndirish usullarini asoslashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi byefda maromsiz oqimga qarshi kurash usullarini asoslashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtrakt elementlari va mexanik uskunalariga boʻladigan gidrodinamik yuklanishlar va taʼsirlarni aniqlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuz boʻlaklari va boshqa suzuvchi jismlarni oʻtkazish usullarini asoslashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbyeflardagi oʻzanlar mahalliy va umumiy deformatsiyalarining, (suv omborlarini loyqa va choʻkindilar bilan toʻlishini hisobga olib) suv sathlarini suv sarfiga bogʻliq holda oʻzgarishiga taʼsirini aniqlashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkavitatsiya va kavitatsiyaviy yemirilish taxminlari hamda ular bilan kurashish tadbirlarni asoslashda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzatvorlardan foydalanish sxemalari va usullarini ishlab chiqishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Gidravlik hisoblar va tajribalar QMQ 2.06.01-97 ga muvofiq asosiy va qiyosiy holatlar uchun oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa hisobiy holatlar texnik yechimlarni asoslash uchun qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Toʻgʻonlarning I va II sinflari suv oʻtkazish inshootlarini loyihalashda texnik yechimlarni asoslash uchun hisoblarga qoʻshimcha ravishda fizik va matematik modellardan iborat gidravlik tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning III va IV sinflari uchun bunday tadqiqotlar tegishli asoslashlar boʻlgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Qoyasiz asoslar ustida boʻlgan toʻgʻonlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Toʻgʻonlar va ularning elementlarini loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Suv tashlash toʻgʻonlari va ular elementlarini bir nechta asos ustida loyihalash ushbu SHNQning 5-bobi hamda ushbu bob talablariga asosan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Bir nechta asos ustidagi suv tashlash toʻgʻonlari quyidagi asosiy elementlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfundamentli plitalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻprik ustunlari va suv tashlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya choklari va ularning zichlashtirgichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv urilma va risberma;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlanishga qarshi moslamalar (ponur, shpuntlar, betonli burgʻilash qoziqlari va devorlari, tishlar, filtrlanishga qarshi devorlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj moslamalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Qoyasiz asos ustidagi suv tashlash toʻgʻonlari harorat-choʻkish choklari orqali 1, 2, 3 va undan ortiq suv tashlash teshiklarini oʻz ichiga oluvchi qismlarga ajratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon qismlari uzunligi asos tuprogʻiga bogʻliq ravishda variantlarni texnik-iqtisodiy jihatdan taqqoslash orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHarorat-choʻkish choklari koʻprik ustunining oʻqi boʻyicha joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosi bir jinsli boʻlgan toʻgʻonlarni baʼzi hollarda qismlarga ajratmasdan, kesik-choklar bilan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Toʻgʻonning poydevor plitasining asos ichiga kirish chuqurligini, statik turgʻunlik talablari, gidravlik va filtrlanish shartlarini hisobga olgan holda belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Bogʻlovchi tuproqlardan boʻlgan ponurli toʻgʻonlarning poydevor plitasi yon tomoni yuqori byef tomonga qiya qilib loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Toʻgʻon qismi chegaralarida koʻprik toʻgʻon ustunlarini poydevor plitasi bilan mahkam birlashtirilishini lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻprik ustunlarni hamda poydevor plitalari choklarni keyinchalik bir butun holga keltirishni koʻzda tutgan holda alohida barpo etish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Toʻgʻonning qirgʻoq qismi tarkibiga kiruvchi tutashish ustunlarini poydevor plitasi ustida umumiy qirgʻoq seksiyasi bilan joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutashish ustunlarini toʻsuvchi devor koʻrinishida loyihalanishi, bunda suv tushirgich va poydevor plitasi oralaridagi harorat-choʻkish choklarida koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Ponur, suv urilma va risberma chegaralaridagi tutashish ustunlari, oqim yoʻnaltiruvchi devorlar sifatida ham foydalanishni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-chizma. Toshli boʻlmagan poydevorda anker ponurli suv toʻkish toʻgʻonining alohida qismlari va elementlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — poydevor plitasini yuqorigi qismi; 2 — poydevor plitasining pastki qismi; 3 — dastlabki koʻprik ustuni; 4 — asosiy zatvorning ogʻzi; 5 — taʼmirlanadigan zatvorning ogʻzi; 6 — suv tushirish; 7 — suv tushirishning choʻqqisi; 8 — suv urish (vodoboy); 9 — energiyani soʻndiruvchilar; 10 — risberma; 11 — oʻtuvchi deformatsiyalanadigan mustahkamlagich; 12 — himoya qiluvchi kovsh; 13 — ankerli ponur; 14 — ankerli ponurning egiluvchan uchastkasi; 15 — ponurni yuklash; 16 — yuklashni mustahkamlash; 17 — ponurli shpunt; 18 — shpunt ustidagi xoda; 19 — yuqorigi toʻgʻonosti shpunti; 20 — ponurning gorizontal drenaji; 21 — poydevor plitasining gorizontal drenaji; 22 — suv urish va risbermani gorizontal drenaji; 23 — teskari filtr; 24 — asosining vertikal drenaji; 25 — drenaj yoʻli; 26 — drenaj quduqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Toʻgʻonlarni loyihalashda, suv tushirish inshootini qurilish hududining, iqlimiy, muhandislik-geologiya va geokriologik sharoitlariga bogʻliq holda koʻprik toʻgʻon ustuniga qattiq mahkamlashni yoki ular orasida harorat choklari boʻlishi, bunda harorat choki koʻprik toʻgʻon ustuni yuza tekisligidagi suv tushirgichni poydevor plitasi yuqori qismidan toʻgʻon choʻqqisigacha kesib oʻtishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tushirish teshiklari oraliqlari 30 m dan ortiq boʻlganda suv tushirgich tanasida harorat choklari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Qoyasiz asoslardagi toʻgʻonlarning chuqur suv tashlagichlari berk temir-beton romlar koʻrinishida loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Qoyasiz asoslarda suv tashlash toʻgʻonlarini loyihalashda byeflarni asosiy tutashish shakllari sifatida, gidravlik sakrash soʻndirilgan tub rejim hamda energiya soʻndiruvchi va oqimni tarqatuvchilarni koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTegishli asoslashlar boʻlgan holda suvga botmagan ustki yoki suv osti gidravlik sakrash rejimi qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Byeflar tutashish tub rejimida asosiy energiya soʻndirgich sifatida quyidagilar qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaxlit suv urilma devori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv urilma qudugʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi qismida sayoz suv qudugʻi joylashgan suv urilish devori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkesuvchi suv urilish devori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir nechta qatorli shashka yoki pirslar koʻrinishidagi soʻndirgichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnik-iqtisodiy asoslanganda, mazkur bandda keltirilgan soʻndirgich va boshqa soʻndirgichlardan iborat uygʻunlashgan soʻndirgichlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoʻndirgich konstruksiyasi energiya soʻndirishi bilan bir qatorda oqim maromini taʼminlashi va maromsiz oqim vujudga kelishi xavfini oldini olishi lozim. Oqimning siqilgan qismi kesimidan soʻndirgichgacha boʻlgan masofa 3,0 dan 4,5 gacha sakrash balandligiga teng qilib olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoʻndirgich konstruksiyasi energiyani soʻndirishi bilan birga oqim maromini taʼminlashi va maromsiz oqimning vujudga kelishi xavfini oldini olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOqimning siqilgan qismi kesimi bilan soʻndirgichgacha boʻlgan masofa sakrash balandligiga teng qilib, 3,0 dan 4,5 m olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKatta masofalar soʻndirgichlarning kavitatsiyaga qarshi xavfsizligini oshirish yoki ularning yemirishsiz shakllaridan foydalanish maqsadida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Byeflarni ustki tutashish rejimlarida talab etiladigan shakl siqilgan kesimdagi balandligi oqim chuqurligidan 3 pogʻonada energiya soʻndirgichlar yoki ularsiz toʻgʻon oldidagi moslama orqali taʼminlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyi byefdagi suv sathlari katta oraliqda oʻzgarishi natijasida oqimning maromda boʻlishini taʼminlash uchun quyidagi moslamalar qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaxlit suv urilma devori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv urilma qudugʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkeltirilgan turlardan boʻlgan uygʻunlik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPogʻonadan soʻndirgichgacha boʻlgan minimal masofa quyi byefda oqim chuqurligining kamida 5 baravaridan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Byeflar tutashishi rejimini texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish asosida belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu jarayonda quyi byefdagi chuqurliklar, suv urilish konstruksiyalari, risbermalar va oʻtish mahkamlanishlari, kavitatsiyaning yuzaga kelishi shart-sharoitlari, oqimning maromsizligi hamda zatvorlarni boshqarishning turli bosqichlarida quyi byefdagi oʻzan deformatsiyasi taxminlari hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Risbermalar uzunligi va kesimi hamda risbermadan mahkamlanmagan oʻzangacha boʻlgan oʻtish mahkamlagich konstruksiyasi gidrouzel inshootidan foydalanish va qurilish davrlarida yuvilib ketishdan saqlanishini taʼminlovchi variantlarni texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Toʻgʻonlarning I, II va III sinflari uchun risbermalar monolit beton yoki temir-beton koʻrinishida loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning IV sinfi uchun risbermalar tosh tashlash, gabion sim toʻrlar, yigʻma beton yoki temir-beton plitalar, oʻzaro armaturalar bilan birlashtirilgan, metall toʻrlar koʻrinishida boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Suv urilish va risberma plitalarining qalinligi ularning agʻdarilib ketishi hamda qalqib chiqishga qarshi turgʻunligini taʼminlashi, shuningdek oʻrtacha va tez-tez oʻzgarib turuvchi yuklanishlar taʼsirida mustahkamligi hisoblaridan kelib chiqib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv urilma va risberma plitalari harorat-choʻkish choklari orqali kesilishini hamda plitaosti qismida drenaj quduqlari oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Suv urilma va risbermalar plitaosti sohasi drenaj zovuri turi va konstruksiyasi, drenaj quduqlari oʻlchamlari va joylashishi toʻgʻon orqali turli xil suv tashlash sarflaridagi gidrodinamik bosim kattaligi va taqsimlanishiga bogʻlangan holda tanlanishi lozim. Bunda drenaj moslamalarining muzlashi, plitaosti sohasida yuqori bosimining paydo boʻlishi, teskari filtr tuproqlarida suffoziya sodir boʻlishi holatlari bartaraf etilgan boʻlishi lozim. Buning uchun suv urilmaning pyezometrik bosimini turgʻunlik bilan pasayish yuzalarida yuksizlantiruvchi teshiklar jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv urilish va risbermalar plitaosti sohasidagi drenaj turi va konstruksiyasi, drenaj quduqlari oʻlchamlari hamda joylashishi toʻgʻon orqali turli xil suv tashlash sharoitlaridagi gidrodinamik bosimning kattaligi va taqsimlanishiga bogʻliq holda tanlanishi, drenaj moslamalarining muzlashi, plitaosti sohasida yuqori bosim paydo boʻlishi va teskari filtr tuproqlarida suffoziya sodir boʻlishi holatlari bartaraf etilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, suv urilishning pyezometrik bosimi turgʻunlik bilan pasayish yuzalarida yuksizlantiruvchi teshiklar bilan jihozlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanuvchi suv yopiq plitaosti drenajlari tutashish ustunlari, ajratuvchi devor yoki koʻprik toʻgʻon ustuni orqali chiqarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenajlar past bosimli zonalarda, quyi byefning minimal sathidan pastda joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻma plitalardan iborat boʻlgan risbermalarda drenaj quduqlari oʻrnatilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Beton mahkamlanishining oxirida vertikal devor, saqlovchi kovsh, deformatsiyalanuvchi oʻtish mahkamlanmasi yoki shu konstruksiyalarning yigʻindisi koʻrinishidagi moslama koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Risberma yoki suv urilma turgʻunligini taʼminlash maqsadida oxiridagi vertikal devorlar (beton, temir-beton, shpuntli devorlar, gʻovlar yoki tosh toʻldirmalari) tuproqning yuvilib ketishining maksimal chuqurligi hisobga olingan holda loyihalashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuproq yuvilishi ehtimoli mavjud hududlarda joylashgan devorlar poydevori sathi, devor ortidagi mahkamlagichning deformatsiya holati va uning konstruktiv tuzilmasini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Oʻtuvchi deformatsiyalanuvchi mahkamlanishlar quyidagi turlarda yoki ularning birikmalari koʻrinishida loyihalashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzaro sharnirli yoki shunga oʻxshash bogʻlanishli beton va temir-beton plitalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshagʻalli yoki tosh tashlamalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzaro sharnir yoki shu kabi bogʻlanishli betonli va temir betonli plitalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshagʻalli yoki tosh tashlamalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgabionlar yoki tosh-shagʻalli yuklamalar bilan tyufyak konstruksiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur mahkamlanishlarning birikmalar koʻrinishida loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMahkamlanish turi gidravlik shartlar, yoʻl qoʻyiluvchi yuvilish chuqurligi va tuproqning kriogen boʻrtishi hisobga olingan holda ishlab chiqilgan variantlarni texnik-iqtisodiy solishtirish asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Yer osti konturi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Qoyasiz asoslar ustida quriladigan toʻgʻonlarning yer osti konturi muhandislik-geologiya va geokriologik shartlarga muvofiq ravishda quyidagi elementlardan tashkil topishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишponurlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtish, shpunt yoki filtrlanishga qarshi parda koʻrinishidagi vertikal toʻsiqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal yoki vertikal drenaj.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Yer osti konturining quyidagi asosiy sxemalari oʻrganilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenajsiz poydevor plitasi va ponuri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitasi ostidagi gorizontal drenaji;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitasi va ponur ostidagi gorizontal drenaj;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtkazuvchi asosning butun chuqurligi boʻyicha kesib oʻtuvchi vertikal toʻsiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal toʻsiq orqasida oʻrnatiluvchi, suv oʻtkazmaydigan qatlamgacha va drenajgacha yetib bormaydigan ponur hamda vertikal toʻsiq birikmasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar toʻgʻon asosida harakatlanuvchi qumli va loytuproqli qatlamlar hamda bosimli yer osti suvlari mavjud boʻlsa, bunda toʻgʻonning yer osti konturida chuqur drenaj quduqlarini loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Toʻgʻonning umumiy turgʻunligi filtrlanish bosimini pasaytirish tadbirlarisiz taʼminlansa, asos tuproqlarining filtrlanish turgʻunligi shartlari boʻyicha esa uzaytirilgan yer osti konturi talab etilsa, toʻgʻonlarni qumli tuproqlar ustida hamda suv oʻtkazmaydigan qatlamni chuqurlikda (20 m dan ortiq) yotishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosdagi loytuproqlar inshootning surilishga qarshi turgʻunligini taʼminlash maqsadida ankerli ponur qoʻllash talab qilinsa, ponur shpunti yoki tish moslamasidan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarni qumli tuproqlar ustida hamda suv oʻtkazmaydigan qatlam 20 m dan ortiq boʻlmagan chuqurlikda yotsa, bunda ponur boʻlmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Ponurlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Ponurlar konstruksiyasi boʻyicha quyidagilarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqattiq beton va temir-beton qoplamasi koʻrinishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayishqoq — deformatsiyalanish, suv oʻtkazmaslik, mustahkamlik, kimyoviy taʼsirga chidamlilik talablariga javob beruvchi tuproqlar, asfaltli, polimer va boshqa materiallardan tayyorlanadigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqayishqoq va qattiq qismlardan boʻlgan aralash konstruksiyali (ankerli ponurlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Ponurning filtrlanish koeffitsiyenti asos tuproqlarining filtrlanish koeffitsiyentidan 50-marta kam yoki undan kam boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosi tuproqlari loytuproq yoki qumoq tuproqdan iborat boʻlgan suv oʻtkazmaydigan ponurlar koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKam suv oʻtkazuvchi ponurlar (K=10-3 m/sut filtrlanish koeffitsiyenti boʻlgan) qumli tuproqlar va qumloq tuproqlarda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Ponur uzunligi asos tuprogʻi filtrlanish mustahkamligi va toʻgʻon turgʻunligi hisoblari natijalari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Tuproqli ponur qalinligi ta:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshartni qanoatlantirishi, biroq kamida 0,5 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— yer osti konturi boshidan boshlab bosim yoʻqotilishi (byef yuqorisidan ponurning koʻrib chiqilayotgan vertikal kesimigacha);Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIcr,m — ponur materiali uchun SHNQ 2.06.05-21 ga muvofiq aniqlanuvchi keskin oʻrtacha bosim gradiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn — ushbu SHNQning 121-bandida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Qayishqoq suv oʻtkazmaydigan ponurlar sezilarli va notekis deformatsiyalanishga ega tuproqlar ustida (lyos tuproqlari, muzdan tushayotgan va kuchli muzlagan tuproqlarda) toʻgʻonlar barpo etilishida qoʻllanilishi hamda quyidagicha loyihalashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyma holda — armaturalovchi oʻrama shisha matoli ketma-ket suriluvchi quyma gidroizolyatsiya materialidan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyelimlash holatida — bir necha qavatdan iborat oʻrama gidroizolyatsiya materialidan, har bir keyingi qavat pastdagi qavatning tutash joyini qoplash bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Beton ponurlar bosimli yotqi boʻylab gidroizolyatsiyalangan plitalar koʻrinishida, plitalar orasida hamda ponur bilan chegaralovchi inshoot oʻrtasida zichlashtiruvchi choklar nazarda tutilgan holda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning IV sinflari uchun asosning boʻsh deformatsiyalanuvchi tuproqlarida gidroizolyatsiya qoplamasisiz beton ponurlar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilishi, bunda ponur qalinligi keskin oʻrtacha bosim gradiyenti Icr,m=30 boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Ankerli ponur loytuproqlarda joylashgan toʻgʻonlar uchun qoʻllanilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAnkerli ponurning qattiq qismlari yelimlangan yoki quyma gidroizolyatsiya va ankerlanuvchi inshootga oʻrnatiluvchi armaturaning chiqqan yerlari boʻlgan temir-beton plita koʻrinishida loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQayishqoq qism ankerlanuvchi inshoot bilan tutashish joyida vujudga keluvchi barcha deformatsiyalarni (surilish va choʻkish) qabul qilishi va toʻliq suv oʻtkazmaslikni saqlab qolishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Ponurlarning barcha koʻrinishlari uchun (betonliklari bundan mustasno) yuvilib ketishdan saqlovchilar beton plitalari yoki tosh tashlamlari koʻrinishidagi mahkamlanishlar koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Ponur osti uchun asosni quyidagi tarzda tayyorlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqumli va qumloq tuproqli asoslar boʻlganda mahalliy materiallardan boʻlgan ponurlar uchun — asos yuzasini zichlashtirish bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasos tuproqlari yirik boʻlakli boʻlgan hollarda qalinligi kamida 10 cm boʻlgan qumli oʻtish qatlami koʻrinishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton yoki ankerli ponur uchun — asos yuzasini tekislash va 5 — 10 cm qalinlikda beton yotqizish bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasfaltli yoki polimer materiallardan boʻlgan ponurlar uchun — bitum shimdirilgan shagʻal yoki mayda tosh yotqizish yoki 5 — 10 cm qalinlikda beton yotqizish yoʻli bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Ponurni toʻgʻon, toʻsuvchi devorlar, ajratuvchi ustun va ponurli shpunt bilan tutashish yuzalarida hamda ponurning ayrim qismlarini oʻzaro tutashtirishda ushbu SHNQning 56 — 60-bandlariga muvofiq zichlashtirish ishlari olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZichlashtirish konstruksiyalarini tanlashda bir-biri bilan chegaralanuvchi inshootlarning boʻlishi mumkin boʻlgan deformatsiya miqdorlari hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Shpuntlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Shpuntning turi (metall, temir-beton yoki yogʻoch) geologik sharoitlar, hisobiy bosim va suvga koʻmilish chuqurligiga koʻra tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Shpuntni umumiy suvga koʻmilish chuqurligi kamida 2,5 m, uning suv oʻtkazmaslik qatlami ichiga botish chuqurligi esa kamida 1 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Kuch yuklanishlari inshootdan filtrlanishga qarshi shpuntlarga oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Yuqori byef toʻgʻonostida ponur mavjud boʻlmaganida shpunt boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti konturining shpuntsiz sxemalarini qoʻllashga quyidagi holatlarda yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишponur mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevor plitasining yuqori tishi suv oʻtkazmaydigan tuproqqa kirganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor plitasining pastki tishi bilan asosning filtrlanish mustahkamligi taʼminlanganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Toʻgʻonning yer osti konturida osma (suv oʻtkazmaydigangacha yetib bormaydigan) shpuntlar qoʻllanilsa, ularning ikki yondosh qatorlari orasidagi masofa suvga koʻmilish chuqurliklari yigʻindisidan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Tishlar va filtrlanishga qarshi devorlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Qoyasiz asoslar ustida toʻgʻonlarni loyihalashtirishda turgʻunligini oshirish maqsadida yuqori va past toʻgʻonosti tishlari boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanishga qarshi beton va temir-beton tishlar (toʻsiqlar) muhandislik-geologik va geokriologik shartlar sababli shpunt qoʻllanilishi mumkin boʻlmagan holatlarda koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Toʻgʻonning filtrlanishga qarshi tishi va poydevor plitasi orasidagi harorat deformatsiya choki tegishli asoslashlar mavjud boʻlganda jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Asoslarida qumli va yirik boʻlakli tuproqlar boʻlgan toʻgʻonning yuqorigi qirrasi oldida beton yoki loytuproqdan, burgʻilash yoʻli bilan bajarilgan filtrlanishga qarshi beton devori yoki toʻsiq boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzlagan va muzdan tushishda kuchli sizib oʻtuvchi tuproqlardagi inyeksiya filtrlashga qarshi devorlar asosning dastlabki muzdan tushish bosqichida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTegishli asoslash mavjud boʻlgan hollarda inyeksiya pardalar inshootdan foydalanish davrida asosning muzdan tushishida oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYopiq oʻzanosti joylarda muzlagan jinslarning past haroratlarida filtrlanishga qarshi devor tegishli asoslashlar boʻlganda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanishga qarshi devor chuqurligi va suv oʻtkazmaslik xususiyatlari toʻgʻonga boʻlgan bosim, asos tuprogʻining filtrlanish va suffoziyalanish xossalari hamda toʻgʻon poydevoriga boʻlgan qarshi bosimni kamaytirish talablari asosida belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Filtrlanishga qarshi devor qalinligi tc, quyidagi shartga muvofiq boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— devorning berilgan kesimida bosim yoʻqotilishi;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn — ushbu SHNQning 121-bandida keltirilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIcr,m — tuproqning turidan kelib chiqib QMQ 2.02.02-98 boʻyicha qabul qilinadigan devordagi keskin oʻrtacha bosim gradiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Drenaj moslamalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Yirik donachali materiallar (shagʻal, tosh), geotekstil materiallar, gʻovakli betonlardan tayyorlangan hamda teskari filtrdan loyqalanishdan himoyalangan gorizontal drenaj konstruksiyasi quyidagi holatlarda koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloytuproq asosli toʻgʻonlar uchun hamda qumli tuproqlarda, toʻgʻonning barqarorligini taʼminlash maqsadida ponur qurilmasi yoki vertikal filtrga qarshi toʻsiq yetarli boʻlmaganida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv urilma ostida, risberma ostida, qiyaliklarni mahkamlash plitalari ostida, toʻlqin taʼsiri zonasida hamda toʻgʻon asosida yuviluvchi tuproqlar mavjud boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuzdan tushayotgan asosdagi drenaj moslamasi issiqlik texnikasi va filtrlanish hisoblari orqali asoslangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Teskari filtr qatlamlari soni va donachalar tarkibi SHNQ 2.06.05-21 boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal drenaj qatlami qalinligi toʻgʻon konstruksiyasi va ishlab chiqarish sharoitlariga bogʻliq ravishda, biroq 20 smdan kam boʻlmagan qilib belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Gorizontal drenajdan suv quyi byefdagi suv urilma drenajiga yoki toʻgʻon jismidan oʻtuvchi drenaj tizimi orqali tutashuvchi yoki ajratish ustuni bilan quyi byefga tushishi koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj tizimi chiqish teshiklari sokin rejimli oqim boʻlgan yerlarda koʻzda tutilishi hamda quyi byefning minimal sathidan pastda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlikka boʻlgan hisob-kitoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Qoyasiz asosli toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlikka boʻlgan hisoblari mazkur SHNQning 5-bobi va ushbu paragrafda belgilangan talablarga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Qoyasiz asosli toʻgʻonlar poydevori boʻyicha tutash kuchlanishlar miqdori, asoslar mustahkamligini aniqlash mezonlari va uslublari QMQ 2.02.02-98 hamda ushbu paragrafning talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Qumtuproqli asos ustidagi toʻgʻonlarda koʻprik toʻgʻon ustuni, ustunlar va poydevor plitalarini alohida barpo etishda, toʻlaligicha barpo etilgan inshootning asosiy kuchlanishlari (reaksiyalar) qurilish davridagi yuklanishlardan kelib chiqqan kuchlanishlar asosida aniqlanishi, inshoot butun holga keltirilgandan soʻng, har bir elementga tushgan kuchlanishlar va ularning epyuralari asosida tutashish kuchlanishlari epyuralari qoʻshilib hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning loytuproqli asosi uchun tutash kuchlanishlar ularning vaqt davomidagi oʻzgarishlarini, shuningdek tuproqlarning siljishi va filtrlanishini inobatga olgan holda maxsus tadqiqotlar natijasida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Toʻgʻonlarning I va II sinflariga kiruvchi boʻlimlari umumiy mustahkamlik nuqtai nazaridan, qurilish mexanikasi va taranglik nazariyasi usullari asosida, yoriqlar paydo boʻlishi natijasida kuchlanishlarning qayta taqsimlanishini hisobga olgan holda, fazoviy tuzilmalarni tarang holatdagi asos bilan birgalikda hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning I va II sinflari dastlabki mustahkamlik hisoblarini, III va IV sinf toʻgʻonlarining esa barcha holatlarini ular ishini alohida koʻndalang (oqim boʻyicha) hamda boʻylama (oqimga koʻndalang) yoʻnalishlarda ushbu SHNQning 190-191-bandlari talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Toʻgʻonning umumiy mustahkamlik boʻyicha hisoblash sxemasida, konstruksiyaning alohida elementlari (poydevor plitasi, koʻprik toʻgʻon ustuni, suv tushirgich) ishining oʻziga xos xususiyatlari hamda ularga mahalliy yuklanishlar taʼsiri hisobga olinmagan hollarda, mazkur elementlar qoʻshimcha ravishda mahalliy mustahkamlikka hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy kuchayishlar, kuchlanishlar hamda toʻgʻonning turli kesimlaridagi armatura miqdori, toʻgʻon seksiyalarining umumiy mustahkamligi bilan bir qatorda, konstruksiyaning alohida elementlari boʻyicha mahalliy mustahkamlik hisoblari natijalarini ham hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Toʻgʻonning umumiy mustahkamlikka boʻlgan hisob-kitoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Toʻgʻonning koʻndalang yoʻnalishdagi umumiy mustahkamlik hisob-kitoblari quyidagi konstruktiv sxemalar asosida amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tushirish toʻgʻonlari — koʻprik toʻgʻon ustunlari va yarim ustunlari qattiqlik qovurgʻalari vazifasini bajaradigan qovurgʻali konstruksiya sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki qavatli toʻgʻonlar va chuqur suv tushirish toʻgʻonlari — qutichasimon koʻrinishdagi (qutisimon) konstruksiyalar sifatida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy kesimda koʻprik toʻgʻon ustuni va yarim koʻprik toʻgʻon ustunlarining faqat belgilangan qismi, ularning balandligi boʻyicha inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu elementlarning hisobiy balandligi, gorizontal tekislikka 45° burchak ostida poydevor plitasi bilan tutashish nuqtasidan oʻtuvchi ogʻma tekisliklar orqali cheklanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tushirgichning hisobiy kesimi ham shu tarzdagi balandlik bilan cheklanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Toʻgʻon seksiyasining boʻylama yoʻnalishdagi umumiy mustahkamlik hisob-kitobi quyidagi usullar boʻyicha bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv tushiradigan toʻgʻon — qattiq asos ustidagi toʻsinlar sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki qavatli toʻgʻon va chuqur suv tashlagichli toʻgʻon — qattiq asos ustidagi ramali konstruksiya sifatida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tushirgichli toʻgʻon seksiyasining uzunga yoʻnalishdagi umumiy mustahkamlik hisob-kitoblarida suv tushirgich massivining hisobiy kesimiga faqat suv tushirgich oraligʻida harorat choklari mavjud boʻlmagan holatdagina kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tushirgich jismi bilan koʻprik toʻgʻon ustuni yoki yarim koʻprik toʻgʻon ustuni oʻrtasida harorat choklari mavjud boʻlganda, hisobiy kesimga chok asosidan gorizontalga nisbatan 45° burchak ostida oʻtuvchi tekisliklar bilan chegaralangan suv tushirgichning tegishli qismi kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon ustunlari va yarim koʻprik toʻgʻon ustunlari, ikki qavatli toʻgʻon boʻlinmalari boʻylama yoʻnalishda, shuningdek tubli suv tashlagichli toʻgʻonning poydevor plitasi va suv tashlagich oraliq tuzilmalari umumiy mustahkamlik hisoblarida hisobiy kesimga toʻliq holda kiritilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Ankerli ponur hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Ankerlar, ponur va toʻgʻon orasidagi toʻliq gorizontal suruvchi kuchning taqsimlanishi, asos tuprogʻining turidan qatʼi nazar, ularning deformatsiya xususiyatlarini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPonur armaturasining choʻzilishini surilish koeffitsiyenti usuli va tarang qatlamning oxirgi chuqurligi asosida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSurilish koeffitsiyenti uslubi ponurning barcha uzunligi boʻyicha chegaraviy muvozanat holati mavjud boʻlmagan holda quyidagi shart bajarilishida ankerli ponur orqali qabul qilinuvchi kuchayishni aniqlashda qoʻllanilishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ponur ostidagi eng katta urinma kuchlanish, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— chegaraviy muvozanat holatiga mos keluvchi ponur osti urinma kuchlanishi, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPua — ponurga boʻlgan vertikal kuchlanish jadalligi, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— asos tuprogʻining muvofiq ravishdagi ichki ishqalanish burchagi hisobiy qiymati, ℃ hamda solishtirma ilashishi MPa.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblarda 
etib olinishiga yoʻl qoʻyiladi.
etib olinishiga yoʻl qoʻyiladi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Siljish koeffitsiyenti usuli boʻyicha ponur boʻlinmasi tomonidan qabul qilinuvchi MN gorizontal kuch, armatura kesim yuzasi ponur uzunligi boʻylab taqsimlanish tavsifiga koʻra quyidagicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) uchburchak boʻyicha taqsimlanishda quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) toʻgʻri toʻrtburchak boʻyicha taqsimlanishida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) trapetsiya boʻyicha taqsimlanishida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQ — toʻgʻon boʻlinmasiga taʼsir etuvchi toʻliq siljituvchi kuch, MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKx , K1,x — asos tuproqlar uchun ponur va toʻgʻonga muvofiq holda siljishdagi toʻshama koeffitsiyentlar, MN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишla, b — mos ravishda ponur uzunligi va toʻgʻon kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI0, I1 — Bessel funksiyalarining faraziy argumenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAls, Ais — mos ravishda ponurning oxiri va boshlanishidagi (toʻgʻonga tutash joyida) armaturaning kesim yuzasi, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ponur va uning asosining taranglik xususiyatlarini tavsiflovchi kattalik boʻlib, quyidagi formula orqali aniqlanishi zarur:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEs — SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq qabul qilinuvchi, armaturaning taranglik moduli, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbda — toʻgʻon seksiyasiga teng etib olinuvchi, ponurning hisobiy kesimi kengligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻshamaning siljishdagi koeffitsiyenti, MN/m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKy — toʻshamaning siljishdagi koeffitsiyenti, MN/m3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tuproqning Puasson koeffitsiyenti;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— poydevor asosi tomonining (ponurni yoki toʻgʻonni) siljish kuchi taʼsiri yoʻnalishi boʻyicha toʻgʻon seksiyasi uzunligi nisbatiga bogʻliq boʻlgan hamda ushbu SHNQning 11-jadvali boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSiqishdagi toʻshama koeffitsiyenti miqdori Ky dala kuzatuvlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Ponur orqali qabul qilinuvchi gorizontal kuch miqdori, toʻgʻonni siljishga boʻlgan turgʻunligi hisoblarida umumlashtirilgan chegaraviy qarshilik kuchining hisobiy qiymatini aniqlashdagi tekshirilishida hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
| 11-jadval |
Poydevor asosi tomonlari nisbati | Koeffitsiyent y |
0,10 | 0,73 |
0,20 | 0,68 |
0,33 | 0,63 |
0,50 | 0,59 |
1,0 | 0,50 |
2,0 | 0,41 |
3,0 | 0,37 |
5,0 | 0,32 |
10,0 | 0,27 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Qoyali asoslar ustida boʻlgan gravitatsion toʻgʻonlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Gravitatsion toʻgʻonlar va ularning elementlarini loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Gravitatsion toʻgʻonlar va ularning elementlarini loyihalashda ushbu SHNQning 6-bobi talablari va ushbu paragraf talablari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Qoyali asos ustida loyihalashtirilayotgan gravitatsion toʻgʻonlarda massiv toʻgʻonlar bilan bir qatorda, mazkur SHNQning 1-b-d chizmasida keltirilgan yengillashtirilgan koʻrinishdagi gravitatsion toʻgʻonlarni qoʻllashning texnik imkoniyatlari va iqtisodiy maqsadga muvofiqligi ham koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMassiv gravitatsion toʻgʻonlar ichki zonalari uchun kam sementli qattiq beton hamda yumalatish bilan zichlantiriluvchi beton qoʻllanilishi koʻrib chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. lch /h ≤ 5 (bu yerda: lch — toʻgʻonning yuqori qirrasi sathidagi xorda boʻyicha yoʻlak kengligi, h — toʻgʻon balandligi) boʻlgan ustunlar uchun doimiy harorat choklariga ega boʻlgan (kesimli) toʻgʻonlar bilan bir qatorda, qisman yoki toʻliq holda koʻndalang harorat choklari bilan bir butun qilib bogʻlangan yoki umuman choksiz (kesimsiz) toʻgʻonlarni qoʻllashning maqsadga muvofiqligi ham koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-chizma. Qoyali asos ustida boʻlgan gravitatsion toʻgʻonlarning alohida qismlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — berk toʻgʻon; b — suv tushirgichli toʻgʻon; 1 — yuqorigi qirra; 2 — bosimli yoqi; 3 — quyi yoqi; 4 — filtrlanishga qarshi devor; 5 — asosning drenaj quduqlari; 6 — toʻgʻon uchun drenlar; 7 — sementatsion yoʻlak; 9 — kuzatish yoʻlaklari; 10 — harorat choklari; 11 — filtrlanishga qarshi zichlashtirilishlar; 12 — suv tushirgich yuqori qirrasi; 13 — suv tushirish yoqi; 14 — tovon — tramplin; 15 — suv tushirgichli toʻgʻonning oraliq koʻprigi; 16 — asosiy zatvorning ariqchasi; 17 — taʼmirlanadigan (avariyada taʼmirlanadigan) zatvorning ariqchasi; 18 — tushirish boʻshligʻi; 19 — poydevor asosi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Gravitatsion toʻgʻonning boshlangʻich koʻndalang kesimiga koʻra yuqori byefdagi suv moʻtadil bosim sathi bilan uchburchak shakliga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Beton gravitatsion toʻgʻonlarining seysmik jihatdan turgʻunligini taʼminlash uchun quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpastki chegaraning katta (1:0,70 dan ortiq) nishabi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori chegaraning uning pastki qismi nishabi hisobiga asos bilan tutashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnisbatan katta boʻlmagan kallak yoki yengillashtirilgan kallagi (qutichasimon, kontrfors);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonlarni betonlash bloklari boʻlinmalariga ajratish bilan qirqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻndalang harorat choklarini qisman yoki toʻla holda bir butunlash yoki choksiz toʻgʻonlarni qoʻllash (qirqimsiz toʻgʻonlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon kengligi boʻyicha betonni zonalarga taqsimlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Gravitatsion toʻgʻonlarda filtratsiyaga qarshi bosimni pasaytirish uchun asos drenajini oʻrnatish, zarur hollarda esa toʻgʻon poydevori asosida mahalliy tushirish boʻshliqlarini tashkil etish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Toʻgʻon asosiga filtrlanish oʻrtacha koeffitsiyenti k ≥0,1 m/d boʻlgan tuproqlar mavjud boʻlsa, toʻgʻonning yer osti konturi qismida filtratsiyaga qarshi moslamalar (sementatsiya devori, ponur) va drenaj boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, agar yer osti konturi faqat sementatsiya devori va drenajdan iborat boʻlsa, toʻgʻonning bosimli yonboshidan sementatsiya devori oʻqigacha boʻlgan masofa (0,05÷0,25) b (bu yerda b — toʻgʻon poydevori asosi kengligi) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenajlar va sementatsiya quduqlari orasidagi masofa sementatsiya radiusidan katta va 4 m kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPonur va sementatsiya devorining bir vaqtda qoʻllanilishi filtrlanish boʻyicha tajribalar hamda mustahkamlik hisob-kitoblari asosida asoslantirilgan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv oʻtkazmas (yoki kam suv oʻtkazuvchi, K<0,1 m/sut), asos tuproqlarida yer osti konturi uchun drenaj bilan birga sementatsiya devorini qoʻllash filtratsiya tajriba natijalariga asoslanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar sementatsiya devori oʻrnatilmasa, toʻgʻonning asos bilan tutashish qismida mahkamlash sementatsiyasini amalga oshirish koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Qoyali asosdagi yirik buzilishlarni toʻgʻrilash chuqurligini aniqlashda toʻgʻon kuchlanish holati hisoblari, asosning bir jinsli emasligi (mustahkamlik shartlari bajarilishi lozim) hamda maxsus tadqiqotlar natijalari hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Yarim qoyali tuproqlardan iborat asoslar ustida quriladigan gravitatsion toʻgʻonlar, qoyali tuproq asoslar ustidagi toʻgʻonlar kabi loyihalanishi, bunda hisoblarga yarim qoyali tuproqlarning fizik-mexanik tavsiflari inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Suv tashlagichli gravitatsion toʻgʻonlarda byeflarni tutashtirish usuli quyidagilar asosida belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oqimini tovon-tramplinlar orqali tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtubdagi gidravlik sakrash yoki suvga koʻmilmagan yuzaki sakrash usullari orqali;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunning kengligi, umumiy va solishtirma suv tashlash sarfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzan yoki toʻgʻonoldi gidrotexnika inshootlarining oʻlchamlari hamda tub va quyi byefdagi qirgʻoq tuproqlarining fizik-mexanik xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tashlagichli I va II sinf toʻgʻonlar uchun byeflar tutashtirilishi hamda quyi byefdagi inshootlar konstruksiyalarini tanlash gidravlik hisoblar va tajribaviy tadqiqotlar asosida asoslantirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Byeflarni tub gidravlik sakrash orqali tutashtirishda, balandligi 25 m ortiq boʻlgan I, II va III sinf toʻgʻonlar uchun quvvat soʻndirgichlar sifatida suv urilma quduqlari, suv urilmali devorlar yoki eroziyaga chidamli soʻndirgichlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOqim tezligi 25÷30 m/s dan oshuvchi baland toʻgʻonlar uchun suv urilma qudugʻi tubini polimerbeton bilan qoplanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 25 m dan kam boʻlgan barcha sinf toʻgʻonlari uchun ushbu SHNQning 150-bandida keltirilgan soʻndirgichlar hamda tegishli asoslashlar boʻlganda boshqa turdagi soʻndirgichlarni loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv urilgich plitalarining qalinligini kamaytirish uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplitalarning asosga ankerli mahkamlanishi (toʻgʻon balandligidan qatʼiy nazar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPlitalarda drenaj quduqlari moslamalari oʻrnatilishi (balandligi 25 m gacha boʻlgan toʻgʻonlarda, gidravlik jihatdan asoslanganda esa balandligi 40 m gacha boʻlgan toʻgʻonlarda ushbu SHNQning 156, 184-bandlaridagi talablarni hisobga olgan holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Toʻgʻon va asosning tutashish qismidagi kuchlanish holatini yaxshilash hamda haroratli yoriqlarning paydo boʻlishini oldini olish maqsadida yuqori tomonidan choklarga zichlashtirishlar oʻrnatilishi hamda bir yoki bir necha gorizontal qirqimlar orqali ajratish usuli qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Toʻgʻonlar va ular elementlarining mustahkamlik, turgʻunlik va yoriqbardoshlilik hisoblari, shuningdek ularning temir-beton konstruksiyalarining yoriqlar ochilishiga boʻlgan hisoblari SHNQ 2.06.08-21, QMQ 2.02.02-98 va mazkur SHNQning 7-bobi hamda ushbu paragraf talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Tekis doimiy koʻndalang choklarga ega boʻlgan qirqimli konstruksiyali gravitatsion toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari alohida bir seksiyasi yoki shartli ravishda 1 m kenglikda qirqilgan toʻgʻon qismi uchun, tekis vazifa sxemasi asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning kuchlanish holati har bir seksiya (berk, suv tushirgichli, statsionar) uchun alohida tartibda, ularning barpo etilish xususiyatlari va statik ish rejimlari hisobga olingan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQirqimsiz toʻgʻonlarning turgʻunlik hisoblari inshoot uchun butunligicha oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQirqimsiz toʻgʻonlarning mustahkamlik hisoblari amaldagi SHNQning 8-bobi talablariga muvofiq ravishda, shuningdek taranglik nazariyasi doirasida hajmiy masalalarni yechish usullari asosida, arkali toʻgʻonlar hisoblash uslubiga oʻxshash tarzda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMurakkab muhandislik-geologiya, geokriologik va fazoviy sharoitlarda ishlovchi qirqimsiz toʻgʻonlarning kuchlanish holati (tirqishlar taʼsiridagi yuklanishlar, asos reaksiyasi va qirgʻoq tayanchlarining nosimmetrikligi) fazoviy masalalarga xos boʻlgan tajribaviy yoki hisoblash usullari orqali aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Beton gravitatsion toʻgʻonlar umumiy mustahkamlik hisoblari yuklanish va taʼsirlarning asosiy hamda alohida birikmalarining toʻla holdagi tarkibiga bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m dan katta boʻlgan toʻgʻonlarni loyihalashning boshlangʻich bosqichlarida, balandligi 60 m dan kam boʻlgan toʻgʻonlarning esa barcha loyihalash bosqichlarida yuklar hamda taʼsirlarning asosiy va alohida birikmalari tarkibini qisqartirib hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Toʻgʻonlarga yuklanish va taʼsirlarni toʻliq hisobga olishda ushbu SHNQning 89 — 92-bandlari talablariga muvofiq ravishda quyidagi omillar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharorat taʼsirlari sifatida asosning boshlangʻich va loyihaviy foydalanish harorat holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning qotish rejimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish choklarining oxirgi harorati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton devor koʻtarmasining toʻgʻonning loyihaviy foydalanish holatigacha sovishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omboridagi suv va tashqi havo haroratining mavsumiy oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot foydalanish jarayonida isitilish yoki sovitilish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootni foydalanish davrida isitish yoki sovitilishining buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootning harorat rejimi loyihaviy holatdan tabiiy holatga oʻtishi munosabati bilan yuzaga keladigan harorat holatining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon jismi va asosidagi filtrlanuvchi suvning mexanik taʼsiri SHNQning 97-bandiga muvofiq ravishda hajmiy va ustki kuchlar koʻrinishida hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишInshootning statik taʼsirlari hisoblarini sxemalashtirishga muvofiq ravishda, seysmik taʼsirlar QMQ 2.01.03-19 talablariga asosan ikki yoki uch oʻlchamli hisob sxemalari orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFoydalanish davridagi yuklanish va taʼsirlarni toʻliq asoslashda, shuningdek asosiy va alohida birikmalarni hisoblashda, toʻgʻonning yuqori qirrasida betonning boʻkishi (namlanishi) taʼsirlari ham inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Toʻgʻonlarda yuklanish va taʼsirlarning toʻliq tarkibi boʻyicha umumiy mustahkamlik hisoblari quyidagi holatlar uchun amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurib bitkazilgan toʻgʻondan foydalanishning boshlangʻich davri uchun (toʻgʻon hali oʻrtacha koʻp yillik foydalanish haroratigacha toʻla sovimagan holatda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootdan foydalanishning barqarorlashgan davri uchun (toʻla ravishda oʻrtacha koʻp yillik haroratlargacha sovigan holatda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning umumiy mustahkamlik shartlari, qoida tariqasida, har ikkala holatda ham fevral va avgust oylarida tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Toʻgʻonlarning foydalanish davridagi toʻliq tarkibli yuklanish va taʼsirlarga oid hisob-kitoblar inshootning quyi qismida qurilish choklarining ochilish ehtimolini inobatga olgan holda taranglik nazariyasi usullari orqali bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyi yoqdagi choklarning ochilish chuqurligi ushbu SHNQning 119-bandi talablariga muvofiq hisob-kitoblar orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning yuqori qirrasi oldidagi va inshoot asosidagi materiallar shartli ravishda yaxlit deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning yuqori qirrasidagi choklarning ochilish ehtimollari, tutashish kesishishlari hamda tortishish zonalari chegaraviy chuqurliklari aniqlangandan soʻng, ular mustahkamlik mezonlarida qisman hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Foydalanish davri toʻla tarkibli yuklanish va taʼsirlarga hisoblanuvchi, gravitatsion toʻgʻonlar mustahkamlik shartlari ushbu SHNQning 12-jadvali boʻyicha aniqlanadi, bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn , ylc , ycd — ushbu SHNQning 122-bandiga muvofiq qabul qilinuvchi koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bosh maksimal siquvchi kuchlanish, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— inshootni foydalanish yuklanishlari bilan yuklantirish vaqtiga talab etiluvchi, betonning siqishga boʻlgan hisobiy qarshiligi, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — toʻgʻonning asos boʻyicha kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbd — hisobiy gorizontal kesim kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdt — toʻgʻonning yuqori qirrasi oldida betonni tortilishga taxmin etilishida aniqlanuvchi, toʻgʻon jismining gorizontal kesimlarida va tutash kesimlaridagi tortilish zonasi chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — toʻgʻon oʻqi yoʻnalishidagi boʻlinma oʻlchami, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt1 — kengaygan choklar chegarasidagi (kontroforslar qalinligi) boʻlinmalar devorlari qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbh — yon tomon kesimi boʻyicha kengaygan choklar bilan boʻlinma kallagi qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa1 — yuqori qirradan toʻgʻon tanasidagi drenajgacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa2 — toʻgʻonning yuqori qirrasidan sementatsiyali devorgacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa3 — toʻgʻonning yuqori qirrasidan asosdagi drenaj quduqlarining birinchi qatorigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻlchamsiz koeffitsiyent.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Yuklanish va taʼsirlarning qisqartirilgan tarkibiga asoslangan toʻgʻonlarning mustahkamlik hisoblarida harorat taʼsirlari hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik taʼsirlar QMQ 2.01.03-19 talablariga muvofiq, inshootning bir oʻlchamli (konsolli) sxema boʻyicha hisoblangan holati uchun chiziqli-spektorial nazariya asosida aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFiltrlanuvchi suvning kuch bilan boʻlgan taʼsiri esa faqat beton-qoya tutashuviga qoʻyilgan qarshi bosim kuchlari shaklida hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar toʻgʻon joylashgan tumanda tashqi havo haroratining mavsumiy oʻzgarish amplitudasi 17 °S dan oshsa, toʻgʻon jismi hisobiy gorizontal kesimlari kengligi yoki uning poydevori boʻyicha havo haroratining ushbu oʻzgarishlari taʼsirida quyi yoq oldidagi qurilish choklarining ochilishi hisobiga kamayishi inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:* Quyi yoq oldidagi mustahkamlik tekshirilishida s3 qiymatning kengligi 4,0 m boʻlgan hisobiy gorizontal kesim qismida qiymatlarni oʻrtalashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Keng choklarsiz boʻlgan gravitatsion toʻgʻonlar uchun koʻrsatilgan shartlar bajarilmagan taqdirda ushbu SHNQning 217-bandi talablari asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*** Toʻgʻonning yer osti konturida sementatsiyali devori boʻlmagan hollarda keng choksiz toʻgʻonlar uchun a2 oʻrniga a3, va keng chokli toʻgʻonlar uchun bh qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-chizma. Toʻgʻonning mustahkamlikka boʻlgan hisoblariga belgilashlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — massivli; b — kengaytirilgan choklar bilan va kontrfors; h — toʻgʻon balandligi; b — asos boʻyicha toʻgʻon balandligi; t — boʻlinma uzunligi; t1 — kengaytirilgan choklar chegarasidagi seksiya qalinligi (kontrfors qalinligi); bh — kallakning yon kesimi qalinligi; a1 — toʻgʻon jismi drenajidan boʻlgan masofa; a2 — sementatsiya pardasi oʻqidan yuqorigi qirragacha boʻlgan masofa; a3 — asos drenajidan yuqorigi qirragacha boʻlgan masofa; Nd — hisobiy kesimdan yuqoridagi bosim; bd — hisobiy kesim kengligi; 
— muvofiq ravishdagi, yuqorigi yoq oldidagi gorizontal maydonchalar boʻyicha, quyi yoqqa tik boʻlgan maydonchalar boʻyicha, toʻgʻonning yuqorigi qirra oldida asos bilan tutash kesishish maydonchalari boʻyicha normativ kuchlanishlar; mu va mt — yuqorigi va quyi yoqlarga muvofiq ravishdagi, toʻgʻon yoqlari nishablari
— muvofiq ravishdagi, yuqorigi yoq oldidagi gorizontal maydonchalar boʻyicha, quyi yoqqa tik boʻlgan maydonchalar boʻyicha, toʻgʻonning yuqorigi qirra oldida asos bilan tutash kesishish maydonchalari boʻyicha normativ kuchlanishlar; mu va mt — yuqorigi va quyi yoqlarga muvofiq ravishdagi, toʻgʻon yoqlari nishablariҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Toʻgʻonlarning foydalanish davri yuklanish va taʼsirlar qisqartirilgan tarkibiga boʻlgan mustahkamlik hisoblarida kuchlanishlar materiallar qarshiligi uslublari orqali, shuningdek inshootning yuqorigi va quyi yoqlaridagi kuchlanishlar qiymatlari, MPa ushbu SHNQning 10-chizmasi hamda quyidagi formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— yuqorigi va quyi qirralar oldidagi muvofiq ravishdagi gorizontal va vertikal maydonchalar boʻyicha normativ kuchlanishlar, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— mos ravishdagi yuqorigi va quyi qirralar oldidagi gorizontal hamda vertikal maydonchalar boʻyicha urinma kuchlanishlar, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— muvofiq ravishdagi toʻgʻon yuqorigi va quyi qirralar oldidagi maksimal tortiluvchi va maksimal siqiluvchi bosh kuchlanishlar, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— yuqorigi qirra oldidagi tutash kesimi maydonlari boʻyicha taʼsir etuvchi normativ kuchlanishlar, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишM — toʻgʻonga hisobiy kesimdan yuqorida shu kesimning ogʻirlik markaziga nisbatan qoʻyilgan kuchlar momenti, MN∙m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — toʻgʻonga hisobiy kesimdan yuqorida taʼsir etuvchi barcha kuchlar hisobiy kesimiga boʻlgan normal proyeksiyalar yigʻindisiga teng boʻlgan normativ kuch, MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbd — hisobiy kesim kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyw — suvning solishtirma ogʻirligi, MN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNdu, Ndt, h — yuqori va quyi byeflar tomonidan muvofiq ravishdagi hisobiy kesim ustidagi bosimlar hamda yuqori byef tomonidan yuqorigi qirra oldidagi tutashish kesimi tagidagi bosim, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmn, mt — yuqorigi va quyi qirralarni hisobiy kesim sathidagi muvofiq ravishdagi nishabliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— toʻgʻonning bosim yogʻi va vertikal tekislik orasidagi burchak, grad;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— toʻgʻon poydevori tekisligi va gorizontal tekislik orasidagi burchak, grad.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur formulalarda moʻtadil tortuvchi kuchlar va kuchlanishlar musbat ishora bilan, siquvchilar esa manfiy ishora bilan qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSoat mili boʻyicha eguvchi moment musbat ishora bilan, soat miliga teskarisi esa manfiy ishora bilan qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Foydalanish davri qisqartirilgan tarkibli yuklanish va taʼsirlariga hisoblanuvchi, gravitatsion toʻgʻonlar mustahkamlik shartlari mazkur SHNQning 13-jadvali boʻyicha qabul qilinishi bunda gn, glc, gcd, , Rb, b, bd , dt, t, t1, bh , a2, a3, 
— 205-bandida keltirilgan 
— 204-bandida keltirilgan.
— 205-bandida keltirilgan — 204-bandida keltirilgan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Gravitatsion toʻgʻonlarning umumiy mustahkamligini toʻgʻonning yuqorigi qirrasi oldidagi choʻzilgan zona chuqurligi dt uning chegaraviy qiymatidan ortiq, yaʼni 0,286bd ga teng boʻlganda, seysmik taʼsirlarni oʻz ichiga oluvchi yuklanishlarni alohida birikmalarini hisoblashda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,286bd <dt< 0,320bd boʻlganda — inshoot mustahkamligini kesimda 
sharti boʻyicha kuchlanishlar qiymatini toʻgʻonning yuqorigi qirrasi oldida betonni choʻzilishga ishlashini hisobga olmagan holda aniqlash bilan baholash;
sharti boʻyicha kuchlanishlar qiymatini toʻgʻonning yuqorigi qirrasi oldida betonni choʻzilishga ishlashini hisobga olmagan holda aniqlash bilan baholash;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdt ³ 0,320bd boʻlganda — toʻgʻon jismi kesimi temir-beton kabi, siqilgan zonada beton mustahkamligini taʼminlash bilan quyidagi shart boʻyicha koʻrib chiqqan holda, toʻgʻonning yuqorigi qirrasi armaturalanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Agar bosim qirrasining baʼzi qismida ushbu mustahkamlik sharti bajarilmasa, bunda yuqori qirraning ushbu qismida qurilish boʻgʻinlarining yoki gidroizolyatsiyaning qabul qilinishi mumkin boʻlmagan ochilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun qoʻshimcha choralar koʻrish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш** Keng boʻgʻinlarsiz gravitatsion toʻgʻonlari uchun bu shart bajarilmasa, ushbu SHNQning 217-bandi talablariga amal qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш*** Toʻgʻonning yer osti konturida sementatsiyali devori boʻlmagan hollarda, a2 oʻrniga a3 — keng boʻgʻinlarsiz toʻgʻonlar va bh — keng boʻgʻinli toʻgʻonlar uchun olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMateriallar qarshiligi uslublari orqali yuklanish va taʼsirlarni qisqartirilgan tarkibga hisoblanuvchi toʻgʻonlar uchun, inshootning quyi yogʻidagi maksimal siquvchi kuchlanish, choʻzilgan zona betonini ishdan chiqqan holatida quyidagi formula boʻyicha aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 212-bandida keltirilgan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik taʼsirlar ostida toʻgʻonning kuchlangan holatini yengillashtirish hamda inshootning yuqori qismidagi armatura sonini kamaytirish uchun konstruksiyalash jarayonida toʻgʻon kallagi massasini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Yuqori qirrasida gidroizolyatsion ekran yoki toʻgʻonning yuqori qirrasini asos bilan tutashishi gidroizolyatsiya bilan taʼminlangan toʻgʻonlarni loyihalashda, inshootlar mustahkamlik mezonlariga muvofiq texnik shartlar ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, toʻgʻonlarning umumiy mustahkamlik hisoblarida yuqori qirrada gidroizolyatsiya quyidagi hollarda oʻrnatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidroizolyatsiyali ekran tashqi mexanik shikastlanishlardan himoya qilinishi yoki uni taʼmirlash imkoniyati taʼminlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon tanasidagi drenaj bevosita ekran ortida joylashtirilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTutashish gidroizolyatsiyasining hisobga olinishi quyidagi shartlarda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишponur 0,166h dan kam boʻlmagan uzunlikka ega boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon bosimi ponur orqali tutashgan holda poydevordan kamida 0,166b va 2a2 boʻlgan balandlikka tutashgan filtrlanishga qarshi ekran bilan himoyalangan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Toʻgʻon jismidagi teshiklar chuqurlar va boʻshliqlar atroflaridagi mahalliy kuchlanishlar taranglik nazariyasi usullari yoki tajribaviy-amaliy tadqiqotlar natijalariga asoslanib aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqurlarning kirish burchaklaridagi kuchlanishlar konsentratsiyasi, toʻgʻon jismi mustahkamligini baholashda va armatura sonini oʻrnatishda hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Toʻgʻonlarning ustki va chuqurlikdagi suv tashlash tuynuklarini loyihalashtirishda zatvorlar tirgak konstruksiyalari mustahkamligini hisoblari bajarilishi lozim (botiqlar, konsollar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu konstruksiyalarning mustahkamlik hisoblari poʻlat tayanchli detallar va beton asosning birgalikdagi ishini hisobga olgan holda taranglik nazariyasi usullari orqali bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻyiqlikning tayanch relsiga boʻlgan yuklanish jadalligi 2500 kN/ m dan ortiq boʻlganda, oʻyiqlik konstruksiyalari mustahkamlik hisoblaridan tashqari, ushbu konstruksiyalar modellarida tajribaviy-amaliy tadqiqotlar oʻtkazilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Gravitatsion toʻgʻonlarning siljishga boʻlgan turgʻunlik hisoblari QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon turgʻunligi inshootning asos bilan tutashishi jihatidan baholanishi, shuningdek toʻgʻon poydevoridan pastda toʻla yoki qisman oʻtuvchi, asosdagi boʻsh qatlamlar bilan bogʻliq quyidagi holatlar ham hisobga olinishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻshliqli tushib ketuvchi yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuvilib ketish doiralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzli boʻrtma tuproqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuzdan tushgan va muzlagan tuproqlar tutashishi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi beʼfdagi inshootlarning joylashishi va boshqa hisobiy siljish yuzalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSiljishga boʻlgan turgʻunlik hisobi bilan bir qatorda, toʻgʻonning quyi yogʻi zonasida asosni vayron boʻlishi bilan chegaraviy burilish sxemasi boʻyicha turgʻunligi koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Toʻgʻon turgʻunligini tekshirishda, GES binosi yoki quyi beʼf tomonidan toʻgʻonga bevosita tutashuvchi boshqa massiv inshootlarning siljishga boʻlgan birgalikdagi taʼsiri hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStansiya binosi yoki boshqa inshootga toʻgʻri keladigan umumiy siljitish kuchlanganlik foizi toʻgʻon va unga tutashuvchi inshootning tutashish kuchlanishli holati hisob-kitoblari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStansiya binosi uchun siljituvchi kuchlanganlikni aniqlash boʻyicha boʻladigan hisobiy sxemada stansiya binosini toʻgʻonning quyi qirrasi bilan tutashish konstruksiyasini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m dan ortiq boʻlgan inshootlarning I va II sinflari uchun murakkab muhandislik-geologik sharoitlarda hisobga qoʻshimcha ravishda modellarda tadqiqotlar oʻtkazilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Qirqimsiz toʻgʻonlar turgʻunlik hisoblari butun inshoot uchun toʻla holda bajarilgani kabi, asosdagi muhandislik-geologik sharoitlarning bir xil boʻlmaganligi hamda toʻgʻon konstruksiyalari va barpo etilish sharoitlarining oʻziga xosligiga koʻra uning alohida qismlari uchun ham alohida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblarda inshoot bilan birga qoyali asos qismlarini siljishi va qirgʻoq tayanchlari taʼsiri hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Toʻgʻonlarning qurilish davrida yuklanish va taʼsirlarga boʻlgan hisoblarida, toʻgʻon jismining barcha nuqtalarida mustahkamlik shartlari bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyn, ylc, ycd — ushbu SHNQning 118-bandi talablariga muvofiq aniqlanuvchi koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
, Rb — ushbu SHNQning 210-bandida keltirilgan;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— maksimal bosh choʻzuvchi kuchlanish, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— inshootni foydalanish yuklanishlari bilan yuklantirish vaqtiga talab qilinuvchi, betonni choʻzilishga boʻlgan hisobiy qarshiligi.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilishning barcha bosqichlarida toʻgʻonning SHNQ 2.06.08-21 va QMQ 2.02.02-98 talablariga muvofiq alohida elementlarini (ustunlarni) siljishga boʻlgan mustahkamligi va turgʻunligi taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonni navbatlar bilan barpo etishda, toʻgʻon va uning elementlari mustahkamligi saqlanishi, shuningdek navbatlar oraligʻida qurilish choklarini bir butun holga keltirilmagan holda taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Toʻgʻonlarning barcha sinflari uchun yoriqlar paydo boʻlish ehtimoliga oid hisob-kitoblar foydalanish davrida tashqi havo harorati taʼsirida qoladigan barcha beton yuzalar va qurilish davrida harorat taʼsiriga duch keladigan betonlash bloklari uchun bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYoriqbardoshlik hisoblari moʻrt holda buzilish mexanika uslublarini qoʻllash hamda yirik masshtabli namunalarni sinash yoʻli orqali olingan beton tavsiflaridan foydalanilgan holda bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning I va II sinflari uchun loyihalashtirishning boshlangʻich bosqichlarida, III va IV sinf toʻgʻonlari uchun esa loyihalashtirishning barcha bosqichlarida harorat taʼsirlari ostida beton konstruksiyalar yoriqbardoshligini baholash SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning quyi yogʻidagi choklarning ochilish chuqurligini aniqlashdagi hisoblarda muzlagan beton uchun boʻlgan chiziqli kengayish koeffitsiyenti qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Qoyali asoslar ustida boʻlgan kontrfors toʻgʻonlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Toʻgʻonlarni va ularning elementlarini loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Kontrfors toʻgʻonlar va ular elementlarini konstruksiyalash ushbu SHNQning 5-bobi hamda ushbu bob talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Kontrfors toʻgʻonini tanlashda massiv-kontrfors toʻgʻonlardan foydalanish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Massiv-kontrfors toʻgʻonlarning yuqori kallak qismi, qoida tariqasida, bosim yogʻining shakliga mos ravishda aylanali yoki poligonal shaklda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslash asosida, kallak qismida bosim yogʻi tomoni tekis shaklda bajarilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKallak qismida suv oʻtkazuvchanlikni va gidrostatik bosimni kamaytirish maqsadida tegishli drenaj tizimi (drenaj teshiklari yoki kanallar) loyihalashtirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻp arkali toʻgʻonlarning bosimli yopilmalari, osma shift koʻrinishida qirqimsiz, kontrfors kallagi bilan qattiq birlashgan holda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsoslashda oshiq-moshiqli yoki konstruktiv chok vositasida arkasimon yopilmalarni kontrforslar bilan birlashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli tekis yopilmalar, plitalar koʻrinishida kontrfors kallaklariga erkin tayangan holda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrfors toʻgʻonlar bosimli yopilmasining qalinligini mustahkamlikni taʼminlash, filtrlanish oqimini bosim gradiyentini ruxsat etilgan chegara bilan cheklash, filtrlanishga qarshi moslamalarni joylashtirish shartlaridan kelib chiqqan holda aniqlanishi lozim. Bunda bosimli yopilma qalinligi balandlik boʻyicha oʻzgaruvchan holda yuqorigi qirraning uzluksiz shaklini saqlagan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrfors toʻgʻonlarning bosimli yopilmasining qalinligi mustahkamlikni taʼminlash, filtrlanish oqimining bosim gradiyentini yoʻl qoʻyilgan chegaralar doirasida cheklash hamda filtrlanishga qarshi moslamalarni joylashtirish shartlaridan kelib chiqib aniqlanishi, bunda yopilma qalinligi balandlik boʻyicha oʻzgaruvchan holatda qabul qilinishi va yuqori qirraning uzluksiz shaklini saqlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-chizma. Massiv-kontrfors toʻgʻoning alohida qismlari va elementlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — choʻqqi; 2 — kontrfors; 3 — massivli kallak (bosimli yopilma); 4 — quyi yopilma; 5 — toʻgʻon drenaji; 6 — filtrlanishga qarshi (odatda sementatsion) devor; 7 — asos drenaji; 8 — sementatsion yoʻlak; 9 — drenaj yoʻlagi; 10 — koʻzdan kechirish yoʻlaklari; 11 — filtrlanishga qarshi zichlashtirilishlar; 12 — boʻshliqlar; 13 — boʻshliqlarning gorizontal yopilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Ustki suv tushirilishi loyihalanishi lozim boʻlsa, kontrforslar orasidagi boʻshliqlarni yopish moslamasi loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli turbinali suv oʻtkazgichlarni tutib turish uchun quyi toʻsiqlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Inshoot boʻshliqlarida foydalanish loyihaviy shartlari, mustahkamlik va ishonchlilikni taʼminlash maqsadida zarur boʻlgan harorat rejimi tutib turilishi talab qilinganda, boʻshliqlar gorizontal yopilmalar bilan yopilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon boʻshliqlarida havoni sunʼiy ravishda isitish nazarda tutilgan hollarda, quyi yopilma moslamasi yoki issiqlik izolyatsiyasi devori oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyi yopilma yoki issiqlik izolyatsiyasi devori konstruksiyasi hamda inshootning harorat holatini boshqarish boʻyicha tadbirlar quyidagi talablar asosida loyihalanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkontrfors massivli kallagi drenaj ishini samarali taʼminlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon boʻshliqlarida mavsumiy havo haroratlari farqini loyihada belgilangan ruxsat etiladigan chegaralarda cheklab turishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy ishoratdagi yillik harorat holatini saqlab turish shartlaridan kelib chiqib qabul qilinishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Kontrforslar qalinligi t1 quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) massiv-kontrfors toʻgʻonlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt1=(0,25-0,50)t,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — toʻgʻon oʻqi yoʻnalishidagi seksiyasi oʻlchami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) arkasimon yoki tekis yopilmalari boʻlgan toʻgʻonlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt1= (0,15-0,25)t
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbiroq, 0,06acd dan kam emas,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишacd — toʻgʻon choʻqqisidan boshlab hisobiy kesim masofasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur bandda belgilangan talablar bajarilishida boʻylama egilishga boʻlgan kontrforslar turgʻunligi hisobi amalga oshirilmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Seysmik tumanlarda joylashuvchi kontrfors toʻgʻonlar uchun, mahalliy sharoitlarga bogʻliq holda inshootning qattiqligini oshiruvchi, oqimga koʻndalang boʻlgan yoʻnalishda amalga oshiriluvchi konstruktiv yechimlar: toʻsinlar va qattiqlik qovurgʻalari, kontrforslarni juft holdan bir butun holatga keltirish boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Kontrfors toʻgʻonlar asosi oʻrtacha filtrlanish koeffitsiyentiga K≥0,1 m/d boʻlganda asosda sementatsiya devori loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar asosni tashkil qiluvchi jinslar amalda suv oʻtkazmaydigan yoki past suv oʻtkazadigan (K < 0,1 m/ d) boʻlsa, sementatsiya devori faqat maxsus asoslash boʻlganidagina loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSementatsiya devor moslamasidan voz kechilgan holatda inshootning yuqorigi qirrasi doirasidagi toʻgʻon bilan asos tutashishini sementatsiyalash boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforsli toʻgʻon yer osti konturi tarkibiga asos drenaji kiritilishi filtrlanishga oid tajribalar bilan asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Toʻgʻonlarning I va II sinflarida filtrlanish devori moslamasi uchun bosimli yopilmaning pastki qismida sementatsiya yoʻlagi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV sinf toʻgʻonlari, baʼzi hollarda esa II sinf toʻgʻonlari loyihalarida sementatsiya yoʻlak moslamasiz kontrforslar oraliqlaridagi boʻshliqlardan sementatsiya devorlari bajarilishi imkoniyati koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Toʻgʻon kontrforslarini qurilish choklari orqali qirqilishini loyihalashtirishda sementlanuvchi boʻlganidek, hajmli betonlanuvchi choklar qoʻllanilishi imkoniyati koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Kontrfors toʻgʻonlar uchun suv tashlagichlar ushbu SHNQning 203-bandiga muvofiq gravitatsion toʻgʻonlar uchun byeflar tutashishlari sxemasi boʻyicha loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforslar chegarasida joylashgan suv tashlagichlar uchun, byeflarni oqim tashlash bilan tutashishlarida, tovon-tramplinlari konstruksiyalari quyi byefdagi oʻzan maydoni boʻyicha oqimlar taqsimlanishini taʼminlashlari lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻilgan sarflarni oʻtkazish uchun foydalaniluvchi kontrfors toʻgʻonlar quyi yopilmalari quyilib kelayotgan oqimdan boʻladigan kavitatsion taʼsirlar hamda oʻzgarib turuvchi yuklanishlarni hisobga olgan holda loyihalashtirilishlari lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Kontrfors toʻgʻonlar suv qurilmalari konstruksiyalarini loyihalashtirish ushbu SHNQning 201-bandiga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Suv inshootlarini qurishda asosni tashkil etuvchi qoyali tuproqlarning qattiqligiga bogʻliq ravishda kontrforslar orasidagi boʻshliqdan suv oʻtkazish moʻljallanganda, mazkur oraliqdagi asos yuzasini beton bilan mahkamlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, ushbu SHNQning 154, 156 va 204-bandlari talablarini hisobga olgan holda joylashgan beton mahkamlagich boʻshatish teshiklari yoki drenaj teshiklari boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻonlarning mustahkamlik va turgʻunlikka boʻlgan hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Toʻgʻonlar va ular elementlarini mustahkamlik, turgʻunlik va yoriqbardoshlilikka hamda temir-beton konstruksiyalarini yoriqlar ochilishiga boʻlgan hisoblari SHNQ 2.06.08-21, QMQ 2.02.02-98 hamda ushbu SHNQning 7-bobi va mazkur bob talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Kontrfors toʻgʻonlarni loyihalashda kontrforslarning oqim boʻyicha va unga koʻndalang ravishdagi ishi va bosimli yopilmalar, umumiy mustahkamlikka hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Kontrforslarni tekislikda, oqim boʻyicha umumiy mustahkamlikka doir hisob-kitoblarda quyidagilarni inobatga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassiv kontrfors toʻgʻonlar uchun — har bir seksiya alohida turgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirqimi boʻlmagan bosimli yopilmali toʻgʻonlar uchun — kontrfors bilan oraliqni yarmi chegarasida kontrforsning har qaysi tomoni orqali unga bosimli yopilmaning bir qismi bilan tutashuvchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirqilgan bosimli yopilmasi boʻlgan toʻgʻonlar uchun — alohida turgan kontrfors.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-chizma. Kontrforslarni oqim boʻyicha mustahkamlik hisoblariga boʻlgan sxemalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — massiv-kontrfors toʻgʻonlar uchun; b — qirqimsiz arkali bosim yopilmalari boʻlgan toʻgʻonlar uchun; v — qirqimli bosimli yopilmalari boʻlgan toʻgʻonlar uchun; t1 — kontrfors qalinligi; t — boʻlinma uzunligi; bd — hisobiy kesim kengligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Kontrforslar umumiy mustahkamligi hisoblari, toʻla tarkibli yuklanish va taʼsirlarning asosiy va alohida birikmalariga bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m ortiq boʻlgan toʻgʻonlar kontrforslarini loyihalashning boshlangʻich bosqichlarida, shuningdek balandligi 60 m kam boʻlgan toʻgʻonlar uchun loyihalashning barcha bosqichlarida yuklanish va taʼsirlarning asosiy hamda alohida birikmalari qisqartirilgan tarkibda hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Toʻla tarkibi boʻyicha hisoblashlarda nazarda tutiluvchi yuklanish va taʼsirlar ushbu SHNQning 89 — 92-bandlariga muvofiq aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, harorat taʼsirlari ushbu SHNQning 211-bandiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Foydalanish davrida toʻla tarkibli yuklanishlarga boʻlgan kontrforslar hisobi ushbu SHNQning 21 1 va 212-bandlariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforslar mustahkamligi shartlari mazkur SHNQning 14-jadvali boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Qisqartirilgan tarkib boʻyicha olib boriladigan hisoblarda hisobga olinishi lozim boʻlgan yuklanish va taʼsirlar ushbu SHNQning 214-bandiga muvofiq aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, kontrforsning hisobiy gorizontal kesimlari kengligining kamayishi yoki poydevor boʻyicha toʻgʻonning mavsumiy oʻzgaruvchanlik amplitudasi hamda tashqi havo harorati 17 °C dan yuqori boʻladigan mavsumiy amplitudaga ega tumanlarda joylashgan barcha sinfdagi toʻgʻonlar toʻla tarkibdagi yuklanish va taʼsirlar asosida, taranglik nazariyasi usullaridan foydalanilgan holda ushbu SHNQning 14-jadvalida keltirilgan mustahkamlik shartlari bajarilishi taʼminlangan holda hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Kontrfors mustahkamligini qisqartirilgan tarkibli yuklanish va taʼsirlariga boʻlgan hisoblarda kuchlanishlar materiallar qarshiligi uslublari orqali aniqlanishi, bunda yuqorigi va quyi qirralardagi kontrforsning gorizontal kesimlaridagi normali kuchlanishlar qiymatlari Mpa 
toʻgʻonning alohida qismlaridagi betonning taranglik moduli miqdorini hisobga olgan holda quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:
toʻgʻonning alohida qismlaridagi betonning taranglik moduli miqdorini hisobga olgan holda quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanishi lozim:Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJred, Ared — muvofiq ravishda kontrforsning keltirilgan gorizontal kesimi maydoni, m2, inersiya momenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишm4; xn, xt — muvofiq ravishda kontrforsning keltirilgan kesimi ogʻirlik markazidan yuqorigi va quyi qirralarigacha boʻlgan masofalar, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEb1, Eb2, Eb3 — yuqorigi va quyi kallaklar kontrforsiga betonning taranglik moduli, MPa boʻlib, ushbu SHNQning 125 va 126-bandlariga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN, M — ushbu SHNQning 215-bandida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Quyi qirrasi oldidagi mustahkamlikni tekshirishda qiymatni eni 4 m boʻlgan hisobiy gorizontal kesim qismida oʻrtalashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш**Toʻgʻonning yer osti konturida sementatsiya devori mavjud boʻlmagan hollarda, a2 oʻrniga bh qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforsning keltirilgan kesimi oʻlchamlari quyidagi shartlardan qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-chizma. Kontrforsning keltirilgan kesimi oʻlchamlarini aniqlash sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1 — kallaklar kesimlari betoni taranglik modullarini Eb2 va Eb3 , kontrfors betoni tarangligiga Eb1 keltirilishida kallaklarning keltirilgan kesimlari konturi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkontrforsning oqim yoʻnalishiga koʻndalang boʻlgan keltirilgan kesimi tired, m quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yerda, ti va Ebi — kontrforsning alohida qismlarida boʻlgan betonning qalinligi, m va taranglik moduli, MPa 25 va 26-formulalarida moʻtadil choʻzuvchi kuchlar va kuchlanishlar musbat ishora bilan siquvchilar esa manfiy ishora bilan qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Foydalanish davrida qisqartirilgan tarkibli yuklanish va taʼsirlarga hisoblanuvchi, toʻgʻonlar kontrforslarining mustahkamlik shartlari mazkur SHNQning 15-jadvalida keltirilgan boʻlib, bu jadvalda: yn, ylc, ycd, 
— ushbu SHNQning 216-bandida keltirilgan.
— ushbu SHNQning 216-bandida keltirilgan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 218-bandida keltirilgan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Kontrforsli toʻgʻonlarning sinfi va balandligiga bogʻliq bosimli yopilmalarni mustahkamlik hisob-kitoblari ham kontrfors mustahkamligi hisobidagi kabi, oʻsha kuchlanish va taʼsirlarga hamda ularning oʻzaro mujassamligiga asoslangan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMassiv-kontrfors toʻgʻonlarning yuqori kallagini mustahkamlik hisobida materiallar qarshiligi usuli orqali hisoblashda, kallagining kontrforsga tutashish qismiga, unga taʼsir etuvchi tashqi yuklanishni muvozanatlovchi bir tekisda taqsimlangan moʻtadil kuchlar qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaranglik nazariyasi usuli orqali hisoblashda esa kallaglar kontrfors jismiga qattiq siqib qoʻyilgan deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkasimon bosimli yopilmaning mustahkamlik hisoblarida materiallar qarshiligi usuli orqali bir oraliqli arka sifatida, taranglik nazariyasi usuli orqali esa bir oraliqli silindrik qobiq deb qaraladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblar arkasimon bosimli yopilmaning kontrforslarga tayanish haqiqiy sxemasini inobatga olgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTekis bosimli yopilmalarni mustahkamlik hisoblashda materiallar qarshiligi usuli orqali bir oraliqli, kontrforslarga erkin tayangan toʻsin sifatida, taranglik nazariyasi usuli orqali esa erkin tayangan bir oraliqli plita sifatida qarash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Massiv kontrfors toʻgʻonlar kallaklarini mustahkamlik hisoblarida, inshootning balandligiga qaramasdan, kallakning barcha nuqtalarida mustahkamlik shartlari bajarilishi talab etiladi. Bunda, seysmik taʼsirlarni inobatga olmaydigan yuklanish va taʼsirlarning asosiy, alohida birikmalari hamda quyidagi formulalar hisobga olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik taʼsirlarni oʻz ichiga olmaydigan yuklanish va taʼsirlarning alohida birikmalari hisoblarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— vertikal maydonchalar boʻyicha amal qiluvchi, toʻgʻonning uzuna oʻqiga tik boʻlgan normativ kuchlanish, MPa;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 213-bandida keltirilgan;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— ushbu SHNQning 224-bandida keltirilgan.Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkasimon va tekis yopilmalarning mustahkamlik shartlari SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMassiv-kontrfors toʻgʻonning toʻgʻon oʻqi boʻyicha choʻziladigan kallagi qismlarida, konstruktiv armaturalash koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Toʻgʻon kontrforslari oraliqlarida suv tashlagichlar joylashadigan boʻlsa, oqimga koʻndalang yoʻnalishida seysmik taʼsirlarga hamda gidrostatik yuklanishga kontrofors hisobi bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforslar asosga siqib qoʻyilgan vertikal plita kabi hisoblanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforslarni seysmik taʼsirlarni oʻz ichiga olmagan holdagi yuklanish va taʼsirlarning asosiy ham alohida mujassamliklari boʻyicha hisoblashda plitaning yuqori va quyi yoqlari erkin deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSeysmik taʼsirlarni inobatga olgan holda yuklanishlarning alohida mujassamliklari boʻyicha hisoblashda, yuqori qirra va quyi yopilmalar mavjud boʻlsa, plitaning quyi qirrasi ham erkin tayangan deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Agar toʻgʻonning bosim chegarasining baʼzi qismlarida berilgan mustahkamlik shartlari bajarilmaydigan boʻlsa, bunda yuqorigi chegaraning bu qismida gidroizolyatsiya boʻyicha qoʻshimcha tadbirlar koʻzda tutilishi va qurilish choklarining yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan ochilishini oldini oluvchi choralar koʻrilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOqimga koʻndalang holdagi tekislikda kontrforslar mustahkamligi hisobida, inshootning sinfi va balandligidan qatʼi nazar, kontrforslarning yon qirralari uchun quyidagi mustahkamlik shartlariga rioya qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklanish va taʼsirlarning asosiy va alohida birikmalari hisobida, seysmik taʼsirlarni oʻz ichiga olmagan holda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklanish va taʼsirlarning alohida birikmalari hisoblarida, seysmik taʼsirlarni oʻz ichiga olgan holda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— kontrfors mustahkamligi hisoblari orqali oqim boʻyicha boʻlgan tekislikda hamda oqimga koʻndalang boʻlgan tekislikda aniqlangan, gorizontal maydonchalar boʻyicha jami normativ kuchlanishlar;Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdt — kontrforsning yon qirrasi oldidagi choʻzuvchi kuchlanishlar amal qilish zonasi chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt1 — kontrfors qalinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontrforslarni oqimga koʻndalang holda egishga boʻlgan hisob sxemalarida, suv tashlovchi inshootlar va shu yoʻnalishda inshoot qattiqligini koʻtaruvchi boshqa elementlar tuzilmalarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Kontrforsli toʻgʻon elementlarining mahalliy mustahkamlik hisoblari, toʻgʻonning umumiy mustahkamligi hisobida qoʻllaniladigan yuklanish va taʼsirlar birikmalariga nisbatan amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv tushirgich pastidagi koʻtarma, koʻprik-toʻgʻon ustuni, ajratuvchi va boʻluvchi devorlar, turbinali suv oʻtkazgichlar, suv qabul qilish konstruksiyalari va qurilish hamda foydalanish davridagi suv tushirguvchilarning mahalliy mustahkamlik hisoblari, tuynuklar atrofidagi mahalliy kuchlanishlarni aniqlash va kontrforslardagi boshqa zarur hisob-kitoblar ushbu SHNQning 219-bandiga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkasimon va tekis yopilmali toʻgʻonlar kontrforslari konsolli turtib chiqqan joylari hisoblari hamda quyi yopilma plitalari hisobi SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Kontrfors toʻgʻonlar turgʻunlik hisoblari ushbu SHNQning 221 va 222-bandlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMassiv-kontrfors toʻgʻonlarda alohida turgan seksiyalari turgʻunligi hisoblari, arkasimon va tekis yopilmali toʻgʻonlarda alohida turgan kontrforslar turgʻunlik hisoblari bajarilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Qoyali asosdagi yirik buzilgan yoriqlarni qoʻyib toʻgʻrilash chuqurligi toʻgʻonning kuchlangan holati hisobi natijalari boʻyicha, asosning bir jinsli emasligini hisobga olgan holda qoyali asos bilan birga aniqlanishi, bunda ushbu SHNQning 225-bandidagi mustahkamlik shartlari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Kontrfors toʻgʻonlar va ular elementlarining qurilish davrida mustahkamlik hisoblari mazkur SHNQning 224-bandiga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Kontrfors toʻgʻonlar barcha sinflari beton konstruksiyalari, inshootlar balandligidan qatʼi nazar, harorat taʼsirlari ostida yoriqlar paydo boʻlishi boʻyicha ushbu SHNQning 225-bandiga muvofiq hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Toʻgʻonlar va ularning elementlarini tuzilma holiga keltirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlari va ularning elementlarini tuzilma holiga keltirish mazkur SHNQning 6-bobi hamda ushbu bob talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш257. Arkali yoki arkali-gravitatsion toʻgʻonlarni tanlashda texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish asosida xarajatlarni minimallashtirishga eʼtibor berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш258. Arkali yoki arkali-gravitatsion toʻgʻonning asos bilan tutashishi uning tutashmalarini qirgʻoqlarga oʻyib kiritish hamda toʻgʻon konturiga ravon koʻrinish berish yoʻli bilan amalga oshirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻyib kiritish chuqurligi maqsadga muvofiqligi, qirgʻoq tayanchlarining turgʻunligini taʼminlashi hamda toʻgʻon jismi va qoyatosh tutashishlaridagi ijobiy kuchlanish holati inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишButun toʻgʻon-asos majmuasi boʻyicha sarf-xarajatlar jamlanmasi va tannarxi minimal boʻlishi asosida oʻzgaruvchanliklar aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш259. Toʻgʻon konstruksiyasi va shakllarini tanlash loyihalashning boshlangʻich bosqichlarida taxminiy hisoblar hamda ayni oʻxshashliklar usuli asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻon qoya massivining gorizontal yuzasiga mos tushirilgan holda joylashtirilishi va bu jarayonda toʻgʻonning barcha geometrik parametrlarining uzluksizligi hamda tutashish yuzalarining silliqligi tamoyillariga rioya qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260. Toʻgʻonning vertikal egriliklari inshootda ijobiy kuchlanish holatini taʼminlash shartlaridan kelib chiqqan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda toʻgʻonni barpo etish sxemasi, seksiyalararo choklarning konstruksiyalari, ularni bir butun holatga keltirish muddatlari hamda suv sathining koʻtarilishini cheklovchi tuzilmalardan foydalanish imkoniyatlari inobatga olingan holda, qurilish davrida alohida turgan ustunlar va seksiyalarning barqarorligini taʼminlash maqsadida tegishli tuzatishlar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш261. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlarni quyidagi hollarda loyihalashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlch/h<2 boʻlganda, (bunda, lch — toʻgʻri yuqori qirrasi boʻyicha arka xordasi uzunligi, h — toʻgʻon balandligi) hamda daraning uchburchak shaklida doimiy qalinlikdagi aylanasimon shaklga ega arkalar bilan yoki oyoq tomonida mahalliy kengayishlar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2≤lch/h≤3 boʻlganda, dara shakli trapetsiyasimon yoki unga yaqin ikkilangan egri shaklda boʻlganda oʻzgaruvchan qalinlikdagi va egrilikdagi arkalar bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlch/h>3 boʻlganda, ikkilangan egrili simmetrik tirqishlarda (stvor), arkalar bilan doimiy qalinlik va egrilikdagi, bunda egrilik vertikal yoʻnalishda toʻgʻonning eng maqbul kuchlanish holatiga keltirish shartlaridan kelib chiqqan holda tanlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnosimmetrik ustunlarda va turli jinsli asoslarda oʻzgaruvchan qalinlikdagi aylana shaklida boʻlmagan arkalar koʻrinishidagi arkalar bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш262. Harorat oʻzgarishi natijasida paydo boʻladigan yoriqlar va notekis choʻkishlarga qarshi kurash maqsadida toʻgʻonning koʻndalang (seksiyalararo) choklari kesilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu choklar suv ombori toʻldirilishidan avval bir butun holga keltirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBaland boʻlmagan, silindrsimon shaklga yaqin toʻgʻonlar uchun seksiyalararo choklar tekis vertikal holda loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkali toʻgʻonlarda seksiyalararo choklarni loyihalashtirish quyidagi konstruktiv va mustahkamlik talablari asosida amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchok yuzasini gorizontal arkalar bilan kesishish chiziqlari chok yuzasida chiziqsimon (gelikodal) shakl hosil qilib, gorizontal arkalar oʻqlariga nisbatan ortogonal holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻonning oʻrta yuzasida choklar trayektoriyasi maksimal ravishda vertikalga yaqin keltirilgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchok yuzasining vertikal tekislikdan uzoqlashuvi minimal holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoklarning oʻrta chiziqlari asos bilan tutashish yuzasidagi oʻrta chiziq bilan kesishish burchaklari (perimetral chok) mumkin qadar toʻgʻri burchakka yaqin holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш263. Choklarni bir butun holga keltirish ketma-ketligi hamda choklar tutashish haroratlari toʻgʻonning kuchlanish holatlari hisobga olingan holda, ochilgan choklarni sementatsiyalash miqdori hamda beton devor qurilmasini qabul qilingan tutashish haroratigacha sovitish tadbirlari texnik-iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlishi taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihada oʻrtacha haroratlarni boshqarish, balki tutashishdagi harorat gradiyentlarini ham boshqarish maqsadga muvofiqligi koʻrib chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш264. Toʻgʻonni asos bilan tutashishida zaruriy hollarda quyidagilar koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишiniqliklar, uzilmalar, yirik yoriqlar va boʻshliqlarni bartaraf etish maqsadida beton yoki temir-beton panjaralar, tiqinlar, shponkalar, butkul beton massivlar hamda sementlash uskunalarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori mustahkamlikka ega konstruksiya elementlari orqali toʻgʻondan qoya massivi ichiga kuchlanishni samarali uzatishni taʼminlash maqsadida yerosti temir-beton devorlari, kontrforslar, ustun-qoziqlar va siniqlardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlab kuchlangan yoki kuchlanmagan ankerlar, beton plita va bosim devorlari yoki ularning birikmalarini qoʻllash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш265. Toʻgʻonning asosga tayanishida toʻgʻon arka oʻqlariga moʻtadil yuzalar boʻyicha birikishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, zaruriy holatlarda tayanish sharoitlarini yaxshilovchi konstruksiyalar koʻzda tutilishi (qirgʻoq ustunlari, egar, tiqin, toʻgʻonning qirgʻoqoldi seksiyalari yuqori qismidagi bir butun holga keltirilmagan qurilish choklari) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArka tayanchi koʻrinishini egri chiziqli yoki poligonal shaklda qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning asos bilan tutashishidagi kuchlanishlarni kamaytirish uchun toʻgʻonni tayanch konturi boʻyicha mahalliy yoʻgʻonlashuvini koʻrib chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonning arkali qismi daraning eng tor tirqishsimon qismida joylashgan toʻsiqdan konstruktiv chok bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш266. Toʻgʻonni asos bilan tutashishini loyihalash jarayonida, uning asos bilan tutashish qismida choʻzuvchi kuchlanishlar yuzaga kelishi mumkin boʻlgan holatlarda, yuqori qirra zonasida quyidagi konstruktiv moslamalarni nazarda tutish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori byef oraliq sathida asoslashlar bilan sementlanuvchi chok-qirqim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon oldidagi asosda toʻgʻon balandligining (5 — 10 foiz) chuqurligida vertikal tirqish (kesik) moslamasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchiqariluvchi sementatsiya devori, gidroizolyatsiyali qisqa beton ponur (uni toʻgʻon bosim yogʻi bilan tutashishi ushbu SHNQning 172-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш267. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlar suv tushirgich moslamalarini ushbu SHNQning 65, 7, 136 — 138, 203 va 204-bandlarini hisobga olgan holda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkali toʻgʻonlar suv tushirgichlarini loyihalashda, tushayotgan suv dara qiyaliklariga quyi byef suv sathidan yuqori boʻlgan holda toʻplanishiga yoʻl qoʻyilmasligi (faqat suv sachratmalari va suv changi tushishiga yoʻl qoʻyiladi) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Toʻgʻonlarnig mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш269. Kuchlanish-deformatsiyalangan holat, toʻgʻondan asosga uzatiluvchi kuchlanganlik miqdori va yoʻnalishi, toʻgʻonning mustahkamligi hamda turgʻunligi hisoblari, modellarda oʻtkaziluvchi amaliy-tajribaviy tadqiqotlar orqali aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandligi 60 m dan yuqori boʻlgan toʻgʻonlarning I va II sinflari uchun, shuningdek 60 m gacha boʻlgan toʻgʻonlarning barcha sinflari uchun murakkab muhandislik-geologik sharoitlarda hamda foydalanishda sinalmagan yangi tuzilmaviy yechimlarni qoʻllashda, amaliy-tajribaviy tadqiqotlar oʻtkazilishi majburiy hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashtirilishning dastlabki bosqichlarida inshootning qulay shakllarini hamda tuzilmaviy yechimlarini tanlash uchun kichik tarang modellarda tadqiqotlar oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyiha bosqichida foydalanish davrida toʻgʻonning kuchlanish-deformatsiyalanish holatini aniqlash maqsadida, choklar ochilish ehtimollari va yoriqlar paydo boʻlishi, materialning tarangsiz ishlashi, barpo etish bosqichlanishi samarasi, shuningdek inshootning vayron qiluvchi yuklanishi boʻyicha mustahkamlik zaxirasini baholanishini hisobga olgan holda mustahkamlik modellarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLoyihalashtirishning tugallanish bosqichlarida toʻgʻon-asos tizimining ushlab turish layoqatini baholash uchun geomexanik modellardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш270. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlarning kuchlanish-deformatsiyalangan holatini aniqlash boʻyicha hisoblashlar quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon qurilishining texnologik ketma-ketligi (barpo etish bosqichlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqatlamlar va choklarni bir butun holatga keltirish hamda suv omborini toʻldirish jarayonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuch oʻlchamli sharoitlarda oxirgi elementlar uslubi asosida hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuch koʻrinishdagi arka va konsollarni siljishini oʻsishidagi namunaviy yuklanishlar uslubi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuper-elementlar uslubi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha qalinlikdagi qobiqlar nazariyasiga asoslangan raqamli uslublarni qoʻllash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarning III-IV sinflari hisoblari hamda barcha sinf toʻgʻonlari dastlabki hisoblari soddalashtirilgan uslublar orqali bajarilishiga (arka-markaziy konsol uslubi, tajribaviy yuklanishlar qisqartirilgan uslubi, yupqa qobiqlar nazariyasi boʻyicha) yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda hisob-kitoblar quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoklarning ochilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori byef tomonidan toʻgʻonning asos bilan tutashishida qoya jinslarining boʻshashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻgʻon jismida qurilish choklari ochilishi va yoriqlar yuzaga kelishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш271. Qurilish choklarini ochilishi va yoriqlarni hisobga olgan holdagi arkali hamda arkali-gravitatsion toʻgʻonlar hisoblarida, inshoot mustahkamligini baholash siqilgan zonadagi beton mustahkamligi boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlikni baholash SHNQ 2.06.08-21 ga muvofiq barcha tarafdan siqilgan betonning hisobiy qarshiligini ortishini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш272. Toʻgʻonlarni seysmik taʼsirlarga boʻlgan mustahkamlik va turgʻunlik hisoblari ushbu SHNQning 210 va 214-bandlariga muvofiq shu taʼsirlarning eng noqulay yoʻnalishlari uchun amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻgʻonlarni seysmik taʼsirlarga loyihalashtirilishida mustahkamlik hisoblari qurilish choklarini va yoriqlarni ochilishini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш273. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlar uchun qirgʻoq qoyali tayanchlarning turgʻunligi hisoblarini, tayanchlarni toʻgʻon bilan birgalikdagi ishidagi, ularni kuchlanish deformatsiyalangan holatini hisobga olgan holda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeng ustunli toʻgʻonlar uchun (lch / h > 3 boʻlganda) qoyali asos bilan birgalikdagi toʻgʻonning umumiy turgʻunlik hisobi bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha hollarda toʻgʻon asosidagi mahalliy mustahkamlik (turgʻunlik) hisobiga bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш274. Qirgʻoq tayanchlari turgʻunligi hamda toʻgʻon asosining kuchlanish-deformatsiyalanish holati hisobida, toʻgʻondan uzatiluvchi zoʻriqish, qoyali blokning oʻz ogʻirligi, filtrlanish va seysmik taʼsirlar hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш275. Qirgʻoq tayanchlarining turgʻunlik hisoblari muhandislik-geologik, geokriologik va topografik shart-sharoitlarni hisobga olgan holda ajratiluvchi alohida qoyali bloklarning chegaraviy holatining tashxis qilinishidan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQirgʻoq tayanchi turgʻunligi eng oz turgʻunlikka ega boʻlgan qoyali blok hisobi natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш276. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonning umumiy turgʻunlik hisobi, toʻgʻonni asos bilan birga chegaraviy holatda siljishi boʻyicha eng katta ehtimollikka ega boʻlgan kinematik sxemasidan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkali toʻgʻon turgʻunligini yoʻqotish kinematik sxemasi kuchning virtual siljishi jarayonida siljishga boʻlgan qarshilik koʻpaymasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu shartni qoyali asos va qirgʻoq tayanchlaridagi siljish hisobiy yuzalari (arkalar xordasining virtual siljishida qisqarmaydigan) qanoatlantiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш277. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlar mustahkamligi va turgʻunligi hisoblarida ushbu SHNQning 8-jadvalida keltirilgan ish shartlari koeffitsiyentlaridan tashqari, 16-jadvalda keltirilgan ish sharoitlari koeffitsiyenti hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш278. Toʻgʻonlar hisobida uning tutib turish layoqatiga toʻgʻon jismida joylashgan suv qabul qilish va suv tashlash inshootlarining taʼsiri hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonini alohida elementlarning ishlashini oʻziga xosligini hisobga olmagan holdagi umumiy mustahkamlikka boʻlgan hisoblarida (koʻprik-toʻgʻon koʻprigi, suv tushirgich, suv qabul qilgich elementlari, bosimli suv oʻtkazgichlar ) koʻrsatilgan elementlar mahalliy mustahkamlikka hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir vaqtning oʻzida amal qiluvchi bir necha omillar mavjudligida, ish shartlarining muvofiq ravishdagi koeffitsiyentlarining koʻpaytmalari hisobga kiritiladi (masalan, seysmik taʼsirlarni hisobga olgan holdagi keng ustunlardagi toʻgʻonlar umumiy turgʻunliklari hisoblarida ycda,2=1,1‧1,1=1,21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш279. Arkali va arkali-gravitatsion toʻgʻonlarning I va II sinflari asoslarining kuchlanish-deformatsiyalanish holati, mahalliy mustahkamlik hisoblari QMQ 2.02.02-98 ga muvofiq amalga oshirilishi, bunda toʻgʻonning qirgʻoq tutashishlarida plastik deformatsiyalar sohalari hosil boʻlish imkoniyatlari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar qoya massivining boʻshashgan yuzalari uchun mustahkamlik shartlari bajarilmasa, ushbu SHNQning 264-bandiga muvofiq zarur tadbirlar koʻrilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.06-23 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.06-23 “Beton va temir-beton toʻgʻonlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDala kuzatuvlarning tarkibi va mazmuni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Dala kuzatuvlari loyihasi inshootning sinfi, muhandislik-geologik sharoitlari, qurilish va foydalanish sharoitlariga koʻra quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish va foydalanish davrida kuzatuvlarning maqsadi, vazifalari, tarkibi, hajmi va davriyligining kuzatuv dasturini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnazorat oʻlchov uskunalarini (NOʻU) oʻrnatish va montaj qilish, boshqaruv panellarini jihozlash, kabel liniyalarini yotqizish boʻyicha koʻrsatmalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNOʻUlarini, aloqa liniyalarini, kommutatsiyalaydigan moslamalarni umumiy joylashtirish sxemalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturlarini, NOʻUlarini pasport maʼlumotlarini hamda ularning graduirovka xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNOʻUni oʻrnatish uchun oʻrnatilgan detallar va montaj moslamalarining ishchi chizmalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasboblarga, qoʻshimcha uskunalarga, kabel mahsulotlariga, kuzatuvlar oʻtkazishga, natijalarni qayta ishlashga va tahliliga smetalarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Barcha sinfdagi toʻgʻonlarni hisob-kitob qilishda, haqiqiy kuzatuvlar bilan nazorat qilinadigan inshootlarning va ularning asoslarini holatini yoʻl qoʻyilgan chegaraviy-ruxsat berilgan koʻrsatkichlari oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Alohida jadval koʻrinishidagi chegaraviy-ruxsat berilgan qiymatlarini loyihaga kiritish lozim.